روشهای ایجاد ارتباط موثر با کودکان کار و خیابانی

انسان در نتیجه فرآیند اجتماعی شدن ، برخی از مهارتهای ارتباط بین فردی را کسب میکند اما سطح عملکرد او در این مهارتها را می توان بهبود بخشیدهرفردی،برای آنکه در روابط انسانی خود فهمیده تر؛مودبتر،صمیمی تر،بیریاتر،آزاد اندیش تر،صریح ترو عینی تر رفتار کند ، از ظرفیت بالایی برخوردار است ارتباط سبب می شود که انسان دربارهء نیازها و شرایط محیط زندگی خودش ،

دسته بندی	روانشناسی و علوم تربیتی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	151 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	120

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فصل اول

مقدمه پژوهش

مقدمه:

انسان در نتیجه فرآیند اجتماعی شدن ، برخی از مهارتهای ارتباط بین فردی را کسب میکند. اما سطح عملکرد او در این مهارتها را می توان بهبود بخشید.هرفردی،برای آنکه در روابط انسانی خود فهمیده تر؛مودبتر،صمیمی تر،بیریاتر،آزاد اندیش تر،صریح ترو عینی تر رفتار کند ، از ظرفیت بالایی برخوردار است . ارتباط سبب می شود که انسان درباره^ء نیازها و شرایط محیط زندگی خودش ، اطلاعات لازم را بدست آورد. کنش های متقابل و هماهنگ با محیط نیز با تبادل اطلاعات ساده می شوند.ارتباط ،از طریق پیامهای خود،مجراهای نفوذ بر محیط را آماده می کند و متقابلا^ً از طریق پس خورد پیامها، اطلاعات مروط ه عکس العمل های محیط و نیاز های متغیر آن را به سیستم می رساند. اندیشمندانی چون ارسطو، گربنر هدف اصلی ارتباط را تاثیر گذاری بر مخاطبان معرفی می کند.[1]

اصولا^ًمددکاران کسانی که با کودکان کار و خیابانی در ارتباط می باشنداز این موضوع شکایت می کنند که نمی توانندبا این کودکان ارتباط موثری برقرار کنند و اطمینان آنها را جلب کنندو کمک کنند تا از بحران ها جان سالم به در برند.

ما بواسطه این پژوهش و به کمک مجموعه مستحکمی از دانش نظری ، الگوی مناسب و فرصتهای تجربه شخصی ،می توانیم فرایند انسان کاملتر شدن را تا حدزیادی تسریع نماییم.و سعی برآن داریم تا بتوانیم ارتباط موثر و بهتری را با کودکان کار و خیابان برقرار کنیم تا بدین طریق در راستای اهداف خود کمک شایانی به مدد کاران و این کودکان کرده باشیم.

در این پژوهش پس از بیان مسئله و اهداف و اهمیت موضوع ارتباط با کودکان خیابانی به پیشینه و تاریخچه پیدایش آنها می پردازیم و همچنین تاملی ر نظریه های ارتباط می کنیم و راهکارهای مفیدی را رای ایجاد ارتباط موثر با این کودکان عنوان می کنیم و سپس در بخش سوم به وسیله پرسشنامه و مصاحبه به جایگاه عملی می رسیم و نتیجه گیری حاصل از این پژوهش را عنوان خواهیم کرد.

موثر با کودکان کار و خیابانی در NGOها طراحی شده و این راه کارها و مولفه ها د سه زمینه (ایجاد) ارتباط روشن ، متقاعد سازی ، شکستن مقاومت)مد نظر می باشد

برای چه تحقیق

هدف نهایی این تحقیق کمک به مسیر آموزش این کودکان است ، پیش زمینه برنامه ریزی اصولی و عملی برای ساماندهی کودکان کار و خیابان درNGOهای مربوطه در تهران همچون خانه حمایت از کودکان کار و خیابانی ناصر خسرو،خانه حمایت از کودکان کار و خیابانی شوش،خانه حمایت از کودکان کار و خیابانی مولوی و ...فراهم می نماید چرا که کودکان کار و خیابانی یکی از معضلات بزرگی است که نهادهای دولتی و خیریه باید ه آن توجه زیادی بکنند.

اهمیت و ضرورت تحقیق

در رابطه با پرورش کودکان کا و خیابانی این پرسش مهم برای ما مطرح می شود که(چگونه می توان با کودکان کار و خیابانی ارتباط موثری بر قرار کرد؟)به نظر من هرچه این مسئله اساسی تر و دقیق تر و روشن تر شناخته شود، توفیق ما در امر شناسایی و کمک بیشتر می شود و در موقعیتی قرار می گیریم که مشکلات کودکان خیابانی را بشناسیم و با درک مناسب به رفتار و برخورد درست با آنها رو به رو می شویم.

دوران کودکی ، دوران شکل پذیری و تکوین شخصیت است .پایه هایی که در این مرحله از زندگی برای او گذارده می شود، می تواند بنایی از انسانیت و اخلاق بسازد که کج میرود یا همچنان راست و استوار کودک را به سر منزل مقصود میرساند.

بیان مسئله

ارتباط بر قرار کردن با کودکان کار و خیابانی می تواند عاملی باشد موثر در جهت رفع مشکلات این کودکان تا بتوانند تعامل با دیگران و اعتمادکردن را بیاموزند. از این جهت به جوابگویی سوال ذیل اقدام می نمایم :

چگونه می توان ا کودکان کار و خیابانی شرکت کننده در NGOناصر خسرو ارتباط موثر در راستای ایجاد یک ارتباط روشن ،متقاعد سازی، شکستن مقاومت برقرار کرد؟ برای جوابگویی به سوال فوق راه مقایسه مددکاران برتر و سایر مددکاران را در پیش گرفتیم و به سه سوال ذیل در رابطه با مهمترین مولفه ها و راه کارهای ایجاد ارتباط موثر با کودکان اهمیت خاصی دادم .

- چه تفاوتی در زمینه راه کارها و مولفه های مهم و موثر در ایجاد ارتباط روشن با کودک بین مددکاران برتر و سایر مددکاران وجود دارد ؟

- چه تفاوتی در زمینه راه کارها و مولفه های مهم و موثر در متقاعد کردن کودک بین مدد کاران برتر و سایر مددکاران وجود دارد؟

- چه تفاوتی در زمینه راه کارها و مولفه های مهم و موثر در شکستن مقاومت کودک بین مدد کاران برتر و سایر مدد کاران وجود دارد؟

لازم به ذکر است که یکی از مهمترین موارد در ایجاد ارتباط موثر راپورت مناسب می باشد که متاسفانه به خاطر بروز مسائلی در اجرای پژوهش ، ملزم به حذف این مفهوم در بخش عملیاتی شدیم.

هدف تحقیق

این تحقیق با هدف تشخیص مولفه و راه کارهای مهم مورد استفاده بوسیله مددکاران برتر در ایجاد یک ارتباط می رساند.سالهای اولیه زندگی مهم ترین مرحله برای پرورش استعداد،شرافت یا بذهکاری است . تمام صفات و عاداتی که در این مرحله اخذ می شود همان های هستند که در بزرگسالی مورد استفاده قرار می گیرند و سلامت یا اغراف دوران طفولیت مقدمه ای برای دوران بزرگسالی کودک است . و همچنین در بعد اجتماعی با گسترش زندگی شهری و افزوده شدن تعداد ابر شهرها و معضلات حاشیه ای خاص آن این موضوع بیشتر ها حایض اهمیت می شوند.

تعاریف نظری

کودکان کارو خیابانی: کودکانی که اکثر اوقات در NGO های خانه کودک ناصر خسرو ،خانه کودک شوش، خانه کودک مولوی و ... رفت و آمد می کنند و اغلب از قشر کم در آمد جامعه می باشند .

و ممکن است از بسیاری حقوق خود ، بقا، رشد، امنیت، تحصیل، مراقبت های بهداشتی ، حفاظت در برابر سو استفاده های جسمی و روحی و محیط خانوادگی سالم محروم باشند و برای امرار معاش خود خانواده هایشان بر خلاف قانون کار ، مجبور به کار کردن در خیابا ن و یا در محیط نا مناسب می باشند و از قشر کودکان عادی یا همسالان خود دور می مانند و احتمالا دچار بسیاری از مشکلات عاطفی و شناختی می شوند که محتاج توجه و رسیدگی فوری می باشند.

لازم به ذکر است که تعریف فوق در برخی از موارد می تواند شامل حال کودکان کار و خیابانی خانه کودک ناصر خسرو نشود.

ارتباط موثر:ارتباط در این تحقیق عبارتست از افکار، گفتار وکردار هایی که ما را با دیگران ، جهان هستی و ابعاد معنوی آن مرتبط می سازد و یک روش علمی و کاربردی است؛ و در دید گاه NLP به راه کار های کاربردی چون بر قراری راپورت ، ارتباط روشن ، متقاعد سازی ، شکستن مقاومت، توجه خاصی کرده ام .

مددکاران برتر: مددکارانی هستند بوسیله درصد قابل توجهی از کودکان در زمینه برقراری ارتباط موثر و خو معرفی شده اند و مورد تایید مدیر خانه کودک ناصرر خسرو وده اند . که آنها را ه روشی خاص مورد مطالعه قرار داده ام.

تعاریف عملیاتی

کودکان کار و خیابانی خانه کودک ناصر خسرو: کودکانی هستند که اوقات فراغت خود در خانه کودک به سر می برند و در کلاسهای هنری چون نقاشی ، معرق، کتاب خوانی ، فرش بافی ، خیا طی و ... و در کلاسهای تقویتی چون زبان، ریاضی ، فیزیک و ... و در کلاسهای ورزشی چون یوگا ، فوتبال ، والیبال ، تکواندو و... شرکت میکنند و اغلب دچار مشکلات اخلاقی ، خانوادگی ، اقتصادی ، عاطفی و فرهنگی می باشند.

ارتباط موثر: زمانی که مدد کار تواند از طریق بهترین و مهمترین راهکار ها و مولفه ها با کودک ارتباطی روشن برقرار کند و کودک را در راستای اهداف مورد نظر متقاعد سازد و بتواند برخرد مناسبی با مقاومت کودک ارائه دهد ، ارتباطی موثر گویند.

مددکاران برتر: مددکارانی که از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته ، از جانب کودکان برگزیده شدند و بعلت فراوانی آرا با اختلاف زیادی از سایر مدد کاران جدا گشته و راهکارها و مولفه های آنها با سایر مددکاران مقایسه شده است .

فص دوم

پیشینه پژوهش

مقدمه:

در این فصل به طور مختصر به مباحثی چون تعاریف کودکان کار و خیابانی ، خصوصیات ، ساختار اجتماعی ، ویژگی های روانی ، اجتماعی وعلل پیدایش کودکان کار و خیابانی اشاره می کنم و بعد به تعاریف ارتباط ، شناخت فرا گرد و مدلهای ارتاطی و هدف ارتباط می پردازم و اصول و مواردی را در زمینه ارتباط اثر بخش، موانع ارتباطی ، مهارتهای روابط انسانی ، مراحل بهبود ارتباط را عنوان می کنم . ودر نهایت با الهام از مدل ارتباطی سیستمهای فرهنگی هستی گرا و مدل ارتباطی گربنر کمک گرفته و مبانی خاص نظری در تدوین پرسشنامه جهت مددکاران را بر اساس مدل ارتباطی NLP سازمان می دهم . بر اساس این نظریه به چهار زمینه برقراری را پورت ، ایجاد ارتباط روشن ، متقاعد سازی ، روبرو شدن با مقاومت می پردازم.

تعاریف کودکان کار و خیابانی

به اعتقاد بعضی از محققان هنگا می که از کودکان خیابانی در معنای دقیق یا صریح کلمه سخن می گوییم منظور کودکان خیابانی هستند و تصور قالب نیز از کودکان خیابانی همین است. واژه فرانسوی که هم در تفسی موسع و هم در تفسیر مضیق بکار می رود عبارتست از (Lesen fantesde lane) که نسبت به واژه انگلیسی(Street children) در ر گیرنده (Children onthe street ) و همچنین تعریف مضیق ( Children of the street ) دارای نقص و اشکال است . همچنین به کودک خیابانی « کودک بی خانمان» (Homeless children) نیز می توان گفت . د آفریقای جنوبی به آنها (Malapipe) یعنی کسانی که در فاضلابها می خوابند ، در تانزانیا (Chan gudou) بمعنای ماهیهایی که به دلیل کوچکی زیاد بی مصرف هستند و صیادان آنها را دوباره به دریا می اندازند و همچنین دزدان (thievds) ، طاعون (pests) و اوباش ( Hood lums) در ویتنام به آنها ( uidoi) یعنی کودکان خاکی ( Dast children) و در برزیل به آنها (Marginis) گفته می شود.بعضی ها معتقدند که واژه کودکان خیابانی در دهه ۱۹۸۰ میلادی برای توضیح و تشریح کو دکانی بکار می رفت که اکثر اوقات خود را در خیابانها با مشاغل گوناگون سپری می کنند با بررسی و مطالعه متون به نظر می رسد تعریف جامع و مانع مورد قبول همگان برای واژه مذکور وجود ندارد و این امر ناشی از دیدگاههای متفاوت درباره پدیده کودکان خیابانی است بعنوان نمونه به بعضی از این تعاریف اشاره می کنیم .

در تحقیق منتشره از سوی صندوق کودکان سازمان ملل متحده« یونیسف» د تهران کودکان خیابانی چنین تعریف شده اند : کودکانی که عمده وقت خود را بدون سرپرستی بزرگسالان در خیابانها می گذرانند.

در تعریفی دیگر که از یونیسف در سال ۱۹۹۷ارائه شده آمده است:

کودکان خیابانی به کودکانی اطلاق می گردد که در شهر های بزرگ برای ادامه بقاء خود مجبور به کار یا زندگی در خیابانها هستند. این تعریف سه ایراد دارد .اول: عبارت«شهرهای بزرگ» مبهم و از آن تعریفی ارائه نشده است و معلوم نیست که منظور از بزرگی یک شهر ابعاد جغرافیایی یا تعداد سکنه آن است. دوم: ممکن است کودک یا زندگی در خیابان را به اختیار پذیرفته باشد . سوم: اگر منظور از زندگی در خیابانها سپری نمودن شب و روز در خیابان باشد این تعریف ، کودکانی را که در خیابان کار یا زندگی نمی کنند اما با این حال مدت قابل ملاحظه ای از روز یا شب را در آن می گذرانند را در بر نمی گیرد..

« خوزه آرتور دیوس» در مقاله ای تحت عنوان « وضعیت کودکان خیابانی در آمریکای لاتین کودکان خیابانی را صغاری می داند که دوره های زمانی قابل ملاحظه و اغلب منظمی از عمر خود را تنها یا به صورت گروهی در خیابانها می گذرانند . این تعریف اگرچه ایرادات تعاریف قبلی را ندارد با این حال دوره های زمانی قابل ملاحظه و اغلب منظم امری است که به نظر می رسد به عرف و شرایط اجتماعی بستگی دارد . بعنوان مثال کودکی که تنها یک هفته را در خیابان سپری کند کودک خیابانی محسوب نمی گردد . حال اینکه به اعتقاد ما اطلاق واژه کودک خیابانی بر او مانعی ندارد زیرا مدت خیابانی بودن تاثیری در ماهیت امر ندارد.

این کودکان را به چند گروه تقسیم می کنند[2] :

۱- کودکانی که در خیابان زندگی می کنند اولین نگرانی انها زنده ماندن و داشتن سر پناه است.

۲- کودکانی که از خانواده جدا شده اند و موقتا در مأمنی مانند خانه های متروک و پناهگاهها زندگی می کنند.

3- کودکانی که تماس با خانواده خود را حفظ می کنند ولی بعلت فقر ، پرجمعیت بودن خانواده یا سوء استفاده جسمی و جنسی از آنان در خانواده بعضی از شبها یا اکثر ساعات روز را در خیابانها به سر می رند .

4- کودکانی که در مراکز ویژه نگهداری می شوند .

ملاحظه میگردد ارائه تعریفی جامع و مانع در این باره امری دشوار است . با این همه اگر بخواهیم تعریف نسبتا^ً جامع و مانع انجام دهیم باید بگوییم اگرچه وضعیت کنونی این کودکان بغرنج و تاسف آور است، اما گامهای فراوانی در این حیطه برداشته شده است که این گامها گاهی تو سط دولتمردان نوع دوست، گاهی توسط سازمان های جهانی و زمانی به واسطه افراد خیر برداشته شده است . در کشور ما ایران با توجه به گامهای مثبتی که در این راستا بر داشته شده است . اما باید اذعان داشت که این گامها هرچند مفید بوده اند اما با توجه با رشد فزاینده جمعیت این گروه، اقدامات مذکور کافی نبوده است . قبل از هر اقدامی باید در جهت شناخت کودکان با توجه به فرهنگ کشور اقدام کرد.

باید علل به وجود آمدن سیر تحولی و جمعیت شناسی این کودکان مورد بررسی قرار گیرد تا بر اساس این شناختها اقداماتی جهت نگهداری و باز پروری و باز گرداندن آنها به محیط خانواده صورت گیرد بدون شناخت سبب شناسی و نشانه شناسی و سیر تحولی پدیده در کشور با توجه به فرهنگ منطقه ای برنامه ریزی در این وادی کاری عبث خواهد بود فقط باعث اتلاف هزینه و نیروی متخصص و عدم ثمر بخشی کار انجام شده خواهد شد و این تحقیق گامی هر چند کوچک در این حیطه است و برای رسیدن به اهداف نهایی نیاز به تحقیقات گسترده ای می باشد. زیرا که موضوع، خود نیز از گستردگی قابل توجهی برخوردار است . و تلاش محققان در حیطه های گوناگون جامعه شناسی، فرهنگی ، اقتصادی و روانشناسی و علوم تربیتی می طلبد .

پدیده کودکان خیابانی محصول افزایش مهاجرت ، گسترش حاشیه نشینی و صنفی شدن جوامع در شهر های بزرگ است و تهران نیز از این قاعده مستثنی نیست . کودکان خیابانی به شدت در معرض آسیبهای اخلاقی و جسمانی هستند و در بسیار از موارد توسط گروه های سازمان یا فته جذب کارهای خلافکارانه می شوند.

همچنین کودکان خیابانی حاصل فقر اجتماعی هستند برخی خانواده ها بعلت نداشتن هزینه مخارج فرزندانشان آنها را وادار به کار می کنند. فقر در ایران طور مستقیم بر کودکان تاثیر میگذارد . کودکان خاموش ترین و بی دفاع ترین بخش جامعه علاوه بر خشونت رفتارهای سنتی و عقب افتاده پدر سالاری ، در جدالی نا برابر و از پیش تعیین شده با فقر وتنگ دستی قراردارند . باز تاب تکانه اجتماعی ناش از بی عدالتی ، عدم تامین اجتماعی ، گسترده تر شدن فاصله طبقه اجتماعی و ...هر روز کودکان بیشتری را به کودکان خیابانی اضافه میکنند . کودکان بعنوان یکی ازابزار ایجاد درآمد در نتیجه فقر خانواده مورد استفاده قرار می گیرند. امروزه بعلت آسیبهای اجتماعی از جمله اعتیاد ، طلاق ، بی سرپرستی و بد سرپرستی ، کودکان از خانه های خودفرار کرده و به شهر های بزرگ می روند . این کودکان معمولا ه کارهای پست مثل دست فروشی ، واکسی ، گل فروش و غیره مشغول می شوند . در بعضی مواقع این کودکان مورد سوء استفاده های جنسی و توسط افراد سود جو واسطه فروش مواد مخدر می گردند .

طبق بر آورد یونیسف در ایران ٪۹۰کودکان دارای پدر یامادر هستند و در خانواده های پر جمعیت زندگی می کند و در تهرا ن٪۸۰این افراد مهاجر هستند و٪۹۸آنها مذکر هستند .

به طور خلاصه کودکان خیابانی کودکانی هستند که برای ادامه زندگی وبقای خود مجبور به کار کردن هر چند سخت طاقت فرسا هستند و اینها از داشتن حق طبیعی و حقوق اساسی و انسانی محرومند.

براستی در کشوری وجود چنین کودکانی قابل فهم است [3].

خصوصیات کودکان خیابانی [4]

۱ - بیگانه شدن و ترد شدن آنها از نظام و ساختار های معمول اجتماعی

۲- اقدام به رفتارهای شدید ضد اجتماعی و صدمه به خود

۳- این کودکان بعلت مشکلات تغذیه ای معمولا کوچکتر از سن خود به نظر می رسند و از لحاظ جسمانی وضع خوبی ندارند.

۴- دختران معمولا مورد سوء استفاده جنس قرار می گیرند و اغلب به خود فروشی روی می آورند .

۵- ترس از باز داشت ، زندان ، خشونت و تهدید پلیس معضلی است که همیشه با کودکان خیابانی همراه است .

۶- اینان قربانیان شوم شرایط اجتماعی هستند و بیشتر از طبقات پایین جامعه می اشند .

۷- معمولا تک سرپرست بوده و معمولا مادر سرپرستی ایشن را بعهده داشته و نتوانسته به خوبی کودک خودرا اداره کند .

۸- تمایل و اعتمادی به بزرگسالان و انجمنها ی حمایتی ندارند زیرا اغلب از سوی بزرگسالان ترد شده مجبور به انجام کارهای سخت شده اند .

۹- بیشتر آنها آرزو دارند به خانه هایشان باز گردند مشروط بر اینکه فاکتور هایی که باعث فرار آنها از منزل شده حذف شود.

۱۰- بچه های خیابانی معمولا به صورت گروههایی هستند که دور هم جمع می شوند و بین خود رابطه برقرار می کنند تا کمبود های عاطفی ، اقتصادی و حمایتی خود را از گروه دریافت نمایند . این گروهها با هم وحدت و صمیمیت دارند و از یکدیگر حمایت می کنند و اغلب به هم وفادار هستند.

۱۱- استفاده از مواد مخدر برای فرار موقت از واقعیت هاست که نه فقط تریاک ، بلکه استنشاق چسب های صنعتی و بنزین و مواد شیمیایی را نیز شامل می شود .

۱۲- از نظر بافت خانوادگی تعداد افراد خانوار زیاد می باشد .

۱۳- بررسی آمار محل سکونت مدد جویان بیانگر آن است که بیشتر این کودکان از استانهای غربی کشور می باشند و پس از تهران و خراسان استانهای غربی بیشترین آمار کودکان خیابانی را به خود اختصاص داده اند[5] .

ساختار اجتماعی کودکان خیابانی

این گروه از کودکان برای محافظت از خویش گروههای کوچک تشکیل می دهند که این گروهها جای خانواده را برای آنها پر می کند و در بین آنها نوعی هم بستگی و محبت ایجاد میکند و رهبر گروه همیشه فرد قدرتمند و با هوش گروه است [6].

ویژگی های روانی و اجتماعی کودکان خیابانی

این کودکان با خطرات گوناگونی و گاه ناشناخته ای مواجهند ،از قبیل تصادف با اتومبیل و استنشاق دود های مسموم کننده ، خشم و غضب رانندگان و مسافران شهری و دستگیر شدن توسط ماموران شهرداری به جرم پرسه زدن در خیابانها و سد معبر. این بچه ها در معرض خطر تبهکاران بزرگسال و سازمان یافته ای هستند که از آنها برای جیب بری ، دزدی و فروش مواد مخدر استفاده می کنند ویا برای رسیدن به هدف های پلیدشان آنان را مورد سوء استفاده بدنی و جنسی قرار میدهند.[7]

بطوریکه بررسیها نشان میدهد یش از نیمی از کودکان خیابانی از خانواده های با تحصیلات پایین و بی سواد بودند که این امر همت تلاش گسترده تمام موسسات آموزشی و پرورشی را در مبارزه با بی سوادی می طلبد . جمعیت جوان کشور که روز به روز ر تعداد آنان افزوده می شود و در طی سالیان آینده به رشد فزاینده ای خواهند رسید بیش از هر چیزی نیازمند به حرفه آموزی ، تحصیل است و چنان چه بدون در نظر گرفتن این انفجار ناگهانی جمعیت برای نیاز های ضروری نسل جوان که آماده ورود به بازار و تشکیل زندگی مستقل است فکری اساسی صورت نگیرد به احتمال قوی آمار کودکان خیابانی سیر صعودی یافته و رو به افزایش می گذارد[8].

روشهای ایجاد ارتباط موثر با کودکان کار و خیابانیمهارتهای ارتباط بین افرادپرورش کودکان کا و خیابانی

روانشناسی شخصیت

روان شناسی شخصیت حوزه بسیار گسترده ای است، زیرا شخصیت، خود موضوعی است پیچیده و دارای ابعاد و جنبه های گوناگون، برای شناخت شخصیت انسان از دیر باز کوششهای فراوانی به عمل آمده که برخی آنها غیر علمی، خرافاتی، و معدودی دیگر علمی و معتبر است

دسته بندی	روانشناسی و علوم تربیتی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	34 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	67

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فصل اول

مقدمه:

روان شناسی شخصیت حوزه بسیار گسترده ای است، زیرا شخصیت، خود موضوعی است پیچیده و دارای ابعاد و جنبه های گوناگون، برای شناخت شخصیت انسان از دیر باز کوششهای فراوانی به عمل آمده که برخی آنها غیر علمی، خرافاتی، و معدودی دیگر علمی و معتبر است.

شخصیت معادل انگلیسی personality وpersonalite فرامنه است و هر دو اقتباس از persono است. درک لزوم مطالعه روانشاسی شخصیت چندان دشوار نیست.

شناخت شخصیت، ویژگیها، چگونگی شکل گیری شخصیت، عوامل موثر در ایجاد شخصیت و مسائلی از این قبیل، ازیک جنبه، ارضا حس کنجکاوی، و مایل به حقیقت جوئی را در انسان دنبال می کند، زیرا این ناخت نوعی خود شناسی است. از سوی دیگر این شناخت و اطلاعات به شخص امکان می دهد که در ارتباط متقابل با دیگران موضع گیریهای مناسب و آگاهانه داشته باشد. مطالعه شخصیت هم از جنبه های ارضای برحس کنجکاوی و هم از نظر روابط اجتماعی دارای اهیمت است.

شخصیت در روانشناسی به مجموعه ویژگیهای جسمی و روانی، و رفتاری که هر فرد را از افراد دیگر متمایز می کند اطلاق می شود.(کریمی،1375)

گروهی از صاحب نظران، نظریه نسبت دادن معتقدند، که افراد موفقیتها و شکستهای خود را یا به عوامل خصی نسبت می دهند، یا به عوامل محیطی و از این رو این دو عامل مهم یکی درونی و دیگری را بیرونی شناسائی کرده اند و به نظریه جایگاه مهار شهرت دارد.

وجولیان راتر (1966) درباره نظام اعتقادی افراد را به جایگاه مهار به دو دسته تقسیم می شوند.

1.گروهی که موفقیها و کستهای خود را به شخص خود، نسبت می دهند (دورنی)

2.گروهی که موفقیتها و کستهای خود را به عوامل محیطی نسبت می دهند.(بیرونی) (جمالفر، 1375)

و برای سنجش مهار درونی و بیرونی[2]،راتر پرسشنامه گزارش شخصی را عرضه کرده است. مقیاس جایگاه مهار درونی و بیرونی، معروف به مقیاس(I-E) شامل 23 شق انتخاب اجباری[3] است. آزمورینها بادی از زوجهای شقوق ارائه شده. هر زوج را که بهتر از همه اعتقاد آنها درباره ماهیت جهان نشان می دهد. برگزینند (راتر،1966) تعیین اینکه کدامیک اززوجهای شقوق، نامیده مهار درونی و بیرونی است، چندان دشوار نیست.

علاوه بر مقیاس راتر، مقیاسهای دیگری ساخته شده است. یکی از مقیاسها، مقیاس نویکی[4]، مقیاس استریکلند[5] برای کودکان است که یک آزمون 40 ماده ای با اعتبار و پایانی بالاست.

(نویکی، استریکلند،1973،1989)

این آزمون در بیش 70 پژوهش به کار رفته و بیش از 12 زبان خارجی ترجمه شده است. شکلی از این، مقیاس برای بزرگسالان ساخته شده است.(کریمی، 1375)

تمرکز راتر روی متغیرهای درونی از سوی بعضی روانشناسان به عنوان یک نقطه قوت و از سوی دیگر به عنوان یک نقطه صنعت تلقی می شود. منتقدان از جمله بعضی کسانی که طرفدار متغییرهای شناختی هستند معتقدند که راتر خیلی تند رفته است. به عقیده آنان موضوع او آنچنان از رفتارگرایی سنتی دور افتاده است که نمی توان آنرا ابدا یک روش رفتاری تلقی کرد به علت میزان پذیرش راتر از متغیرهای شناختی، روش شناسی او بیش از حد ذهنی به نظر می آید.

پژوهشهای راتر، در حدی که موضوع پژوهش اجازه می دهد، دقیق و کنترل شده است و هرگاه که امکان پذیر باشد. او از مشاهده عینی رفتار مشاهده استفاده می کند. همچنین نظریه او با درجه دقت بالایی تعریف شده اند به طوری که آنها از نظر تجربی بنحوی قابل سنجش است.

تحقیقات انجام شده روی جنبه های مختلف نظریه او تایید این جنبه ها منجر شده است.

مقیاس جایگاه درونی و بیرونی (مقیاسI-E) صدها تحقیق به دنبال داشته و کاربرد گسترده ای فراتر از آزمایشگاه در زمینه های بالینیو آموزشی پیدا کرده است.

به اعتقاد راتر شاید در حوزه سنجش شخصیت است که نظریه یادگیری چشمگیرترین ونظامدارترین کمکها را کرده باشد(راتر1982)

آنچه درمورد نظریه راتر می توان گفت:

این است که در مورد نفوذ قوی و فزاینده او بر روانشناسی امروز هیچ جای تردید نیست(شولتز1991)

طرفداران راتر معتقدند که او مفاهیمی را عرضه کرده است که با اصطلاحاتی روشن و دقیق تعریف شده اند. و با روشهای آزمایشی یا همبستگی قابل سنجش هستند. راتر کوشیده است تا رابطه کاری بین متغیرهای شناختی و تقویت برقرار کند. و به نظریه یادگیری اجتماعی یک محتوای انگیزش قوی داده است.(کریمی 1375)

بیان مساله

بررسی جایگاه مهار درونی و بیرونی با رشته های تحصیلی و رضایت تحصیلی

جایگاه مهار توسط افرادی از جمله راتر مطرح شده و به دو بخش درونی و بیرونی تقسیم میشود.

جایگاه مهار توسط افرادی از جمله راتر مطرح شده و به دو بخش درونی و بیرونی تقسیم می شود.

جایگاه مهار درونی عبارت است از گروهی که موفقیت و شکستهای خود را به شخص خود (کوشش یا توانایی شخصی) نسبت می دهد. و جایگاه مهار بیرونی عبارت است از گروهی که موفقیتا و شکستهای خود را به عوامل محیطی بیرون از خود (بخت و اقبال و سطح دشواری) نسبت می دهند. و این دو جایگاه مهار نام دارد.(جمالفر 1375)

فردی که دارای جایگاه مهار درونی است، معتقد است که کنترل کافی برای زندگی خود دارد و مطابق همین باور رفتار می کند. تحقیق نشان داده است که آنان در تکلیف خود عملکرد بهتری دارند، کمتر تحت نفوذ دیگران قرار می گیرند. برای مهارتها و پیشرفتهای شخصی خود ارزش والاتری قایلند و نسبت به قرینه های محیطی که می توانند برای هویت رفتار خود از آنها استفاده کنند، هشیار ترند.افراد دارای جایگاه بیرونی نیز دارای ویژگیهایی هستند، آنها معتقدند رفتارها یا مهارتهایشان در تقدیسهایی که دریافت می کنند اثری ندارد. در کوشش برای بهبود موقعیت خود فایده ای نمی بینند.

آنان به جایگاه مهار زندگی خود، در زمان حال وآینده، باور چندانی ندارد.

در ضمن باید اضافه نمود که افراد دارای جایگاه درونی برای قبول مسئولیت اعمال خود آمادگی بیشتر نسبت به افراد دارای جایگاه مهار بیرونی دارند. تحقیقات مقدماتی حایک از آن است که افراد دارای جایگاه مهار درونی از بهداشت روانی بهتری برخوردارند.(فیروز[6]1976) (کریمی، 1375)

راتر نیز مانند اسکینر و بندورا[7] اعتقاد دارد که بیشتر رفتارها آموختنی است. اما تا این نظر اسکینر، که رفتار صرفا به وسیله عوامل بیرونی شکل داده میشود. مخالف است.

راتر برای تبیین رفتار، به بیرون و درون ارگانیزم، یا هر دو توجه دارد: یعنی هم به تقویتهای بیرونی و هم به فرآیندهای شناختی درونی.

به نظ راتر از آنجا که هر یک از ما در یک زمینه روانشناختی به صورتی یگانه واکنش نشان میدهیم، یک تقویت یکسان ممکن است. برای آن فرد ارزش یکسانی نداشته باشد، به بعبارتی، تجربه های درونی ما در تعیین اثرات تجربه های بیرونی دارای اهمیت فراوانی هستند.

ارزیابیها از نظریه راتر، عمدتا مثبت بوده و از تجربی بودن روش او، و روش عینی بودن مفاهیم ارائه شده او، تمجید شده است. اما گروهی از روانشناسان، کاربرد روشهای ذهنی چون و فنون فرافکن، و دور شدن زیاد و افراطی او از دیدگاه رفتاری، جز نقاط صنعت نظریه راتر قلمداد کرده اند.(کریمی،1375)

اهمیت و ضرورت تحقیق:

اجرای اینگونه تحقیقات که در حیطه تحقیقات بسیاری جا می گیرد از اهمیت فزاینده ای برخوردار است زیرا که پیگیری واضحتری از سازه های روان شناختی را ارائه می دهد و میتوان به شناسائی روابط بین متغیرها، طبقه بندی متغیرها، طبقه بندی روابط کمیت گرایی و در نهایت کسب اهمیت حیاتی برخوردار است. در جامعه افراد با تیمهای شخصیتی متفاوت به چشم می خورند برای شناسایی این تیمها در مراحل زمانی و مکانی، تحقیقاتی به عمل آمده است. و در این پژوهش به بررسی تیمهای شخصیتی با جایگاه مهار(درونی و بیرونی) پرداخته شده تا پیشرفت تحصیلی و شغلی که بهترین شاخه های طبقه اجتماعی افراد جامعه است پی برده شود.

در فرایند رضایت تحصیلی باید بتوان از اقدامات مشاوره ای بهره مند شد تا از این طریق میزان رضایت تحصیلی را افزایش داده و اقدامت موثر و سودمندی را برای افزایش بازده تحصیلی را نجام داد. از آنجائیکه پیچیده گیهای فراوانی در محیط تحصیل به وجود آمده است باید اطلاعات ضروری جهت تحصیلات ارائه گردد و از طریق نارضایتی از تحصیل و محیط تحصیل کاهش یابد تا از این طریق، به جنبه های کاربردی و فرآیند مشاوره دست یافته ولی این وضعیت زمانی امکان پذیر است که شناخت کاملی از ماهیت بنیادی رضایت تحصیلی داشته باشیم و تاثیر عوامل فرهنگی و اجتماعی را در آن مورد بررسی قرار داده و بتوان آن را مورد مطالعه قرار داد. و از آنجا که بسیاری از دانشجویان پس از فارق التحصیل شدن، شغل در زمینه رشته تحصیلی خود ندارند یا به اشتغال در زمینه خود نمی پردازند و به عبارتی به رشته تحصیلی علاقه ندارند و از جمله این عاملها سبب از بین رفتن وقت و سرمایه می شود.

پژوهش در این باب یاموضوع، جایگاه مهار درونی و بیرونی افراد را مشخص و رابطه آنها را در زمینه رضایت تحصیلی و شغلی را تعیین می کند. و همین امر رشته و تحصیل معین افراد را انتخاب و برای رشته و تحصیل معین هم انتخاب می شوند تا در کار خود موفق تر باشند.

اهداف تحقیق:

1-شناخت جایگاه مهار درونی و بیرونی

2-بررسی رابطه جایگاه مهار بیرونی و درونی با رضایت تحصیلی

3-هدف آموزشی، برای شناسایی تاثیرات علاقه به تحصیل با رضایت تحصیلی.

4-هدف پیشگیری با کسب اطلاعاتی بنیادی برای ارتباط دادن بین جایگاه مهار افراد و رضایت تحصیلی.

5-بررسی دائم بین تیمهای شخصیتی و رشته تحصیلی.

6-رابطه جایگاه مهار درونی و بیرونی با رشته تحصیلی

7-رابطه جایگاه مهار درونی و بیرونی با رضایت تحصیلی

8-ارائه نتایج به روانشناسان

فرضیات:

6-بین میزان جایگاه مهار درونی با رشته تحصیلی دانشجویان رابطه معنی دار وجود دارد.

7-بین میزان جایگاه مهار بیرونی با رشته تحصیلی دانشجویان رابطه معنی دار وجود دارد.

8-بین میزان جایگاه مهار بیرونی و درونی

روانشناسی شخصیتشخصیترضایت تحصیلی

روانشناسی - تأثیر آموزش مهارت های زندگی در سلامت روان افراد

روان شناسان در دهه های اخیر در بررسی اختلالات رفتاری و انحرافات به این نتیجه رسیده اند که بسیاری از اختلالات و آسیب ها در ناتوانی افراد در تحلیل صحیح و مناسب از خود و موقعیت خویش ، عدم احساس کنترل ، و کفایت شخصی جهت رویارویی با موقعیت های دشوار و عدم آمادگی برای حل مشکلات و مسائل زندگی به شیوه مناسب ، ریشه دارد بنابراین با توجه به تغییرات و پیچید

دسته بندی	روانشناسی و علوم تربیتی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	66 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	82

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

مقدمـه

روان شناسان در دهه های اخیر در بررسی اختلالات رفتاری و انحرافات به این نتیجه رسیده اند که بسیاری از اختلالات و آسیب ها در ناتوانی افراد در تحلیل صحیح و مناسب از خود و موقعیت خویش ، عدم احساس کنترل ، و کفایت شخصی جهت رویارویی با موقعیت های دشوار و عدم آمادگی برای حل مشکلات و مسائل زندگی به شیوه مناسب ، ریشه دارد . بنابراین با توجه به تغییرات و پیچیدگی های روز افزون جامعه و گسترش روابط اجتماعی ، آماده سازی افراد به خصوص نسل جوان جهت رویارویی با موقعیت های دشوار امری ضروری به نظر می رسد . در همین راستا روان شناسان با حمایت سازمان های ملی و بین المللی ، جهت پیشگیری از بیماریهای روانی و ناهنجاریهای اجتماعی آموزش مهارت های زندگی را در سراسر جهان و در سطح مدارس آغاز نموده اند . ( طارمیان و همکاران 1378 ، ص 14 )

آنچه امروزه تحت عنوان مهارت های زندگی مشهود است تنها حاصل کار پژوهشگران عصر حاضر نیست بلکه بسیاری از این مهارتها در لابلای تعالیم الهی بخصوص در قرآن و احادیث معصومین بیان شده است . به طوری که تلاش برای برقراری ارتباط مفید و مؤثر با دیگران ، خودشناسی و توجه به ارزشها که از فصول اساسی درس مهارتهای زندگی است به کرات در قرآن ، نهج البلاغه ، و صحیفه سجادیه و احادیث منقول از سایر معصومین مورد تأکید قرار گرفته است . ( همان منبع ص 45 )

هدف اصلی سازمان بهداشت جهانی از ایجاد طرح مهارت های زندگی در زمینه بهداشت روانی این است که جوامع مختلف در سطوح جهان نسبت به گسترش ، به کارگیری و ارزیابی برنامه آموزش مهارتهای زندگی را متمرکز بر رشد توانائی های روانی مانند حل مسئله ، مقابله با هیجانات ، خود آگاهی ، سازگاری اجتماعی و کنترل استرس بین کودکان و نوجوانان است اقدام نمایند . ( ناستاسیا 1998 مقاله )

با توجه به نقش مهم مدارس در تأمین بهداشت روانی دانش آموزان ، برنامه آموزش مهارتهای زندگی روش مؤثری در جهت رشد شخصیت سالم دانش آموزان و تأمین و حفظ بهداشت روانی دانش آموزان تلقی می شود . به این ترتیب مدارس به جای این که تنها بر افزایش عملکرد تحصیلی دانش آموزان تمرکز نمایند باید بر تأمین و حفظ روان آنان نیز تأکید نمایند و اقدامات لازم را به منظور تحقق هدف مذکور انجام دهند چرا که اگر هدف فوق تحقق یابد بسیاری از مشکلات تحصیلی و آموزشگاهی نیز خود به خود کاهش می یابند . ( همان منبع )

بیـان مسئله و سـؤالات پـژوهش

رشد انسان در زمینه های روانی ، اجتماعی ، جسمانی ، جنسی ، شغلی ، شناختی ، الگو ( خود ) اخلاقی و عاطفی صورت می گیرد هر یک از زمینه ها نیازمند مهارت و توانایی می باشد . در واقع می توان گفت که تکامل مراحل رشدی وابسته به مهارتهای زندگی است . زمانی که افراد مهارت های زندگی اساسی را کسب نمایند در عملکرد بهینه خود پیشرفت می کنند . آموزش مهارتهای زندگی نقش اساسی را در بهداشت روانی ایفا می کند و البته زمانی که در یک مقطع رشدی مناسب ارائه شود نقش برجسته تری خواهد داشت . به طور تعیین می توان گفت که بسیاری از نوروزها و سایکوزها ناشی از نقص در رشد مهارت های زندگی اساسی است . در واقع آموزش مهارت های زندگی نقش درمانی دارد . ( گتیتر ، گازدا و داردن ، 1996 مقاله )

همان گونه که بروکز ( 1984 ) اشاره کرده است رویکرد مهارت های زندگی یک چهارچوب سازمان یافته ای را برای مراکز مشاوره و بهداشت روانی فراهم می کند و یک عنصر آموزشی یکسوی و مهم برای مدارس ابتدایی و دبیرستان می باشد .

حال با در نظر گرفتن هدف کلی این پژوهش سئوالاتی در همین راستا مطرح می شوند :

1. آیا بین افسردگی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟

2. آیا بین شکایات جسمانی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟

3. آیا بین وسواس ـ اجبار کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟

4. آیا بین حساسیت در روابط بین فردی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟

5. آیا بین اضطراب کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟

6. آیا بین پرخاشگری کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟

7. آیا بین خوبی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟

8. آیا بین افکار پارانوئیدی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟

9. آیا بین روان پریشی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟

10. آیا بین سلامت روان کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟

اهمیـت و ضـرورت پـژوهش

امروزه در سراسر جهان بر اهمیت بهداشت روانی تأکید می شود و روز به روز با انجام تحقیقات وسیع و گوناگون اهمیت و نقش آن در زندگی فردی . اجتماعی آشکارتر می گردد. به طوری که سال 2001 میلادی از طرف سازمان بهداشت جهانی ، تحت عنوان سال جهانی «‌ بهداشت روانی » اعلام گردید . سازمان مذکور در این سال شعار « غفلت بس است ، مراقبت کنیم » را جهت آشکارتر ساختن موضوع مطرح نمود . ( سازمان بهداشت جهانی ، 2001 )

این امر نشان دهنده آن است که بهداشت روانی موضوعی است که باید در سطح جهان مورد توجه قرار گیرد یکی از دلایلی که در اهمیت این موضوع مطرح است ، شیوع روزافزون ابتلاء به انواع اختلالات روانی در سطح جهان است و دلیل مهم دیگر آن ، اهمیت و ضرورت پیشگیری از بیماری های روانی است می توان گفت عمده ترین هدف بهداشت روانی پیشگیری است و از سه نوع پیشگیری که در بهداشت روانی مطرح می شود پیشگیری اولیه مورد توجه بیشتری قرار دارد . در پیشگیری اولیه جمعیت سالم در جامعه مورد نظر است و تمام اقداماتی که در این حیطی صورت می گیرد در جهت آمادع سازی افراد و فراهم نمودن شرایط مناسب برای زندگی سالم از تماکمی جنبه های جسمانی ، روانی ، اجتماعی می باشد . بنابراین هدف ، افزایش آمادگی و توانایی افراد در برخورد صحیح و مناسب با رویدادهای زندگی می باشد .

حسینی ( 1378 ) معتقد است آموزش ، اساسی ترین روش پیشگیری اولیه است . از طرفی دیگر مهمترین و مؤثرترین دوره سنی جهت آموزش پیشگیرانه ، دوره نوجوانی است .

پژوهش ها نشان می دهند که آموزش مهارت های زندگی به ارتقاء بهداشت روانی کودکان و نوجوانان در ابعاد مختلف زندگی کمک می کند و از اساسی ترین برنامه های پیشگیرانه در سطح اولیه به شمار می رود .

سلامتی بخش اصلی یک زندگی شاد است و مدارس نقش مهمی در آگاه ساختن نوجوانان پیرامون مسائل بهداشتی و سلامتی و آموزش علوم زندگی به آنان دارد.

امروزه علی رغم ایجاد تغییرات عمیق فرهنگی و تغییر در شیوه های زندگی ، بسیاری از افراد در رویارویی با مسائل زندگی فاقد توانایی های لازم و اساسی هستند و همین امر آنان را در مواجهه با مسائل و مشکلات زندگی روزمره و مقتضیات آن آسیب پذیر ساخته است . پژوهش ها بی شمار نشان داده اند که بسیاری از مشکلات بهداشتی و اختلالات روانی ـ عاطفی ریشه های روانی ـ اجتماعی دارند . برای مثال ، پژوهش در زمنیه اعتیاد و سوء مصرف مواد نشان داده است که سه عامل مرتبط با سوء مصرف مواد عبارتند از : عزت نفس ضعیف ، ناتوانی در بیان احساسات و فقدان مهارت های ارتباطی . همچنین پژوهش ها نشان داده اند که بین خود کارآمدی ضعیف و مصرف سیگار و الکل ، سوء مصرف مواد ، رفتارهای مخاطره آمیز و ضعیف عملکرد شناختی رابطه معنا داری وجود دارد و مطالعات نشان داده اند که ارتقاء مهارت های مقابله ای و توانایی های روانی اجتماعی در بهبود زندگی بسیار مؤثر است . توانایی های روانی ـ اجتماعی عبارتست از آن گروه توانایی ها که فرد را برای مقابله مؤثر و پرداختن به کشمکش ها و موقعیت های زندگی یاری می کند این توانایی ها فرد را قادر می سازد تا در رابطه با سایر انسان ها ، جامعه ، فرهنگ و محیط خود مثبت و سازگارانه عمل کند و سلامت روانی خود را تأمین نمایند . ( خانی ، 1380 ص 19 )

مهارتهای زندگی در جهت ارتقای توانایی های روانی ـ اجتماعی هستند و در نتیجه سلامت روانی ، جسمانی و اجتماعی را تأمین می کند . آموزش مهارتهای زندگی فرد را قادر می سازد تا دانش ، ارزشها و نگرش های خود را به توانای های بالفعل تبدیل کند . بدین معنا که فرد بداند چه کاری باید انجام دهد و چگونه آن را انجام دهد . مهارت های زندگی منجر به انگیزه در رفتار سالم می شود . همچنین بر احساس فرد از خود و دیگران و همچنین ادراک دیگران از وی مؤثر است . در ضمن منجر به افزایش اعتماد به نفس می شود بنابراین به طور کلی می توان گفت که منجر به افزایش سلامت روان افراد می شود و در پیشگیری از بیماریهای روانی و مشکلات رفتاری نقش مؤثری دارد . ( نوری و خانی ، 1377 ص 25 )

فرضیـه هـا

1. بین افسردگی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .

2. بین شکایات جسمانی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .

3. بین وسواس ـ اجبار کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .

4. بین حساسیت در روابط بین فردی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .

5. بین اضطراب کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .

6. بین پرخاشگری کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .

7. بین خوبی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .

8. بیم افکار پارانوئیدی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .

9. بین روان پریشی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .

10. بین سلامت روانی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .

تعـاریف علمی و عملیـاتی متغیرهـای پـژوهش

تعریف علمی و عملیاتی مهارتهای زندگی

« موریس ، ای ، الیاس » از دانشگاه راجرز در آمریکا و مؤلف کتاب « تصمیم گیری اجتماعی و رشد مهارتهای زندگی مفهوم عامی از مهارت های زندگی ارائه می دهد . « مهارت های زندگی یعنی ایجاد روابط بین فردی مناسب و مؤثر ، انجام مسئولیت های اجتماعی، انجام تصمیم گیری های صحیح ، حل تعارض ها و کشمکش ها بدون توسط به اعمالی که به خود یا دیگران صدمه می زنند . ( نوری و خانی ، 1377 ص 16 )

در پژوهش حاضر منظور از مهارت های زندگی ، آموزش هایی است که در این مراکز به افراد در زمینه های تفکر مثبت ، تفکر خلاق ، ازدواج ، تصمیم گیری ، تفکر نقاد ، اضطراب ، افسردگی داده می شود .

تعریف علمی و عملیاتی سلامت روان

فرهنگ بزرگ روانشناسی لاروس بهداشت روانی را چنین تعریف می کند : استعداد روان برای هماهنگ ، خوشایند و مؤثر کارکردن ، در موقعیت های دشوار ، انعطاف پذیر بودن و برای بازیابی تعادل خویش ، توانایی داشتن . ( گنجی ، 1379 ص 9 )

و یا سازمان بهداشت جهانی ( WHO ) بهداشت روانی را چنین تعریف می کند ، بهداشت روانی در درون مفهوم کلی بهداشت جای می گیرد و بهداشت معنی توانایی کامل برای ایفای نقش های اجتماعی ، روانی و جسمی ، بهداشت تنها نبود بیماری یا عقب ماندگی نیست . ( گنجی 1379 ، ص 9 )

در پژوهش حاضر سلامت روان توسط پرسشنامه 90ـ Scl سنجیده می شود پس منظور از سلامت روان نمره ای است که آزمودنی در آزمون 90ـ Scl می گیرد.

پیشینة نظری

تعریف سلامت روان

سازمان بهداشت جهانی در سال 1986 تعریفی از سلامتی را ارائه دارد :

سلامتی گستره وسیعی است جهت توانمند ساختن فرد ها گروه ، که از یک طرف موجب واقعیت بخشیدن به آمال و آرزوها و ارضاء نیازها و از طرف دیگر باعث مقابله با محیط می شود بنابراین طبق تعریف فوق به نظر می رسد سلامتی یک منبعی برای زندگی روزمره است نه به عنوان وسیله ای برای زندگی ، یک مفهوم کاربردی و مثبت است که علاوه بر تأکید بر توانایی جسمانی افراد بر منابع فردی و اجتماعی آنان نیز تأکید می ورزد . ( اسکوفیلد ، 1998 مقاله )

اصلاح سلامت روانی ، اصطلاحی است که از آن برای بیان و اظهار کردن هدف خاصی برای جامعه استفاده می شود . هر فرهنگی براساس معیارهای خاص خود به دنبال سلامت روان است . هدف هر جامعه ای این است که شرایطی را که سلامت اعضای جامعه را تضمین می کند آماده نماید . سلامت روان بخشی از سلامت عمومی است . منظور از سلامت روان ، سلامت ابعاد خاصی از انسان مثل هوش ، ذهن ، حالت و فکر می باشد . از طرف دیگر سلامت روان بر سلامت جسمانی هم تأثیر دارد . بسیاری از پژوهش های اخیر مشخص کرده اند که یک سری اختلال های فیزیکی و جسمانی به شرایط خاص روانی مرتبط هستند . با وجود این که سلامت روان مفهوم وسیعی است اما هنوز یک تعریف کلی که مورد قبول همه باشد از آن به دست نداده اند هر فرد یا گروهی یک تصور خاص از سلامت روان دارد در حالی که در مورد سلامت جسمانی چنین حالتی وجود ندارد .

در سال 1948 ، کمیسیون مقدماتی سومین کنگره جهانی بهداشت روانی ، برای بهداشت روانی یک تعریف دو قسمتی ارائه می دهد :

1. بهداشت روانی حالتی است که از نظر جسمی ، روانی و عاطفی در حدی که با بهداشت روانی دیگران انطباق داشته باشد برای فرد مطلوب ترین رشد را ممکن می سازد .

2. جامعه خوب جامعه ای است که برای اعضای خود چنین رشدی را فراهم می آورد در عین حال رشد خود را تضمین می کند و نسبت به سایر جوامع بردباری نشان می دهد . ( گنجی ، 1379 ص 13 )

سازمان بهداشت جهانی ، بهداشت روانی را براساس جنبه های زیستی و اجتماعی تعریف می کند . به نظر این سازمان ، بهداشت روانی برای فرد استعداد ایجاد روابط موزون با دیگران و استعداد شرکت در تغییرات محیط اجتماعی و طبیعی با استعداد کمک به تغییرات ، به شیوه سازنده ، قائل است . همچنین بهداشت روانی ایجاب می کند که بین تمایلات غریزی فرد هماهنگی وجود داشته است در این تعریف هیچ اشاره ای به بیماری نشده است .

در تعریف فوق و تعاریف مشابه آن ، سازگاری با محیط اهمیت زیادی دارد . طبق این تعریف شخصی که بتواند با محیط ( اعضای خانواده ، همکاران ، همسایگان و به طور کلی اجتماع ) خوب سازگار شود از نظر بهداشت روانی بهنجار خواهد بود . این شخص با تعادل روانی رضایت بخش پیش خواهد رفت . تعارضات خود را با دنیای برون و درون حل خواهد کرد و در مقابل ناکامی های اجتناب ناپذیر زندگی مقاومت خواهد داشت . اگر کسی توان انجام دادن این کارها را نداشته باشد و در نتیجه با محیط خود به شیوه نامناسب و دور از انتظار برخورد کند از نظر روانی بیمار محسوب خواهد شد ، زیرا با این خطر روبرو خواهد بود که تعارض های حل نشده خود را به صورت نوروز ( اختلالات خفیف رفتاری ) نشان می دهد و به شخص نوروتیک تبدیل می شود . ( گنجی ، 1379 ص 12 )

عده ای از روان شناسان معتقدند که سلامت روان ، داشتن هدفی انسانی در زندگی، سعی در حل عاقلانه مشکلات ، سازش با محیط اجتماعی براساس موازین علمی و اخلاقی و سرانجام ایمانی به کار و مسئولیت پذیری و پیروی از اصول نیکوکاری و خیر خواهی است. ( شفیع آبادی ، 1371 ص 85 )

لوینسون و همکاران سلامت روان را اینچنین تعریف کرده اند :

سلامت روان عبارتست از این که فرد چه احساسی نسبت به خود ، دنیای اطراف ، محل زندگی و اطرافیان دارد مخصوصاً با توجه به مسئولیتی که در مقابل دیگران دارد ، چگونگی سازش وی به درآمد خود و شناخت موقعیت مکانی و زمانی خویش . ( انصاری ، 1374 پایان نامه )

کارل مننجر می گوید :

سلامت روانی عبارت است از سازش فرد با جهان اطرافش به حداکثر امکان به طوری که باعث شادی و برداشت مفید و مؤثر به طور کامل شود . ( همان منبع )

کینگزبرک بهداشت روانی را این چنین تعریف می کند :

تسلط و مهارت در ارتباط صحیح با محیط به خصوص در سه فضای مهم عشق ، کار و تفریح . ( همان منبع )

در سالهای اخیر انجمن کانادایی بهداشت روانی را در سه قسمت تعریف کرده است.

قسمت اول : نگرش های مربوط به خود ( شامل تسلط بر هیجان های خود ، آگاهی از ضعف های خود و رضایت از خوشی های ساده )

قسمت دوم : نگرش های مربوط به دیگران ( علاقه به دوستی های طولانی و صمیمی ، احساس تعلق به یک گروه و احساس مسئولیت در مقابل محیط انسانی و طبیعی .

قسمت سوم : نگرش های مربوط به زندگی ( رویارویی با الزام های زندگی ، پذیرش مسئولیت ها ، ذوق و توسعه امکانات و علایق خود ، توانایی اخذ تصمیم های شخصی و ذوق یا انگیزه خوب کارکردن . ( گنجی 1379 ، ص 13 )

به طوری که ملاحظه می شود ، این انجمن بهداشت روانی را در ارتباط با سازگاری با محیط و نگرشهای مربوط به خود و دیگران تعریف می کند اما به مفاهیم بیماری آسیب شناسی و ناسازگاری ارجاع نمی دهد . ( همان منبع )

طبق تعریف فرهنگ روانشناسی آرتور 1985 واژه سلامت روان ، برای افرادی که عملکردشان در سطح بالای از سازگاری هیجانی و رفتاری است به کار می رود و در مورد افرادی که صرفاً‌ بیماری روانی ندارد به کار نمی رود . از نظر کاپلان و ساروک سلامت روان ، آن حالت بهزیستی است که افراد قادر باشند به راحتی در جامعه ، فعالیت کنند و پیشرفتها و خصوصیات شخصی برای آن رضایتبخش است . ( ادبی ، 1379 ، پایان نامه )

کنفرانس بین المللی بهداشت ، که با همکاری سازمان بهداشت جهانی و یونیسف در سال 1988 با شرکت 134 کشور در آلماآتا تشکیل شد سلامت روانی را سلامت کامل جسمانی ، روانی ، اجتماعی تعریف نموده است و نه فقدان بیماری و ناتوانی . ( ادبی ، 1379 ، پایان نامه )

آرچریک مبحث تاریخی را اضافه کرده و می گوید در جوامع به سرعت در حال تغییر و غیر قابل پیش بینی امروز توانایی اکتشاف محیط و ایجاد تعهد ، یک مهارت اساسی برای بقاء و لازمه سلامت روانی است . ( همان منبع )

ویژیگی های افراد سالم ( برخوردار از سلامت روان ) از دیدگاه های مختلف :

برای داشتن بهداشت روانی خوب ، شرایطی وجود دارد : روبروشدن با واقعیت ، سازگاری داشتن با تغییرات ، گنجایش داشتن برای اضطرابها ، کم توقع بودن ، احترام قایل شدن به دیگران ، دشمنی نکردن با دیگران و کمک رساندن به مردن . ( گنجی 1379 ، ص 13 )

بنابر تحقیقات انجمن ملی بهداشت روانی

1. افراد سالم از نظر روان احساس راحتی می کنند . خود را آن گونه که هستند می پذیرند ، از استعدادهای خود بهره مند می شوند در مورد عیوب جسمانی و ناتوانیهای خود شکیبا بوده و از آن ناراحت نمی شوند ، دیدگاه واقع گرایانه دارند ، دشواریهای زندگی را سهل می انگارند ، آن ها وقت کمی را در نگرانی ، ترس ، اضطراب و یا حسادت سپری می کنند . اغلب آرامند ، نسبت به عقاید تازه گشاده رو بوده و دارای طیب خاطر هستند ، شوخ طبع هستند و اعتماد به نفس دارند ، اگرچه از حضور در جمع لذا می برند اما به تنها بودن نیز اهمیت می دهند و وحشتی از آن ندارند ، همچنین از سیستم ارزشی برخوردارند که از تجارب شخصی شان سرچشمه می گیرد . بدین معنی که یک احساس شخصی مبتنی بر درست یا غلط بودن امور دارند .

2. افراد دارای سلامت روان ، احساس خوبی نسبت به دیگران دارند ، آنها می کوشند تا دیگران را دوست بدارند ، و به آنان اعتماد کنند ، چرا که تمایل دارند دیگران نیز آن ها را دوست باشند و به آن ها اعتماد نمایند چنین افرادی قادرند که با دیگران روابط گرمی داشته باشند و این روابط را ادامه دهند ، به علایق دیگران توجه می کنند و احترام می گذارند آنها به خود اجازه نمی دهند از سوی دیگران مورد حمله و فشار قرار گیرند و نیز سعی نمی کنند که بر دیگران تسلط یابند آنها با احساس یکی بودن با جامعه ، نسبت بر دیگران احساس مسئولیت می کنند .

2. قدرت روبرو شدن با نیازهای زندگی را دارند معمولاً‌نسبت به اعمال خود احساس مسئولیت می کنند و با مشکلات به همان شیوه که رخ می دهد برخورد می کنند . دارای پندارهای واقع گرا در مورد آنچه که می توانند یا نمی توانند انجام بدهند هستند بنابراین آن ها محیط خود را تا آن جا که ممکن است شکل می دهند و نیز تا آن جا که ضرورت دارد با آن سازگار می شوند . ( بنی جمالی ، 1373 ، ص 28 )

در این بخش به بررسی دیدگاه های مختلف روانشناسی پیرامون ویژگی های افراد دارای سلامت روان می پردازیم :

دیدگاه روانپزشکی

دیدگاه روانپزشکی ، درباره فرد دید تعامل حیاتی دارد . طبق این دیدگاه فردی که از سلامت روانی برخوردار است که دارای نظام متعادلی است که خوب عمل می کند و اگر تعادل به هم بخورد بیماری روانی ظاهر خواهد شد . ( گنجی ، 1379 ، ص 22 )

دیدگاه های روان تحلیلی

دیدگاه روانکاوی معتقد است که شخصیت فرد از سه عنصر تشکیل می شود ، نهاد، من و من برتر . بنابراین به نظر آنان بهداشت روانی ، زمانی تضمین می شود که من با واقعیت سازگاری شود و همچنین تکانش های غریزی نهاد به کنترل درآید . ( همان منبع )

فروید به نقل از حسینی ( 1360 ) سلامت روانی را از یک طرف نتیجه تعادل بین سه عنصر نهاد ، من و من برتر و از طرفی دیگر نتیجه تعادل بین سطوح خود آگاه و ناخودآگاه می داند . فروید معتقد است که شخص سالم دو ویژگی دارد :

1. می تواند دوست بدارد و دوست داشته باشد .

2. می خواهد و می تواند کار بکند . ( شعاری نژاد ، 1371 ، ص 278 )

به نظر فروید ویژگی خاصی که برای سلامت روانشناختی ضروری است خود آگاهی می باشد یعنی هر آنچه که ممکن است در ناخودآگاه موجب مشکل شود ، بایستی خود آگاه شود ، شخص سالم از مکانیزم های دفاعی نوع دوستی ، شوخ طبعی ، پارسای و ریاضت و والایش یا تصعید استفاده می کند . ( نجات ، 1378 ، ص 34 )

همچنین به عقیده فروید ، شخص سالم کسی است که نیازهای تثبیت شده نداشته باشد ، نیازهای نهفته یا درونی شده اش در جهت معیارهای درونی شده من برتر باشد و براساس نیازهایش عمل نکند و نیازهایش با یکدیگر در تعارض و کشمکش نباشد . بعلاوه انسان برخوردار از سلامت روانشناختی موجودی منحصر به فرد است که بایستی به صورت یگانه مورد بررسی و مطالعه قرار بگیرد و دارای خصوصیات زیر باشد :

1. بین من و من آرمانی فرد فاصله زیادی وجود ندارد .

2. من دارای قدرتمندی و کارآیی بسیار است .

3. از ساختار روانی خودش آگاهی لازم را دارد .

4. هدف نهایی او رشد خلاقیت و تحقق خویشتن است .

نظر هورنای ( 1945 ) به نقل از خدا رحیمی ( 1374 ) : انسان برخوردار از سلامت روان دارای این ویژگی ها می باشد : احساس امنیت می کند ، لذا فاقد پرخاشگری و خودشیفتگی است ، به دلیل آگاهی از خود واقعی و استعداد بالقوه خوی تسلیم محض محیط اجتماعی و فرهنگی نیست ، بلکه ابتکار و شخصیت خودش را عهده دار می شود ، خوشناسی و کوشش را برای تحقیق استعدادهای فطری و ذاتی وظیفه اخلاقی و امتیاز معنوی شخصیت سالم است و هدف او کمال است ، انسان سالم خودآگاهی دارد و از خود واقعی و استعدادهایش کم و بیش آگاه است و خودش بسیاری از مشکلات زندگی را حل می کند لذا به دیگران وابستگی ندارد .

روانشناسی تأثیر آموزش مهارت های زندگی در سلامت روان افراداختلالات رفتاری و انحرافاتبهداشت روانی

رنگ و حالت الکترونی مولکولها

تاریخچه – امروزه از رنگهای طبیعی به ندرت استفاده می گردد زیرا به کمک روشهای سنیتک رنگهای ایده آلی از نظر کمی و کیفی تولید میشوند و چون ساختمان اصلی آنها را آروماتیکها تشکیل میدهند بنابراین ازذغال سنگ و نفت به عنوان مهمترین منابع طبیعی و اولیه برای آنها محسوب میشوند بیش از یک قرن است که رنگهای آلی و مصنوعی برای بشر شناخته شده است در سال 1856 وقتی

دسته بندی	شیمی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	312 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	258

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

مقدمه :

پتاسیم بی کربنات

تاریخچه – امروزه از رنگهای طبیعی به ندرت استفاده می گردد زیرا به کمک روشهای سنیتک رنگهای ایده آلی از نظر کمی و کیفی تولید میشوند و چون ساختمان اصلی آنها را آروماتیکها تشکیل میدهند بنابراین ازذغال سنگ و نفت به عنوان مهمترین منابع طبیعی و اولیه برای آنها محسوب میشوند . بیش از یک قرن است که رنگهای آلی و مصنوعی برای بشر شناخته شده است . در سال 1856 وقتی شیمیدان 18 ساله انگلیسی به نام ویلیام هندی پرکین سعی میکرد کینون راسنتز نماید به جای محصول سفید رنگی که او انتظار داشت یک ماده بد شکل سیاه رنگ تولید نمود که برایش قابل توجه و قابل مطالعه بود . از استخراج این ماده رنگ ارغوانی زیبایی به نام ماوین بدست آمد که بر حسب تصادف کهنه نخی که در کنار میز آزمایش او قرار داشت توسط آن رنگی گردید و این ماده تا آن زمان تنها ماده رنگی بود که از واکنش شیمیایی حاصل شده و جزو رنگهای گیاهی و ظبیعی نبود و بدین سان تحول بزرگی در تهیه مواد رنگی آلی شروع گردید واکنش تهیه رنگ مزبور بصورت زیر است :

سولفوریک اسید + آنیلین

این رنگ چنانچه بعدا خواهیم دید به دلیل وجود گروه آزین ( Azine ) جزو این نوع شیمیایی میباشد ولی در آن زمان به دلیل تهیه اش از آنیلین رنگ آنیلین نامش نهادند .

پرییکن رنگ بالا را در کارخانه ای نزدیک لندن از قطران ذغال سنگ در مقیاس صنعتی تهیه نمود البته قبل از آن در آزمایشگاه از اثر پتاسیم دی کرومات و سولفوریک اسید بر آنیلین ناخالص آنرا سنتز نموده بود از انجائیکه این رنگ در رنگرزی مزایای فراوانی نسبت به دیگر رنگهای طبیعی ، از نظر روشنی و ثبات داشت در اندک زمانی توجه رنگرزها را بخود جلب نمود . پریکن و دوستانش علاوه بر تهیه رنگ بالا فرایند ساده رنگرزی با تانیک اسید را نیز ابداع کردند و بالاخره بعد از مدتها تحقیق و بررسی اولین کارخانه رنگسازی توسط او تاسیس و به مرحله تولید رسید .

از انجا که در آغاز اغلب رنگهای مصنوعی اولیه از انیلین ساخته میشدند و انیلین در آن زمان فقط از منبع قطران ذغال سنگ تهیه میشد اینگونه رنگها به رنگهای آنیلین و رنگهای قطران ذغال سنگ معروف بودند هر چند که بعضی از این رنگها از آنیلین نیز مشتق نشده بودند . امروزه کلمه رنگهای مصنوعی با سینتیک ترجیح داده میشوند زیرا دیگر امروزه رنگها لزوما از منابع اولیه ذغال سنگ تهیه نمیشوند . بلکه منابع نفتی ( نفت خام و گاز طبیعی ) بجای آن جایگزین شده و این تعویض عمدتا در اثر جایگزینی گاز ذغال با گاز طبیعی در کشورهای صنعتی انجام گرفت .

در تهیه رنگها از نظر کلی فرایند عمومی زیر دنبال میشود :

نفت

مواد اولیه (هیدروکربنهای آروماتیک) منابع طبیعی

زغال سنگ

مواد حد واسط

رنگها

فصل 1

رنگ و حالت الکترونی مولکولها

1 – رنگ

رنگ نمودی از تاثیر متقابل نور مرئی و ماده است و ماده به این ترتیب رنگی به نظر میرسد . خود پدییده دید نیز نتیجه جذب نور توسط شبکیه چشم میباشد . جذب نور سبب میشود که ساختمان پروتوئینهای چشم در اثر یکسری واکنشهای شیمیایی تغییر یابد و یک ردیف پاسخهای شیمیایی داده شود و درنتیجه ، علامت دریافت شده بوسیله عصب نوری به مغز انتقال می یابد .

تابش نور سفید به ماده بر حسب ساختمان و حالت سطحی ماده با پدیده های زیر پاسخ داده میشود :

الف : تمامی پرتوهای تابیده شده بازتاب یا پخش میگردند بدین ترتیب ماده سفید به نظر میرسد .

ب : تمامی پرتوها جذب میشوند ، ماده سیاه به نظر میرسد .

ج : قسمتی از پرتو ها بطور انتخابی جذب میشوند ماده رنگی به نظر میرسد .

باید تصریح کرد که نور سفید منتشر شده توسط خورشید تابشهای الکترو مغناطیسی در ناحیه 400 تا 800 n m را در بر میگیرد . در دو سوی طیف مرئی نور از تابشهای غیر مرئی برای چشم انسان تشکیل یافته است طول موجهای بیشتر از 800 n m نور در ناحیه زیر قرمز (I R ) و طول موجهای کمتر از 400 n m در ناحیه فرا بنفش ( U V ) قرار دارد . بنابر این رنگ هر جسم یک حالت ویژه از پدیده ای بسیار عمومی ، یعنی پدیده جذب انتخابی است .

در داخل حوزه مرئی ، نوارهای خیلی باریک طول موجها به رنگهای کاملا معین مربوط میگردند . این رنگها نه تنها از ایجاد نوری با طول موج کاملا مشخص ناشی میشوند بلکه آنها از نور سفیدی که توسط جذب پرتوی که طول موج رنگ مورد نظر را در بر نداشته باشد نیز حاصل میگردند بدین ترتیب است که بر اثر جذب « رنگهای تکمیلی » ما رنگها یاجسامی که ما را احاطه کرده اند می بینیم جدول زیر رنگهای جذب شده و دریافت شده را نسبت به طوول موج نور جذب شده نشان میدهد .

رنگ جذب شده رنگ دریافت شده طول موج دریافت شده طول موج جذب شده به n m

بنفش زرد آبی n m 435 – 400

آبی زرد 480 – 435

سبز – آبی پرتقالی ( نارنجی ) 490 – 480

آبی – سبز قرمز 500 – 490

سبز ارغوانی 560- 500

زرد – سبز بنفش 580 – 560

زرد آبی 595 – 580

نارنجی سبز – آبی 605 – 595

قرمز آبی – سبز 750 – 605

فصل 2

شیمی رنگ

بررسی مواد رنگی از نظر شیمیایی ،. بخش جالبی از شیمی کاربردی را تشکیل میدهد به شیمی رنگ معروف است . در این قسمت انواع تقسیم بندی مواد رنگی ، مواد اولیه ( Primaries ) مواد حد واسط (‌ Intermediates ) بررسی میگردد .

1 – طبقه بندی مواد رنگی

علاوه بر تقسیم بندیهای قدیمی این مواد را به مصنوعی و طبیعی ، گیاهی و غیر گیاهی ، معدنی و آلی و غیره طبقه بندی میکردند در تقسیم بندی جدید که بر اساس کاربرد رنگها متکی است این مواد بطور کلی به دو بخش عمده زییر تقسسیم بندی شده است:

I - بیگمانها ( رنگدانه ها )‌ یا بیگمنت ها ( PIGMENTS )

II - رنگها ( DYES )

اغلب رنگها موارد استفاده شان در صنایع رنگرزی نساجی اهمیت دارند در صورتی که بیگمانها در موارد غیر رنگرزی نساجی کاربرد بیشتری دارند . هر چند که بعضی مواقع آنچنان مرز مشخص بین ایندو بخش رنگ نمیتوان تقسیم نمود .

بیگمانها ( Pigments )

بیگمانها مواد جامد تزئینی هستند که در شکل و اندازه های مختلف در حلالهای مربوط به حالت معلق تهیه و بکار میروند . بیگمان مشتمل بر مواد سیاه ، سفید و رنگی بوده که موارد استعمال زیادی از جمله رویه زدن ، پوشش دادن ( Surface Coating ) ، رنگرزی انبوه ( Mass Coloration ) و دیسپرسیون در هوا میباشد . برای رویه زدن از محلواهای آبی حاوی مواد سفت کننده مثل چسب و سایر رزین ها ، روغنهای خشک کننده ( معمولا به همراه یک یا چند حلال آلی ) ترکیبات نرم کننده ( Plastici zers ) و غیره استفاده میشود . در رنگرزی انبوه مواد پلاستیکی گوناگون ، پلاستیکها و الیاف مصنوعی گوناگون را بکار میبرند .

از آنجا که بیگمانها به صورت دیسپرس مصرف میتواند از استکل و ابعاد ذرات آنها حائز اهمیت میباشند . اغلب بیگمانها بصورت پلی مرفیک ( یعنی برای ساختن و ظاهر کردن آنها باید از مراحل مختلف گذشت ) بوده و شرایط تهیه شان باید طوری انتخاب گردد که فرمهای کریستالی با اندازه ذرات ( Partical size ) کوچک حاصل شوند در غیر اینصورت اشکالاتی در فرایند رنگ زدن به وجود خواهد آمد .

بیگمانهای اولیه و قدیمی غالبا ترکیبات معدنی بوده که منشا طبیعی داشته اند ولی چون کیفیت و خواص جالبی از خود نشان نمیدادند لذا به مرور زمان جای خود را به بیگمانهای مصنوعی و آلی دادند . نمونه هایی از بیگمانهای عمده معدنی را بصورت زیر میتوان طبقه بندی کرد :

بیگمانهای سفید :

بیگمانهای قرمز : گل آخری () سرنج ، ( pdo ) ، شنگرف ( Hgs ) و کرئمات بازی سرب

بیگمانهای زرد و نارنجی :

بیگمانهای آبی : و اولترامارین ( لاجورد )

بیگمانهای سبز : مخلوط سبز و

موارد استفاده عمود : بیگمانهای یاد شده در بالا عبارتند از : لاکها ، رنگهای روغنی ، ورنی ، رنگهای سلولوزی ، پلاستیکی ، وکب های چاپ ، رنگرزی کاغذ ، رنگ زدن سطوح آلات و ادوات ، بنا ها ، ساختمانهای فلزی ، آهنی و وسایل نقلیه ، پلهای آهنی ، کشتی ها ، راه آهن و ماشینهای کارخانجات .

از مهمترین بیگمانهای معدنی که امروزه به مقادیر فراوان تهیه و مصرف میشود ، اکسید دوتبتان ( Tio₂ ) است که توسط دوروش موسوم به فرایند های کلریید و سولفات از سنگهای معدنی روتایل ( RUTied ) ، لومینیت ( Lumenite ) که دارای %72 Tio₂ هستند تهیه میگردد .

دراینجا مختصری در مورد رنگهایی که در صنایع پوشش سطوح به کار میروند اشاره میگردد

مواد خام لازم برای تهیه اینگونه رنگها عبارتند از :

بیگمانهای معدنی و آلی ) صمغهای طبلیعی و مصنوعی ، روغنها ،. حلالها ،‌ مواد خشک کننده ( سیکاتید ) و مواد نرم کننده . ذیلا در مورد هر یک از مواد مذکور شرح کوتاهی بیان میگردد .

1- بیگمانها ( Pigments )

2- صمغ ها ( Resins ) : صمغ طبیعی جسمی بی شکل است که از ترشحات بعضی نباتات مانند کاج و غیره به وجود میآید این صمغ در مورد ترشح مایع است ولی در مجاورت هوا بتدریج جامد میگردد واکنشهای شیمیایی مانند اکسیداسیون و حل نمیشوند صمغهای مصنوعی ( رزین ها ) مواد پلیمری مانند پلاستیکهای فنل فرمل ، پلی استر ، ترکیبات پلی و نیل ، اپوکسی و غیره هستند از مزایای این نوع رزین امکان کاربرد آنها برای منظورهای مختلف میباشد .

3- روغنها ( oils ) : در این موارد روغنهای بزرگ ، چوب چینی ، خشخاش و غیره استفاده مینمایند .

4- حلالها ( Solvents ) : مهمترین حلال ها هیدرو کربنهای حاصله از نفت مانند بنزین و آروماتیکهایی نظیر بنزین ، تولوئن ، گزیلنها و همچنین الکل ، کتونها و استرها میباشد .

5- مواد خشک کننده ( سیکاتیو Driers ) : این مواد را به رنگهای روغنی اضافه میکنند تا زودتر خشک شوند برای تهیه خشک کننده ها معمولا املاح بعضی از فلزات را با روغنی مثل روغن برزک مخلوط و حرارت میدهند . مثلا اگر مخلوط روغن برزک را با کربنات و یا اکسید سرب مدتی حرارت دهند روغن برزبک زودتر خشک میشود . علاوه بر ترکیبات سرب از ترکیبات منگنز و یا کبالت نیز میتوان استفاده کرد .

6- مواد نرم کننده ( Plasticizer ) از ترکیبات مختلف برای این منظور استفاده میشود مانند روغن کرچک ، گلیسرین ، کافور ، دی بوتیل فتالات ترکرزیل و غیره .

طرز تهیه روغنی – برای تهیه لاک میتوان یک صمغ طبیعی مانند لکوفان یا یک رزین مصنوعی را در حلال مناسبی مانند الکل ، اتر و غیره حل نمود و بعد یک ماده نرک کننده نیز بآن افزوده در اینصورت اگر این مخلوط را در روی شیئی به ضخامت کم بریزیم پس از تبخیر یک ورقه نازک ضخیم تشکیل شده که شیئ مورد نظر را محافظت مینماید . اکنون اگر این لاک را با یک بیگمان رنگی مخلوط کنیم و بعد روی سطوح مورد نظر بریزیم رنگ مربوطه ظاهر میگردد .

رنگهای روغنی – از مخلوط کردن لاک روغنی و بیگمانها رنگ روغنی بدست میآید .

ورنی – برای تهیه ورنی ، روغن برزک را مدتی حرارت میدهند تا قسمتی از آن به لینوکسین تبدیل شود ( ماده ای که از اکسیداسین و پلیمریزاسیون روغن برزک حاصل شده و تشکیل فیلم میدهد ، لینوکسین نامند ) . سپس مقداری خشک کننده به آن اضافه میکنند تا خشک شدن آن تسریع گردد . حال اگر به این مخلوط بیگمان نیز اضافه کنیم ورنی رنگی بدست میآید .

در خاتمه این بحث اشاره به چند نوع رنگ دیگر نیز مفید خواهد بود :

رنگ آبی ( مخلوط با آب ) – اگو رنگهای معدنی یا آلی نامحلول را با یک ماده صمغی مخلوط کنیم میتوان این مخلوط را بکمک قلم مو به محل مورد نظر مالید .

رنگهای اکو وارل : این رنگها معمولا رنگهای غیر سمی و معدنی مانند اکسید روی ، زرد کادمیم ، زرد کرم ، گل آخری ، شنگرف ، آبی پروس ، اولترامالین و غیره میباشند . آنها را با یک ماده وصل کننده مانند صمغ سریشم ، ژلاتین ، دکسترین و یا کتیررا یا زرین مصنوعی مخلوط کرده و بکمک فشار آن را تبدیل به دکمه یا صفحه مینمایند و یا به آنها گلیسریین افزوده و به شکل قمیه در لوله میریزند در موقع کاربرد آنرا با آب حل کرده و مصرف مینمایند .

رنگهای مغز مداد – مغز مدادهای معمولی معمولا از کائولن و یک ماده رنگی و زرین مانند کتیرا ، میتل ، سلولوز وغیره ) تهیه میکنند سپس آنرا در مخلوطی از پیه گاو و موم ژاپنی ( یا اجسام مشابه ) ذوب شده میریزند و وسط چوب قرار میدهند .

رنگهای پاستل – که در تابلو سازی مصرف میشوند از مخلوط کلسیم کربنات یا گچ آلومینیم اکسید ، ماده رنگی و صمغی مانند کتیرا تهیه میکنند باین ترتیب که مخلوط را خمیر کرده و با فشار به شکل مورد نظر مثلا استوانه در آمده خشکک مینمایند .

بیگمانهای آلی جدید – پیرایش بیگمانهای جدید در طول زمان به کندی انجام گرفته بود تا اینکه توسط ویلیام هندی پرکین رنگهای مصنوعی در سال 1856 ابداع گردیدند . متعاقبا در اوایل قرن بیستم بیگمانهای مصنوعی و آلی تهیه و به بازار عرضه شدند این بیگمانها دارای اهمیت خاصی اند . زیرا علاوه برر موارد استعمالی که بررای بیگمانها یمعدنی ذکر شده در رنگرزی نساجی و الیاف نیز بکار میروند .

یکی از مهمتریین اکتشافات در مورد بیگمانهای آلی در سال 1935 توسط شیمیدانهای شرکت رنگرزان اسکاتلند انجام گرفت و بدین وسیله یک سیستم کروموفوریک ( رنگزا ) جدید در شیمی مواد رنگی پدیدار گردید . اولین نوع از این بیگمانها آبی فتالوسیانین ب بوده و به علت اینکه خواص مقام خیلی خوبی در مقابل عوامل مختلف از خود نشان میداد به عنوان بیگمان با ارزش بکار برده شد . سیستم کروموفوری فتالوسیانین بر خلاف گروه ( - N = N - ) نمیتوان طیف وسیعی از رنگها را در بر گیرد ولی در عوض مهمتریین بیگمان رنگهای آبی و سبز از این نوع میباشد . کروموفورفتالوسیانین یک سیستم کمپلکس به نظر میرسد ولی عملا ساختمان شیمیایی ساده ای داشته که چهار بار تکرار شده است :

فصل 3

انواع رنگدانه ها

1- تیتانیوم دی اکسید ( Tio₂ )

منبع اصلی دی اکسید تیتانیوم سنگهای معدنی ایلمنت و رویتل هستند . دی اکسید تیتانیوم عمدتا از سنگهای سیاهی بنام ایلمینت ( تیتانات آهن دو ظرفیتی ) به دست می آید که عمدتا ترکیبی از مخلوط دی اکسید تیتانیوم و اکسیدهای آهن و کمی ناخالصی دیگر است و در نروژ ، هندوستان ، آمرییکا ، کانادا و سوئد یافت میشود . دی اکسید تیتانیوم در دو نوع بلوری رویتل و آناتاس تولید میشود . البته رنگدانه های ترکیبی دیگری نیز وجود دارند که شامل ترکیباتی اند از دی اکسید تیتانیوم و سولفات کلسیم به نسبت 30 درصد دی اکسید تیتانیوم و 70 درصد سولفات کلسیم و یا 50 درصد دی اکسسید تیتانیوم و 50 درصد سولفات کلسسیم هستند .

تهیه دی اکسید تیتانیوم

دو روش بررای تهیه دی اکسید تیتانیوم وجود دارد :

تهیه تیتان آناناس ( روش سولفات )

تهیه تیتان رویتل ( روش کلر )

الف – روش سولفات : ایلمنیت ( سنگ معدن را خرد و خشک سپس د راسید سولفوریک خشک میکنند محلولی از سولفاتهای تیتان و اهن دو ظرفیتی و سه ظرفیتی بدست میآید ( 1 ) آنگاه برراده آهن به محلول اضافه میشود تا آهن سه ظرفیتی به آهن دو ظرفیتی تبدیل گردد ( 2 ) سپس محلول را جدا میکنیم و پس از صاف کردن به دستگاه تبخیر در خلا انتقال میدهیم بدین سولفات فرد بصورت کریستال جدا میشود سپس محلول را میجوشانیم تا تیتان به هیدروکسید تیتانیوم تبدیل شود ( 3 ) رسوب هیدروکسید را با آب میشوییم سپس در کوره دوار با دمای 800 درجه سانتیگراد کلسینه میکنیم . بدین صورت تیتان آناتاس بدست میآید ( 4 ) .

آهن دو ظرفیتی و سه ظرفیتی + سولفات تیتانیم – اسید سولفوریک + سنگ معدن ایلیمنت ( 1 )

آهن دو ظرفیتی + سولفات تیتانیوم براده آهن آهن دو و سه ظرفیتی + سولفات تیتانیوم ( 2 )

هیدروکسید تیتانیوم هیدرو لیز سولفات تیتانیوم ( 3 )

تیتاینوم هیدروکسید تیتانیوم ( 4 )

ب- تهیه تیتان رویتل ( روش کلراید ) : در سال 1958 روش تترا کلریید اعلام شد که در آن ضمن عبور گاز کلر از سنگ معدن آنرا تا 900 درجه سانتیگراد حرارت میدهیم تا تترا کلرید بدست آید ( 1 ) ماده بدست آمده بوسیله سوزاندن در کنار اکسیژن به دی اکسید تیتانیوم تبدیل میشود ( 2 ) سنگ معدن رویتل 96 – 95 درصد هیدرواکسید تیتانیوم دارد .

تترا کلرید تیتان 900 گاز کلر + ذغال + سنگ معدن ( 1 ) تیتان 1000 اکسیژن + تترا کلرید تیتان ( 2 )

سنگدانه بدست آمده دارای درجه خلوص بالا و کیفیت یکنواخت است .

خواص دی اکسید تیتانیوم : دی اکسید تیتانیوم خالص از لحاظ قدرت پوشش منبع اصلی دی اکسید تیتانیوم سنگهای معدنی ایلمینت و رویتل هستند .

- خواص دی اکسید تیتانیوم : دی اکسید تیتانیوم خالص از لحاظ قدرت پوشش ، در میان رنگدانه های سفید قوی ترین رندانه ای است که تا کنون شناخته شده و در صنعت رنگسازی بسیار مورد توجه است . دی اکسید تیتانیوم در برابر حرارت و مواد شیمیایی مقاوم است . البته در حرارتت بالا نوع آناتاس به روتیل تغییر شکل میدهد . این رنگدانه ها در اسید سولفوریک گرم و غلیظ به آرامی حل میشود .

سازمان اتمها در بلور روتیل فشرده تر از آناتاس است و به همین دلیل قدرت پوشاننده گی روتیل بهتر از آناتاس میباشد . ضمنا مقاومت در بررابر گچی شدن روتیل بیشتر از آناتاس است .

سمی بودن دی اکسید تیتانیوم

رنگدانه دی اکسید تیتانیوم غیر سمی است اما توصیه میشود که موقع استفاده بایستی از ماسک استفاده شود .

خصوصیات فیزیکی دی اکسید تیتانیوم رویتل و آناتاس

رویتل آناتاس

سنگینی ویژه 1 / 4 – 4 8 / 3 – 7 / 3

ضریب شکست 76 / 2 55 / 2

میزان جذب روغن 24 / 17 22 / 19

قطر ذرات 3 / 0 – 2 / 0 میکرون 25 / 0 – 18 / 0 میکرون

مقاومت در برابر سفیدک زدگی خوب متوسط

- مشخصات فنی دی اکسید تیتانیوم :

1) هدف – مشخصات فنی در این استاندارد مصرف دی اکسید تیتانیوم است که بعنوان رنگدانه در صنعت رنگسازی مورد استفاده دارد .

2) خواص کلی – دی اکسید تیتانیوم مورد استفاده در صنعت رنگسازی بایستی خواص خلاصه شده در جدول شماره 1 را حائز باشد . این رنگدانه شامل دو روتیل و آناتاس است که هر دو به شیوه شیمیایی تهیه میشوند .

البته انواع اصلاح شده آنها نیز وجود دارد ، معمولا اکسیدهای غیر محلول در آب ( آلومینیم ، سیلیسیم ، روی و … ) برای اصلاح این رنگدانه ها بکار میروند . در رنگدانه دیاکسید تیتانیوم هیچ گونه رنگدانه یاری از قبیل سولفات باریم ، کائولن ، سیلیکات منیزیم ، و کربنات کلسیم ، وجود ندارد . دی اکسید تیتانیوم دارای چهار نوع است :

نوع I آناتاس :

نوع II روتیل : در مقابل گچی شدن مقاوم است . این رنگدانه ها بیشتر در پوششهایی کاربرد دارد که درصد کمی رنگدانه داشته باشد .

نوع III روتیل : در مقابل گچی شدن مقاوم است . چنین رنگدانه ای بیشتر برای پوششهای با رنگدانه زیاد بکار میرود .

نوع IV روتیل : در مقابل گچی شدن مقاومت بسیار خوبی از خود نشان میدهد . در صورتی که خواص دیگری بغیر از خواص مندرج در این استاندارد مورد نظر باشد ، بایستی قبلا مورد توافق طرفین ( خریدار و فروشنده ) قرار گیرد .

خواص	واحد	نوع I	نوع II	نوع III	نوع IV
دی اکسید تیتانیوم ASTMD 1394	حداقل درصد	94	92	80	80
مقاومت مخصوص ( مواد محلول در آب ) ASTMD 2448	حداقل ( اهم ‍‍‍‍‍‍‍‍* سانتیمتر	5000	5000	3000	3000
آب و مواد فرار دیگر 280 ASTMD (105 تا 110 درجه ساتیگراد	حداکثر ( درصد )	7/0	7/0	5/1	5/1
سنگینی ویژه ASTMD 153	گرم بر سانتیمتر مکعب	4-8/3	¾ -0/4	¾ -6/3	¾ - 6/3
ذرات درشت 185 ASTMD باقیمانده روی الک 325 ( 45 میکرون )	حداکثر درصد	2/0	2/0	2/0	2/0
موارد مصرف		رنگهای تزئین داخل و خارج منازل	در رنگهائی با رنگدانه های پائین	در رنگهائی با رنگدانه بالا الکیدی و پلاستیک	رنگهای خارج منزل دوام بالا ثبات در برق

شناسایی دی اکسید تیتانیوم :

الف – هدف – شناسایی شیمیایی دی اکسید تیتانیوم با استفاده از روشهای بیان شده زیر صورت می گیرد .

آزمایشهای لازم برای اینکار عبارتند از :شناسایی کیفی ، تعیین میزان آب ، اندازه گیری کل تیتانیوم موجود در رنگدانه ، اندازه گیری مقدار آلومینیم ، و سیلیس . مواد و معرفهای مورد استفاده در این استاندارد بایستی درجه خلوص بالایی داشته باشند ، در غیر اینصورت نتایج حاصل از آزمایشها مورد اطمینان نخواهد بود . بنابراین معرفهای مورد استفاده در این استاندارد بایستی درجه خلوص بالایی داشته باشند ، در غیر اینصورت نتایج حاصل از آزمایشها مورد اطمینان نخواهد بود . بنابراین معرفهای مورد استفاده بایستی در حد تجزییه خالص باشند .

ب – شناسایی کیفی نمونه :

مواد مورد نیاز :

- هیدروکسید آمونیوم غلیظ با سنگینی ویژه 9/0

- سولفات آمونیوم .

- اسید کلرید ریک غلیظ با سنگینی ویژه 19 / 1

- پراکسید هیدروژن 30 درصد

- سولفات هیدروژن .

- اسید سولفوزیک غلیظ با وزن مخصوص 84 / 1 .

- اسید سولفوریک رقیق ( 19 + 1 ) که برای تهیه آن یک حجم اسید غلیظ را با 19 حجم آب مخلوط میکنیم .

- اسید تارتریک .

- فلز قلع یا روی .

روش کار : نزدیک به نیم گرم نمونه را در یک بشر 250 میلی لیتری مقاوم در برابر حرارت و مواد شیمیایی قرار میدهیم . سپس 20 میلی لیتر اسید سولفوریک غلیظ و 7 تا 8 گرم سولفات آمونیم به آن اضافه میکنیم . مخل.ط را بخوبی به هم میزنیم و چند دقیقه میجوشانیم ، تا کاملا حل شود . مواد حل نشده در ته بشر نشانگر وجود مواد سیلیسی با دی اکسید سیلیسیم است .

در این حال محلول را سرد میکنیم و بوسیله 10 میلی لیتر آب رقیق میسازیم ، سپس آن را تا نقطه جوش حرارت می دهیم و مدتی به حال خود می گذاریم . د رادامه آن را صاف می کنیم و مواد روی صافی را با اسید سولفوریک رقیق می شوییم ، تا عاری از ه رگونه تیتانیوم شود .مواد باقیمانده روی صافی را نیز برای اندازه گیری مقدار کلسیم ، رو ی، آهن ، کرم ، و می توانیم مورد آزمایش قرار دهیم برای تعین مقدار آهن قسمتی از محلول صاف شده را جدا می کنیم ، 5 گرم اسید تارتاریک به آن می افزاییم و به وسیله آمونیاک آن راقلیایی می کنیم ؛ آنگاه گاز سولفید هیدروژن را از آن عبور می دهیم . آن را د رحمام بخار می گذاریم . د رصورتی که هیچگونه رسوبی ( پس از 30 دقیقه ) ظاهر نشود بیانگر این است که آهن ، نیکل ، کبالت ، سرب ، مس و … د رآن وجود ندارد .

د رحالتی که رسوب سیاه محلول د راسید کلریدریک رقیق به وجود آید ، وجود آهن راگواهی می دهد . برای تیتانیوم . مقدار کمی ا زمحلول صاف شده اولیه را برمی داریم با پر اکسید هیدروژن عمل می کنیم . درنتیجه باید رنگ زرد مایل به نارنجی روشن حاصل شود .

حجم دیگری ، ا زمحلول صاف شده را نیز با فلز قلع یا روی مخلوط می کنیم که باید یک رنگ آبی متمایل به بنفش پدید آید . در صورتی که جواب آزمایشهای فوق منفی باشد ، آزمایشهای مربوط به وجود سولفید – کربنات یا مواد محلول د رآب ادامه می یابد .

مقدا رآب و مواد فرار دیگر براساس استاندارد اندازه گیری می شود .

ج – اندازه گیری کل تیتانیوم موجود د ر رنگدانه

لوازم مورد نیاز :

- کاهش دهنده جونز : این وسیله دارای یک ستون از جنس روی ، به طول حداقل 450 میلیمتر و به قطر 19 میلیمتر است .

رنگ و حالت الکترونی مولکولهاسولفوریک اسید آنیلینپتاسیم بی کربنات

راههای ایجاد علاقه به پوشش اسلامی

دین مبین اسلام، بعنوان یک دین کامل، جامع و منطبق با فطرت انسان، به تمام نیازهای روحی، روانی، اجتماعی و پاسخ لازم و کافی داده است طبیعی است برای رفع نیازهای متفاوت انسان و تکامل و ترقی او تکالیفی را در قالب وجب ، مستحب، مکروه ، مباح برای زن و مرد در نظر گرفته است یکی از تکالیف واجب الهی حفظ حریم و رعایت پوشش در روابط زن و مرد است که انجام آن با

دسته بندی	برنامه نویسی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	125 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	46

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست مطالب

عنوان .............................................. صفحه

مقدمه ..............................................

فصل اول : طرح تحقیق

1-1- بیان موضوع

1-2- توصیف وضعیت موجود و بیان مسئله

فصل دوم : یافته های تحقیق یا عوامل موثر در بدحجابی

2-1- گرد آوری اطلاعات ( شواهد ) .....................

2-2- نظر مسئولین راجع به پوشش ......................

2-3- دانش آموزان راجع به پوشش ......................

2-3-1- میزان پذیرش حجاب ............................

2-3-2- شناخت نسبت به حجاب در ادیان دیگر ............

2-3-3- آیا چادر همان پوشش کامل است .................

2-3-4- شناخت دانش آموزان از قرآن راجع به پوشش ......

2-3-5- شناخت نسبت به الگوهای حجاب ..................

2-3-6- پوشش و سهل انگاری ...........................

2-3-7- تشویق خانواده بر حجاب دختران ................

2-3-8- تاثیر پوشش معلمان و مسئولین مدرسه ...........

2-3-9- تاثیر پوشش معلمان دینی ......................

2-3-10- تاثیر خودنمایی بر پوشش دختران ..............

2-3-11- تاثیر مدگرائی بر پوشش دختران ...............

2-3-12- پوشش و حفظ معنویت ..........................

2-3-13- مدگرائی و اقتصاد خانواده ...................

2-3-14- میزان اعتقاد فرد بر حجاب ...................

2-4- تجزیه و تحلیل داده ها .........................

2-4-1- میزان شناخت دانش آموزان .....................

2-4-2- سهل انگاری و پوشش ...........................

2-4-3- نقش خانواده در رعایت پوشش ...................

2-4-4- اثربخشی پوشش معلمان و مسئولین مدرسه .........

2-4-5- اثر بخشی پوشش معلمان دینی ...................

2-4-6- خودنمایی ....................................

2-4-7- مدگرایی .....................................

2-4-8- پوشش و معنویت ...............................

2-4-9- پوشش و اقتصاد ...............................

2-4-10- اعتقاد و تعهد نسبت به حجاب .................

فصل سوم : ارائه راه حل برای رفع و عوامل بدحجابی

3-1- انتخاب راه حل جدید ............................

3-2- اجرای طرح .....................................

3-2-1- گام اول .....................................

3-2-2- گام دوم .....................................

3-2-3- گام سوم .....................................

فصل چهارم : ارزیابی تاثیرگذاری راه حل

4-1- گردآوری اطلاعات ( شواهد 2 ) ....................

4-2- مشاهدات .......................................

4-3- ارزیابی یافته های جدید و تعیین اعتبار .........

4-3-1- نظر مسئولین و بعضی از دبیران راجع به تغییر رفتار در پوشش دانش آموزان ............................................

4-3-2- نظر دانش آموزان راجع به پوشش خود بعد از دوره پژوهش و تحقیق

فصل پنجم :

5-1- چند پیشنهاد ...................................

5-2- پیوستها و منابع ...............................

فصل اول :

طرح تحقیق

مقدمه :

دین مبین اسلام، بعنوان یک دین کامل، جامع و منطبق با فطرت انسان، به تمام نیازهای روحی، روانی، اجتماعی و . . . پاسخ لازم و کافی داده است. طبیعی است برای رفع نیازهای متفاوت انسان و تکامل و ترقی او تکالیفی را در قالب وجب ، مستحب، مکروه ، مباح برای زن و مرد در نظر گرفته است.

یکی از تکالیف واجب الهی حفظ حریم و رعایت پوشش در روابط زن و مرد است که انجام آن باعث پاک ماندن زن و مرد و در نیجه سبب پاک مانند جامعه از مفاسد، انحرافات و بی بند و باریهای اخلاقی و جنسی شده و تکامل معنوی و رشد اخلاقی را به دنبال دارد.

ما در این پژوهش، عوامل موثر در بدحجابی دانش آموزان مورد بررسی و تفحص قرار داده شده است تا بعد از تشخیص موانع پوشش بتوانیم توجه آنان را به این امر مهم معطوف داشته و انگیزه لازم را برای رعایت حجاب و حفظ حریم در روابط زن و مرد ایجاد کنیم.

1-3- بیان مسئله پژوهش

حفظ پوشش و رعایت حریم در روابط زن و مرد از جمله مسائلی است که در تمام ادیان آسمانی و حتی در بعضی از مکاتب بشری به آن سفارش شده است و دبین مبین اسلام بعنوان کاملترین دین ، پیروان خود را به رعایت آن ملزم نموده است .

از طرفی ما در سالهای اخیر متاسفانه نظاره گر کم رنگ شدن حفظ پوشش در بین جوانان هستیم که اگر بعنوان یک مشکل به آن توجه نکرده و به رفع آن پرداخته نشود پیامدهای ناگوار فردی ، و حتی اقتصادی اجتماعی، خانوادگی، سیاسی و . . . را به دنبال خواهد داشت .

و من به عنوان معلم دینی بر آن شدم در حد وسع و توان خودم و در حد امکانات مدرسه و همکاری و احساس مسئولیتی که در مدیر محترم مدرسه و سایر اعضای تیم پژوهش سراغ دارم این مانع را در مدرسه ای که در آن مشغول به کار هستم بر دارم هر چند که این مشکل همگانی نیاز به فعالیت همگانی در سطح کشور و آنهم در جوانب متعدد دارد ولی هر کس در حد وسع و توان خویش باید فرصت را غنیمت شمرده ور در پی برداشتن موانع باشد که سرمایه های ما، همان فرزندان و دانش آموزان ما هستند اگر ما به تربیت آنان بی توجهی کنیم دیگران فرهنگ کهن و عمیق ما را که می خواهم در سینه فرزندانمان بریزیم از کف آنان می ربایند و این مسئولیت سنگین، بر دوش ما مادران و معلمان است.

در این پژوهش ما قصد آن داریم که دانش آموزان را از طریق 1 – بالا بردن شناخت آنان نسبت به پوشش 2 – و ارائه پوشش اسلامی بدون هیچ افراط و تفریط 3 – فراهم نمودن شرایط مناسب برای بروز روحیه خودنمائی در محیط مدرسه 4 – ارتباط با خانواده آنان جهت مشارکت در این زمینه ، به پوشش اسلامی علاقه مند سازیم و رعایت پوشش اسلامی را در برخورد با نامحرم در رفتار آنان مشاهده کنیم .

1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق

وجود جامعه سالم در گرو تربیت دختران سالم ومقید به احکام الهی است و وقتیکه در لباس ورفتارفرزندان تغییرایجاد شده است باید منتظر تغییر در سلامت جامعه خود و آیندگان باشیم.

در هر جامعه ای که روابط زن ومرد بر اساس عفاف باشد وزنان در خارج از دایره ازدواج خود آرا وخود نما نباشد قلبها آرام وروحها سالم خواهد بودو در هر جامعه ای که از این مسئله غافل شودغریزه جنسی تحریک پذیر شده است و برای هر دو جنس ناآرامی و طغیانگری را بدنبال خواهد داشت وثمره آن چیزی جز خیانت به ناموس دیگران ،قتل ،آدم ربایی ،حسادت ،رقابت در خود آرایی ،خود کم بینی،افسردگی، برهم خوردن روابط خانوادگی ،وجود فرزندان بی سر پرست ، بی فرهنگی و بی هویتی و در یک کلمه دوری از خدا نخواهد بود.

حال که جامعه کنون ما در این واد قدم گذاشته و خانواده ها احساس خطر و بی امنیتی برای فرزندان خود دارند ضروری است که با توجه دادن جوانان به امر حجاب و پوشش اسلامی ، اعتقادات آنها به این ارزش اخلاقی و اجتماعی تعمیق و با شناخت عوامل موثر در بوجود آوردن بد حجابی در جامعه به کمک مسئولین فرهنگی و دست اندر کاران تعلیم و تربیت بشتابیم و با مشارکت موثر خانواده ها، رسانه های جمعی و گروهی عوامل بوجود آورنده این ناهنجاری اخلاقی و اجتماعی را در حد امکان از بین ببریم تا جوانان ما بتوانند در بستری مناسب در فعالیت های مختلف اجتماعی ، فرهنگی ،اقتصادی، سیاسی جامعه حضوری فعال و موثر داشته باشند.

1-4- هدف تحقیق

هدف این پژوهش پس از تشخیص عوامل موثر در بدحجابی و نپذیرفتن پوشش، علاقه مند نمودن دانش آموزان به پوشش همراه با تعمیق شناخت آنان نسبت به این مسئله است.

امید است نتایج این تحقیق در اختیار مسئولین آموزش و پرورش مخصوصاً معلمان دینی و مشاورین و مربیان تربیتی قرار گرفته تا بتوانند با اتخاذ شیوه های تربیتی و آموزشی نوین و فعال، دختران امروز را که مادران فردایند به این وظیفه مهم علاقه مند نموده تا ناهنجاری رفتاری در پوشش که جامعه کنونی ما درگیر آن است بر طرف گردد.

انشاء الله

فصل دوم

بررسی پیشینه تحقیق

2-1- علل گسترش فرهنگ بی حجابی درایران وسایر کشورها

از آن زمانی که کشور های اسلامی با سرمایه ها و منابع سرشارشان مورد طمع استعمارگران قرار گرفتند،همواره به بهانه های مختلفی آماج حملات نظامی وحشیانه آنان بوده اند ولی به دلیل شجاعت ها ودلاوری های مسلمین اغلب به شکست استعمارچیان منجر شداست. استعمار گران بهتر آن دیدند که دست از تهاجم نظامی برداشته و به شیوه بهتری جریان غارت و استعمار را ادامه دهند که این شیوه،استعمار نو یا استعمارجدید نام داشت که هسته مرکزی و محور اصلی آن همان تهاجم فرهنگی[1] است.

استعمارگران برای اجرای این توطئه،برنامه های زیادی برای مصرفی بار آوردن ملتها،وابسته کردن کشورها طرح ریزی کردندکه مبارزه مستقیم با اعتقادات و مقدسات فرهنگی وایجاد شک وتردید،انحراف،تمسخریا تهدید مظاهر دینی،تلقین فکر جدایی دین از سیاست،اشاعه فسادو فحشا دربین مسلمین،رواج موسیقی مبتذل،مبارزه پیگیر با حجاب زن،چاپ و انتشار مجله،عکس،کتب مبتذل و...مقدماتی برای رسیدن به هدف استعماریشان بود.طبیعی است تمام برنامه های مذکور بدون وجود دست نشاندگان و وابستگان داخلی و حاکمان نوکر صفت امکان پذیر نبود . آنها درحکام وسلاطین کشورهای اسلامی نفوذ کردند وسپس به غارت فرهنگ ودین و دنیای مردم پرداختندوبه قول ضرب المثل قدیمی (( کدخدا را دیدند وده را چاپیدند)).استعمارگران سعی کردند بر تمامی رسانه های گروهی کشورهای مورد تهاجم تسلط یابند طوریکه پیام مستکبران و غارتگران را وفرهنگ مبتذل دشمن را خود به مردمشان تلقین کنند.وبه اسم آزادی و هنر،زن را به حضور در صحنه های مختلف اجتماعی تشویق می کردندطوریکه حضور در صحنه های هنری به قیمت از دست دادن حیا،عفت،پاکدامنی و شرافت تمام می شد.در کشورهایی مثل الجزایر،استعمارگر فرانسه اول به سراغ حجاب زنان رفت در افغانستان امان... خان به اسم اصلاحات،نقشه استعماری فساد و بی حجابی را اجرا نمود.در ترکیه،آتاتورک دین زدایی و در ایران رضا خان پس از سفر ترکیه در سال1313 شدیداً تحت تاثیر طرحهای اسلام زدایی و به خصوص کشف حجاب و فرهنگ بی حجابی قرار گرفت و پس از بازگشت،جشن های مختلفی در تهران و شمال کشور برای این منظور انجام داد.در ایران از زمان ناصرالدین شاه وشاید قبل از آن ،شاهان ساکت و از همه جا بی خبر نمی دانستند که در کشورهای آنان وکشورهای همسایه دشمنانشان تدابیری اندیشیده اند.از جمله مکرهاوحیله های دشمن،ترویج وتاسیس مکتب بهائیت و تحریک و تشویق به بی حجابی بود بهترین کتاب در این زمینه، کتاب قرّة العین- در آمدی برتاریخ بی حجابی در ایران که توسط سینا واحد در تاریخ 17/9/63 بوسیله مؤسسه تحقیقاتی و انتشاراتی نور به رشته تحریر در آمده است. قرّةالعین که نام اصلی آن زرین تاج وبعضی نام اصلی او را فاطمه گفته اندبه عنوان اولین زن ایرانی که پوشش و حجاب خود را کنار زد معرفی شده است ودختر ملاصالح برغانی از مجتهدین معروف قزوین وبرادر ملامحمدتقی برغانی مجتهد مشهور و قدرتمند آن موقع ایران بود.

قرّةالعین به همسری پسرعمویش یعنی ملا محمد پسر ملامحمد تقی در آمد و از او صاحب یک دختر و دو پسر به نامهای شیخ ابراهیم و شیخ اسماعیل شد.

قرهّ العین یا فاطمه در خانواده اهل نظروفکروبحث متولدگشته بودوبامسائل فقهی مختصراّآشنا بود.

قرّةالعین غیر از ملامحمد تقی (عمو و پدرشوهرش)عموی دیگری بنام ملامحمد علی داشت که از پدرش کوچکتر بود.ملامحمد علی تحت تاثیر تفکر شیخیه که بنیان گذار این تفکر شیخ احمد احسائی است قرار گرفته بود و قرّةالعین نیز دل در گرو اوبست .اختلاف در کانون خانوادگی

قرّة العین از اینجامشتعل گشت و درگیریها آغاز شد لازم به گفتن است که شهید ملامحمد تقی برغانی عموی بزرگ قرهّ العین نخستین مجتهد قدرتمندی بود که علیه تفکر شیخیه قد برافراشت و سخنان شیخ احمد احسائی را مخالف قرآن و احادیث نبوی خواند ووی را به خاطر ابراز سخنان نادرست تکفیر کردبه هر حال آن چیزی که در اینجا حائز اهمیت است بازشدن مکاتبه بین قرّةالعین و سید کاظم رشتی (ادامه دهنده راه شیخ احمد احسائی)از یک سو و تیره و تار شدن روابط خانوادگی با شوهر و پدر شوهر یعنی ملا محمد تقی برغانی از سوئی دیگرمنجربه جدائی قرهّ العین از شوهرش گردید. قرّةالعین درخانه سید رشتی در کربلا برای شاگردان وی که از اطراف می آمدند از پس پرده سخن می گفت و درس می دادودر کربلا با ملا حسین بشرویه ای آشنا و از طریق او با سید علی محمد باب که در آن موقع در شیراز بود و شاگردان زیادی داشت ارتباط برقرار کرده و از مریدان وی گشت بنا براین قرّةالعین در خانه سید رشتی شروع به تبلیغ برای باب کرد و موجب یورش و رنجش مردم کربلا گردید والی عراق برای نجات جان قرّةالعین او را ظاهراً به بغداد تبعید نمود و سخنان او در بغداد نیز مردم را متوجه خود ساخت وباعث شورش وتشنج گردید.این مسا له باعث تبعید وی به ایران گردید در کرمانشاه و همدان ، باز با هیجان عمومی و تندی علمای شهر مواجه بود با توجه به اینکه قرّة العین کاروانی حرکت داده میشد نه بصورت انفرادی واین جریان از کربلا شروع گردید وبه شهرهای غربی ایرا ن امتدادیافت،به نظر میرسید که این تبعیدها بی حساب صورت نمی گرفته و در حقیقت بهترین تبلیغات ممکن برای سیدعلی محمدباب وجریان جدید((بابی))صورت گرفته است.با توجه به اینکه،خود باب دعوتش را از شیراز شروع کرده بودو چندی بعد،یکی از پیروانش در مشهد،شورشی به راه انداخته بود سپس در بغداد،کرمانشاه،همدان ،قزوین،ولوله ایجاد کردندودراین مثلث که جغرافیای سرزمین شیعه را دربر می گیردجریان بابیگیری را به

شدت به اعماق افکار عمومی سوق دادند همه این اقدامات نشانگر یک طراحی حسابگرانه،برای جذب ذهنیت عمومی کشور به مساله بابیه بود. درصفحه23 کتاب مذکور[2]راجع به واقعه بدشت آمده است: ((قرّة العین که در آن روز بهترین لباس خود را در بر کرده و صورت خود را به کمک مشاطه به بهترین طرزی آراسته بود حسب المعمول در پشت پرده قرار گرفت و شروع به سخن نمود و فصاحت عجیب و حرارت کلمات بخصوص اضطراب وی در برابر کار فوق العاده ای که می خواست انجام دهد،تاثیر کلام وی را به حد اعلی رسانده بود.بدیهی است که سخنان اوازچه مقوله بود،وی گفت:ای اصحاب ! این روزگار ازایام فطرت شمرده می شودامروزه تکالیف شرعیه یکباره ساقط است و این صوم و صلوهّ کار بیهوده است.آنگاه که میرزا علی محمد باب اقالیم سبعه را فروگیرد و این ادیان مختلف را یکی کند. تازه شریعتی خواهد آورد وقرآن خویش را ودیعتی در بین مردم می نهد،هرتکلیفی که بیاورد بر خلق زمین واجب خواهد گشت.پس،زحمت بیهوده برخود رواندارید وزنان خود را درمضاجعت طریق مشارکت بسپارید ودر اموال یکدیگر شریک و سهیم باشید که در این امور شما را عقابی و عذابی نخواهد بود.در میان همین بحث پرحرارت به اشاره قرهّ العین پرده به یک سو افتاد و قرهّ العین همچون زنان پری روی افسانه ای که منتظر همه چیز بودند جز این منظره،ظاهر شد.اثر این عمل شدید بود و چه عده ای دستان خود را به صورت گرفته صدا به اعتراض برداشتند و عده ای از آن محفل فرار کردندوتنها چند نفری خیره خیره به حسن و جمال وی نظر دوخته بودند.قرهّ العین برای جلب قلوب،چند قدمی درمیان صفوف آنان رفت،ولی این کار نتیجه ای نداد و بالاخره میرزا حسینعلی عبای خود را بر دوش او انداخت و او را از صحنه بیرون برد)) تا اینجا مشخص شدکه اولین زن ایرانی که پوشش خود را کنار انداخت وتمام افکار مذهبی خویش را که از خانواده بدست آورده بود بعلت انحراف فکری زیرپانهاد،که بود0تشکیلات بهاییان وجریانهای سیاسی وفکری مخالف مذهب اسلام ،از قرّة العین بعنوان یک نابغه و استعدادی شگرف و زنی که هوشی سرشار و ذوقی بسیار داشته است یاد می کنند و طبیعی است که اغراق گوئی،ناشی از روحیه اسلام ستیزی آن می باشد. در واقع هدف از این کار این است که بگویند قرّةالعین از اسلام دوری جست وبه بابیان پیوست و مروج بابیت شد ناشی از دانش و استعداد و نبوغ وی بوده است. این ناراست گوئی در حوزه مسائل تاریخی و دینی از پدیده هائی می باشد که با جریان فرهنگی استعمار،شروع گشته و توانسته است همسو با جریان های سیاسی استعمار در اسیرکردن و برده ساختن شعور و ذهنیت و قضاوت مردم مسلمان،حرکت کند و در این میان حقایق بی شماری را قربانی مطامع استعماری نمایند.

عدم امکانات ارتباطی بین روحانیت و مردم در آن عصر وناییوسته بودن روحانیت نیز به خاطر عدم امکان ارتباطات،ناگریز روحانیت را از اخذ یک موضع قاطع و همه جانبه و همگانی دور می کرد و موضع انفرادی بعضی روحانیون را سبب گشت. شبکه دیپلماسی استعمارکه از امکانات ارتباطی خوبی برخوردار بودند ودارای هدفی روشن،تبلیغات را به نفع بابیه اداره می کردند.تبلیغ بابیها آنقدر زیاد و فراگیر شد و بابیها مخصوصا قرّةالعین مردم را تحریک و تهییج نمودند که منجر به جنگی به نام جنگ شیخ طبری یا طبرسی گردیدکه دراین جنگ،قابل توجهی از نیروهای نظامی حکومت مرکزی جان خود را ازدست دادند و این زن اغواگر یکی از گرم کنندگان آتش این جنگ بود.پس از ختم غائله بزرگ طبرسی،قرّةالعین تبلیغ گر را،در منطقه نورمازندران بازداشت وبه تهران گسیل داشتند.مدت حبس او 3 سال طول کشید ودر این مدت با تشکیلات بهائیت همکاری زیادی داشت تا زمانی که ناصرالدین شاه به عزم شکار از کاخ سلطنتی خارج و مورد سوء قصد قرار می گیرد. و واضح است که این سوء قصد از جانب تشکیلات بهائیت سازمان داده شده بودو از آنجائیکه قرّةالعین نیز در این برنامه ریزی شریک بود ،باید او کشته می شد وناصرالدین کشتن زنی را خوش نداشت دو نفر از علماء را برای نصیحت وی فرستاد تا بتوانند او را از گمراهی نجات دهند ولی قره العین سرسختی نشان داد و اظهار پشیمانی نکرد و بدین ترتیب بدست عزیزخان سردار کل و فراشانش سپرده می شود،تا اعدام گردد. ودر روز اول ذی القعده 1268در باغ لیحانی اعدام و جسدش را در همان باغ می اندازند و بدین گونه دفتر زندگی نخستین زنی که در ارتباط باجریان استعماری بابیگری اولین نغمه های بد حجابی زنان را سروده بود و خود نیز اولین زن بی حجاب تاریخ معاصر ایران،گشته بودبسته گردید. اما با مرگ وی اندیشه بی حجابی زنان که یکی از برنامه های مهم استعمار جهان است از بین نرفت بلکه به مدد انجمن های فراماسونری و شیفتگان غرب که در مدح و فایده های بی حجابی قلم ها چرخاندند تا زنان مسلمان را از هویت دینی خویش تهی سازند اینان ادامه دهندگان مسیری بودند که قرۀالعین آغازگر آن بود و رضا شاه تکمیل گر آن.

2-2- عوامل بدحجابی در قبل از انقلاب

هرچند مسائل مطرح شده به نوعی به زمان قبل از انقلاب و به ریشه یابی موضوع می پردازدولی اگر بخواهیم تاریخ معاصرنزدیک به انقلاب را مورد بررسی قرار دهیم ناچار باید به سفر رضاخان به ترکیه اشاره ای داشته باشیم همانطور که گفتیم :رضا خان پس از سفر به ترکیه در سال 1313 شدیدا تحت تاثیر طرح های اسلام زدایی و به خصوص کشف حجاب و فرهنگ بی حجابی قرار گرفت وپس از بازگشت جشن های مختلفی در تهران و شمال کشور برای این منظور انجام شد که نمونه آن در 17 دی ماه در دانش سرای مقدماتی جشنی برپاشدکه رضا خان به همراه همسر و دختران خود که بی حجاب بودند در آن جشن شرکت ودستور دادتمام وزرا و وکلا با همسران بدون حجاب خود در این جشن شرکت کنند و بدین صورت بد حجابی در کشور آغاز گردید،ولی زنان ایران همچنان با حجاب در جامعه حضور پیدا می کردندورضا خان برای شکستن مقاومت مردم مجبور به متوسل شدن به زور همراه با قساوت و رذالت فراوان گردید.به زور چادر زنان را از سرشان می کشیدند،واگر مقاومت می کردند مورد ضرب و شتم و هتک حرمت قرار می گرفتند و این سیاست پس از مرگ رضاخان توسط پسرش محمد رضابشدت ادامه یافت ولی هیچوقت نتوانستند در این طرح به موفقیت کامل دست یابند و سرانجام مردان غیور و زنان متدین ما بساط حکومت آنها را به رهبری امام خمینی برچیدند.

2-3- تهاجم فرهنگی پس از انقلاب

پس از سقوط حکومت آمریکایی شاه و پیروزی انقلاب اسلامی،توطئه های گوناگون(تجزیه ایران،حمله نظامی به طبس،فعالیتهای جاسوسی،جنگ،تحریم اقتصادی،.....)آمریکا نتوانست اتش مبارزه مردم ایران راعلیه استکبار خاموش کند واگرخطر نفوذ تفکر مردم ایران به سایر کشورهای اسلامی وغیر اسلامی وجود نداشت شاید ایران آماج تیرهای توطئه قرار نمی گرفت.ازطرفی جوانان ایران در خنثی کردن تمام توطئه های استکبار نقش آفرینی خاصی داشتند وجوانان بودندکه پوزهءآنان رابخاک می مالیدند،آنان این قشرراموردتهاجم قراردادندودین آنان رانشانه گرفتندچون دیدن وفرهنگ چیزی بودکه آنان رادربرابردشمن ایستاده ومقاوم نگه میداشت.پس دشمن جوانان ایران میخواهدفسادرادرمیان آنان ترویج کندتانفوذدین و فرهنگ دینی را از دل وروح آنان بگیرد.

توزیع گسترده مشروبات الکلی ومواد مخدر،توزیع نوارهای مبتذل وترانه های خوانندگان رژیم سابق و موسیقی های غربی،وارد کردن عکسها،کتب،فیلم های ویدئویی،سی دی های مختلف کامپیورتری با مضامین ضد دینی،ایجاد گروه های مختلف از دختران و پسرانی که دچار بحران شخصیت هستند وکشاندن جوانان به بطالت وهرزگی،چاپ داستان ها و رمان های مختلف با محتوی زشت اخلاقی و جنسی ...همه و همه از جمله فعالیت ها و کارهایی است که برای دین زدایی و اشاعه فساد در بین جوانان ما در نظر گرفته شده است. [3]

موارد مذکور از جمله مواردی است که آثارش در جامعه ما ملموس و مشهود است حضور نا مناسب بعضی از جوانانی که از نقشه و توطئه استعمار گران تاثیر پذیرفته اند عاملی است نگران کننده برای پدران،مادران وتمام کسانیکه به مسائل اجتماعی،فرهنگی،مذهبی جامعه خویش احساس مسئولیت می کنند.

یقینا برای هر عامل نگران کننده،عوامل رفع نگرانی نیز وجود دارد به همین منظور کتابها و تحقیقات و پژوهش هایی انجام شده است به عنوان نمونه در سال1367کتابی به نام عوامل فساد و بد حجابی توسط احمد رزاق،انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی منتشرشده است که درآن به نقش خانواده معلم ومدرسه،آپارتمان نشینی،ضعف ایمان،عقده حقارت و...به عنوان عامل اثر گذار در بد حجابی اشاره شده است ولی به مقدار و میزان اثرگذاری هر کدام از عوامل آن هم ،به صورت علمی پرداخته نشده است.

تحقیق و پژوهشی از طرف خانم معصومه کلنگی به شماره1041تحت عنوان((رابطه بین نگرش دانش آموزان دختر دبیرستانی و مادران آن ها نسبت به حجاب))صورت گرفته است.در این پژوهش3 پرسشنامه برای پدر،مادر،فرزند دختر در نظر گرفته شده است و محقق به این نتیجه رسیده است که اولا:پدران می خواهند پوشش متعارف اسلامی یعنی پوشاندن بدن به جز قرص صورت و کفین از طرف همسر و دختر انجام پذیرد.

ثانیا:مادران خود مایلند حجاب خود را رعایت و انتظار دارند دختران آنان نیز پوشش اسلامی را رعایت نمایند.

ثالثاً:دختران جوان تمایل به این موضوع دارند و پوشش را به عنوان یک اصل می پذیرند. پژوهش دیگری بعنوان پایان نامه توسط خانم فرنوش ژیانی اصغر زاده به شماره9 انجام پذیرفته است که در آن به بررسی نگرش دانش آموزان دختر نسبت به حجاب موجود در مدارس پرداخت شده است.در این پژوهش نظر دانش آموزان دختر راهنمایی و متوسطه نواحی ششگانه مشهدموردبررسی قرارگرفته است و نگرش دانش آموزان دختر نسبت به حجاب مو جود در مدارس را مورد پژوهش قرار داده است ونظر آنان را در موردحجاب درمدرسه،بیرون ازمنزل،درخانواده ومعاشرت های خانوادگی موردبررسی قرار داده است.

دوپژوهش بالاکه درسالهای اخیرتوسط همکاران فرهنگی گردآوری شده است درقسمت تحقیقات وپژوهش سازمان آموزش وپرورش خراسان مستقر درمرکز تربیت نیروی انسانی شهید کامیاب موجود است.پژوهش اول در استان سمنان وپژوهش دوم در استان خراسان نواحی ششگانه مشهد(در آن زمان)صورت گرفته است. [4]

در سال تحصیلی 84-83 پژوهشی تحت عنوان شناخت عوامل موثر در بدحجابی دانش آموزان دختر در ناحیه 7 آموزش و پرورش خراسان رضوی توسط اینجانب صورت گرفت که در آن برای محدود کردن دامنه تحقیق و دقیق بودن پژوهش دبیرستان های دخترانه ی پایه سوم و مراکز پیش دانشگاهی ناحیه 7 را که در آن به خدمت مشغولم انتخاب نمودم. برای این منظور 13% از کل جامع ی آماری بعنوان نمونه و به طور تصادفی انتخاب شدند و از طریق پرسشنامه نظرات آن ها در خصوص علل گرایش به بدحجابی مورد بررسی و سنجش قرار گرفت . در این تحقیق علت اصلی بی توجهی به پوشش مناسب در بین دختران جوان به ترتیب : وجود روحیه ی خودنمایی در بین آنان، ضعف شناخت آنان نسبت به موضوع حجاب، آشنا نبودن اولیاء با شیوه ی برخورد با جوانان و نوجوانان و کم توجهی وسایل ارتباط جمعی به حدود حجاب شناخته شد.

2-4- پژوهشهای اخیر

2-4-1-رعایت پوشش و حفظ معنویت

در پاسخ به تاثیر گذاری رعایت پوشش در حفظ معنویت جامعه به تعداد850 نفر ،میانگین پاسخها عدد04/4 بدست آمد ونشانگر این مطلب است که رعایت پوشش توسط بانوان به مقدار زیاد در حفظ معنویت و اخلاق جامعه موثر است

2-4-2-رابطه مد گرائی واعتدال روحی زن ومرد

ازبررسی پاسخهای 830نفردانش آموز و دانش پژوه در پاسخ به سوال مذکور،عدد93/3بعنوان میانگین بدست آمد وباین معنی است که مد گرائی و تجمل پرستی در بر هم خوردن اعتدال روحی زن ومردبه میزان زیاد مؤثر است.

2-4-3-مدگرائی و اقتصادخانواده

میانگین بدست آمده ازتعداد 832 نفر عدد97/3 است و بدان معنی است که مدگرائی وتجمل گرائی و بی بندوباری بمیزان زیاد دراقتصاد خانواده نقش دارد.

2-4-4-تأثیربازدیدازمراکز بزهکاری در پذیرش پوشش دختران

ازبررسی پاسخهای رسیده از844 نفر از دانش آموزان و دانش پژوهان راجع به اثر گذاری بازید از مراکز بزهکاری ویا دختران فراری در پوشش دختران جوان، عدد60/3 بعنوان میانگین پاسخها بدست آمده است و دلالت براین مطلب دارد که بازدید ازاز مراکز بزهکاری برپوشش دختران جوان به میزان زیاد تأثیر گذار است.

2-4-5-ارزیابی حجاب خود

درپی نظرسنجی که راجع به تعهد خویش نسبت به حجاب از دانش آموزان و دانش پژوهان ناحیه 7 صورت گرفت از861 نفر پاسخ دهنده عدد میانگین 65/3 بدست آمد که دلالت بر این مطلب دارد که دختران جوان ناحیه مذکور بمیزان زیاد به حجاب اسلامی معتقد ومتعهدند.

2-4-6-رسانه ها و ترویج بدحجابی

درپاسخ به تاثیرگذاری فیلمهای سینمائی در ترویج بدحجابی ،از852 پاسخ بدست آمده میانگین عدد93/3 حاصل شده است و دلالت بر این مطلب دارد که دانش آموزان و دانش پژوهان ناحیه7 بمیزان زیادمعتقدند که فیلمهای سینمائی در ترویج بدحجابی تاثیر گذارند.

2-4-7-تأثیربرنامه های تلویزیونی درترویج بدحجابی وبی حجابی

در پاسخ به سوال مذکور از857 پاسخ ،میانگین پاسخ ها عدد63/3 بدست آمده و بدین معنی است که بمیزان زیاد برنامه ها و سریالهای تلویزیونی در ترویج بدحجابی موثرند.

2-4-8-تأثیربرنامه های ماهواره ای درترویج بدحجابی جهانی

از838 پاسخ رسیده میانگین پاسخها عدد21/4 را نشان می دهد و دلالت بر این مطلب دارد که برنامه های ماهواره ای بمیزان خیلی زیاد در ترویج بدحجابی یا بی حجابی موثرند.

2-4-8-تأثیر فیلمهای ویدئویی و سی دی در ترویج بدحجابی

از841 پاسخ رسیده میانگین پاسخهاعدد76/3 است و باین معنی است که بمیزان زیاد رسانه های بالا در ترویج بدحجابی موثرند.

2-4-9- تلویزیون و ارائه الگوهای برتر پوشش

از846 پاسخ بدست آمده راجع به سوال بالا ،عدد میانگین27/3 بدست آمده و باین معنی است که دانش آموزان و دانش پژوهان ناحیه7 معتقدندکه تلویزیون در ارائه الگوهای برتر پوشش اسلامی بمیزان متوسط موثر بوده است.

جمع بندی نظرات راجع به رسانه ها و ترویج بدحجابی

در جمع بندی پاسخهای چهارسوال بالا(سوالهای 25-27-28-29) از تعداد3388پاسخ حاصله عددمیانگین88/3 بدست آمده است و به این معنی است که رسانه های مذکور بمیزان زیاد در ترویج بدحجابی تاثیر گذارند

فراوانی ودرصد فراوانی	تأثیر رسانه ها بر ترویج بد حجابی					جمع
	خیلی زیاد	زیاد	متوسط	کم	هیچ
فراوانی	1395	921	549	323	200	3388
درصد	41	27	16	10	6	100
میانگین 88/331درصد متوسط و کمتر 68در صد بیشتر و زیاد

2-4-10-روزنامه ها و مجلات و ارائه پوشش مناسب

از855 تعداد نظرات دانش آموزی و دانش پژوهی ،میانگین 85/2 بدست آمده و باین معنی است که روزنامه ها و مجلات بطور متوسط در ارائه پوشش مناسب دخالت دارند.

جمع بندی اثرات برنامه های تلویزیون،روزنامه هاومجلات در ارائه پوشش مناسب

ازجمع بندی سئوالهای 26و30پرسشنامه که ازتعداد 1710 پاسخ به دست آمده است میانگین پاسخ هاعدد6/3 رانشان می دهد و به معنی آن است که رسانه های فوق به میزان متوسط در ارائه الگوهای مناسب پوشش مؤثر بوده اند .واگر بخواهیم مطلب را به تفصیل بیان کنیم 62%دانش آموزان و دانش پژوهان بر این عقیده اند که تلویزیون و مجلات بطور متوسط و کمتر توانسته اند به معرفی الگو های برتر و ارائه پوشش اسلامی بپردازند و38%آنان نظرشان براین است که رسانه های مذکور به میزان خیلی زیاد و زیاد در این امر موفقیت بدست آورده اند.

فراوانی ودرصد فراوانی	رسانه ها و الگوهای برتر					جمع
	خیلی زیاد	زیاد	متوسط	کم	هیچ
فراوانی	255	400	458	323	221	1071
درصد	14	24	27	22	13	100
میانگین 06/0

تحلیل استنباطی

برای تحلیل استنباطی در خصوص این طرح از ضریب همبستگی پیرسون و مقایسه میانگین بهره گیری شده است . بطور کلی وقتی بخواهیم رابطه بین دو یا چند مجموعه از جفت متغییر ها را بیان کنیم از ضریب همبستگی استفاده می شود.ضریب همبستگی (r)همیشه بین 1- تا 1+(1+= r) متغییر می باشد و با توجه به مقدار عددr در ضریب همبستگی پیرسون تفاسیر زیر حاصل میگردد.

نا همبسته 0= r

همبستگی مثبت 0< r

همبستگی منفی 0> r

همبستگی کامل 1+= r

برای محاسبه ضریب همبستگی بین متغییرها ی بیان شده در تعداد 30 پرسش این پژوهش و تعیین میزان همبستگی بین متغییر های وابسته و متغییر مستقل تعریف شده در این تحقیق از نرم افزار spss استفاده گردیده است که نتایج آن به شرح جداول زیرمی باشد.

2-5- بحث و تفسیر نتایج فرضیه ها

در دین مبین اسلام پوشش یکی از وظائف اسلامی زن شمرده شده وزنان مسلمان می دانند رعایت پوشش یکی از وظائفی است که دین بر عهده آنان گذاشته است ولی در جوامع اسلامی از جمله جامعه اسلامی ایران ما شاهد بدحجابی دخترانی هستیم که پوشش آنها نسبت به مادرانشان ضعیف تر است.

با توجه به یافته های پژوهش که درفصل چهارم این تحقیق بیان گردیدتلاش خواهد شدمیزان تأثیرگذاری عواملی چون عدم شناخت ونقش خانواده،مدرسه واجتماع درپدیده بدحجابی مورد ارزیابی قرارگیردولذا برای رسیدن به اهداف فوق وبا بهره گیری ازیافته های پژوهش وترکیب آنهابایافته های پیشین به بررسی فرضیه های تحقیق وبحث و تفسیر نتایج حاصله می پردازیم.

2-5-1- بحث و تفسیر در خصوص فرضیه اول پژوهش

«دختران جوان و دانش آموزان نسبت به حجاب شناخت عمیق ندارند»

باتوجه به تحلیل استنباطی صورت گرفته دراین پژوهش که بوسیله نرم افزارspssصورت گرفته است بین شناخت دانش آموزان درخصوص حجاب وپذیرفتن آن به عنوان یک اصل اسلامی ضریب همبستگی مثبت وجود دارد و چون ضریب همبستگی بین آنها عدد 68/0

می باشد با اطمینان 95% می توان عنوان کرد که هر چه شناخت دانش آموزان نسبت به موضوع حجاب از نظر اسلام و ادیان الهی دیگر افزایش یابد به همان اندازه حجاب را به عنوان یک اصل اسلامی بیشتر رعایت می کنند. نتایج حاصله از این تحقیق نشان می دهد که دانش آموزان و دانش پژوهان ما بطور متوسط با وظیفه خویش نسبت به پوشش و حجاب آشنا هستند و میانگین پاسخهای بدست آمده عدد127/3 را نشان میدهدوبه این معنی است که دختران جوان شناخت عمیق به این موضوع بطوریکه آگاهانه و مدبرانه آن را پذیرفته باشند ندارند.به عبارت دیگر می توان گفت این قشر اگر با تفکر یا اندیشه ای که در برابر اندیشه اسلامی آنان است قرار گیرند توانائی دفاع از تفکر وعقیده خود را ندارندوممکن است براحتی تحت تاثیر اندیشه مقابل قرارگرفته ویاآن را بپذیرند.

اگر آمار بدست آمده از پژوهش را به تفصیل بیان کنیم ملاحظه می نمائیم که تنها تعداد 172 آنهاست انتخاب نموده اند و این تعداد افراد تنها ، 7% ازجامعه آماری ماراتشکیل می دهند.

پس فقط 7%دختران جوان آگاهانه به پوشش اسلامی عقیده دارند و یابدان عمل می نمایند.

624 نفر یا 24% دانش آموزان و دانش پژوهان بطور زیاد به این موضوع عقیده دارند.

با تلفیق نظرات این دو گروه افرادی که به موضوع پوشش و حجاب به طور زیاد یا خیلی زیاد عقیده دارند تنها 31% جامعه آماری ما را تشکیل می دهند.

بنابراین 69% جامعه آماری ما یا بطور متوسط نسبت به حجاب اسلامی که وظیفه یک زن مسلمان است آگاهی دارندو یا اطلاعات کمی نسبت به این موضوع دارند و یا هیچ اطلاعی نسبت به آن ندارند.بنابراین فرضیه ما که عبارتست از :«دختران جوان و دانش آموزان ما شناخت عمیق نسبت به حجاب اسلامی ندارند»قابل اثبات است.

2-5-2- بحث وتفسیر در خصوص فرضیه دوم پژوهش

((برنامه های فرهنگی رسانه های گروهی باعث ترویج بدحجابی در میان دختران شده است.))

یکی از مهمترین عوامل اثر گذار در فرهنگ مردم رسانه های گروهی مانند صداو سیما، سینما، روزنامه، مجلات و .... می باشد. مخصوصاً صداو سیما که در منازل تمامی اقشار وجود دارد ونقش بسیار مؤثری در فرهنگ سازی جامعه عهده دار می باشد.

در این پژوهش در قالب طراحی 4 سئوال نقش برنامه های سینما ،صداو سیما،ماهواره و فیلمهای ویدئوئی وCD در ترویج بدحجابی موردارزیابی قرار گرفته است. میانگین پاسخ های بدست آمده درموردماهواره عدد21/4می باشدواین عددبه معنای آن است که برنامه های ماهواره به مقدارزیاددرترویج بدحجابی مؤثربوده است.دراین مجموع تعداد79% دانش آموزان ودانش پژوهان استفاده ازبرنامه های ماهواره ای رادر گسترش بد حجابی تأثیر گذار می دانند.

در خصوص نقش سینما در ترویج بد حجابی میانگین پاسخها عدد 9/3 می باشد و این عدد مؤید این مطلب است که سینما نیز به مقدار زیاد در ترویج فرهنگ بد حجابی مؤثر می باشد. در مجموع تعداد 72% دانش آموزان معتقدند که فیلمهای سینمایی درترویج فرهنگ بد حجابی مؤثر می باشد. علاوه براین مطالب نتایج حاصله از پاسخ های به دست آمده در خصوص نقش فیلمهای ویدئوئی و CDدرگسترس بد حجابی نشان می دهد که میانگین ، نظرات دانش آموزان در مورد این سئوال عدد76/3می باشد وبه معنای آن است که فیلمهایی ویدئوئی و CD به میزان زیاد در ترویج بد حجابی مؤثر می باشند به عبارت دیگران می توان عنوان نمود که63% دانش آموزان فیلمهای ویدئوئی و CDرا در ترویج بد حجابی تأثیر گذار می دانند

راههای ایجاد علاقه به پوشش اسلامیگردآوری اطلاعاتقش خانواده در رعایت پوشش

رابطه نسبتهای نقدی و تعهدی

این تحقیق به بررسی بار اطلاعاتی نسبت های مالی تهیه شده برمبنای جریانات نقدی می پردازد اگر چه هر یک از در روش محتوای اطلا عاتی خاص را ارائه می کند و جایگزینی یک دیگر نمی توانند باشند،لیکن ارائه اناندر کنار یکدیگر تصویری روشن تر از وضعیت عملیاتی ونقد ینگی یک بنگاه اقتصادی را به معرض نمایشمی گذارد در این تحقیق ارتباط و همبستگی میان نسبت های نقدی ونس

دسته بندی	اقتصاد
فرمت فایل	doc
حجم فایل	64 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	71

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

چیکده

این تحقیق به بررسی بار اطلاعاتی نسبت های مالی تهیه شده برمبنای جریانات نقدی می پردازد . اگر چه هر یک از در روش محتوای اطلا عاتی خاص را ارائه می کند و جایگزینی یک دیگر نمی توانند باشند،لیکن ارائه اناندر کنار یکدیگر تصویری روشن تر از وضعیت عملیاتی ونقد ینگی یک بنگاه اقتصادی را به معرض نمایشمی گذارد در این تحقیق ارتباط و همبستگی میان نسبت های نقدی ونسبتهای سنتی (تعهدی) مورد آزمون قرار می گیرند تا مشخص شود که ای نشانه هایی از وجود بار افزاینده اطلاعاتی در ارقام مورد مطالعه دیده می شود یا خیر. نتایج تحقیق بیانگرآن است که بین نسبت های نقدی وتعهدی همبستگی معنی داری وجود دارد و ارائه انها در کنار یک دیگر تصویری جامع تر از موقعیت یک سازمان ارائه می نماید.

مقدمه

صورتهای مالی ابزار اصلی انتقال اطلاعات حسابداری به افراد خارج از سازمان می باشد.

اقلام ترازنامه وصورت سودوز یان بر مبنای تعهدی اندازه گیری می شود این اقلام اندازه گیری های مفیدی از کار موسسه اطلاعات مناسبی برای پیش بینی فعالیت اتی موسسسه وپرداخت سودهای فراهم می کند .

تردید وجود دارد برای استفاه روشهای حسابداری سنتی برای گزارش گری فعالیت های اقتصادی پیچیده امروز که کفایت لازم را داشته باشد . نسبتهای مالی یکی ا ابزارهای ارزیابی شرکتها توسط سرمایه گذاران وهمچنین ابزاری برای مدیریت واحد تجاری برای ارزیابی مدیریت واحد تجاری است . این نسبتها بر اساس ارقام مندرج در صورتهای مالی سنتی که بر اساس روش حسابداری تعهدی تهیه شده اند محاسبه و استخراج می شوند .

صورتهای مالی سنتی اطلاعاتی در مورد جریانهای نقدی منعکس نمی نماید واین یکی از ضعفهای عمده صورتهای مالی سنتی است . حسابداری تعهدی اصولا پوششی بر جریانهای نقدی واحد تجاری می کشد در چنین شرایطی فرض بر این است که فقدان اطلاعات لازم در خصوص گردش وجه نقد می تواند سبب گمراهی تصمیم گیرندگان شود بسیاری از شرکتها که دارای سودهای هنگفت می باشد .بازهم با چنین شرایطی در پرداخت بدهی خود با مشکل روبه رو هستند .

بیان مسئله

در این تحقیق می خواهیم مشخص کنیم که ایا به کارگیری نسبتهای مالی موجود در سه صورت مالی جریان های نقدی به طور هم زمان جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات مالی مفید تر از به کارگیری جداگانه این نسبتها می باشد . به بیان دیگر ایا افزودن نسبتها استخراج شده از صورتهای جریانهای نقدی به نسبتهای مالی سنتی (ترزنامه سود وزیان )باعث افزایش وبهبود تاثیر اطلاعاتی این نسبتها می شود یا خیر؟

اهمیت موضوع

یکی از پیامدهای سیر تکامل حسابداری استفاده از نسبتهای مالی جهت تجزیه تحلیل صورت های مالی است .یکی از تحولات حسابداری که در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته لزوم تهیه ((تهیه صورتهای جریان وجه نقد )) به عنوان یکی از صورتها ی مالی اساسی توسط واحدهای تجاری است. استفاده ازنسبتهای نقدی می تواند در ارزیابی نقدنیگی وتوان پرداخت دیون واحد تجاری نقش زیادی داشته باشد .

توانایی پیش بینی ورشکستگی واحد تجاری هم از دیدگاه سرمایه گذاری خصوصی وهم اجتماعی از انجاکه نشانه اشکاری از تخصیص نادرست منابع است حائز اهمیت می باشد .

یکی هشدار اولیه از احتمال ور شکستگی ، مدیریت و سرمایه گذاران را قادر می سازد تا دست به اقدام پیشگرانه بزنند.

در ایران نیز با توجه به اینکه هیات تدوین استانداردهای حسابداری در چارچوب نظری خود پیشنهاد نموده است که به همراه صورتهای مالی سنتی (ترزنامه و صورت سود و زیان )صورت جریان نقدی جایگزین صورت تغییرات در وضعیت مالی گردد لازم است تحقیقاتی در زمینه محتوای اطلاعاتی نسبت های مبتنی بر جریانهای نقدی صورت می گیرد.

فرضیه

به بررسی ارتباط نسبتهای نقدی وتعهدی بپردازد و مشخص نماید که ایا اطلاعاتی در نسبتهای نقدی وجود دارد که در نسبتهای مالی سنتی موجد نباشد.

در صورتی که پاسخ مثبت باشد مفهوم این نیست که نسبتهای نقدی برنسبتهای مالی سنتی که بر مبنای تعهدی تهیه شده اند برتری دارد ممکن است اطلاعاتی در نسبت های تعهدی وجود داشته باشد که در نسبت های نقدی وجود نداشته باشد .

فرضیه : بین نسبتهای مالی تعهدی ونسبت های مالی نقدی رابطه معنی داری وجود دارد .

متغییرها

الف ترزنامه : یکی از اهداف سیستم اطلاعاتی حسابداری و گزارشهای مالی ارائه اطلاعات درمورد منابع اقتصادی و علایق سهامداران نسبت به منابع واحدهای تجاری در یک تاریخ معین در فواصل زمانی منظم است که اطلاعات لازم را در مورد درائیهای ،بدهیها وحقوق صاحبان سرمایه در پایان هر دوره مالی ارائه می نمایند.

ب. صورت سود وزیان: صورت سود وزیان صورتی است که درامدها وهزینه ها را در یک دوره مالی تلخیص می نماید وابزاری که قدرت سود دهی شرکت را در طول یک دوره زمانی مشخص بیان می کند .

ج.صورت جریان نقدی: سومین جزء مهم صورتهای مالی اساسی صورت جریانهای نقدی می باشد این صورت چگونگی تاثیر فعالیتهای مختلف شرکت ( از نظر عملیاتی ،سرمایه گذارای و تامین مالی )بایستی در کنار استفاده از روش تجزیه تحلیل نسبتهای مبتنی بر ترزنامه وصورت سود وزیان به نسبت های صورت جریانهای نقدی مجموعه ای از نتایج بدست می اید که استفاده کنندگان می توانند با توجه به آن وضعیت مالی شرکت را بهتر مورد بررسی قرار دهند.

رابطه حسابداری تعهدی و حسابداری نقدی

مقدمه

اغلب استانداردهای حسابداری بخش دولتی، با این فرض تدوین می شود که دولت درگیر فعالیتهای بیطرفانه وغیر انتفاعی است و وظیفه حسابداری دولتی، به گزارش فراغت دولت از بودجه، شرح تامین و مصرف وجوه محدود می-شود و نیازی به محاسبه دقیق نتایج عملکرد و وضعیت مالی دولت نیست. اما اخیراً در بعضی از کشورها، از جمله بریتانیا، زلا‌ند نو و استرالیا، رویکردی به سوی استفاده از مبنای تعهدی کامل در حسابداری بخش عمومی ایجاد شده است.

به منظور تحلیل هزینه و منفعت سیستم حسابداری تعهدی کامل، لا‌زم است نخست آن را بشناسیم و سپس تفاوتهای آن با سیستم حسابداری نقدی و دلا‌یل موافقان و مخالفان هر یک از دو سیستم را مورد توجه قرار دهیم. به منظور شناخت سیستم حسابداری تعهدی کامل، معرفی نمونه ای عملی سودمند به نظر می رسد. از این رو، در ابتدا با الگوی حسابداری تعهدی کامل مورد استفاده در استرالیا آشنا می شویم و سپس به شرح نظر موافقان و مخالفان و نتیجه گیری از مباحث ارائه شده می پردازیم.

مبانی حسابداری

مبانی حسابداری، انتخاب زمان شناسایی و ثبت درامدها و هزینه ها در دفاتر حسابداری است.

انتخاب هر یک از روشهای شناسایی و ثبت درامدها و هزینه ها، نوعی مبنای حسابداری محسوب می شود که حسب مورد در حسابداری موسسات بازرگانی و موسسات غیرانتفاعی مورد استفاده قرار می گیرد. (‌باباجانی،1385‌)

باباجانی در کتاب حسابداری کنترل های دولتی، انواع مبانی حسابداری را به شرح زیر معرفی می کند:

مبنای نقدی (کامل)

حسابداری نقدی، روش حسابداری است که اساس آن بر دریافت و پرداخت وجه نقد استوار است. در این سیستم هرگونه تغییر در وضعیت مالی موسسه، مستلزم مبادله وجه نقد است و درامدها زمانی شناسایی و در دفاتر ثبت می شوند که وجه نقد آنها دریافت شود و هزینه ها زمانی شناسایی و در دفاتر ثبت می شوند که وجه آنها به صورت نقد پرداخت گردد.

مبنای تعهدی (کامل)

در مبنای تعهدی کامل، درامدها زمانی، شناسایی و در دفاتر حسابداری منعکس می گردند که تحصیل می شوند یا تحقق می یابند. در این مبنا، زمان تحصیل یا تحقق درامد، هنگامی است که درامد به صورت قطعی مشخص می شود یا بر اثر ادامه خدمات حاصل می گردد. لذا زمان وصول وجه در این روش مورد توجه قرار نمی گیرد بلکه زمان تحصیل یا تحقق درامد در شناسایی و ثبت درامد اهمیت دارد. همچنین در این مبنا، زمان شناسایی و ثبت هزینه ها، زمان ایجاد و یا تحقق هزینه هاست و زمانی که کالایی تحویل می گردد یا خدمتی انجام می شود، معادل بهای تمام شده کالا‌ی تحویلی و یا خدمت انجام یافته، بدهی قابل پرداخت ایجاد می شود.

مبنای نیمه تعهدی

مبنای نیمه تعهدی درحسابداری به سیستمی گفته می شود که در آن، هزینه ها بر مبنای تعهدی و درامدها بر مبنای نقدی، شناسایی و در دفاتر ثبت می-شوند. مبنای نیمه تعهدی، ترکیبی از دو مبنای تعهدی و نقدی است و به لحاظ سهولت و قابلیت اجرا، مورد پذیرش تعدادی از کشورها قرار گرفته است. به عبارت دیگر، چون در ثبت و شناسایی هزینه ها،امکان استفاده از مبنای تعهدی وجود دارد، بنابراین هزینه ها به محض ایجاد، بدون توجه به زمان پرداخت وجه آنها، در دفاتر ثبت می شوند. به این ترتیب، یکی از مزایای مبنای تعهدی یعنی انعکاس واقعی هزینه های دوره مالی، در این سیستم مورد استفاده قرار می گیرد.

مبنای تعهدی تعدیل شده

مبنای تعهدی تعدیل شده، روش حسابداری است که در آن هزینه ها هنگام ایجاد یا تحمل، شناسایی و در دفاتر ثبت می شوند، به همان ترتیبی که در مبنای تعهدی کامل و مبنای نیمه تعهدی عمل میشوند.ولی درامدها در این مبنا برحسب طبع و ماهیت آنها به دو دسته تقسیم می شوند:

دسته ای از درامدها، آنهایی هستند که قابل اندازه گیری بوده و در عین حال در دسترس می باشند، لذا در زمان کوتاهی پس از تشخیص قابل وصول خواهند بود.

دسته دیگر درامدها، درامدهایی هستند که فاقد ویژگیهای پیشگفته بوده و لذا اندازه گیری و تشخیص آنها مشکل و معمولا‌ً ناممکن است و یا وصول آنها پس از تشخیص، در طول دوره مالی یا مدت کوتاهی بعد از دوره مالی امکانپذیر نیست. این درامدها با استفاده از حسابداری نقدی شناسایی و در دفاتر ثبت می شوند.

در حسابداری تعهدی تعدیل شده ‌هزینه‌ها منحصراً در مبنای تعهدی (در زمان ایجاد یا تحمل) شناسایی و در دفاتر منعکس می شوند، در حالی که برخی از درامدها با استفاده از مبنای تعهدی (هنگام تحقق درامد) شناسایی و ثبت و برخی دیگر از درامدها براساس مبنای نقدی (هنگام وصول وجه درامد) شناسایی و ثبت می شوند.

مبنای نقدی تعدیل شده

مبنای نقدی تعدیل شده، روش حسابداری است که به روش حسابداری نقدی کامل شباهت زیادی دارد. تفاوت مبنای نقدی کامل با مبنای نقدی تعدیل شده در نحوه شناسایی و ثبت هزینه هاست. درامدها هم در مبنای نقدی کامل و هم در مبنای نقدی تعدیل شده فقط در زمان وصول وجه شناسایی و در دفاتر ثبت می شوند، لذا این دو مبنا در مورد درامدها مشابه هم عمل می-کنند و تفاوتی با هم ندارند (باباجانی، 1385).

مزایای مبنای تعهدی

• دستیابی سریع به اطلاعات جامع، کامل و دقیق از وضع موجود سازمان .

• امـکـان تشخیـص لــزوم خـرج کـرد، بـراسـاس اطلاعـات صحیـح از منابـع و نیازهـا .

• مشخص شدن میـزان درآمدهـای وصـول نشده هر دوره مالی و امکان برنامه‌ریزی برای وصول آنها .

• دسترسی به اطلاعات دقیقتـر و کاملتـر از درآمدها و هزینه‌های هر دوره ( اعم از نقدی و غیر نقدی ) .

• امکان ایجاد ارتباط بین هزینه‌ها و عملکرد آنها و در نتیجه ایجاد زمینـه برای ورود به بحـث بودجه عملیاتی .

• امکان تعیین نقطـه سر به سر درآمد و هزینه در هر دوره، با مقایسه درآمدها و هزینه‌های هـر دوره و نتایـج حاصل از تهاتـر آنها .

• امکان محاسبه و ثبت استهلاکات به عنوان هزینه‌های دوره .

• دسترسی به اطلاعات لازم جهت برنامه‌ریزی و اعمال کنترل‌های مدیریتی .

• امکان تعیین قیمت تمام شده هر پروژه با استفاده از اطلاعات سیستم حسابداری .

• امکان سنجش دقیقتـر تناسب واحدهای پشتیبانی با واحدهای عملیاتی و تعیین تناسب لازم بین آنها و همچنین ارزیابی سنواتی آنها .

• امکان سنجش مسئولیت‌پذیری مسئولین و مدیران سازمان‌ها و ارزیابی عملکرد ایشان در پایان هر دوره و در سطوح مختلف سازمانی .

• اطلاع از میزان و ارزش موجودی‌ها و دارایی‌های در اختیار سازمان با ثبت و ضبط موجودی‌های جنسی و دارایــی‌های ثابـت از قبـیـل امـوال، ماشیـن آلات و تجهیــزات در سیستم حسابداری .

• امکـان ارزیـابـی و انعکـاس کلیـه دارائـی‌هـای تحصـیـل شـده اعـم از خـریـد یا واگـذاری بابـت سایر حقوق سازمان، براساس مبانی مربوطه .

• امکان مقایسه وضع موجود با وضع مطلوب و تناسـب آن با مأموریت‌هـای سـازمان از نظر منابع، دارایی‌ها و خدمات ارائه شده .

• اطلاعات و گزارش‌های مالی صحیح تر و دقیقتری را جهت برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری و دیگر عملیات اجرایی در اختیار مدیران قرار می‌دهد .

• در مؤسسات انتفاعی وابسته به دولـت، تعیین درآمدهـا و هزینـه‌های واقعی متعلق بـه دوره مالی و بکارگیری نتیجه صحیـح فعالیت‌های مالـی و وضـع مالـی واقعـی در پایـان سال، تنهـا بـا بـه کارگیری مبنای تعهدی امکان‌پذیر است .

حسابداری تعهدی

نقش مبنای حسابداری در ادای مسئولیت پاسخگویی

با توجه به اینکه ایفای صحیح و به موقع مسئولیت پاسخگویی و ارزیابی آن، با اندازه‌گیری واقعی میزان درآمدها و مخارج سالانه و انعکاس کامل آنها در گزارش‌های مالی نهادهای بخش عمومی ارتباط دارد، لذا می‌توان گفت که بکارگیری مبنای نقدی یا تعهدی نیز در نحوه ثبت رویدادهای مالی شهرداری‌ها، خصوصاً برای تسهیل امر قضاوت و ارزیابی دقیق مسئولیت پاسخگویی شهرداران، امری بسیار مؤثر خواهد بود.

هیأت‌های تدوین کننده استانداردهای حسابداری نیز عموماً بر استفاده از مبنای تعهدی کامل در حسابداری فعالیت های غیر بازرگانی نهادهای بخش عمومی تأکید، و در تحقق این امر تلاش نموده‌اند؛ بر این اساس، تغییر مبنای حسابداری فعالیت های غیر بازرگانی نهادهای بخش عمومی در کشورهای آمریکا، استرالیا، کانادا، انگلیس، نیوزلند و بیشتر کشورهای اروپایی از نقدی به تعهدی در دهه‌ 80 و 90 میلادی انجام پذیرفته و برنامه‌ریزی برای فراهم نمودن زمینه‌های لازم جهت استفاده از مبنای تعهدی کامل نیز در سال‌های ابتدایی قرن بیست و یک انجام شده است. این قبیل اقدامات نشان دهنده اهمیت بکارگیری این مبنای حسابداری در ارتقای مسئولیت پاسخگویی نظام‌های حسابداری و گزارشگری مالی بخش عمومی می‌باشد.

در اصل هشتم از اصول دوازده گانه GASB مقرر گردیده است :

"مبنای تعهدی یا تعهدی تعدیل شده، حسب مورد باید در اندازه‌گیری وضعیت مالی و نتایج عملیات مورد استفاده قرار گیرد."

در شرح جزئیات این اصل هیأت استانداردهای حسابداری دولتی مقرر نموده است که :

" در حساب‌های مستقل وجوه دولتی که انجام فعالیت‌های غیر بازرگانی نهادهای عمومی و مؤسسات تابعه به عهده آنان محول گردیده است از مبنای « تعهدی تعدیل شده » یا « تعهدی کامل » استفاده شود و در سایر حساب‌های مستقل که مسئولیت انجام فعالیت‌های بازرگانی را بر عهده دارند از مبنای تعهدی کامل استفاده گردد. "

هیأت مذکور در بند سوم این اصل، در مورد استفاده از مبنای تعهدی و تعهدی تعدیل شده به شرح زیر استدلال می‌نماید :

" مبنای تعهدی یک روش برتر حسابداری برای منفعت اقتصادی هر سازمانی است. این مبنا به جای آنکه صرفاً بر دریافت و یا پرداخت وجه نقد تأکید نماید، بر اندازه‌گیری معاملات و رویدادهای واقعی تأکید دارد و به همین دلیل، مربوط بودن، بی‌طرفی، بهنگام بودن، کامل و قابل مقایسه بودن اطلاعات حسابداری را افزایش می‌دهد. بنابر این استفاده از مبنای تعهدی در کاملترین حد عملی آن در محیط بخش عمومی توصیه می‌شود. مبنای تعهدی در حساب‌های مستقل وجوه سرمایه‌ای و با اندکی تفاوت ( تعهدی تعدیل شده ) در حساب‌های مستقل وجوه دولتی مورد استفاده دارد. مبنای حسابداری نقدی مناسب نمی‌باشد. "

GASB در بند 105 بیانیه اصول، در مورد استفاده از مبنای تعهدی تعدیل شده مقرر می‌دارد :

" تفاوت عمده در کاربرد مفهوم تعهدی در حسابداری حساب‌های مستقل وجوه دولتی در مقایسه با حسابداری حساب‌های مستقل وجوه سرمایه‌ای و بازرگانی، به تفاوت‌های محیطی و اهداف اندازه‌گیری ارتباط دارد‌. این تغییر و تبدیل و تعدیلات به منظور اجرای عملی و کاربرد مناسب مفهوم تعهدی در حسابداری حساب‌های مستقل وجوه دولتی، منسوب به « مبنای تعهدی تعدیل شده » است و باید در حسابداری و گزارشگری مالی حساب‌های مستقل مورد استفاده قرار گیرد. "

بند 197 بیانیه مفهومیFASAB نیز بر استفاده از مبنای تعهدی در حسابداری دولت فدرال تأکید و مقرر نموده است :

" مبنای حسابداری تعهدی بطور کلی اطلاعات بهتری از بهای تمام شده‌ی مربوط به تولید کالاها و خدمات ارائه می‌دهد، لیکن استفاده و کاربرد آن برای هدف معین باید به دقت مورد ارزیابی قرار گیرد.

جایگاه مبنای تعهدی از نظر هیأت استانداردهای حسابداری

هیـأت استانـداردهای حسابداری در « بیانیـه شماره شش مفاهیـم حسابداری مـالـی » بر این موضوع تأکیـد می‌گـذارد که تمام اجـزای صـورت‌های مالـی و معیارهای شناخت و اندازه‌گیـری اقلام منـدرج در گزارش‌های مزبور با استفاده از روش‌های حسابـداری تعهـدی تهیه و در این صورت‌ها درج می‌شود.

بنابـر تعریف FASB « حسابداری تعهدی تلاش دارد تا مجموع معاملات و سایر رویدادها و مواردی را که دارای تبعات و نتایج نقدی برای بنگاه است در طول همان دوره‌ای که آن معاملات، رویدادها و موارد اتفاق افتاده‌اند ( واقع شده‌اند ( اثرشان را بر بنگاه ثبت کند، به جای آنکه این آثار را دوره‌ایی ثبت کند که وجه نقدی توسط مؤسسه دریافت یا پرداخت شده است.

• * Elements of Financial statement • ”Statement of Financial Accounting Concept - No6 : 1985

نکتـه قابـل توجـه در نظـرات FASB آن است که « علاقـه استفاده کنندگان به جریانات نقـدی آتی بنگـاهو توانائی بنگاه در ایجاد جریانات نقدی دلخواه و مطلوب را قبل از هر چیز موجب علاقه و توجه به اطلاعاتی در مورد « سـود » بنگـاه ( به عنـوان ماحصـل حسابـداری تعهـدی ) می‌داند و نه توجـه بـه اطلاعاتـی کـه مستقیماً راجع به جریان نقدی است. یعنی بر این باور است که :

« نظام تعهدی با ارائه اطلاعات عملکرد و سود بنگاه نیازهای اطلاعای مدل‌های پیش‌بینی جریانات نقدی آتی را برای استفاده کنندگان تأمین می‌کند. »

FASBدر همین بیانیه این نکته را به صراحت مطرح کرده است که « اطلاعات مربوط به سود و اجزای سود یک مؤسسه که توسط روش‌های حسابداری تعهدی اندازه‌گیری می‌شود، عمومـاً شاخص بهتری از عملکـرد بنگاه نسبت به اطلاعات مربوط به دریافت و پرداخت‌های جاری نقدی است. »

فرآیند تحول و شفاف‌سازی حساب‌ها

• حسابداری تعهدی یعنی فراهم نمودن بستر لازم برای استفاده از امکانات مرتبط به تأمین مالی شهر و ضمانت انجام پروژه‌های بزرگ .

• حسابداری تعهدی یعنی زمینه تهیه و استقرار بودجه عملیاتی معنی‌دار برای پیش‌بینی دقیق درآمدها و هزینه‌ها و فراهم نمودن ایجاد بستر لازم برای صرفه‌جویی و نیز کاهش قیمت تمام شده پروژه‌ها

• حسابداری تعهدی یعنی امکان دسترسی به اطلاعات دقیق و جامع مدیریتی برای تخصیص و استفاده بهینه از منابع در اختیار .

• ثبت کلیه رویدادهای مالی در حسابداری تعهدی، موجب شفاف‌سازی و مشخص شدن کامل درآمدها، هزینه‌ها، اموال و دارائی‌ها می‌گردد .

• در حسابداری تعهدی با انعکاس کلیه عملیات مالی در دفاتر قانونی، کاهش شدید زمینه‌های فساد مالی امکانپذیر است .

• در حسابداری تعهدی، قیمت تمام شده خدمات در فرآیندهای خدمت‌رسانی مشخص و شفاف‌ می‌گردد .

• امکان ارائه گزارش‌های مالی شفاف به سازمان حسابرسی ج. ا. ا. جهت اظهار نظر حسابرسی و بازرسی و اعضای شورای محترم اسلامی شهر در حسابداری تعهدی فراهم می‌گردد .

امــا :

• در حسابداری نقدی صرفاً معاملاتی که در برگیرنده دریافت و پرداخت وجه نقد می‌باشند، در دفاتر منعکس می‌گردند بدون اینکه در طی دوره هیچگونه تلاشی برای ثبت صورتحساب‌ها یا مبالغ پرداخت نشده و مطالبات یا بدهی‌ها صورت پذیرد. در این روش هدف اولیه از تهیه صورت‌های مالی، ارائه اطلاعاتی درباره دریافت‌ها و پرداخت‌های وجه نقد سازمان طی دوره مالی مورد نظر می‌باشد .

• حسابداری نقدی اغلب در سازمان‌های دولتی و واحدهایی که منابع ورودی آنها در قالب بودجه تخصیص یافته و عملاً تفاوتی بین درآمدهای نقدی و تعهدی وجود ندارد، مورد استفاده قرار می‌گیرد .

تغییرات بنیادی در سیستم مالی کشورهای پیشرفته

تا قبل از دهه 1980 میلادی تمامی کشورها از مبنای نقدی برای گزارشگری بخش عمومی استفاده می‌نمودند. در این زمان در سطح جهان نگرانی‌هایی در رابطه با عملکرد دولت‌ها ایجاد شد که از آن جمله می‌توان به موارد ذیل اشاره نمود :

• میزان رشد فعالیت های دولتی

• افزایش انبوه بدهی های دولت ها

• نیاز به افزایش شفافیت و پاسخگویی به شهروندان درباره فعالیت های دولت ها

• پرسش درباره ماهیت اطلاعات ارائه شده توسط دولتها برای کمک برای به اتخاذ تصمیم مناسب

به همین جهت تغییرات فزاینده‌ای برای وقوع انقلاب در حسابداری و گزارشگری بخش عمومی بوجود آمد و نهادهای تدوین کننده استانداردهای حسابداری بخش عمومی در کشورهای توسعه یافته بوجود آمدند.

برای مثال : GASB( Governmental Accounting Standard Board ) در آمریکا و بخش عمومی CICA (Canadian Institute of Chartered Accountants )در کانادا تأسیس شدند.

یکی از اقدامات اولیه این نهادها تغییر مدل گزارشگری مبتنی بر مبنای نقدی بود. از آنجائیکه در مسیر گذر دولت‌ها به مبنای تعهدی کامل بیش از یک مبنا وجود دارد، اصطلاحات و واژگانی توسط این نهادها طراحی گشته است.

مبانی تهیه صورت‌های مالی را می‌توان بر روی طیفی فرض کرد که در یک سوی آن مبنای نقدی و در سوی دیگر مبنای تعهدی کامل قرار گرفته است.

در ادبیات حسابداری دو دهه اخیر بخش عمومی و به ویژه دولتی آن، لزوم استفاده از مبنای تعهدی کامل یا تعهدی تعدیل‌شده بویژه در حسابداری فعالیت‌های حاکمیتی ( غیر بازرگانی ) دولت‌ها، جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داده است اغلب هیأت‌های تدوین استانداردهای حسابداری بخش عمومی نظیر :

• هیأت استانداردهای حسابداری دولت‌های ایالتی و حکومت‌های محلی آمریکا GASB

Governmental Accounting Standard Board .

• هیأت رایزنی حسابداری دولت فدرال - FASAB

Federal Accounting Standards Advisory Board .

• فدراسیون بین‌المللی حسابداران - IFAC

International Federation of ACcountant .

• هیأت تدوین استانداردهای حسابداری بخش عمومی بنیاد تحقیقات استرالیا - PSASBAARF

Public Sector Accounting Standard Boards Australian Accounting Research Foundation .

• کمیته حسابداری و حسابرسی بخش عمومی انجمن حسابداران خبره کانادا - PSAACCICA

Public Sector Accounting And Auditing Committee of Canadian Institue of Chartered Accountant .

• و انجمن حسابداران زلاندنو - ZSA

New Zeatand Society of Accountant .

استفاده از مبنای تعهدی تعدیل شده و تعهدی کامل را در حسابداری و گزارشگری مالی فعالیت‌های غیر بازرگانی نهادهای بخش عمومی الزامی نموده‌اند.

Chile اولین فردی است که در اوایل دهه ی 1970 میلادی به معرفی حسابداری تعهدی برای نهادهای بخش عمومی پرداخت و نیوزلند در سال 1990 میلادی از این مهم پیروی نمود. اما بر خلاف نیوزلند که روش تغییر ناگهانی را اجرا نمود، سایر کشورها تغییرات تدریجی را ترجیح دادند. مثلاً در آمریکا اصول پذیرفته شده حسابداری ( حسابداری تعهدی )، تنها برای برخی از ایالت‌ها پذیرفته شده است (Carpenter and Feroz, 2001 ).

در آمریکا و استرالیا تغییر مبنای حسابداری در سال 1997 انجام شده لیکن این تغییر تنها در سطح دولت‌های مرکزی رخ داده و اخیراً در سطح دولت‌های محلی نیز تغییراتی ایجاد گردیده است. کانادا نیز تغییر مبنای حسابداری عمومی به سمت تعهدی کامل را در سال‌های 2001 و 2002 آغاز نمود ( TUDOR, MULTIU, 2007 ) و کمیته حسابداری و حسابرسی بخش عمومی انجمن حسابداران خبره کانادا هم پس از 25 سال استقرار مبنای تعهدی تعدیل شده، از اول آوریل 2005 استفاده از مبنای حسابداری تعهدی کامل را برای تهیه صورت‌های مالی دولتهای فدرال، ایالتی و محلی الزامی نموده است ( BARRY NAIK, 2005 ). در اوایل دهه 1990 میلادی ( 1993 )، Bournتغییر مبنای حسابداری از نقدی به تعهدی در نیوزلند را به صورت مدلی برای انگلستان درآورد. انگلستان نیز حسابداری تعهدی را از سال 2000 میلادی در سطح واحدها پذیرفته و بر اساس یک برنامه‌ریزی زمانبندی شده، صورت‌های مالی در سطح دولت ( مجموعه دولت به عنوان یک واحد گزارشگر ) را در سال 2006 میلادی تهیه نموده است.

رابطه نسبتهای نقدی و تعهدیصورتهای مالیصورت جریان نقدی

درمان سریع در مطب

نکته دربعضی موارد توسط پزشکان اگزما مترادف با درماتیت در نظر گرفته می شود ولی باید دقت کرد که تمام انواع اگزماها نوعی درماتیت هستند ولی هر درماتیتی اگزما نیست

دسته بندی	پزشکی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	347 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	434

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست

پیشگفتار........................................... 14

بخش اول : پوست

اگزما.............................................. 17

درماتیت تماسی تحریکی............................... 18

درماتیت تماسی حساسیتی ............................. 19

درماتیت به دنبال تماس با نور - کهیر آفتابی......... 20

درماتیت عفونی ..................................... 21

اگزما به دنبال تروما............................... 22

درماتیت آتوپیک .................................... 23

درماتیت کهنه بچه .................................. 25

کلاهک گهواره ای .................................... 27

درماتیت سبورئیک سر شیرخواران....................... 28

لیکن سیمپلکس مزمن.................................. 29

ملاسما - ماسک حاملگی ............................... 30

درماتیت آفتابی مزمن................................ 31

کراتوز آفتابی ..................................... 32

درماتیت اطراف دهان ................................ 33

عرق جوش ........................................... 34

پییریازیس آلبا..................................... 35

تیرگی پوست ........................................ 36

کک و مک ........................................... 37

کهیر............................................... 38

خارش پوست ......................................... 39

تعریق زیاد......................................... 42

آکنه روزاسه ....................................... 43

ویتیلیگو - پیسی.................................... 45

لیکن پلان .......................................... 48

سوریازیس .......................................... 50

خونریزی زیر ناخن .................................. 51

فرو رفتن ناخن در بافت نرم ......................... 52

میخچه و پینه ...................................... 53

گرانولوم پیوژنیک .................................. 54

طاسی – آلوپسی ..................................... 55

پییریازیس روزه..................................... 56

اریتم مولتی فوم .................................. 57

اریتما ندوزوم ..................................... 58

بیماری ارف......................................... 59

مولوسکوم .......................................... 60

هرپس............................................... 61

آبله مرغان ........................................ 63

زونا............................................... 64

اگزما هرپتیکوم .................................... 65

زگیل .............................................. 66

زرد زخم ........................................... 69

اکتیما ............................................ 70

سلولیت و باد سرخ .................................. 71

فولیکولیت ......................................... 72

فولیکولیت کاذب .................................... 73

فرونکل - دمل....................................... 74

کفگیرک ............................................ 75

پارونیشیا.......................................... 76

آکنه............................................... 77

اریتراسما.......................................... 79

تریکومایکوزیس آگزیلاریس............................ 80

پیتیریازیس ورسیکالر – تینه آورسیکالر............... 81

شوره سر ........................................... 82

کچلی سر ........................................... 83

قارچ تنه .......................................... 84

کچلی کشاله ران .................................... 85

قارچ پا ........................................... 86

قارچ ریش........................................... 87

قارچ صورت ......................................... 88

کچلی دست .......................................... 89

کچلی ناخن ......................................... 90

کاندیدای دهانی- برفک دهان ......................... 91

گال – جرب ........................................ 92

شپش ............................................... 93

سالک............................................... 95

بخش دوم : ارولوژی

پیلونفریت حاد ..................................... 99

سیستیت حاد ....................................... 101

اورتریت .......................................... 103

اپیدیدیموارکیت حاد ............................... 104

شانکروئید ........................................ 105

گرانولوما اینگوینال .............................. 105

لنفوگرانولوم ونوروم............................... 105

سیفلیس اولیه ..................................... 105

پروستاتیت حاد باکتریال............................ 106

پروستاتیت نان باکتریال و پروستادینی............... 107

عفونت ادراری اطفال ............................... 108

رنال کولیک – سنگ ادراری........................... 109

هیپرپلازی خوش خیم پروستات ......................... 112

ناتوانی جنسی...................................... 113

انزال زود رس ..................................... 114

درد مزمن بیضه .................................... 115

بی اختیاری ادرار.................................. 116

ریفلاکس مثانه به حالب.............................. 118

بخش سوم : گوش و حلق و بینی

عفونت گوش خارجی .................................. 121

عفونت گوش میانی .................................. 122

سینوزیت حاد ...................................... 123

آبسه دندانی ...................................... 124

درد گوش .......................................... 125

واکس فشرده گوش ................................... 126

جسم خارجی گوش .................................... 127

سرگیجه ........................................... 128

رینیت حساسیتی..................................... 129

خونریزی از بینی .................................. 130

بوی بد دهان ...................................... 131

آفت دهان ......................................... 132

سکسکه ............................................ 133

بخش چهارم : مغز و اعصاب

صرع............................................... 137

سردرد تنشی........................................ 143

میگرن ............................................ 144

سردرد خوشه ای .................................... 145

پارکینسون ........................................ 146

ترمور اولیه ...................................... 147

فلج بل ........................................... 148

پیگیری بیمار مبتلا به سکته مغزی ................... 149

بخش پنجم : روان پزشکی

افسردگی اساسی .................................... 153

مانیا – اختلال دو قطبی تیپ (I)...................... 157

اختلال پانیک ...................................... 158

اختلال وسواسی جبری ................................ 160

اختلالات خواب....................................... 161

سندرم درد مزمن ................................... 164

لکنت زبان ........................................ 165

ناخن جویدن ....................................... 166

ترک سیگار ........................................ 167

ترک اعتیاد به مواد مخدر .......................... 169

ترک مشروبات الکلی ................................ 172

سو مصرف مواد توهم زا ............................. 174

سو مصرف فن سیکلیدین ............................. 175

بخش ششم : بیماریهای چشم

قرمزی حاد چشم .................................... 179

کنژنکتیویت باکتریال .............................. 180

بلفاریت .......................................... 181

تراخم ............................................ 182

داکریو سیستیت حاد ................................ 183

عفونت حفره چشم ................................... 184

گل مژه ........................................... 185

شالازیون .......................................... 186

گلوکوم حاد (آب سیاه ) ............................ 187

یووئیت قدامی ..................................... 188

کراتیت ماورا بنفش ................................ 189

کنژنکتیویت آلرژیک ................................ 190

پینگوکولا ......................................... 191

ناخنک ............................................ 192

کوری ناگهانی ..................................... 193

بخش هفتم : عفونی

اپی گلوتیت حاد ................................... 197

خروسک – حناق – کروپ – لارنگوتراکئوبرونشیت حاد....... 198

مونونوکلئوز عفونی................................. 199

سرخک ............................................. 200

سرخچه ............................................ 202

هاری.............................................. 203

اوریون ........................................... 204

تب مالت - بروسلوز................................. 205

تب روده ای - سالمونلاتیفی.......................... 207

سالمونلوز غیر تیفی................................ 208

شیگلوز ........................................... 209

وبا............................................... 210

تب راجعه ......................................... 211

لپتوسپیروز ....................................... 212

سل ............................................... 213

سیاه زخم ......................................... 218

دیفتری ........................................... 219

سیاه سرفه ........................................ 220

فارنژیت استرپتوکوکی – مخملک ...................... 221

توکسوپلاسموز ...................................... 222

مالاریا ........................................... 223

اسهال آمیبی – آنتاموباهیستولیتیکا ................ 225

ژیاردیا .......................................... 226

آسکاریس .......................................... 227

کرمک – آنتروبیاز – انتروبیوس ورمیکولاریس .......... 228

کرم قلابدار........................................ 229

گزش (گاز کرفتگی ) توسط حیوانات ................... 230

بخش هشتم : زنان و مامایی

خونریزی نامنظم و غیر طبیعی رحمی بدلیل عدم تخمک گذاری 233

سندرم پیش از قاعدگی .............................. 235

قاعدگی دردناک .................................... 236

آمنوره ........................................... 237

واژینیت .......................................... 238

بیماری التهابی لگن ............................... 241

یائسگی ........................................... 242

درمان جایگزینی هورمونهای زنانه ................... 243

لیومیوم رحمی ..................................... 244

کیست تخمدانی ..................................... 245

مراقبتهای دوران بارداری .......................... 246

مراقبتهای پس از زایمان ........................... 253

بخش نهم : داخلی

برخورد با اختلالات تیروئید ........................ 261

کم کاری تیروئید – هیپوتیروئیدیسم ................. 262

تیروتوکسیکوز – هیپرتیروئیدیسم ................... 266

تیروئیدیت حاد چرکی ............................... 269

تیروئیدیت تحت حاد ................................ 270

گواتر ساده – گواتر غیر توکسیک منتشر .............. 271

گواتر مولتی ندولر غیر توکسیک ..................... 272

گواتر مولتی ندولر توکسیک ......................... 273

آدنوم توکسیک – ندول منفرد پرکار................... 274

مرض قند – دیابت شیرین ............................ 275

هیرسوتیسم ........................................ 282

پوکی استخوان – استئوپروز ......................... 283

هیپرلیپیدمی – دیس لیپوپروتئینمی .................. 284

لوپوس اریتماتوی سیستمیک .......................... 287

آرتریت روماتوئید ................................. 288

اسکلروز سیستمیک .................................. 290

استئوآرتریت – آرتروز ............................. 291

اپیکوندیایت داخلی و خارجی هومروس.................. 293

نقرس (منوسدیم اورات )............................. 294

فیبرومیالژی....................................... 297

کم خونی (آنمی) فقر آهن ........................... 298

کم خونی (آنمی ) مگالوبلاستیک ...................... 299

سرفه مزمن ........................................ 300

آسم .............................................. 302

پنومونی – ذات الریه – سینه پهلو .................. 304

سوء جذب........................................... 306

دیسفاژی .......................................... 307

سو هاضمه ......................................... 308

کمبود ( کاهش وزن ) ............................... 310

اسهال ............................................ 311

برگشت معده ای مروی – ریفلاکس گاستروازوفاژیال ...... 314

زخم (اولسر) پپتیک خوشخیم ......................... 315

عفونت هلیکو باکتر پیلوری.......................... 316

سندرم روده تحریک پذیر............................. 317

هپاتیت حاد ویروسی ................................ 319

هپاتیت مزمن ...................................... 323

پر فشاری خون ..................................... 324

بخش دهم : بیماریهای اختصاصی کودکان

کولیک شیرخواران .................................. 333

اختلال رشد ........................................ 334

تب در شیر خواران ................................. 335

مشکلات مادرزادی قلب ............................... 336

مراقبت از بند ناف ................................ 337

بخش یازدهم : واکسیناسیون

واکسیناسیون ...................................... 341

بخش دوازدهم : نمودارها و جداول رشد و تکامل کودکان

نمودارها و جداول رشد و تکامل کودکان ............. 349

بخش سیزدهم : سوختگی

سوختگی ........................................... 365

ایندکس و مراجع

ایندکس فارسی ..................................... 368

ایندکس انگلیسی ................................... 378

References........................................ 379

فصل اول - پوست/ 17

اگزما

Eczema

نکته : دربعضی موارد توسط پزشکان اگزما مترادف با درماتیت در نظر گرفته می شود ولی باید دقت کرد که تمام انواع اگزماها نوعی درماتیت هستند ولی هر درماتیتی اگزما نیست .

تقسیم بندی اگزما :

1- اگزما اگزوژن

- درماتیت تماسی تحریکی (Irritant Contact Dermatits)

- درماتیت تماسی حساسیتی(Allergic Contact Dermatits)

- درماتیت به علت حساسیت به نور

- درماتیت عفونی

- Dermatophytide

- اگزمای به دنبال تروما

2- اگزما آندوژن

- Atopic Dermatits

- Seborrhoeic Dermatits

- Asteatotic Eczema

- Discoid Eczema

- Lichen simplex chronicus

- Pityriasis Alba

- Hand Eczema

- و…

× با توجه به تفاوت های درمانی، هر یک از موارد فوق در ادامه بصورت مباحث جداگانه بحث شده اند.

فصل اول - پوست / 18

درماتیت تماسی تحریکی

Irritant Dermatits

1- تذکرات به بیمار :

× پرهیز از عامل ایجاد تحریک

× کمپرس وشستن محل با آب خنک ( درمرحله حاد ) 4 تا 6 مرتبه در روز و به مدت 3 روز که معمولا کافی است .

2- درمان :

IR

Adult : Tab Hydroxyzin Hcl 25-100 mg / day

( در صورت خارش خفیف25 mg قبل از خواب کافی است .)

Children: Syr Hydroxyzin HCL 2mg / Kg / 24 h / in 3 div doses

Cap cephalexin 250 – 500 mg / Q6h

or در صورت بروزعفونت Tab Erythromycine 400 mg / Q6h

3- نکات درمانی :

× درمرحله حاد درماتیت تحریکی استفاده از کورتیکواستروئید موضعی تاثیری ندارد ولی در موارد بسیار شدید می توان از کورتون خوراکی و به صورت زیر استفاده نمود :

IR

Tab prednisolone 20-30 mg / Bid 1.

For 5 days ð then would be Tappered

× استفاده از نرم کننده های پوست مانند وازلین و اوسرین مفید است.

فصل اول - پوست / 19

درماتیت تماسی حساسیتی

Allergic contact Dermatits

1- تذکرات به بیمار :

× دوری از عامل ایجاد حساسیت

× کمپرس خنک و مرطوب در مرحله حاد (Qid for 3 days)

2- درمان : IR

تا رفع علائم ointment Triamcinolone TDS / : حساسیت خفیف 1.

Tab prednisolone 30-60 mg / day: حساسیت شدید

for 5 days ð then would be tappered

Tab Hydroxyzine 25-100 mg / day :در صورت خارش شدید 2.

Cap cephalexin or Tab Erythromycine / for 7 days:در صورت بروز عفونت 3.

3- نکات درمانی :

× اصولا استفاده از آنتی هیستامینها خیلی مفید نمی باشند و مصرف آنها فقط جهت کنترل خارش شدید می باشد .

× استفاده از نرم کننده های پوست و یا همراهی نرم کننده ها با مواد کراتولیتیک (مثلا اوره %10-5 دراوسرین) درفواصل مصرف کورتون موضعی مفید است .

× در برخی مطالعات نشان داده شده که نور آفتاب، PUVA، مصرف آسپرین و حتیXRAY ،‌ واکنشهای آلرژیک تماسی را کاهش می دهند .

فصل اول - پوست / 20

درماتیت به دنبال تماس با نور- کهیر آفتابی

Solar Dermatits

1- تذکرات به بیمار :

× پوست بدن در برابر آفتاب پوشیده باشد (بهتر است از لباس با الیاف طبیعی استفاده شود).

× استفاده از کلاه نقاب دار و دستکش نخی بسیار مفید است .

× هنگامیکه ضرورت وجود ندارد از آفتاب پرهیز شود.

2- درمان :

IR

1. Ointment Hydrocortisone 1% TDS / for 5 days

2. Cream Antisolar ( spf ≥ 15 )

3- نکات ایمنی :

× استفاده از کورتون سیستمیک ، PUVA و سیتوتوکسیک ها در برخی از مطالعات مفید گزارش شده ولی مصرف آنها توصیه نمی شود.

فصل اول - پوست/ 21

درماتیت عفونی

Infectious Dermatits

1- نکات مقدماتی :

× تعریف : به اگزمایی اطلاق می شود که به علت میکروارگانیسم ها و یا فراورده های آنها ایجاد شده و تا زمانیکه این میکروارگانیسم از بین نرود، اگزما نیز وجود دارد .

× درماتیت عفونی با اگزمای عفونی شده که در آن یکی از انواع اگزما دچار عفونت ثانویه باکتریال شده است متفاوت بوده و درمان آنها نیز متفاوت است .

2- درمان :

IR

Local Antibiotic : خفیف .1

بر اساس ژرم عامل ایجاد عفونت

Systemic Antibiotic : شدید 2.

3- نکته درمانی :

× عامل مساعد کننده و زمینه ایجاد عفونت در بیمار باید از بین برده شود.

× واکنش های مشابهی در عفونت های قارچی نیز مشاهده می شود که به Dermatophytide معروف بوده و درمان آن نیزدرمان عفونت قارچی است.

فصل اول - پوست / 22

اگزما به دنبال تروما

Post Traumatic Eczema

1- نکته مقدماتی :

× این حالت به اگزمایی گفته می شود که به دنبال اعمال جراحی، تشکیل اسکار (scar) ، استاز به دنبال برداشتن ورید صافن و… ایجاد می شود.

2- درمان :

IR

Ointment Hydrocortisone TDS / for 5-7 days 1.

فصل اول - پوست/ 23

درماتیت آتوپیک

Atopic Dermatits

1- نکات مقدماتی :

× تعریف : یک اگزمای پوستی خارش دار مزمن و با عودهای مکرر که همراه با التهاب می باشد.

× ضایعة المانتر آن بصورت پاپولهای خارش دار ( در شیرخواران وزیکول شایعتر است ) که به علت خاراندن دچار Excoriation شده و ضخیم گردیده است می باشد . این ضایعات در سطوح فلکسور بدن بیشتر است .

× معمولا با اختلالات آتوپیک دیگر( مثل آسم ، رینیت آلرژیک و … ) در خود فرد و یا خانوادة وی همراه است.

2- تذکرات به بیمار :

× به علت مزمن بودن بیماری و درمان مشکل آن ،‌ یکی از مهمترین اقدامات پزشک , توضیح در مورد بیماری و درمانهای آن به بیماران می باشد . چرا که هدف از درمان ، بهبود کیفیت زندگی فرداست و در این گونه بیماریهای مزمن،‌ آمادگی و بالا بردن توان روحی بیمار نقش مهمی دارد.

× بیمار باید از عوامل و مواردی که باعث تشدید ضایعات می شود شدیدا پرهیز کند. این عوامل در افراد مختلف متفاوت است و توسط خود فرد و یا والدین کشف می شوند. پرهیز ازخشک شدن پوست، گرم کردن اتاق، لباسهای پشمی و مواد غذایی خاص کمک کننده است .

× واکسیناسیون در این کودکان مشکلی ایجاد نمی کند . ولی در موارد خاص که شدیدا به پروتئین های تخم مرغ حساس می باشند، برخی از واکسن ها ممکن است ضایعات را تشدید کنند.

× به علت خطر بالای ابتلا به هر پس سیمپلکس ، باید به والدین بیمار درمورد تماس کودک خود با بیماران با ضایعات فعال هر پسی هشدار داده شود.

3- درمان :

1. I. استفاده از کرمهای مرطوب کننده به خصوص پس از استحمام .
2. II. کوتیکواستروئید موضعی :

× Low Potency : صورت، پلک ها، ناحیه آگزیلا،‌ کشاله ران و در کودکان زیر یکسال .

× High potency : در موارد شدید و در بالغین استفاده می شود .

فصل اول - پوست / 24

× نحوة‌ مصرف : 2 نوبت در روز به مدت 7-3 روز. سپس روی یک کورتون موضعی ضعیف و به صورت نگه دارنده حفظ می شود .

× در موارد ایجاد Lichenification (چرمی شدن) از استروئید قویتر و بصورت پانسمان بسته و اضافه کردن سالیسیک اسید استفاده شود.

× در صورت بروز عفونت باکتریال ثانویه :

cap cloxacillin or Tab Erythromycine

× در صورت بروز عفونت HSV :

Tab Acyclovir (po) Þ حال عمومی خوب

Amp Acyclovir (IV) Þ بروز تب و حالت توکسیک

4- درمان خارش :

× شدید : Promethazine Ü نیم ساعت قبل از خواب

× خفیف : ( قبل از خواب ) Tab Hydroxyzine 25 mg / QD

5- نکات درمانی :

× درمان انتخاب شده با توجه به شروع ضایعات و شدت آن فرق می کند .

× انتخاب نوع درمان به سن، جنس،وضعیت اقتصادی،محل های درگیروشدت بیماری متفاوت است

× عوارض مصرف طولانی مدت کورتیکواستروئید باید به بیماران توضیح داده شود.

× در صورت عدم پاسخ به درمانهای فوق بیمار به یک متخصص پوست مجرب ارجاع شود .

فصل اول - پوست/ 25

درماتیت کهنه بچه

Diaper Dermatitis - Napkin Rash

1- تذکرات به مادر بیمار :( بسیار مهم )

× مدت زمانی که کودک بدون کهنه است افزایش یابد .

× کهنة بچه زودتر عوض شود .

× هنگام تعویض کهنه، ناحیة‌ آنوژینتال با آب ولرم و به نرمی شسته شود. ( استفاده از مواد همراه مثل صابون و الکل مضر است . )

× کهنه بچه باید از جنس نخ باشد ،‌ به خوبی شسته شده و زیر نور آفتاب خشک شود.

× کودک در هوای خیلی گرم قرار نگیرد .

× هنگام تعویض کهنه و پس از شستشوی محل و خشک کردن آن، پوست شیرخوار توسط پماد Zinc Oxid و یا Vit A+D چرب شود .

2- درمان :

IR

: وجود ضایعات وزیکولر 1.

کمپرس با محلول بارو ( رقت ) به مدت 20 دقیقه و3 تا 4 بار در روز و برای 3- 1 روز

2. cream Hydrocortisone 1% Q 8-12 h / for 5 days

فصل اول - پوست / 26

درصورت پایداری ضایعات بیش از 72 ساعت و یا وجود ضایعات اقماری کاندیدایی 3.

Topical Ointment Nystatin TDS / 1-2 WKS

یا : نوع خفیف

Top. Cream clotrimazole 1% TDS / 1-2 WKS

TDS / 5-7 days Þ Drop Nystatin (100/000 u/ml )1ml /po/ نوع شدید یا عدم پاسخ به درمان

در صورت بروز عفونت ثانویه باکتریال 4.

Oint . Betadin 10% (povidone Iodine ) TDS / 5-7 days

3-نکته درمانی :

× استفاده از کورتون های قوی و یا داروهای ترکیبی مثل TriamCinolon NNG کنترا اندیکه است.

فصل اول- پوست / 27

کلاهک گهواره ای

Cradle Cap

1- تعریف :

به بقایای Vernix Caseosa دوران جنینی بر روی پوست سر، کلاهک گهواره ای می گویند که با اریتم و یا مشکل دیگر پوستی همراه نیست .

2- درمان :

موی سر بچه بوسیله روغن زیتون و یا بادام چرب شود و پس از نیم ساعت با شامپو بچه و به کمک یک برس نرم و ظریف شسته شود. عمل فوق بصورت روزانه تکرار شود.

فصل اول - پوست / 28

درماتیت سبورئیک سر شیرخواران

IR

Washing With baby shampoo / QD : خفیف1.

cream Hydrocortisone 1% Bid / 7-10 days : شدید .2

Erythromycine or cephalexin Þبروز عفونت3.

فصل اول - پوست/29

لیکن سیمپلکس مزمن

Lichen Simplex Chronicus (LSC)

IR

1. Tab . Hydroxyzine 10 -25 mg / days

2. Oint . Betamethasone 0.05% / Bid / for 7-10 days

or clobetasol /QD

در صورت وجود ضایعات در صورت و یا ناحیه ژنیتال :

(در ایران %1موجود است)Bid or TID for 7-10 days / Oint . Hydrocortisone 2.5 %

Or ( Triamcinoloe Acetonide 0.01% )

در فواصل مصرف کورتون Þ Emolient 3.

کنترل استرس 4.

فصل اول - پوست / 30

ملاسما – ماسک حاملگی

Chloasma - Melasma

1- نکات مقدماتی :

× حاملگی، مصرف ocp ومواد حاوی هیدانتوئین باعث این مشکل می شود.

2-درمان :

IR

در طول روز 1.Cream Antisolar (spf >= 15 ) /

برای مدت طولانی Þ شب ها 2.Cream hydroquinone 2% /

: Cream tretinoin 0.05% / nightly for several weeks درصورت حساسیت به هیدروکینون 3.

Hydroquinone Powder 1 gr

Tretinoin 0,05% - 15gr به جای شماره های 2 و 3 4.

Hydrocortisone 1% - 15gr

Vit C 2gr

* این داروی ترکیبی شبها روی تمام صورت مالیده شده و سپس صبح شسته شود.

3-نکته درمانی :

× مصرف توامTretinoin (عصرها و یا یکساعت قبل از‌hydroquinone) با hydroquinone (شبها) در کلاسما بسیار خوب جواب می دهد .

فصل اول - پوست/31

درماتیت آفتابی مزمن

Chronic Actinic Dermatitis

1- تذکرات به بیمار :

× پرهیز از نور خورشید و یا حتی منابع نور uv (مثل لامپ مهتابی ).

× منابع نوری مثل رایانه و تلویزیون بی خطر هستند .

× پوشش مناسب (مثل کلاه و دستکش ) استفاده شود .

2-درمان :

IR

روزها / 1. Cream Antisolar (spf>15)

2. Cream Hydrocortisone 1% / BID

فصل اول - پوست /32

کراتوز آفتابی

Actinic Keratosis (Solar Keratosis)

1- نکات درمانی :

× سرما درمانی با نیتروژن مایع در موارد سطحی بسیار مناسب است .

× در صورت شک (یا تردید در تشخیص ) جهت رد Scc یک نمونه از ضایعه به پاتولوژی فرستاده شود.

× پرهیز از نور آفتاب از عوامل پیشگیرانه بوده و حتی باعث بهبودی ضایعات فعلی می شود.

× در صورت وسیع بودن ضایعات از دستور زیرمی توان استفاده کرد:

IR

1. Topical 5 - fluorouracil 5% BID / for 2-3 wks.

¬ تذکر :

1- پس از این دوره بیمار را مجدداً ویزیت و در صورت نیاز درمان تکرار شود.

2- با توجه به اثرات تحریک کنندگی زیاد، بهتر است این دارو توسط متخصص پوست تجویز شود.

3- با توجه به ایجاد التهاب در محل استعمال، جهت جلوگیری از نگرانی بیمار به وی اطلاع و اطمینان داده شود.

4- مصرف این دارو در پوست اطراف چشم و دهان ممنوع است.

فصل اول - پوست/33

درماتیت اطراف دهان

(Perioral Dermatitis)

¬ تذکر:

این بیماری بیشتر در خانم های جوان و به دنبال استفاده از مواد آرایشی، کورتیکو استروئید موضعی و یا خمیر دندان های خاص می باشد و با اگزمای اطراف دهان که بیشتر در کودکان و غالبا به علت خیس کردن اطراف دهان با بزاق (Lip Lick) می باشد متفاوت است .

1- تذکر به بیماران :

× از استعمال هر نوع داروی موضعی ( بخصوص کورتیکو استروئیدها ) و یا مواد آرایشی در اطراف دهان خودداری شود.

× خمیردندان بیمار تعویض شود.

2- درمان : IR

1. Cap Tetracycline 250 mg TID

تا رفع علائم 500 mg Bid Þ

or then Þ 250 mg BID Þ 1 Month

then Þ 250 mg QD Þ 1 Month

2. In Pregnancy :

Erythromycine 2 gr

BID برای چند ماه Propylene glycole 10^cc

Alcohol 70% 90^cc

فصل اول - پوست / 34

عرق جوش

Miliaria

1-توصیه به بیماران :

× بهترین راه درمان و پیشگیری از عرق جوش، پیشگیری از تعریق بیشتر است.

× تهویه مناسب اتاق خواب و محل کار .

× از لباسهای نازک و با الیاف طبیعی استفاده شود .

× از محیط های گرم و مرطوب دوری شود .

× از صابون های تحریک کننده پرهیز شود.

2- درمان : IR

(توسط برخی مراجع توصیه شده است)1. Tab vit c 1gr /day / for 1 week

جهت کاهش خارش و از بین رفتن احساس ناراحتی 2.

Tab Hydroxizine 25 mg / QD or BID -

Or

BID / یک کرم مرطوب کننده Lotion calamin-D + -

فصل اول - پوست/35

پیتیر یازیس آلبا

Pityriasis alba

1- درمان :

IR

1. Cream Antisolar (SPF> 15 )

2. cream Emollient

2- نکته درمانی :

× به والدین بیمار اطمینان داده شود که این بیماری با ویتیلگو متفاوت است و نباید نگران باشند .

× تذکر داده شود که رپیگمانتاسیون مدتی طول خواهد کشید

فصل اول - پوست / 36

تیرگی پوست

Hypermelanosis

1- نکات مقدماتی :

× علل ایجاد هیپرملانوزیس

1. مادرزادی

2.اکتسابی

- متابولیک ( پورفیری ،سیروز کبدی و… )

- اندوکرین ( آدیسون – حاملگی -‌ ocp )

- شیمیایی ( آرسنیک )

- فیزیکال (uv – تروما و…)

- تغذیه ( کمبود B₁₂ Vit و… )

- به دنبال التهاب ( اگزما – لیکن پلان و … )

- تومور ( ملانوم بدخیم و … )

2- درمان : IR

شبها / cream hydroquinone 2% 1.

روزها / cream Antisolor 2.

3- نکات درمانی :

× اقدام اساسی رفع عامل زمینه ای است .

× اگر مسئله زیبایی مهم باشد می توان از skin bleaching استفاده کرد .

× دوری از نور خورشید و داشتن پوشش مناسب بسیار مهم است .

× استفاده از غلظت های بالاتر hydroquinone می تواند باعث حساسیت و ایجاد عوارض شود.

فصل اول- پوست / 37

کک و مک

Freckle

1- توصیه به بیماران :

× پرهیز از نور آفتاب

× استفاده از پوشش مناسب (کلاه ، دستکش و… )

2- درمان :

شبها استفاده شود Cream Hydroquinone 2% / 1.

روزها استفاده شود2. cream Antisolar /

در مواردی می توان از کرایو یا Peeling نیز جهت حذف موقت کک ومک استفاده نمود 3.

¬ تذکر :

1- نوع و قدرت کرم ضد آفتاب بر اساس جغرافیای محل سکونت، رنگ پوست ، چربی پوست، میزان در معرض نور بودن و تعریق باید تعیین شود .

2- به بیمار متذکر شوید، در غالب موارد بیماری تا سن 25 سالگی بهبودی واضحی می یابد.

فصل اول - پوست / 38

کهیر

Urticaria

1- نکته مقدماتی :

× کهیر یک بیماری مستقل نبوده و بدنبال یک عامل آندوژن و یا اگزوژن ایجاد می شود ، بنابراین کشف این عامل اصلی و رفع آن (یا پرهیز از آن ) اصل درمان است .

2- درمان :

الف) در موارد خفیف : IR

(یا سایر آنتی هیستامین ها ) 1. Tab Hydroxyzine 25- 100 mg / days

¬ تذکر: در بیماران ایرانی اغلب با دوز 10 mg / day و مصرف در شب علائم برطرف می شود.

2. Lotion calamin-D / BID

3.In children : syr Diphenhydramin 50-100 mg / Q4h

ب) در موارد شدید : IR

1. Amp chlopheniramine / Im / single dose

2. Amp Hydrocortisone / Im or Iv / Q8h

¬ تذکر: بیشتر به عنوان پیشگیری از عود علائم و در موارد با آنژیوادم مصرف دارد.

3. Oral or Topical Anti Histaminic Agents.

ج) در شوک آنافیلاکتیک و یا بروز علائم تنفسی :

/ 0.3 – 0.5 ^cc/ sc / single dose Amp Adrenalin

¬ تذکر: این اقدام درمانی در محلی انجام می شود که امکان احیاء قلبی ریوی وجود داشته باشد.

× سایر اقدامات احیا انجام شود .

د ) کهیر ناشی از سرما : IR

1. Tab cyproheptadine 2-4 mg / QD or BID

2. Tab cimethidine / QID

فصل اول- پوست /39

خارش پوست

Pruritus

1-نکات مقدماتی :

× اصلی ترین و نخستین گام در بررسی و درمان بیماری که با خارش مراجعه نموده است ، تعیین علت خارش بیمار است که مثلا آیا یک مشکل پوستی(مثل خشکی پوست ، گال ، شپش، نیش حشرات ، کهیر ، اگزما ، لیکن پلان و…) وجود دارد و یا علت خارش در زمینه یک بیماری سیستمیک می باشد.(مثل نارسایی کلیه، کلستاز، آنمی فقرآهن ، پلی سیتمی ورا، تیروتوکسیکوز، دیابت و انواع بد خیمی ها همچنین برخی داروها (مثل باربیتوراتها، سالیسیلاتها و دیورتیکها ) می توانند باعث خارش شوند.

× جهت درمان خارش در زمینه یک بیماری پوستی باید به درمان همان بیماری توجه شود .

2- توصیه به بیماران :

از لباس های نازکتر و از الیاف طبیعی استفاده شود

درمان سریع در مطبزخم (اولسر) پپتیک خوشخیمسندرم روده تحریک پذیر

خصوصیات حسابداری شهرداری

حسـابداری شهـرداریها در مقام مقایسـه با حسـابداری بازرگانی جزئی از حسابداری دولتی میبـاشد وکلـیه خصوصیـات قائل شده در کتـب و منابـع مخـتلف حسـابـداری دولتی در مورد حسابداری شهـرداریها نیز صـادق است ولی حسـابداری شهرداریهـا در مقایسـه با حسـابداری دولتـی دارای ویژگی خاص میباشد دستگاه های اجرائی دولتی که اعتبار بودجه برنامه ای آنان از محـل اعتبار ک

دسته بندی	برنامه ریزی شهری
فرمت فایل	doc
حجم فایل	62 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	78

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست مطالب

فصل اول صفحه

خصوصیات حسابداری شهرداری ............................................................................ 1

روش حسابداری ..................................................................................................... 1

روش نگهداری حسابها............................................................................................ 2

بودجه ..................................................................................................................... 3

تهیه وتنظیم بودجه ................................................................................................... 3

فصل دوم

تعاریف ................................................................................................................... 7

حسابهای عمومی (بامانده بدهکار)............................................................................ 8

حسابهای عمومی (بامانده بستانکار)........................................................................... 8

بستانکاران ............................................................................................................... 9

بانک /صندوق ........................................................................................................ 9

پیش پرداخت وعلی الحساب .................................................................................. 11

تنخواه گردان ......................................................................................................... 13

تامین اعتبار.............................................................................................................. 21

فصل سوم

طبقه بندی عملیات .................................................................................................. 24

طبقه بندی هزینه ها.................................................................................................. 26

انواع درآمد............................................................................................................ 28

وام دریافتی وسایرمنایع اعتبار.................................................................................. 29

استقراض ازیک حساب برای استفاده درحساب دیگر............................................. 31

سپرده هاووجوه امانی ............................................................................................ 33

فصل چهارم

دارائیهای جاری ................................................................................................... 37

دارائیهای ثابت .................................................................................................. 38

عملیات مربوط به خرید دارائی ثابت ................................................................. 42

فروش .زائل کردن .حذف دارائی ثابت ............................................................. 44

مشارکت یاسرمایه گذاری دربخش خصوصی وعمومی ..................................... 45

بدهی های جاری ............................................................................................... 46

فصل پنجم

عملیات مربوط به بستن حسابها درشهرداریها....................................................... 50

بستن حساب تنخواه گردان پرداخت .................................................................. 50

بستن حساب تنخواه گردان حسابداری .............................................................. 53

تعدیلات یا اصلاحات ....................................................................................... 55

بستن حسابهای اعتباری (بودجه ای )................................................................... 57

بستن حسابهای موقت ........................................................................................ 58

گزارشهاوصورتحسابهای مالی ........................................................................... 60

صورتحساب مازاد.............................................................................................. 64

ترازنامه ............................................................................................................. 65

صورت پیش بینی وضعیت صندوق وبانک ......................................................... 70

فصـل اول

خصوصیات حسابداری شهـرداری ها

حسـابداری شهـرداریها در مقام مقایسـه با حسـابداری بازرگانی جزئی از حسابداری دولتی میبـاشد وکلـیه خصوصیـات قائل شده در کتـب و منابـع مخـتلف حسـابـداری دولتی در مورد حسابداری شهـرداریها نیز صـادق است ولی حسـابداری شهرداریهـا در مقایسـه با حسـابداری دولتـی دارای ویژگی خاص میباشد . دستگاه های اجرائی دولتی که اعتبار بودجه برنامه ای آنان از محـل اعتبار کل کشور تأمین و پرداخت میگردد ایجاد کننده تعهدات و پرداخت کنندة هزینـه های انجـام شـده خـواهنـد بود و هزینـه های انجـام شده را در دفاتر خود ثبت مینماید و درآمد دولت در دستـگاه دیگـری متمـرکـز میگـردد. در صورتیکـه در شهـرداریها حسابداری درآمـد و هزینـه در یک واحد مالـی مجتـمع و در دفـاتر منعـکس خواهـد شد و میتـوان حسـاب های درآمد شهـرداری را توأم یـا غیـرمتمـرکز و به طور جداگانه عمل نمـود.

1- روش حسـابداری

از نقطه نظـر مبانی ثبت فعالیت های مالی روش حسـابداری در شهرداریها روش نقدی خواهد بود« بدین معنی که درآمـد از جمع اقـلام وصـول شده تا پایان سـال مالـی و نیز هزینـه از جمع اقلام پرداخـت شده تا پایان دوره عمـل بودجه که 15 اردیبهشـت سـال بعـد میباشد تشکیل میشـود»

در مـورد درآمد هائیکه عملاًبرگ تشخیص و یا پیش آگهی صادر میشود و یا دین مـودی نسبت به آنها تحقـق پیدا میکنـد حسابهای انتظامی تشکیل و در آنها ثبـت میگـرددتا اقـلامی از درآمـد های مـذکور که در طول سال مالی به حیطه وصول درنیامده اســت عند اللزوم در پیش بینی درآمدهای بودجـه سال بعـد منظـور شود.

در مورد هـزینـه های آن قسـمت که در طول سال مالی تحقق یافته ولی پرداخت آن تا پایـان دوره عمـل بودجـه صـورت نگـرفته اسـت در حساب دیـوان شهرداری منظـور میگردد تا از محل اعتباراتی که در بودجـه بعنـوان پرداخـت دیوان پایـدارو به تصـویب میرسـد و پرداخـت شـود.

جمـع اقـلام درآمدهای وصـول نشده تا پایان سـال مالـی نسـبت به هر یک از منـابع درآمـد و هـزینـه هـای تحقــق یافته پرداخت نشده تا پایان دورة عمل بودجه باید در گزارش وضـع مالی سـالانه که همـراه با تفـریغ بودجه جهت رسدگی و تصویب انجمـن تسلیم میگردد درج و صورت های ریز اقـلام مذکور زمینه گـزارش فوق الذکـر شـود.

1- روش نگهـداری حسـاب

روش نگهــداری حساب های شهرداری طبق مادة 43 آئین نامة شهرداری باید مترادف یا دوبل باشـد. برای اینکـه روش حسـابداری شهرداریهای کشـور متحد الشکل باشد تا تنظیـم آمارهای سالانه از درآمد و هزینه ها و دارایی و بدهی شهرداریها و تجزیه تحلیـل آنها را توسط وزارت کشور امکان پذیر سازد. کلیه شهرداریها باید سرفصـل حساب هـای درآمـد و هزینـه و سایر حسابهای مربوط را بر اسـاس مقـررات این دستورالعمل و سایر

دستورالعمل های مالی شهرداریها که توسط وزارت کشور ابلاغ شده یا میشود تنظیم و از فرم های مقـرر در این دستورالعمل استفاده نمایند.

2- حسـاب اختصـاصـی

برای فعالیت هائیـکه جنبة اختصـاصی دارد« یعنـی تمـام یاقسـمتی از هزینة های آن از محـل درآمـدهای حاصل از همـان فعالیت یا برنامه و وظیفه تامین و پرداخت میشود یا درآمد خــاص برای آن اختصـاص داده میشـود بایـد در هـر مورد حسـاب های جداگانه تنظـیم گــردد». مـلاک تشـخیص فعـالیت هـای اختصـاصی در هر شهـرداری بودجـة

شهرداری خواهد بود که برای هر یک از فعالیت های اختصاصی طبـق دستورالعمـل مربوط یک بودجه اختصـاصی تنظـیم و به تصویب میرسد. در مواردیکه شهـرداری دارای فعالیت اختصاصی و حساب اختصاصی بـرای هر فعالیـت باشد در استقـراض از یک حسـاب برای استفاده در حساب دیگــر باید مقررات ماده 39 آئین شهرداریها رعایـت شــود.

بـودجـه

« بودجه کل کشور برنامه مالی دولت است که برای یکسال مالی تهیه و حاوی پیش بینی درآمدها و سـایر منابع تأمین اعتبار و برآورد هزینـة ها برای انجام عملـیاتی که منجر به وصول هدف مالی دولـت میشــود»

بودجـه از زمان شـروع تا خاتمه دارای چـهار مرحلـه به شـرح زیر است :

ـ مرحله تهیة و تنظیم بودجه

ـ مرحلـه تصـویب بودجه

ـ مرحلـه تفریغ بودجه

ـ مرحله اجرای بودجه

تهیـه و تنظیـم بودجه

شهردای مکلف است منتهـی تا روز آخردیماه بودجه سالیـانه خود را به انجمن پیشنهاد نماید. همچنین شهردار مؤظف است به محض پیشنهاد بودجه به انجمن شهر با استفاده از اختیاری که بر طبـق ماده 38 قانـون شهرداری به اوتفـویض شده موضوع را تا حصـول نتیجه پیگیری نمـوده و حداقل هفته ای سه روز تقاضای تشکیل جلسه انجمن را بنماید و شخصـاً نیز در جلسـات حضـور یافته و توضیـحات لازم را در باره اقـلام منـدرج در بودجـه بدهـد.

تصویب بودجه

بودجه پیشنهادی شهرداری زمانی قابل اجرا میباشد که از تصویب انجمن شهر بگذرد و در این رابطـه انجمن نیـز باید قبل از اسفند ماه آنرا رسیدگی و تصویب نماید، بنابراین موعد تصویب نهائی بودجه سالیـانه به وسـیله انجمن شهر و ابلاغ آن به شهرداری طبـق ماده 67 قانون حـداکثـر تا اول اسفند ماه سال قبل میبـاشد و در صورتـیکه انجمـن در رأس موعـد مذکـور به وظیفه قانونـی خـود در این مورد عمل نکند شهردار موظف است مراتب را به استاندار یا فرماندار کل و در شهرداری تهران به وزارت کشور اطلاع دهد تا بر طبق ماده 41 اصـلاحی قانون شهرداری اقدام لازم معمـول گـردد. بودجه پیشنهادی پس از تصـویب جهت اجرا به شهـرداری ابلاغ خواهد شد ، شهردار مکلف اسـت نسخه ای از بودجه را حداکثر تا 15 روز بعد از تصویب بوسیله فرمـانداری به وزارت کشور ارسال دارد.

اجـرای بودجـه

همانطورکه اشـاره شد بودجه پس از تهیه و تنظیم و تصویب جهـت اجرا به شهرداری، ابلاغ میگـردد، در این مرحله است که بودجه بعنـوان یک برنامه از قوه به فعل درآمده و طی آن عایدات برابر قانون وصول و مخـارج در پس اجـرای فعـالیت و برنامه ها با رعایت کامل مقررات تعهد و پرداخـت میگــردد.

پیش بینی درآمـد یا سـایر منابـع تأمیـن اعتبـار در بودجـه مجـوزی بـرای وصـول از اشخاص تلقـی نمیگـردد، و در هر مورد احتیـاج به مجـوز قانونی دارد، همچنیـن وجود اعتبار در بودجه مصوبه بخودی خود برای اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی ایجاد حق نمیکند و استفاده از اعتبارات باید با رعـایت مقـررات مربوط به خـود به عمـل آید.

اجـرای بودجه از لحاظ انجـام هزینه خود به دو مرحله تقسیم میگردد:

الف ) مرحله اداری و حقوقی شامل: تشخیص ـ تأمین اعتبار ـ تعهد ـ تسجیل ـ حواله درخواست وجه ـ پرداخت که به موجب قانون لازم الاجرا میباشد.

ب ) مرحـله مالی و حسابداری شامل : ثبت عملیات و فعالیتهای مالی شهرداری در دفتر روزنامه و نقل آن به دفـاتر کل و معین ، تهیه تراز عملیات ماهیانه (تراز آزمایشی) انجام اصلاحات در پایان دوره و انعکاس آنادائمی و موقت در پایان دوره مالی و نقل حسابهـای دائمی از طریق تراز اختتامیه و تراز افتتاحیه به سال مالی بعـد و بالاخره تهیـه و تنظیـم گزارشهـای مالی و صورتحسابهای نهائی در پایان سال مالی همراه با ضمائم مربوطه به آن ، اجرای این مرحله با برقراری یک سیتم صحیـح حسـابداری که در فاصله زمانی مناسب نظارت مستمر بر امور مالی را ایجاد نماید امکان پذیر است .

تفــریغ‎ بودجـه

در پایان سـال مالـی و در پایان دوره عمل بودجه ، امورمالی نسبت به بستن حسابهای موقت و دائمی شهرداری و نقل مانده از طریق تراز افتتاحیه اقدام و صورتحسابهای مالـی را ، تهیه و مراتب را جهت تصـویب تفریغ بودجه تـا آخر اردیبهشت ماه سال به انجمـن شهر گزارش خواهد نمود ، انجمن شهر نیز باید تا آخر خـرداد مـاه آنرا رسیـدگی نمـاید

همچنیـن شهـرداری مکلف است نسخه ای از تفـریغ بودجه را حداکثر تا 15 روز بعـد از تصویب به وسیله فرمانداری به وزارت کشور ارسال دارد به مـوجب ماده 44 و آئیـن نامه شهرداریها مصـوب تیرماه 1346 رسیدگی و ممیزی حساب شهرداریها در سه مرحلـه به شرح زیر انجام خواهد گردید:

الف) حسابرسی به وسیله شهرداری قبل و بعد از خـرج بوسیله کارکنان ثابـت شهرداری که اطلاعات کافی درامور مالی و حسابداری داشته باشند .

ب) حسـابرسی به وسیـله حسابداران قسم خـورده یا متخصص که از طرف انجمن شـهر انتخـاب خواهند شـد، در موقع تفـریغ بودجه شهـرداری مکلـف است نتیـجه گـزارش حسابرسـان مذکـور را هماره تفریغ بودجه در اجرای مفاد ماده 67 و تبصره آن به انجمن شهر و وزارت کشور ارسال دارد.

ج) رسیدگـی نهائی به وسیـله انجمن شهـر از طـریق بـررسی گزارشهای مالی و گزارش حسـابرسـان مـذکور در بند ‹ ب › ماده فوق . بدیـن ترتیـب انجـام مرحـله اول یعنـی تهیه و تنظیـم بودجه از اختیارات شهـرداری و مرحلـه دوم تصـویب بودجه از اختیارات انجمن شهر مرحله سوم یعنی اجرای بودجه بوسیله شهرداری و مـرحله چهارم که نظارت بر بودجه است ، در آغاز توسط شـهرداری و سپس مستقیم و غیر مستقیم بوسیله انجمن انجام میگیـرد.

طبقـه بندی بودجـه

بودجه در شـکل نوین خود به شرح زیر طبقه بندی گردیده است :

ـ طبقه بنـدی عملیـات

ـ طبقه بندی درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار

ـ طبقه بندی هزینـه ها

ـ طبقه بندی واحد سازمانی

فصـل دوم

تعــاریف

سال مالی شهرداری : عبارت از یک سال کامل شمسی که از اول فروردین ماه شـروع و به روز آخر اسفند ماه ختم میگــردد.

1- دوره عمل بودجه : طبق ماده 24 آئین نامه های شهرداری ها دوره عمل بودجه هر سال تا 15 اردیبهشت ماه سال بعد میباشد و تعهدات تحقق یافته در طـول سال مالی تا آخـر دوره عمل بودجه از محل اعتبار بورجه مربوط قابل پرداخت است .

2-اعتـبار: عبارت است از مبلغی که برای مصرف یا مصـارف معیـن در بودجـة شهـرداری منظور و به تصویب رسیده است .

3-تعهـد : عبارت است الزاماتی که بر ذمة شهـرداری بطـرق زیر ناشی میشود :

الف) تحویل کالا یا انجام دادن خدمت

ب) اجرای قراردهایی که با رعایت قوانین و مقرارت منعقد میشود

ج) احکام صادر شده از مراجع قانونی و ذیصلاحیت

4- تسجیل: عبارت است ازتعیین میزان بدهی قابل پرداخت به موجب اسناد مثبته

5- حواله : سندی است که ازطرف ذیحساب شهرداری در وجه ذینفع صادر میشود

6- کد: عبارت است از شماره قراردادی که برای سهولت و نظم در ثبت فعالیت های مالــی و طبقـه بنـدی وظایف و برنامه ها و فعالیت ها یا درآمدها و هزینه هـا

و اموال و غیره طبق فهرست های ضمیمه دستور العمل های مالی در نظر گرفته شده اسـت .

حسابهای عمومی ( با مانده بدهکــار)

بانک ـ پس از تهیـه صـورت مغایرات بانکـی در پایان هر ماه این حسـاب به مبلغ جمع دریافتـی ها بدهکار و به میزان چکهای صادره و هزینـه های بانکی بستانکـار میشـود و در صورتیکه حسابهای متعدد از طرف شهرداری در بانک افتتـاح شده باشد برای هر یک از آنهـا یک حساب جداگانه در دفتر کل به منظور و بترتیب فوق عمل خواهد شـد .

تنخواه گردان ـ مطالبات تحقق یافته شهرداری از اشخـاص و مؤسسات اعم از موسسـات دولتـی و غیردولتـی در بدهـکار این حسـاب منظور میشود( طرف این حسـاب از لحاظ عوارض در حسابهای با مانده بستانکار ذخیره مطالبات قابل وصول است )

مطالبـات از حسـاب مخصـوص ـ در صورتیـکه برای فعالیتهـای اختصاصـی یک گـروه جداگانه ایجـاد گردد بدهی آن گروه حسابها بگروه حساب های عمومی ، در این حسـاب ثبت میگـردد.

درآمـدهای پیش بینی شـده ـ این حسـاب در ابتـدای سال نسبت به جمع کلّ درآمدهای مصـوب در بودجة بدهکار و حساب مازادبودجه به همان میزان بستانکار میشود. در پایان هر ماه معادل جمـع درآمدهای وصولی که در دفتر معین درآمد ثبت گردیده این حساب بستانکار و طرف آن ( حساب مازاد بودجه) بدهکار میشود.

پیش پرداختهـا ـ برای ثبـت پیش پرداخـت به فروشنـدگان یا پیمـانکاران بر اســاس قـراردادهای منعقده یا سفارشهای که داده میشود بمبلغ پرداختی حساب پیش پرداخت بدهکار و به بستـانکار حساب بانک منظور میگـردد.

اسناد دریافتی

حسابهای عمومی ( با ماندة بستانکار)

مازادبودجه ـ طرف این حساب درآمدهای پیش بینی شده است .

ذخیره مطالبات قابل وصـول ـ طـرف این حسـاب در گـروه حسابهـای با ماندة بدهکار حسـاب بدهکـارن میباشـد .

درآمدها ـ با وصول درآمدها که قاعدتاً از طرف بانک صورت میگیرد این حساب بستانکار میشود.

پیش دریافتها ـ تین حساب در مقابل دریافتها زودتر از موعد بستانکار میشود.

بستانکارن

اسناد پرداختی

ذخیرة مطالبات مشـکوک الوصـول ـ آن قسمت از درآمدهای قابل وصول را که مشکوک قلمداد میگردد میتوان از حساب ذخیره مطالبـات قابل وصول خارج ساخته و دراین حساب منظور نمود.

( در صورتیکه به طرق بازرگانی اداره گــردد)

حسابهای انتظامی دارایی های ثابت

ـ زمیـن

ـ ماشین آلات و وسایل نقلیه

ـ اثـاثـه

ـ کار در جریان ساخت

ـ سرمایه گذاری برای دارایی ثابت

بانک

اصطـلاح بانک یا موجـودی بانکی معـمولاً به آن قسمـتی از نقدینگـی مؤسسـه اطـلاق میگردد که در حسابهای مربوطـه در بانک تحت عنـاوین مختلفی از قبیل حساب جاری ، حساب پـس انـداز و حساب سپرده نگهـداری میشود.

در مؤسسات دولتـی و شهرداریها دریافت و پرداخـت ها به استثناء پرداختهای جزئی که از محل تنخواه گردان قابل پرداخت است کلاً میبایست از طریق بانک مرکزی یا بانک ملی به نمایندگی از طرف بانک مرکزی انجام پذیرد.

وجه نقد و موجودی نزد بانک ***

دریافتنی ***

بابت دریافتی از بدهکاران

هزینه ماده . . . . ***

وجه نقد موجودی نزد بانک ***

بابت هزینه ها

صنـدوق

اصطـلاح صندوق معمولاً به وجوهی اطلاق میگردد که در داخل مؤسسه نگهداری میشود.

نگهداری هر گونه نقدینگی اعم از اسکناس و مسکوک، چک ، حواله بانکی و اوراق بهادار همـواره با خطراتی از قبیل : سـرقت ، حـریق و اخـتلاس میباشد که مـیبایست به هـر نحـو ممکن از وقـوع احتمالی آن جلوگـیری شود .

دقت در انتصاب فرد یا افرادی واجد شرایط بعنوان صندوقدار یا متصدی امور صندوق، ایجاد یک سیستم کنترل داخلـی، برقـراری مقـررات مالـی خود میتواند تا حـدودی سازمان را به این مقصود نزدیک سـازد.

مؤسسات دولـتی و شهرداریهـا به موجب قانون موظف اند کلیه دریافتها و پرداخـتهای خود را از طریق بانک انجام دهند مگر موارد بسیار جزئی ، لذا در مورد دریافتهائی جزئی که ارزش آنرا ندارد مـؤدی، برای پرداخت آن به بانک هـدایت شود در اینـگونه مـوارد درآمدهائی جـزئی میبــایست مستقیماً توسط تحصیلدار یا صندوقدار وصول و روزانه بحساب جاری بانک واریـز گردد، در هــر حال از جمعداران که مسئولیت تحویل و تحول و نگهـداری وجوه و نقدینه ها و سپـرده ها و اوراق بهـادار شهرداری بعهـده آنان واگذار شده است میبـایست طبق مقررات مورد عمل در مؤسسات دولتی تضمین کافی دریافـت گــردد.

ماده 75 قانون شهـرداری مصوب 1334 در این مورد چنین مقرر میدارد« عوارض درآمـد شهرداری بوسیله مأمورین مخصوص که از طرف شهرداری بنام مأمور وصول تعین میشود دریافـت خواهـد شد و مأمـورین وصـول باید بر طبـق مقــررات امـور مالـی تضمیـن کافـی بسپـارنـد.

برای ثبـت عملیـات مربوط به وجوه نقـدی از «حساب صندوق» استفـاده میشود و کلیه دریافتها بر اساس مدارک مربوطـه بحـساب صندوق صندوق بستانکار خواهـد شـد. مـا به التفاوت جمع گردش بدهکار و بستانکار حساب صندوق مانده و یا موجودی صنـدوق را نشان میـدهد که برابر موجودی شمارش شده صندوق خواهـد بـود.

پیش پرداخت و علی الحسـاب :

بموجـب ماده 34 آئیـن نامـه مالی شهرداریهـا مصـوب تیرماه 46 ،« کلـیه پرداختهای شهـرداری، باید با توجـه به ماده 79 قانون شهرداری با اسنـاد مثبته انجـام گـردد و در مورد هزینه هائیکه تنظیم اسناد مثبته آن قبل از پرداخت میسر نباشد ممکن است بطور علی الحسـاب پرداخـت و اسنـاد هزینه آن د راسـرع وقـت تکمیل و بحسـاب قطعـی منـظور گردد، نوع هزینه هائیکه بطور علی الحساب قابل پرداخت است و طرز استفاده از تنخواه گردان بموجـب دستوالعملی که وزارت کشور ابلاغ خواهد نمود تعیین خواهد شد

هر چند در آئین نامه مالی شهرداریها اصطلاح پیش پرداخت و علی الحساب به یک معنا توصیف شده است با این همه دستـور الـعمل صادره از طرف وزارت کشور علی الحساب را به شـرح زیر تعریف مینماید:

« علی الحساب عبـارت اسـت از پـرداختـی کـه بمنظـور ادای قسمتـی از تعهـدصورت میگــردد.»

و بلا فاصله اضافه مینماید: در مورد پرداخت پیش پرداختها و مبالغ علی الحساب رعایت نکات زیر لازم اســت :

1. تأیید قبلی شهرداری یا کسی که از طرف شهردار به او تفویض اختیارشده است .
2. مقررات شهرداری یا قرارداد اجازه چنین پرداختی را داده باشد.
3. تضمین کافی برای استرداد یا احتساب آن اخذ شده باشد.

بدین ترتیب میتوان گفت(( پیش پرداخت عبارت از پرداختی است که از محل اعتبـارات مصـوب طبـق مقررات مربوطه و احکـام و قراردها پیش از انجام تعهد صورت میگـیرد و علی الحساب عبارت است از پرداختی که به منظور ادای قسمتی از تعهد صورت میگیرد))

در هر حال پیش پرداخت و علی الحساب در حدود اعتبارات مصوب از محل تنخواه گردان حسابداری پرداخت خواهد شد و ثبت عملیات آن به ترتیب زیر است :

حساب پیش پرداخت آقای . . . **

بحساب بانک ـ جاری هزینه **

بابت پیش پرداخت ماموریت

حساب علی الحساب ـ شرکت پیمانکار **

بحساب بانک ـ جاری هزینه **

بابت پرداخت علی الحساب صورت وضعیت شماره 1

در صـورتیکه اسنـاد پیـش پرداخـت یا علـی الحسـاب در همـان سال مالی تکمیل و بحساب قطعی منظور گردد حساب پیش پرداخت یا علی الحساب به همان مبلغ بستانکار و تسویه خواهد شد و معـادل مبلـغ پرداختی و منظور شده بحساب قطعـی ، درخواست وجه میگــردد.

تعریف تنخواه گــردان

تنخواه گردان عبارتست از وجوهی که از محل اعتبارات مصوب برای پرداخت هزینه های جـاری از طـرف ذیحسـاب در اختیـار مأمورین یا واحدهای ذیربـط قـرار میگـیرد تا به تدریـج که هزینـه های مربوطه انجـام میشـود اسناد هزینه تحویل، مجدداً معادل همان اسنـاد دریافـت دارنــد .

انواع تنخواه گــردان

با توجه به مـوارد اشـاره شـده در تعـریف فوق که عینـاً از دستـورالعمل صادره از طرف وزارت کشـور اسـتخراج گردیده اسـت لـزوم دو نوع تنخواه گردان در شهــرداریها به شرح زیر ضروری به نظر میـرسـد :

1. تنخواه گردان حسابداری
2. تنخواه گردان پرداخت

تنخواه گـردان حسابداری

تنخـواه گـردان حسابداری مبلغـی است که بنا به درخواست رئیس حسابداری و یا مدیر امور مالی و بموجـب موافقـت شهـردار( ذیحسـاب ) برقـرار و از محـل کلیه اعتـبارات بودجه مصـوبه بمنظـور پرداخت هزینه های جاری و تعهدات سالهای قبل در اختیار واحد حسابداری قرار داده میشود.

میزان و مبلغ تنخواه گردان حسابداری معمولاً معـادل میزان و مبلغ پرداختی سـه ماه با توجه به پرداختـی سال قبل که از سه دوازدهـم اعتبارت مصوب تجاوز نکند خواهد بود، یا به عبارت دیگر میزان تنخواه گردان حسابداری میبایست حداقل پرداخت های سه ماه شهرداری را کفایت نماید.

واگذاری تنخواه گردان حسابداری

ثبت عملیات مربوط به واگـذاری تنخـواه گردان حسـابداری در دفاتر مالـی شهـرداری به ترتیبـی خواهـد بود که ابتـدا حسـاب بانکـی درآمد بابت پرداخـت تنخواه گــردان حسابداری بستانکار و حساب اعتبارات تخصیصی به همان مبلغ بدهکار میگردد سپس بر اسـاس اعلامیـه بانکـی مبـنی بر انتقــال مبلغ فوق بحساب جاری هزینه حساب بانکی هزینه بدهکار و حساب تـنخواه گردان حسـابداری بستانکار خـواهد شـد، ثبت عملیات فوق الذکر به ترتیب زیر است :

حساب اعتبار تخصیصی ***

بحساب بانکها ـ جاری درآمد ***

پرداختی بابت واگذاری تنخواه حسابداری

حساب بانکها ـ جاری هزینه ***

بحساب تنخواه گردان حسابداری ***

دریافتی بابت واگذاری تنخواه حسابداری

پرداخت هزینه هااز محل تنخواه گردان حسابداری

بعد از انتقال مبلـغ تنـخواه گردان حسـابداری از حسـاب بانکی درآمد بحسـاب جاری هزینه و ثبت عملیات مربوطه دردفاتر مالی، واحد حسابداری با رعایت کامل مقررات و بر اساس نسخ اول حواله های واصله مبادرت به پرداخت هزینه ها و تعهـدات خواهد نمـود ثبت عملیات مربوط به پرداخـت هزینه هـای جـاری از محل تنخواه گردان حسابداری به ترتیـب زیر اسـت :

حساب هزینه برنامه ... ماده . . . ***

بحساب بانکی ـ جاری هزینه ***

بابت پرداخت هزینه های انجام شده

پرداخت حقوق و دستمزد کارمندان شهرداری

متصـدی پرداخت حقوق و دستمزد لیـست حقوقی کارکنـان شهرداری را برای هر برنامه بطـور جداگانه و براساس آخرین حکم کارگزینـی بموقـع تهیـه و پس از کسـور قانونـی مبلغ خالص آنرا با صدور چک از محل موجودی حســاب جاری هزینه برداشت و بحساب جاری مخصــوص که برای پرداخت حقوق کارمندان و کارگــران در بانک افتتاـح شـده اسـت (حساب موقت بانـکی) واریز مینماید تا طبق لیست پیوست چک ارسالی بحسـاب ذینفع منظـور گــردد.

لیست حقوق کارکنان به دو قسمت تقسیم میشود در قسمت اول عــلاوه بر حقوق ثابت، مزایـای کارکنـان شامل مزایای شغـل ، فوق العاده بدی آب و هوا، فوق العاده تسهیـلات زندگی و سایر مزایا نیز درج و یکجا در ستـون حقـوق و مـزایا منعکـس خواهد شد. ودر قسمت دوم کسور قانونی شامل کسـور بازنشستگـی ، مالیـات، بیمـه ، بدهـی به سـایر مؤسسات درج و جمع آنها در ستـون مربوطــه منعکس خواهد شد تا بدین ترتیب مبلغ پرداخت به تفکیک برای انتقال بحساب جاری یا پس انداز کارکنان مشخص گردد.

لیسـت پیوسـتی که به ضمیـمه چک حقوق و دستمزد جهت واریز بحسـاب کارمندان و کارگـران به بانک ارائه میگردد بشکل فوق کامل نبوده بلـکه فقط به ذکر اسامی کارکنان و شمـاره حسـابجـاری قابل پرداخـت به آن محـدود میگــردد، علاوه بر لیست حقوق صورتحسابی نیز میبایست برای کارکنان تهیه و به آنان تحویل شود تا از کم و کیف حقوق دریافتی آگاهی حاصل نماید، یک نمونه از لیست کارکنان در صفحه ملاحظه میگردد. بموجب قانون محاسبات عمومی گواهی بانک دائر به انتقال وجه بحساب ذینفـع پرداخت محسوب میشود

سپرده هاووجوه امانیدارائیهای جاریوام دریافتی وسایرمنایع اعتبار

خصوصیات چینی و سرامیک

در حال حاضر سرامیک بخش وسیعی از صنایع مختلف معاصر را در برمی گیرد در عین اینکه این صنعت به قدمت اولین تمدن بشری است ولی اکنون محصولات سرامیکی یکی از مفیدترین پدیده هایی است که در پیشرفت علوم نقش مؤثری را بر عهده دارد

دسته بندی	سرامیک
فرمت فایل	doc
حجم فایل	6755 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	181

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست مطالب

عنوان صفحه

پیشگفتار................................... 1

فرآورده های ویژه و سرامیکی تکنیکی ......... 8

دیرگدازه ها ............................... 8

فرآورده های زمخت ......................... 11

فرآورده های ظریف ......................... 11

ظروف خانگی ............................... 12

کاشی ها .................................. 37

سرامیک های بهداشتی ....................... 42

عایق ها ومقره های الکتریکی ............... 45

تکامل صنعت سرامیک ........................ 54

تکامل صنعت سرامیک در جهان ................ 54

تکامل صنعت سرامیک در ایران ............... 68

پیشگفتاراستاندارد چینی ................... 85

ظروف چینی غذا خوری – ویژگیها و روشهای آزمون 87

فرآورده های سرامیکی ...................... 89

چینی ..................................... 91

انو اع چینی غذا خوری ..................... 91

نمونه برداری ............................. 91

آزمون های فیزیکی ......................... 93

آزمون مقاومت در برابر تغییر ناگهانی دما .. 98

آزمون قابلیت نور گذاری ................... 106

سختی ..................................... 109

آزمون های شیمیایی ........................ 112

آزمون پایداری لعاب و دکور ظروف غذا خوری در برابر شستشو 122

آزمون های چشمی و درجه مرغوبیت ............ 124

تاثیروتوزیع اندازه ذرات بر خواص دوغاب سرامیک 132

اطلاعات مربوط به اندازه ی ذرات ............ 133

رئولوژی دوغابها........................... 136

فاز جامد موجود در دوغابها................. 138

توزیع اندازه ی دانه رئولوژی دوغابها....... 139

دوغابهای الومینا.......................... 140

دوغاب های کوارتز.......................... 142

دوغاب های بدنه سفید....................... 142

ساختمان فلوکول در دوغاب های ریخته گری تجاری 145

سرعت ریخته گری در ارتباط با اندازه سطح ذره 147

ویسکوزیته سوسپانسیون های دیسپرز........... 149

ویسکوزیته دوغاب های تهیه شده از پودرهایا مخلوط های لکوئیدی 152

رئولوژی سیستم های کوا گوله................ 153

خلاصه بحث.................................. 155

بررسی عیوب حاصله بر روی قطعات تولیدی پرس . 161

تحقیق برروی بدنه های چینی با سیلیس بالا ... 164

مواد خام ................................. 165

مراحل آزمایش نمونه ها .................... 166

نتایج و بحث .............................. 168

انبساط حرارتی ............................ 169

جذب آب ودانسیته بدنه ها .................. 170

استحکام خمشی بدنه ها ..................... 170

سفیدی و شفافیت بدنه ...................... 172

مشاهده نمونه ها با استفاده از میکروسکوپ الکترونیکی 174

نتیجه گیری ............................... 175

منابع و مآخذ ............................. 176

پیشگفتار

در حال حاضر سرامیک بخش وسیعی از صنایع مختلف معاصر را در برمی گیرد. در عین اینکه این صنعت به قدمت اولین تمدن بشری است ولی اکنون محصولات سرامیکی یکی از مفیدترین پدیده هایی است که در پیشرفت علوم نقش مؤثری را بر عهده دارد.

محصولات سرامیکی دارای تنوع بسیار است. بعضی از آنها همواره مورد استفاده عموم قرار می گیرند و بعضی دیگر در رابطه با مصارف خاصی است که متخصصین از آنها بهره برداری می کنند.

ذیلاً تعدادی از محصولات مذکور ذکر می گردد:

الف- اشیاء هنری یا تزئینی مانند مجسمه- پلاک و غیره

ب- وسایل غذاخوری و لوازم آشپزخانه (Talbo ware)

ج- وسایل بهداشتی از قبیل دستشویی، وان حمام و غیره (Sanitary ware)

د- کف پوشها

هـ- کاشی ها

و- لوله های فاضل آب

ز- الماس های مصنوعی (Synthetic diamonds) مورد استفاده در لوازم صوتی

ح- قسمتی از مغزهای الکترونیکی (Memory Cells)

ط- بخشی از وسایل الکتریکی (مقره- پایه و ترمینال)

ی- شمع های ماشین (Spark Pluge)

ک- عایق ها و اجسام نسوز (Refractories)

ل- وسایل آزمایشگاهی مانند بوته ها، هاونگ های چینی و غیره

م- دندان های مصنوعی (Denture Ceramics)

ن- سنباده ها و ابزارهای برش (Abrasion resisting Ware) و غیره

فقط قسمتی از این مجموعه وسیع را تشکیل می دهند.

زمان ساخت سرامیک ها سالیان قبل و مقارن با رشد فکری انسان های اولیه و ایجاد نخستین تمدن های بشری بوده است.

بشر نخستین پس از شناخت محیط اطراف خودو کشف آتش شروع به ساختن ابزار، لوازم و اشیاء مورد نیاز خود کرد: در هم آمیختن آب و خاک و سخت شدن خمیره آنها بر اثر تبخیر مراحلی هستند که طبیعت به انسان آموخت. قدیمی ترین کشف بشر اولیه که بر اساس کاوش ها و دانستنی های ابتدایی او استوار بوده. همانا استفاده از حرارت آتش جهت سختی و استحکام اشیاء و اجسام گلی می باشد.

گرمای حاصله از حرارت آتش نه تنها باعث استحکام و سخت شدن اشیاء گلی می گردید بلکه گاهی اوقات بر حسب اتفاق تعدادی از آنها نیز بر اثر حرارت زیاد ذوب می شدند. زمانی که آتش فرو می نشست وجود قطعات ذوب شده و گاهی درخشان و سخت در خاکسترهای بر جای مانده انسان را متحیر و وادار به تفکر می نمود. به تدریج در اثر این گونه اتفاقات توجه بشر به ذوب مواد معدنی و نتیجتاً کشف فلزات جلب شد.

گرچه بشر با شناخت فلزات دریچه ای از دنیای تمدن را برخود گشود. ولی مشکل فرم دادن و نیز شکل گرفتن فلزات یکی از مسائلی است که انسان از همان ابتدا با آن برخورد نمود. در مقایسه با فلزات خاصیت شکل پذیری که از خمیره گل حاصل می گشت همواره باعث تقویت نیروی خلاقیت بشر می شد. این خصوصیت موجب می گردید که بتواند به آسانی شکل های مختلف را تجربه نموده و هر آنچه که می اندیشید عملاً بسازد حتی اکثر شکل های فلزی ابتدا از گل های طبیعی ساخته شده و پس از قالب گیری جهت شکل دادن فلزات از آنهااستفاده می گردیده است.

در این زمان است که اشیاء گلی آتش خورده و سخت به وفور در محیط زیست انسان یافت می گردد که از آن جمله می توان ظروف تهیه غذا و نگهداری آن، ابزارها، مجسمه ها آجر بناها و حتی تابوت ها و بسیاری دیگر را نام برد. کشف فلزات باعث گردید که صور، نقوش، طرز ساخت اجسام و اشیاء سرامیکی تغییرات اساسی و کلی پیدا کند و هنرمندان و صنعتگران آن زمان روش های جدیدی را در تولید و آفرینش اشیاء برگزیده و تجربه نمایند.

ویژگی هایی که در ساخت اشیاء سرامیکی وجود داشت موجب تداوم، تکرار و تکثیر آن وسایل گردید. به عبارتی دیگر هر آنچه که بشر می اندیشید می توانست بدون مانعی بسازد و این خود باعث اندوختن و انباشتن دانستنی ها و تجربیات فراوانی گشت. قرن ها قبل از طرح علوم فیزیکی و شیمیایی و حتی بیش از اقدام به کیمیاگری، انسان اولیه از این دانستنی ها و تجربیات بهره گرفته، به صورتی با علم و تکنیک سرامیک ها آشنایی پیدا کرده بود.

هم چنین نظری به محتوی فرم های اولیه و نقوش آنها نشان می دهد که بشر همواره از طریق ساخت و تزئین اجسام سرامیکی در جهت حس زیبایی دوستی، فلسفه ها و خلاقیت های هنری خود مدد گرفته، چنانکه فرهنگ، آداب ورسوم، عواطف و احساسات او همواره در تولید و خلق این اشیاء مؤثر بوده است.

به جهت گسترش صنعت سرامیک در مسیر بررسی و شناخت این اشیاء لازم به نظر می رسد که پس از مقدمه ذکر شده و تعاریف آینده نگاهی گذرا به تاریخ سرامیک انداختده و سپس به پژوهش در طبیعت، مواد خام درون آن و نیز بهره گیری از هر عنصر بپردازیم و آنگاه روش ها، تکنیک ها و سایر عوامل سازنده را بر اساس ساخت و تولید سرامیک ها، مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم.

تعریف سرامیک

لغت سرامیک از کلمه یونانی (Keram os) مشتق گردیده که در اصل به معنی ماده پخته شده است. تعریف دیگر از ریشه سانسکریت به موادی اطلاق می گردد که به کمک آتش تهیه می شوند.

تعریف جدید و علمی که در دنیای صنعتی امروز نیز قابل قبول می باشد تعریفی است که در سال 1920 جامعه سرامیک آمریکا مطرح نموده است.

سرامیک عبارت است از تمام محصولات غیرفلز معدنی که برای به عمل آوردن آن به صورت یک محصول قابل استفاده، احتیاج به درجه حرارت معمولاً بالاتر از 600 درجه سانتیگراد را دارد. این تعریف نه تنها شامل محصولاتی می گردد که ماده اولیه خاک آنها و یا سیلکاتها هستند بلکه سایر محصولات از قبیل اکسیدهای فلزی و کربن ها را نیز در برمی گیرد.

سرامیک های ظریف Fine Ceramics

قطعه ای از سرامیک کاملاً دقیق و حساب شده که دارای ساخت ظریف بدون لعاب و یا لعابدار باشد سرامیک ظریف اطلاق می شود. این دسته از سرامیک ها اغلب به ظروف غذاخوری خاص و اشیاء تزئینی اطلاق می گردد. باید توجه داشت که اصطلاح متداول فنی برای این نوع سرامیک ها وایت ور (White ware) است ولی این کلمه نیز تاکنون مورد تأیید قطعی مجامع علمی قرار نگرفته است.

در دسته بندی شاخه های مختلف صنعت سرامیک نیز مانند تعریف آن؛ تفاهم چشمگیری بین دست اندرکاران این صنعت وجود ندارد ولی در عین حال رایج ترین و شاید صحیح ترین دسته بندی شاخه های مختلف این صنعت به صورت زیر است:

1- فرآورده های ویژه و سرامیک های تکنیکی.

2- دیرگدازها.

3- فرآورده های زمخت.

4- فرآورده های ظریف[1].

همچنان که از عنوان این بخش نیز مشخص است بحث در چهارچوب دسته چهارم از شادخه های چهارگانه صنعت سرامیک است. ولی با این همه به طور بسیار مختصر سه شاخه دیگر نیز بررسی خواهند شد.

نمودار 1 : انواع بدنه های سرامیک

فرآورده های ویژه و سرامیکی تکنیکی[2]

به طور کلی این فرآورده ها عمدتاً از مواد اولیه مصنوعی و خالص ساخته می شوند. خصوصیات، ترکیبات و مواد اولیه این فرآورده ها بر حسب موارد مصرف مختلف آنها کاملاً متفاوت هستند. این فرآورده های پیچیده عمدتاً در ارتباط با پیشرفت و تکامل صنایع دیگر مطرح گردیده اند صنایع الکترونیک، صنایع هواپیمایی، تحقیقات فضایی، انرژی هسته ای، نیروگاه های برق و غیره جزئی از صنایعی هستند که در واقع مصرف کننده عمده این محصولات به شمار می آیند. از انواع این فرآورده ها به عنوان مثال می توان از اکسید سرامیک های مختلف (مثل بریلیا Beo و تیتانیا ، و توریا ) نیتریدها و سیلیسیدها، (مثل نیترید بر BN، نیترید سیلیسیم و دی سیلیسید مولیبدن ) کاربیدها (مثل کاربید بر ، کاربید تنگستن Wc و کاربید زیرکنیم Zrc) و نیز فرآیت ها نام برد.

دیرگدازها

به طور کلی فرآورده های دیرگداز محصولاتی هستند که در درجه حرارت های بالا کاربرد دارناد به طور رسمی اصطلاح «دیرگدازها» (Refractories) شامل تمامی فرآورده هایی است که خمش[3] آنها در بالاتر از 1580 درجه سانتی گراد انجام می شود. ولی این اصطلاح عملاً در مورد فرآورده هایی که نقطه خمش آنها از حدود 1520 درجه سانتی گراد بالاتر است نیز به کار می رود.

مصرف این فرآورده ها عمدتاً در ساختمان کوره ها می باشد بنابراین می توان به اهمیت آنها در صنعت امروز پی برد. به عبارت دیگر کلیه صنایعی که در مراحلی از روند تولید خود نیاز به درجه حرارت بالا دارند (به عنوان مثال صنایع ذوب فلز، شیشه، سیمان، صنایع شیمیایی، صنایع هسته ای و غیره) مجبور به استفاده از این محصولات خواهند بود.

این فرآورده ها عمدتاً به صورت آجرهای مختلف عرضه می گردند ولی انواع ملات ها و پوشش های مختلف و دیرگدازهایی برای مصارف ویژه را نباید از یاد برد.

به طور کلی دیرگدازها بر اساس ترکیب شیمیایی آنها و یا حد دیرگدازیشان رده بندی می شوند، ولی در مواردی این رده بندی بر اساس روش های ساخت آنها نیز انجام می گردد.

چنانچه دیرگدازها بر اساس حد دیرگدازی تقسیم شوند این تقسیم بندی شامل چهار دسته به شرح زیر خواهد بود:

با نقطه خمش

الف- دیرگدازهای درجه حرارت پایین Low-heat-duty 1630-1520

ب- دیرگدازهای درجه حرارت متوسط Intermediate-heat-duty 1670-1630

ج- دیرگدازهای درجه حرارت بالا High-heat-duty 1730-1670

د- دیرگدازهای درجه حرارت بسیار بالا Super-duty بالاتر از 1730

از طرف دیگر دیرگدازها بر اساس ترکیب شیمیایی آنها به سه دسته تقسیم می شوند (این نحوه تقسیم بندی رواج بسیار بیشتری دارد):

الف- دیرگدازهای اسیدی

ب- دیرگدازهای خنثی

- دیرگدازهای قلیایی

جدول 2 انواع دیرگدازها را بر اساس ترکیب شیمیایی آنها نشان می دهد.

فرآورده های زمخت

فرآورده های زمخت یا «Heavy Clay» عمدتاً در ساختمان ها به کار می روند. آجر مشهورترین فرآورده این شاخه از صنعت سرامیک است. علاوه بر انواع آجرها، لوله های فاضل آب، انواع سفال های سقف، کاشی های کف زمخت، ناودانی ها و قطعات مشابه در این گروه جای دارند[4]. مواد اولیه این فرآورده ها عمدتاً رس های سرخ رنگ هستند که به وفور یافت می شوند.

بدنه این فرآورده ها بر حسب کاربرد آنها و نیز درجه مرغوبیتشان می توانند متخلخل و یا متراکم و نیز لعابدار یا بدون لعاب باشند. در ساخت این فرآورده ها لعاب های نمکی کاربرد وسیعی دارند. بدنه این فرآورده ها به طور کلی از نوع سفال، ماجولیکا و یا استون ور هستند.

فرآورده های ظریف

اصطلاح «فرآورده های ظریف» معادل اصطلاح انگلیسی «Pottery» و یا اصطلاح آمریکایی «White Ware» به کار می رود. ولی با این همه باید در نظر داشت که اصولاً اصطلاح آمریکایی «White Ware» اصطلاح غلطی است. چرا که در این گروه فرآورده هایی نیز قرار می گیرند که رنگ بدنه آنها به طور معمول سفید نیست. به عنوان مثال انواع بدنه های بسیار مرغوب و ظریف استون ور که عمدتاً جهت ظروف خانگی مورد مصرف دارند.

فرآورده های ظریف فقط شامل ظروف خانگی نیستند. به طور خلاصه فرآورده های ظریف سرامیک خود به چهار دسته تقسیم می شوند:

- ظروف خانگی

- کاشی ها

- سرامیک های بهداشتی

- مقره ها و عایق های الکتریکی

در تقسیم بندی صنعت سرامیک در صفحات قبل، قید گردید که بحث ما در چهارچوب این دسته از فرآورده های سرامیک است، بنابر این به بررسی انواع فرآورده های ظریف می پردازیم.

ظروف خانگی

به طور کلی رایج ترین نحوه تقسیم بندی بدنه های سرامیک (و از جمله ظروف خانگی) دسته بندی آنها در مرحله اول از نظر چگونگی تراکم و یا تخلخل آنها و در مرحله دوم از نظر رنگ بدنه آنهاست. نمودار 3 مهمترین انواع ظروف خانگی را که بر اساس معیارهای مذکور تقسیم بندی شده اند نشان می دهد:

حال به معرفی هر یک از این بدنه ها می پردازیم:

نمودار 3 : مهمترین انواع ظروف خانگی

الف: سفال

ابتدایی ترین و قدیمی ترین فرآورده سرامیک- بدنه ای است متخلخل و رنگی. علی رغم قدمت آن هنوز نیز (به صورت صنعتی و نیز سنتی) در مقیاس وسیع تولید می گردد. هم چنان که در صفحات قبل هنگام بررسی فرآورده های زمخت اشاره شد، کاربرد این نوع بدنه صرفاً به ظروف خانگی معطوف نمی گردد بلکه سفال به صورت آجر و دیگر مصالح ساختمانی نیز کاربرد وسیعی دارد.

پخت اول این بدنه ها (بیسکویت) معمولاً در حدود 900 درجه سانتی گراد، و نقطه ذوب لعاب آنها بر حسب مرغوبیت سفال حدود 950 تا 1100 درجه سانتی گراد است. لعاب های این بدنه ها معمولاً لعاب های سربی معمولی هستند. با توجه به وجود مقدار زیادی اکسید آهن در این نوع بدنه، معمولاً رنگ لعابها تنوع زیادی ندارند.

ب: ماجولیکا و انواع بدنه های مشابه

به طور کلی بدنه های ماجولیکا از سفال متکامل تر هستند ولی با این همه این فرآورده ها نیز مانند سفال متخلخل و رنگی می باشند. بدنه این فرآورده ها به طور کلی از رس ناخالص و نیز سیلیس و گدازآورهای[5] مناسب ساخته می شود. این بدنه ها همیشه دارای لعاب سفید کدر[6] قلع بوده و یا در مواردی به وسیله انگوب سفید و لعاب شفاف[7] پوشانده شده اند. در حقیقت این دو مورد صفت مشخصه این نوع فرآورده ها هستند. اصولاً هر نوع بحث فنی در مورد بدنه های ماجولیکا بدون اشاره به تاریخ تکامل آنها دقیق نخواهد بود. بنابراین اگرچه در صفحات بعد در مورد تاریخچه صنعت سرامیک بحث خواهد گردید ولی در اینجا باید به تاریخ تکامل این بدنه به طور کاملاً مختصر اشاره شود:

به طور کلی ایران زادگاه این فرآورده ها و سفالگران ایرانی اولین سازندگان ظروف ماجولیکا در جهان بوده اند. عامل اصلی ساخت این فرآورده ها تمایل سفالگران ایرانی به تقلید از ظروف چینی بود. (از حدود قرن هشتم میلادی به بعد) سفالگران ایرانی با استفاده از رس های ناخالص (تنها رس های قابل دسترس در آن دوران) قادر به ساخت چینی و اصولاً فرآورده های سفید نبودند. بنابراین تنها راه ممکن پوشاندن بدنه های رنگی به وسیله ماده سفید رنگی بود. این ماده سفید رنگ می توانست یا دوغاب سفید باشد و یا لعاب کدر سفید.

و در اینجا بود که استفاده از قلع جهت تهیه لعاب کدر سفید مطرح شد. بدین ترتیب سفالگران جهان اسلام آن روز و در رأس آنها سفالگران ایرانی لعاب های سربی کدر قلع را که در 500 سال پیش از میلاد مسیح (در اوایل دوره هخامنشی) به وسیله ایرانیان باستان مورد استفاده قرار می گرفت احیاء نمودند. در خلال قرون سوم تا هشتم هجری (قرن نهم تا دوازدهم میلادی) زیباترین نمونه های ماجولیکا در ایران ساخته می شده است. در قرن هشتم میلادی اعراب از تنگه جبل الطارق گذشته و اسپانیا را نیز فتح نمودند. ارتباط فرهنگی عمیقی که با تسخیر اسپانیا بین اروپائیان و مسلمانان پیش آمد باعث گردید که جهان غرب بتواند بسیاری از رموز صنعت شرق- و از جمله شیوه های ساخت ظروف ماجولیکا را- بیاموزد. کلمه ماجولیکا از نام جزیره ماجورکا (Majorca) در اسپانیا گرفته شده است. در این جزیره مسلمان نشین در اوایل قرن پانزدهم ظروفی با لعاب کدر قلع (مشهور به «ماجولیکا») ساخته شده و به دیگر نقاط جهان صادر می گردید. کمی بعد (در همان قرن پانزدهم) سفالگران ایتالیا رموز ساخت لعاب قلع دار را از اسپانیایی ها آموختند و شهر «فائنزا» (Faenza) در ایتالیا یکی از مراکز ساخت این ظروف گردید. مانند اصطلاح «ماجولیکا» به ظروف ساخته شده از فائنزا نیز نام «فاینس» (Faience) اطلاق شد. در قرن شانزدهم سفالگران شهر «دلفت» Delft هلند نیز شیوه ساخت لعاب های کدر قلع را فرا گرفتند و ظروف زیبایی با تزئینات سفید و آبی (مشهور به آبی محمدی و به تقلید از ظروف شرقی) به وجود آوردند این فرآورده ها نیز به «ظروف دلفت» و یا «Delftware» مشهور شدند و بالاخره در اواخر قرن شانزدهم سفالگران فرانسه، و نیز در اواخر قرن هفدهم سفالگران انگلستان توانستند رموز ساخت این فرآورده ها را آموخته و چنین ظروفی را تولید نمایند.

همچنان که مشاهده می شود اگرچه به این فرآورده ها نام های متفاوتی اطلاق می گردد ولی از دیدگاه های علم سرامیک تمامی آنها فرآورده های مشابهی هستند. البته باید توجه داشت که اصولاً ظروف دلفت به نسبت دیگر ظروف ماجولیکا دارای خلوص بیشتری بوده و بنابراین بدنه آنها سفیدتر است. به همین دلیل در بعضی موارد آنها را جزء ارتن ورها دسته بندی می نمایند. از طرف دیگر در زبان فرانسوی اصطلاح «فاینس» به کلیه بدنه های متخلخل و لعاب دار اطلاق می گردد. بدیهی است که در چنین مواردی حتی سفالها نیز جزء ظروف فاینس به شمار می آیند[8]. علاوه بر مورد اخیر باستان شناسان «ظروف فاینس» را صرفاً شامل آن دسته از ظروف مصر، ایران و آسیای غربی می دانند که دارای لعاب کدر قلع می باشد.

پ: ارتن ور

به طور کلی ارتن ور بدنه ای است سفید و یا تقریباً سفید (کرم) و متخلخل؛ بنابراین عمده ترین تفاوت ارتن ور با سفال و ماجولیکا رنگ بدنه آن است. در متون غیرعلمی و حتی در مواردی در متون علمی ارتن ور شامل کلیه بدنه های رنگی است. (بنابراین در چنین مواردی سفال و ماجولیکا نیز جزء بدنه های ارتن ور به شمار می آیند. در حقیقت ارتن ور در این مفهوم برابر با کلمه «فاینس» در زبان فرانسوی است).

در زبان فارسی معادل «ارتن ور» (Earthenware)، کلمات گلینه و یا سفالینه پیشنهاد شده است.

ولی با توجه به تعریف سفال (بدنه رنگی و متخلخل) بدیهی است که کلمه سفالینه نمی تواند معادل ارتن ور به کار رود. به طور کلی ارتن ورها به سه دسته تقسیم می شوند:

- ارتن ورهای رسی یا آرژیلی: قدیمی ترین نوع ارتن ور است. در بسیاری موارد صرفاً از انواع رس های مختلف که دارای آهن کم و مواد گدازآور زیاد هستند ساخته می شود. در بعضی موارد سیلیس نیز به آن اضافه می گردد.

- ارتن ور آهکی: این نوع ارتن ورها از مخلوط رس و آهک (و مواد مشابه آن) و نیز از مارن های طبیعی ساخته می شوند. تخلخل زیادی داشته و بسیار سبک می باشند.

- ارتن ور فلدسپاتی: مرغوب ترین نوع ارتن ور بوده و در حقیقت مادر پرسلان هاست. درجه حرارت پخت این نوع ارتن ور از دو نوع دیگر بیشتر بوده و نیز دارای تخلخل بسیار کم و استحکام بسیار زیادی است. به نحوی که استحکام آن حتی در مواردی از پرسلانها نیز بیشتر است.

اصولاً این نوع ارتن ور در انگلستان تکامل یافته و در آنجا نیز بیشتر از هر جای دیگر رایج گردید به طوری که امروزه اکثر سرویس های غذاخوری در انگلستان ارتن ور فلدسپاتی هستند. در حقیقت ارتن ور فلدسپاتی در زادگاه خود یعنی انگلستان، مقام و ارزش پرسلان ها را به خود اختصاص داده است.

پخت بدنه ارتن ور های فلدسپاتی در حدود 1150 درجه سانتی گراد و ذوب لعاب در حدود 1050 درجه سانتی گراد انجام می شود. فرمول های عمومی این ارتن ورهای فلدسپاتی به صورت زیر است:

%

25 بال کلی

25 کائولن

35 فلینت

15 سنگ کورنیش

ارتن ور فلدسپاتی اصولاً در ایران ساخته نمی شود ولی ارتن ورهای آهکی و رسی در مقیاس صنعتی و نیز سنتی تولید می گردند. در محدوده تولید کوچک و صنایع دستی از مناطق ساخت ارتن ور در ایران می توان از نواحی تبریز و زنوز در آذربایجان، قمشه در استان اصفهان، استهبان در استان فارس، روستای مند گناباد در استان خراسان و میبد یزد نام برد.

ت: ظروف پخت و پز لیتیم دار

از دیگر انواع ظروف متخلخل باید از ظروف پخت و پز لیتیم دارنام برد. این ظروف دارای انبساط حرارتی بسیار کمی بوده و می توانند مستقیماً در مقابل منبع حرارتی مثل شعله اجاق گاز قرار گیرند[9]. انبساط حرارتی کم این ظروف و مقاومت زیاد آنها در برابر شوک های حرارتی به علت وجود بلورهای لیتیم در بدنه آنهاست. اصولاً ساخت این نوع بدنه ها در جهان چندان رایج نیست (و به همین دلیل نیز این بدنه ها در نمودار نشان داده نشده اند). طبق اطلاعاتی که در دست است در سال 1969 فقط یک کارخانه در شهر گوستاوبرگ سوئد Gustavsbarg چنین ظروفی را تولید می نموده است.

---

[1] - در بعضی موارد به سه دسته اخیر عنوان «سرامیک های سنتی» اطلاق می گردد.

2- “Special or Technical Ceramics”

[3] - به طور خلاصه منظور از اصطلاح «خمش» و یا «نقطه خمش» درجه حرارت خمش مخروط های زگر است.

[4] - به طور کلی این فرآورده ها به جز آجر و کاشی های کف زمخت در ایران رایج نیستند. سفال های سقف به طور محدود و کاملاً سنتی در بعضی از نواحی شمال کشور (عمدتاً آستارا و حوالی آن) ساخته می شوند.

5- Flux

6- Opaque

7- Transparent

[8] - چنین ناهماهنگی هایی در مفهوم اصطلاحات رایج صنعت سرامیک به فراوانی به چشم می خورد. عدم توجه و آگاهی به مفاهیم علمی مختلف یک کلمه یکسان در زبان های مختلف، باعث بروز سوء تفاهمات علمی زیادی می گردد. بنابراین توصیه می شود که اصولاً هنگام استفاده از متون فنی سرامیک به ملیت نویسنده حتماً توجه گردد.

[9] - اصطلاحاً به چنین ظروفی «مقاوم در برابر شعله» و یا «Flame Proof» گفته می شود. دسته دیگر ظروف پخت و پز فراورده هایی هستند که به دلیل انبساط حرارتی بیشترشان قادر به مقاومت در برابر شوک های حرارتی شعله مستقیم نمی باشند. این ظروف صرفاً جهت استفاده در فرهای خوراک پزی و یا در برابر حرارت غیرمستقیم مناسب می باشند، چنین ظروفی «Oven Proof» گفته می شود.

خصوصیات چینی و سرامیکاستحکام خمشی بدنه هاانبساط حرارتی

سینمای حال حاضر ایران

((اینجا اتاقی است ، تاریک با پرده ای سپید و کوچک در انتهای آن که با نوری سحر انگیز روشن می شود و سایه ای حقیقی صدساله را پیش روی چند نفر از حاضران می گستراند شاید هم سایه ای از حقیقتی دو هزار ساله که افلاطون از آن سخن می راند

دسته بندی	هنر و گرافیک
فرمت فایل	doc
حجم فایل	1880 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	115

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست

عنوان صفحه

• · مقدمه
• · فصل اول طرح مسئله

1-1 ضرورت پروژه

1-2 روش مطالعه وتحقیق

1-3 سامان پروژه مطالعاتی

• · فصل دوم : شناخت

2-1 شناخت سینما

2-1-1 - سینما چیست ؟

2-1-2- اختراع سینما

2-2-1 فرهنگ ونمایش ونقش آن درایران

2-2-2- تاریخ سینمای ایران

2-2-3 – سینمای حال حاضر ایران

2-2-3-1- نقدینگی

2-2-3-2- مواد اولیه

2-2-3-3- نیروی انسانی

2-3- معماری وسینما

2-3-1- پیوند (وجه اشتراک معماری وسینما )

2-3-2- نقد

2-3-4- بیانیه

2-3-3- الهام

2-4- بررسی چند نمونه خارجی وداخلی

2-4-1-

2-4-2-

• · فصل سوم : ضوابط واستانداردها

3-1- ظرفیت سالن

3-2 شکل واندازه تصویر پردازش

3-3 پرده ها وتصویرپردازی

3-4 لنزهای پردازش

3-5 پوشش تصویر

3-6 شیب کف وصندلی ها

3-7 شیب کف سالن نمایش تصویر

3-8 فاصله گذاری ردیف ها وراهروها

3-9 پرده ها

3-10 سالن نمایش اصلی

3-11سالن های نمایش فرعی

3-12 بخش جنبی خانه فیلم وسینما

3-13 فضاهای ورودی

• · فصل چهارم : مطالعات پایه

4-1- مطالعات منطقه ای ومحیطی

4-1-1- موقعیت جغرافیایی استان تهران

4-1-2- موقعیت جغرافیایی شهرتهران

4-1-3- کوهپایه ها وارتفاعات ورودخانه ها

4-1-4- ارتباطات

4-1-5- چگونگی شکل گیری شهر تهران

4-1-6- تاریخچه تهران

4-1-7- مطالعات فرهنگی واجتماعی

4-2- مطالعات اقلیمی

4-2-1- دما

4-2-2- بارش

4-2-3- رطوبت نسبی

4-2-4- باد

4-2-5- ساعات آفتابی

4-2-6- روزهای بارانی

4-3- معیارها وضوابط استقرار واحدهای ساختمانی درسایت

• · فصل پنجم : مطالعات کالبدی

5-1 تجزیه وتحلیلی سایت

5-1-1- بررسی موقعیت سایت درشهر

5-1-2- دید ومنظر ازدرون به برون سایت

5-1-3- دید ومنظر ازبرون به درون سایت

5-1-4- کاربریها وهمجواریها بلافصل

5-1-5- نظام توده فضا

5-1-6- گزینه منتخب لکه گذاری

5-2-1 - موقعیت شهری محل مورد نظر(سایت)

5-2-3 - موقعیت قرار گیری سایت در منطقه

5-2-4- دسترسی های سایت در منطقه

5-2-5- کاربریهای موجود در محدودة سایت

5-3- مشخصات و توانمندیهای موقعیت شهری سایت

5-4- تحلیل و تجزیة تصویری سایت

5-4-1- دید بنا نسبت به محدودة اطراف سایت

• · فصل ششم : معرفی مجتمع فرهنگی – سینمایی تهران

6-1- جدول برنامه فیزیکی

6-2- مدارک ونقشه ها

· منابع و ماخذ

مقدمه

((اینجا اتاقی است ، تاریک با پرده ای سپید و کوچک در انتهای آن که با نوری سحر انگیز روشن می شود . و سایه ای حقیقی صدساله را پیش روی چند نفر از حاضران می گستراند . شاید هم سایه ای از حقیقتی دو هزار ساله که افلاطون از آن سخن می راند .

اینجا چند نفر خسته و شوریده و خسته به نظاره نشته اند . تا شبح واقعیت تخلیشان را بر پرده ببینند . و بعضی به تاثیر ، به کنار دستی شان میگویند ، این جا اتاق رویا سازی است . جایی که تصویرها و صداها در هم میآمیزد تا معجزة یک قرن ، پس از هزاران بار، بار دیگر روی می دهد.

این جا مرکز تلاقی ذهن است . از علم و تکنولوژی تا هنر ، از فلسفه و سیاست تا اقتصاد ، ار کژاندیشی و بی مایگی تا خلاقیت ، از دوستی تا دشمنی ، این جا خلاصه آدمی جاری است .

این جا خاطرات گذرا نیستند . حرکات نامیرانید . و اصوات تا ابد می مانند . و این همه برای توصیف نام انسان کافی است . این جا اتاقی است تاریک با پرده ای سپید و کوچک در انتهای آن .)) 1

سینما پدیده ای است که فرا تبار شناسی آن ، باب تاثیر دو سویه ای را بر زندگی برونی انسان گشوده است . در فرآیند بزرگنمایی فریمهای کوچک تا ابعاد محصور کنندة و غول آسای پرده جادواییاش حد میانه ای را می توان فرض کرد . که حتی از دیدگاه بصری منطبق با سازوکار و زندگی انسان است .

در ادامه به تاریخچة فرهنگ نمایش و چگونگی پدید آمدن نمایش در جوامع مختلف می پردازیم .

آغاز نمایش در هر سرزمینی را باید در آداب و رسوم . مناسک مذهبی همان قوم و در فعالیتهای انسانی برای تنازع بقا جستجو کرد .

انسان بدوی که در بیان افکار و عواطف خود ناتوان بود . حرکت را به کمک طلبیده و از طریق حرکات موزون سعی در بیان افکار و عواطف خود کرد و برای درک لذت و به عنوان نیایش و سخن گفتن با خدایان خود شروع به انجام حرکات موزون ( رقص ) می کند .

بنابراین اولین هنرهای نمایشی در درون همین مراسم جادوئی و حرکات موزون است که شکل می گیرد .

شاید بتوان گفت یکی از شرایط ضروری برای پیدایش تئاتر فراهم آمدن درک نسبتاً پیچیده ای از جهان است که در آن امکان داشتن نظر گاهی عینی و بیطرفانه از مسائل انسانی وجود داشته باشد . مثلاً یکی از علایم این فرایافت ، ظهور یا بروز یک برخورد کمدی با مسائل است زیرا برای آنکه در راه خیر و سعادت مردم از معیارهای مضحک را برگزینیم ، نیاز به بینشی عینی و بیطرفانه داریم . علامت دیگر گسترش حس زیباشناختی است . مثلاً هنگامی که فرایافت های انسان از جهان خود تغییر می کند ، اغلب از اجرای آیین و توسل به اسطوره ها برای رسیدن به خوشبختی صرف نظر می کنند .

دو شرط دیگر نیز که مربوط به حس زیباشناختی است دارای اهمیت اند ، پیدا شدن اشخاصی که می توانند عناصر تئاتری را به تجربه هائی متعالی وافرتر بدل کنند ، و جامعه ای که قادر باشد ارزش تئاتر را به عنوان فعالیتی منتقل و ویژه بپذیرد ، چرا که تئاتر آموزش می دهد ، ارشاد می کند و می کوشد تماشاگر خود را آرامشی روحانی ببخشد . و او را با حیات درونی خویش واحد است بعنوان مرکزی اجتماعی نیز قابل توجه است و در ایران نیز به عنوان یک مرکز دسته جمعی بمنظور بیان مسائل فرهنگی و تفریحی نقش ایفا می کند و می توان بعوان یک عامل کمک دهنده در این راستا مورد توجه قرار گیرد .

سینما در ایران همانطور که گفته شدیک صنعت نوپا و خالی از هرگونه محتوا و فرم است و جهت مشخصی در این صنعت و هنر دیده نمیشود این عامل در کشور ایران بعنوان یک عامل صنعتی مورد توجه قرار رفته است که قادر باشد در مسائل اقتصادی کشور موثر باشد و اگر چه جنبة هنری ندارد با این وجود نمی توان منکر این مهم شد که سیل افراد شایق و به سینما رو به مراتب کمتر از سایر تفریحات دسته جمعی می باشد . و به همین نسبت فضاهای مورد نیاز به خصوص در مرکز بیشتر از سایر فضاهای همسو می باشد . پس از چنین مکانهایی با توجه به مشخصات آنها جهت رهبری عموم مردم می توان استفاده نمود . سینما از جهت رابطه با فرد عامی این مرز و بوم تا حد زیادی قابلیت بهره برداری دارد شخص در محیط سینما با یک تکنیکی روبرو است که از لحاظ آسانی بیان به سایر وسائل ارتباط جمعی یک حس راحت دارد . و نیز سینما از لحاظ محیط فیلم با یک وسعت زیاد ، توجه تماشاچی را به خود جلب می کند و با استفاده از امکانات فنی ، محیطی دور از ذهن را به آسانی برایش بازگو می کند .

فرد در محیط سینما خواص یک محیط اجتماعی را بدست می آورد به جای هرگونه محیط اجتماعی دیگر امکان آموزش در سینما بیشتر می باشد پس برای آنکه از عامل سینما بتوان در حداکثر وضع موجود استفاده نمود باید محتوای آن را کنترل نمود و در سطح بالاتری قرار داد برای این منظور با در اختیار گذاردن وسائل و فضاهای تکنیکی این حالت را بوجود آورد .

1- 1- ضرورت طرح پروژه

بناهای فرهنگی یک جامعه یکی از نیازهای زندگی امروزه است جوامع با سرعت بیشتری به پیش می رود و پله های ترقی را طی می کنند که بیشترین سعی و کوشش خود را به استوار ساختن پایه های فرهنگی جامعه نهاده اند و نیازمند این امر ارتقاء ساختارهای فکری افراد جامعه است. لذا مسأله اصلی بدین گونه طرح گردیده:

رسیدن به فضایی که بتواند زمینه ارتقاء ساختارهای فکری بشر در زمینه هنر بوده است فراهم بیاورد و بستر مناسب برای فن آوری و خلاقیت های نوین هنری را فراهم سازد.

تحولات اقتصادی و اجتماعی همواره با دگرگونیهائی در طرز اندیشه و رفتار افراد یک جامعه همراه است.

نظام فرهنگی که بر اساس شکل خاصی از تولید و مجموعه از آداب و رسوم استوار بوده و همزمان با یک تحول جدید به هدفهائی تازه نیامند می شود. اگر نخستین مراحل تحول اجتماعی ایران نیازها، محرک اقتصادی داشت در این مرحله از انعکاس این خواسته ها و تمنیات معنوی و فرهنگی افراد بچشم می خورد.

توجه به این نیازها در ایران با توجه به میراث فرهنگی و تماس دائم با تمدن غرب اهمیت اساسی دارد زیرا گروهی از مردم پیشینه فرهنگی این سرزمین را ندیده گرفته و شیفته راه و رسم زندگی غرب شده اند و گروهی دیگر ورود برخی از مظاهر تمدن صنعتی را نشان عدم علاقه و حفظ سنت ایران دانسته اند. با تحولات اجتماعی و اقتصادی ایران اکنون جامعه به فرهنگی نیازمند است که بر مبانی فرهنگ مبین استوار باشد و نیز بتواند در زندگی ایرانیان بخصوص جوانان در یک جامعه صنعتی مؤثر باشد منظور اصلی بوجود آوردن شخصیت انسان مطلوب می باشد. که باید یک فرد را در زمینه های جسمانی و اجتماعی، روحانی تربیت نموده و همچنین احتیاج به یک فرهنگ می باشد که بر مبنای یک فرهنگ ملی استوار باشد. یعنی احیاء ارزش های اصیل فرهنگ ایران اسلامی و انطباق آن با شرایط زندگی امروزی و همچنین برخورداری از مظاهر فرهنگ جهانی است. با توجه به مطالبی که د سطور گذشته بیان گردیده لزوم یک هدف و ایدئولوژی کلی برای جوانها که بتوانند تماماً آنها را مجذوب نماید، این هدف ترتیب جسمانی، اجتماعی، روحانی می باشد و لازمه آن داشتن یک سیاست فرهنگی است. عواملی که ضرورت این سیاست را ایجاد می کند.

1- افزایش رفاه

2- افزایش و تحصیلات ابتدایی، متوسطه و عالی

3- افزایش روابط بین الملل

لزوم احداث مرگز فرهنگی سینمایی

تولیدات سینمایی جهان غرب در سالهای اخیر و درست پس از اوایل دهة هشتاد به قدری از نظر کمی و کیفی در حال رشد بوده است که حقیقتاً بازارهای جهانی و خصوصاً خاورمیانه را تحت تسلط خود قرار داده است. بازاریابی قدرت اقتصادی، تبلیغی ، فرهنگی این رسانه توسط مرجعی از فیلمهای بازاری که حادثه، خشونت و ... بخش عظیم آن را تشکیل می دهد تأمین شده است.

در این میان سینمای ایران با هدف اعتلای ارزشهای انسانی بوسیله سینما، با سرمایه ای اندک حرکت کند خود را ادامه می دهد. چنانکه دیده ایم صنعت سینمای ایران بهترین سوژه های فیلمسازی و لایقترین عوامل ساخت را داراست و این موضوع را بوسیله ی موفقیت های پی در پی خود در جشنواره های هندی جخانی به اثبات رسانیده است ولی در عین حال از نظر منابع لازم، امکانات حداقل و آموزش و حمایت های اصلی نیز دچار مشکل کمبود می باشد.

جهت شتاب بخشیدن به فعالیت های سینمایی کشور در حدی که در خور رسالت فرهنگ و سیاست و اجتماعی آن باشد دست کم اقداماتی در بخش سینمایی ایران ضروری می باشد که چیزی مد نظر رساله این پروژه می باشد بخش آموزشی و ترویج فرهنگ آن می باشد.

بدیهی است که استفاده از تکنولوژی برتر یکی از مهمترین عوامل بالا برنده کیفی صنعت فیلم خواهد بود و اساساً فیلمها عظیم از این نوع، هزینه هایی سنگین جهت دکورهای صحنه، لباس، نور پردازی، صدابرداری، جلوه های ویژه، سیاهی لشکر، تدارکات ، اماکن و صحنه های متنوع و آموزش صحیح را متحمل می شود.

مخاطب فیلم و سینما یعنی مردم به عنوان اساسی ترین و اصلی ترین زیرمجموعه سینمای جمهوری اسلامی مورد توجه خاص برنامه ها و سیاست های امور سینمایی است. ارتقاء فرهنگ بصری تماشاگر ایرانی شعار اصلی تغییر سیاستها در جاری کردن تبادل فرهنگی بین تماشاگر و فیلمساز است. استقبال تماشاگران از فیلمهای برتر ایرانی، تشویق فیلمسازان را به سوی ساخت فیلمهای فرهنگی و هنری موجب شده و تولیدات بیشتر این دست فلیمها سبب ارتقاء فرهنگ بصری تماشاگران از یک سو و ارجمندی و عزت هنرمند در جامعه اسلامی از سوی دیگر می شود. که این تبادل فرهنگی بین تماشاگر و فیلمساز ضامن اصلی اعتلای سینمای جمهوری اسلامی تا رسیدن به سینمای آرمانی ماست.

اصلی ترین عنصر از مجموعه ی منابع صنعت فیلمسازی مانند سایر صنایع «نیروی انسانی» است اما تفاوت اصلی این منبع با سایر منابع، تنوع و تعدد عناصر آن در یک خط تولید است. ترکیب نیروی انسانی این صنعت در برگیرنده ی عناوین هنری، فنی ، صنعتی متنوعی است که مهمترین خاصیت آنها به جز مهارت، هماهنگی فوق العادة آنهاست. عواملی چون سناریست کارگردان، مدیر تولید، تهیه کننده، برنامه ریز، مدیر تدارکات، طرح دکور، طراح صحنه، طراح لباس، مدیر فیلمبرداری، نور پردازی، دکوراتور، صحنه پرداز، کارگردان هنری، صنعتی صحنه، مسئول صحنه، مأمور خرید، مجریان دکور، طراح گریم، گریمورها، سازندة وسایل صحنه، فیلمبردار، سدول برق، دوزنده، بازیگران (زن، مرد، کودک، مسئول حیوانات؛ مشاورین، مسئول وسایل نقلیه موتوری و غیر موتوری ...)

همة این مسئولیت ها و کارها که در نیروی انسانی خلاصه می شود یکی از بخشهای مهم صنعت فیلم سازیست جامعه ی امروز ما احتیاج به پرورش فکری نیروی انسانی را دارد که از یک سو تولید کننده است (اهالی سینما) و از سوی دیگر مصرف کننده (تماشاچی) است. که هر دو این قشر می توانند از نیروهای مهم فرهنگ سازی و رشد فرهنگ و تمدن یک جامعه باشند. سینما به عنوان نمایش دهنده می تواند فرهنگ ساز باشد. و از سوی دیگر فرهنگ یک جامعه می تواند شکل دهندة سینمای آن باشد. بنابراین توجه به ایجاد فضاهایی برای پاسخگویی و شکل دادن در رشد فکری نیروی انسانی امری است ضروری.

1-2- روش مطالعه تحقیق :

تحقیقات را می توان به سه بخش کلی تقسیم کرد . 1-2-1 مرحله اول ! شناخت

1-2-2- مرحله دوم! مطالعات پایه

1-2-3- مرحله سوم ! مطالعات کالبدی

1-2-1- مرحله اول :

مرحله ی اول را می توان به موارد زیر تقسیم کرد :

الف) طرح مسئله به شکل کلی : همان طور که در ضرورت طرح پروژه توضیح داده شد، هدف رسیدن به فضایی است که بتواند زمینه ارتقاء ساختارهای فکری افراد جامعه را در قالب یک مجتمع سینمایی محیا کند.

ب) مبانی نظری که شامل بررسی طرحها، ایده ها و نگرش ها و فلسفه های مختلف در این رابطه می باشد.

ج) مبانی سینما که به خود مقوله ی سینما می پردازد.

د) تاریخچه سینما که از دو دیدگاه مفهومی شامل سبکها و نگرش ها و ساختارها شامل زمینه ها و امکانات به قضیه می پردازد.

ه) استانداردها و ضوابط طراحی که به مباحث اکوستیکا، حریق، انواع سالن ها و ... می پردازد.

و) بررسی نمونه هایی در ارتباط با فضاهای تفریحی، فرهنگی ، آموزشی و تجزیه و تحلیل آنها.

1-2-2- مرحله دوم :

شامل مطالعات پایه است که به مسائلی از قبیل شکل گیری و تاریخچه مشهد تهران – مطالعات فرهنگی، مطالعات اقلیمی و جمعیتی می پردازد.

1-2-3- مرحله سوم :

شامل مطالعات کالبدی است که به آنالیز اجزاء می پردازد و شامل:

الف) شناخت بستر طرح در شهر تهران

ب) شناخت خصوصیات درونی و تجزیه و تحلیل سایت

ج) شناخت یافت همجوار و عوامل تأثیر گذار خارجی

1-2-4- نتیجه گیری

شامل برنامه ریزی فیزیکی و طرح و نقشه های مربوطه می باشد.

1-3 سامان پروژه مطالعاتی :

پروژه شش فصل تنظیم شده است که فصول نخست ضرورت طرح مسئله و روش مطالعه و تحقیق را بازگو می کند. طرح مسأله سینما در نگاه اول مسأله نو و بدیعی نیست ولی مخاطب امروزه سینما مخاطب سالهای نخست ظهور این پدیده نیست بنابراین نیازهایش هم مانند مخاطب پیشین این هنر نیست مخاطب امروز سینما مخاطبی است که در ارتباط با مسائل اقتصادی و اجتماعی و سیاسی و ... پیرامون خود می اندیشد و صرف گذارندن دقت و یا جذابیت نو بودن این هنر به آن علاقه ندارد.

سینما امروزه به سمت اصالت هنری پیش می رود. بنابراین باید به او فرصت اندیشیدن پیرامون آنچه می بیند داده شود.

سینماهای امروزه ما اگر چه بسیار متفاوت از آنچه در گذشته بوده عمل می کند ولی با یک نگاه عمیق تر می بینیم مخاطبین همچنان، به عنوان محصولی قلمداد می شود که پس از دیدن فیلم که هدف اصلی سینمای تجاری ماست، استعمال شده تلقی می شود. مخاطبی که پس از مشاهده یک فیلم سینمایی تحت عنوان سینما به جای فرصت دادن به او برای اندیشیدن، پس از خاتمه فیلم که در واقع نقطه شروع جریانات فکری اوست، به سمت راهروهای خروجی هدایت می شود که معمولاً به خیابان ها می ریزد و بدون دادن فرصتی برای اندیشیدن به ری مجدداً درگیر مسائل روزمره و اتفاقات عینی می گردد. با نگاهی نو به این مطلب می توان دریافت که اگر مخاطب سینما را یک مخاطب هنر بدانیم پس باید امکان درگیری ذهنی او را با موضوع چه قبل از فیلم و چه بعد از آن محیا کنیم. سینمای ما تبدیل به فضایی می شود که ناقل اطلاعاتی است و نه محافظ رسمی در این دارد. که ما را به سمت و سویی هدایت کند که پس از خروج از سالن آمادگی ذهنی برای درگیری با فیلم برقرار کنیم. زمان را طولانی تر می کنیم سلسله مراتب را برای رسیدن به فضای بیرون و درگیری های روزمره فراهم می کنیم. این نوع نگرش باعث می شود که بسیاری از اتفاقات را پس از خاتمه فیلم و خروج از سالنها مطرح کنیم و در واقع داستانی که سناریو مجموعه ما پس از خروج از سالنها شروع می شود.

نخست باید به شناخت پیرامون سینما برسیم.

در بخش دوم شناخت نسبت به موضوع سینما صورت گرفته است سینما چیست و اهمیت آن در کجاست؟ اهمیت و نقش فرهنگ نمایش و نقش آن در ایران؟

- به بررسی نقش حرکت در سینما می پردازیم ریتم و تکرار که عنصر بسیار مهمی در یک سلسله مراتب می باشند.

- تأثیر متقابل سینما و معماری

- به بررسی سینما و متافیزیک می پردازیم به اهمیت سمبل و نشانه ها به سینما می پردازیم سمبل ها و نشانه هایی که در پروژه ها ظهور می کنند. در سینمایمان متافیزیکی بسیار استفاده می شود که بیان نمادین است.

پروژه ما باید با این بیان سینمایی آشنا باشد.

اختراع سینمانیروی انسانیمعماری وسینما

استانداردهای ایزو 9000

بمنظور آشنایی هر چه بیشتر با سری استانداردهای ایزو 9000 برخی از تعاریف آن اصلی که در این تحقیق بکار رفته است به شرح زیر ارائه می‌گردد

دسته بندی	برنامه نویسی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	75 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	124

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

اهمیت مطالعاتی

تعاریف و اصطلاحات

بمنظور آشنایی هر چه بیشتر با سری استانداردهای ایزو 9000 برخی از تعاریف آن اصلی که در این تحقیق بکار رفته است به شرح زیر ارائه می‌گردد.

1- ایزو (ISO)

ایزو مخفف سازمان بین المللی استاندارد می‌باشد که وظیفه تدوین استاندارد های اساسی در زمینه‌های مختلف و در سطح بین‌المللی را به عمده دارد اینگونه استاندارد ها ارزش جهانی داشته که بعضی از کشورهای عضو سازمان بین‌المللی استاندارد ،‌استانداردهای تدوین شده را مستقیماً به عنوان استاندارد ملی یا استاندارد‌های مشترک پذیرفته‌اند و برخی دیگر آنرا با تغییراتی به عنوان استاندارد ملی خود برگزیده‌اند.

2- ISO 9000

عدم وجود اطمینان کافی از کیفیت و خدمات برای خریداران و فروشندگان زمینه را فراهم نمود تا قوانین و روشهایی تدوین گردد که این عدم اطمینان از سطح کیفی محصولات و خدمات کاهش یابد. این وظیفه مهم را سازمان بین‌المللی استاندارد به عهده گرفت و با بهره گیری از استانداردها و تجارب موجود و همچنین مشارکت کارشناسان و متخصصان کشورهای عضو اقدام به تدوین استانداردهایی تحت عنوان سیستم‌های کیفی نمود که این استاندارد به سری 9000 معروف هستند بطور کلی استاندارد های سری 9000 از شش استاندارد تشکیل شده است که یک استاندارد در مورد واژه‌ها و دو استاندارد راهنما برای بکارگیری مدلهای تضمین کیفیت و سه مدل تضمین کیفیت می‌باشد که هر کدام بطور مختصر زیر تعریف می‌‌گردند :

1) مدل استاندارد 9001

این استاندارد در برگیرنده ضروریات در کل ساختار یک سازمان برای تضمین کیفیت در تمامی مراحل شامل طراحی، توسعه، تولید، نصب، تاسیسات و خدمات می‌باشد.

2- مدل استاندارد 9002

این استاندارد در برگیرنده ضروریات برای تضمین کیفیت فقط در بخش تولید و نصب می‌باشد در این استاندارد توانایی واحد تولیدی یا شرکت خدماتی فقط در بخش تولید و تاسیسات مورد ارزیابی و تطبیق قرار می‌گیرد.

3- مدل استاندارد 9003

این استاندارد در برگیرنده نیازها برای تضمین کیفیت در بازرسی و آزمون نهایی است در این استاندارد توانایی واحد تولیدی یا شرکت خدماتی در بازرسی و آزمون نهایی مورد ارزشیابی و تطبیق قرار می‌گیرد بنابراین شرکتها و موسسات تولیدی و خدماتی می‌توانند بنا به ضرورت و نیاز سازمان خود یکی از سه مدل فوق را جهت اجرای استاندارد جهانی انتخاب و پس از اجرا از سازمان معتبر جهانی درخواست گواهینامه نمایند . بدیهی است که مدل 9001 بخاطر اینکه تمامی واحدها و بخشهای تولید را تحت تاثیر قرار می‌دهد نسبت به دو مدل دیگر از اعتبار بیشتری برخوردار است.

4-مدل استاندراد 9004

این استاندارد بین‌المللی یک مجموعه ثابتی از عناصر را توصیف می‌کند که به وسیله آن می‌توان سیستم‌های مدیریت کیفیت را توسعه داده و اجرا نمود انتخاب عناصر مناسبی که در این استاندارد بین‌المللی گنجانده شده و حدود پذیرش و کاربرد این عناصر توسط یک شرکت، بستگی به عوامل مانند بازار مورد نظر ماهیت فرآورده، فرآیندهای تولید ونیازهای مشتری دارد در نتیجه در این گروه از استاندارد ها به روشهای آماری تعیین نیاز مشتریان ،‌تعیین مسئولیت‌های کارکردی بخش‌ها در این رابطه و اهمیت تعیین سود وزیانهای بالقوه که متوجه سازمان اسب تاکید می‌گردد ..

3- فرآیند

مجموعه‌ای از منابع و فعالیتهای مرتبط که ورودی‌ها را به خروجی تبدیل می‌کند منابع شامل نیروی انسانی تجهیزات، وسایل ، تکنولوژی و روشهای انجام کار می‌باشد.

4- فرآورده

نتیجه فعالیتهای یا فرآیندها را فرآورده گویند فرآورده‌ها می‌تواند شامل خدمات، سخت افزار ، مواد فرآیند نشده، نرم افزار و یا ترکیبی از آنهاست همچنین فرآورده ممکن است ملموس باشد ( مثل مجموعه‌ها و مواد) یا غیر ملموس (مثل اطلاعات) یا ترکیبی از آنها باشد.

5- مشتری

دریافت کننده فرآورده‌هایی که توسط تامین کننده فراهم شده است را مشتری گویند در شرایط قراردادی می‌توان مشتری را خریدار نامید . واژه مشتری ، مشتری نهایی، مصرف کننده تاجر یا خریدار را شامل می‌گردد.

مشتری می‌تواند داخلی (کارکنان سازمان) یا خارجی باشد .

6- تامین کننده

سازمانی است که فرآروده‌هایی را برای مشتری تهیه می‌کند تامین کننده می‌تواند تولید‌کننده، پخش کننده ، وارد کننده ،‌مونتاژ کننده و یا سازمان خدماتی باشد تامین کننده می‌تواند داخل و یا خارج سازمان باشد

7- کیفیت

مجموعه ویژگیهای یک جوهره که در برگیرنده توانایی آن در برآوردن نیازهای بیان شده تلویحی باشد البته واژه کیفیت را به تنهایی نباید درجه عالی بودن و برتری از دیدگاهی مقایسه‌ای و یا از نظر کمی و یا از نظر کمی برای ارزیابی فنی بکار برد برای بیان این مفاهیم باید صفات مناسبی را بکار برد مانند کیفیت نسبی ، سطح کیفیت.

8- سیستم

واژه سیستم به زبان ساده یعنی یک کل سازمان یافته‌ یا پیچیده و یا به عبارت دیگر سیستم ترکیبی از چند جزء یک کل واحد یا پیچیده‌ای را تشکیل دهند ، گفته می‌شود برای سیستم تعاریف مختلفی ارائه گردیده که ذیلاً به بعضی از آنها اشاره می‌گردد.

پرتالنفی ، سیستم را مجموعه‌ای از واحدهای مرتبط به یکدیگر تعریف می‌کند.

سیستم عبارت است از آرایش منظم اجراء و عناصر که به منظور تامین یک هدف معین و مشخص طراحی شده است.

سیستم عبارت است از یک گروه بندی منتظم از عناصر مجزا ودر عین حال مرتبط هستند یعنی آن را معمولاً به معنای معیار ، مقیاس ،‌میزان مدل ، الگو، نمونه، اندازه و امثال آن استعمال می‌‌کنند و بسیاری از مردم از معنی دقیق آن در علم و صنعت و تکنولوژی آگاهند اما این وصف تعریف دقیق استاندارد از نظر علمی و فنی بسیار دشوار است تا کنون تعاریف فراوانی از استاندارد شده است که در اینجا تعدادی از این تعاریف ارائه می‌گردد.

9-استاندارد

نوشته‌ای است که از طرف یک سازمان مشخص پذیرفته و تحت همین عنوان منتشر شده و متضمن راه حلی برای انجام دادن یکنواخت یک وظیفه فنی باشد که به نحو مکرر روی می‌دهد.

استاندارد کردن عبارتست از کار تنظیم و کاربرد قواعدی برای یک اقدام منظم درباره فعالیت خاص برای منفعت همه آنهایی که زیربط‌اند و با همکاری آنهابه منظور ایجاد صرفه‌جویی کلی مطلوب با توجه به شرایط عملکرد و نیازمندیها ایمنی .

استاندارد کردن از دیدگاه صنایع که در یک بازار خاصی اعمال شود عبارت است از توافقی در زمینه کاربرد یکنواخت تکنولوژی بین رقبا و مشتریان آنها برای بهتر کردن کیفیت و حصول اطمینان از کار یک محصول با قیمتی مناسب و عرضه مداوم و ایمنی مصرف کننده و حفاظت محیط و سازگاری کالاها و خدمات با یکدیگر و با هم کارکردن آنها و سازده کردن به منظور بهتر قابل مصرف شدن آنها و کارآئی تولید.

10- تطابق

برآورده شدن خواسته‌هایی مشخص را تطابق گویند.

11- بازرسی

فعالیتهایی چون اندازه گیری ،‌بررسی ، سنجش و آزمایش یک یا چند خصوصیت یا جوهره و مقایسه نتایج آن با خواسته‌هایی مشخص و تعیین اینکه هر یک از خصوصیات با مشخصات معین تطابق دارد یا خیر.

12- خود بازرسی

بازرسی کارهای انجام شده توسط انجام دهندة کار بر طبق مقررات مشخص را خود بازرسی گویند.

13- خط مشی کیفیت

تمایلات و سخت گیریهای کلی یک سازمان نسبت به کیفیت که توسط مدیریت عالی آن بطور رسمی بیان می‌گردد . خط مشی کیفیت یک از عناصر کلی سیاست شرکت است که توسط مدیریت عالی آن شرکت تعیین می‌گردد.

14- مدیریت کیفیت

تمامی فعالیتهای، مدیریتی که خط مشی کیفیت ،‌اهداف و مسئولیتها تعیین نموده و آنها را با وسایلی چون برنامه ریزی ، کیفیت ، کنترل کیفیت، تضمین‌کیفیت‌، بهبود کیفیت و در درون نظام کیفیت به اجرا در‌ می‌آرود.

15- کنترل کیفیت

فنون عملیاتی و فعالیهای که برای برآوردن خواسه‌های کیفیتی بکار گرفته می‌شوند را کنترل کیفیت می‌گویند کیفیت عبارت است از بکار بردن فنون عملیاتی و فعالیهایی به منظور تحت نظر گرفتن فرآیند و همچنین حذف علل عملکرد نامطلوب در تمام مراحل حلقه کیفیت برای دست یافتن به نتایج موثر اقتصادی.

16- تضمین کیفیت

تمامی فعالیتهای برنامه ریزی شده‌ایکه در نظام کیفیت پیاده شده و به میزان لازم قابل نمایش باشد از اینکه یک جوهره خواسته‌های کیفیتی را برآورده سازد تضمین کیفیت را تامین می‌نماید.

17- نظام کیفیت

ساختار سازمانی، مسئولیتها، دستورالعمل ها، فرآیندها و منابع مورد نیاز برای اجرای مدیریت کیفیت را نظام کیفیت گویند.

18- اقدام اصلاحی

اقدام انجام شده به منظور از بین بردن علل عدم تطابق ،‌نقص و یا دیگر موقعیتهای نامطلوب موجود و جلوگیری از تکرار آن که این اقدام ممکن است مستلزم تغییراتی در روش‌ها و سیستم‌ها در هر مرحله از حلقه کیفیت بمنظور بهبود کیفیت باشد.

تمایزی بین اصلاح و اقلام اصلاحی وجود دارد اصلاح به نتایج یک عدم تطابق موجود اشاره داشته و به تعمیرات دوباره کاری و تنظیم مربوط می‌گردد در حالی که اقدام اصلاحی به حذف یک عدم تطابق می‌پردازد.

19- رفع عدم تطابق

اقدام انجام شده به منظور رفع عدم تطابق از یک جوهره و تعیین تکلیف این اقدام می‌تواند بصورت یک اقدام اصلاحی مانند تعمیر دوباره‌کاری، درجه بندی مجدد، صدور مجوز و پذیرش عدم تطابق و اصلاح یک مدرک یا خواسته باشد.

20- ادله معتبر

اطلاعاتی که بتوان و صحت آن را بر اساس واقعیات بدست آمده از طریق مشاهده ، اندازه‌گیری، آزمون و یا دیگر وسایل ثابت نمود.

21- برنامه کیفیت

مدرکی که در آن روشهای کیفیتی خاص ، منابع و مراحل فعالیتهای مربوط به هر یک از فرآورده‌ یا پروژه و یا قرار داد معین شده است.

22- ممیزی کیفیت

انجام بررسیهای مستقل و سیستماتیک برای تعیین اینکه فعالیتهای کیفیتی و نتایج بدست آمده از آن با ترتیبات برنامه ریزی شده مطابقت دارد و آیا این برنامه برای رسیدن به اهداف کیفیتی مناسب بوده و به نحوی موثر اجرا می‌گردند.

مرور مطالعاتی

در دنیای رقابتی امروز کیفیت به مهمترین موضوع مورد توجه تولید کنندگان و تامین کنندگان تبدیل شده است و در این میان مدیریت کیفیت به عنوان جامع‌ترین نوع توسعه و پیشرفت سازمانها در نیل به کیفیت برتر مورد توجه جدی مدیران قرار گرفته است از اینرو درک و شناخت دقیق مفهوم کیفیت،‌ اصلی اساسی و حیاتی برای دستیابی به این مهم است کیفیت بطور خلاصه عبارتست از ارضای نیازهای مشتری و تطابق محصول با هدفی (ارضاء کلیه انتظارات خریداران کالا یا خدمات) که این محصول بخاطر آن تولید شده است تعریف فنی کیفیت در سری 8402 استانداردهای بین‌المللی سازمان بین المللی استاندارد به اینصورت تعریف شده است که :

کیفیت عبارت است از کلیه ویژه‌گیها ومشخصات یک محصول یاخدمت که قابلیت آنرا در ارضاء نیازهای از پیش تعیین شده رقم می‌زند.

برای دستیابی به کیفیت جامع ایزو 9000 می‌تواند به عنوان نقطه آغازین از حرکت به کمک مدیران باشد که لازم است اطلاعاتی در زمینه استانداردهای ایزو 9000 بطور خلاصه آورده شود.

سازمان بین‌المللی استاندارد برای اولین بار در سال 1987 به انتشار سری استانداردهای بین‌المللی کیفی که به ISO 9000 شهرت یافته‌اند اقدام نمود از ویژگیهای این استانداردها متمرکز و دقت کافی آنها به ایجاد هماهنگی کامل بین تکنیکها و مفاهیم کنترل کیفی در سطح جامع فراگیر است.

در این رابطه علاقه شرکتهای صنعتی و بازرگانی به سری استانداردهای ایزو 9000 که در اصل شامل استاندارد های مدیریت و تضمین کیفیت است دال بر افزایش آگاهی شرکتها در این زمینه است این استانداردها مدیران سازمانها را در اتخاذ و اجرای مجموعه تغییراتی که باهدف افزایش کیفیت اعمال می‌شوند یاری می‌دهند سری ایزو 9000 آنچنان بوسیله جوامع و شرکتهای مختلف مورد توجه قرار گرفته است که اساس و بنیان استانداردهای ملی آنهارا دچار تحول و دگرگونی وسیعی نموده است شاید یکی از عواملی که موجب پذیرش همه جانبه این استانداردها شدهاست ناشی از کاربردموفقیت آمیز آنها در افزایش کیفیت محصولات هندی است. از سوی دیگر سری استاندارد های ایزو بطور جامع و فراگیر کلیه مفاهیم مدیریت را راهبردهای کیفی و نیز مدل‌های مناسب برای تضمین کیفیت را شامل می‌گردد.

این استانداردها با برخورداری از ساختاری مناسب بگونه‌ای ترکیب یافته‌اند که می‌توان آنها را بر اساس یک روش ساده شماره گذاری بخاطر سپرد. این ویژگی استانداردهای سری ایزو 9000 پیامدهای جالب توجهی برای بازارهای تجاری،‌صنعتی جهان داشته‌اند کمیته‌فنی سازمان بین‌المللی استانداردها موسوم به کمیته 176 در سال 1979 تشکیل گردید کیفیت را از نقطه نظر نیازهای صنعتی و تجاری مورد توجه و تاکید مجدد قرار داد در این رابطه می‌توان اذعان نود که اقبال سری استانداردهای 9000 تا حد زیادی به موفقیت های این کمیته بستگی دارد بطوریکه اخیراً بر اساس این استاندارد ها ،‌استانداردهای بین المللی دیگری در ارزیابی کیفیت، تضمین کیفیت و… تدوین و مورد استفاده قرار گرفته‌اند بعلاوه این استانداردها خود بخشی از استانداردهای سری ایزو 9000 هستند و بقیه سری استانداردهای ایزو 9000 حتی استانداردهای ایزو 9000 را نیز شامل می‌گردد.

ایزو 9000 انتخاب و اجرای استانداردهای مربوط به مدیریت کیفیت و تضمین کیفیت

ایزو 9001 مدل اجرای تضمین کیفیت در کلیه مراحل طراحی، تولید ،‌بازرسی و خدمات پیش از فروش

ایزو 9002 مدلی برای تضمین کیفیت در مراحل تولید و نصب و اجرای روشهای کیفی در تولید

ایزو 9003 مدلی برای تضمین کیفیت در مرحله بازرسی محصول

ایزو 9004 راهنمای توسعه نظامهای مدیریت

ایزو 2-9004 بازرسی سیستمهای کیفی هستند که خود قسمتی از 9004 هستند.

استانداردهای ایزو 9000 در ارتباط با نظام کیفی ،‌معیاری با ارزش و با اهمیت بوده و همچنین منبای مناسبی را برای اجرای نگرش مدیریت کیفیت جامع فراهم می‌آورند با این حال اجرای این استانداردها مستلزم آن است که تولید کنندگان و تامین کنندگن یک نظام مدون و سازمان یافته را به عنوان وسیله‌ای برای تضمین مطابقت محصول با مشخصات تعیین شده به مورد اجرا بگذارند استفاده از سری استانداردهای ایزو 9000 به عنوان یک استاندارد بین المللی در اجرای نظام‌های کیفی با وجود آنکه به علاقه و در خواست شرکتها جوامع بستگی دارد اما از روحیه ای بازار گرایانه نیز برخوردار است . این استاندارد ها را می‌توان به وسیله روشهای دستی یا تکنولوژی روباتیک در سازمانهایی که بین 10 تا 1000 نفر نیروی انسانی دارند به اجرا درآورد.

استانداردهای ISO 9000 از شش جزء تشکیل شده‌اند عنصر اول به ایزو 8062 معروف است که به عنوان لغت نامه یا فرهنگ استاندارد ها ، کلیه مفاهیم مختلف مربوط به نظام کیفی را شامل می‌گردد.

دومین عنصر استاندارد ایزو 9000 راهنمای روشهای استفاده از مدلهای سه گانه تضمین کیفیت یعنی ایزو 9001 ایزو 9002 و ایزو 9003 را در برمی‌گیرد هر یک از این مدلها با هدف تضمین کیفیت تحت شرایطی مورد استفاده قرار می‌گیرد که قراردادهای همکاری، تامین مواد اولیه، فعالیت مشترک طراحی ،‌تولید و عرضه محصول و ازائه خدمات پس از فروش به فعالیهای مشترک تولیدکنندگان و تامین کنندگان بستگی داشته باشند البته باید متذکر شد که اجرای ایزو 9001 نسبت به دو مدل دیگر مشکلتر بوده و کلیه فعالیهای مرتبط با نظام کیفی را در بر می‌گیرد از سوی دیگر اجرا و استقرار استانداردهای ایزو 9033 آسانتر از دوتای دیگر است اما این استانداردها تنها شامل بازرسی نهایی و روشهای آزمایش محصول هستند . بعلاوه ایزو 9002 که ما بین گروه استانداردهای 9001 و 9003 قرار دارد فعالیتهای مربوط به کنترل روشهای طراحی محصول و خدمات پس از فروش را شامل نمی‌شود در نتیجه می‌توان ادعا کرد که مدلهای سه گانه تضمین کیفیت از نوع مدلهای پیشرفته و توسعه یافته هستند از سوی دیگر ISO 9004 به عنوان استانداردهای غیر قرارداری راهنمای عناصر سیستم مدیریت کیفیت را شامل می‌‌گردد. که با هدف افزایش کیفیت ساختار داخلی سازمانها مورد استفاده قرار می‌‌گیرد مدلهای تضمین کیفیت در این گروه از استانداردهای بین‌المللی امروزه به عنوان مبنای اصلی گوهی و تایید استاندارد های جهان مورد استفاده قرار می‌‌گیرند در این رابطه استانداردهای ایزو 9000 بسرعت از سوی کشورهای مختلف جهان به ویژه کشورهای اروپایی مورد پذیرش قرار گرفته‌اند همچنین پیرامون اهمین و نقش ایزو 9000 در اطمینان تضمین کیفیت در ماهنامه استاندارد از سری انتشارات موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران چنین آمده است .

سازماندهی شرکتها باید به گونه‌ای باشد که عوامل انسانی ، اداری و فنی شرکت که موثر بر کیفیت هستند تحت کنترل قرار داشته باشند و این امر نیازمند برنامه ریزی و توسعه یک سیستم کیفی است که بتواند اهداف را در جهت اجرای خط مشی و کیفیت سوق دهد . ثبات و توازن زمانی حاصل می‌آید که اطمینان یابیم برای هر کالا یا خدمت مواد و تجهیزات و روشهای یکسان و شیوه مشخص شده استفاده گردیده‌اند.

بدین ترتیب می‌توان فرآیند را تحت کنترل دانست استفاده از استانداردهای سری 9000 سازمان بین‌المللی روشهایی را بدست می‌دهد که به کمک آنها می‌توان سیستمی مدیریتی را بمنظور اطمینان از مطابقت کامل مقررات تعیین شده با نیازهای مشتری برقرار نمود که برای این سیستم دومرحله‌ ممیزی و بازبینی در نظر گرفته می‌شود ممیزی جهت اطمینان از اینکه افراد مطابق نظام مشخص شده انجام وظیفه می‌کنند و بازبینی برای اطمینان از توامندی سیستم و تامین نیازها ،‌چنانچه در ممیزی یا بازبینی سیستم معلوم شود تولید محصول مرغوبتر با ایجاد ضایعات کمتر یا تغییر روش امکان‌پذیر می‌باشد لازم است این تغییرات صورت پذیرد در یک سازمان تضمین کیفیت یا در مدیریت بوده و او را از کسب کیفیت مطلوب می‌سازد و در شرایط قرار دادی به مصرف کننده از توانایی موسسه در تحویل به موقع کالا یا ارائه خدمات با کیفیت تصریح شده درقرارداد اطمینان می‌بخشد

استانداردهای ایزو 9000سیستمنظام کیفیت

حسابداری دولتی

تعریف حسابداری سازمانهای دولتی نیز خارج از حدود تعریف مذکور نیست و در این سازمانها نیز باید کلیه فعالیتهای مالی در قالب اعداد قابل سنجش به پول ثبت طبقه بندی و تلیخیص شود و در مورد مطالعه و بررسی و تجزیه و تحلیل ثبت تلخیص، گزارش نویسی و تفسیر نتایج حاصله از معادلات و مؤسسات و ادارات دولتی می باشد که با توجه به این قوانین و مقررات مالی دولت انجام

دسته بندی	حسابداری
فرمت فایل	doc
حجم فایل	52 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	109

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فصل اول: حسابداری دولتی

تعریف حسابداری:

حسابداری به انحناء گوناگون تعریف شده است. کامل ترین تعریف فن حسابداری به شرح زیر است:

حسابداری عبارت است از فن ثبت، طبقه بندی و تلخیص فعالیت های مالی یک مؤسسه در قالب اعداد قابل سنجش به پول و تفسیر نتایج حامل از بررسی این ارقام.

تعریف حسابداری سازمانهای دولتی نیز خارج از حدود تعریف مذکور نیست. و در این سازمانها نیز باید کلیه فعالیتهای مالی در قالب اعداد قابل سنجش به پول ثبت طبقه بندی و تلیخیص شود و در مورد مطالعه و بررسی و تجزیه و تحلیل ثبت تلخیص، گزارش نویسی و تفسیر نتایج حاصله از معادلات و مؤسسات و ادارات دولتی می باشد که با توجه به این قوانین و مقررات مالی دولت انجام می شود.

بنابراین حسابداری دولتی شامل تمام عملیات وصول و پرداخت منابع مالی دولت و نگاهداری حسابه8ای سازمانهای دولتی و نیز تهیه گزارشهای مالی مربوطه می باشد.

صورتهای مالی سازمانهای دولتی به منظور رفع نیازهای اساسی زیر تهیه می شود:

نیاز قانونی: دولت و سازمانهای دولتی مشمول قوانین و مقرراتی می باشند که محدودیتهای اساسی در مورد نوع، ماهیت، طبقه بندی و محتویات حسابها و صورتهای مالی برای آنها ایجاد می نماید.

2- نیازهای نظارتی: قوه مقننه، دولت و افراد کشور جهت نظارت بر عملیات سازمانهای دولتی به خصوص عملیات مربوط به اجرای بودجه و ارزیابی عملکرد مدیریت سازمانهای مذکور به اطلعات کافی نیاز دارند.

3-نیاز اطلاعاتی: مدیران سازمانهای دولتی به منظور برنامه ریزی تصمیم گیری و اجرای عملیات به نحوه مطلوب و مناسب، به اطلاعات و کزارشهای به موقع صحیح نیاز دارد.

دولت به علت عهده دار بودن مسئولیت وصول و معرفت درآمدها و وجوه عمومی و نگهداری حسابهای دولتی و تهیه گزارشهای مالی لازم برای اطلاع مردم کشور و قوه مقننه ایفا کننده نقش اساسی در حسابداری دولتی است. و در واقع حسابداری دولتی ابزاری است که مدیریت دستگاه های دولتی را قادر می سازد که منابع مالی مورد استفاده که بخشی از اعتبارات مصوب تخصیص یافته دولت را تشکیل می دهد به نحو صحیح و در جهت تحقیق برنامه های مصوب به مصرف برسانند. منظور اصلی از برقراری سیستم حسابداری عبارت است از تهیه و تنظیم اطلاعات مالی و مربوط به یک سازمان که مورد احتیاج مدیران، صاحبان سرمایه، بستانکاران دولت و عموم مردم می باشد.

در اغلب کشورها سازمانهای دولتی در دو شکل کلی انتفاعی و غیر انتفاعی ایجاد و اداره می شوند و در هر یک از سازمانهای دولتی هزینه ها را معمولاً از محل درآمدهای خود که با فروش کالا و ارائه خدمات تحصیل می نمایند تأمین می کنند بنابراین سیستم حسابداری این نوع سازمان باید امکان شناساسیی درآمدها و هزینه های واقعی هر سال مالی و مقایسه آنها با یکدیگر و تعیین میزان داراییها، بدهیها و ارزش ویژه (حقوق صاحبان سهام ) را در پایان سال مالی فراهم سازد. سازمانهای دولتی غیر انتفاعی هزینه های خود را از محل درآمدهای عمومی دولت و در حدود اعتبارات مصوب تأمین می نماید.

اقسام دستگاههای اجرایی در نظام اداری جمهوری اسلامی به شرح زیر می باشد:

1-وزارتخانه ها

2-مؤسسات دولتی

3-شرکتهای دولتی

4-مؤسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی

-وزارتخانه ها واحدهای سازمانی مشخص است که به موجب قانون به این عنوان شناخته شده یا بشود.

- مؤسسات دولتی واحد سازمانی مشخصی است که موجب قانون ایجاد و زیر نظر یکی از قوای سه گانه اداره می شود و عنوان وزارت خانه ندارد. نهاد ریاست جمهوری که زیر نظر ریاست جمهوری اداره می گردد یک مؤسسه دولتی شناخته می شود. شرکت دولتی شناخته شده باشد. و بیش از 5 درصد سرمایه آن متعلق به دولت باشد. هر شرکت تجاری که از طریق سرمایه گذاری شرکتهای دولتی ایجاد شود و مادام که بیش از پنجاه درصد سهام آن متعلق به شرکتهای دولتی است شرکت دولتی تلقی می گردد.

- مؤسسات و نهادهای عمومی غیر انتفاعی غیر دولتی واحدهای سازمانی مشخص هستند که با اجازه قانون به منظور وظایف و خدماتی که جنبه عمومی دارد تشکیل شده و یا می شود.

خصوصیات حسابداری دولتی

اصول عمومی:

1- استفاده از بودجه جهت کنترل دقیق وجوه عمومی به منظور:

الف- عدم تجاوز مخارج از حدود مقرر در قانون بودجه

ب- صرفه جویی در مصرف وجوه عمومی

ج‌- مقایسه و تطبیق عملیات با بودجه مصوب

2- تقسیم منابع درآمد با توجه به هدفهای مورد نظریه حسابهای مخصوص از طریق:

الف- نگهداری حسابهای جداگانه برای انواع مختلف وجود دولتی.

ب- هر حساب یک واحد کامل حسابداری است.

3-برقراری کنترل داخلی قوی و سیستم حسابداری داخلی.

الف- مطالعه و سنجش لیاقت و درستی مأموران یک سازمان

4-توجه به حسابداری درآمد و هزینه به جای حسابداری برای سود و زیان زیرا:

الف- منظور اصلی دولت تحصیل سود نیست.

ب- هدف اصلی و اساسی دولت انجام خدمات خاص، یا خدمات عمومی برای استفاده عموم مردم یا اهالی یک منطقه معین است.

5-تبعیت از قوانین و مقررات به منظور حفظ منافع اجتماعی

خصوصیات سازمانهای دولتی

- به طور کلی نبودن انگیزه سود جویی یکی از خصوصیات بارز سازمانهای دولتی است سازمانهای دولتی به منظور تحصیل سود تأسیس نمی شوند و انتظارات دریافت بازده نسبت به سرمایه گذاری خود و یا برگشت سرمایه را ندارد.

- شکل و ترکیب سازمانی و حدود مسئولیت به وسیله قانون ومقررات تعیین می شود. ملزم به رعایت قوانین مالی و بودجه ای می باشند.

- سازمانهای دولتی واحدهای سازمانی مشخص هستند که معمولاً با اجازه قانون ایجاد سهامداران و صاحبان سرمایه هستند و هیچگونه منافع یا حقوق قابل خرید، فروش و یا انتقال وجود ندارد.

- سازمانهای دولتی منابع مالی و پولی خود را از محل درآمدهای دولت در محدوده اعتبارات بودجه مصوب دریافت می نمایند و بر اساس ضوابط و مقررات قانونی هزینه انجام می پذیرد.

اهمیت برقراری سیستم حسابداری در سازمانهای عمومی و خصوصی دارای شعب متعدد است که اداره امور مالی از مهمترین و اساسی ترین آنها محسوب می شود، هر مؤسسه دولتی یا غیر دولتی ناگزیر از برقراری سیستم صحیحی برای اداره امور مالی خود می باشد بدون ایجاد چنین سیستم، اداره امور هر مؤسسه دیر یا زود دستخوش اختلال و بی نظمی خواهد شد.

ایجاد چنین سیستم، اداره امور مالی مستلزم استفاده کامل از روشهای حسابداری و پیروزی از اصول فن حسابداری و حسابرسی است. منظور اصلی از برقراری سیستم حسابداری عبارت است از تهیه و تنظیم اطلاعات مالی مربوط به یک سازمان که مورد احتیاج و بررسی مدیر یا مدیران صاحبان سرمایه و بستانکاران آن سازمان دولت و عموم مردم می باشند. اتخاذ روشهای تصحیح برای نیل به این منظور و تهیه گزارشهای مالی دقیق و قابل اطمینان برای مؤسسات گوناگون صرفنظر از وسعت، طرف اداره، حدود فعالیت انتفاعی یا غیر انتفاعی بودن آنها حائز اهمیت می باشد.

در سازمانهای دولت این مسأله بایستی مورد توصیه خاص قرار گیرد، زیرا نتایج حاصل از عملیات حسابداری در این قبیل مؤسسات یکی از مفیدترین وسایل سنجش کارآیی، لیاقت و صداقت افراد است که اداره امور عمومی یک ملت به دست آنان سپرده شده است.

اصول و موازین مخصوص حسابداری دولتی

علاوه بر ضوابط قواعد ذکر شده برخی اصول و موازین خاص نیز باید در سیستم حسابداری دولتی پیروی و اجرا شود، به اهم اصول مخصوص حسابداری ذیلاً اشاره خواهد شد:

اصول لزوم نگهداری حسابهای مستقل برای وجوه دولتی

یکی از خصوصیات اصلی حسابداری دولتی لزوم نگهداری حسابهای جداگانه و مستقل برای وجوه دولتی است.

سازمانهای دولتی از منابع دولتی از منابع مختلف برای اجرای وظایف محوله استفاده می نمایند. هر یک از این منابع برای تحقق اهداف و مقاصدی تخصیص داده می شود که منحصراً بایستی در اجرای فعالیتها و برنامه هایی مصرف می شود که رسیدن به اهداف مورد نظر را امکان پذیر نماید. این طراحی یک سیستم حسابداری مناسب جهت آوری اطلاعات مالی مربوط به هر یک از منابع و نگهداری حساب دریافت و پرداخت جداگانه اطلاعات مالی مربوط به هر یک از منابع و نگهداری حساب دریافت و پرداخت جداگانه آنها لازم به نظر می رسد. وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی ناگذیراند برای هر یک از منافع مالی مورد استفاده و به طور کلی هر یک از وجود مستقل در اختیار سیستم حسابداری جداگانه ای طراحی نمایند. هر یک از حسابهای مستقل وجود دارائی یکسری حساب (سر فصل) خود تراز یا متوازن می باشد که در هر مقطع زمانی با هم موازنه می شوند. با استفاده از سیستم حسابداری مستقل اطلاعات مربوط به دریافت و پرداخت و موجودی هر یک از وجود مستقل قابل استخراج خواهد بود.

اصول کنترل بودجه ای

یکی دیگر از اصول مهم و لازمه الرعایه در حسابداری دولتی اصل کنترل بودجه ای است اهمیت اصل مذکور ناشی از 55 قانون اساسی جمهوری اسلامی ساست که بدون رعایت آن جلوگیری از تجاوز هزینه ها از اعتبارات مصوب عملاً امکان پذیر نخواهد بود. (اصل پنجاه و پنجم): دیوان محاسبات به کلیه حسابهای وزارتخانه ها، مؤسسات، شرکتهای دولتی و سایر دستگاههایی که به نحوی از اتخاذ بودجه کل کشور استفاده می‌کنند به ترتیب قانون مقرر می دارد که هیچ هزینه ای از اعتبارات مصوب تجاوز نکرده و هر وجهی در محل خود به مصرف رسیده باشد. دیوان محاسبات حسابهای و اسناد و مدارک مربوطه را برابر قانون جمع آوری و گزارش تفریح بودجه هر سال را به انضمام نظارت خود به مجلس شورای اسلامی تسلیم می نماید. این گزارش باید در دسترس عموم گذاشته شود.)

در اجرای اصل کنترل بودجه ای، سیستم حسابداری وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی به نحوه طراحی می گردد که اجرای بودجه ی مصوب را در قالب طبقه بندی های بودجه ای میسر نماید. رابطه حسابداری دولتی و بودجه عمدتاً در راستای تحقق اصل کنترل بودجه ای است، بدین معنی که دفاتر حسابداری مورد عمل وزاتخانه ها و مؤسسات دولتی دقیقاً بر اساس نیازهای اطلاعات بودجه ای طراحی می گردد. اطلاعات مالی مربوط به درآمد ها و هزینه های به طریقی در دفاتر حسابداری ثبت می شود که امکان مقایسه ارقام واقعی درآمدهای قطعی وصول شده و هزینه های واقعی انجام یافته با ارقام مربوط به درآمدهای پیش بینی شده و اعتبارات مصوب مندرج در بودجه کل کشور سال مربوط را فهم سازد.

در اکثر حسابهای مستقل برای وجوه دولتی کنترل بودجه ای به وسیله ثبت و نگاهداری حسابهای مستقل برای وجوه دولتی کنترل بودجه ای به وسیله ثبت و نگاهداری حسابهای بودجه ای علاوه بر حسابهای عادل اعمال می گردد. حسابهای بودجه ای حسابهایی هستند که در آنها ارقام بودجه ای شامل درآمدهای پیش بینی شده و اعتبارات مصوب منعکس می شوند. حسابهای مذکور حسابهای موفق می باشند که درآغاز هر سال مالی بعد از ابلاغ بودجه مصوب به امور مالی سازمان دولتی افتتاح می شوند و در طول سال مالی بعد از ابلاغ مصوب به امور مالی سازمان دولتی افتتاح می شوند و در طول سال مالی همراه با حسابهای عادی نگهداری و در پایان سال مالی بسته می شوند.

3-اصل تقدم قوانین و مقررات مالی و محاسباتی بر اصول متداول حسابداری

در حسابداری دولتی اهمیت قوانین و مقررات مالی به اندازه ای که اصول و موازین متداول حسابداری را تحت تأثیر قرار می دهند. در اجرای این اصل هر جا که قوانین و مقررات مالی و محاسباتی را اصول موازین متداول حسابداری را بر اصول و موازین حسابداری ترجیح داده و اجرا نماید.

23-اصل تأمین اعتبار و ایجاد تعهد

در نتیجه لزوم ایجاد حسابهای مستقل برای وجوه دولتی و استفاده از سیستم حسابداری بودجه ای در مؤسسات دولتی پرداخت کلیه مخارج اینگونه مؤسسات باید قبلاً تعهد انجام شدن این تعهد در عرف اداری تأمین اعتبار نامیده می شود.

به عبارت دیگر هر نوع تعهدی قبلاً بایستی تأمین اعتبار گردند یعنی قبل از اینکه بر ذمه دولت ایجاد شود بایستی از 2 جنبه متفاوت زیر اطمینان حاصل شود.

1-آیا مخارجی که قرار است انجام شود در انطباق با قوانین و مقررات حاکم بر مصرف اعتبارات می باشد و مجوز قانونی دارد؟ یا به عبارت دیگر چنین خرجی در بودجه پیش بینی شده است؟

2-آیا مخارج مربوطه در حد اعتبار پیش بینی شده می باشد یا محل کافی برای انجام هزینه وجود دارد و تخصیص مربوطه صورت گرفته است؟

اجرای صحیح اصل تأمین اعتبار و ایجاد تعهد تحقق اصل کنترل بودجه ای را فراهم نموده و کلیه دستگاههای دولتی را که به نحوی از انحنای بودجه کل کشور وجهی دریافت می نماید مکلف به رعایت آن خواهند بود.

ماده 18 قانون محاسبات عمومی: تأمین اعتبار عبارت است از اختصاص دادن تمام یا قسمتی از اعتبار مصوب برای هزینه معین.

5-اصل عدم محاسبه استهلاک داراییهای ثابت

در وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی داراییهای ثابت به محض خرید به حساب هزینه منظور می شود و محاسبه استهلاک برای دارایئهای ثابت معمول نمی باشد، عدم لزوم محاسبه استهلاک برای دارائیهای ثابت علیرغم مخالفت برخی صاحبنظران حسابداری دولتی در اکثر کشورهای جهان مورد پذیرش واقع شده است.

6-اصل استفاده از مبانی حسابداری معین

در حسابداری دولتی جهت ثبت درآمدهای و هزینه ها و نشان دادن وضعیت مالی و نتایج فعالیتهای مالی هر حساب مستقل معمولاً از یکی از مبانی حسابداری تعهدی، نقدی تعهدی تعدیل شده یا نقدی تعدیل شده استفاده می شود.

الف- در اکثر کشورها فعالیتهای مالی حسابهای مستقل برای وجوه دولتی بر مبنای حسابداری تعهدی تعیدل شده ثبت می شوند. به عبارت دیگر درآمدها در دوره ای مورد شناخت قرار می گیرند که آماده، قابل اندازه گیری و قابل قبول باشند و هزینه ها در دوره ای مورد شناخت واقع می شوند که تعهد یا بدهی معین از محل اعتبارات مصوب حساب مستقل بوجود می آیند. در ایران فعالیتهای مالی حساب مستقل وجوه جاری و سایر حسابهای مستقل برای وجوه دولتی معمولا بر مبنای حسابداری نقدی تعدیل شده ثبت می گردند در این مبنا فقط پرداختهائی که بعد از ایجاد تعهد انجام شده اند یه حساب هزینه درآمدهایی که عملا وصول گردیده اند بحساب درآمد منظور می شود.

ب- درآمدها و هزینه هایی حساب های مستقل برای وجود سرمایه ای معمولاً بر مبنای حسابدرای تعهدی کامل ثبت می شوند. بنابراین در این حسابها مستقل، درآمدها در دوره تحقق آنها (دوره ای که در آن خدمات و کالاها ارائه می شوند) و هزینه ها در دوره وقوع آنها (دوره ای که در نتیجه دریافت کالا و خدمات تعهد یا بدهی ایجاد می شود) به حسابها منظور می گردند.

ج- درآمد و هزینه های حسابهای مستقل برای وجوه امانی، باید با مبانی حسابداری هماهنگ و متناسب با اهداف اندازه گیری فعالیتهای مالی آنها ثبت شوند.

حسابهای مستقل وجوه امانی غیر قابل مصرف و وجوه امانی بازنشستگی معمولا بر مبنای حسابداری تعهدی تعدیل شده ثبت می شود.

7-اصل لزوم ارتباط استهلاک با حسابهای مستقل

یکی از اصول متداول حسابداری دولتی، لزوم ارتباط دادن مسئله داراییهای ثابت ثبت نمی شوند، زیرا قیمت تمام شده داراییهای ثابت خریداری شده توسط حسابهای مستقل مذکور در تراز نامه آنها منعکس نمی گردد. استهلاک داراییها ثابت ممکن است به منظور تعیین قیمت تمام شده و تجزیه و تحلیل آنها در سیستم های حسابداری قیمت تمام شده محاسبه می شود ذخیره استهلاک داراییهای ثابت را میتوان در (گروه حساب داراییهای ثابت عمومی) ثبت نموده اند. در ایران نیز به علت تعهدی نبودن مبنای حسابداری دولتی و عدم پیش بینی اعتبارات لازم برای منظور نمودن استهلاک سالانه به حساب هزینه و نیز به دلیل احتساب قیمت تمام شده داراییهای ثابت خریداری شده و حساب هزینه در دوره خرید، استهلاک داراییهای ثابت حسابهای مستقل برای وجوه دولتی در حسابهای مستقل اخیر ثابت نمی شود.

استهلاک داراییهای ثابت خریداری شده از محل منابع مالی حسابهای مستقل برای وجوه سرمایه ای در حسابهای هزینه استهلاک و ذخیره استهلاک حسابهای مستقل مذکور ثبت می گردند.

استهلاک داراییهای ثابت آن گروه از حسابهای مستقل برای وجوه اماکنی که در آنها درآمدها. هزینه ها و سود ویژه دوره مالی اندازه گیری می شوند باید در حسابهای مستقل مذکور ثبت گردند.

8-اصل لزوم تعینی ارزش داراییهای ثابت بر اساس ضوابط معین

در سازمانهای دولتی، داراییهای ثابت باید به قیمت شده در حسابهای ثبت شوند. در صورت عدم امکان تعیین قیمت تمام شده باید از مبنای ارزش برآورده شده استفاده شود. داراییهای ثابتی که به عنوان کمک یا هدیه دریافت گردیده اند باید با قیمت ارزیابی شده یا ارزش برآورده شده عادلانه در تاریخ دریافت در حسابهای منعکس گردند. درحسابداری دولتی در اکثر موارد برای تعیین تمام شده داراییهای ثابت از همان معیارها و موازین عمل در حسابداری بازرگانی استفاده می شوند.

9-اصل لزوم رعایت ضوابط معین برای تحصیل درآمد ها و انجام هزینه ها

یکی از اصول مداول حسابداری دولتی، لزوم رعایت مقررات، تشریفات و شرایط خاص برای وصول درآمدها و انجام هزینه های سازمانهای دولتی می باشد. شرط اصلی برای وصول درآمدها (علیرغم طبقه بندی و پیش بینی آنها در بودجه مصوب) وجود قوانین و مقررات خاصی است که منابع و نحوه وصول درآمدها را مشخص می سازد، در صورتیکه انجام هزینه مستلزم تحقق شرائط لازم و کافی می باشد که عبارتند از وجود اعتبار کافی و رعایت مقررات تشریفات و محدودیتهای قانونی، بنابراین در سازمانهای دولتی رعایت شرائط زیر برای انجام هزینه های ضروری است:

هزینه های دولت و سازمانهای دولتی باید در محدوده درآمدهای شناسایی شده آنها تعهد و پرداخت گردند.

هزینه های سازمانها دولتی فقطه به صورت وجود اعتبار یعنی مبلغی که برای مصرف معین در بودجه به تصویب می رسد.) در بودجه مصوب آنها و کافی بودن مانده مصرف نشده عبارات مصوب باید انجام شود.

هزینه های سازمان های دولتی باید با رعایت قوانین و مقررات و تشریفات پیش بینی شده قانون (مراحل خرج در قانون محاسبات عمومی ایران) پرداخت شوند. در ایران طبق محاسبات عمومی پیش بینی درآمدها یا سایر منابع تأمین اعتبار در بودجه کل کشور مجوزی برای وصول آنها از اشخاص تلقی نمی گردند و در هر مورد احتیاج به مجوز قانونی دارد. ولی وصول درآمدهایی که حتی در بودجه کل کشور منظور نشده اند طبق قوانین و مقررات مربوط به خود مجاز است همچنین برابر قانون محاسبات عمومی وجود اعتبارات در بودجه کل کشور به خودی خود برای اشخاص حقیقی و حقوقی ایجاد حق نمی کند و استفاده از اعتبارات باید با رعایت مقررات مربوط به خود به عمل آید.

10-اصل لزوم تمرکز وظایف و مسئولیتهای مالی

در هر سازمان دولتی، کلیه وظایف ومسئولیتهای مربوط به امور حسابداری و مالی باید در یک اداره یا واحد، تحت سرپوشی یک مسئول یا مدیر متمرکز شوند. واحد مذکور باید تمام وظایف مربوط به کنترلهای حسابداری و بودجه ای وصول درآمدها انجام هزینه های نگهداری حسابها، تهی صورت های مالی، تطبیق فعالیتهای مالی با قوانین و مقررات و سایر وظایف مالی را با رعایت اصول کنترلهای داخلی انجام دهد. تهیه گزارشهای مالی جامع، گزارشهای مالی تجامع، تهیه اطلاعات لازم در زمینه نحوه تخصیص و مصرف منابع مالی و تصمیم گیری در مورد شکل و کفایت حسابها و روشهای حسابداری از اموری هستند که باید تحت نظارت مستقیم مدیر یا مسئول حسابداری انجام شوند.

11-حسابرسی صورتهای مالی سازمانهای دولتی

صورتهای مالی سازمانهای دولتی باید حداقل یک بار در پایان هر سال مالی بوسیله حسابرسان دولتی مطلع از قوانین و مقررات مالی که دارای تبحر، تخصص و تجربه فنی حرفه ای باشند حسابرسی گردند . در حسابرسی دولتی، حسابها و اسناد قانونی ومالی هر سازمان دولتی به منظور حصول اطمینان از صحت دقت و اعتبار آنها اطمینان از رعایت قوانین و مقررات مالی و بودجه ای و اصول متداول حسابداری دولتی در انجام و ثبت فعایتهای مالی مورد رسیدگی واقع می شوند. حسابرسی صورتهای مالی سازمانهای دولتی باید بر اساس اصول متداول حسابرسی دولتی و با توجه به سیستم کنترلهای داخلی موجود و نقاط قوت و ضعف آن انجام شود.

اظهار نظر در مورد صورتهای مالی سازمان دولتی و وضعیت مالی و نتیجه فعالیتهای مالی حسابهای مستقل باید درست، منطقی، منصفانه و متکی به اسناد و مدارک اطلاعات کافی و کامل باشد.

اظهار نظر در مورد کفایت و صحت روشهای اجرای برنامه های بلند مدت و میان مدت و بودجه های برنامه ای و عملیاتی از وظایف حسابرسان دولتی است. با توجه به اینکه دولت و سازمانهای دولتی باید برنامه ها، فعالیتها و طرحهای خود را در محدوده اعتبارات مصوب و مجوزهای قانونی اجرا نمایند بنابراین اطلاعات و گزارشهای ارائه شده و به

به قوه مقننه در خصوص قانونی بودن عملیات اجرایی و تحصیل درآمدها و انجام هزینه ها و نیز عدم تجاوز و قصور مسئولین مالی دولت از مسئولیتها، اختیارات و وظائف قانونی خود نیز باید مورد تأئید حسابرسان دولتی واقع شود.

انواع حسابهای مستقل در حسابداری دولتی

یکی از اصول متداول حسابداری دولتی لزوم ایجاد و نگهداری حسابهای مستقل برای منابع مالی و وجوهی است که طبق مقررات به مصارف معین تخصیص داده شده اند. هر حساب مستقل که در آنها وجوه نقد و سایر دارائیها، بدیها، اندوخته ها مازاد و بطور کلی منابع و مصارفی (دریافتها ، پرداختها، موجودیها) که به منظور اجرای فعالیت عملیات خاص یا نیل به اهداف معین طبق قوانین و مقررات تفکیک شده اند ثبت می شود.

هر واحد مالی و حسابداری مستقل معمولا به موجب قوانین و مقررات ایجاد می شود و مصرف منابع مالی آن نیز تابع محدودیها، تشریفات و مقررات مصوب می باشد. در اکثر کشورهای جهت ثبت فعالیتهای مالی سازمانهای دولتی معمولا از سه نوع کلی حسابهای مستقل به شرح ذیل نگهداری و استفاده می گردد.

1-حسابهای مستقل برای وجوه دولتی

حساب مستقل عمومی

حساب مستقل درآمد اختصاص

حساب مستقل پروژه اختصاصی

حساب مستقل پروژه های عمران

حساب مستقل تأمین مالی و بازار پرداخت دیون بلند مدت

حساب مستقل وجوه دریافتی بابت خدمات خاص

2-حسابهای مستقل برای وجوه امانی

حسابهای مستقل وجوه امانی قابل مصرف

حسابهای مستقل وجوه امانی غیر قابل مصرف

حسابهای مستقل وجوه امانی بازنشتگی

حساب مستقل وجوه وصولی به نمایندگی از سایر سازمانها

حسابداری دولتیطبقه بندی و تلخیص فعالیت های مالی یک مؤسسهوزارتخانه ها

چه ابزارها و عواملی باعث انگیزش خبرنگاران خبرگزاری ها برای فعالیت بهترشده است؟

در کشور ما علی رغم این که اینترنت همپای کشورهای غربی در میان مردم نفوذ پیدا نکرده، اما به هر روی روز به روز شاهد گسترش این وسیلة ارتباطی در میان اقشار مختلف مردم هستیم که با توجه به سرعت این نفوذ می توان تصور کرد که در آینده ای نزدیک – که بیش از چند سال نخواهد بود – اینترنت، گسترشی در حدود یک رسانه همگانی پیدا کند و به تبع این مساله، خبرگزاری ها

دسته بندی	خبرنگاری
فرمت فایل	doc
حجم فایل	137 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	167

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

1) مقدمه

خبرگزاری ها مبنع تغذیه مطبوعات و در سال های اخیر، خود در حال فراگیرشدن به مثابه یک رسانه جمعی هستند.

در کشور ما علی رغم این که اینترنت همپای کشورهای غربی در میان مردم نفوذ پیدا نکرده، اما به هر روی روز به روز شاهد گسترش این وسیلة ارتباطی در میان اقشار مختلف مردم هستیم که با توجه به سرعت این نفوذ می توان تصور کرد که در آینده ای نزدیک – که بیش از چند سال نخواهد بود – اینترنت، گسترشی در حدود یک رسانه همگانی پیدا کند و به تبع این مساله، خبرگزاری ها نیز به رسانه ای تبدیل شوند که مردم، برای دسترسی به اخبار روز، مستقیماً به آنها مراجعه کنند.

علاوه بر این در سال های اخیر و پس از تأسیس خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) به عنوان دومین خبرگزاری ایران پس از حدود 60 سال، شاهد تأسیس آژانس های خبری متعددی بوده ایم که هرکدام شامل مجموعة بزرگی از عوامل انسانی، ازجمله خبرنگاران هستند.

مجموعة این عوامل، به علاوة اهمیت و رسالت رسانه ها در یک جامعه متمدن، لزوم توجه به خبرنگاران خبرگزاری ها به عنوان ارکان اصلی جمع آوری و ارسال اخبار را خاطرنشان می کند. این توجه را می توان شناخت و فراهم کردن ابزارهای انگیزش خبرنگاران برای انجام کار بهتر دانست. به طور کلی، انگیزش را می توان به عنوان نیروی محرک فعالیت های انسانی و عامل جهت دهندة آن تعریف کرد. عوامل انگیزشی عموماً به دو دسته درونی و بیرونی تقسیم می شوند که در مورد موضوع این تحقیق، مهم ترین این ابزارها و عوامل در اختیار مدیران خبرگزاری هاست، چه در مواردی که به ابزارهای انگیزشی مادی مربوط می شود و چه ابزارهای انگیزشی معنوی.

در واقع توجه به این که چه عوامل و ابزارهایی می تواند باعث ترغیب و انگیزش خبرنگاران برای صرف وقت، انرژی و دقت بیشتر و درنتیجه، ارائه اخبار با کیفیت بالاتر شود بیش از همه می تواند مورد توجه مدیران خبرگزاری ها واقع شود تا با شناخت نیازهای خبرنگاران خود، زمینة پیشرفت خبرگزاری متبوعشان را فراهم کنند و از سوی دیگر تا حدی امنیت مادی و روانی قشری را فراهم کنند که از کمترین امنیت شغلی در جامعة ما بهره مند است.

2) طرح مسأله و تعریف موضوع

پاسخ به این سوال که «چه ابزارها و عواملی باعث انگیزش خبرنگاران خبرگزاری ها برای فعالیت بهتر و درنتیجه، ارائه اخبار صحیح تر و دقیق تر و به یک معنا، ارتقاء کیفی اخبار می شود» مسأله اصلی این تحقیق است.

برای پاسخ به این سؤال، چهار خبرگزاری کشور بر اساس اولویت تاریخ تأسیس انتخاب شده اند. خبرگزاری، یک سازمان خبری است که وظیفه و مأموریت آن، جستجو، تحقیق، جمع آوری و تنظیم اطلاعات و پیام هایی است که ضرورتاً باید آنها را در مرکزی انباشت نماید و سپس این اخبار را به مشتریان خود (روزنامه ها، رادیوها، تلویزیون ها، مراکز اقتصادی و سیاسی
و ...) ارسال کند. (ژان لویی، سروان شرایبر، «نیروی پیام»، (تهران، سروش1371)

این تعریف را می توان این گونه تکمیل کرد که امروزه آحاد مردم نیز به مشتریان خبرگزاری ها افزوده شده اند و در واقع این، تنها رسانه ها نیستند که به عنوان واسطه، اخبار خبرگزاری‌ها را به مردم می رسانند بلکه بسیاری از مردم از طریق شبکة اینترنت به طور مستقیم از اخبار خبرگزاری ها استفاده می کنند و بنابراین حیطة مشتریان خبرگزاری ها بسیار گسترده تر شده و روز به روز نیز در حال گسترش است.

با توجه به این موارد، اخبار ارسالی برروی خروجی خبرگزاری ها از اهمیت بسیاری برخوردار است و از آنجا که عوامل اصلی تامین کننده این اخبار، خبرنگاران هستند، به نظر می رسد تامین ابزارها و عوامل انگیزشی برای آنها جهت ارائه ی اخباری با کیفیت بالا از مهمترین مواردی است که باید مورد توجه مدیران خبرزگزاری ها قرار بگیرد، چرا که تأمین این ابزارها عمدتاً بر عهده و در حیطة اختیارات آنهاست. این تحقیق قصد دارد علاوه بر شناسایی ابزارهای انگیزشی خبرنگاران از دیدگاه خود آنها، وجود یا عدم وجود این ابزارها در خبرگزاری های مورد بررسی و میزان رضایت خبرنگاران این ابزارها را نیز مورد توجه قرار دهد.

3) بیان ضرورت و اهمیت موضوع

در دنیای امروز نقش وسایل ارتباط جمعی در همة شؤون زندگی اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و حتی فردی غیرقابل انکار است.

در تمامی متون علم ارتباطات معمولاً از چهار وسیله ی مطبوعات، رادیو، تلویزیون و سینما به عنوان وسایل ارتباط جمعی نام برده می شود که در دهه های اخیر با توجه به کاهش شدید نقش خبری سینما، سه وسیله ی مطبوعات، رادیو و تلویزیون را می توان وسایل ارتباط جمعی اصلی دانست. در این میان نامی از خبرگزاری به عنوان یک وسیلة ارتباطی برده نمی شود. در این تحقیق سعی شده است بر اساس دلایل مستند ثابت شود که خبرگزاری به عنوان منبع تغذیه ی دیگر رسانه ها، خود یک وسیلة ارتباط جمعی است که در فصل های بعد در این مورد توضیحات کاملی داده شده است. اما آن چه در این بحث قابل طرح است این که اگر خبرگزاری را یک سازمان خبری بدانیم که وظیفه اش جمع آوری و ارسال اخبار است و به عنوان یک وسیلة ارتباط جمعی نقش مؤثری در جامعه ایفا می کند، شاید بتوان مهم ترین رکن این رسانه را خبرنگاران دانست، کسانی که از ابتدایی ترین مرحله تا نهایی ترین آن – به جز ارسال اخبار روی سایت – در جریان این روند، تأثیر گذارند. خبرنگاری از جمله مشاغل سخت دنیا تعریف شده است و از این رو شاید بتوان گفت خبرنگار، نسبت به شاغلین حرفه های دیگر به عوامل برانگیزاننده ی بیشتری برای فعالیت خود همان تهیة اخبار است، احتیاج دارد؛ عواملی که هم از جنبه ی درونی و معنوی و هم از نظر بیرونی و مادی قابل بررسی است. از این رو این که خبرنگاران، چه عوامل و ابزارهایی را باعث پیشرفت در کارشان، یعنی ارتقاء کیفی اخبار می دانند و این که این ابزارها تا چه میزان در خبرگزاری های مورد بررسی - به عنوان نمونه ای از خبرگزاریهای موجود در کشور – وجود دارد دو مقوله ای که اهمیتشان با توجه به مباحث مطرح شده، روشن است، با این تأکید که بیشترین کاربرد شناخت این مسأله، برای مدیران خبرگزاری هاست.

4) تشریح فرایند تاریخی موضوع

آن چه تا به حال در مورد مبحث انگیزش در زمینه ارتباطات مطرح شده بیشتر مربوط به مخاطبان وسایل ارتباط جمعی بوده است؛ و بررسی ابزارهایی که می تواند باعث انگیزش خبرنگاران برای ارائه اخبار با کیفیت هرچه بیشتر شود، تا به حال مورد توجه قرار نگرفته است.

با توجه به آن چه در قسمت ضرورت و اهمیت موضوع بیان شد، به نظر می رسد بررسی و تأمین نیازهای انگیزشی خبرنگاران، برای ارتقاء کیفی اخبار و درنتیجه، بالا رفتن کیفیت اخبار به طور کلی از اهمیت بسیاری برخوردار است.

در مورد موضوع این تحقیق، در بررسی هایی که نگارنده انجام داده است، با وجود تعدادی تحقیق در مورد خبرگزاری ها، به عنوانی که ارتباطی با موضوع این تحقیق داشته باشد برخورد نکرده است.

5) اهداف تحقیق

خبرنگاران، اصلی ترین ارکان تهیه خبر هستند که شناختن و تأمین ابزارهایی که انگیزش آنها را در جهت ارتقاء کیفیت اخبار بیشتر کند، می تواند بر روند اطلاع رسانی که یکی از پایه های توسعة هر کشوری است، تأثیر بسزایی داشته باشد.

هدف از این تحقیق، از سویی شناختن ابزارهایی است که از نظر خود خبرنگاران برایشان انگیزه ایجاد می کند که کیفیت کار و در واقع میفیت اخبارشان بالا رود، و از سوی دیگر آشنا کردن دست اندرکاران، بخصوص مدیران خبرگزاری ها با عوامل و موانع پیشرفت خبرگزاری متبوعشان در امر اطلاع رسانی است.

از دیگر اهداف این تحقیق می توان به موارد زیر اشاره کرد:

-شناخت میزان رضایت خبرنگاران از حرفة خود.

-شناخت میزان رضایت خبرنگاران از محیط کاری، روش های مدیریتی، درآمد و امکانات رفاهی خود.

-میزان وجود ابزارهای انگیزشی در هرکدام از خبرگزاری‌های مورد بررسی.

-مقایسه خبرگزاری ها از لحاظ دارا بودن بیشترین و کمترین ابزارهای انگیزشی برای خبرنگاران.

خبرگزاری

خبرگزاری، یک سازمان خبری- مطبوعاتی است که وظیفه و مأموریت آن، حستجو، تحقیق، جمع آوری و تنظیم اطّلاعات و پیامهایی است که ضرورتاً باید آنها را در مرکزی انباشت نماید و سپس این اخبار را به مشتریان خود (روزنامه ها، رادیوها و تلویزیونها، مراکز اقتصادی، سیاسی، سفارتخانه ها و ...) ارسال کند.

امتیازات یا ویژگیهای خبرگزاری

1- سرعت عمل: یک خبرگزاری باید در وضع و شرایطی باشد که بلافاصله از وقوع هر رویدادی، در هر جا و هر وقت، اطلاع حاصل کند و خبر آن را بدون تأخیر به کلیه مشترکان خود برساند. همه کارهای کلیه کارکنان خبرگزاری بر اصل سرعت استوار است، چون فقط با رعایت این اصل می توان از هدر رفتن فرصتها جلوگیری کرد.

بنابراین خرگزاری ماهیتاً سازمانی است که باید اخبار و گزارشهای خبری را در اسرع وقت و سریعترین زمان ممکن به دیگر رسانه های خبری برساند و به همین دلیل سرعت انتقال اخبار و گزارشها در یک خبرگزاری از اهمیتی ویژه برخوردار است. یک خبرگزاری باید در رقابت با دیگر خبرگزاریها بتواند با سرعت بیشتری اخبار را روی تلکس خود ارسال کند، چرا که روزنامه ها که از مهمترین مشترکان خبرگزاریها محسوب می شوند، معمولاً اخبار را از خبرگزاری ای دریافت می کنند که اخبار را سریعتر ارسال می کند. گاه حتی یک دقیقه پیشی گرفتن بر رقیبان، در جهت فرستادن یک خبر مهم، می تواند برای یک خبرگزاری پیروزی مهم و سرنوشت سازی شمرده شود.

از سوی دیگر یک خبرگزاری باید محدودیتهای زمانی روزنامه ها را در نظر بگیرد که با توجه به این محدودیتها، نقش سرعت در نحوه عمل یک خبرگزاری از اهمیت ویژه ای برخوردار خواهد شد. این امر خصوصاً در کشورهایی که در آن بیش از یک خبرگزاری (که معمولاً دولتی است)، فعالیت می کنند از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

برای مثال در ایران روزنامه ها که یکی از مهمترین وسیله های اشاعه اخبار خبرگزاری محسوب می شوند، معمولاً صفحات اصلی خود را به ترتیب اولویت و نسبت این که روزنامه صبح چاپ شود یا بعدازظهر می بندند، به این ترتیب اگر روزنامه ای صفحه اول و دوم خود را ساعت هفت بعدازظهر ببندد، اخباری که پس از این ساعت روی تلکس خبرگزاریها قرار می گیرد چندان مورد توجه روزنامه ها قرار نخواهد گرفت، مگر این که خبر از اهمیت ویژه ای برخوردار باشد که در این صورت روزنامه ها با قبول مشکل صفحه بندی مجدد و جایگزینی یک خبر به جای خبر دیگر برحسب ارزش خبری بیشتر، این خبر را مورد استفاده قرار می دهند. به این ترتیب یک خبرگزاری باید بتواند اخبار مهم روز را در سریعترین زمان ممکن و قبل از این که کار انتخاب اخبار و صفحه بندی در روزنامه به پایان برسد بر روی تلکس مطبوعاتی خود ارسال کنند.

البته همانطور که در تعریف خبرگزاری عنوان شد، خبرگزاریها غیر از روزنامه ها و رادیو و تلویزیون، مشترکان دیگری هم دارند، امّا حتی همان مشترکان نیز، رسانه ای را ترجیح می دهند که آنها با سرعت بیشتری از اخبار مطلّع سازد.

2- وابستگی رادیو، تلویزیون و مطبوعات به خبرگزاری‌ها: غیر از خبرگزاری، هیچ یک از وسایل ارتباط جمعی قادر نیستند به تنهایی شبکه اطّلاعاتی وسیعی را در سطح جهان برای انجام کارهای خود تأسیس کنند. مهمترین مانع این کار نیز هزینه سرسام آور تأمین چنین شبکه هایی است. خبرگزاریها معمولاً از لحاظ سازمانی بزرگتر و گسترده تر از روزنامه ها و گاه حتی رادیوها و تلویزیونها هستند. خبرگزاری باید بتواند با اتکا به نیروی انسانی و امکانات زیادی که فراهم می کند، دیگر وسایل ارتباط جمعی را تحت پوشش خبری قرار دهد. لحاظ کردن این نکته که خبرگزاری مهمترین تغذیه کننده خبری رسانه های ارتباط جمعی است و این که روزنامه ها و رادیو و تلویزیونها معمولاً برای بسیاری از اخبار از تهیه گزارش ویژه، خودداری می کنند و به اخبار خبرگزاریها در آن مورد اعتماد بسنده می کنند، بر اهمیت فعالیت خبرگزاریها می افزاید.

3- عینیت کامل و دقیق اخبار: عینیت از اصول اولیه خبری است، البته رعایت این اصول از جانب کلیه مطبوعات و رسانه های دیگر نیز ضروری است، امّا در کار خبرگزاریها از اولویت بیشتری برخوردار است. به این ترتیب که هرگونه عملکرد ضعیف یا منفی در کار خبرگزاری به طور مستقیم بر روی عملکرد دیگر رسانه های ارتباط جمعی تأثیر می گذارد و در پی آن تأثیر منفی بیشتری نیز بر جامعه خواهد گذارد. برای مثال، اگر یک خبر اشتباه و مغرضانه در یک روزنامه چاپ شود، تنها مخاطبان آن روزنامه در معرض آن قرار می گیرند، ضمن این که مخاطبان آن روزنامه می توانند با رجوع به دیگر روزنامه ها و منابع خبری اطلاعات خود را در مورد خبر نادرست روزنامه های مورد نظر اصلاح کنند. علاوه بر این مخاطبان یک روزنامه، خصوصاً در کشورهایی چون کشور ما، در بهترین شرایط بسیار کمتر از مخاطبان از مخاطبان مجموع دیگر وسایل ارتباط جمعی است.

امّا اگر یک خبر نادرست بر روی تلکس خبرگزاری قرار بگیرد، درج این خبر در روزنامه ها و نشریات مختلف و پخش از طریق رادیو و تلویزیون، تمام کشور را تحت تأثیر قرار خواهد داد. جبران این اشتباه بسیار مشکلتر از جبران چاپ یک خبر نادرست در روزنامه است و حتی ممکن است عواقب بسیار وخیمی به ویژه در حوزه مسایل سیاسی دربر داشته باشد. به این ترتیب عمل یک خبرگزاری در حوزه اطّلاع رسانی از حساسیت بیشتری نسبت به دیگر رسانه ها برخوردار است که این حساسیت به ویژه بر روی کار خبرنگاران شاغل در خبرگزاری تأثیر بیشتری می گذارد. به عبارت دیگر توقع و انتظاری که مردم جهان از یک خبرنگار معمولی روزنامه دارند، در مورد خبرنگاران و دبیران و سردبیران خبرگزاریها به اوج می رسد.

4- کامل بودن سرویسهای خبرگزاری: سرویسهای خبرگزاری باید از هر جهت کامل باشد. بدیهی است برای هیچ روزنامه ای این امکان وجود ندارد که کلیه خبرهای یک خبرگزاری را که معمولاً بدون عنوان و عکس است و روزانه به چند صد صفحه بزرگ بالغ می شود، در صفحات خود درج کند، امّا در عین حال نادیده گرفتن این اخبار را نیز، نوعی نادیده انگاشتن خواسته های عده ای از خوانندگان است، چون در هر صورت در میان هزاران و میلیونها خواننده هر روزنامه، اشخاصی هم هستند که به تعدادی از همان خبرها علاقه مندند. در هر روزنامه ای، هر روز تعداد زیادی از اخبار خبرگزاریها را دور می ریزند، مختصر می کنند یا از خبر یک صفحه ای فقط یکی دو سطر را به کار می برند. امّا کار دور ریختن یا خلاصه کردن در همه روزنامه ها یکسان نیست چه بسا خبری که از طرف دبیران یک روزنامه به سبد کاغذهای باطله فرستاده می شود، نیم ستون روزنامه دیگری را اشغال کند اما در هر حال وظیفه خبرگزاری است که در هر یک از سرویسهای خود کلیه خبرهایی را که ممکن است فقط برای اقلیت بسیار ناچیزی از مشترکانش جالب باشد، مخابره کند.

جایگاه خبرگزاری در میان وسایل ارتباط جمعی

در متون و کتابهای علمی علم ارتباطات معمولاً از چهار وسیله مطبوعات، رادیو، تلویزیون و سینما به عنوان وسایل ارتباط جمعی نام برده می شوند که با توجه به تحولات دهه های اخیر و کاهش شدید نقش خبری سینما، سه وسیله مطبوعات، رادیو و تلویزیون به عنوان وسایل ارتباط جمعی و خبری اصلی معرفی می شوند و معمولاً نامی از خبرگزاری و جایگاه آن در میان وسایل ارتباط جمعی دیده نمی شود.

خبرگزاری، مادر و تغذیه کننده اصلی رسانه های دیگر محسوب می شود و بنابراین نمی توان آن را زیر مجموعه دیگر رسانه ها دانست. به این ترتیب باید برای خبرگزاری ماهیتی مستقل از دیگر رسانه ها قائل شد و با توجه به این ماهیت مستقل در مورد این که آیا خبرگزاری یک وسیله ارتباط جمعی هست یا نه، به نتیجه ای مشخص رسید. وسایل ارتباط جمعی دارای همگونی ها و ویژگیهای مشترک مشخصی هستند که با مقایسه و تطبیق این ویژگیها با نحوه عملکرد یک خبرگزاری می توان به سؤال فوق پاسخ داد. این همگونیها یا ویژگیهای مشترک عبارتند از:

الف- سرعت انتشار ب- مداومت انتشار پ- وسعت حوزه انتشار ت- فراوانی و گوناگونی محتوا

الف- سرعت انتشار: سریع و آنی بودن ارتباطات جمعی از مهمترین خصلتهای آن به شمار می رود. هم اکنون رویدادها و وقایع گوناگون در سراسر نقاط جهان تنها ظرف چند دقیقه به وسیله وسایل ارتباط جمعی در اختیار مردم گذاشته می شود. در این میان روزنامه با توجه به زمان انتشار دوره ای خود و محدودیتهای فنی، هنوز نمی تواند وقایع را به طور آنی پخش کند. امّا رادیو و تلویزیون هم اکنون قادرند بلافاصله آخرین خبرها را متشر کنند. سینما از لحاظ سرعت انتشار با دیگر وسایل ارتباطی وجه اشتراک ندارد و اصولاً جنبه خبری این رسانه بسیار محدود است.

امّا در مورد خبرگزاری همانطور که قبلاً گفته شد، سرعت در کار این رسانه نقش بسیار مهمی دارد. وقتی در نظر داشته باشیم که رادیوها و تلویزیونها که سریعترین وسایل ارتباطب جمعی شناخته شده اند، بسیاری از اخبار خود را از خبرگزاریها تأمین می کنند، قطعاً به این نکته پی می بریم که خبرگزاریها باید بتوانند در اسرع وقت به تهیه اخبار و گزارشها بپردازند تا در کار دیگر رسانه ها خللی پیش نیاید. بنابراین خبرگزاریها از لحاظ سرعت انتشار با دیگر رسانه های ارتباط جمعی همگونی دارند.

ب- مداومت انتشار: اکنون وسایل ارتباط جمعی بدون انقطاع در تمام ساعات شبانه روز فعالیت می کنند و به طور منظم و مداوم پیامهای فراوان خود را در اختیار استفاده کنندگان می گذارند. «مداومت انتشار از مهمترین خصوصیات وسایل ارتباط جمعی به شمار می رود.»

خبرگزاری نیز به عنوان تغذیه کننده دیگر وسایل ارتباطی مجبور به حفظ مداومت انتشار خبرها و پیامهای خود هستند و اغلب به طور 24 ساعته به فعالیت می پردازند. بنابراین مداومت انتشار نیز از دیگر ویژگیهای اصلی یک خبرگزاری محسوب می شوند.

پ- وسعت حوزه انتشار: قدرت پخش و حوزه انتشار وسایل ارتباط جمعی در دوره معاصر افزایش و گسترش فوق العاده ای یافته است. در حال حاضر برخلاف عصر ارتباطات مستقیم که چهره به چهره بودن تماسهای فردی از توسعه و نفوذ آنها جلوگیری می کرد، وسایل ارتباط جمعی به افراد بی شماری اجازه داده اند که در همه جا با یکدیگر ارتباط داشته باشند.

«اکنون خبرگزاریهای ملّی و بین المللی به کمک خبرنگاران خود و با استفاده از تکنیکهای جدید مخابراتی، اطّلاعات فراوانی از سراسر جهان به دست می آورند و به مطبوعات و رادیوها و تلویزیونها عرضه می کنند تا در اختیار خوانندگان شنوندگان و بینندگان بگذارند.»

به این ترتیب، وسعت حوزه انتشار، که در مورد خبرگزاریهای بزرگ دنیا، تمام جهان را دربر می گیرد، از دیگر همگونیهای خبرگزاری با دیگر وسایل ارتباط جمعی است.

ت-فراوانی و گوناگونی محتوا: «وسایل ارتباط جمعی برای پاسخگویی به نیازهای روزافزون استفاده کنندگان و جلب توجه هرچه بیشتر آنها، پیامهای بسیار فراوان و گوناگون منتشر می کنند.»

«البته نباید فراموش کرد که فراوانی و گوناگونی برنامه های ارتباطی نیز مانند سرعت، مداومت و وسعت انتشار آنها جنبه مطلق ندارد و همان مشکلات و موانعی که درباره سایر ویژگیهای مشترک وسایل ارتباط جمعی وجود دارند، در این مورد نیز وجود دارند.»

در خبرگزاریها انواع مختلف و گوناگونی از اخبار، گزارشها و تحلیلهای خبری در موارد مختلف ارائه می شود. همچنین در برخی خبرگزاریها آمار و گزارشهای تازه از موارد مختلف به مخاطبان ارائه می شود.

چه ابزارها و عواملی باعث انگیزش خبرنگاران شده استسازمان خبریمطبوعات

جنگ شناسی یا پولمولوژی با جامعه شناسی جنگ

جنگ شناسی یا پولمولوژی با جامعه شناسی جنگ – یعنی شناخت تأثیر جنگ بر جامعه و متقابلاً تأثیر جامعه بر جنگ – متفاوت است همچنین باید آن را از علم جنگ به مفهومی که در مراکز نظامی تعلیم می دهند و متخصصان نظامی، فرماندهان و افسران را تربیت می کنند (ادیبی سده، 13798)

دسته بندی	علوم اجتماعی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	111 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	199

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فصل اول

مقدمه و کلیات

جنگ شناسی یا پولمولوژی با جامعه شناسی جنگ – یعنی شناخت تأثیر جنگ بر جامعه و متقابلاً تأثیر جامعه بر جنگ – متفاوت است. همچنین باید آن را از علم جنگ به مفهومی که در مراکز نظامی تعلیم می دهند و متخصصان نظامی، فرماندهان و افسران را تربیت می کنند. (ادیبی سده، 1379:8)

پولمولوژی، ترکیبی از واژه های یونانی polemos به معنای «جنگ» و logos به معنای «بررسی و شناسایی» است و در شکل کلی می توان ان را «علم جنگ» نامید. پولمولوژی به مطالعة شکل ها، علت ها، نتیجه ها و عملکردهای جنگ به عنوان یک پدیدة اجتماعی می پردازد. (بوتول، 1:1368)

جنگ، بی تردید، شگفت انگیزترین پدیدة اجتماعی است. اگر بنا به گفتة دورکیم جامعه شناسی بیان تاریخ به صورتی دیگر باشد، می توان گفت که جنگ آفرینندة تاریخ است. در واقع، تاریخ صرفاً با توصیف کردن کشمکش های مسلحانه آغاز شده است و بعید می نماید زمانی برسد که این پدیده کاملاً از بین برود، زیرا جنگ ها مشخص ترین مبادی تاریخ، و در عین حال، مرزهایی هستند که مراحل مهم حوادث را از یکدیگر متمایز می کنند. تقریباً نمامی تمدن های معروف بر اثر جنگ از بین رفته اند. همة تمدن های جدید نیز با رخ دادن جنگ پا به عرصة وجود نهاده اند. سیادت هایی که هر از چندگاه، نوعی جامعة خاص را در صدر جوامع بشری می نشانند، زادة جنگ هستند و مشروعیت خود را از آن ئیم گیرند.

به علاوه، جنگ یکی از عوامل اصلی تقلید جمعی است که در تغییرات اجتماعی نقش بسیار مهمی ایفا می کنند. جنگ بسته ترین جوامع را وا می دارد تا دیر یا زود دروازه های خود را بگشایند؛ مانند چین، ژاپن یا مراکش در طول قرن اخیر. جنگ احتمالاً نیرومندترین شکل تماس تمدن ها با یکدیگر است. جنگ انزوای روانی را به زور از بین می برد و حتی در نوع پوشش نیز تأثیر می گذارد. از روی برش لباس نظامیان می توان فاتح حقیقی جنگی را که سال ها پیش درگرفته است تشخیص داد؛ بعد از حکومت ناپلئون، از لباس های نظامی فرانسوی تقلید می کردند، پس از سال 1918 از لباس های نظامی انگلیسی، و امروز از لباس های نظامی امریکایی و روسی تقلید می کنند.

مختصر اینکه جنگ از تمامی شکل های تحولات حیات اجتماعی مهم تر است. جنگ نوعی «تحول شتابان» است. بنابراین، شاید تعجب آور باشد که چرا تا کنون علمی واقعی به نام «جنگشناسی» یا «پولمولوژی» به وجود نیامده است. به راستی، چرا کمتر محققی به مطالعة عینی ویژگی ها و جنبه های عملکردی جنگ، که مهم ترین پدیدة اجتماعی است، رغبت نیافته است؟ از نیم قرن پیش تا کنون شاهد افزایش آزمایشگاه هایی هستیم که به مطالعة تخصصی برروی بیماری های مهلک مانند سرطان، سل، طاعون و تب زرد می پردازد.

تعداد این آزمایشگاه ها مدام در حال افزایش است و باید چنین باشد. اما چرا برای مطالعة جنگ که به تنهایی بیش از همة بلایا و آفات قربانی گرفته و مصیبت وبه بار آورده است، جتی یک مؤسسة تحقیقاتی تأسیس نشده است؟

ارسطو می گوید که علم، زادة حیرت است. می توان گفت نخستین چیزی که مانع مطالعة علمی موقلة جنگ می شود این است که این پدیده در عین حیرت انگیز بودن، برای ما به قدری عادی است که به سختی می توانیم از آن شگفت زده شویم. پرودن[1]، نظریه پرداز سوسیالیست فرانسوی می گوید: (هیچ خواننده ای نیاز ندارد به او بگویند که جنگ از لحاظ فیزیکی یا تجربی چگونه چیزی است. هر کس تصویری از جنگ دارد؛ بعضی به سبب آنکه خود شاهد جنگ بوده اند، جمعی به علت ارتباطات عدیده ای که با جنگ داشته اند و بسیاری به علت آنکه خود مستقیماً جنگیده اند. بنابراین، ابتدا باید با اسن بداهت کاذب جنگ مبارزه کرد. در این مورد، بداهت ناشی از عادتی روانی است دکه از بچگی در ما به جا مانده است. تمام پسربچه ها دوست دارند از سربازان تقلید و جنگ بازی کنند.»

دومین مانع بر سر راه مطالعة علمی جنگ، این است که جنگ ظاهراً به طور کامل به ارادة ما بستگی دارد. جنگ آغاز و پایانی دارد و در لحظه ای مشخص با همة تشریفات سیاسی و مذهبی خاص خود شروع می شود. برای جنگ دلایلی برمی شمارند که از مدت ها پیش از طریق بحث و مشورت تدارک دیده شده اند. به نظر ما، اگر هر جنگی مستقلاً در نظر گرفته شود، ارادی، قابل اجتناب و صرفاً معلول تصمیمی که از دیرباز سنجیده و پخته شده است، به نظر خواهد رسید.

بی شک این اعتقاد که جنگها کاملاً ارادی و آگاهانه اند، از مانعی اصلی سرچشمه می گیرد که بر سر راه مطالعة علمی جنگها قرار دارد. در اینجا سخن از یک «مغالطة حقوقی» به میان می اید. با وجود تکذیب مکرر تاریخ، حقوقدانان هنوز جنگ را از مقوله نزاع میان افراد، مشاجره، دوئل یا کشمکش توأم با فحاشی می دانند. گاهی با نیز به تقلید از قراردادهای حقوقی خصوصی یا قانون جزا، برای پیمان ها، دادگاه ها یا قوانین بین المللی طرح هایی تهیه می کنند. عده ای می خواهند با نوعی آئین، مطابق الگوی قواعد جنگ تن به تن یا مقررات بوکس و فوتبال، برای جنگ مقرراتی تدوین کنند. طرح های حاکمیت نیز تا کنون حاصلی جز بازنویسی حقوق خصوصی، یا حداکثر حقوق خانخانی با تعبیر خاص آن از حکمیت تیولداران در منازعات، مانند دادگاه بارون ها، حاصلی نداشته است.

اگرچه این همه، مسکن هایی آنی هستند و راه حل های موقت اند، هرچه قدر مشروع و قابل درک باشند، مانع اصلی بر سر راه مطالعه علمی جنگ ها به حساب خواهند آمد (بوتول، 1368: 4-2). بدین ترتیب، می توان گفت و صاحبنظران علوم اجتماعی، توجه نسبتاً ناچیزی به مطالعه در بارة جنگ نشان داده اند. (باتومور، 1357: 249)

کلیات و مقررات

جنگ ایران و عراق

پس از یک رشته تنش های سیاسی و برخوردهای مرزی که چند صباحی بعد از انقلاب اسلامی 1357 بین دو کشور ایران و عراق پدیدار شد، سرانجام در 31 شهریور 1359، دولت عراق یک جنگ خانمانسوز را علیه ایران آغاز کرد که هشت سال ادامه داشت.

فصلنامة فرهنگی – اجتماعی گفتگو در شمارة 23 خود در این باره می نویسد: «اشاره به زمینة تاریخی این رویارویی گذشته از اختلافات مرزی دیرینة ایران و عراق که از سابقه ای چند صد ساله[2] برخوردار بود، یکی از ریشه های اصلی این تنش را در شکل گیری نوعی ناسیونالیسم رادیکال در جهان عرب باید جستجو کرد که در سال 1958 با پیروزی کودتای عبدالکریم قاسم، تحولات عراق را نیز تحت الشعاع خود قرار داد. از این مرحله به بعد بود که جهان بینی حاکم بر بغداد به نحوی روزافزون با فزون طلبی های عربی توأم شد. سیاستی که مطامع ارضی نسبت به ایران یکی از ارکان اصلی آن را تشکیل می داد.

با پیروزی انقلاب و تبدیل ایران به کشوری که تحولات آن می توانست جنبش های اسلامی جاری در کشورهای منطقه و به ویژه حرکت های اسلامی شیعیان عراق را نیز تحت الشعاع قرار دهد. ابعاد جدیدی بر تنش های پیشین افزوده شد. انقلاب سال 1357 در عین افزودن این بعد جدید به مناسبات منطقه ای. با آشفتگی های اجتناب ناپذیری که بالاخص در عرصة آمادگی های دفاعی کشور به دنبال آورد، عراق را بر آن داشت که خط مشی ای تهاجمی اتخاذ کند. عراق در این رویکرد جدید، از حمایت و پشتیبانی بسیاری از کشورهای عرب منطقه. و همراهی قدرت هایی چون ایالات متحده و اتحاد شوروی – هر یک به دلایل خاص خویش – نیز برخوردار بود... پس از دوره ای از برخوردهای حاد مرزی که بعدها روشن شد که هدف عراق از طرح آن ها برآورد توان دفاعی ایران بوده است. با بمباران تعدادی از فرودگاه های عمده کشور توسط نیروی هوایی عراق در 31 شهریور 1359 جنگ آغاز شد. نقشة زیر نقاطی که حملات عراق از آنجا آغاز شده است را نشان می دهد. (مجلة گفتگو، 1378: 9-7)

شکل 1-1: نقاط مورد تهاجم عراق

هجوم گسترده و وسیع ارتش عراق از زمین و هوا علاوه بر وارد کردن خسارتهای بزرگ مادی و انسانی، منجر به آوارگی و مهاجرت عظیم و توده وار هزاران نفر از ساکنان درگیر جنگ به نقاط مختلف کشور، از جمله استان فارس شد. بر اساس آمار شهریور ماه سال 1364، تعداد کل مهاجران در سطح شهرهای مختلف 1013059 نفر برآورد شده است. این در حالی است که بر طبق آمار منتشره از سوی بنیاد امور مهاجرین جنگ تحمیلی مرکز استان فارس در سال 1365، وضعیت آماری مهاجران جنگی در این استان به شر ح زیر بوده است. (نوذری و میلدن، 1367: 266)

جدول 1-1: وضعیت مهاجران جنگی مقیم استان فارس در سال 1365

وضعیت	تعداد خانوار	نفر	مرد	زن
تحت پوشش	8650	37094	-	-
درصد	50	44	-	-
نیمه خودکفا	1623	8457	-	-
درصد	38/9	30/10	-	-
جمع	17299	84298	41936	42362
درصد	100	100	74/49	26/50

قابل توجه است که در حدود 58/75 درصد از این افراد از شهر آبادان، 54/23 درصد از شهر خرمشهر و 88 درصد از سایر شهرستانهای استان خوزستان به استان فارس مهاجرت کرده اند، ضمن اینکه، درصد پراکندگی مهاجران جنگی خوزستان، در شهرستانهای استان فارس به ترتیب زیر بوده است. (همان، 227-226):

جدول 1-2 آمار پراکندگی مهاجران جنگی در شهرهای استان فارس در سال 1365

شهر	تعدا خانوار	نفر	درصد
شیراز	11936	58176	69
کازرون	1384	6744	8
فسا	692	3372	4
مرودشت	692	3372	4
جهرم	519	2529	3
سایر	3076	10105	12
جمع	17299	84298	100

پس از پایان جنگ و پذیرش قطعنامة شمارة 598 شورای امنیت سازمان ملل از طرف ایران و عراق و در پی آن متارکة جنگ در تیرماه 1367، بازسازی مناطق آسیب دیده به سرعت پا گرفت. به تدریج با آماده شدن شرایط، بازگشت مهاجران نیز آغاز شد. بر اساس اظهارات مدیرکل ادارة «بازگشت و اشتغال ستاد مرکزی بازسازی مناطق جنگی» با بازسازی بخش بزرگی از واحدهای آسیب دیده در مناطق جنگ زده از آغاز 1369 تا سال 1375، بیش از یک میلیون نفر از مهاجران جنگ تحمیلی به شهرها و روستاهای خود بازگشتند و. در 16 شهر و بیش از 2000 روستا ساکن شدند (روزنامه اطلاعات، 1375: 131)

طرح مسئله

با وجود بازگشت تعداد زیادی از مهاجران جنگی به محل سکونت قبل از جنگ خود، هنوز تعداد قابل توجهی از مهاجران جنگی در شهرهای محل مهاجرت خود باقی مانده اند و احتمالاً قصد دارند برای همیشه در آن شهرها سکونت کنند. چنانچه بر اساس مدارک موجود در استانداری فارس و بر اساس گفتة مسئول و کارشناس امور مهاجران جنگی مستقر در استانداری فارس، در حدود 2000 خانوادة جنگ زدة خوزستانی به صورت مستقل یا تحت پوشش ادارة بهزیستی استان فارس در شهرستان های این استان باقی مانده اند.[3]با اینکه با پایان یافتن جنگ و بازگشت بخش عمده ای از مهاجران جنگی به محل سکونت قبلی شان بخشی از مشکلات حل می شود، مسائل ناشی از این پدیده طوری است که آثار آن در مقصد تا مدت های مدیدی همچنان باقی می ماند.

اگرچه مهاجران جنگی، خود پدیده یا ناشی از جنگ هستند و تحت تأثیر آثار اقتصادی و اجتماعی و تبعات دیگر جنگ قرار می گیرند، از سوی دیگر به عنوان پدیده ای جدید بر محیط های شهری و روستایی مناطق غیر جنگی، اثر می گذارند و روال عادی و معمول زندگی آن را دچار تغییر و تحول می کنند. معمولاً مهاجرت ها در سطح کلان، موجد تغییراتی در سلسله مراتب ارزشها یا فرهنگ عمومی جامعة مهاجرپذیر می شوند و در سطح خرد، مشکلاتی را در زمینة نبود تفاهم اجتماعی و تقابل فرهنگی مهاجران با جامعة میزبان پدید می آورند.

مهاجرت پدیدة پیچیده ای است که با زمان، فرهنگ و شرایط اقتصادی در ارتباط است و همان گونه که در تعاریف آن آمده است، نوعی انطباق و سازگاری اجتماعی است که در پاسخ به نیازهای اقتصادی، اجتماعی و تحولات فرهنگی که از جریان ها و حوادث ناشی می شوند، در سطح محلی، ملی یا بین‌المللی پدید می آید. (شیخی، 1367: 149)

اگرچه جنگ در ابعاد مختلف تغییر و تحولاتی اساسی را در جامعه ایجاد می کند، مهاجرت و آثار و عوارض آن در جامعه و خود مهاجران جنگ‌زده از مهم‌ترین مقوله هایی هستند که توجه و دقت ویژه ای را می طلبند. جنگ از تمامی شکل های تحول حیات اجتماعی مهم تر است؛ جنگ نوعی تحول شتابان است (بوتول، 1368: 53) و مهاجرت ناشی از جنگ یکی از اساسی ترین عواملی است که این تحولات را برجسته می سازد.

اساساً جنگ ها و مهاجرت ها را موجب می شوند و مهاجرت ها زمینه هیا لازم را برای تغییرات عمیق فرهنگی – اجتماعی پدید می آورند. برای مثال، تا سال 1851، نیم میلیون ایرلندی به علت جنگ و قحطی دیرپا به انگلستان و ولز مهاجرت کردند و در آنجا ساکن شدند. (گیدنز، 1373: 282) تعقیب و آزار نازی ها در اوایل دهة 1930 نسلی از یهودیان اروپا را از بیم جان وادار به گریز به سوی غرب کرد. در دورة پس از جنگ جهانی دوم، بریتانیا مهاجرت بی سابقه ای را تجربه کرد؛ صدها هزار مهاجر از کشورهای مشترک‌المنافع در جست و جوی فرصت‌های شغلی به این کشور سرازیر شدند. در سال‌های اخیر نیز این روند همچنان ادامه داشته است. بر اساس گزارش سازمان ملل، در سال های اخیر نیز این روند همچنان ادامه داشته است. بر اساس گزارش سازمان ملل، درگیری های مسلحانه در سال 1998 در بسیاری از کشورها حدود یکصد میلیون انسان را در چرخه و کشمکش های داخلی و گرسنگی ناشی از آن گرفتار زلید و پنجاه میلیون نفر را وادار به ترک خانه و کاشانة خود کرده است. این مهاجرت ها در سطح کلان، موجد تغییراتی در سلسله مراتب ارزش ها و فرهنگ عمومی جامعة مهاجرپذیر می شوند و در سطح خرد، مشکلاتی را در زمینة نبود تفاهم اجتماعی و تقابل فرهنگی مهاجران با جامعة میزبان پدید می آورند. (امین صارمی، 1377: 209-208)

بی تریدد این مهاجرت ها در سال های آینده مسائل سیاسی، اجتماعی، و اقتصادی بسیاری را در این جوامع به وجود خواهند آورد. در حال حاضر هیچ جامعه ای قادر نیست مشاغل لازم را برای به کار گماردن تمامی مهاجران احتمالی ایجاد کند. در شرایطی که فرصت های اشتغال برای همة متقاضیان کار وجود ندارد، رقابت بین شهروندان و مهاجران مساعدترین زمینه ها را برای درگیری های قومی و نژادی فراهم می سازد. هنگامی که رقابتی برای اشتغال وجود نداشته باشد نیز، تفاوت های فرهنگی موجود بین گروه های قومی معمولاً برای شعله ور ساختن کینه توزی ها کافی خواهد بود. (لنسکی، 1369: 379-377)

مهاجرت اجبار ی بر اثر جنگ، نوعی مهاجرت توده ای است که به دلیل ویژگی هایش (همانند مهاجرت بر اثر انقلاب، مسائل سیاسی، حوادث طبیعی و ...) با مهاجرت های عادی متفاوت است. یکی از تفاوت های آشکار آن، این است که این نوع از مهاجرت، کلیة اقشار و طبقات اجتماعی را در بر می گیرد و در چنین حالتی، مهاجران دست چین و گزینش نمی شوند، بلکه جمعیتی متشکل از تمامی طبقات در هر سن و از هر دو جنس با ویژگی های متفاوت به حرکت درمی آیند. از آنجا که مهاجران جنگی به صورت خانوادگی کوچ می کنند، در مقایسه با مهاجران عادی از قدرت مانور کمتری برخوردارند. این امر در مراحل بعدی زندگی مهاجر جنگی آثار تعیین کننده ای بر جای می گذارد.

مهاجرت، معمولاً در جهت کسب زندگی بهتر، از مناطق فقیرنشین به سوی مناطقی است که فرصت های اقتصادی – اجتماعی بهتری برای عرضه کردن دارند؛ در حالی که این امر در مورد مهاجرت بر اثر جنگ صدق نمی کند. زیرا مهاجر جنگی فرار از فلاکت و تیره بختی را پیشة خود می سازد و نمی داند چه سرنوشتی انتظار او را می کشد. مهاجرت او بدون هدف و برنامه است و در ابتدا نمی داند برای چه چیزی باید حرکت کند و چگونه می تواند خود را از سرنوشت شومی که به آن دچار شده است، رها سازد. مهاجر عادی، مقصدی را جست و جو می کند که خواسته های برآورده نشده اش را برآورد و به سازمان اجتماعی دیگری وارد می شود که تا حد امکان مشابه محیط او در مبدأ باشد. برای مهاجر جنگی، مسئله خواسته های اجابت نشده مطرح نیست. برای او نجات از مرگ تحمیلی و رفتن به جای امن اهمیت دارد، خواه سازمان اجتماعی مقصد، مشابه سازمان در مبدأ باشد، چون نیروها و عوامل زایندة حیات در منطقة جنگ زده تخریب می شوند، باز هم برای بقای زندگی، مجبور به ترک مبدأ و مهاجرت می شود.

باید گفت مهاجر جنگی در مقایسه با مهاجر عادی، در شهر مقصد فردی بیگانه تر است. در این مورد دو جنبه قابل تعمق است.

اول: مهاجر برای محیط مقصد، بیگانه یا تازه وارد است. لذا، اگرچه وی در نظر اهالی مقصد، هموطن محسوب می شود، پذیرش او سخت است، زیرا اولاً حجم مهاجران جنگ زده بسیار بیشتر از مهاجران عادی است و تأثیر سنگین تری بر مقصد می گذارند، و ثانیاً ویژگی های مهاجران جنگ زده، نسبت به سایر مهاجران متفاوت تر و مؤثرتر (اثرهای مثبت یا منفی) است. لذا مهاجر جنگی به عامل تشدیدکننده مسائل و بروز نارسایی هایی در منطقة مهاجرپذیر تبدیل می شود که نتیجة این امر ایجاد عوامل دافعه و از سوی ساکنان بومی منطقه در برابر جنگ زده ها است.

دوم: محیط مقصد برای مهاجران جنگی، محیطی بیگانه محسوب می شود و منطقة غیرجنگی، جزئی از وطن مهاجر جنگی است، اما وی احساس می کند که در مقصد به غربتی ناخواسته دچار شده است که مجبور به تحمل آن است. این امر از دو عامل کاملاً مجزا ناشی می شود: اولاً مهاجر جنگی فاقد آگاهی و اطلاعات لازم از محیط مقصد است. زیرا، مهاجرت وی امری یکباره و به سوی محیطی ناخواسته بوده است؛ لذا فاقد شبکه های موجود و آشنا در مهاجرت عادی است. ممکن است برخی از مهاجران جنگ زده پیشاپیش آشنایی اندکی با محیط مقصد داشته باشند ولی، به دلیل شرایط ویژة جنگی در کشور و حالت غیرعادی موجود در مقصد – به خصوص در مراحل اولیة مهاجرت – این امر نمی تواند تاثیرات تعیین کننده ای در جریان زندگی مهاجران جنگی داشته باشد. البته. به طور قطع وجود پیوندهای قومی و آشنایی قبلی با محیط مقصد در سازگاری مهاجران جنگی با جامعه و میزبان تأثیر دارد. ثانیاً، مهاجر جنگ زده به علت شرایطی خاص. فاقد امکانات پشتیبانی کنندة لازم در محیط مقصد است و از این رو محیط جدید تأثیراتی سخت بر او خواهد گذاشت. در اثر این دو عامل، شرایط محیط زدگی در او ایجاد می شود که در این صورت مسئلة انطباق یا عدم انطباق او با محیط تازه مطرح می شود.

تاثیر مقصد بر مهاجران جنگی، وضعیت های متفاوتی را برای پذیرش و یا دفع محیط جدید در جنگ زدگان به وجود می آورد. در این زمینه، مهاجران جنگی را می توان در سطح بسیار وسیع به دو دسته تقسیم کرد: دستة اول؛ مهاجرانی هستند که بیشترین ضربه ها را از مهاجرت خورده و از لحاظ اقتصادی در وضعیت اسفناکی قرار گرفته اند. اینان دچار نوعی احساس سرخوردگی و دلزدگی در برابر محیط جدید می شوند. دستة دوم؛ مهاجرانی هستند که به محیط جدید با خوش بینی می نگرند و سعی دارند در محیط مقصد فعالیت از دست رفته شان را به همان وضع و میزان قبلی بازیابند و با محیط جدید نهایت سازگاری را داشته باشند.

اینان گروهی هستند که وضع مالی بهتری دارند و سعی می کنند هرچه سریع تر در محیط جدید حل شوند. به بیان دیگر، مهاجران جنگ زدة واکنش گر و فعال سعی می کنند در مقصد، گروههای هم سنخ خود را با تأکید بر روابط دوستانه و آداب و رسوم خاص خود گرد هم آورند و همیاری و نوعی هویت قومی ایجاد کنند. در مقابل، مهاجران جنگ زدة غیر واکنش گر و منفعل سعی می کنند در مقصد، خود را هم چون دیگران نشان دهند و در بسیاری از موارد نیز می کوشند خود را جنگ زده و مصیبت دیده نشان دهند.

در هر دو حالت، مهاجران جنگی در مقصد به راحتی جذب محیط نمی شوند، زیرا تنها خواست و ارادة مهاجر جنگی نیست که در انطباق با محیط مؤثر است، بلکه عوامل خارجی هم روی این فرایند تأثیر بسزایی دارند. شکی نیست که اهالی جامعه مقصد می توانند در سازگاری مهاجر جنگ زده با محیط جدید موثر باشند. غالباً همزیستی مهاجران جنگ زده با اهالی جامعة میزبان آن قدر قوی است که حتی اگر شانس اشتغال کم باشد، روحیة جنگ زدگان را بالا می برد و باعث افزایش روحیة مقاومت آنان در مقابل شرایط سخت و طاقت فرسا می شود. اهالی غیر مهاجر از یک سو و مؤسسات مقصد از سوی دیگر، می توانند در زمینة تأمین مسکن و شغال، به جنگ زدگان کمک های شایان و در خور توجهی ارائه کنند. که این امر در سازگاری آنان با محیط جدید بسیار مؤثر خواهد بود. یاری ندادن و عدم همراهی با جنگ زدگان در مقصد، فرایند سازگاری با محیط را برای آنان مشکل می سازد. (لهسایی زاده، 1367: 222-221)

گذشت زمان، بر دلتنگی ها و وابستگی های گذشته اثر دارد. زندگی روزمره، مهاجر جنگ زده را مجبور می سازد خود را با محیط جدید منطبق کند. انطباق اقتصادی و شغلی موفق، تمایل به انطباق عمومی را افزایش می دهد. (اشتاین، 1979[4]: 27)

شاید هیچ عاملی به اندازة انطباق فرهنگی – اجتماعی بین جامعة مبدأ و مقصد، بر موفقیت مهاجران جنگی در محیط جدید مؤثر نباشد. اگر این انطباق وجود نداشته باشد، ‌مهاجر احساس تنهایی می کند و از برقراری تماس با دیگران عاجز می ماند. این تنهایی ممکن است به افسردگی و یا حتی واکنش های خیال انگیز و جنون آمیز آمیخته با سوءظن[5] شود. عدم توانایی در غلبه بر فاصلة ایجاد شده توسط وضعیت های نامأنوس، ممکن است باعث جدایی مهاجر جنگی از دیگران، ‌قطع رابطه، و در نهایت شیزوفرنی[6] شود. به عکس، اگر مهاجر جنگی خود را در جامعه ای دریابد که هماهنگی فرهنگی با جامعة مبدأ داشته باشد و مردم به راحتی او را به عنوان مهمان خود بدانند، فرایند یگانگی در او ایجاد می شود و سریع تر جذب محیط جدید خواهد شد و خود را با جامعه مقصد همسو خواهد کرد.

با توجه به آنچه که گذشت ورود مهاجران جنگی به جامعة مقصد و اقدام به سکونت موقت یا دایم، شهرهای میزبان را در زمینه های مسکن، اشتغال، آموزش، بهداشت و غیره دچار مشکلات متعددی می کند. ضمن آن که ممکن است فرایند فرهنگ پذیری کودکان و نوجوانان جنگ زده را مختل سازد و موجب انزوای فرهنگی و کاهش تحرک اجتماعی آنان شود.

علاوه بر این، برخورد خرده فرهنگ های مختلف بر اثر ورود مهاجران جنگ زده، در مرکز ثقل فرهنگی مناطق مختلف انشقاق ایجاد می کند و ممکن است تبعات متعددی چون ضعف نظام نظارت اجتماعی، فرهنگی، تغییر در مناسبت ها و آداب و رسوم فرهنگی – اجتماعی، ناهمگونی در هنجارهای فرهنگی و اجتماعی مهاجران و میزبانان، افزایش تنش و برخورد میان مهاجران جنگی و میزبانان را در پی داشته باشد.

از طرفی، خطرات مهلک و سهمگینی نظیر زلزله و سیل نیز که هر از چند گاهی در نقطه ای از کشور خرابی و خسارت های سنگینی به وجود می آورد و به بی خانمانی عدة زیادی از هم وطنان منجر می شود، در برخی از مواقع به مهاجرت شمار زیادی از خانواده ها می شود.

جنگ شناسیپولمولوژی با جامعه شناسیجنگ ایران و عراق

جمعیت و جمعیت شناسی

کلمه جمعیت چه عبارات و مفاهیمی را به ذهن شما می آورد جمعیت کلاس ، جمعیت شهر یا روستا ؟ جمعیت یک کشور ، رشد بی رویه جمعیت ؟ آیا تاکنون هیچ یک از مشکلاتی که به جامعه آن روبروست به افزایش جمعیت نسبت داده اند

دسته بندی	علوم اجتماعی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	92 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	116

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

مقدمه

کلمه جمعیت چه عبارات و مفاهیمی را به ذهن شما می آورد . جمعیت کلاس ، جمعیت شهر یا روستا ؟ جمعیت یک کشور ، رشد بی رویه جمعیت ؟ آیا تاکنون هیچ یک از مشکلاتی که به جامعه آن روبروست به افزایش جمعیت نسبت داده اند .

از 1 تا 60 به طور آرام بشمارید ، در این زمان 170 نفر در جهان متولد می شوند . بنابراین از این لحظه تا فردا همین ساعت باید غذا ، مسکن ، آموزش و سایر امکانات برای 245000 نفر دیگر تأمین شود .

شاید تاکنون از خود بپرسید که چرا در کشورها سرشماری انجام می گیرد . چرا همه کشورها به گرد آوری اطلاعات جمعیتی می پردازند . بنابراین متوجه می شویم که جمعیت و بررسی عوامل جمعیتی مهم و قابل بحث است . پس در ابتدا به تعریف جمعیت می پردازیم .

جمعیت به مجموعه از افراد که دارای اشتراکی با یکدیگر از جهات مختلف مثل مسائل قومی ، نژادی ، سیاسی ، مذهبی بوده و در یک مکان با هم به سر می برند جمعیت می گویند . مثل جمعیت سیاه پوستان امریکایی یا جمعیت ارامنه آذربایجانیها . جمعیت شناسی در حقیقت یک مطالعه علمی جمعیت است که چند تعریف به شرح ذیل دارد .

1- مطالعه ساختار جمعیتی در ابعاد مختلف ، توصیف و تحلیل آماری ، بررسی حرکات جمعیت ، روابط متقابل مابین پدیده های جمعیتی از جنبه های اقتصادی – زیستی همگیدر چهار چوب علم جمعیت شناسی بررسی می گردد . پس جمعیت شناسی کلیه جنبه های مختلف مثل زاد و ولد ، مرگ و میر ، مهاجرت ، وضعیت زناشو یی ( ازدواج ، طلاق ) ، توزیع سنی ، جنسی ، جغرافیای جمعیت ، امید به زندگی را بررسی می کند .

2- پیش بینی آینده با توجه به میزان رشد جمعیت و منابع موجود را بعضی علم جمعیت شناسی
می گویند .

3- تعریف سازمان ملل متحد : علمی که به هدف بررسی جمعیت از جهات اندازه ، ساختار ، تغییر و تحول حرکات ، خصوصیات مشترک از جنبه کمی و بررسی حرکات زمانی و هم چنین ارتباط متقابل بین پدیده های جمعیتی به لحاظ کیفی می باشد .

موضوع و تعریف جمعیت و جمعیت شناسی

کلمه جمعیت به اجتماعی از افراد مقیم در یک مکان اطلاق می شود، اعم از اینکه اقامتشان مستمر باشد یا موقت. در جمعیت شناسی معمولاً منظور از جمعیت، تجمعی است از افراد انسان که در یک منطقه – مثل شهر ور روستا به طور مستمر و معمولاً به شکل تجمعی از خانوار و خانواده زیست می کنند. از این رو، جمعیت خاصی که برای منظوری خاص در زمان و مکانی معین دور هم گرد آیند لزوماً در جمعیت شناسی مورد نظر نیست. با وجود این، گروههای محدود شغلی، اداری، فرهنگی و مشابه مثل جامعه کارمندان، تجار، پزشکان، مهندسان، کشاورزان، هنرمندان و نویسندگان نیز در بررسی های جمعیتی در برخی موارد جمعیتهای محدود محسوب می شوند و در مطالعات موردی دارای اهمیت ویژه اند. با توجه به این تعاریف، جمعیت شناسی علمی است که ابعاد، شمار، ساختار و خصوصیات و تحول جمعیتها را اصولاً با روش کمی و ریاضی بررسی می کند و امکان آگاهی و تحلیل کیفی جمعیت را فراهم می سازد.

اهداف جمعیت شناسی :

1-شناخت و آگاهی در خصوص ساختار و حالات جمعیت در بخش مورد مطالعه .

2-توصیف کامل گذشته جمعیت در یک منطقه و توزیع آن در بخش های مختلف .

3-پژوهش در روند های جمعیت و رابطه آن با جنبه های مختلف سازمان اجتماعی منطقه .

4-آینده نگری جمعیت و پیامدهای آن .

به طور کلی مباحث جمعیت شناسی در دو سطح خرد و کلان بررسی می شود . جمعیت شناسی خرد به بررسی خانواده به عنوان کوچکترین واحد اجتماعی می پردازد و جمعیت شناسی کلان شناخت کلی ساختار جمعیت با حوزه مطالعه بزرگتر و از دیدی وسیع تر مورد بررسی قرار می گیرد .

فصل اول

جمعیت

پراکندگی جمعیت بر سیاره زمین

از زمانی که حیات بر روی خاک پیداشد و انسان زندگی خود را بر روی زمین آغاز کرد، با داشتن قابلیت های طبیعی خود توانست نسل خود را آن چنان گسترش دهد و پراکنده کند که امروز جمعیت بشر از مرز 5 میلیارد نفر فراتر رفته است. در هر ثانیه به طور متوسط 3 نفر در یک سال 95 میلیون نفر به جمعیت جهان افزوده می شود. اگر جمعیت جهان به همین منوال افزایش یابد، پیش بینی می شود بعد از گذشت کمتر از یک قرن جمعیت دنیا از مرز 15 میلیارد نفر تجاوز نماید. با توجه به کثرت جمعیت کنونی زمین، اگر تراکم جمعیت خشکیهای کرة زمین را از نظر بگذرانیم خواهیم دید که به سبب عوامل طبیعی و تاریخی، انسانها درون هر قاره تنها قسمت معینی از خشکیها را اشغال کرده اند. کناطق پر جمعیت دنیا در واقع قطبهای انبوه تراکم جمعیت هستند عبارتند از :

1. آسیای شرقی که قطب اول تراکم انسانهاست و شامل بیش از 2/1 میلیارد نفر چینی، ژاپنی و کره ای می باشد.

2.آسیای جنوبی و جنوب شرقی قطب دوم تراکم انبوه انسانی است که شامل 3/1 میلیارد نفر پاکستانی، بنگلادشی، برمه ای، تایلندی، ویتنامی، لائوسی، کامبوجی، اندونزیایی، مالزیایی و فیلیپینی است.

3.اروپای مرکزی و غربی، شبه جزایر مدیترانه و امریکای شمالی با جمعیتی نزدیک به 1 میلیارد نفر قطب سوم تراکم انسانی را- که به نام قطب آتلانتیک شمالی خوانده می شود- به وجود آورده است. این سه قطب تراکم انسانی با هم در حدود 4/3 جمعیت کرة زمین را تشکیل می دهند.

به غیر از سه قطب جاذبة انسانی- که توضیح دادیم- بیش از 1 میلیارد انسان دیگر در نقاط مختلف جهان به طور پراکنده دیده می شوند.

نا پیوستگی و فاصله های تراکم جمعیت از همدیگر– اگر به مقیاسی دقیق تر پخش و توزیع جمعیت را مطالعه کنیم، خواهیم دید درون قاره ها به طور ناهماهنگ و ناپیوسته پراکنده اند؛ به طوریکه در برابر جمعیت داخلی قاره ها انبوهی از انسانها در حاشیه خشکیها، در مسافتی که بیش از 800 و 1000 کیلومتر از دریا فاصله ندارند، سکنی گزیده اند. مراکز قاره ها یا به طور کامل یا نسبی خالی از سکنه
مانده اند، تنها می توان قسمتی از قاره افریقا را که عوامل تاریخی (استعمار) در پخش و پراکندگی جمعیت آن اثری خاص داشته است، از این قاعده مستثنی کرد. علاوه بر پراکندگی های ساحلی جمعیتها، نکته ای از توزیع جمعیت برداشت می کنیم این است که در داخل مناطق نیز توده های انسانی، در سمت شرق و غرب قاره ها، یکسان توزیع نشده اند. موقعیت متقابل خشکی و دریا نسبت به هم و تأثیر آب و هوای اقیانوسی می توانند از علتهای اساسی این اختلاف باشند.

در مناطق گرم، گوناگونی توزیع جمعیت وضعی دیگر دارد. مناطق گرم امریکا (حوزة امازون ) یا افریقا (کنگو) جزء قسمت شرقی، خالی از سکنه هستند. اندونزی که از مراکز پر جمعیت ایم منطقه است (به استثنای جاوه) برای تمامی کشور 83 نفر در کیلومتر مربع جمعیت دارد که تراکم متوسطی را نشان می دهد. در این مناطق، گوناگونی گسترش و توزیع جمعیتها به اوضاع طبیعی، عینی به وسعت خشکیها و کم و زیاد بودن خشکی هوا، وسعت بیابانها و شدّت و ضعف وجود جنگل بستگی دارد.

نکتة مهم این است که در جمعیت پذیری ناحیه ای نباید عوامل تاریخی را ناچیز شمرد و باید دانست که دسته های انسانی چگونه به محل سکونت خود آمده اند. همچنین باید به قدمت استقرار، نظم یا
بی نظمی تشکیلات آنان، شدّت ضرباتی که از جمعیتهای مجاور خود دیده اند و نیز تکنیکی که برای بهربرداری از محیط مسکونی خود به کار برده اند، توجه کرد . (محمودی و گروه جغرافیا، 1376: 114-112)

توزیع غیر عادلانه منابع و مواد غذایی در بین جمعیت کرة زمین

توزیع جمعیت امکانات تولید از مسائل مهم زمان ماست. اگر به توزیع متعادل و هماهنگ جمعیت و با منابع اقتصادی، در مقیاس محلی و منطقه ای بتوان امیدوار بود، بر عکس در شرایط کنونی در مقیاس جهانی نه تنها در چنین موازنه ای وجود ندارد، بلکه افزایش سریع جمعیت در کشورهای کم رشد از سویی و تولید و تجمع ثروت سرشار در گوشه ای از جهان کنونی در قلمرو کشورهای توسعه یافته از سوی دیگر، در تشدید سال به سال ناهماهنگی موجود نقشی مؤثر دارند. امروزه کمتر از 3/1 جمعیت کرة زمین 10/9 انرژی صنعتی، فولاد، سیمان و ... جهان را مصرف می کنند و در شرایط پیشرفت اقتصادی، اجتماعی و تکنیکی قرار دارند و بقیه جهان، که بالغ یر 3 میلیارد انسان هستند، آینده ای روشن از نظر امکانات حیات و تأمین مواد غذایی خود دارند. در حالیکه در یک کشور توسعه یافته یک فرد می تواند سطح زندگی خود را روز بروز ترقی داده و عوامل رفاه خانوادگی را فراهم سازد، برای انسانهایی که در کشورهای توسعه نیافته به سر می برند هدف نهایی از فعالیت، کسب غذای روزانه است. اگر گروهی از کشورهای در حال رشد و توسعه اقتصادی جهان را که در مرحله عقب ماندگی خود پشت سر گذاشته و به پشتوانة منابع خویش به نظر درآمد سرانة ملی به دو بلوک تقسیم می شود.

گروهی کشورهای توسعه یافته نامید می شود که با درآمد سرانة ملی بیشتر با آهنگ افزایش و توزیع جمعیت تکامل می یابند.

گروه دیگر کشورهای توسعه نیافته اند که درآمد سرانه ملی کمتر را با افزایش سریع جمعیت دارند.

برای آنکه به عدم تناسب عظیمی که در توزیع درآمد جهان وجود دارد پی ببریم، کافی است بدانیم که تولید ناخالص ملی سرانه یک امریکایی در سال 1984 برابر950،15 دلار و 65 برابر تولید ناخالص ملی سرانه یک هندی یعنی 243 دلار در سال بوده است. در حالی که می دانیم در ربع قرن اخیر کشورهای توسعه نیافته در راه نجات خود کوششهای فراوان کرده اند. ( شایان ، 1384 : 96)

توزیع جغرافیایی ویژگیهای نژادی و دینی جمعیت

نژاد- امروز از دیدگاه جغرافیا، به نام نژاد خالص وجود ندارند؛ چه حتی منزوی ترین جمعیتها که در انزوای جغرافیایی قرار گرفته اند، در اثر مهاجرتها، که تماس بین انسانها را فراهم می کند با نژادهای دیگر درآمیخته اند، بدین ترتیب بی مناسبت نخواهد بود اگر بگوییم جمعیت کنونی جهان جمعیتی دورگه و مخلوط است. با وجود این، بعضی از گروههای بزرگ انسانی که در ساختمان داخلی خود، حتی به تواتر ترکیب یافته و با هم درآمیخته اند، باز تمایز خصیصه ظاهری و برونی شان طوری چشمگیر است که نژادی معین را به چند گروه مشخص از هم جدا کرده است. همچنین رنگ پوست، مو، برش عمومی نیمرخ، خصایص و اشکال مختلف ساختمان بدنی و جسمی، توانسته است نژاد سفید پوست و سایر نژاد ها را به چند گروه تقسیم کند. تشخیص سفید پوستان اروپا از هندی و ایرانی و سامی و حامی و خاورمیان و حوضه مدیترانه یا سیاهان کرانه های اقیانوس هند از افریقا و بلاخره زرد پوستان مغولی از بومیان امریکا بر همین روال بوده است. دانشمندان بر اساس هریک از تفاوتهای بالا، تا کنون انسانها را به 60 گروه تقسی بندی کرده اند ولی یک طبقه بندی معمولی بر اساس رنگ پوست، انسان ها را به 3 گروه بزرگ نژادی سفید و زرد و سیاه تقسیم کرده است . بخش توزیع نژاد سفید روی سیاره زمین بیش از سایر نژادهاست. ( محمودی و گروه جغرافیا ، 1376: 115 )

رشد جمعیت دنیا ، تاریخچه رشد جمعیت انسانی

وقتی ملاحظه می گردد که حتی در حال حاضر شناخت متقن وقاطع در خصوص حجم واقعی جمعیتها در بسیاری نواحی جهان در اختیار نداریم، مکشوف نمودن این که ما صرفاً به طور تقریبی و تخمینی شناختهایی در خصوص تعداد موجودات انسانی که در هر مرحله از حیات بشری می زیستند
[ شناختهای تخمینی و تقریبی ] ( اغلب به معنی" نتایج حدسهای هوشمند و حساب شده" است ) داریم، تعجب آور نیست. بی این همه، برپایه تجزیه و تحلیل دقیق واقعیت دردسترس، مادر خصوص بسط و گسترش تعداد انسانها از یک لحاظ بسیار مطمئن هستیم ( و آن اینکه، رشد جمعیت انسانی) حقیقتاً حیرت آور و خارق العاده بوده است.

به هنگام توجه و بررسی تاریخچه رشد جمعیت انسانی، ابتدا تعیین نماییم که مرادمان از (( انسان ))چیست. بدیهی است، (( انسان )) زادة نخستی های دیگر است، در عین حال تا این زمان تصویر روشنی از تمامی حلقه های اتصال و پیوند بین او و نیاکان انسانهای قبلی اش نداریم.

بعلاوه آنگاه که " انسان " پا به عرصة وجود نهاد، حتی اگر همه حلقه های اتصال نمایان گردند، هنوز هم ما مشکل تعریف کردن داریم؛ به عنوان مثال، ما می خواهیم ظهور انسان را به عنوان ظهور و پیدایی خانوادة حیوانات انسان نمای اولیه جنس جانورانی که انسان و میمونها نیز جزو آن اند، تعریف نماییم یا (به عنوان) انواع انسان سخنگو؟ اگر ما خانواده حیوانات شبه انسان اولیه را مبنای کار (جهت مطالعه) تاریخچه جمعیت قرار دهیم، چه بسا مجبوریم 5/5 میلیون سال به عقب برگردیم، چنانچه توجه مان را به انسان سخنگو معطوف و محدود سازیم نیازمند آنیم که صرفاً حدود پنجاه هزار سال به گذشته برگردیم.

شاید مهمترین مرحله در تکامل انسان از سایر نخستی ها، پیدایی و ظهور مخلوقات زمینی و خاکی
( بیشتر از [ آفریده های ] ساکن بر روی درختها) دارای شکل و شمایلی کاملاً راست و عمودی بود که نه تنها قابلیت استفاده از ابزارها را، بلکه توانایی ساختن آنها را نیز داشتند. تمامی این مخلوقات در طبقة خانواده (( حیوانات انسان نمای اولیه )) جای می گیرند. مخلوقات آغازین پس از آنکه بطور معین و روشن با این مقوله ( که حالا نام فنی Australopithecine را به خود اختصاص داده) منطبق شده و پیوند خوردند، در طول عصر زمین شناختی ما قبل ما ([ عصر] ((Pleistocene)) ) شاید طی 5/5 میلیون سال قبل، رو به گسترش و پیشرفت نهاند. Australopithecine، دارای اندامی با شکل و شمایل کاملاً راست و عمودی در استفاده از دستهای انعطاف پذیرش جهت اسلحه برای شکار حیوانات آزاد بود. بدین ترتیب برای نخستین بار پستانداری ظاهر شد که ابزارهایی جهت بقاء متکی بود⁽¹⁾ توسعه و پیشرفت ابزارهایی برای شکار، مخلوقات را قادر ساخت تا در پرتو چنین پیشرفتی، جمعیت را رفته رفته افزایش دهد. (( دیوی )) تخمین زد که یک میلیون سال قبل، تنها 125000 مخلوق hominid که از ابزار استفاده می کردند، وجود داشتند ولیکن در 8000سال ق.م. جمعیت (( انسان سخنگو ))، تا آن زمان تنها 3/5 میلیون بود و سریعاً رو به رشد نهاد .

به عقیده دیوی افزایش شدید جمعیت گونه ها، در حدود 8000 سال ق.م. شروع شد که طی چهار هزار سال بعد حدوداً بمیزان 16 برابر افزایش یافت. به عبارتی، این آمار و ارقام حکایت از آن می کند که زمین جمعیتی در حدود 5/86 میلیون نفر را در 4000 سال ق.م. تاریخ تقریبی پیدایش نخستین فرمانروایی مصریان در درة نیل- در خود جای داد.

به نظر می رسد،در چهار هزار سال بعدی سرعت رشد جمعیت کمتر بود.دیوی برآورد می کند که در عصر مسیح،جمعیت جهان 133 میلیون نفر بود(کمتر از دو برابر رشد در مقایسه با چهار هزار سال پیشتر ).

با این همه، در این خصوص بین سایر اندیشمندان اتفاق نظر وجود ندارد؛ به عنوان مثال، (سازمان) ملل متحد گزارش می دهد که جمعیت دنیا در این عصر بین 200 میلیون تا 300 میلیون نفر بود.⁽³⁾ در سال 1650 میلادی احتمالاً جمعیت دنیا به حدود 545 میلیون نفر بالغ شده است.

از این به بعد، همچنان که جدول شمارة 1 نشان می دهد، مستمراً افزایش شتابانی وجود داشته است. بر پایه جدیدترین برآوردهای موثق و رسمی ( سازمان ) ملل متحده کندترین میانگین ثبت شده میزان سالیانه رشد جمعیت ( از 1963 تا 1971 ) بیست در هزار بود.⁽⁴⁾ برخی کارشناسان جمعیت بر این عقیده اند که میزان موبوط حتی بیشتر [ ازرقم اعلام شده] می باشد؛ بر این اساس، روشن است که در سالهای اخیر، میزان رشد جمعیت دنیا، در طول تاریخ بشر بی سابقه بوده است.

جدول شمارة 1. جمعیت تخمینی جهان از سال 1650 به بعد

سال	جمعیت (برحسب میلیون)	میانگین رشد سالیانه
1650	545	-
1750	728	3 در هزار
1800	906	4 در هزار
1850	1171	5 در هزار
1900	1608	6 در هزار
1950	2486	9 در هزار
1963	3162	19 در هزار
1971	3706	20 در هزار

این افزایش عظیم در [میزان] جمعیت [در تمامی نواحی ایران] وضعیت یکسانی نداشته است، در عین حال بالاترین میزانهای افزایش متعلق به نواحی گرمسیری یا بین المدارین (Tropical) امریکای لاتین بوده است. برزیل، با حدود 95 میلیون نفر جمعیت در 1971، میزان رشد 28 هزار را در طی دوره زمانی 71-1963 داشت، مکزیک با جمعیتی در حدود 51 میلیون نفر در سال 1971، دارای نرخ رشد 32 در هزار بود. همچنین برای افریقا، که نرخ رشد جمعیت آن طی دوره زمانی 71-1963 بیست و شش در هزار سال گزارش شد، میزان رشد جمعیتی اعلام گردید که به اندازة معتنابهی از میانگین [رشد جمعیت] کل جهان بالاتر و بیشتر بود.

طی دوره زمانی 71-1963 میزانهای رشد جمعیت در اروپا، ایالات متحده، ژاپن و اتحاد جماهیر شوروی [سابق]، پایین تر و کمتر از میانگین جهانی بود. میانگین میزان سالیانه رشد جمعیت در ایالات متحده و اروپا طی سالهای 71-1963 [به ترتیب] 11 و 8 در هزار بود. طی این دوره زمانی، پایین ترین میزانهای رشد جمعیت آلمان شرقی (1- در هزار) و برای دولت بریتانیای کبیر (United ingdom)، مجارستان و فنلاند (4 در هزار ) بود. رشد جمعیت در بخش اصلی چین، در بردارندة حدود یک پنجم جمعیت دنیا، نامعلوم است. ملل متحد اخیراً برآوردکرده است که میانگین رشد سالیانه جمعیت در بخش اصلی چین از سال 1963 تا 1971، 18 در هزار بود؛⁽⁶⁾ در حالی که سایر کارشناسان و صاحبنظران در خصوص جمعیت کشور چین⁽⁷⁾ بر این باورند که رشد جمعیت آن به مراتب از این میزانهای اعلام شده بوداست. در واقع، عدم قطعیت در خصوص رشد جمعیت چین، دلیل اصلی عدم اظهار نظر صریح و قطعی دربارة رشد جمعیت کل جهان است. ( ترجمه فروتن ، : 20-17 )

قلمرو جمعیت شناسی

جمعیت، قلمرو وسیعی در زمان و مکان و مباحث اجتماعی، اقتصادی و علمی دارد. از دیدگاه تاریخ، موضوع جمعیت نه تنها فقط در زمان حال و آینده، بلکه حتی در گذشته های دور نیز درخور نیز بررسی و تحقیق است. بدین ترتیب تقسیمات زمانی آگاهی به موضوع جمعیت را می توان به چهار دوره تقسیم کرد :

1.اطلاعات مربوط به ما قبل تاریخ. این اطلاعات بیشتر بر تحقیقات و بخصوص حفاریها و مشاهدة بقایای اجساد انسانی مبتنی است و در این مورد، پژوهشهای طبی، شیمیایی و فیزیکی- از قبیل کربن14 و نسنج شناسی دیرینه ای1 تا حدی میزان عمر متوسط و سرعت توالد و تناسل و اشکال اولیه خانواده و زوج و انواع تجمعات را نزد انسانهای قبل از تاریخ روشن می کند. این مباحث در علم جمعیت شناسی به پژوهشهای دیرینه شناسی جمعیت2 موسوم است به موزات پیشرفت در فنون حفاری دیرینه ای و
باز سازی رایانه ای اماکن و بازمانده تجمعات انسانهای ماقبل تاریخ، اطلاعات ما در این باره افزایش
می یابد.

2.اطلاعات جمعیتی تاریخی تا قبل از شروع اولین سرشماری عمومی جمعیت. در این قسمت، بیشتر اطلاعات بر یادداشتها و آثار مورخان و جغرافیدانان و اسناد و دفاتر ناحیه ای ثبت و وقایع و حوادث جمعیتی مثل ولادت، ازدواج، فوت و مهاجرت استوار است. در نتیجه، این آگاهیها بیشتر بر تخمین و ارزیابی در قلمرو و زمانهای کوتاه و محدوده های جغرافیایی کوچک مبتنی است؛ هرچند ممکن است حاوی برخی روابط و میزان و ساختار و اشکال تحول جوامع انسانی نیز باشد.

3.اطلاعات و آمار جمعیتی منتج از اولین سرشماری عمومی جمعیت تا زمان حال . با اجرای سرشماریهای جدید هر سال بر میزان این اطلاعات افزوده می شود و بخصوص با اجرای

بررسیهای موردی و نمونه ای این اطلاعات متراکمتر و غنی تر می گردد. همزمان با این سرشماریها و بررسیها، سازمان ثبت احوال گسترش یافته، به ارتقای میزان و درستی اطلاعات جمعیتی مدد می رساند.

4.اطلاعات جمعیتی آینده نگر. در این قسمت با توجه به موجود بودن اطلاعات متراکم و متنوع منتج از سرشماریها و بررسیها و آمار ثبت احوال و نیز در نتیجه پیشرفت فنون پیش بینی جمعیت در کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت می توانیم شمار و ساختار جمعیت را در آینده محاسبه کنیم و از این راه به تحقق برنامه های توسعه اجتماعی و اقتصادی آینده مدد رسانیم.

قلمرو و جمعیت از دیدگاه مکانی و تقسیمات جغرافیایی نیز دارای تنوع است. ابتدا توجه به جمعیت کل کشور و سپس توجه به جمعیت در کل مناطق شهری و روستایی و بالاخره آگاهی به جمعیت و ساختار آن در یک شهر یا روستای معین و یا منطقه ای از کشور قابل ذکر است. اطلاعات جمعیتی منطقه ای برای طرح ریزی توسعه ناحیه ای بسیار لازم است و ویژگیهای کمی و جمعیتی به شرح زیر است:

سن و جنس، وضع زناشویی، مهاجرت، سواد و آموزش، فعالیت، مسکن، بهداشت، نهاد ها و سازمانهای موجود در ناحیه (مدرسه، بیمارستان، شبکه راههای ارتباطی، پست و تلفن، بانک، مراکز فرهنگی، مراکز مذهبی و اماکن مقدس، دادگستری، دارایی و جز اینها).

پوشش جغرافیایی و جمعیتی نهاد ها، میزان مراجعات مردم و سطح رضایت آنان از عملکرد نهادها جهت پیش بینی نیازمندیهای آینده جمعیت و سرانجام دو مسأله مهم امروز جهان، یعنی انرژی (نفت و گاز) و آب که در مقابل ذخایر و امکانات محدود آنها، جمعیت رو به افزایش جهان، دورنمای دراز مدت نگران کننده ای را به وجود می آود.

جمعیت و جمعیت شناسیساختار جمعیتیپراکندگی جمعیت بر سیاره زمین

اصل قانونی جرائم و مجازاتها

در حقوق جزای اسلامی اصول بسیار مهمی دیده میشود که نه تنها در آن ایام بلکه در شرایط فعلی هم اهمیت خود را حفظ نموده اند یکی از این اصول بسیار مهم و در رأس آن و به تعبیری یکی از اصول مسلم مذهب اسلام در امور کیفری اصل معروف قبح عقاب بلابیان و یا بعبارتی منع عقاب بلابیان می باشد یعنی تا زمانیکه عملی از ناحیه شارع به عنوان جرم تعریف نشده و مجازات شرعی ه

دسته بندی	حقوق
فرمت فایل	doc
حجم فایل	43 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	89

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

بنام خدا

مقدمه:

در حقوق جزای اسلامی اصول بسیار مهمی دیده میشود که نه تنها در آن ایام بلکه در شرایط فعلی هم اهمیت خود را حفظ نموده اند. یکی از این اصول بسیار مهم و در رأس آن و به تعبیری یکی از اصول مسلم مذهب اسلام در امور کیفری اصل معروف قبح عقاب بلابیان و یا بعبارتی منع عقاب بلابیان می باشد یعنی تا زمانیکه عملی از ناحیه شارع به عنوان جرم تعریف نشده و مجازات شرعی هم برای آن معین نشده باشد، نمیتوان آن عمل را جرم دانست و برای آن مجازات تعیین نمود. این همان امریست که امروز تحت اصل قانونی بودن جرائم و مجازاتها در تمام قوانین کیفری دنیا دیده میشود. در آن زمان نیز شارع مقدس، جرائم هفتگانه زیر: سرقت – زنا – ارتداد – قذف – شرب خمر – سرقت مسلحانه و لواط را که مستحق حد بود تعریف نمود. و حد هر یک از آنها را هم بیان نموده است.

منظور از این اصل آن است که جرم و مجازات آن از طرف مقنن وضع شده باشد. در ایام قدیم چنین اصلی وجود نداشت. تنها قانون حمورابی و تا حدودی هم قوانین زردشت آنهم برای جلوگیری از انتقام شخصی برای پاره ای از جرائم که جنبه خصوصی داشتند (یعنی از جمله جرائمی بودند که از طرف فردی علیه فرد دیگر ارتکاب می یافت) مجازات تعیین نموده بودند. اما در حقوق جزائی اسلامی این امر جنبه کلی و همگانی یافت جرائم آن ایام و مجازات آنها تحت قاعده معین درآمد.

نه تنها برای جرائم خصوصی با پیروی از اصل معروف «چشم به جای چشم و دندان به جای دندان» مجازات قصاص برقرار گردید، بلکه برای بسیاری از جرائم که جنبه عمومی داشت، چون سرقت – زنا – شرب خمر – سرقت مسلحانه و غیره حد شرعی تعیین گردید.

فلاسفه مکتب کلاسیک معتقدند درست است که انسان به حکم طبیعت و غریزه خود مجبور به زندگی در اجتماع است و درست است که لازمه زندگی در اجتماع رعایت نظم و مقررات عمومی است، ولی بایستی این مقررات عمومی قبلاً بوی اعلام گردد تا مشارالیه بداند که از ارتکاب چه اعمالی ممنوع گردیده است. انسان هرگز قادر نخواهد بود بکمک قوانین اخلاقی و یا مذهبی حد و مرز اعمال مباح و ممنوع را بشناسد. فقط مقنن است که میتواند به نمایندگی از اجتماع این حد و مرز را تعیین و به اطلاع عامه برساند. هرگاه چنین اعلام قبلی به کسی نشده باشد، تعقیب بعدی وی برخلاف عدل و انصاف و منطق است. این استدلالات مورد قبول نویسندگان اعلامیه حقوق بشر قرار گرفت. ماده 18 اعلامیه حقوق بشر در این زمینه حاکی است: «...هیچکس را نمی توان مجازات نمود مگر بموجب قانونی که قبل از ارتکاب وضع و قانوناً مورد عمل قرار گرفته باشد...» نویسندگان این اصل آن چنان برای اصل قانونی بودن جرائم و مجازات ها اهمیت قائل بودند که با درج آن در اعلامیه حقوق بشر آنرا در ردیف سایر حقوق اساسی بشر قرار دادند.

امانوئل کانت یکی از فلاسفه طرفدار نظریه قرارداد اجتماعی معتقد است که هدف مجازات باید اجرای عدالت باشد و برای توضیح عقاید خود در این رابطه مثلی آورده، که به (تمثیل جزیره متروک) مشهور می باشد. وی می گوید فرض کنیم عده ای در جزیره دورافتاده تشکیل جامعه داده و با هم زندگی می نمایند. اینک به عللی افراد جزیره تصمیم به ترک جزیره و انحلال جامعه خود گرفته اند. باز هم فرض کنیم که مجرمی قبل از این مقدمات مرتکب قتل شده باشد. کانت معتقد است که آخرین وظیفه این جامعه قبل از ترک جزیره اعدام قاتل است. گرچه در چنین موقعیتی چون جامعه منحل می گردد و دیگر در آن جزیره جامعه باقی نخواهد ماند و بالنتیجه اجرای مجازات از نظر نفع اجتماعی امر کاملاً بی فایده ایست، معهذا «عدالت مطلق» و نظم اخلاقی که بالاتر و والاتر از نفع اجتماعی است وجوب چنین مجازاتی را مسلم و ضروری می نماید. مجرم بخاطر اجرای عدالت و اصل مسلم قانونی جرم و مجازات، بایستی مجازات شود. در مورد جرائم و مجازات ها کانت معتقد است که هدف اخلاق فقط خیر مطلق است و چون جرم عملی است که نظم اخلاقی را برهم زده است، لذا مرتکب باید مجازات شود تا بدین وسیله جبران اختلال نظم فراهم گردد.

بسیاری از دانشمندان، اصل قبح عقاب بلا بیان و یا به تعبیری اصل قانونی بودن جرائم و مجازات ها را مورد بررسی قرار دادند. و بهنگام بحث در عناصر متشکله جرم آنرا تجزیه و تحلیل می نمایند. ما تصور می کنیم که اولاً اصل قانونی بودن جرائم و مجازات ها یا به تعبیر شرعی اصل قبح عقاب بلا بیان، خود جزئی از اصل قانونی بودن حقوق جزاست. بنابراین شاید مصلحت آن باشد که مسئله در تحت زاویه وسیع تری مورد بررسی قرار گیرد. ثانیاً اصل قانونی بودن جرائم و مجازات ها ممکن است این توهّم را بوجود آورد که این اصل فقط در حقوق جزای ماهوی مؤثر بوده و در سایر قسمتها و از جمله آئین دادرسی کیفری تأثیری ندارد. و حال آنکه در آئین دادرسی کیفری نیز کلیه اقدامات و رسیدگی از جمله تشکیل محاکم – نحوه رسیدگی – حق دفاع متهم و غیره باید طبق مقررات و اصول قانونی باشد. بهمین علت هم ما تصمیم گرفتیم که به تبعیت از بعضی نویسندگان متأخر این مسئله را در محدوده وسیع تر مطالعه نمائیم. برای مطالعه این اصل نیز این فصل به دو مبحث تقسیم میشود. در مبحث اول پیدایش و تحولات اصل مزبور و دلائلی که بر وجوب آن وجود دارد و هم چنین انتقاداتی که نسبت به آن بعمل آمده مورد بحث قرار خواهد گرفت و در مبحث دوم اهمیت اصل مزبور از جهت قانون اساسی و محتوای این اصل ذکر خواهد شد.

فصل اول – تعریف اصل قبح عقاب بلابیان یا اصل قانونی جرائم و مجازاتها

مبحث اول:

پیدایش و تحولات اصل قبح عقاب بلابیان و بعبارتی اصل قانونی بودن جرم و مجازات و یا به تعبیری اصل قانونی بودن حقوق جزا

سوابق تاریخی:

این اصل در دوران قدیم ناشناخته بود. در حقوق دول باستانی – در حقوق رم – در حقوق قرون وسطی و حتی در حقوق دوران رنسانس سوابقی در این خصوص دیده نمی شود. یک ضرب المثل قدیمی فرانسوی حاکی است که «مجازات ها دلخواه و خودسرانه است» این امر بدان معنی است که قضات به هنگام صدور رأی از قانون خاصی مجبور به تبعیت نبوده و در رسیدگی از اختیارات فراوان برخوردار بوده اند. بهمین علت هم در ایام گذشته و حتی تا اواخر قرن هیجدهم، در کلیه ممالک دنیا، حکمرانان و قضات برای تعقیب مخالفین نظم عمومی و مجرمین تابع هیچ اصل و قاعده نبودند. آنان بخود اجازه میدادند که تحت عنوان «اجراء عدالت» یا «حفظ نظم» مقصرین را بهر نحو که مایلند تعقیب نموده و بهر مجازاتی که مناسب میدانند محکوم نمایند. اغلب اتفاق میافتد که اجرای این به اصطلاح عدالت، بمراتب ظالمانه تر و خشن تر از خود عمل ارتکابی بود. چه بسا افراد بیگناه که در این راه جان باختند و چه بسا سرهائی که بخاطر جرائم کوچکی چون سرقت های مختصر و کم اهمیت بباد رفت. این شقاوت ها و سفاکی ها که بنام عدالت انجام می گرفت موجی از مخالفت برانگیخت. دانشمندان و علمای انسان دوست، خاصه فلاسفه و نویسندگان قرن هیجدهم به مخالفت با این خشونت ها برخاستند. نباید تصور کرد که این دانشمندان مایل بودند که مجرمین واقعی و یا خاطیان به نظم عمومی از تعقیب و مجازات مصون بمانند. هر انسان فهمیده که در جامعه زندگی می نماید میداند که حفظ نظم برای بقاء جامعه ضروری بوده و خاطیان بحقوق عمومی هم باید تحت تعقیب قرار گیرند. این دانشمندان خود واقف به این واقعیت بودند، النهایه پیشنهاد می کردند که برای اجرای عدالت و یا حفظ نظم نباید به افراط روی آورد و عده ای را بیش از حد ضرورت و یا بیش از گناهی که مرتکب شده اند زجر و شکنجه داد. چنین زجر و شکنجه خارج از مفهوم عدالت است. این دانشمندان که در رأس آنان افرادی چون بکاریای ایتالیائی – بنتام انگلیسی – روسو و منتسکیوی فرانسوی قرار داشتند معتقد بودند که اولاً بایستی بین اعمال ارتکابی و مجازات آنها تناسبی وجود داشته باشد. ثانیاً اعمال ضد اجتماعی و همچنین مجازات آنها قبلاً به اطلاع عامه رسیده باشد. ثالثاً اجرای عدالت تحت نظم و قاعده صحیح درآید.

پیشنهادات و آرزوهای این دانشمندان با انقلاب کبیر فرانسه در سال 1789 جامعه عمل بخود پوشید. برای اولین بار مقنن فرانسوی در ماده 8 اعلامیه حقوق بشر آنرا بدین شرح تصویب نمود «... هیچکس را نمیتوان مجازات نمود مگر بموجب قانونی که قبل از ارتکاب جرم وضع و قانوناً مورد عمل قرار گرفته باشد...» این اصل از آنجا بدیگر کشورهای دنیا از جمله مملکت ما نشر پیدا نمود.

نکته ای که ذکر آن ضروری است آنکه: در مملکت ما اصل قانونی بودن جرائم و مجازات ها سوابق طولانی تری دارد. در دین مقدس اسلام اصلی بنام «منع عقاب بلابیان» وجود دارد. منظور از این اصل شرعی آن است که تا زمانیکه عقاب و مجازاتی از طرف شارع برای عملی مقرر نشده باشد هیچکس را نمیتوان مجازات نمود. این امر همانست که امروزه تحت عنوان اصل قانونی بودن مجازات‌ها شناخته شده است. ولی از آنجا که با افول محاکم مذهبی، اصل «منع عقاب بلابیان» هم از طرف سلاطین و پادشاهان و حکام از نظر افتاده بود، لذا مقنن ها به هنگام تنظیم قانون اساسی در قبل از پیروزی جمهوری اسلامی ایران آن اصل را از کشورهای اروپایی اقتباس نمودند.

متمم قانون اساسی قبلی و بعدی کشور یعنی بعد از پیروزی حکومت جمهوری اسلامی ایران پس از آنکه اعلام میدارد اهالی مملکت ایران در مقابل قانون دولتی متساوی الحقوق خواهند بود. مقرر میدارد که «افراد مردم از حیث جان و مال و مسکن و شرف محفوظ و مصون از هر نوع تعرض هستند و متعرض احدی نمی توان شد مگر بحکم و ترتیبی که قوانین مملکتی معین می نماید» همچنین در مورد جلوگیری از توقیف خودسرانه افراد پیش بینی نموده که هیچکس را نمیتوان فوراً دستگیر نمود مگر بحکم کتبی رئیس محکمه عدلیه برطبق قانون و در آن صورت نیز باید گناه مقصر فوراً یا منتهی در ظرف 24 ساعت به او اعلام و اشعار شود. و بالاخره مقرر میدارد که حکم و اجرای هیچ مجازاتی نمیشود مگر بموجب قانون.

بعدها نیز که قوانین جزائی و آئین دادرسی کیفری از تصویب گذشت مقنن ایرانی مجدداً با تبعیت و پیروی از اصول قانون اساسی و متمم آن مجدداً همین اصول را در قوانین مربوطه پیش بینی نمود. ماده 2 قانون مجازات عمومی سابق در مورد قانونی بودن جرائم مقرر داشته بود که هیچ عملی را نمی توان جرم دانست مگر آنچه که بموجب قانون جرم شناخته شده باشد. و در ماده 6 همین قانون در مورد قانونی بودن مجازات ها پیش بینی شده بود که مجازات باید بموجب قانونی باشد که قبل از ارتکاب آن عمل مقرر شده باشد. و هیچ عملی را نمیتوان بعنوان جرم بموجب قانون متأخر مجازات نمود و بدین ترتیب اصل قانونی بودن حقوق جزا و جرائم و مجازات ها با اقتباس از قوانین و مقررات اروپائی وارد سیستم حقوقی ما گردید. این اصل مورد تأئید سازمان ملل متحد نیز قرار گرفته است. ماده 9 اعلامیه حقوق بشر حاکی است که «احدی نمیتواند خودسرانه توقیف، حبس یا تبعید شود.» ماده یازدهم همین اعلامیه در بند 2 مقرر میدارد «...هیچکس برای انجام یا عدم انجام عملی که در موقع ارتکاب، آن عمل بموجب حقوق ملی یا بین المللی جرم شناخته نمیشده است محکوم نخواهد شد. به همین طریق هیچ مجازاتی شدیدتر از آنچه که در موقع ارتکاب جرم بدان تعلق میگرفت، در باره احدی اعمال نخواهد شد.» و بدین ترتیب با تصویب اعلامیه حقوق بشر در سازمان ملل متحد، اصل قانونی بودن حقوق جزا جنبه بین المللی بخود گرفت. دولت ایران نیز به اعلامیه مزبور ملحق گردیده و قوه مقننه ما این الحاق را تصویب نموده است.

اصل قانونی جرائم و مجازاتهاحقوق قرون وسطیقانون اساسی

جراحی و هوشبری پرندگان

جوامع علمی دنیا در طی سالیان اخیر شاهد رشد بی سابقه و اعجاب انگیز شاخه های علم دامپزشکی بوده است که هر یک از این شاخه ها به سهم خود پردة اسرار نهان دنیای شگفت انگیز حیوانات از جمله پرندگان را کنار زده و برای رفع معضلات آنها می کوشد یکی از این شاخه ها که نتایج آن بسیار عینی و سریع می باشد، جراحی است و امروزه با استفاده از تکنولوژی نوین، انجام اعمال

دسته بندی	دامپزشکی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	122 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	190

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

«جراحی و هوشبری پرندگان»

فهرست مطالب

عنوان	صفحه
مقدمه مؤلفین:
فصل اول: اصول مقید کردن پرندگان
-ملاحظات کلی
-روشهای مقید کردن
1-توسط یک دست
2-توسط دو دست
3-توسط حوله کاغذی
4-توسط حوله بزرگ
5-توسط دستکش
6-توسط دستکش و یا بند
7-توسط سرپوش (کلاه خود)
فصل دوم: اصول معاینات بالینی
-سابقه بیمار
-بازرسی قفس یا محل نگهداری پرنده از نظر:
1-وضعیت و نوع
2-خون در قفس
3-علائم استفراغ در قفس
4-وجود انگلها در قفس
5-وضعیت (میزان) خورده شدن دانه
-مشاهده بیمار از نظر:
1-مشکلات تنفسی
2-نارسائیهای سیستم اعصاب مرکزی
3-صدمات وارده با بالها
4-جابجا نمودن پرنده
-معاینه فیزیکی پرنده
1-پرها
2-چشم
3-گوش
4-پوست سر
5-سوراخ های بینی و پینه اطراف آن
6-منقار
7-دهان و ناحیه دهانی حلقی
8-گردن
9-سینه
10-شکم
11-بالها
12-پاها
فصل سوم: هوشبری
1-خواب آوردن و مقید کردن
2-فقدان درد
3-شل سازی عضلات
4-از بین بردن ترس و اضطراب
5-ارزیابی پرنده بیمار برای انجام هوشبری
6-برخی ملاحظات فیزیولوژیکی
7-موارد احتیاطی پیشنهاد شده در حین بیهوشی عمومی
-داروهای بی حسی موضعی
لیدوگائین هیدروکلراید 2 درصد
پروکائین هیدروکلراید دو درصد
پروپاکائین هیدروکلراید نیم درصد
هوشبری عمومی
داروهای پیش بیهوشی و آرام بخش ها
ارزیابی عمق بیهوشی عمومی
محل های مناسب جهت تزریق
داروهای هوشبری عمومی تزریقی
آلفاکسالون – آلفا دالون
پنتوباربیتون سدیم
تیوپنتون سدیم
آکوئی تزین
منوهکیستون سدیم
متومیدیت
فنوباربیتال
زایلازین
کتامین
کتامین و استیل پرومازین
دیازپام
کتامین و متومیدات
کتامین و دیازپام
هوشبری عمومی با مواد بیهوشی فرارنحوه و جریان بیهوشی
لوله داخل نایی
مواد هوشبری فرار:
اتر
سیلوپروپان
هالوتان
متوکسی فلوران
ایزوفلوران
نکات قابل توجه در انجام هوشبری های معمول:
فوریتهای داروهای بیهوشی:
قطع تنفس
دپرس تنفسی
ایست قلبی
بسته شدن لوله داخل نایی
فصل چهارم: جراحی
ملاحظات کلی
کارهای قبل از عمل
الف-جراحی سبک
ب-جراحی متوسط
ج-جراحی پیشرفته
وضعیت بیمار در هنگام جراحی
وسایل اصلی جراحی
خونریزی
تمیز و ضد عفونی کردن محل عمل
مراقبت های بعد از عمل
جراحی پوست و ساختارهای مربوطه
پارگی پوست
آبسه زیرجلدی
کیست های پر
تومور و کیستهای زیرجلدی
تومورهای غده uropygial و یا غده preen
جراحیهای ناحیه سر
صدمه دیدن پلک بالا
درآوردن چشم
سیتوسها
سوراخهای خارجی بینی و پینه های اطراف آن
قطع تاج و ریش
دهان:
پاپیلوماتوز
آبسه سقف دهان یا روی زبان
اجسام خارجی
تومورهای خوش‌خیم و بدخیم
منقار:
بدشکلی و بزرگ شدن منقار
ترک پا یا شکستگی
از دست دادن قسمتی از منقار
جراحی های گردن
اجسام خارجی در مری
چینه دان
پرندگان بی صدا شده
جراحی های شکم
راههای ورود به محوطه شکم
لاپاراسکوپی
روش جراحی
آناتومی جراحی
راههای ورود
پیوپسی
عوارض بعد از عمل
پرولاپس رکتوم
فتق
دستگاه تنفسی
دستگاه تولید مثل
تشخیص جنسیت
باقی ماندن تخم
برداشت تخمدان و غدد فوق کلیوی
درآوردن لوله تخمدان و رحم
پرولاپس قضیب
اخته کردن
جراحی ارتوپدی
کلیات
اعضای سینه ای (قفسه سینه و بالها)
استخوان ترقوه
استخوان غرابی
دررفتگی مفصل شانه
استخوان بازو
جابجایی مفصل آرنج
شکستگی زند زیرین و زبرین
قطع نوک بال
اعضای لگنی
استخوان ران و درشت نی مچ پا
شکستگی استخوانهای زیر مفصل خرگوشی
شکستگی انگشت
جراحیهای متفرقه:
پاگنده (Big)
درآوردن حلقه پیچ پا
کوتاه و مرتب نمودن ناخن
فصل پنجم: روشهای تجویز عوامل درمانی
از طریق بینی
از طریق بافت ملتحمه
از طریق سینوس
از طریق خوراکی
تغذیه دستی
شستشوی پرها
درمان موضعی پوست فاقد پر
درمان استنشاقی
داخل عضلانی
از طریق زیرجلدی
از طریق وریدی

فهرست تصاویر

تصاویر:	صفحه
1-1-: بیرون آوردن پرنده با استفاده از حوله کاغذی
2-1: مقید کردن پرنده با دو دست
3-1: مقید نمودن پرندگان کوچک با یک دست
4-1: مقید نمودن با دو دست
(6 و 5)-1: مقید نمودن با استفاده از حوله
7-1: مقید کردن با دستکش و زنجیر پایند
8-1: مقید کردن با دو دست
9-1: نحوه گرفتن پرنده با دستکش
10-1: استفاده از هود
1-2: صدمات وارده به بال
2-2: هیپوتروفی صورتی در cere
2-3: لوله داخل نایی
3-3: ایجاد بیهوشی با لوله گذاری
4-3: ایجاد بیهوشی با استفاده از ماسک
5-3: ایجاد بیهوشی با استفاده از اتاقک بیهوشی
1-4: تعدادی از وسایل جراحی مورد استفاده
2-4: غده urpogial انباشته شده، شکاف غده، تخلیه غده
3-4: نحوه ترمیم زخم ایجاد شده در پلک بالایی
4-4: وضعیت آناتومی چشم
5-4: نحوه داخل نمودن سرنگ جهت شستشوی سینوس in frabital
6-4: روش اسنتومی استخوان مندیبل
7-4: رادیوگرافی LD منقار ترمیم شده
8-4: محل شکاف برروی چینه دان
9-4: نای و ساختمانهای مربوط به آن
10-4: موقعیت حفره بدنی coelomic
11-4: برش از قسمت خط میانی در حفره بدنی و اندامهای قابل دید
12-4: راههای ورود به بدن در انجام عمل لاپاراسکویی
13-4: بیضه و اندامهای پیرامون آن در ورود از طریق پارالومبار
14-4: تخمدان و اندامهای پیرامون آن در ورود از طریق پارالومبار
15-4: پرولاپس رکتوم
16-4: پرولاپس مجرای تخم
17-4: عمل sulping hysterectomy (نحوه ورود)
18-4: نیروهای وارد بر بال پرنده در موقع پرواز
19-4: اسکلت طیور
20-4: نحوه دسترسی به استخوان غرابی
21-4: کشیده شدن عضله سینه ای توسط قسمت انتهای بالایی استخوان بازو
22-4: نحوه بانداژ پرندگان کوچک
23-4: قرار دادن مفتول فلزی در استخوان بازو
24-4: آتل بندی داخلی با استفاده از آتل کریشنر
25-4: استفاده از گل میخ های پلاستیکی در داخل استخوان
26-4: نحوه پانسمان بال بعد از عمل استخوان بازو در پرندگان بزرگ
27-4: آتل بندی خارجی با استفاده از توری پلاستیکی
28-4: آتل بندی خارجی با استفاده از صفحه های استات
29-4: محل زدن تورنیلت خون بند
30-4: مراحل انجام آتل گذاری و برداشتن آتل (تصاویر رادیولوژی)
31-4: آتل گذاری خارجی با استفاده از نوارهای چسبناک
32-4: پانسمان توپی انگشت شکسته شده
33-4: محل کوتاه نمودن ناخن

تصاویر

عنوان	صفحه
1-5: از طریق چشمی
2-5: از طریق بافت ملتحمه
3-5: از طریق داخل سینوسی
4-5: از طریق داخل دهانی
5-5: از طریق پوستی
6-5: از طریق وریدی

به نام خدا

پیش گفتار

جوامع علمی دنیا در طی سالیان اخیر شاهد رشد بی سابقه و اعجاب انگیز شاخه های علم دامپزشکی بوده است که هر یک از این شاخه ها به سهم خود پردة اسرار نهان دنیای شگفت انگیز حیوانات از جمله پرندگان را کنار زده و برای رفع معضلات آنها می کوشد. یکی از این شاخه ها که نتایج آن بسیار عینی و سریع می باشد، جراحی است و امروزه با استفاده از تکنولوژی نوین، انجام اعمالی چون جراحی میکروسکوپی بعنوان کارهای روزمره و معمول جراحان درآمده است. جراحی پرندگان در اکثر موارد بعنوان اقدامی درمانی، تحقیقاتی و یا جهت بهبود الگوهای جراحی در حیوانات بزرگ و کوچک انجام می پذیرد، اما متأسفانه در کشور ما با وجود رشد و توسعه جراحی در سایر حیوانات به آن کم بها داده شده است، علاوه بر مراکز دائمی نگهداری پرندگان مثل باغ وحش ها و مناطق حفاظت شده، بیش از دو میلیون خانوار ایرانی حداقل دارای یک پرنده دست آموز خانگی است و صاحبانشان اوقات بسیاری را صرف مراقبت از آنها می کنند ولی تا به حال کتابی در زمینة مسائل جراحی پرندگان به زبان فارسی به رشته تحریر در نیامده و منابع خارجی نیز که در این مورد وجود دارد قابل استفاده و در دسترس همگان نمی باشد. در ضمن در سرفصلهای دروس جراحی دامپزشکی در دانشکده های دامپزشکی جایگاهی در خور شأن آن پیش بینی نشده و جز موارد انگشت شمار مثل اخته کردن، انباشتگی چینه دان به انباشتگی چینه دان آنهم به اجمال چیزی موجود نمی باشد و در نتیجه افرادی که جهت رفع مسائل جراحی پرنده خود به دامپزشک مراجعه می نمایند برایشان کار در خور توجهی صورت نخواهد گرفت.

در مجموع این مسائل انگیزه ای شد تا به تعبیری اولین گام در این زمینه برداشته شود.

در این کتاب مطالب به پنج فصل کوتاه تقسیم بندی شده است. فصل اول به اصول مقید کردن پرندگان، فصل دوم به اصول معاینات بالینی پرنده بیمار، فصل سوم به اصول و تکنیکهای هوشبری در پرندگان، فصل چهارم به اصول و اعمال جراحی اختصاص یافته و در فصل پنجم به روشهای تجویز کردن عوامل درمانی در پرندگان پرداخته شده است. در تمام فصلها علاوه بر حفظ جنبه های علمی کار، مطالب در حد امکان بصورت ساده و همراه با تصاویر مناسب ارائه شده تا بتواند مورد استفاده جراحان، دامپزشکان عمومی و دانشجویان قرار گرفته و در ضمن علاقمندان به مسائل پرندگان هم از خواندن آن لذت ببرند.

وظیفه خود می دانیم از زحمات پرسنل دانشگاه آزاد کرج جهت به ثمر رساندن این امر سپاسگزاری نماییم.

دکتر ابوالقاسم مرادی – دکتر مصطفی دارستانی

سال 83

فصل اول:

اصول مقید کردن پرندگان

ملاحظات کلی:

هیچکس نمی تواند بدون جابجا کردن پرنده بیمار مخصوصاً اگر دچار ضعف و سستی هم بادش معاینه بالینی کامل را انجام دهد ولی برای اجتناب از بدتر شدن علائم بیماری به علت استرس ناشی از جابجایی می توان از هرگونه تغییر محل اضافی پرهیز نمود و آن را به حداقل کاهش داد. گزارشات فراوانی وجود دارد که استرس ناشی از جابجایی یک پرنده کوچک بی حال و ضعیف باعث مرگ ناگهانی پرنده شده است. چند عامل مهم در مقید نمودن پرندگان بایستی مورد توجه قرار گیرد.

1-هر نوع دستکاری که از حرکت مناسب جناغ سینه ممانعت کند در عمل تنفس پرنده تداخل نموده و می تواند آنرا با اشکال جدی روبرو کند.

2-فعالیت عضلانی پرندگان در اثر مقید کردن تشدید شده و تولید گرما در بدن آنها افزایش یافته و به علت عدم توانایی پرنده در رفع گرما به موازات تولید آن باعث افزایش درجه حرارت بدن می گردد.

3-ممکن است در اثر رفتار خشن شکستگیهای موجود تشدید شده و یا شکستگی های جدید ایجاد شود.

4-پیچ خوردگی سر ممکن است باعث فشار بر مجاری تنفسی و حتی خفگی پرنده شود.

5-نگهداری بیش از حد پرنده به پشت می تواند باعث تهوع، استفراغ و پنونومی استنشاقی شده و حتی به مرگ پرنده بیانجامد.

6-عدم توجه و احتیاط در تله گذاری باعث افزایش احتمال آسیب دیدگی پرنده خواهد شد.

میزان محدود و مقیدسازی برای یک معاینه فیزیکی کامل در هر پرنده متغیر می باشد. بطوری که جوجه های دست آموز به حرکات آهسته و با محبت و خارش زیر گردن به خوبی پاسخ داده و معاینة آنها بدون مقیدسازی و یا با حداقل اقدامات بطور مطلوبی انجام می گیرد. بهتر است گرفتن پرندگان بیماری که کمتر دست آموز هتسند توسط دامپزشک صورت گیرد. برای اینکار برداشتن تمامی تیرکها و یا هرگونه وسایل موجود در قفس و یا حتی برداشتن سقف قفس (اگر بدین منظور طراحی شده باشد) کار را راحت تر می کند.

دربهای کوچک قفس غالباً مانع از عملکرد سهل و آسان دکتر می باشد. گاهی اوقات با تاریک کردن اتاق و یا با استفاده از نور قرمز گرفتن ظپرنده انس و الفت بیشتری داشته باشد، مقیدسازی و معاینه بیمار را تسهیل خواهد نمود.

روشهای مقید کردن پرندگان:

با استفاده از یک حوله پارچه ای یا کاغذی می توان پرنده را در گوشه ای از قفس گیر انداخته و آن را بیرون آورد، حوله کاغذی یکبارمصرف که چند بار برروی خودش تا داده شده باشد ترجیح داده می شود. برای این منظور بهتر است حوله را در کف دست پهن کرده به طوری که قسمتی از آن بین انگشتان چین خورده تا حوله را سر جای خود نگهدارد.

تصویر شماره (1-1): بیرون آوردن پرنده با استفاده از حوله کاغذی ( )

می توان یک گوشه از حوله را طوری در دسترس پرنده قرار داد که به آن نوک زده و به منقار گرفته و بجود تا به این ترتیب دامپزشک بتواند با خیال راحت دست خود را پشت سر پرنده قرار دهد. زمانی که این وضعیت حاصل آمد پرنده از پشت گردن توسط انگشت شست و انگشت نشانه از دو طرف مفصل گیجگاهی فکی گرفته می شود. بعضی از پرندگان ممکن است با وارد آوردن ضربات و حملات آرام به حوله عکس العمل نشان دهند. قرار دادن پرنده به پشت در بیرون از قفس ضمن جلوگیری از آسیب دیدن بالها، دستکاری و معاینه سایر قسمتهای بدن بیمار را تسهیل می کند.

بعضی از پرندگان مثل طوطی آمازونی را می توان به راحتی با تکنیک حوله کاغذی گرفته، از قفس بیرون آورده و به پشت روی میز قرار داد. در این موارد ممکن است برای عقب نگه داشتن سر پرنده تا زمانی که فرد معاینه کننده دست خود را زیر نوک پرنده قرار نداده است از یک تیرک چوبی که در زیر فک پایین پرنده قرار داده می شود استفاده کرد. این تیرک می تواند از جنس آلومینیوم و یا پلاستیکی باشد. دامپزشک نباید سعی کند پرنده را مستقیماً از دست صاحبش بیرون بیاورد، زیرا بعضی از پرندگان توسط صاحبشان طوری تربیت شده اند که گرفتن و مقید نمودن آنها توسط افراد غریبه ممکن نبوده و باعث صدمه دیدن پرنده و یا فرد مقیدکننده خواهد شد. برای کنترل صدمات وارده از طریق نوک پرندگان بزرگ باید فرد جابجاکننده انگشت شست و نشانه خود را زیر گردن پرنده قرار داده و ان را به بدن خودش چسبانده و با دست دیگر به آرامی بالها و دم را مقید سازد. همین که پاها به طرف بیرون کشیده شد فرد جابجاکننده ممکن است یک انگشت را زیر فک گذاشته و سر را به طرف عقب برگرداند.

در اینحالت اگر صاحب پرنده آن را در دست دارد می بایستی یادآوری نمود که پرندگان در موقع ترس ممکن است نوک زده و گاز بگیرد و بنابراین آنها هم می باید همانند فرد معاینه کننده رعایت جانب احتیاط را بنمایند. در مواردی هم ممکن است فرد دیگری مثل یک تکنسین بالها را باز نگه داشته و بدن را در معرض معاینه دکتر قرار دهد.

جراحی و هوشبری پرندگاناصول معاینات بالینیمشکلات تنفسی

تهیه و کاربرد مواد افزودنی در روغنهای روان کننده

روغنهای روان کننده (Lubricating Oils) معدنی که منشاء آنها از نفت خام است، کالاهای نسبتاً ارزانی هستند که در موتورها و ماشین آلات صنعتی بسیار گرانقیمت مورد استفاده قرار می گیرند و اثر مستقیم روی کارآئی و عمر این دستگاهها دارند، لذا باید برای ایجاد اطمینان در عملکرد صحیح ماشین‌آلات، کیفیت روغن‌های

دسته بندی	ساخت و تولید
فرمت فایل	doc
حجم فایل	1977 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	119

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست

عنوان	صفحه
مقدمه
فصل اول
مقدماتی راجع به روغنهای روان کننده، آزمایشات و کیفیت آنها
انواع روان کننده ها
موارد استفاده روغتهای روان کننده
وظایف روغنهای روان کننده
خواص ضروری روغنهای روان کننده
ترکیبات روغنهای روان کننده معدنی
آزمایشات مربوط به روغنهای روان کننده
ارگانها و سازمانها و مؤسسات ذیربط در کیفیت روغنها
طبقه بندی ها و استانداردهای روغن
فصل دوم
مواد افزودنی به روغنهای روان کننده
منابع قلیائیت و اثرات آن در روغنها
خواص و فرمولهای انواع ادتیوهای مصرفی در روغنها
1- افزایش دهنده های اندیس ویسکوزیته
2- معلق کننده ها
3- پاک کننده ها
4- بازدارنده های اکسیداسیون
5- مواد افزودنی ضد زنگ زدگی
6- مواد افزودنی ضد سائیدگی
7- بهبود دهنده های اصطکاک
8- پائین آورنده های نقطه ریزش
9- بازدارنده های کف
چگونگی کنترل روغنها ضمن کار
بررسی علل اضمحلال مواد افزودنی
تعاریف و اصطلاحات مرسوم در قلمرو کنترل کیفیت روغنها
فهرست منابع

مقدمه

روغنهای روان کننده (Lubricating Oils) معدنی که منشاء آنها از نفت خام است، کالاهای نسبتاً ارزانی هستند که در موتورها و ماشین آلات صنعتی بسیار گرانقیمت مورد استفاده قرار می گیرند و اثر مستقیم روی کارآئی و عمر این دستگاهها دارند، لذا باید برای ایجاد اطمینان در عملکرد صحیح ماشین‌آلات، کیفیت روغن‌های

مصرفی کاملاً مناسب باشد. ولی متأسفانه بسیار دیده شده است که به این امر مهم، حتی توسط متخصصین فنی نیز توجه کافی نمی‌شود و در کشور ما، خیلی کمتر از آنچه شایسته است، به کیفیت روغن و طریقه کنترل آن، بها داده شده است.

هدف نگارنده این است که خوانندگان آن، ضمن آشنایی با تولید روغنهای روان کننده به ابعاد گوناگون کیفیت روغنها، توجه بیشتری مبذول بفرمایند.

تعاریف متعددی برای کیفیت یک کالا، بعمل آمده است، اما شاید جملة ساده زیر مناسبترین تعریف باشد:

«کیفیت یک محصول، یعنی مناسب بودن آن برای کار برد مورد نظر» یا به زبان انگلیسی:

Quality Is Fitness For Purpose

مصداق این تعریف بخوبی در تجربة آن شخص متجلی است که گفته بود:

«دریافته ام که بهترین کره، بدترین روغن برای ساعت من است». در این مثال، دیده می شود که چطور دو صفت متضاد بهترین و بدترین، به کیفیت یک کالا، در رابطه و با توجه به کاربردهای خاص آن کالا، قابل اطلاق گشته است.

کنترل کیفیت، امروزه یک مفهوم ارزشمند و دانشی بسیار پیشرفته است. برخلاف تصور بسیاری از مردم، که از کنترل کیفیت، برداشتنی محدود و در حد بازرسی یا Inspection (که بخشی از کنترل کیفیت است)، دارند، این اصطلاح مفهومی وسیع و عمیق را در بر دارد. کیفیت، در واقع، مجموعه ای از فعالیتهائی است که یک کالا را از نقطه شروع تقاضای آن در بازار، در مرحلة طراحی و تولید و عرضة آن به بازار، تا عکس العملهای مصرف کنندگان و اثرات آن بر طراحی مجدد و نحوة تولید محصول، دربرمی‌گیرد.

اما همیشه این طور نیست و مصرف کنندة اصلی قادر نمی‌باشد که کیفیت کالا را مستقیماً تشخیص داده و ارزیابی کند. این موضوع در مواردی صدق می کند که کارائی و کیفیت محصول، علاوه بر خواص فیزیکی، به صفات شیمیائی آن، یعنی به واکنشهای شیمیائی نیز مربوط می شود. واکنشهای شیمیائی عموماً با سرعت کم و به طور کند انجام می پذیرند و لذا تشخیص آثار آنها همیشه در کوتاه مدت امکان پذیر نمی باشد. به علاوه ممکن است که آثار فعالیتهای شیمیائی با دخالت عوامل دیگری همراه گردد و باعث شود که تشخیص دلیل پدیده های حاصله، بسیار پیچیده گردد. مثلاً وقتی یک حشره کش مورد استفاده قرار می گیرد، بعضی از خواص آن که از بین بردن حشرات است، قابل مشاهده است، ولی اثرات احتمالی مزمنی که ممکن است بر نسوج بدن داشته باشد، به این سادگی ها برای مصرف کننده، قابل تشخیص نمی باشد. با همة اینها، کیفیت مواد شیمیائی را نیز می توان ولو به کمک آزمایشگاه، پیش بینی نمود. اگر ماده ای شیمیائی برای بشر شناخته شده باشد، با تعیین خواص فیزیکی و تجزیة عنصری و تعیین ساختمان شیمیائی آن، هر بار می توان آن را بازشناخت و کارائی و کیفیت آن را معین نمود. اگر ماده ای، مخلوطی از چند ترکیب شیمیائی خالص شناخته شده باشد، باز می توان با تجزیة عنصری و روشهای دیگر، نسبت این ترکیبات در مخلوط را تعیین و خواص مخلوط را پیش‌بینی کرد.

فرآورده های نفتی، از نقطه نظر رابطة خواص فیزیکی و شیمیائی با کارآئی عملی، پیچیده ترین وضعیت را دارند. می دانیم که نوع و نسبت ترکیبات مختلفی که در نفتهای خام نقاط مختلف دنیا، یک کشور و یا یک منطقه وجود دارد، بسیار متغیر است. حتی در یک چاه نفت بخصوص، در عمق های مختلف، انواع و درصد مواد شیمیائی متفاوتی در نفت خام وجود دارد. روغنهای روان کنندة نفتی نیز به همین دلیل، شامل انواع گوناگونی از هیدروکربنها و مشتقات آنها هستند، بخصوص که اجزاء روغنهای روان کننده، عموماً از مولکولهای بسیار بزرگ (C₁₅ تا C₃₀)، تشکیل شده اند. خوانندگان محترم، از شیمی آلی بیاد دارند که با بالا رفتن تعداد کربنها در مولکولهای هیدروکربنها، تعداد ایزومرهای آنها به سرعت افزایش می‌یابد. مثلاً هیدروکربن سیر شدة 20 کربنه به نام ایکوزان Eicosane، از لحاظ تئوری، می تواند 366319 ایزومر مختلف داشته باشد. از این ارقام می توان دریافت که ترکیب و ساختمان شیمیائی روغنهای روان کننده چقدر متغیر و پیچیده است. بدیهی است که جدا کردن هر یک از ترکیبات شیمیائی روغن و تعیین خواص آنها، به سادگی، امکان پذیر نمی‌باشد. به همین دلیل، برای چنین فرآورده‌ای، چیزی به مفهوم کلاسیک خواص شیمیائی قابل تعریف نیست و در واقع آنچه که تحت این عناوین بیان می شود، میانگینی از خواص تک تک اجزاء روغن است و چون نسبت و نوع این اجزاء در روغنهای مختلف تغییر می کند، خواص فیزیکی و شیمیائی روغنها نیز ثابت نمی‌باشد.

علاوه بر مطالبی که ذکر آنها گذشت، روغنهای روان کننده از یک لحاظ دیگر نیز بسیار پیچیده‌تر از سایر فرآورده های نفتی هستند. روغنهای روان کننده در کاربردهای متعددی که دارند، باید وظائف متنوعی را جامة عمل بپوشانند و برای این منظور باید خواص معینی را دارا باشند. آنچه که از نفت خام تحت عنوان روغن حاصل شده و روغن پایه نامیده می شود، فقط قادر است بعضی از وظائف ضروری روغنهای موتور و ماشین آلات صنعتی را عملی نماید و بقیه خواص لازم به وسیلة یک سری مواد شیمیائی ویژه که مواد افزودنی (additives) نامیده می‌شوند و به مقدار حدود متوسط 3 تا 10 درصد به روغنها اضافه می شوند، به وجود می آیند. این مواد شیمیائی نیز انواع بسیار متعدد و متنوعی دارند و نیز به نسبتهای متغیر به روغن ها افزوده می‌گردند. لذا ملاحظه می شود که روغنهای روان کننده از لحاظ ساختمان شیمیائی، چه مجموعة پیچیده ای را تشکیل می دهند.

از همة صحبتهای فوق نتیجه می شود که کیفیت روغهای روان کننده را نمی توان مانند کالاهای معمولی به کمک خواص فیزیکی، و یا مانند مواد شیمیائی دیگر به وسیلة خواص فیزیکی و آنالیز شیمیائی، پیش بینی نمود. به عبارت دیگر بین خواص فیزیکی و شمیائی (آنالیز شیمیائی) روغنها و کارآئی آنها در عمل، رابطة معین و ثابتی وجود ندارد. چه بسا دیده شده است که دو روغن مختلف که از لحاظ خواص فیزیکی و آنالیز شیمیائی (انواع و درصد عناصر) یکسان بوده اند، در عمل، دو نوع عملکرد (کیفیت و کارآئی) بسیار متفاوت (یکی قابل قبول و دیگری مردود) داشته اند.

آنچه که امروزه تحت نام روغن جهت روانکاری و یا کاربردهای مخصوص دیگر همچون دستگاههای هیدرولیک، سیستم های حرارتی، عایق الکتریکی و یا برش فلزات به کار می رود می باید دارای خصائص عدیده‌ای باشد.

مشخصه های عمومی که هر روغنی باید داشته باشد همان مشخصه‌های اصلی است که از ابتدا مد نظر بوده، مثلاً اصطکاک قطعات را به منظور حرکت دو قطعه کاهش دهد و یا اینکه حرارت حاصل دو سیستم که به طرق مختلف بوجود می آید تحمل و به نوعی برطرف نماید و یا اینکه به نحوی آب بندی ایجاد کند که از نفوذ ذرات خارجی جلوگیری نموده و یا برعکس ذرات دیگری که از سائیدگی حاصل می شود از محل مشترک دو قطعه برداشته و از محیط عمل خارج نماید.

ولیکن تعدادی از مشخصه ها خیلی اختصاصی است و بستگی به نوع عملکرد آن دارد مثلاً روغنهائی که در تراشکاری بکار می رود باید با آب بخوبی مخلوط شده و از اکسید شدن قطعات بسیار داغ فلزی در مجاورت هوا و آب جلوگیری به عمل آورده و ضمناً عمر تیغه برش را بهبود بخشد و تعدادی مشخصه دیگر که بعداً تشریح خواهد شد.

به منظور ساخت یک روغن که بتواند کلیه مشخصات لازم را برحسب عملکرد داشته باشد دو ماده اصلی به نام روغن پایه و مواد افزودنی را با یکدیگر مخلوط می‌نمائیم.

روغن پایه ماده ای است نفتی و یا سنتتیک Synthetic (مصنوعی) که در حدود 95-90 درصد روغن را برحسب نوع روغن تمام شده تشکیل می دهد (در بعضی موارد از این مقدار کمتر است) و می توان نیازهای یک روغن را تا حدودی بر حسب آن عملکرد برطرف نماید.

رکن اساسی هر روغن تمام شده ماده ای به نام روغن پایه است و بعد از مخلوط شدن با مواد دیگر تبدیل به روغن محصول می گردد.

برای تهیه این ماده در حال حاضر سه راه وجود دارد که عبارت است از استفاده از برش مواد نفتی، تصفیه روغنهای مصرف شده و تهیه مصنوعی آنها.

مواد افزودنی تعدادی مواد شیمیائی با ترکیبات مخصوص است که افزودن آنها به مقدار معین به روغن پایه خواص روغن را ترمیم و تصحیح نموده و علاوه بر آن تعدادی مشخصه مخصوص که در روغن پایه وجود ندارد و یا ضعیف می باشد به مجموع روغن می دهد.

فصل اول

مقدماتی راجع به روغنهای

روان کننده، آزمایشات و کیفیت آنها

قبل از پرداختن به بحث اصلی لازم است خوانندگان محترم با برخی از مسائل مقدماتی آشنا شوند. در این فصل سعی بر این بر این است که برخی موارد مهم به اختصار بیان گردد.

- انواع روان کننده:

کوشش بشر برای دریافت روان کننده های مؤثر سابقه ای دیرینه به قدمت تاریخ نوشته دارد. بسیاری از مواد در طول زمان برای این منظور مورد امتحان قرار گرفته و سپس مطرود و با مواد بهتری جانشین شده‌اند، اما بعضی از روان کننده های مورد استفاده تا به امروز به طرز شگفت آوری اصالتی قدیمی دارند. مصریان در 1400 سال قبل از میلاد مخلوطی از چربی حیوانی و صابون آهکی را می جوشاندند و به عنوان گریس بر چرخ ارابه ها به کار می‌بردند.

اما روان کننده های مورد مصرف در دنیای صنعتی امروز را می توان از نظر حالت در چهار رده روان کننده های گازی، روان کننده های مایع، روان‌کننده های نیمه جامد و بالاخره روان کننده های جامد دسته بندی نمود.

1-روان کننده های گازی به خصوص هوا برای روانکاری در کاربردهائی که سرعت بسیار زیاد و بار کم و ثبات شعاعی محور چرخش مورد نظر است یا شرایط غیرعادی درجه حرارت و یا وجود پرتوهای هسته ای ایجاد کند مورد استفاده قرار می گیرند.

مثالهای عملی کاربرد گاز و هوا به عنوان روان کننده، روانکاوی اولتراسانتریفیوژها، ماشین های ابزار سنگ زنی دقیق با سرعت زیاد، چرخ مته دندانپزشکی و گاز گردانهای راکتورهای اتمی است. امروزه تحقیقات وسیعی در زمینه استفاده از روان کننده های گازی و بخار مایعات برای موارد کاربردی از قبیل ماشین های ریسندگی پرسرعت، توربین گازی، موتور جت و ژیراسکوپ و غیره در جریان است.

2-روان کننده مایع طیف وسیعی از سیالات از گازهای مایع تحت فشار تا انواع روغنهای سنتتیک را دربر می گیرد. کاربرد روان کننده های مایع در روانکاری به روش هیدرودینامیک با لایه ضخیم یا لایه نازک روان کننده است و به این مناسبت رایجترین نوع روان کننده مورد استفاده است.

مهمترین و پرمصرف‌ترین روان کننده مایع، روغن معدنی حاصل از پالایش نفت خام است.

روان کننده مایع شامل روغنهای طبیعی، حیوانی و گیاهی که خود مصارف بخصوصی از نظر روانکاری دارند نیز می باشد.

3-روان کننده های نیمه جامد شامل انواع گریس و چربیهای جامد و موم در مواردی که آب بندی محل روانکاری برای استفاده از روان کننده مایع مشکل است و یا شرایط کار سبک و غیر مداوم و یا عدم دسترسی، یکبار روانکاری برای طول عمر مکانیزم را توجیه نماید و در یاتاقانهای ساچمه ای و غلطکی که روانکاری از نوع الاستوهیدرودینامیک حکمفرماست بکار می رود. گریس که پرمصرف‌ترین روان کننده نیمه جامد است خود متشکل از یک روغن نفتی یا سنتتیک و یک پرکننده یا سفت کننده است.

4-روان کننده های جامد برای روانکاری در شرایط بخصوص کار مانند خلاء کامل یا بار و حرارت زیاد و در مواردیکه روانکاری حدی (Boundary Lubrication) حاکم است به کار می‌رود. انواع روان کننده های جامد شامل گرافیت، میکا، تالک، سولفید مولیبدنیم، اکسید سرب، گل گوگرد و انواع پلاستیک است.

- موارد استفادة روغنهای روان کننده:

قبلاً گفته شد که کیفیت هر کالا، یعنی مناسب بودن آن برای مصرف در کاربرد معین، بنابراین اولین قدم برای ورود به عرصه کیفیت این روغنها، توجه به کاربرد آنهاست. روغنهای روان کنندة معدنی، موارد استفادة بسیار متعددی دارند. شاید به تعداد چند برابر انواع موتورها و ماشین آلات صنعتی، موارد مصرف بتوان برشمرد، ولی در اینجا فقط اشاره می شود که روغنها را از یک نظر به روغنهای موتور، ماشین آلات صنعتی و هواپیما تقسیم بندی می نمایند، مجزا کردن روغنهای ویژة هواپیما، در یک طبقه خاص، شاید به دلیل متفاوت بودن شرایط کار آن در زمین و هوا و تغییرات شدید این شرایط باشد.

- وظایف روغنهای روان کننده:

متفاوت بودن مکانیسم موتور و ماشین آلات صنعتی، از نقطه نظر تریبولوژی، انجام وظائف متعدد و پیچیده ای را از روغنها می‌طلبد. ولی خوشبختانه با همة پیچیدگی‌های این مکانیسم، وجوه مشترک زیادی بین آنها موجود است و لذا بر این اساس می توان وظائف روغن را در چند جمله خلاصه، یادآوری نمود.

1-روان کنندگی (تشکیل یک لایة روغن بین قطعات متحرک و کاهش اصطکاک و سائیدگی آنها).

2-انتقال حرارت و خنک کردن قطعات متحرک.

3-جلوگیری از اثرات ضربه قطعات بر یکدیگر.

4-آب بندی فواصل قطعات و در بعضی موارد انتقال نیرو در روغنهای هیدرولیک)

5-عمل کردن به عنوان حامل (Carrier) مواد شیمیائی موسوم به مواد افزودنی که به کمک آنها، قطعات ماشین و نیز خود روغن در مقابل اکسیده شدن، سائیدگی، زنگ زدن، خوردگی، کثیف شدن و غیره محافظت می‌شوند.

6-تمیزنگاه داشتن قطعات، از طریق حمل ذرات ناشی از سائیده شدن قطعات و مواد حاصله از تجزیه روغن و سوخت به خارج از منطقة قطعات و جلوگیری از ته نشین شدن آلودگی ها و مواد فوق الذکر روی قطعات ماشین (به ویژه در موتورها).

به جز ردیف 6 که عمدتاً مربوط به روغنهای موتور و بعضی روغنهای صنعتی ویژه است، بقیه وظائف به عهدة تقریباً همة روغنها قرار دارد. البته تمامی این وظائف، با شدتی یکسان در کلیه موارد، اعمال نمی‌شود، و بسته به هر مورد مصرف مشخص، ممکن است یک یا چند قلم از آنها جزء اعمال اصلی روغن و بقیه کارهای فرعی آن تلقی شوند.

نکته مهم این است که روغنها، جهت آن که بتوانند وظائف خود را به درستی انجام دهند، باید دارای شرایط و ویژگیهای معینی باشند و در واقع این خواص هستند که روغنهای مختلف و کیفیت آنها را از یکدیگر متمایز می‌سازند.

- خواص ضروری روغنهای روان کننده:

روغنهای روان کننده باید:

1-دارای گرانروی (ویسکوزیته – یعنی میزان روانی یا ناروانی) مناسبی باشند اعمال تشکیل لایة روغن و کاهش اصطکاک و سائیدگی و نیز انتقال حرارت و ضربه‌گیری و آب بندی و انتقال نیرو را به خوبی انجام دهند.

2-گرانروی خود را در محدودة درجات حرارت کار خود تا حد کافی حفظ کنند تا لطمه ای به انجام وظائف آنها وارد نشود. در اصطلاح گفته می‌شود که شاخص گرانروی (VI) به اندازة کافی بالائی داشته باشند.

3-در مقابل حرارت و اکسیژن هوا (تجزیة حرارتی و اکسیداسیون) به حد کافی مقاوم باشند.

4-از زنگ زدن (Rust)، خورده شدن توسط مواد اسیدی (Corrosion) و سائیدگی بیش از حد قطعات (در مواردی که روغن پایه قادر به تشکیل لایة ضخیم و جلوگیری از سائیدگی نیست)، جلوگیری نمایند.

5-دارای مواد پاک کننده و معلق کننده بوده و از ته نشین شدن رسوبات در لابلای قطعات جلوگیری نمایند (در مورد موتورها)

6-در سرما به اندازة کافی روان باشند تا شروع و ادامة حرکت قطعات آسان باشد.

7-اگر در تماس با قطعاتی غیر فلزی (مثل آب‌بندهای لاستیکی Seals) هستند، روی آنها اثر نامطلوب نداشته باشند.

8-کلاً روی قطعاتی که با آنها در تماس هستند و نیز روی اجزاء درونی خودشان، اثرات نامطلوب نداشته باشند و بین اجزاء آنها سازگاری وجود داشته باشد.

9-از نقطه نظر عواملی مثل فراریت، آتش‌گیری و نظائر آن در شرایط مناسبی باشند.

10-درحین کار، کف نکنند.

11-بتوانند اثرات نامطلوب ناشی از کار دستگاه (مثل احتراق سوخت در موتورها، اختلاط بخار در توربینهای بخاری و ...) را تا حد ممکن خنثی کنند.

12-مواد آلوده کنندة خارجی مثل گرد و خاک، کثافات، آب و نظائر آن، همراه روغن نباشد.

اکثر ویژگیهای فوق‌ا‌لذکر تقریباً در مورد تمام روغنها به طور مشترک ضروری است. البته ممکن است در هر مورد خاص، اقلام معینی از اینها اولویت داشته باشند، علاوه بر این خواص، ممکن است هر روغن بخصوصی، ویژگی مشخص و مخصوصی نیز برایش ضروری باشد. مثلاً قدرت پاک کنندگی در مورد موتورهای بنزینی و دیزلی و نظائر آنها مهم باشد. یا، روغنهای حل شوندة تراشکاری باید بتوانند با آب یک امولسیون پایدار تشکیل بدهند. روغنهای توربین بخاری باید از بخار آبی که به آب تبدیل شده و با آنها مخلوط شده است در مدت زمان کوتاهی جدا شوند، به همین دلیل روغنهای توربین نباید با موادی مثل پاک کننده ها (از روغن موتورها) که باعث ایجاد امولسیون و جدا نشدن آب و روغن می‌گردند، مخلوط و آلوده شوند. روغنهای ترانسفورمر و نظایر آن باید در حد بالائی عایق الکتریسیته باشند و روغنهای هیدرولیک، عمل انتقال نیرو را به نحو احسن انجام دهند و ...

تهیه و کاربرد مواد افزودنی در روغنهای روان کنندهانواع روان کننده هامنابع قلیائیت و اثرات آن در روغنها

دینامیک سیالات در توربو ماشین ها

در طراحی کنونی توربو ماشینها، و بخصوص برای کاربردهای مربوط به موتورهای هواپیما، تاکید اساسی بر روی بهبود راندمان موتور صورت گرفته است شاید بارزترین مثال برای این مورد، «برنامه تکنولوژی موتورهای توربینی پر بازده مجتمع» (IHPTET) باشد که توسط NASA و DOD حمایت مالی شده است

دسته بندی	مکانیک
فرمت فایل	doc
حجم فایل	2377 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	180

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

مقدمه:

در طراحی کنونی توربو ماشینها، و بخصوص برای کاربردهای مربوط به موتورهای هواپیما، تاکید اساسی بر روی بهبود راندمان موتور صورت گرفته است. شاید بارزترین مثال برای این مورد، «برنامه تکنولوژی موتورهای توربینی پر بازده مجتمع» (IHPTET) باشد که توسط NASA و DOD حمایت مالی شده است.

هدف IHPTET، رسیدن به افزایش بازده دو برابر برای موتورهای توربینی پیشرفته نظامی، در آغاز قرن بیست و یکم می باشد. بر حسب کاربرد، این افزایش بازده از راههای مختلفی شامل افزایش نیروی محوری به وزن، افزایش توان به وزن و کاهش معرف ویژه سوخت (SFC) بدست خواهد آمد.

وقتی که اهداف IHPTET نهایت پیشرفت در کارآیی را ارائه می دهد، طبیعت بسیار رقابتی فضای کاری کنونی، افزایش بازده را برای تمام محصولات توربو ماشینی جدید طلب می کند. به خصوص با قیمتهای سوخت که بخش بزرگی از هزینه های مستقیم بهره برداری خطوط هوایی را به خود اختصاص داده است، SFC، یک فاکتور کارایی مهم برای موتورهای هواپیمایی تجاری می باشد.

اهداف مربوط به کارایی کلی موتور، مستقیما به ملزومات مربوط به بازده آیرودینامیکی مخصوص اجزاء منفرد توربو ماشین تعمیم می یابد. در راستای رسیدن به اهداف مورد نیازی که توسط IHPTET و بازار رقابتی به طور کلی آنها را تنظیم کرده اند، اجزای توربو ماشینها باید به گونه ای طراحی شوند که پاسخگوی نیازهای مربوط به افزایش بازده، افزایش کار به ازای هر طبقه، افزایش نسبت فشار به ازای هر طبقه، و افزایش دمای کاری، باشند.

بهبودهای چشمگیری که در کارایی حاصل خواهد شد، نتیجه ای از بکار بردن اجزایی است که دارای خواص آیرودینامیکی پیشرفته ای هستند. این اجزا دارای پیچیدگی بسیار بیشتری نسبت به انواع قبلی خود هستند که شامل درجه بالاتر سه بعدی بودن، هم در قطعه و هم در شکل مسیر جریان می باشد.

میدان های جریان مربوط به این اجزا نیز به همان اندازه پیچیده و سه بعدی خواهد بود. از آنجایی که درک رفتار پیچیده این جریان، برای طراحی موفق چنین قطعاتی حیاتی است، وجود ابزارهای تحلیلگر کارآتری که از دینامیک سیالات محاسباتی (CFD) بهره می برند، در پروسه طراحی، اساسی می باشد.

در گذشته، طراحی قطعات توربو ماشین ها با استفاده از ابزارهای ساده ای که بر اساس مدلهای جریان غیر لزج دو بعدی بودند کفایت می کرد. اگرچه با روند کنونی به سمت طراحی ها و میدانهای جریان پیچیده تر، ابزارهای پیشین دیگر برای تحلیل و طراحی قطعات با تکنولوژی پیشرفته مناسب نیستند. در حقیقت جریانهایی که با این قطعات برخورد می کنند، به شدت سه بعدی (3D)، ویسکوز، مغشوش و اغلب با سرعت ها ، در حد سرعت صوت می باشند. این جریان های پیچیده، قابل فهم و پیش بینی نیستند، مگر با بکار بردن تکنیک های مدلسازی که به همان اندازه پیچیده هستند. برای پاسخگویی به نیاز طراحی چنین قطعاتی، ابزارهای CFD پیشرفته ای لازم است که قابلیت تحلیل جریانهای سه بعدی، لزج و در محدوده صوتی، مدل سازی اغتشاش و انتقال حرارت و برخورد با پیکربندی های هندسی پیچیده را داشته باشد. علاوه بر این، جریانهای گذرا (ناپایا) و تعامل ردیفهای چندگانه تیغه ها باید مورد ملاحظه قرار گیرد.

هدف این فصل این است که بازنگری مختصری از مشخصات جریان در انواع مختلف قطعات توربوماشینها ارائه داده و نیز خلاصه ای از قابلیتهای تحلیلی CFD که مورد نیاز برای مدل کردن چنین جریانهایی هستند را بیان کند.

این باید به خواننده، درک بهتری در مورد تاثیر جریان بر طراحی چنین اجزایی و میزان کارایی مدل سازی مورد نیاز برای آنالیز اجزاء بدهد. تمرکز بر روی کاربردهای موتورهای هواپیما خواهد بود، ولی دهانه های ورودی، نازلها و محفظه های احتراق مورد توجه خواهند بود. به علاوه یک بررسی از هر دو گرایش طراحی قطعات و ابزارهای تحلیل CFD را شامل می شود. به علت پیچیدگی این موضوعات، تنها یک بحث گذرا ارائه خواهد شد. اگرچه مراجع فراهم شده اند تا به خواننده اجازه دهد این مباحث را با جزئیات بیشتر جستجو کند.

ویژگیهای میدان های جریان در توربو ماشین ها:

در این قسمت از فصل، خصوصیات اولیه میدانهای جریان توربو ماشینها بررسی خواهد شد. اگرچه بحث اساسا کاربرد موتورهای هواپیما را مورد توجه قرار خواهد داد، ولی بسیاری از خصوصیات جریان برای توربو ماشینها عمومیت دارند علاوه بر بازنگری مختصر بر ویژگیهای میدانهای جریان عمومی، طبیعت جریانهای خاص در انواع گوناگون اجزاء مورد توجه قرار خواهد گرفت.

ویژگیهای اساسی جریان:

میدان های جریان در توربو ماشین های ذاتا بسیار پیچیده و سه بعدی است. در بسیاری از موارد، جریان ها تراکم پذیرند و ممکن است از مادون صوت به جریان با سرعت صوت و به فراصوتی تغییر کنند. در مسیر جریان ممکن است شوک وجود داشته باشد و تعامل شوک و لایه مرزی ممکن است اتفاق بیفتد که باعث افت بازده می شود. گرادیان فشارهای قابل توجه، در هر جهتی می تواند وجود داشته باشد.

همچنین چرخش، یک فاکتور مهم است که رفتار جریان را تحت تاثیر قرار می دهد.

جریانها اکثرا لزج و مغشوش هستند، اگرچه ناحیه هایی با جریان لایه ای و انتقالی نیز وجود دارد. اغتشاش و تلاطم در میدان جریان می تواند در لایه مرزی و جریان آزاد اتفاق بیفتد، جایی که میزان اغتشاش، بسته به شرایط جریان بالادست، تغییر می کند. برای مثال جریان پایین دست یک محفظه احتراق یا کمپرسور چند طبقه می تواند اغتشاش جریان آزاد بسیار بیشتری نسبت به جریان ورودی به یک فن داشته باشد.

تنش های پیچیده و کاهش کارآیی می تواند ناشی از پدیده های جریان لزج، مثل لایه های مرزی سه بعدی، اثر متقابل بین لایه مرزی تیغه و دیواره، حرکت جریان نزدیک دیوار، جریان جدا شده، گردابه های مربوط به لقی نوک پره، گردابه های لبه فرار، دنباله ها، و اختلاط باشد. علاوه بر این، حرکت نسبی دیواره و انتقال بین دیواره های دوار و ثابت می تواند رفتار لایه مرزی را تحت تاثیر قرار دهد. جریان ناپایدار می تواند در اثر تغییرات شرایط بالادست جریان با زمان، گردابه های رها شده از لبه فرار تیغه ها، جدایی جریان و یا اثر متقابل بین ردیف پره های دوار و ثابت، ایجاد شود، که می تواند منجر به بارگذاری ناپایدار بر روی تیغه ها شود.

اثرات حرارت و انتقال حرارت می تواند فاکتور مهمی باشد، بخصوص در قسمتهای داغ موتور. گازهای داغ محفظه احتراق از میان توربین عبور می کنند و رگه های داغی را بوجود می آورند که توسط میدان جریان توربین منتقل می شوند. برای حفاظت از اجزائی که در معرض بالاترین دما قرار دارند، جریانهای خنک کننده از میان سوراخهای موجود در تیغه های توربین به مسیر گازهای داغ اولیه تزریق می شود و برای سطوح تیغه ها خنک کنندگی لایه ای را فراهم می آورد. به طور مشابه، جریانهای خنک کننده ممکن است به جریان اصلی در طول دیواره نیز تزریق شود.

بیشتر پیچیدگی میدانهای جریان سیال در توربو ماشین ها مستقیما تحت تاثیر مسیر جریان و هندسه اجزاء می باشد. ملاحظات هندسی شامل منحنی و شکل endwall مسیر جریان، فاصله بین ردیف های تیغه ها، گام تیغه، و stagger می شود. موارد دیگری از هندسه مسیر جریان شامل پیکربندی ردیفهای تیغه ها، از قبیل استفاده از «tandem blades»، تیغه های جداکننده، دمپرهای midspan وعملیات روی نوک تیغه ها می باشد. جزئیات بیشماری مربوط به شکل تیغه، مثل توزیع ضخامت، خمیدگی، جهت، قوس، به عقب برگشتگی، حلزونی، پیچ خوردگی، ضریب شکل، صلبیت، نسبت شعاع توپی به نوک، شعاع لبه حمله تیغه و لبه فرار تیغه، اندازه فیلت و فاصله نوک تیغه نیز از همان اهمیت برخوردارند. خنک کاری تیغه ها نیز دارای اهمیت هستند، اندازه و موقعیت سوراخهای خنک کننده درون تیغه، مسیر اولیه گاز را تحت تاثیر قرار می دهد.

بنابراین، رفتار جریان در اجزای توربو ماشینها نیز کاملا پیچیده بوده و بسیار متاثر از هندسه مسیر جریان است. یک فهم عمیق از اثرات هندسه مسیر جریان و اجزا و قطعات، به طراح اجازه خواهد داد تا از جریانی که حاصل شده، سود ببرد. برای رسیدن به این درک و برای انجام تحلیلهای لازم برای بهینه کردن رفتار بسیار پیچیده جریان لازم است از تکنولوژی پیشرفته مدلسازی جریان استفاده شود.

جریان در دستگاههای تراکمی:

سیستم های تراکمی توربو ماشینی در موتورهای هواپیما، می توانند از ترکیب های گوناگونی از اجزای محوری و یا شعاعی (سانتریفوژ) بهره ببرند. در موتورهای توربو فن معمولی، یک فن محوری در ورودی جریان قرار گرفته و بدنبال آن یک جداکننده جریان قرار دارد که جریانهای مرکزی و کنارگذر (بای پس) را از هم جدا می کند.

یک کمپرسور محوری چند طبقه در پایین دست جریان درون هسته (جریان مرکزی) قرار داده شده است و ممکن است به دنبال آن کمپرسور سانتریفوژ نیز قرار گیرد. اختصاصا در کاربردهای مربوط به موتور هواپیما و توربین گاز، اغلب از کمپرسورهای سانتریفوژ بهره برده می شود.

تمامی پیکربندی های سیستمهای تراکمی دارای جریانهای پیچیده و سه بعدی، با گرادیان فشار معکوس هستند که می توانند باعث جدایی جریان شوند. علاوه بر این چرخش، حرکت نسبی shroud، جریان های نشتی لبه ها، شوک ها، اثر متقابل شوک و لایه مرزی، اثر متقابل تیغه و endwall و نیز تاثیر متقابل ردیف تیغه ها همگی در ساختار میدان جریان کمپرسور نقش دارند. جزئیات مربوط به رفتار جریان بخصوص در مورد کمپرسورهای سانتریفوژ و محوری در بخش بعدی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

جریان در فن ها و کمپرسورهای محوری:

فن ها و کمپرسورهای محوری در بسیاری از موارد عمومی مشابه هم هستند، هر دو دستگاههای تراکمی هستند که مسیر جریان در آنها به نسبت دارای تغییر شعاع کمی است، و هر دو دارای جریانهای ورودی و خروجی هستند که اساسا در راستای محوری می باشند. اگرچه فن ها نوعا افزایش فشار کمتری به ازای هر طبقه نسبت به کمپرسورهای محوری دارند و تعداد طبقات کمتری داشته و اغلب تنها از یک طبقه بهره می برند. تیغه های فن ها دارای span بزرگتر و وتر بزرگتر نسبت به کمپرسورهای محوری هستند. به علت ملاحظات مکانیکی، روتور فن ها اغلب دارای دمپرهای midspan هستند که یک حلقه حمایتی صلب را تشکیل می دهد و همه تیغه ها را در موقعیت part span به هم متصل می کند. استاتورفن ها می توانند هم بدون شکاف و هم شکاف دار باشند بسته به شکل استاتور، یک جداکننده جریان یا می تواند بلافاصله در پایین دست استاتور Full-span قرار بگیرد و یا به عنوان یک ضامن نگهدارنده، برای ردیف تیغه های استاتور شکاف دار در مسیرهای جریان مرکزی و کنار گذر به کار گرفته شود.

در مقابل، کمپرسورهای محوری، معمولا افزایش فشار بیشتری به ازای هر طبقه تولید می کنند و از چند طبقه بهره می برند. کمپرسورهای محوری دارای تیغه های کوتاهتر با وتر کوچکتر نسبت به فن های محوری هستند. مسیر جریان پیوسته است و وسایل جداکننده ای در آن وجود ندارد.

بازده سیستمهای تراکمی جریان محوری می تواند تحت تاثیر پدیده های پیچیده جریان قرار گیرد. یک بحث جامع در مورد مشخصات جریان کمپرسورها در اینجا مقدور نخواهد بود. در عوض یک بازنگری مختصر در مورد بعضی از پدیده های رایج جریان که در فن ها و کمپرسورهای محوری بروز می کند، مورد توجه قرار خواهد گرفت تا یک فهم کلی از طبیعت پیچیده جریان فراهم آورد.

میدان جریان داخل مسیر تیغه ها برای فنها و کمپرسورهای محوری بطور گسترده مورد مطالعه قرار گرفته است.

«Deutsch» و «Zierke» [2,3]، جزئیات رفتار لایه های مرزی را روی سطوح مکشی و فشاری یک تیغه کمپرسور در حال کار را مورد آزمایش قرار دادند. آنها یک جریان لایه مرزی کاملا مغشوش را روی سطح مکش و در پایین دست یک حباب جدایی کوچک در لبه حمله شناسایی کردند.

در پایین دست تر، یک ناحیه جدایی دوم و در ادامه آن یک جریان کاملا جدا شده مشاهده شد. در سطح فشار، یک لایه مرزی لایه ای یافت شد که تا 50% وتر ادامه داشته و به دنبال آن یک ناحیه انتقالی وجود دارد که تا لبه فرار ادامه می یابد. به علت جریان جدا شده در سطح مکش، پروفیل سرعت در ناحیه نزدیک دنباله، همچنین ناحیه هایی با جریان معکوس را نشان داد.

اگرچه، مطالعه گسترش لایه مرزی در یک Cascade کمپرسور ایده آل سازی شده است.

«[4] Pouagare et al» یک مطالعه جامع را در مورد رفتار لایه مرزی در هر دو سطح مکش و فشار روتور یک کمپرسور محوری انجام داد. آنها استنتاج کردند که مولفه سرعت در جهت جریان درون لایه مرزی اساسا متاثر از گرادیان فشار در جهت جریان است. سرعت شعاعی درون لایه مرزی در بسیاری نقاط به سمت خارج بوده و بیشترین مقدار را در نزدیکی لبه فرار کسب می کند. جریان نشتی نوک به طور مشخصی لایه مرزی و رفتار شبه دنباله، در ناحیه خارجی span در تیغه و مسیر جریان پایین دست را تحت تاثیر قرار می دهد.

لایه مرزی دیواره ها نیز می تواند تاثیر قابل توجهی بر روی جریان موجود در گذرگاه تیغه های یک کمپرسور محوری داشته باشد. ضخامت لایه مرزی در دیواره ها در طبقات ورودی یک کمپرسور چند طبقه، می تواند به نسبت کم باشد، ولی ضخامت می تواند در طبقات پایین دست تر افزایش یافته و بخش قابل توجهی از جریان را در بر بگیرد. «[5,6] Wagner et al» اثر ضخامت لایه مرزی دیواره ها را بر روی جریان ثانویه در روتور یک کمپرسور محوری ایزوله شده مورد مطالعه قرار داد. بر این اساس معلوم گردید که ضخامت لایه مرزی دیواره ها هم بر جدایی در midspan و هم بر حرکت شعاعی جریان با تلفات بالا، از مرکز به نوک اثر می گذارد. در نتیجه توزیع شعاعی تلفات، بسته به ضخامت لایه مرزی دیواره ها تغییر می کند.

برای روترو کمپرسورهای محوری، جریان لایه مرزی shroud بطور نزدیک با رفتار جریان نشتی در نوک پره ها در ارتباط است. اگرچه جریان نشتی از میان فاصله نسبتا باریکی در نوک وارد می شود، اما تاثیر این جریان در بخش قابل توجهی از span خارجی مسیر جریان روتور احساس می شود. بر اساس یک بررسی توسط «[7] Lakshminarayana et al.»، تلفات ناشی از نشتی از نوک در ناحیه shroud-endwall حکمفرما است در حالی که تلفات ناشی از جریان ثانویه و لایه مرزی shroud دارای اهمیت کمتری هستند.

Lakshminarayana و [8,9] Murthy، یک آزمایش موشکافانه در مورد جریان در ناحیه نوک روتور یک کمپرسور محوری را انجام دادند. آنها متوجه شدند که لایه مرزی shroud-endwall از بالادست تا پایین دست روتور، خوب رفتار می کند، اگرچه در گذرگاه تیغه، تاثیر متقابل بین جریان نشتی نوک پره و لایه مرزی shroud کاملا پیچیده است. فراتر از تقریبا 25% از وتر، اثرات لایه مرزی shroud، با تاثیر گردابه های ناشی از فاصله بین تیغه و بدنه، حاکم می شود که یک ناحیه پیچیده اختلاط در 10% بیرونی span تیغه شکل می گیرد. این ناحیه اختلاط توسط نشتی در کل طول وتر تیغه تقویت می شود که باعث کاهش بار روی span بیرونی روتور می شود.

«[10] I noue et al»، اثرات میزان فاصله نوک تیغه را روی گسترش جریان shroud-end wall و رفتار گردابه نشتی بررسی کرد. معلوم شد که افزایش میزان فاصله نوک پره رابطه عکس با کارایی طبقه دارد و بازده را کاهش می دهد. با افزایش این فاصله، گردابه نشتی شدیدتر شد و حرکت های گردابی بزرگ باعث ایجاد جریان معکوس در راستای محوری و در نزدیکی shroud گردید.

ساختار جریان مهم دیگر و منبع تلفات، در کمپرسورهای محوری صوتی و فراصوتی، سیستم شوک و اثر متقابل شوک – لایه مرزی حاصل از آن می باشد. Strazisar و [11] Powell، نقشه ای از سطوح شوک در یک روتور کمپرسور محوری با عدد ماخ فراصوتی ورودی تهیه کردند. آنها مشاهده کردند که پایین دست شوک ناشی از لبه حمله در عرض span، فراصوتی است، اگرچه در ناحیه داخلی span جریان داخل گذرگاه به شرایط فروصوتی و بدون گذر از شوک دیگری، پخش می شود.

در نزدیک نوک (با عدد ماخ ورودی نسبی بالاتر آن) یک شوک نرمال در نزدیکی لبه فرار وجود دارد. چون روتور یک لبه حمله جاروب شده دارد، سطح شوک نیز مایل است، در نتیجه یک مولفه شعاعی سرعت مضاعف در پشت شوک ایجاد می شود که به علت چرخش جریان از روی شوک می باشد.

[12.13] Dunker et al نیز ساختار شوک را درون روتور یک فن محوری صوتی آزمایش کرد. در یک سیستم موج ضربه ای معمولی، آنها مشاهده کردند که یک شوک قوس دار جدا شده، توسط یک حباب فروصوتی اطراف لبه حمله روتور، دنبال می شود. در سطح مکش تیغه، جریان پیش از مواجهه با شاخه شوک نرمال از شوک قوس دار، هنگام عبور از گذرگاه، مجددا به شرایط فراصوتی شتاب گرفت. در پایین دست شوک گذرگاه، جریان با سرعت مادون صوت خارج گردید. درون گذرگاه تیغه، شوک نرمال با لایه مرزی سطح مکش تعامل کرده و یک شوک l بعد از سطح تیغه ایجاد کردند. قسمت مایل از شوک قوس دار با تعامل با موجهای انبساطی حاصل از شتاب فراصوتی حول لبه حمله، بالادست جریان را گسترش داد.

وقتی که عدد ماخ ورودی افزایش یافت، شوک قوس دار به لبه حمله متصل شد و یک شاخه مایل را، بجای نرمال، درون گذرگاه تیغه، گسترش داد. اثر متقابل لایه مرزی با این شوک گذرگاهی، یک حباب جدایی را روی سطح مکش رها کرد. بسته به فشار پشت، یک شوک نرمال گذرگاهی دیگر در نزدیکی لبه فرار وجود داشت.

ساختار دنباله تیغه نیز موضوع مهم دیگری در جریان کمپرسور محوری می باشد. گردابه ها بطور دوره ای می توانند از لبه فرار تیغه رها شوند و با پیش روی جریان به سمت پایین دست، اختلاط بیشتر می شود. Paterson و Weingold [14]، رفتار میدان جریان در لبه فرار ایرفویل یک کمپرسور را با استفاده از مدل صفحه تخت همراه با لبه فرار گرد ضخیم، شبیه سازی کردند. این پیکربندی جدایی لایه مرزی لبه فرار را تولید کرد و باعث گردش جریان و ناپایداری گشت. اندازه ناحیه جریان معکوس در راستای محوری، در پایین دست لبه فرار، حدوداً 0.8 ضخامت صفحه تعیین شد. رها شدن گردابه از لبه فرار، به شدت اختلاط دنباله را بهبود بخشید و همچنین باعث ناپایداری در فشار سطحی لبه فرار و فشار استاتیک دنباله گشت. ناحیه تعاملی لبه فرار از حدود ضخامت صفحه 10، در بالادست آن تاضخامت 3 در پایین دست، امتداد یافت. در پایین دست تر، اختلاف سرعت در جریان دنباله یک خصوصیت بارز بود.

Parto و [15] Lakshminarayana ساختار یک جریان دنباله ای در روتور کمپرسور محوری در لبه فرار را در ناحیه های نزدیک دنباله و دور از دنباله مورد مطالعه قرار دادند. پروفیل سرعتهای نامتقارن در لبه فرار و در ناحیه نزدیک دنباله مشاهده شدند، اگرچه پروفیل ها دورتر از دنباله، به علت اختلاط، تمایل به متقارن شدن داشتند. گرادیان فشارهای استاتیک – بزرگ در عرض دنباله در ناحیه های لبه فرار و نزدیک دنباله وجود داشت و ماکزیمم فشار استاتیک در خط مرکزی دنباله قرار داشت.

فشار استاتیک در ناحیه لبه فرار به سرعت کاهش یافت و در دنباله به تدریج بیشتر کاهش یافت. عرض دنباله در ناحیه نوک بیشترین مقدار را دارد که به علت اختلاط ناشی از اثر متقابل جریان فاصله لبه ها، دنباله و لایه مرزی Shroud است. جریان ثانویه در قسمت مرکزی نیز باعث افزایش عرض دنباله بصورت محلی می شود. عوامل مهم دیگری که روی کارآیی کمپرسورهای محوری تأثیر می گذارند، جریان ناپایدار و اثر متقابل ردیفهای تیغه ها می باشد. تأثیر اثر متقابل ردیفهای پره ها برهم، توسط [16] Okiishi et al آزمایش شد. آنها مشاهده کردند که دنباله هایی که توسط یک ردیف تیغه روتور در بالادست تولید می شود، به چندین قسمت بریده می شود و توسط ردیف تیغه های استاتور در پائین دست حمل می شود. اثرمتقابل این قطعات دنباله روتور با لایه مرزی تیغه استاتور، باعث تلفات بیشتر در استاتور نسبت به حالتی که توسط دنباله و لایه مرزی ایزوله تولید می شود خواهد بود در یک مطالعه پیگیر توسط [17]Hathaway مشاهده شد که وقتی روتور و استاتور زیاد نزدیک به هم کوپل نشده اند، انتقال دنباله های روتور از میان تیغه های استاتور، اساساً توسط اثرات جریان غیر لزج حالت پایدار کنترل می شود. انتشار قطعات دنباله روتور در استاتور حداقل بود. اثر متقابل تیغه ها در کمپرسور های چند طبقه بسیار پیچیده تر می شود. [18] Bryce, Cherrett جریان ویسکوز ناپایدار، در سه طبقه اول یک کمپرسور چند طبقه ای، پرسرعت را مورد آزمایش قرار دادند. آنها مشاهده کردند که در روتور های طبقات داخلی تأثیرات متقابل قوی بین روتور ها رخ می دهد، که باعث القاء تغییرات زیاد در میدان فشار کلی متوسط بین گذرگاهها می شود. این بحث نمونه ای از پدیده های جریان را که در فنها و کمپرسورهای محوری اتفاق می افتد، فراهم می آورد و باید یک آشنایی نسبت به پیچیدگی ساختار های جریان موجود در چنین دستگاههایی را ایجاد کرده باشد.

جریان در کمپرسورهای سانتریفوژ:

کمپرسورهای سانتریفوژ ممکن است در توربوفن ها بعنوان کمپرسورهای فشار بالا در پائین دست طبقات چندتایی کمپرسور های محوری کاربرد داشته باشد. در بعضی کاربردهای مربوط به توربین گاز و موتور جت یک کمپرسور سانتریفوژ یک یا دو طبقه ای بعنوان کل سیستم تراکم به خدمت گرفته می شود.

کمپرسورهای سانتریفوژ بطور محسوسی با انواع محوری خود تفاوت دارند. افزایش فشار بازای هر طبقه بطور قابل توجهی بالاتر از کمپرسورهای محوری می باشد. مسیر جریان دارای یک افزایش قابل توجه در شعاع، از ووردی به خروجی بوده و جریان بصورت محوری وارد روتور یا Impeller شده و آن را بصورت شعاعی ترک می کند. در بسیاری از کاربردهای جریان سپس از میان یک دیفیوزر پره دار عبور می کند. با افزایش شعاع مسیر جریان، فاصله محیطی بین تیغه ها نیز افزایش می یابد. برای جبران این و ثابت نگهداشتن مساحت مسیر جریان span تیغه روتور بطور قابل توجهی از ورودی به خروجی کاهش می یابد. علاوه بر این برای اینکه بارگذاری تیغه در سطح مطلوب باقی بماند، بدون اینکه جدایی رخ دهد، تیغه های جداکننده در قسمت انتهایی مسیر جریان روتور قرار داده شده است. همچنین تسمه های نگهدارنده نیز روی روتور وجود دارد. این مشخصات هندسی می تواند موانعی را درمسیر جریان و با کاهش span به سمت لبه فرار ایجاد می کند.

توربو ماشینهاویژگیهای اساسی جریانجریان در فن ها و کمپرسورهای محوری

مقاله پروژه مالی کارخانه شکلات فرمند 178

دانلود پروژه مالی کارخانه شکلات فرمند 178 تحقیق پروژه مالی کارخانه شکلات فرمند 178 مقاله پروژه مالی کارخانه شکلات فرمند 178 پروژه مالی کارخانه شکلات فرمند 178

دسته بندی	حسابداری
فرمت فایل	zip
حجم فایل	148 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	171

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 7764

تمام فایل ها

تعداد صفحات : 171 صفحه

«به نام خدا» استاد گرامی: با عرض سلام و خسته نباشید.
تمامی عملیات انجام گرفته و صورتهای مالی تهیه شده در مورد کارخانه تولید شکلات فرمند به صورت فرضی می باشد که در این کارخانه بعد از خریداری شکر ، و سابر مواد و مراحل تولید روی آن انجام گرفته و تبدیل به شکلات می‌شود و توسط فروشندگان به فروش می‌رسد.
روش انبارداری کارخانه تولیدی ، روش اولین صادره از اولین وارده «Fifo » در نظر گرفته شده است و فرض بر این است که تعداد کارگران مشغول در این کارخانه 12 نفر است که هر کدام ماهیانه مبلغ 900،000 ریال دستمزد دریافت می‌دارند .
در حین تنظیم این پروژه سعی من بر این بوده که اشتباهات و اشکالات موجود در این پروژه را به حداقل برسانم و اگر شما اشکالاتی در این پروژه مشاهده گردد این اشکالات را به پای بی تجربگی این بنده حقیر بگذارید و به بزرگی خودتان ببخشید.
امیدواریم که تلاش ما در این پروژه مقبول حضرتعالی واقع گردد .
شرح صفحه   تعریف: داراییها داراییهای جاری داراییهای غیر جاری تعریف: بدهیها بدهیهای جاری درآمدها هزینه ها سرمایه تعریف: ترازنامه صورتحساب سود وزیان ترازنامه منتهی به 31/6/83 سند حسابداری مهر ماه دفتر روزنامه مهر ماه دفاتر کل در پایان مهر ماه صورت مغایرت بانکی در پایان مهر ماه تراز آزمایشی منتهی به 30/7/83 ارزیابی موجودی پایان دوره ماه اول سند حسابداری آبان ماه دفتر روزنامه آبان ماه دفاتر کل آبان ماه صورت مغایرت بانکی در پایان آبان ماه تراز آزمایشی منتهی به 30/8/83 ارزیابی موجودی پایان دوره به روشی ساده کارت حساب مواد آبان ماه ــــــ fifo سند حسابداری آذر ماه دفتر روزنامه آذر ماه صورت مغایرت بانکی تراز آزمایشی منتهی به 30/9/83    شرح صفحه   صورت مغایرت بانکی تراز آزمایشی منتهی به 30/9/83 اطلاعات به دست آمده جهت اصلاح حسابها تراز آزمایشی اصلاح شده ارزیابی موجودی پایان دوره آذر ماه به روش ساده کارت حساب مواد آذر ماه ــــــ fifo ثبت بستن حسابهای موقت و بستن حسابهای دائم در پایان آذر ماه صورتحساب سود و زیان منتهی به 30/9/83 صورتحساب سرمایه منتهی به 30/9/83 ترازنامه منتهی به 30/9/83    «تعریف حسابها» 1ـ دارایی ها: داراییها منابع اقتصادی هستند که برای بلند مدت به وسیله شخصیت حسابداری کنترل می‌شود و بهای تمام شده آن در زمان تحصیل به طور عینی یا واقعی قابل اندازه گیری است: اقلام هنگامی منبع اقتصادی محسوب می‌شوند که منابع آتی برای شخصیت حسابداری داشته باشند.
منابع معمولاً در صورت داشتن یکی از سه شرط زیر دارای منابع آتی هستند: 1ـ پول نقد یا قابل تبدیل به پول نقد باشند.
2ـ کلایی باشد که انتظار فروش آن برود.

دانلود پروژه مالی کارخانه شکلات فرمند 178تحقیق پروژه مالی کارخانه شکلات فرمند 178مقاله پروژه مالی کارخانه شکلات فرمند 178پروژه مالی کارخانه شکلات فرمند 178

مقاله پروژه مالی کارخانه تولید نقل 100 ص

دانلود پروژه مالی کارخانه تولید نقل 100 ص تحقیق پروژه مالی کارخانه تولید نقل 100 ص مقاله پروژه مالی کارخانه تولید نقل 100 ص پروژه مالی کارخانه تولید نقل 100 ص

دسته بندی	حسابداری
فرمت فایل	zip
حجم فایل	105 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	83

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 7764

تمام فایل ها

تعداد صفحات : 83 صفحه

«به نام خدا» استاد گرامی: با عرض سلام و خسته نباشید.
تمامی عملیات انجام گرفته و صورتهای مالی تهیه شده در مورد کارگاه تولید نقل به صورت فرضی می باشد که در این کارگاه بعد از خریداری شکر ، عملیات و مراحل تولید روی آن انجام گرفته و تبدیل به نقل می‌شود و توسط فروشندگان به فروش می‌رسد.
روش انبارداری کارگاه تولیدی ، روش اولین صادره از اولین وارده «Fifo » در نظر گرفته شده و تعداد کارگران مشغول در کارگاه نیز فرضاً 12 نفر است که هر کدام ماهیانه مبلغ 900،000 ریال دستمزد دریافت می‌دارند.
در این پروژه سعی من بر این بوده از زیاده نویسی های بیجا (منظور افزایش مقدار خرید و فروش و هزینه های روزانه کارگاه که منجر به انجام ثبت ها و عملیات بیشتری خواهد شد) صرف نظر نموده و به طور خلاصه و مفید تمامی عملیاتی را که لازم یک طرح حسابداری است را انجام داده باشم.
و فکر می کنم که هدف اصلی از این پروژه نشان دادن مراحلی است که الزاماً باید انجام گیرد، نه زیاده نویسی در مورد هر یک از مراحل.
در حین تنظیم این پروژه سعی من بر این بوده که اشتباهات و اشکالات موجود در این پروژه را به حداقل برسانم و اگر شما اشکالاتی در این پروژه مشاهده گردد این اشکالات را به پای بی تجربگی این بنده حقیر بگذارید و به بزرگی خودتان ببخشید.
امیدوارم این پروژه مقبول حضرتعالی واقع گردد.
عباس ذاکری  شرح صفحه   تعریف: داراییها داراییهای جاری داراییهای غیر جاری تعریف: بدهیها بدهیهای جاری درآمدها هزینه ها سرمایه تعریف: ترازنامه صورتحساب سود وزیان ترازنامه منتهی به 31/6/83 سند حسابداری مهر ماه دفتر روزنامه مهر ماه دفاتر کل در پایان مهر ماه صورت مغایرت بانکی در پایان مهر ماه تراز آزمایشی منتهی به 30/7/83 ارزیابی موجودی پایان دوره ماه اول سند حسابداری آبان ماه دفتر روزنامه آبان ماه دفاتر کل آبان ماه صورت مغایرت بانکی در پایان آبان ماه تراز آزمایشی منتهی به 30/8/83 ارزیابی موجودی پایان دوره به روشی ساده کارت حساب مواد آبان ماه ــــــ fifo سند حسابداری آذر ماه دفتر روزنامه آذر ماه صورت مغایرت بانکی تراز آزمایشی منتهی به 30/9/83    شرح صفحه   صورت مغایرت بانکی تراز آزمایشی منتهی به 30/9/83 اطلاعات به دست آمده جهت اصلاح حسابها تراز آزمایشی اصلاح شده ارزیابی موجودی پایان دوره آذر ماه به روش ساده کارت حساب مواد آذر ماه ــــــ fifo ثبت بستن حسابهای موقت و بستن حسابهای دائم در پایان آذر ماه صورتحساب سود و زیان منتهی به 30/9/83 صورتحساب سرمایه منتهی به 30/9/83 ترازنامه منتهی به 30/9/83    «تعریف حسابها» 1ـ دارایی ها: داراییها منابع اقتصادی هستند که برای بلند مدت به وسی

دانلود پروژه مالی کارخانه تولید نقل 100 صتحقیق پروژه مالی کارخانه تولید نقل 100 صمقاله پروژه مالی کارخانه تولید نقل 100 صپروژه مالی کارخانه تولید نقل 100 ص

تعریف از شبکه های کامپیوتری و مراحل نصب

استفاده از شبکه های کامپیوتری در چندین سال اخیر رشد فراوانی کرده وسازمانها وموسسات اقدام به برپایی شبکه نموده اند هر شبکه کامپیوتری باید با توجه به شرایط وسیاست های هر سازمان ، طراحی وپیاده سازی گردد در واقع شبکه های کامپیوتری زیر ساخت های لازم را برای به اشتراک گذاشتن منابع در سازمان فراهم می آورند؛در صورتیکه این زیر ساختها به درستی طراحی نشوند،

دسته بندی	کامپیوتر و IT
فرمت فایل	doc
حجم فایل	1952 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	73

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست مطالب

عنوان صفحه

شبکه کامپیوتری چیست؟..................... 3

دلایل استفاده از شبکه....................... 3

مفهوم گره Node و ایستگاه های کاری یا work station 5

مدلهای شبکه................................. 5

اجزاء شبکه.................................. 8

انواع شبکه از لحاظ جغرافیایی............... 9

ریخت شناسی شبکه............................ 11

پروتکلهای شبکه............................. 17

ابزارهای اتصال دهنده....................... 24

مفاهیم مربوط به ارسال سیگنال و پهنای باند 30

عملکرد یک شبکه............................. 31

مراحل نصب widows server 2003.................. 32

تعریف DHCP server ............................. 55

مراحل نصب DHcpsever .......................... 60

تنظیم DHcp Server.............................. 63

مقدمه

استفاده از شبکه های کامپیوتری در چندین سال اخیر رشد فراوانی کرده وسازمانها وموسسات اقدام به برپایی شبکه نموده اند . هر شبکه کامپیوتری باید با توجه به شرایط وسیاست های هر سازمان ، طراحی وپیاده سازی گردد. در واقع شبکه های کامپیوتری زیر ساخت های لازم را برای به اشتراک گذاشتن منابع در سازمان فراهم می آورند؛در صورتیکه این زیر ساختها به درستی طراحی نشوند، در زمان استفاده از شبکه مشکلات متفاوتی پیش آمده و باید هزینه های زیادی به منظور نگهداری شبکه وتطبیق آن با خواسته های مورد نظر صرف شود.

در زمان طراحی یک شبکه سوالات متعددی مطرح می شود:
-برای طراحی یک شبکه باید از کجا شروع کرد؟
-چه پارامترهایی را باید در نظر گرفت ؟
-هدف از برپاسازی شبکه چیست ؟
- انتظار کاربران از شبکه چیست ؟
- آیا شبکه موجود ارتقاء می باید ویا یک شبکه از ابتدا طراحی می شود؟
-چه سرویس ها و خدماتی برروی شبکه ارائه خواهد شد؟
بطور کلی قبل از طراحی فیزیکی یک شبکه کامپیوتری ، ابتدا باید خواسته ها شناسایی وتحلیل شوند، مثلا در یک کتابخانه چرا قصد ایجاد یک شبکه را داریم واین شبکه باید چه سرویس ها

وخدماتی را ارائه نماید؛ برای تامین سرویس ها وخدمات مورد نظر اکثریت کاربران ، چه اقداماتی باید انجام داد ؛ مسائلی چون پروتکل مورد نظر برای استفاده از شبکه ، سرعت شبکه واز همه مهمتر مسائل امنیتی شبکه ، هریک از اینها باید به دقت مورد بررسی قرار گیرد. سعی شده است پس از ارائه تعاریف اولیه ، مطالبی پیرامون کاربردهای عملی آن نیز ارائه شود تا در تصمیم گیری بهتر یاری کند.

فصل اول

شبکه کامپیوتری چیست ؟

اساسا یک شبکه کامپیوتری شامل دو یا بیش از دو کامپیوتر وابزارهای جانبی مثل چاپگرها، اسکنرها ومانند اینها هستند که بطور مستقیم بمنظور استفاده مشترک از سخت افزار ونرم افزار، منابع اطلاعاتی ابزارهای متصل ایجاده شده است توجه داشته باشید که به تمامی تجهیزات سخت افزاری ونرم افزاری موجود در شبکه منبع1(Source) گویند.
در این تشریک مساعی با توجه به نوع پیکربندی کامپیوتر ، هر کامپیوتر کاربر می تواند در آن واحد منابع خود را اعم از ابزارها وداده ها باکامپیوترهای دیگر همزمان بهره ببرد.
" دلایل استفاده از شبکه را می توان موارد ذیل عنوان کرد" :

1-استفاده مشترک از منابع :

استفاده مشترک از یک منبع اطلاعاتی یا امکانات جانبی رایانه ، بدون توجه به محل جغرافیایی هریک از منابع را استفاده از منابع مشترک گویند.
2 -کاهش هزینه :
متمرکز نمودن منابع واستفاده مشترک از آنها وپرهیز از پخش آنها در واحدهای مختلف واستفاده اختصاصی هر کاربر در یک سازمان کاهش هزینه را در پی خواهد داشت .
3 - قابلیت اطمینان :

این ویژگی در شبکه ها بوجود سرویس دهنده های پشتیبان در شبکه اشاره می کند ، یعنی به این معنا که می توان از منابع گوناگون اطلاعاتی وسیستم ها در شبکه نسخه های دوم وپشتیبان تهیه کرد ودر صورت عدم دسترسی به یک از منابع اطلاعاتی در شبکه "بعلت از کارافتادن سیستم" از نسخه های پشتیبان استفاده کرد. پشتیبان از سرویس دهنده ها در شبکه کارآیی، فعالیت وآمادگی دایمی سیستم را افزایش می دهد.

4 - کاهش زمان :
یکی دیگر از اهداف ایجاد شبکه های رایانه ای ، ایجاد ارتباط قوی بین کاربران از راه دور است ؛ یعنی بدون محدودیت جغرافیایی تبادل اطلاعات وجود داشته باشد. به این ترتیب زمان تبادل اطلاعات و استفاده از منابع خود بخود کاهش می یابد.
5 - قابلیت توسعه :
یک شبکه محلی می تواند بدون تغییر در ساختار سیستم توسعه یابد وتبدیل به یک شبکه بزرگتر شود. در اینجا هزینه توسعه سیستم هزینه امکانات وتجهیزات مورد نیاز برای گسترش شبکه مد نظر است.
6 - ارتباطات:
کاربران می توانند از طریق نوآوریهای موجود مانند: پست الکترونیکی ویا دیگر سیستم های اطلاع رسانی پیغام هایشان را مبادله کنند ؛" حتی امکان انتقال فایل نیز وجود دارد".
در طراحی شبکه مواردی که قبل از راه اندازی شبکه باید مد نظر قرار دهید شامل موارد ذیل هستند:
1 - اندازه سازمان.
2 - سطح امنیت .
3 - نوع فعالیت.
4 - سطح مدیریت.
5 - مقدار ترافیک.
6 – بودجه.
مفهوم گره " Node" وایستگاههای کاری " Work Station" :

هرگاه شما کامپیوتری را به شبکه اضافه می کنید ، این کامپیوتر به یک ایستگاه کاری یا گره تبدیل می شود.

یک ایستگاه کاری ؛ کامپیوتری است که به شبکه الصاق شده است و در واقع اصطلاح ایستگاه کاری روش دیگری است برای اینکه می گوییم یک کامپیوتر متصل به شبکه است.

یک گره چگونگی وارتباط شبکه یا ایستگاه کاری ویا هر نوع ابزار دیگری است که به شبکه متصل است وبطور ساده تر هر چه را که به شبکه متصل والحاق شده است یک گره گویند.
برای شبکه جایگاه وآدرس یک ایستگاه کاری مترادف با هویت گره اش است.

مدل های شبکه:

در یک شبکه ، یک کامپیوتر می تواند هم سرویس دهنده وهم سرویس گیرنده باشد. یک سرویس دهنده (Server) کامپیوتری است که فایل های اشتراکی وهمچنین سیستم عامل شبکه که مدیریت عملیات شبکه را بعهده داردرا نگهداری می کند.

برای آنکه سرویس گیرنده " Client" بتواند به سرویس دهنده دسترسی پیدا کند ، ابتدا سرویس گیرنده باید اطلاعات مورد نیازش را از سرویس دهنده تقاضا کند. سپس سرویس دهنده اطلاعات در خواست شده را به سرویس گیرنده ارسال خواهد کرد.
سه مدل از شبکه هایی که مورد استفاده قرار می گیرند ، عبارتند از :
1 - شبکه نظیر به نظیر " Peer- to- Peer ".

2 - شبکه مبتنی بر سرویس دهنده " Server- Based ".

3 - شبکه سرویس دهنده / سرویس گیرنده " Client Server".

مدل شبکه نظیر به نظیر:

در این شبکه ایستگاه ویژه ای جهت نگهداری فایل های اشتراکی وسیستم عامل شبکه وجود ندارد. هر ایستگاه می تواند به منابع سایر ایستگاه ها در شبکه دسترسی پیدا کند. هر ایستگاه خاص می تواند هم بعنوان Server وهم بعنوان Client عمل کند. در این مدل هر کاربر خود مسئولیت مدیریت وارتقاء دادن نرم افزارهای ایستگاه خود را بعهده دارد.

از آنجایی که یک ایستگاه مرکزی برای مدیریت عملیات شبکه وجود ندارد ، این مدل برای شبکه ای با کمتر از 10 ایستگاه بکار می رود .

مدل شبکه مبتنی بر سرویس دهنده :

در این مدل شبکه ، یک کامپیوتر بعنوان سرویس دهنده کلیه فایل ها ونرم افزارهای اشتراکی نظیر واژه پرداز ها، کامپایلرها ، بانک های اطلاعاتی وسیستم عامل شبکه را در خود نگهداری می کند. یک کاربر می تواند به سرویس دهنده دسترسی پیدا کرده وفایل های اشتراکی را از روی آن به ایستگاه خود منتقل کند.

مدل سرویس دهنده / سرویس گیرنده :

در این مدل یک ایستگاه در خواست انجام کارش را به سرویس دهنده ارائه می دهد وسرویس دهنده پس از اجرای وظیفه محوله ، نتایج حاصل را به ایستگاه در خواست کننده عودت می دهد.

در این مدل حجم اطلاعات مبادله شده شبکه ، در مقایسه با مدل مبتنی بر سرویس دهنده کمتر است واین مدل دارای کارایی بالاتری می باشد.

اجزاءشبکه :

اجزا اصلی یک شبکه کامپیوتری عبارتند از :

1 - کارت شبکه : NIC- Network Interface Card]]

برای استفاده از شبکه وبرقراری ارتباط بین کامپیوتر ها از کارت شبکه ای استفاده می شود که در داخل یکی از شیارهای برد اصلی کامپیوتر های شبکه " اعم از سرویس دهنده وگیرنده " بصورت سخت افزاری وبرای کنترل ارسال ودریافت داده نصب می گردد.
2 - رسانه انتقال: Transmission Medium ]]

رسانه انتقال کامپیوتر ها را به یکدیگر متصل کرده وموجب برقراری ارتباط بین کامپیوتر های یک شبکه می شود.

برخی از متداولترین رسانه های انتقال عبارتنداز :

کابل زوج سیم بهم تابیده " Twisted- Pair".

کابل کواکسیال " Coaxial".

کابل فیبر نوری "Fiber- Optic".

3-سیستم عامل شبکه:[Oprating system Nos-network]

سیستم عامل شبکه برروی سرویس دهنده اجرا می شود و سرویس های مختلفی مانند: اجازه ورود به سیستم "Login" ، رمز عبور "Password" ، چاپ فایل ها " Printfiles"،

مدیریت شبکه " Net work management " را در اختیار کاربران می گذارد.

انواع شبکه از لحاظ جغرافیایی:

نوع شبکه توسط فاصله بین کامپیوتر های تشکیل دهنده آن شبکه مشخص می شود:

شبکه محلی LAN= Local Area Network]] :

ارتباط واتصال بیش از دو یا چند رایانه در فضای محدود یک سازمان از طریق کابل شبکه وپروتکل بین رایانه ها وبا مدیریت نرم افزاری موسوم به سیستم عامل شبکه را شبکه محلی گویند.

کامپیوتر سرویس گیرنده باید از طریق کامپیوتر سرویس دهنده به اطلاعات وامکانات به اشتراک گذاشته دسترسی یابند.

همچنین ارسال ودریافت پیام به یکدیگر از طریق رایانه سرویس دهنده انجام می گیرد.

از خصوصیات شبکه های محلی می توان به موارد ذیل اشاره کرد:
1 - اساسا در محیط های کوچک کاری قابل اجرا وپیاده سازی می باشند.
2 - از سرعت نسبتا بالایی برخوردارند.
3 - دارای یک ارتباط دایمی بین رایانه ها از طریق کابل شبکه می باشند.
اجزای یک شبکه محلی عبارتند از :
الف - سرویس دهنده.
ب - سرویس گیرنده.
ج – پروتکل.
د- کارت واسطه شبکه.
ط - سیستم ارتباط دهنده.

شبکه گسترده WAN = Wide Area Network ]]:

اتصال شبکه های محلی از طریق خطوط تلفنی ، کابل های ارتباطی ماهواره ویا دیگر سیستم هایی مخابراتی چون خطوط استیجاری در یک منطقه بزرگتر را شبکه گسترده گویند.

در این شبکه کاربران یا رایانه ها از مسافت های دور واز طریق خطوط مخابراتی به یکدیگر متصل می شوند.

کاربران هر یک از این شبکه ها می توانند به اطلاعات ومنابع به اشتراک گذاشته شده توسط شبکه های دیگر دسترسی یابند.

از این فناوری با نام شبکه های راه دور " Long Haul Network" نیز نام برده می شود.

در شبکه گسترده سرعت انتقال داده نسبت به شبکه های محلی خیلی کمتر است. بزرگترین ومهم ترین شبکه گسترده ، شبکه جهانی اینترنت می باشد.

ریخت شناسی شبکه Net work Topology] [:

توپولوژی شبکه تشریح کننده نحوه اتصال کامپیوتر ها در یک شبکه به یکدیگر است. پارامترهای اصلی در طراحی یک شبکه ، قابل اعتماد بودن ومقرون به صرفه بودن است.

انواع متداول توپولوژی ها در شبکه کامپیوتری عبارتند از :

1 - توپولوژی ستاره ای Star ]]:

در این توپولوژی ، کلیه کامپیوتر ها به یک کنترل کننده مرکزی با هاب متصل هستند.

هرگاه کامپیوتری بخواهد با کامپیوتر ی دیگری تبادل اطلاعات نماید، کامپیوتر منبع ابتدا باید اطلاعات را به هاب ارسال نماید.

سپس از طریق هاب آن اطلاعات به کامپیوتر مقصد منتقل شود.

اگر کامپیوتر شماره یک بخواهد اطلاعاتی را به کامپیوتر شماره سه بفرستد ، باید اطلاعات را ابتدا به هاب ارسال کند، آنگاه هاب آن اطلاعات را به کامپیوتر شماره سه خواهد فرستاد.
نقاط ضعف این توپولوژی آن است که عملیات کل شبکه به هاب وابسته است. این بدان معناست که اگر هاب از کار بیفتد، کل شبکه از کار خواهد افتاد .

نقاط قوت توپولوژی ستاره عبارتند از:

• نصب شبکه با این توپولوژی ساده است.
• * توسعه شبکه با این توپولوژی به راحتی انجام می شود.
• * اگر یکی از خطوط متصل به هاب قطع شود ، فقط یک کامپیوتر از شبکه خارج می شود.

2-توپولوژی حلقوی Ring ]]:

این توپولوژی توسط شرکت IBM اختراع شد وبهمین دلیل است که این توپولوژی

بنام "IBM Tokenring" مشهور است.

در این توپولوژی کلیه کامپیوتر ها به گونه ای به یکدیگر متصل هستند که مجموعه آنها یک حلقه را می سازد.

کامپیوتر مبدا اطلاعات را به کامپیوتری بعدی در حلقه ارسال نموده وآن کامپیوتر آدرس اطلاعات رابرای خود کپی می کند، آنگاه اطلاعات را به کامپیوتر بعدی در حلقه منتقل خواهد کرد وبه همین ترتیب این روند ادامه پیدا می کند تا اطلاعات به کامپیوتر مبدا برسد. سپس کامپیوتر مبدا این اطلاعات را از روی حلقه حذف می کند.

نقاط ضعف توپولوژی فوق عبارتند از:

*اگر یک کامپیوتر از کار بیفتد ، کل شبکه متوقف می شود.

* به سخت افزار پیچیده نیاز دارد " کارت شبکه آن گران قیمت است ".

* برای اضافه کردن یک ایستگاه به شبکه باید کل شبکه را متوقف کرد.

نقاط قوت توپولوژی فوق عبارتند از :

* نصب شبکه با این توپولوژی ساده است.
* توسعه شبکه با این توپولوژی به راحتی انجام می شود.
* در این توپولوژی از کابل فیبر نوری میتوان استفاده کرد.

3-توپولوژی اتوبوسی BUS]]:

در یک شبکه خطی چندین کامپیوتر به یک کابل بنام اتوبوسی متصل می شوند.

در این توپولوژی ، رسانه انتقال بین کلیه کامپیوتر ها مشترک است. یکی از مشهورترین قوانین نظارت بر خطوط ارتباطی در شبکه های محلی اترنت است.

توپولوژی اتوبوسی از متداوالترین توپولوژی هایی است که در شبکه محلی مورد استفاده قرار می گیرد.

سادگی ، کم هزینه بودن وتوسعه آسان این شبکه ، از نقاط قوت توپولوژی اتوبوسی می باشد. نقطه ضعف عمده این شبکه آن است که اگر کابل اصلی که بعنوان پل ارتباطی بین کامپیوتر های شبکه می باشد قطع شود، کل شبکه از کار خواهد افتاد.

4-توپولوژی توری Mesh]]:

در این توپولوژی هر کامپیوتری مستقیما به کلیه کامپیوترهای شبکه متصل می شود.

مزیت این توپولوژی آن است که هر کامپیوتر با سایر کامپیوتر ها ارتباطی مجزا دارد.

بنابراین ، این توپولوژی دارای بالاترین درجه امنیت واطمینان می باشد.

اگر یک کابل ارتباطی در این توپولوژی قطع شود ، شبکه همچنان فعال باقی می ماند.
از نقاط ضعف اساسی این توپولوژی آن است که از تعداد زیادی خطوط ارتباطی استفاده می کند، مخصوصا زمانیکه تعداد ایستگاه ها افزایش یابند.

به همین جهت این توپولوژی از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست.

برای مثال: در یک شبکه با صدایستگاه کاری ، ایستگاه شماره یک نیازمند به نود ونه می باشد. تعداد کابل های مورد نیاز در این توپولوژی با رابطه N(N-1)/2محاسبه می شود.

که در آن N تعداد ایستگاه های شبکه می باشد.

5-توپولوژی درختی Tree ]]:

این توپولوژی از یک یا چند هاب فعال یا تکرار کننده برای اتصال ایستگاه ها به یکدیگر استفاده می کند. هاب مهمترین عنصر شبکه مبتنی بر توپولوژی در ختی است زیرا کلیه ایستگاه ها را به یکدیگر متصل می کند. وظیفه هاب دریافت اطلاعات از یک ایستگاه و تکرار وتقویت آن اطلاعات وسپس ارسال آنها به ایستگاه دیگر می باشد.

6-توپولوژی ترکیبی [Hybrid]:

این توپولوژی ترکیبی است از چند شبکه با توپولوژی متفاوت که توسط یک کابل اصلی بنام استخوان بندی " Back bone" به یکدیگر مرتبط شده اند . هر شبکه توسط یک پل ارتباطی " Bridg" به کابل استخوان بندی متصل می شود.

پروتکل های شبکه :

ما در این دستنامه تنها دو تا از مهمترین پروتکل های شبکه را معرفی می کنیم:

پروتکل کنترل انتقال / پروتکل اینترنت

" / Inernet Protocol Tcp / ip= Transmission Control Protocol "
پروتکل فوق شامل چهار سطح است که عبارتند از :

الف - سطح لایه کاربرد "Application".

ب - سطح انتقال "Transporter".

ج - سطح اینترنت " Internet"

د - سطح شبکه "Net work".

از مهمترین ومشهورترین پروتکل های مورد استفاده در شبکه اینترنت است این بسته نرم افزاری به اشکال مختلف برای کامپیوتر ها وبرنامه ها ی مختلف ارائه می گردد. Tcp/ip از مهمترین پروتکل های ارتباطی شبکه در جهان تلقی می شود ونه تنها برروی اینترنت وشبکه های گسترده گوناگون کاربرد دارد، بلکه در شبکه های محلی مختلف نیز مورد استفاده قرار می گیردو در واقع این پروتکل زبان مشترک بین کامپیوتر ها به هنگام ارسال و دریافت اطلاعات یا داده می باشد. این پروتکل به دلیل سادگی مفاهیمی که در خود دارد اصطلاحا به سیستم باز مشهور است ، برروی هر کامپیوتر وابر رایانه قابل طراحی وپیاده سازی است.

از فاکتورهای مهم که این پروتکل بعنوان یک پروتکل ارتباطی جهانی مطرح می گردد، به موارد زیر می توان اشاره کرد:

1 - این پروتکل در چار چوب UNIX Operating System ساخته شده وتوسط اینترنت بکار گرفته می شود.

2 - برروی هر کامپیوتر قابل پیاده سازی می باشد.

3 - بصورت حرفه ای در شبکه های محلی وگسترده مورد استفاده قرار می گیرد.

4 - پشتیبانی از مجموعه برنامه ها وپروتکل های استاندارد دیگر چون پروتکل انتقال فایل " FTP " وپروتکل دو سویه " Point to point Protcol = PPP " .
بنیاد واساس پروتکل Tcp/Ip آن است که برای دریافت و ارسال داده ها یا پیام پروتکل مذکور ؛ پیام ها وداده ها را به بسته های کوچکتر وقابل حمل تر تبدیل می کند ، سپس این بسته ها به مقصد انتقال داده می شود ودر نهایت پیوند این بسته ها به یکدیگر که شکل اولیه پیام ها وداده ها را بخود می گیرد ، صورت می گیرد.

یکی دیگر از ویژگی های مهم این پروتکل قابلیت اطمینان آن در انتقال پیام هاست یعنی این قابلیت که به بررسی وبازبینی بسته ها ومحاسبه بسته های دریافت شده دارد.

در ضمن این پروتکل فقط برای استفاده در شبکه اینترنت نمی باشد. بسیاری از سازمان وشرکت ها برای ساخت وزیر بنای شبکه خصوصی خود که از اینترنت جدا می باشد نیز در این پروتکل استفاده می کنند.

- پروتکل سیستم ورودی وخروجی پایه شبکه

[system=net bios input/output network basic]:

واسطه یا رابطی است که توسط IBM بعنوان استانداردی برای دسترسی به شبکه توسعه یافت . این پروتکل داده ها را از لایه بالاترین دریافت کرده وآنها را به شبکه منتقل می کند. سیستم عاملی که با این پروتکل ارتباط برقرار می کند سیستم عامل شبکه "NOS" نامیده می شود کامپیوتر ها از طریق کارت شبکه خود به شبکه متصل می شوند.

تعریف از شبکه های کامپیوتری و مراحل نصبشبکه کامپیوتری چیست؟مدلهای شبکه

شق القمر معجزه

دانلود شق القمر معجزه تحقیق شق القمر معجزه مقاله شق القمر معجزه شق القمر معجزه

دسته بندی	معارف اسلامی
فرمت فایل	zip
حجم فایل	14 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	17

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 7764

تمام فایل ها

تعداد صفحات : 17 صفحه

شق القمر معجزه‏اى از معجزات پیامبر(ص) 1-تاریخ وقوع این معجزه در اینکه این معجزه در زمان رسول خدا(ص)و در مکه انجام‏شده اختلافى در روایات و گفتار محدثین نیست و مسئله‏اجماعى است،ولى در مورد تاریخ آن اختلافى در روایات‏و کتابها بچشم مى‏خورد.
از مرحوم طبرسى در اعلام الورى و راوندى در خرائج نقل شده که گفته‏اند این داستان در سالهاى اول بعثت اتفاق افتاد (1) ولى‏مرحوم علامه طباطبائى در تفسیر المیزان در دو جا ذکر کرده که‏این ماجرا در سال پنجم قبل از هجرت اتفاق افتاد (2) و در یک‏جاى آن از پاره‏اى روایات نقل کرده که: این داستان در آغاز شب چهاردهم ذى حجه پنج‏سال قبل ازهجرت اتفاق افتاد.
و مدت آن نیز اندکى بیش نبود.
2-چگونگى ماجرا در روایات مختلفى که در تواریخ شیعه و اهل سنت ازابن عباس و انس بن مالک و دیگران نقل شده عموما گفته‏اند: این معجزه بنا بدرخواست جمعى از سران قریش و مشرکان مانندابو جهل و ولید بن مغیره و عاص بن وائل و دیگران انجام شد،بدین‏ترتیب که آنها در یکى از شبها که تمامى ماه در آسمان بود بنزدرسول خدا(ص)آمده و گفتند:اگر در ادعاى نبوت خود راستگو وصادق هستى دستور ده این ماه دو نیم شود!رسول خدا(ص) بدانها گفت:اگر من اینکار را بکنم ایمان خواهید آورد؟
گفتند:آرى،و آنحضرت از خداى خود درخواست این معجزه راکرد و ناگهان همگى دیدند که ماه دو نیم شد بطورى که کوه‏حرا را در میان آن دیدند و سپس ماه به هم آمد و دو نیمه آن به هم‏چسبید و همانند اول گردید،و رسول خدا(ص) دوبار فرمود: «اشهدوا،اشهدوا»یعنى گواه باشید و بنگرید! مشرکین که این منظره را دیدند بجاى آنکه به آنحضرت‏ایمان آورند گفتند!«سحرنا محمد»محمد ما را جادو کرد،و یاآنکه گفتند:«سحر القمر،سحر القمر»ماه را جادو کرد! برخى از آنها گفتند:اگر شما را جادو کرده مردم شهرهاى‏دیگر را که جادو نکرده!از آنها بپرسید،و چون از مسافران‏و مردم شهرهاى دیگر پرسیدند آنها نیز مشاهدات خود را در دو نیم‏شدن ماه بیان داشتند (3) .
و در پاره‏اى از روایات آمده که این ماجرا دو بار اتفاق افتادولى برخى از شارحین حدیث گفته‏اند:منظور از دو بار همان دوقسمت‏شدن ماه است نه اینکه این جریان دو بار اتفاق افتاده‏باشد.
(4) و البته مجموع روایاتى که درباره این معجزه وارد شده حدود بیست روایت میشود که در کتابهاى حدیثى شیعه و اهل سنت‏مانند بحار الانوار و سیرة النبویة ابن کثیر و در المنثور سیوطى ودیگران نقل شده.
3-گفتار بزرگان در مورد اجماع و تواتر روایات در این باره عموم محدثین و علماى اسلامى درباره وقوع این معجزه ازرسول خدا(ص)ادعاى اجماع و تواتر روایات را کرده‏اند چنانچه‏مرحوم طبرسى از علماى شیعه در مقام رد گفتار مخالف گفته: «المسلمین اجمعوا على ذلک فلا یعتد بخلاف من خالف فیه.
.<

دانلود شق القمر معجزهتحقیق شق القمر معجزهمقاله شق القمر معجزهشق القمر معجزه

تعدد زوجات در ایران

در این مقاله برآنیم تا به ذکر سه مورد از متونی که به موضوع تعدد زوجات در ایران پرداخته اند، اشاره کنیم لازم به توضیح است که قصد ما از طرح این بحث در سیر کار تحقیقی ، به سبب آن است که نسبت به تاریخچه ی این امر در کشورمان آگاهی یابیم و با این پیش فرض، بهتر بتوانیم به تحلیل و تفسیر این موضوع بپردازیم

دسته بندی	تاریخ و ادبیات
فرمت فایل	doc
حجم فایل	174 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	129

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

تعدد زوجات

در این مقاله برآنیم تا به ذکر سه مورد از متونی که به موضوع تعدد زوجات در ایران پرداخته اند، اشاره کنیم .لازم به توضیح است که قصد ما از طرح این بحث در سیر کار تحقیقی ، به سبب آن است که نسبت به تاریخچه ی این امر در کشورمان آگاهی یابیم و با این پیش فرض، بهتر بتوانیم به تحلیل و تفسیر این موضوع بپردازیم.

1- کریستن سن در کتاب "ایران در زمان ساسانیان" صفحه‏346 مى‏گوید:

«اصل تعدد زوجات اساس تشکیل خانواده(در ایران زمان ساسانیان)به شمارمى‏رفت.در عمل، تعداد زنانى که مرد مى‏توانست داشته باشد به نسبت استطاعت اوبود.ظاهرا مردمان کم بضاعت‏به طور کلى بیش از یک زن نداشتند.رئیس خانواده‏از حق ریاست دودمان بهره‏مند بود.یکى از زنان،سوگلى و صاحب حقوق کامله‏محسوب شده و او را«زن پادشاییها»(پادشاه زن) یا زن ممتاز مى‏خواندند.از اوپست‏تر زنى بود که عنوان خدمتکارى داشت و او را زن خدمتکار(زن چگاریها) مى‏گفتند.حقوق قانونى این دو نوع زوجه مختلف بود.ظاهرا کنیزان زر خرید وزنان اسیر جزو طبقه چاکر زن بوده‏اند.معلوم نیست که عده زنان ممتاز یک مردمحدود بوده است‏یا خیر.اما در بسیاری از مباحثات حقوقى ، از مردى که دو زن ممتازدارد سخن به میان آمده است.هر زنى از این طبقه عنوان بانوى خانه داشته است وگویا هر یک از آنها داراى خانه جداگانه بوده‏اند.شوهر مکلف بود که مادام العمر زن‏ممتاز خود را نان دهد و نگهدارى کند.هر پسرى تا سن بلوغ و هر دخترى تا سن‏ازدواج داراى همین حقوق بوده‏اند، اما زوجه‏هایى که عنوان چاکر زن داشته‏اندفقط اولاد ذکور آنان در خانواده پدرى پذیرفته مى‏شده است.»

2- در تاریخ اجتماعى ایران از انقراض ساسانیان تا انقراض امویان(تالیف مرحوم سعیدنفیسى) مى‏نویسد:

«شماره زنانى که مردى مى‏توانست‏بگیرد نامحدود بود،و گاهى در اسناد یونانى‏دیده شده است که مردى چند صد زن در خانه داشته است.»

3- منتسکیو در روح القوانین از آکاتیاس،مورخ رومى،نقل مى‏کند که:

«در زمان ژوستى نین چند نفر از فلاسفه رومى که مورد آزار و اذیت مسیحیان قرارگرفته و نمى‏خواستند مذهب مسیح را قبول کنند،روم را ترک گفته و به دربارخسرو پرویز پادشاه ایران پناه آوردند و در آنجا چیزى که بیشتر موجب حیرت‏آنها شده این بود که نه تنها تعدد زوجات مرسوم بود بلکه مردها با زنهاى دیگران‏آمیزش مى‏کردند.»

نا گفته نماند که فلاسفه رومى به دربار انوشیروان پادشاه ایران پناه آوردند نه‏خسرو پرویز.ذکر خسرو پرویز در کلام منتسکیو اشتباه است.

از دیر زمان فقهای اسلام با احراز شرایط لازم به جواز چند همسری فتوا داده، ولیکن نظر برخی از فقهای شیعه و سنتی در دوره معاصر مغایر با آن است. از فقهای اهل سنت <شیخ محمد عبده> چنین فتوایی داشت، از فقهای فعلی شیعه آیت ا... سید محمد موسوی بجنوردی نیز آن را خلاف عدالت اجتماعی در شرایط فعلی می‌داند. در خصوص این نظر گفت‌وگویی با آیت ا... سیدمحمدموسوی بجنوردی انجام شده که آن را می‌خوانید.

جناب موسوی بجنوردی شما در روزهای اخیر مطرح کرده‌اید که چند همسری با عدالت اجتماعی در تناقض است. لطفا در این خصوص توضیح بیشتری را مطرح نمایید؟

همه احکام و قوانین اسلام براساس عدالت اجتماعی و اخلاق استوار است و به تعبیر دیگر عدالت در سلسله علل احکام قرار دارد. یعنی هر حکمی که در اسلام وجود دارد در راستای عدالت است و اگر حکمی برخلاف عدالت اجتماعی باشد، ما به جرات می‌گوییم آن حکم، حکم اسلام نیست.

به جهت آنکه ذات باریتعالی که قانونگذار است، ما او را در قانونگذاری عادل می‌دانیم حال که او را عادل می‌دانیم، ذات باریتعالی چیزی را جایز و واجب می‌داند که در جامعه عقلا نیکو پنداشته شود و چیزی را حرام می‌داند که در جامعه عقلا نیکو پنداشته نشود.

اگر امر ناپسند پنداشته شود، قطعا باریتعالی آن را جایز نمی‌داند. اگر چیزی ناپسند پنداشته شود، شریعت آن را جایز نمی‌شمارد.

احکام ما باید رنگ عدالت و اخلاق به خود گیرد. این یک اصل مسلم است. اگر ملاحظه کنید در قرآن ذات باریتعالی خطاب به کسانی که سرپرستی اموال یتیمان را به عهده دارند، می‌گوید: نکند اموال آنان با امول شما مخلوط شود که گناه بزرگی است. سپس می‌فرماید اگر خوف داشته باشید که قسط و عدل را بر حفظ اموال یتیمان جاری کنید، نمی‌توانید دو تا یا سه تا یا چهارتا همسر بگیرید دوباره می‌فرماید: <اگر خوف داشته باشید که نتوانید عدالت را بین آنان برقرار کنید، اگر دومی را بگیرید، عقد دومی باطل است.>

آیا باطل بودن عقد زن دوم، در قرآن تصریح شده؟

زمانی که می‌گوید: <اگر از برقراری عدالت خوف داشتید، منظورش این است که عقد دومی باطل است، نه اینکه حرام است.

ذات باریتعالی چند همسری را به برخی از مردان تفویض کرده آن هم با ذکر شرایطی جایز دانسته است. یکی از آن شرایط به احتمال قوی سرپرستی اموال یتیمان است. کسانی که سرپرستی اموال یتیمان را می‌کنند، چنین اجازه‌ای دارند. مساله دوم این است که اگر از برقراری عدالت خوف داشتید، بیشتر از یکی نمی‌توانید داشته باشید، که لازمه‌اش این است که اگر دومی را گرفتید، عقدش باطل است.

امروز در جامعه ما براساس فتوای حضرت امام رحمت‌ا...علیه، عنصر زمان و مکان در اجتهاد دخالت می‌کند. اگر ابعاد مختلف این موضوع را در نظر بگیریم، مساله تعدد زوجات برای اغلب زنان منجر به بی‌عدالتی و بی‌اخلاقی می‌شود. صریحا بگویم باعث نقض اخلاق و نقض عدالت می‌شود.

همانطور که قبلا گفتم، زمانی که عدالت و اخلاق در سلسله علل احکام است در صورتی می‌توانید چند همسر داشته باشید که در راستای عدالت اجتماعی و اخلاق باشد. اما اگر شرایط روزگار به گونه‌ای است که این امر در راستای عدالت و اخلاق نیست، اگر به اینجا رسیدید، تعدد همسر جایز نیست و اجرای عدالت اجتماعی با تک همسری تحقق می‌پذیرد، مگر در شرایطی که همسر بیمار باشد یا بچه‌دار نمی‌شود، جامعه عقلا در این صورت، این عمل را ناپسند نمی‌داند.

زمانی که بی‌دلیل مردی چنین اقدامی کند، جامعه عقلا آن را نمی‌پسندد و جایز نمی‌داند.

براساس چه روش فقهی شما به این نتیجه رسیده‌اید؟

اگر مردی صرفا برای شهوت‌رانی و حرمسرا درست کردن اقدام به این کار کند، این عمل قابل قبول عقلا نیست. چنانکه می‌بینیم با ازدواج‌های متعدد مردان، خانواده‌ها از هم پاشیده می‌شود، این امر قابل قبول برای خانم‌ها و فرزندانش نیست و این کار مشکلات متعددی برای جامعه و آن خانواده به‌وجود می‌آورد، آن هم به دلیل تنوع طلبی و شهوت‌رانی.

در جامعه غرب هم همینطور است. جامعه غرب هم چند همسری را قبول نمی‌کند. زمانی که عدالت را در سلسله علل احکام می‌دانیم. اگر حکمی و قانونی براساس عوامل خارجی براساس عنصر زمان و مکان خلاف عدالت بود، خلاف اخلاق بود. نمی‌توان بپذیریم که این حکم اسلام است.

از آن جایی که تاکید اسلام برحفظ خانواده است. این تعدد زوجات مغایر با حفظ کیان خانواده است. نباید اجازه داد که کیان خانواده به این دلایل به هم بخورد.

آیا شما با اعتقاد بر حکم منسوخ برخی احکام به این نتیجه رسیدید؟

خیر، فسخ نیست. موضوع عوض می‌شود، آیه جایش است و حکم هم وجود دارد. شرایط زمان و مکان و موضوع را عوض می‌کند. به طور مثال تا همین چند سال پیش، علما شطرنج را حرام می‌دانستند. زیرا بازی شطرنج منحصرا در بین قمارباز‌ها مرسوم بود. ولی الان شطرنج مختص به قماربازها نیست و یک ورزش فکری است.

فسخ احکام در دست خدا است. حتی پیامبر هم نمی‌تواند احکام را فسخ کند. فاسخ احکام و آیات فقط خدا است.

آیا منظور شما این است که این احکام وجه تاریخی پیدا کرده و در زمان گذشته موضوعیت داشتند و حالا خیر؟

بله موضوع و شرایط عوض شده، احکام اسلام با وجود قضیه حقیقی اجرا می‌شود. مثلا می‌گوییم اگر اینطور بوده این حکم هست. قضیه شرطی است و اگر آن شرایط نبود، آن حکم هم نیست. بنابراین احکام فسخ نمی‌شوند، موضوعات و شرایط هست که عوض می‌شوند و به تبدل موضوع، حکم هم عوض می‌شود. امام هم همین را می‌فرمودند. عنصر زمان و مکان دخالت در اجتهاد می‌کند و براساس تبدل شرایط و موضوعات و ملاک‌ها، حکم نیز عوض می‌شود.

تعدد زوجات ، نوعی چند همسری که در اسلام با شرایطی پذیرفته شده است . تک همسری طبیعیترین شکل زندگی زناشویی است . برخی اشکال دیگر ازدواج از جمله چندشوهری و ازدواج اشتراکی جز در میان برخی اقوام بدوی مانند اقوام ساکن تبت بروز نداشته ( رجوع کنید به دورانت ج 1 ص 49ـ50) و عملا از میان رفته اما چندزنی یا تعدد زوجات ظهور بیشتری داشته و تا حدودی دوام یافته است ( رجوع کنید بهجمل ص 11ـ22). تعدد زوجات در نظام حقوقی اسلام با قیود و شرایطی پذیرفته شده است . با اینهمه دانشمندان مسلمان در بارة چگونگی پذیرش تعدد زوجات در اسلام و حدود آن آرای مختلفی ابراز داشته اند. همچنین اسلام شناسان غیرمسلمان از این امر انتقادهایی کرده اند که واکنش محققان اسلامی را در پی داشته است .

رسم تعدد زوجات در اعصار پیش از اسلام هم در میان ملتها و هم در ادیان مختلف وجود داشته است مثلا در عراق قدیم قانون حمورابی ازدواج دوم را برای زوج در صورت بیماری زوجه روا می دانست . آشوریان نیز با تعدد زوجات آشنا بوده اند. در دیگر تمدنهای بزرگ از جمله در ایران و مصر و چین و هند هم تعدد زوجات رواج داشته ( رجوع کنید به باجوری ج 1 ص 143ـ 144 وافی ص 55 کبیسی ص 80 ـ81) و در میان عرب پیش از اسلام نیز چندزنی رایج بوده است ( رجوع کنید بهمحمودعبدالحمید محمد ص 147ـ149 باجوری ج 1 ص 146). بر این اساس همچنانکه برخی مستشرقان گفته اند (لوبون ص 496 دورانت ج 1 ص 50) این تصور در اروپای قرون وسطا که تعدد زوجات از نوآوریهای اسلام و پیامبر اکرم است نادرست است .

تعدد زوجات در ادیان آسمانی پیشین نیز امری معهود و مقبول بوده است . در دین یهود تعدد زوجات تا حد توانایی زوج مباح شمرده می شده هر چند نصوص تلمود برای عامة مردم تنها چهار همسر را جایز دانسته است (محمودعبدالحمید محمد ص 150ـ151). در انجیلهای کنونی نیز در بارة منع تعدد زوجات نصی دیده نمی شود و حتی تعبیر برخی نامه های پولس به جواز آن اشعار دارد ( رجوع کنید به باجوری ج 1 ص 142 144 عبدالغنی عبود ص 144ـ 145 محمودعبدالحمید محمد ص 151ـ157). در جهان مسیحیت نیز تعدد زوجات دست کم تا قرن یازدهم / هفدهم رسما وجود داشت و پادشاهان بسیاری در اروپا همسران متعدد داشتند. بعدها نظام جدید کلیسا تعدد زوجات را ممنوع کرد. برای این تحریم انگیزه های مختلفی بیان شده که هیچیک جنبة دینی ندارد ( رجوع کنید به باجوری ج 1 ص 144ـ145 وافی ص 56 کبیسی ص 82 ـ83 عبدالغنی عبود ص 145ـ146). تعدد زوجات در سیرة برخی انبیای پیشین از جمله حضرت ابراهیم و حضرت موسی و حضرت داود و حضرت سلیمان علیهم السلام هم گزارش شده است ( رجوع کنید به بالیسانی ص 40 باجوری ج 1 ص 142).

از جملة ایراداتی که بر پذیرش تعدد زوجات در اسلام گرفته شده آن است که این امر با اصل تساوی حقوق زن و مرد که ناشی از تساوی آن دو در انسانیت است سازگار نیست . این ایراد مبتنی بر تحلیلی است که مبنای تجویز تعدد زوجات را ارضای هوسرانی مرد می داند در صورتی که تعدد زوجات بر پایة مصالح متعدد فردی و اجتماعی جایز شمرده شده ( رجوع کنید به ادامة مقاله ) و این جواز هیچگونه نادیده گرفتن حقوق زن را در بر ندارد بلکه در برخی موارد لازمة استیفای حقوق زن ازدواج مجدد مرد است ( رجوع کنید بهطباطبائی المیزان ج 4 ص 189ـ190 مطهری ص 349). بعلاوه در اسلام بر رعایت حقوق انسانی زن از جمله رعایت عدالت میان همسران سخت تأکید شده است .

از مهمترین اشکالات در بارة تعدد زوجات این است که تجویز آن موجب گسترش شهوت پرستی است . بسیاری از مؤلفان غربی در این زمینه به وجود حرمسراها در زندگانی خلفا و سلاطین مسلمان استشهاد کرده اند ولی به نظر محققان قیودی که در اسلام برای جواز تعدد زوجات ذکر شده آزادی مرد هوسران را بسیار محدود می کند. اصولا تربیت دینی بر پایة رعایت عفت و حیا و مهار کردن شهوات استوار است . اسلام بیش از همه با حرمسرا مخالفت کرده و آن را ناپسند شمرده است . بعلاوه کارهای ناشایست برخی مردان مسلمان را نمی توان به اسلام نسبت داد ( رجوع کنید به طباطبائی المیزان ج 4 ص 188ـ191 همو تعدد زوجات ص 55 ـ56 مطهری ص 346 بالیسانی ص 49ـ50). گذشته از اینها چه بسا در بارة دامنة مفاسد مزبور مبالغه می شود. اگر آمار تعدد زوجات را در جوامع اسلامی به دست آورند در مقایسه با مظاهر بی بندوباری و فساد و فحشای موجود در کشورهای غربی بسیار ناچیز است مثلا در مصر در 1327 ش / 1948 تنها 3% و در 1339 ش / 1960 تنها 4% تعدد زوجات گزارش شده و این آمار در

سوریه در 1327 ش / 1948 1% بوده است ( رجوع کنید به زحیلی ج 7 ص 173).

محققان علل و مقتضیاتی برای حکم جواز تعدد زوجات ذکر کرده اند که در واقع حکمتهای آن به شمار می رود. برخی از این حکمتها جنبة فردی دارد مانند نازا بودن یا بیماری یا یائسه شدن زن و برخی دیگر جنبة اجتماعی دارد از جمله نیاز جامعه یا مرد به کثرت نفوس عامل اقتصادی و فزونی زنان آمادة ازدواج بر مردان ( رجوع کنید به مطهری ص 306ـ314 بالیسانی ص 46ـ47 صلاح عبدالغنی محمد ج 3 ص 112ـ114 وافی ص 24ـ 28 زحیلی ج 7 ص 169ـ171).

به نظر برخی نویسندگان در حالات عادی آمار زنان در بسیاری از جوامع بیش از مردان است . سبب این امر کاهش تعداد مردان بر اثر وقوع جنگ مقاومت بیشتر زنان در برابر بیماریها و بیشتر بودن موالید دختر نسبت به پسر در برخی جوامع ذکر شده است (باجوری ج 1 ص 148ـ149 بالیسانی ص 42ـ45). به نوشتة مطهری (ص 324ـ 325) فزونی زنان آمادة ازدواج بر مردان این حق را برای زن ایجاد می کند یا به تعبیر دیگر این تکلیف را برای مرد و اجتماع پدید می آورد که با پذیرش و اعمال تعدد زوجات نیاز مذکور بر آورده شود. به نظر برخی مؤلفان (صدر ص 119 ابوعبدالله ص 109ـ123 باجوری ج 1 ص 148) منع از تعدد زوجات در چنین شرایطی موجب رواج فحشا و جرائم و بروز بیماریهای روحی و جسمی و عوارض دیگر می شود.

در چند آیة قرآن تعدد زوجات مطرح شده که مهمترین آنها آیة سوم سورة نساء است . موضوع این آیه یتیمانی بوده اند که بر اثر وقوع حوادث جنگی و کشتارها بی سرپرست می شدند و مسلمانان سرپرستی و ادارة اموال آنان را برعهده می گرفتند. در بارة این آیه آرای تفسیری متعددی ذکر شده ولی به نظر مشهور مفهوم آیه این است : «اگر می ترسید که به هنگام ازدواج با دختران یتیم عدالت را در بارة آنان رعایت نکنید با دیگر زنان حلال دو یا سه یا چهار زن ازدواج کنید و اگر می ترسید که عدالت را در بارة همسران متعدد مراعات ننمایید تنها به یک همسر اکتفا کنید» ( رجوع کنید به زمخشری طبرسی فخررازی قرطبی ذیل نساء: 3 طباطبائی المیزان ج 4 ص 166ـ167). این بیان در برخی احادیث نیز آمده است ( رجوع کنید بهنووی ج 18 ص 154). البته در برخی منابع تفاسیر دیگری برای آیه ارائه شده است ( رجوع کنید به زمخشری طبرسی فخررازی همانجاها).

به تصریح مفسران آیة 129 سورة نساء نیز در بارة تعدد زوجات است ( رجوع کنید به زمخشری طبرسی فخررازی ذیل نساء: 129) همچنانکه چند آیة دیگر نیز راجع به تعدد زوجات هست که به همسران پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم نیز ارتباط دارد ( رجوع کنید به احزاب : 6 28 30 32 50 تحریم : 1 3 5).

در منابع اهل سنت و شیعه در احادیث متعدد تعدد زوجات مطرح و به صورت ضمنی یا صریح بر جواز آن تأکید شده است . در بیشتر این احادیث جزئیات احکام مربوط به چندهمسری بیان شده و گاه به حکمت تجویز تعدد زوجات هم اشاره گردیده است ( رجوع کنید به متقی ج 16 ص 329ـ330 حر عاملی ج 20 ص 517 ـ524). تعدد زوجات در سیرة برخی امامان علیهم السلام و صحابه نیز گزارش شده است ( رجوع کنید بهابوشقه ج 5 ص 295ـ296). پیامبر اسلام به تازه مسلمانانی که بیش از چهار همسر داشتند دستور می فرمود که جز چهار زوجه بقیه را رها کنند ( رجوع کنید به بیهقی ج 7 ص 149 زحیلی ج 7 ص 166).

با توجه به آیات و احادیث و سیره در منابع فقهی در بارة اصل جواز تعدد زوجات کمتر بحث شده و حتی از ضروریات فقه خوانده شده است (نجفی ج 30 ص 5). احکام مربوط به تعدد زوجات در ضمن بحث «محرمات نکاح » و «قسم » مطرح گردیده است . همچنین فقها به ادلة مذکور بر محدودیت عددی تعدد زوجات یعنی چهار عدد تأکید کرده و عقد با زوجة پنجم را باطل شمرده اند (حکیم ج 14 ص 93ـ94 غروی تبریزی ج 32 ص 142ـ143 زحیلی ج 7 ص 165). از دیگر محدودیتهای فقهی در این زمینه حرمت ازدواج مرد با خواهر همسر خود به طور مطلق و نیز ازدواج مرد با خواهرزاده یا برادرزادة همسرش بدون اجازة اوست ( رجوع کنید به غروی تبریزی ج 32 ص 288ـ 289 335 زحیلی ج 7 ص 162ـ 163 ابوشقه ج 5 ص 294). همچنین برخی از اندیشمندان معاصر با الهام از آیات قرآن و احادیث برای جواز تعدد زوجات شروطی بیان کرده اند از جمله رعایت عدالت مادی میان همسران و قدرت داشتن بر پرداخت نفقه به همسران و فرزندان آنان ( رجوع کنید به مطهری ص 351ـ 352 باجوری ج 1 ص 259ـ260 زحیلی ج 7 ص 168 ابوزهره ص 75ـ76). علاوه بر اینها گاه «تحقق ضرورت » نیز شرط شده است ( رجوع کنید بهباجوری ج 1 ص 252).

علاوه بر نظر مشهور فقها که به جواز تعدد زوجات به گونة مطلق قائل اند دیدگاههای دیگری نیز در میان برخی اندیشمندان متأخر مطرح شده است از جمله نظریة تقیید تعدد و نظریة الغای تعدد. نظریة تقیید به گونه های مختلف بیان شده است . شیخ محمد عبده و پیروانش بر آن اند که تعدد زوجات تنها در هنگام ضرورت جایز است . ادلة اینان عمدتا برون دینی است از جمله آنکه تحقق شرط عدالت بسیار نامحتمل است فساد تعددزوجات بیش از مصلحت آن است و تعدد زوجات موجب بدرفتاری مردان با همسران خود و نیز سبب عداوت فرزندان با یکدیگر می شود ( رجوع کنید به رشیدرضا ج 4 ص 349 باجوری ج 1 ص 247ـ252). به نظر منتقدان این نظریه ادلة مزبور ادعاهایی بیش نیست و در آن به محاسن و منافع تعدد زوجات توجه نشده است . بعلاوه با ادلة صریح قرآنی و حدیثی که اجرای عدالت را غیر ممکن ندانسته سازگاری ندارد (باجوری ج 1 ص 264ـ269 نیز رجوع کنید بهمحمودعبدالحمید محمد ص 188ـ 194).

به نظر محمد مدنی (ص 425ـ430) چون سرپرستی خانواده های یتیم مستلزم رفت وآمد و مجالست با آنان بود و در این خانواده ها دختران آمادة ازدواج یا بیوگانی وجود داشتند با نزول آیة سوم سورة نساء سرپرستان مذکور این امکان را یافتند که با آنان ازدواج کنند. به گفتة وی برای جواز تعدد زوجات علاوه بر شرط عدالت که در آیه بیان شده وجود غرض عقلایی برای ازدواج مجدد ضروری است . بر مبنای این دیدگاه کلمة «نساء» در آیه به معنای زنان یتیم به کار رفته است . بر این دیدگاه به دلایلی انتقاد شده است از جمله اینکه تفسیر واژه «نساء» به «زنان یتیم » دقیق نیست و با احادیث سازگاری ندارد (باجوری ج 1 ص 272ـ274 وافی ص 48ـ49) همچنین تعمیم مورد آیه یعنی ازدواج با یتیمان به دیگر موارد هیچ دلیلی ندارد بویژه به نظر امامیان که قیاس را به عنوان دلیل نمی پذیرند.

به نوشتة بوطی (ص 205) هرچند تشریع تعدد زوجات برای اشخاص مضطر نبوده از آنجا که از دیدگاه شرع قیود و التزامات سنگینی در بردارد تنها اشخاصی که دچار ضرورت می شوند می توانند بدان تمسک بجویند. برخی دیگر به تحلیل اجتماعی حکم تعدد زوجات پرداخته و گفته اند که مراد از عدالت در آیة سوم سورة نساء عدالت اجتماعی است ازینرو هرگاه نیاز و ضرورت فردی یا اجتماعی چندهمسری را ایجاب نکند حق تعدد زوجات وجود نخواهد داشت ( رجوع کنید به رضایی ص 92ـ9). ولی این تحلیلها علاوه بر اینکه از ارائة تفسیری منسجم از آیة مذکور ناتوان اند مستند به هیچ دلیل معتبری نیستند.

به موجب نظریة الغای تعدد زوجات که معدودی از نویسندگان معاصر بدان قائل اند با توجه به رواج تعدد زوجات بدون حدوحصر در میان اعراب اسلام برای بر داشتن این رسم روشی تدریجی اتخاذ کرد: ابتدا تعداد همسران را در چهار عدد محصور نمود سپس عدالت را شرط تعدد زوجات دانست و در مرحلة بعد با ناممکن دانستن اجرای عدالت آن را یکسره از میان برداشت ( رجوع کنید به باجوری ج 1 ص 254ـ257). در قانون مدنی تونس با استناد به این نظریه و آیة 129 سورة نساء تعدد زوجات ممنوع اعلام شده است (صفائی و امامی ج 1 ص 115). این نظریه نیز بروشنی قابل مناقشه است زیرا دو آیة 3 و 129 سورة نساء در یک زمان نازل شده اند. بعلاوه آیة 129 هر چند ابتدا امکان تحقق عدالت را نفی می کند در ادامه مرحلة نازلتری از آن را در بارة چگونگی رفتار با همسران توصیه می نماید که این خود به معنای پذیرش تعدد زوجات است . علاوه بر این بتصریح مفسران مراد از عدل در آیة 3 سورة نساء رعایت عدالت در زمینة امور مادی مانند مسکن و قسم و نفقه است که انسان نسبت بدان توانایی دارد ولی مراد از عدل در آیة 129 رعایت عدالت در امور معنوی مانند محبت و میل قلبی است که به طور کامل در اختیار انسان نیست ( رجوع کنید به باجوری ج 1 ص 274ـ279 صلاح عبدالغنی محمد ج 3 ص 122ـ123).

در بارة اینکه دو شرط اصلی تعدد زوجات یعنی «تمکن مالی » و «رعایت عدالت مادی میان همسران » نیاز به احراز و اجازة قاضی دارد یا از سوی خود شخص احراز می شود اختلاف نظر وجود دارد. برخی مؤلفان دیدگاه نخست را پذیرفته اند ( رجوع کنید به جمل ص 107 122 باجوری ج 1 ص 258) ولی این دیدگاه از جهاتی مورد انتقاد قرار گرفته است از جمله اینکه حکم جواز مذکور در آیة 3 سورة نساء منوط به اجازة قاضی نشده است و موارد تعدد زوجات آنچنان زیاد نیست که نیاز به نظارت نظام قضایی داشته باشد. از سوی دیگر آگاهی یافتن قاضی نسبت به امور شخصی زوج کاری بیهوده و دشوار است (ابوزهره ص 76 زحیلی ج 7 ص 172ـ173). با اینهمه در قوانین برخی کشورها از دیدگاه نخست پیروی شده است از جمله در عراق سوریه مصر و مراکش (باجوری ج 1 ص 248) و در ایران نیز برخی حقوقدانان (از جمله رجوع کنید به مهرپور ص 103ـ106) از آن دفاع کرده اند همچنین در سند رسمی عقد ازدواج در قالب شروط ضمن عقد این اختیار به زوجه داده شده که در صورت ازدواج مجدد شوهر بدون رضایت او یا عدم اجرای عدالت میان همسران از دادگاه تقاضای طلاق کند ( رجوع کنید بهایران . قوانین و احکام ص 296ـ297). شماری از محققان اسلامی در فرضی که زوجه بر اثر ازدواج مجدد زوج متحمل ضرری بزرگ شود با استناد به احادیث برای او یا خانواده اش حق درخواست طلاق را قائل اند ( رجوع کنید به ابوشقه ج 5 ص 307ـ 308 بالیسانی ص 52).

تأمل در متون اسلامی و سیرة پیشوایان نشان می دهد که اسلام در ازدواج اصل را بر تک همسری استوار کرده زیرا قرآن کریم از تک همسری آدم (اعراف :189 بقره :35) و موسی (قصص : 29) و نوح (تحریم :10) و لوط علیهم السلام (همان ) و فرعون (تحریم : 11) و ابولهب (تبت : 4) یاد کرده است . پیامبر گرامی اسلام نیز تا وفات خدیجه سلام الله علیها یعنی تا حدود پنجاه سالگی همسری دیگر انتخاب نکرد. ازدواجهای متعدد آن حضرت نیز پس از هجرت به مدینه به دلایل و انگیزه های مختلفی صورت گرفته از جمله کفالت و سرپرستی برخی از زنان یا فرزندان آنان اسباب سیاسی احیای جایگاه زن در جامعة آن روز و آموزش نحوة سلوک و معاشرت با همسر به طور عملی . بیشتر همسران آن حضرت کهنسال یا بیوه بودند و در این ازدواجها لذت جویی و شهوترانی نقش نداشته است . حکم جواز ازدواج با بیش از چهار همسر نیز از احکام ویژة آن حضرت (خصائص النبی ) به شمار می رود ( رجوع کنید به رشیدرضا ج 4 ص 370 طباطبائی المیزان ج 4 ص 195ـ 198 همو تعددزوجات ص 64ـ69 صلاح عبدالغنی محمد ج 3ص 131ـ159). همچنین امیرمؤمنان علیه السلام در زمان حیات فاطمه سلام الله علیها همسری دیگر بر نگزید.

با اینهمه ضرورتهای اجتماعی تعدد زوجات را که گاه در جوامع انسانی پدید می آید نمی توان نادیده گرفت . اسلام برای این مشکلات خاص چاره ای اندیشیده است : تعدد زوجات با رعایت حدود و شرایط معین بهترین راه چاره است . از سوی دیگر باید از هوسرانی مردان هوسباز نیز پیشگیری شود. بنابراین بهترین راه برای پیشگیری از سوءاستفاده از جواز تعدد زوجات تأکید بر رعایت شروط سه گانة آن است که از قرآن و سنت و عقل استنباط می شود: رعایت عدالت مادی میان همسران توان ادارة زندگی و وجود مصالح عقلایی برای تعدد که از حکمت تشریع می توان به دست آورد. در این زمینه برخی محققان (از جمله رجوع کنید به باجوری ج 1 ص 261) از وضع قوانین اجرایی برای تعدد زوجات و شماری دیگر (از جمله رجوع کنید بهطباطبائی تعدد زوجات ص 62) از اختیارداشتن حاکم اسلامی برای منع از تعدد در پاره ای موارد سخن گفته اند.

منابع : علاوه بر قرآن محمد ابوزهره تنظیم الاسلام للمجتمع قاهره : مکتبة الانجلو المصریة ] بی تا. [ عبدالحلیم محمد ابوشقه تحریرالمرأة فی عصرالرسالة کویت 1420/1999 عبدالمحسن علی ابوعبدالله تعددالزوجات بین العلم و الدین بیروت 1418/1997 ایران . قوانین و احکام مجموعة کامل قوانین و مقررات راجع به حمایت خانواده تألیف و تدوین غلامرضا حجتی اشرفی تهران 1378 ش جمال محمد فقی رسول باجوری المرأة فی الفکر الاسلامی عراق 1986 احمدمحمد بالیسانی نظرة الی المرأة و الرجل فی الاسلام بغداد 1406/1985 محمدسعید رمضان بوطی المرأة بین طغیان النظام الغربی و لطائف التشریع الربانی دمشق 1417/1996 احمدبن حسین بیهقی السنن الکبری چاپ یوسف عبدالرحمان مرعشلی بیروت 1406/1986 ابراهیم محمدحسن جمل تعددالزوجات فی الاسلام بیروت : دارالاعتصام ] بی تا. [ حرعاملی محسن حکیم مستمسک العروة الوثقی چاپ افست قم 1404 ویلیام جیمز دورانت تاریخ تمدن ج 1: مشرق زمین گاهوارة تمدن ترجمة احمد آرام تهران 1365 ش محمد رشیدرضا تفسیر القرآن الحکیم الشهیر

بتفسیر المنار [ تقریرات درس ] شیخ محمد عبده ج 4 مصر 1373 محبوبه رضایی «تحلیلی از آیات تعدد زوجات » در حریت و حقوق زن در اسلام تهران : میلاد 1357 ش وهبه مصطفی زحیلی الفقه الاسلامی و ادلته دمشق 1409/1989 زمخشری حسن صدر حقوق زن در اسلام و اروپا تهران 1342 ش حسین صفائی و اسدالله امامی حقوق خانواده ج 1: نکاح و انحلال آن ( فسخ و طلاق ) تهران 1378 ش صلاح عبدالغنی محمد وسائل الاسلام فی المحافظة علی الحیاة الزوجیة مصر 1418/ 1998 محمدحسین طباطبائی تعدد زوجات و مقام زن در اسلام قم : آزادی ] بی تا. [ همو المیزان فی تفسیرالقرآن بیروت 1390ـ1394/ 1971ـ1974 طبرسی عبدالغنی عبود الاسرة المسلمة و الاسرة المعاصرة قاهره 1979 علی غروی تبریزی التنقیح فی شرح العروة الوثقی تقریرات درس آیة الله خوئی قم : مؤسسه احیاء آثار الامام الخوئی ] بی تا. [ محمدبن عمر فخررازی التفسیر الکبیر قاهره ] بی تا. [ چاپ افست تهران ] بی تا. [ محمدبن احمد قرطبی الجامع لاحکام القرآن بیروت 1405/1985 احمد کبیسی فلسفة نظام الاسرة فی الاسلام بغداد 1410/1990 گوستاو لوبون تمدن اسلام و عرب ترجمة هاشم حسینی تهران 1364 ش علی بن حسام الدین متقی کنزالعمال فی سنن الاقوال و الافعال چاپ صفوة سقا حلب 1389ـ1397/ 1969ـ1977 محمود عبدالحمید محمد حقوق المرأة بین الاسلام والدیانات الاخری قاهره 1411/1990 محمدمحمد مدنی «رأی جدید فی تعددالزوجات » رسالة الاسلام سال 10 ش 4 (ربیع الاول 1378) مرتضی مطهری نظام حقوق زن در اسلام قم 1359 ش حسین مهرپور مباحثی از حقوق زن از منظر حقوق داخلی مبانی فقهی و موازین بین المللی تهران 1379 ش محمدحسن بن باقر نجفی جواهرالکلام فی شرح شرائع الاسلام ج 30 چاپ محمود قوچانی و ابراهیم میانجی بیروت 1981 یحیی بن شرف نووی صحیح مسلم بشرح النووی چاپ محمد محمد عبداللطیف بیروت ] بی تا. [ علی عبدالواحد وافی بیت الطاعة و تعددالزوجات و الطلاق فی الاسلام قاهره 1960.

تعدد زوجات در ایرانایران در زمان ساسانیانتاریخ اجتماعى ایران

تست کارآیی بویلر

10 کد PTC شامل دستورالعملهایی به منظور تست واحدهای مولد بخاری می‌باشد این واحد ترکیبی از وسایلی هستند که برای آزاد سازی و بازیابی حرارت به همراه وسایل انتقال حرارت به یک سیال عامل استفاده گردیده تا بدینوسیله بتوان از حرارت آزاد شده استفاده نمود واحد مورد نظر این کد ممکن است شامل تجهیزات بویلر، کوره، سوپر هیتر، ری هیتر، اکونومایزر، گرمکن هوا (ایرهی

دسته بندی	برنامه نویسی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	2441 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	240

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست مطالب

عنوان صفحه

مقدمه 4

هدف و حوزه دید 8

علائم و تعاریف آنها 19

اصول راهنما 27

محاسبه راندمان توسط روش ورودی – خروجی 43

محاسبه راندمان به کمک روش تلفات حرارتی 59

تلفات خاکستر و تشعشعات 77

اطلاعات متفرقه 81

راندمان با روش ورودی – خروجی 90

فصل دوم: چگونه می توان راندمان بویلر را افزایش داد

فهرست مطالب

عنوان صفحه

1-3- مقدمه: 156

2-3- احتراق: 157

3-3- روش های افزایش راندمان بدون صرف هزینه 160

اثر هوای اضافی روی راندمان در ارتباط با متغیرهای دیگر: 173

تاثیر هوای اضافی بر روی خوردگی سطوح: 174

2-3-3- کاهش دمای دود خروجی 180

4-3- افزایش راندمان با صرف هزینه و سرمایه گذاری مجدد: 192

شاخصهای دیگر کارکرد 208

ضمیمه 213

1. 5- بدست آوردن وزن هوای خشک: 213

بخش (0)

مقدمه

1-0- کد PTC شامل دستورالعملهایی به منظور تست واحدهای مولد بخاری می‌باشد این واحد ترکیبی از وسایلی هستند که برای آزاد سازی و بازیابی حرارت به همراه وسایل انتقال حرارت به یک سیال عامل استفاده گردیده تا بدینوسیله بتوان از حرارت آزاد شده استفاده نمود واحد مورد نظر این کد ممکن است شامل تجهیزات بویلر، کوره، سوپر هیتر، ری هیتر، اکونومایزر، گرمکن هوا (ایرهیتر) و مشعل سوخت باشد. در صورتیکه حرارت جذب شده توسط اکونومایزر و گرمکن هوا به واحد برگردانده نشود نمی توان آنها را به عنوان بخشی از واحد در نظر گرفت. هدف از روشهای این تست دستیابی اطلاعاتی به منظور ایجاد معیارهای طراحی قسمت های مختلف یک مولد بخاری نمی باشد. کدهای تکمیلی PTC 4.2 و PTC 4.3 به ترتیب شامل تستهای تجهیزات پودر کننده و گرمکن هوا می باشند.

2-0- ما قصد داریم برای استفاده از این کد، آزمایش جامعی از کد مربوط را با دستورالعمل PTC 1 و سایر کدهای اشاره شده قبل از آغاز مراحل مقدماتی تستها، انجام دهیم. این بررسی به منظور اطمینان از یک روش تست کامل و مرتب می باشد زیرا این بررسی یک درک کلی از نیازمندیهای کدهای تست قدرت ASME را به کاربر می دهد و او می تواند به سرعت روابط بین کدهای مختلف را درک نماید. برای دستیابی به آخرین اصلاحات مربوط به این کدها و استفاده از آنها باید دقت کافی را مبذول داشت.

3-0- اگرچه بخش دوم این کد در ارتباط با نشانه ها و تعاریف مربوط به آنها در اجرای تست واحدهای مولد بخاری می باشند، کاربر بایستی به منظور بحث کاملتر برای مواردی که در پیش رو دارد به کد مربوط به تعاریف و مقادیر PTC 2 مراجعه نماید.

4-0- ضمائم مربوط به ابزار دقیق و وسایل PTC 19 که در اینجا به آنها اشاره شده بایستی بطور کامل مورد مطالعه قرار گیرند زیرا ارزش و اعتبار نتایج این تست به انتخاب ابزار و طریقه استفاده، کالیبراسیون و دقت قرائت آنها بستگی دارد.

1-4-0- سایر موارد بسیار مهم برای ارزش و اعتبار این تست عبارتند از تعیین دقیق مقدار ارزش حرارتی بالا و دیگر خواص سوخت مصرفی کد مناسب برای نوع سوخت و روش استاندارد ASTM مربوط به گرمای احتراق بایستی به دقت پیگیری گردد.

5-0- این کد بعنوان یک راهنما برای انجام کلیه تستهای مولد بخاری مورد نظر می‌باشد اما احتمالاً قادر نیست کاربر یک آزمایش را با اشکال گوناگون در طراحی‌های مختلف مولدهای بخاری به تفصیل شرح دهد. در هر صورت یک مهندس ذیصلاح بایستی واحد خاصی را که مرود نظر می باشد مطالعه نموده و رابطه آن را با بقیه سیکل سنجیده و دستورالعملهای تست را که از نظر کلی درست بوده و با مفاهیم این کد مطابقت دارد بهبود بخشد. مثالهای مربوط به طراحی های گوناگون در هنگام آماده سازی این کد، واحدهای مولد بخاری مادون بحرانی و مافوق بحرانی تک گذر و سیکل مضاعف می باشد.

چنین واحدهایی نیز در هنگام آماده سازی این کد در نظر گرفته شده و عقیده بر این است که قوانین مربوطه در تست این واحدهای بخاری نیز اقبل اجرا می باشد.

6-0- دستورالعملهای کلی که در این کد بیان شده است همچنین در تست گرمکن‌های آب تغذیه فشار قوی قابل اجرا هستند با این تفاوت که تعیین راندمان فقط توسط روش تلفات حرارتی که در بخش 5 توضیح داده شده است، بدست می آید. روش ورودی – خروجی در تعیین راندمان قابل قبول نمی باشد زیرا عدم دقت زیادی به علت وجود مقادیر غیر قابل تعیین بخار در خروجی و خطاهای کوچک اندازه گیری درجه حرارت میزان دبی حجمی زیاد وجود دارد. ظرفیت تست یا خروجی توسط راندمان و گرمای ورودی و یا توسط اندازه گیری مستقیم گرمای خروجی در صورتیکه دقت بالا لازم نباشد، قابل تعیین خواهد بود.

7-0- تست واحدهای اتمی و مولدهای بخاری سیکل ترکیبی در این کدها نمی باشد زیرا گسترش توسعه مولدها در زمان اصلاح این کدها انجام می گرفته در نتیجه توصیه های ویژه اضافه نگردیده است.

8-0- سیستمهای ابزار دقیق پیشرفته مانند ادوات الکترونیکی یا تکنیکهای اندازه‌گیری دبی جرمی، ممکن است با یک توافق دو جانبه به عنوان یک انتخاب برای ملزومات کد ابزار دقیق اجباری استفاده گردند چون کاربردهای این ابزارها دقت لازم برای این کد را نشان داده است.

بخش (1)

هدف و حوزه دید

01-1- هدف از این کد ایجاد روشهایی به منظور انجام تستهای عملکرد برای تعیین کمیات زیر می باشد:

1-01-1- راندمان

2-01-1- ظرفیت

3-01-1- مشخصات عملکرد دیگری نظیر دمای بخار، محدوده کنترل، دمای گاز خروجی، تلفات DRAFT، کاهش فشار بخار آب، هوا، وجود ناخالصی (ذرات) در بخار و نشتی هوا.

02-1- تعیین همه یا بخشی از خواص عملکردی فوق الذکر ممکن است به منظورهای دیگری نظیر آنچه که در زیر می آید ضروری باشد:

1-02-1- تطبیق دادن عملکرد واقعی با عملکرد ضمانت شده.

2-02-1- مقایسه موارد فوق الذکر با استاندارد عملیات (کارکرد)

3-02-1- مقایسه شرایط یا روشهای علمی مختلف

4-02-1- تعیین نحوه عملکرد بخشهای مختلف واحد مولد بخاری

5-02-1- مقایسه عملکرد واحد با انواع سوخت

6-02-1- تعیین تاثیر تغییرات تجهیزات بر روی دستگاهها

03-1- دستورالعملها و قوانین موجود در این کد در مورد دستگاه توصیف شده در بخش، بکار برده می شوند. تست وسایل کمکی توسط کدهای تست قدرت که مخصوص وسایل کمکی تعریف شده اند قابل اجرا می باشد.

04-1- دستورالعملهای ارائه شده دو روش در تست مولدهای بخاری را برای تعیین راندمان قابل قبول می داند. روش اول اندازه گیری مستقیم گرمای ورودی و خروجی است که از این به بعد روش ورودی – خروجی نامیده می شود و روش دوم اندازه‌گیری مستقیم تلفات حرارتی است که از این پس تلفات حرارتی گفته می شود در گزارشات هر تست روش بکار برده شده بایستی صریحاً ذکر گردد.

1-04-1- روش ورودی – خروجی نیاز به اندازه گیری دقیق مقدار و ارزش حرارتی بالای سوخت، فرضه های حرارتی و حرارت جذب شده توسط سیال یا سیالهای عامل دارد.

2-04-1- روش تلفات حرارتی نیاز به تعیین تلفات، قرضه های حرارتی و تجزیه و تحلیل نهایی و مقدار ارزش حرارتی بالای سوخت دارد.

به مقدار ایجاد ظرفیتی (خروجی) ک تلفات در آن رخ می دهد لازم است که ورودی یا خروجی اندازه گیری شوند.

3-04-1- در این کد همیشه ورودی به توسط گرمای شیمیایی سوخت (ارزش حرارتی بالای سوخت که در تجزیه و تحلیل های آزمایشگاهی تعیین شده است) به همراه قرضه های حرارتی اضافه شده به سیال یا سیالهای عامل، هوا، گاز و دیگر مدارات سیال که در محدوده مرزی نشان داده شده در شکل 1 را قطع می کند، گفته می‌شود.

محدوده مرزی شکل 1 شامل دستگاهی می باشد که در طراحی واحد مولد بخاری در نظر گرفته می شود. حرارت ورودی و خروجی به این محدوده مرزی در محاسبات راندمان مهم می باشند. وسایل خارج از این محدوده هنگامی در محاسبات وارد می‌گردند که یک منبع خارجی گرما استفاده گردد یا وقتیکه حرارت تغییر یافته به واحد مولد بخاری برگردانده نمی شود.

4-04-1- خروجی گرمای جذب شده توسط سیال یا سیالهای عامل تعریف شده است.

5-04-1- قرضه های حرارتی بعنوان مقدار حرارت اضافه شده به واحد مولد بخاری علاوه بر حرارت شیمیایی سوخت محترق شده تعریف گردیده است این قرضه های حرارتی شامل کمیاتی از قبیل گرمای محسوس سوخت (تابعی از گرمای ویژه و درجه حرارت اندازه گیری شده)، در هوای ورودی و در بخار اتمایزینگ شده، و همچنین گرمای حاصل از تغییر قدرت در پودر کننده، پمپ چرخش و فن اولیه هوا و فن چرخش مجدد (ری سیرکولیت).

6-04-1- برای درک بهتر از روابط بین ورودی، خروجی، قرضه های حرارتی و تلفات به شکل 2 مراجعه شود.

05-1- ظرفیت مولدهای بخاری بصورت تبخیر واقعی وزن بخار تحویلی بر حسب پوند در ساعت یا مقدار BTU بر ساعت جذب شده توسط سیال یا سیالهای عامل تعریف می گردد. ظرفیت گرمکن های آب داغ بصورت حرارت جذب شده توسط آب و گرمای بخاری که ممکن است تولید شود بر حسب BTU بر ساعت تعریف گردیده‌اند.

06-1- در این کد راندمان واحد مولد بخاری براساس راندمان ناخالص تعیین می‌گردد و این راندمان عبارت از نسبت گرمای جذب شده توسط سیال یا سیالهای عامل به گرمای ورودی تعریف شده در بخش 3-04-1 می باشد. این تعریف گرمای معادل در قدرت لازم دستگاه های کمکی خارج از محدوده شکل 1 را در بر نمی گیرد.

1-06-1- راندمان بر طبق دو روش گفته شده توسط معادلات زیر بیان گردیده است:

- روش ورودی – خروجی:

= (درصد) راندمان

100 × =

	(100 × ( تلفات حرارتی ) – 100 = (درصد) راندمان قرضه های حرارتی + حرارت سوخت

07-1- به منظور انجام تست راندمان ساده شده فقط حرارت شیمیایی سوخت در ورودی را به عنوان ورودی و تلفات بزرگ را در نظر می گیرند. اطلاعات و روشهای محاسبات در گزارش تست ASME برای تست راندمان ساده شده نیز استفاده می‌گردند. (توجه: این فرمهای گزارش از طریق تست سفارشات ASME در فرم PAD قابل دستیابی می باشند.) اگرچه استفاده از روشهای تست ساده شده توصیه نمی گردد اما در روشهای تست اندازه گیری مختلف واحدهای بخاری و همچنین براساس تستهای مولدهای بخاری صنعتی و حرارتی کوچک به این نتیجه رسیده اند که تست ساده شده تنها تقریب عملی خواهد بود. اگرچه روشهای تست ساده شده از تلفات کوچک قرضه های حرارتی صرف نظر می نماید اما این روشها برای بدست آوردن اقلام اصلی همانند روش ذکر شده در کد تست PTC 4.1 برای واحدهای مولد بخاری خواهد بود. بنابراین محتویات این کد بایستی قبل از اجرای تست قرائت و بخوبی درک گردد.

اگر تلفات حرارتی به منظور جبران تغییرات در سوخت یا درجه حرارت هوای ورودی تنظیم گردد، این مسئله می تواند در رسیدن به ضمانت راندمان کمک نماید در این مورد روش لازم در بخش 7 ارائه شده است، اصلاحات در مورد شرایط استاندارد یا ضمانت کد باید مورد دقت قرار گرفته و دنبال شود.

08-1- تنظیم نتایج تست که شامل تاثیر حرارت معادل در قدرت وسایل کمکی برای تعیین راندمان خالص می باشد مورد نظر این کد نبوده است. روش بدست آوردن راندمان خالص در بخش 2-6 داده شده است.

09-1- هر دو روش ورودی – خروجی و تلفات حرارتی در مولدهای بخاری با هر نوع سوخت جامد یا مایع یا گاز قابل اجرا می باشند.

1-09-1- این کد در صورتیکه هنگام انجام تست فقط یک نوع سوخت استفاده می‌گردد قابل اجرا خواهد بود.

2-09-1- در صورتیکه تست در زمان استفاده از ترکیب سوختها در مولد بخاری انجام می گردد ضروری است که روشهای تست و محاسبات براساس اصول راهنما مفاد کلی این کد انجام پذیرد. برای کمک به حل این مشکل پیشنهاد می گردد که کتاب (محاسبات احتراق برای سوختهای چندگانه جلد

AVG.SB ASME TRANSACTIONS 78

«COMBUSTION CALCUIATIONS FOR MULTIPLE FUELS» مراجعه نمائید.

10-1- تعیین اطلاعات یک تحقیق یا بررسی خاص و یا اطلاعات ویژه دیگری در این کد وجود ندارد.

11-1- توصیه می گردد که گزارش آماده شده برای هر تست یا تست خلاصه شده و یا تست کامل در بر گیرنده تمامی جزئیات شرایطی است که تست تحت آنها ایجاد گردیده از قبیل ضبط روشهای تست و همه اطلاعات، تا بدینوسیله منظور از تست انجام شده مشخص گردد.

بخش (2)

علائم و تعاریف آنها

1-2- زیرنویسهای عددی، دیاگرام یک واحد بخاری (شکل 1) به منظور راهنمایی برای زیرنویسهای عددی بکار برده شده است از این راهنما به منظور تعیین محل اشاره شده استفاده می گردد. واحدهای بزرگ شامل همه تجهیزات نشان داده شده در شکل 1 می باشند. واحدهای صنعتی و تجاری کوچک جزئیات کمتری دارند. اگرچه تجهیزات گفته شده ممکن است دقیقاً در موقعیت نمایش داده شده در شکل قرار نگرفته باشند اما توضیحات عددی که در دیاگرام خطی داده شده با ارزش و سودمند می باشند.

1-1-2- در علائم شیمیایی زیر نویسهای عددی مربوط به تعداد اتم ها بوده و راهنمای دیاگرام نمی باشند. استانداردهای شیمیایی در این کد استفاده گردیده و همگی شناخته شده بوده و نیازی توضیح ندارد.

2-1-2- در هنگام محاسبه راندمان خالص که در بخش 2-6 عنوان شده تعیین بعضی از مقادیر که در شکل 1 نشان داده نشده ضروری خواهد بود. این مقادیر زیرنویسهای بالاتری نسبت به زیرنویسهای شکل 1 خواهد داشت.

2-2- علائم: یک لیست از علائم برای استفاده در محاسبات در پایان این بخش ضمیمه شده است. علائم شیمیایی دربعضی مواردبعنوان زیرنویس بکاربرده شده‌اند.

1-2-2- چون مقادیر و نقاط استفاده شده در محاسبات و کد بسیار زیاد می باشند استفاده از یک زیرنویس به تنهایی غیر عملی می باشد، بنابراین هم حروف هم اعداد بعنوان زیرنویس استفاده می گردد. اعداد بعد از حروف قرار می گیرند برای مثال Wse32 این علامت به معنای وزن (W) بر حسب پوند S به معنای بخار (STEAM) و E زمان سپری شده (ELAPSED TIME) می باشد پس Wse32 یعنی وزن بخار در هر ساعت در محل 32 شکل 1 (خروجی سوپر هیتر)

3-2- تست و اجراء: در طی این کد دقت «تست» فقط به بررسی کامل و لغت «اجراء» به بخش فرعی از آن گفته می شود. یک اجرا شامل یک مجموعه کامل از مشاهدات در یک دوره زمانی با ثابت نگه داشتن یک یا چند متغیر مستقل می باشند.

بخش (3)

اصول راهنما

01-3- اقلامی که در مورد آنها بایستی به توافق رسید. به منظور دستیابی به اهداف تست گروههای علاقمند باید بر روی اقلام مربوطه زیر توافق داشته باشند.

01-01-3- تعیین راندمان نا خالص – در بخش 06-1 عنوان شده است.

1-01-01-3- روش کلی – تلفات حرارتی یا ورودی – خروجی .

2-01-01-3- قرضه های حرارتی مورد نظر اندازه گیری .

3-01-01-3- قرضه های حرارتی که نباید اندازه گیری شوند تعیین شوند.

4-01-01-3- تلفات حرارتی مورد نظر اندازه گیری.

5-01-01-3- تلفات حرارتی که نباید اندازه گیری شوند ومشخص شوند.

6-01-01-3- انحراف مجاز در راندمان بین دو اندازه گیری .

02-01-3- ظرفیت یا خروجی – در بخش 05 – 1 تعریف شده است .

03-01-3- مشخصات عملی مربوطه دیگر – به بخش 8 مراجعه شده است .

04-01-3- تعیین میزان تاثیر همه گونه شرایط عملی و عملکردی بر روی تست .

05-01-3- انتخاب افرادی که مسئول اجرای تست می باشند.

06-01-3- ایجاد نمودن شرایط عملی قابل قبول ، تعداد نقاط بار، دوره زمانی اجرا، معیارهای رد(عدم قبول) اجرای تست و روشها که بایستی در طی تست دنبال شود.

07-01-3- پاکیزگی واحد در ابتدای تست و چگونگی حفظ واحد در طی تست، به بخش 2-04-3 مراجعه نمائید.

08-01-3- نشتی واقعی هوا که در ابتدای تست یا در طی تست باید دنبال گردد.

09-01-3- مراجع مربوط به خواص ترمودینامکی استفاده شده مراجعی مانند کتاب (THERMODYNAMIC PROPERTIES OF STEAM)

(خواص ترمودینامکی بخار) نوشته KEENAN KEYES و کتاب
ASME SUPPLEMENT THERETO (VAPOR CHARTS) نمودارهای بخار نوشته ELLENWOOD AND MACKEY قابل قبول می باشند.

10-01-3- سوخت مورد استفاده روش بدست آوردن نمونه سوخت ای که بایستی محترق گردد و آزمایشگاهی که تجزیه و تحلیل در آن انجام می گیرد .

تست کارآیی بویلرتلفات خاکستر و تشعشعاتراندمان با روش ورودی – خروجی

ترانسفور ماتور قدرت گازی GIS - ایمنی درانتقال

در سالهای اخیر افزایش روز افزون مصرف انرژی الکتریکی ، گسترش شبکه های توزیع و فوق توزیع را در شهرها و مناطق صنعتی اجتناب ناپذیر نموده است با توجه به اینکه کمبود فضا و لزوم همسازی با محیط از یک طرف و جلوگیری از آثار آلودگی های مختلف از طرف دیگر پستهای گازی روز به روز کاربرد پیشتری می یابند ولی با این وجود به علت مسائل فنی موجود تاکنون ترانسفورماتوره

دسته بندی	برنامه نویسی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	36 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	51

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست مطالب

خلاصه گزارش 1

مقدمه 2

ویزگی ها و موارد قابل توجه ترانسفورماتورهای گازی 3

ساختمان و اصول طراحی ترانسفورماتورهای گازی 7

متعلقات ترانسفورماتور 11

سیستم حفاظتی 15

مفاهیم ایمنی 21

اصول و روشهای ایمنی 24

حوادث ناشی از کار 27

اصول ایمنی در الکتریسیته 29

آشنایی با مختصات آتش سوزی 30

دستور العمل کنترل موارد ایمنی در پستهای انتقال نیرو 36

آمار حوادث در پست فریمان 41

فهرست منابع 42

مقدمه :

در سالهای اخیر افزایش روز افزون مصرف انرژی الکتریکی ، گسترش شبکه های توزیع و فوق توزیع را در شهرها و مناطق صنعتی اجتناب ناپذیر نموده است با توجه به اینکه کمبود فضا و لزوم همسازی با محیط از یک طرف و جلوگیری از آثار آلودگی های مختلف از طرف دیگر پستهای گازی روز به روز کاربرد پیشتری می یابند ولی با این وجود به علت مسائل فنی موجود تاکنون ترانسفورماتورهای این پستها از نوع روغنی بوده و به منظور کنترل دامنة آتش سوزی احتمالی و مسائل مربوط به سیستم خنک کنندگی عمدتا در فضای باز نصب می شوند ولی اخیرا گاز sf6 نیز در طراحی و ساخت ترانسفورماتورهای با قدرت بالا مورد توجه قرار گرفته است و نسل جدیدی از ترانسفورماتورها را با عنوان ترانسفورماتورهای گازی مطرح نموده که در این جزوه مورد بررسی قرار می گیرد.

ویژگیها و موارد قابل توجه ترانسفورماتورهای گازی :

الف- از آنجا که گاز sf6در این ترانسفورماتورها جانشین روغن شده ، غیر قابل احتراق و انفجار بوده لذا در صورت بروز عیبهای متداول در ترانسفورماتور احتمال بروز آتش سوزی وجود ندارد لذا این ترانسفورماتورها برای کاربرد در فضاهای سر پوشیده بسیار مناسب می باشند و در هر صورت برای این ترانسفورماتورها ضرورت تعبیه سیستمهای اتوماتیک اطفاء حریق که بسیار گران و هزینه بردار می باشند وجود ندارد.

ب- با توجه به پایداری شیمیایی کامل گاز sf6 و عدم تاثیر شرایط محیطی بر روی عایق ترانسفورماتور در اثر ایزوله بودن کامل نسبت ب هوای محیط (نداشتن کنسرواتور) و پایداری حرارتی بالای این گاز امکان بروز عیب در این ترانسفورماتور به حداقل ممکن کاهش یافته و از آنجا این ترانسفورماتورها معمولا در پستهای با سوئیچگیرهای گازی مورد استفاده قرار می گیرند و ارتباط ترانسفورماتور با سوئیچگیرهای مربوطه از طریزق لوله های گازی ( GIB ) انجام می گیرد لذا امکان ایجاد اتصال کوتاه نیز در نزدیکی ترانسفورماتور به حداقل می رسد و لذا در مجموع قابلیت اطمینان سیستم به حداکثر می رسد.

ج- از انجاییکه این ترانسفورماتور به صورت کامل آب بندی بوده و قسمت اکتیو در داخل محفظه فلزی قرار دارد و حداقل دریچه برای بازدید و یا تعمیر در طرح ان در نظر گرفته می شود و با هوای محیط هیچ گونه ارتباطی ندارد لذا برای مناطق با آلودگی و رطوبت بالا مناسب می باشند.

د- انتقال صدا در گاز SF6کمتر از روغن و یا هوا بوده و لذا مقدار صدای ترانسفورماتورهای گازی نسبت به روغنی کمتر می باشد.

ه-گازSF6 به خاطر الکترونگاتیو بودن (جذب الکترونهای آزاد) از خاصیت عایقی خوبی برخوردار می باشد و به خاطر ویژگی خاص این گاز در مقابل اضافه ولتاژهای سوئیچینگ یا صاعقه طراحی ترانسفورماتور از نظر عایقی با اطمینان بالاتری صورت می گیرد.

و- مشخصات الکتریکی ترانسفورماتورهای گازی نظیر جریان بی باری و تلفات با نوع روغنی یکسان بوده ولی مقدار امپدانس این ترانسفورماتورها نسبت به نوع گازی کمی بیشتر از نوع روغنی به خاطر فواصل بیشتر بین سیم پیچها می باشد البته این پارامتر به سهولت قابل کنترل می باشد.

ز- با توجه به اینکه این ترانسفورماتور ها به صورت کاملا آب بندی شده حمل می شوند. لذا عملیات نصب و راه اندازی به علت عدم نیاز به پروسس خشک کردن و روغن زدن بسیار راحت تر بوده و در مقایسه با نوع روغنی به زمان کمتری نیاز می باشد. تعمیرات و بازدیدهای دوره ای در حین بره برداری نیز خیلی بندرت ضرورت پیدا می کند اما در صورت نیاز به بازدید داخلی از ترانسفورماتور بایستی توجه داشت که اگر چه گاز SF6سمی نمی باشد ولی چون وزن مخصوص آن بیشتر از هواست، در داخل تانک باقی مانده و ضروری است که قبل از وارد شدن به داخل تانک مقدار اکسیژن کنترل شده و در صورت لزوم اکسیژن نیز تزریق گردد.

ح- هدایت حرارتی گازSF6 اگر چه از هوا بیشتر می باشد ولی در مقایسه با روغن پایین تر بوده و لذا برای انتقال حرارت ناشی از تلفات ترانسفورماتور بایستی دقت لازم در طراحی سیستم خنک کنندگی صورت پذیرد و اصولا سیستمهای خنک کنندگی این نوع ترانسفورماتورها پیچیده تر از ترانسفورماتورهای روغنی می باشد.

ط- در این نوع ترانسفورماتورها امکان نشتی تدریجی گاز در حین بهره برداری وجودا داشته که به سهولت نوع روغنی نیز قابل رویت نمی باشد لذا بایستی طوری طراحی شوند که در صورت افت فشار گاز از نظر عایقی مشکل خاصی بوجود نیامده و ضمنا از انجا که افت فشار گاز به خاطر کاهش دانسیته ان درجه حرارت سیم پیچها را نیز افزایش می دهد لذا بایستی در چنین صورتی بار ترانسفورماتور نیز متناسبا کاهش داده شود که میزان ان بستگی به طرح سیستم خنک کننده دارد.

نمودارهای (1-9-2 )یک نمونه از تغییریات درجه حرارت سیم پیچی ترانسفورماتورها را نسبت به تغییر فشار گاز و بار ترانسفورماتور در دو حالت سیستم خنک کنندگی طبیعی و اجباری نشان می دهد.

2-9-2) ساختمان و اصول طراحی ترانسفورماتورهای گازی:

الف) سیم پیچی ها و عایقهای مربوطه : با توجه به اینکه مواد عایقی کاغذی مقاومت کافی را در مقابل عبور هوا و یا گاز ندارند عایق مناسبی در محیط گاز نمی باشند و به همین دلیل از عایقهای دیگری ماند فیلم پلی استر برای عایق کاری هادی های سیم پیچها استفاده می گردد و برای کنترل میدان الکتریکی و عایق بندی بین سیم پیچها و هر سیم پیچی با زمین کاربرد شیلدهای موسوم بهElectric field relaxing shield نیز ضروری می باشد.

ضمنا برای حفاظت بهتر ترانسفورماتور در مقابل اضافه ولتاژهای صاعقه و توزیع یکنواخت بتر این اضافه ولتاژ از سیم پیچی های موسوم به (High series capacitance)Hiser Cap برای سیم پیچی های فشار قوی که ظرفیت خازنی بین حلقه ها افزایش می دهد استفاده می شود.شکل (2-9-2 ) این نوع سیم پیچی را در مقایسه با نوع دیسکی نمایش می دهد

از آنجا که توزیع اولیه ولتاژ ضربه ای بوسیلة نسبت کاسیتانس سری و کاپاسیتانس با زمین تعیین می گردد با افزایش کاپاسیتانس سری این توزیع خطی تر می گردد و لذا نوسان ولتاژ اولیه کنترل شده و سیم پیچی در مقابل چنین اضافه ولتاژهایی مقاومتر می گردد. ضمنا تحقیقات اخیر پیشنهاد استفاده از سیم پیچهای ورقه ای از جنس آلومینیم را نیز مطرح ساخته است.

ب)هسته:هسته این ترانسفورماتورها مانند رانسفورماتورهای روغنی از ورقه های آهن سیلیس دارا ولی با کیفیت بسیار بالا تشکیل می گردد که با روش adhesiveو بدون استفاده از هر گونه سوراخ و یا پیچ بهم متصل می گردند. در ترانسفورماتورهای با قدرت بالا برای خنک کردن هسته علاوه بر استفاده از داکت های عبور گاز در اطراف هسته در داخل هسته نیز چنین داکت هایی پیش بینی می گردد.

ج) تانک: با توجه به اینکه فشار گاز داخل تانک معمولا در فشار kg/cm2 1 و در درجه حرارت C°20 درجه تنظیم می گردد و این فشار در درجه حرارت حداکثر کار ممکن است تا حدود kg/cm2 6/1 برسد. و علاوه بر آن سوپاپ تخلیه فشاری که معمولا در فشار 2 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع عمل می نماید نیز روی تانک نب می گردد. بنابراین احتیاجی نیست که تانک ترانفسورماتور مشخصات مورد نظر را برای محفظه های تحت فشار مطابق کلاس دو طبقه استاندارد تاسیسات تحت فشار دارا باشد. ولی به منظور رعایت کامل مسائل ایمنی بایستی تانک طوری طراحی گردد که فشارهای kg/cm2 5/2 را تحمل نموده و آزمایش نشتی گاز نیز با استفاده از اشکار سازهایی از قبیل گاز هلیوم و غیره انجام گیرد.

د) سیستم خنک کنندگی: گاز SF6 همانطور که گفته شده به عنوان یک مادة خنک کننده و یا انتقال دهندة حرارت از هوا خیلی بهتر است. ولی به خوبی روغن نمی باشد اما می توان با افزایش سرعت جریان گاز و در نتیجه افزایش خاصیت انتقال حرارت این مشخصه گاز را نیز تا حد روغن افزایش داد این کار به کمک انتخاب سیستم خنک کنده پیچیده ای مطابق شکل (2-9-2 ب )انجام می گیرد.

در این سیستم همانطوریکه ملاحظه می شود گاز به عنوان ماده منتقل کننده حرارت توسط پمپ های وزش گاز که در بین لوله ارتباطی تانک به مبدل حرارتی نصب می گردد به داخل قسمتی موسوم به Wind box که در زیر قسمت اکتیو قرار دارد فرستاده می شود و از انجا این گاز با فشار به داخل سیم پیچهای فشار قوی – فشار قوی – فشار ضعیف و هسته ارسال می گردد. معمولا کانالهای گاز نیز در داخل سیم پیچها تعبیه می گردد تا گاز به صورت زیگزاگ در داخل سیم پیچ هدایت شده و به این ترتیب هدایت حرارتی بهتری صورت می پذیرد.

خنک کننده ها در این ترانسفورماتورها از نوع مبدلهای حرارتی (Cross Flow Type ) می باشد که از لوله های آلومینیم ساخته می شود و هدایت حرارتی بسیار بالائی دارد. اخیرا تحقیقاتی وسیع به منظور کاهش ابعاد سیستم خنک کنندگی و پایین آوردن تلفات ترانسفورماتور در قدرتهای بالا (در حدود 300 مگاولت آمپر ) انجام گردیده که نتایج آن منجر به ارائه تکنیک جددی در طراحی ترانسفورماتورها با استفاده از سیستم خنک کنندگی با ماده واسطه کاملا جدا از گاز گردیده که موسوم به ترانسفورماتورهای (s/sGIT) Separate Cooling – Cooling – Sheet Winding GIT) می باشند.

در این طرح جدید ماده خنک کننده (پرفلوئورکربن (F4C می باشد. و از داخل لوله های عایق (لوله های قابل ارتجاع از جنس تفلون) که از داخل سیم پیچها و هسته عبور می نمایند و به پانلهای مبدل حرارتی اتصال می یابند عبور کرده و باعث خنک شدن ترانسفورماتور می گردد. نوع سیم پیچی در این طرح بجای هادیهای معمولی از نوع ورقه های آل ومینیم با عایق فیلم پولیمر بوده که دارای کاپاسیتانس سری بالائی نیز می باشد و قابلیت انتقال حرارتی بالایی دارد. شکل (2-9-2 ج)شمایی از این طرح را نشان می دهد.

متعلقات ترانسفورماتور:

الف) بوشینگها : طرف ولتا= بالای ترانسفورماتورها مستقیما می توانند به یک تاسیسات پست گازی عایق شده با گاز متصل بشوند ولی از آنجا که فشار گاز داخل ترانسفورماتور با پست یکسان نبوده و از طرف دیگر جدا بودن گازها در دو مجموعه از نظر قابلیت اطمینان ضرورت دارد لذا بایستی از بوشیگهای گاز به گاز (Gas to Gas) استفاده نمود و در چنین صورتی ترانسفورماتورهای جریان بوشینگی نیز می توانند روی آن نصب گردند. در طرف ولتاژ پایین در صورت کم بودن ولتاژ اتصال معمولا از طریق بوشینگهای خشک و از طریق کابل مناسب می باشد اما در صورت بالا بودن ولتاژ این اتصال نیز مشابه روش فوق انجام می گیرد.

ب) تپ چنجر: تپ چنجرهای این ترانسفورماتورها اگر از نوع Off Load باشد معمولا با نوع مورد استفاده در ترانسفورماتورهای روغنی تفاوتی ندارد ولی اگر تپ چنجر On load مد نظر باشد بایستی از تپ چنجرهای نوع خلاء Vacum Switch Type استفاده شود.

ج) اندازه گیری درجه حرارت گاز : یک آشکار ساز حرارتی در قسمت بالای تانک نصب می گردد تا از طریق یک نشان دهنده عقربه ای که به یک کنتاکت هشدار دهنده نیز مجهز می باشد درجه حرارت گاز را نشان می دهد.

د) گیج فشار گاز : یک گیج فشار سنج نیز بارنج مناسب (معمولا از 1- تا 3+ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع) که قادر به اندازه گیری فشار می باشد روی تانک نصب می گردد. این گیج بایستی به یک کنتاکت هشدار دهنده مجهز باشد که در فشار بیش از حد قابل انتظار 7/1 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع تحریک گردد.

ه) سوپاپ تخلیه فشار : یک سوپاپ تخلیه فشار از نوع Self Reset نیز به منظور حفاظت ترانسفورماتور در مقابل اضافه فشارهای داخلی بایستی در طرح در نظر گرفته شود. این سوپاپ معمولا در فشار 2 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع بایستی عمل نموده و پس از تخلیه گاز به میزان لازم و کاهش فشار در حد مزبور مجددا به حالت بسته درآید تا از خروج گاز اضافی جلوگیری به عمل آید. این دستگاه نیز مجهز به کنتاکت لازم جهت قطع ترانسفورماتور در صورت عملکرد مجهز می باشد.

و) سوئیچ حساس به فشار – حرارت : خاصیت عایقی و خنک کنندگی گاز SF6 به دانسیته گاز بستگی دارد و از آنجا که دانسیته گاز نیز به فشار و درجه حرارت گاز وابسته است یک سوئیچ فشاری که براساس فشار – درجه حرارت عمل می نماند بایستی روی ترانسفورماتور نصب گردد تا هر نوع نشتی گاز کشف گردد. معمولا این مدار عمل کننده در صورتیکه فشار گاز در 20 درجه سانتیگراد از 8/0 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع کمتر شود عمل می نماید و طبعا به تناسب در حرارتهای بالاتر نیز در فشارهای بالاتری عمل می نماید.

ز) شیرهای مربوط به خنک کننده ها: شیرهای پروانه ای (Gastght) در ورودی و خروجی هر خنک کننده می بایستی تعبیه گرد تا بتوان هر خنک کننده را برای تعمبیر و بازدید از مدار خارج نمود.

ح) نشان دهندة جریان گاز: توقف جریان گاز بهر دلیلی از قبیل اشکال روی وزنده های گاز ممکن است باعث گرم شدن بیش از حد مجاز ترانسفورماتورها گردد و بنابراین لازم است جریان عادی گاز تحت کنترل باشد که این کار از طریق نشان دهنده جریان گاز با کنتاکت هشدار دهنده در هر لوله ارتباطی سیستم خنک کننده انجام می شود.

ط) ماده جذب کننده : یک ماده جذب کننده نیز بایستی در ترانسفورماتور در نظر گرفته شود تا هر گونه رطوبت در گاز و گازهای تجزیه شده در گاز SF6 را جذب نماید. اگر چه ایجاد گازهای تجزیه شده در ترانسفورماتورهای گازی بسیار نادر است زیرا معمولا قوسهای الکرتیکی آنطور که در کلیدهای فشار قوی ایجاد می شود در ترانسفورماتور وجود ندارد، و علاوه بر ان در داخل ترانسفورماتور شکل الکترودها بنحوی است که تقریبا عاری از کرونا می باشد و ضمنا رطوبت نیز بسیار کم می باشد ولی بهر حال برای ایمنی بیشتر و جلوگیری از پیری عایق در اثر وجود رطوبت و گازهای تجزیه شده کاربرد این ماده ضروری است. معمولا ماده جذب کننده با مبنای زئولیت (Zeolit Based) بسیار مناسب می باشد.

4-9-2) سیستم حفاظتی:

لاوه بر سیستمهای حفاظتی که برای ترانسفورماتورهای قدرت مورد استفاده قرار می گیرند وسائل حفاظتی زیر نیز بایستی در این ترانسفورماتورها در نظر گرفته شوند:

- حرارت سنجی گاز که معمولا در درجه حرارت 85 به بالا مدار آلارم را تحریک می کند

- گیج فشار سنج که معمولا در فشار حدود 7/1 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع بایستی مدار آلارم را تحرک نماید.

- سوئیچ حساس به فشار – حرارت که معمولا براساس منحنی فشار – درجه حرارت عمل می کند و مدار آلارم را در فشاری معادل فشار 8/0 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع در 20 درجه سانتیگراد تحریک می نماید.

- سوپاپ تخلیه فشار که معمولا در فشارهای 2 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع عمل می نماید و باعث قطع ترانسفورماتور نیز می گردد. علاوه بر موارد فوق معمولا از سیستمهای حفاظتی مناسب تری جهت سیستم خنک کنندگی از قبیل نشان دهنده جریان گاز رله های حرارتی برای پنکه ها و پمپ های گاز و همچنین رله های جریان زیاد در مدار تغذیه استفاده می شود.

حال در اینجا به یک نمونه از ترانسفورماتور های ولتاژ مغناطیسی مدل B212 ساخت کارخانة انرژی اسپرچر اشاره می کنیم که مطابق شکلهای (4-9-2الف)و (4-9-2ب)هسته ای از جنس آهن (7) دارد و با سیم پیچهای ثانویه (8) که نزدیک به هسته قرار گفته اند و سیم پیچ اولیه (9) در اطراف این هسته قرار دارد. صفحه محافظ سیم پیچ اولیه (10) به ترمینال ولتاژ بالا متصل می شود. عایق اولیه ، ورقه اشباع شده با گاز SF6 است. ترمینال ولتاژ بالا (11) ترانسفورماتور را به پست متصل می کند. سیم پیچ های ثانویه به یک جعبه ترمینال (2) برای اتصال به کابلهای خارجی سیم کشی می شوند. یک سرپوش (4) ، پوسته اطراف قسمتهای فعال (6) را به شکل یک کپسول گاز بطور کامل با چگالی سنج (3) و یک صفحه انفجاری محافظ فشار بالا (1) می بندد.

جذب کننده رطوبت (5) گاز را خشک نگه می دارد. ترانسفورماتورهای ولتاژ کپسولی تا 300 کیلو ولت به بالا تقریبا کاپاسیتیو می باشد. عایق اصلی ترانسفورماتور ولتاژ صمغ مصنوعی (آرالدیت) است و طوری در کپسول آلومینیمی قرار گرفته که می توا آنرا در روی کپسول سرکابل یا در کنار کپسول دیژنکتور و در هر قسمت دیگری از تاسیسات نصب کرد. در ترانسفورماتورهای ولتاژ از نوع کاپاسیتیو، هسته و سیم پیچ های نوع مغناطیسی با یک خازن ولتاژ بالا جایگزین می شوند. تقویت کننده های استاتیکی ارتباط صحیح خروجی با دستگاههای اندازه گیری و حفاظت را تضمین می کند.

ترانسفور ماتور قدرت گازی GIS ایمنی درانتقالحوادث ناشی از کارمتعلقات ترانسفورماتور

تحولات زیستی محیطی

اساسی ترین امر در تبیین مساله پژوهش ، فرایند تئوری سازی وسپس آزمون آن است که درواقع تحقیق را از 2 بعد نظری وعملی بهره مند می سازد البته تدوین نظری تحقیق، مسلتزم آگاهی از روند شکل گیری مساله، شناخت ابعاد گوناگون آن وسپس مطالعه آراء ونظراتی است که به صورتی عام یا خاص در خصوص موضوع تحقیق بیان شده است تا درپرتو این عمل، زاویه دیدی که محقق مصمم است بر

دسته بندی	محیط زیست
فرمت فایل	doc
حجم فایل	59 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	93

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

مقدمه

اساسی ترین امر در تبیین مساله پژوهش ، فرایند تئوری سازی وسپس آزمون آن است که درواقع تحقیق را از 2 بعد نظری وعملی بهره مند می سازد. البته تد.وین نظری تحقیق، مسلتزم آگاهی از روند شکل گیری مساله، شناخت ابعاد گوناگون آن وسپس مطالعه آراء ونظراتی است که به صورتی عام یا خاص در خصوص موضوع تحقیق بیان شده است تا درپرتو این عمل، زاویه دیدی که محقق مصمم است بر آن اساس به واقعیت نظر افکند و به مساله اجتماعی پاسخ دهد آشکار گردد، تا بدین سان محقق بتواند پاسخ های احتمالی تحقیق ومتغیرهای گوناگون آن را تنظیم وسپس آزمون نماید.

در تحقیق حاضر، ابتدا تاریخچه موضوع در جهان و ایران مرور خواهد شد. سپس به منظور تبیین مساله مورد نظر، لازم است شناختی از نظام اجتماعی شهر ملارد صورت پذیرد که دراین خصوص ،جامعه مذکور بر اساس پنج مولفه جغرافیایی،اقتصادی،جمعیتی، فرهنگی ومدیریتی مورد مطالعه قرار می گیرد آگاه آراء و نظرات در سه بعد کلاسیک، مدرن وفرامدرن مطرح می شود. سپس با بهره گیری از نظرایات مطروحه و تلفیق آن با مطالعات مقدماتی، به طرح چارچوب نظری پرداخته .تا بدین ترتیب مراحل فرضیه سازی، تعیین متغیرهای مستقل و وابسته وبیان تعاریف نظری و عملی متغیرها به صورتی سهل وروان صورت پذیرد.

1-2-تاریخچه تحولات زیستی محیطی:

تاریخ حیات بشر مملو از مبارزات پیاپی وی برای سلطه بر طبیعت وبهره مندی از زندگی بهتر می باشد به گونه ای که رابطه متقابل این دو پیوسته در حال تغییر و تحول بوده است ، چون از سویی سخاوت فراوان طبیعت برای رفع نیازهای معیشتی بشر و از سوی دیگر نیروی شگرف طبیعت و قدرت آن در ایجاد طوفان،طغیان و آتشفشان، برخی از عناصر طبیعت را در ذهن او در هالیه ای تقدس قرارداد که در فرهنگ ملل مختلف ،تقدس گیاهان وجانوران واحترام به آن ها منشا شکل گیری توتم پرستی شد.

البته، بشر از همان ابتدا یعنی در دوره پالئولتیک[1] برای رفع نیازهای زیستی تعادل طبیعی محیط خود را بر هم زد و با پی بردن به راز آتش، بعنوان اولین وسیله فنی، جنگل و طبیعت سبز را به آتش کشید. آثار اولین حمله وی به پوشش گیاهی، شکل گیری «ساوان» در آفریقای غربی و آسیای جنوب شرقی می باشد و حدود ده هزار سال قبل نیز سرخ پوستان آمریکای شمالی با آتش زدن جنگل مراتع خود را توسعه دادند و نمونه های مشابه آن، در دیگر نقاط جهان بود که آثار نامطلوب آن بر چرخه ‍حیات، شرایط جوی، خاک،هوا، کیفیت گردش آب در محیط و بروی حیوانات ،هنوز هم دامن گیر بشتریت است.

کمی بعد، یعنی در ابتدا نئولیتیک[2] با اختراع فن کشاورزی در خاورمیانه و انتشار آن در دیرگ نقاط جهان اثر تخریبی انسان بر روی طبیعت و تعادل عناصر طبیعی، باز هم فزونی گرفت و هم زمان با این تخریب ها،فعالیتهای اجتماعی وفنی بشر هر چند در سطح محدود،برای تامین گرما در زمستان وپخت وپز آشپزخانه، موجب آزاد شدن در هوا شد و موجب آلودگی مختصر آن گردید و سوزاندن فضولات ومواد زائد، موجب آلودگی هوای جوی گشت وریختن آن ها درون آب ها منجر به آلودگی آب ها شد.

این وضع تا زمان شکل گیری انقلاب صنعتی ادامه داشت که در آن زمان با گسترش علم و تکنولوژی ،بهره گیری همه جانبه از طبیعت شدت یافت و دستیابی به سود هر چه بیشتر به هر شکل ممکن مورد توجه قرارگرفت ودودهای تنوره کارخانه ها و پساب های صنعتی هر چه بیشتر یورش بی رحمانه خود را بر پیکر طبیعت وارد کرد و موازنه سیستمی محیط زیست را بهم ریخت و تاکنون نیز بشر شاهد تخریب روزافزون زیست کره وآلودگی آن می باشد، البته با پشت سر نهادن تحولات گوناگون، ناگزیر به همکاری با طبیعت شده است. چنانچه، قزوانچاهی مراحل سه گانه تغییر و تحول را برای انسان وپیدایش تولید و تکنولوژی ، به عنوان سه مرحله دیالکتیکی تعادل چنین بر می شمرد:

دوره اول: حجم مصرف، جرم وانرژی و ورود پس مانده های مصرفی آن هنوز نمی توانست بر روی تعادلات اکوسیستم ها اثر داشته باشد و حدکاربرد و یا سیستم های تکنولوژیک نتوانسته بود بر تعادلات سیستم های سه وجهی( جرم،انرژی واطلاعات) برتری یابد.لذا این دوره، دوره تفوق تعادلات حیات به حساب می آید انسان مقهور قوای طبیعت بود و بر قوانین حاکم بر محیط خود آشنایی نداشت. در این مرحله، تعادل اکوسیستم ها نه به دلیل رشد تکنولوژی ، بلکه به دلیل ضعف آن، ازطریق طبیعت برقرار بوده است.

در این دوران اخلاق، خلق وخو، اداب و روحیات انسان همه زیر تاثیر برتری اسطوره های قدرت های آسمانی وطبیعت قرار داشته و بیگانگی انسان از کار خود وکالایی که خود تولید می کرده است، هنوز پدیدار نگشته بود واین بیگانگی تنها مربوط به طبیعت پیرامون و عدم درک قانون مندی های آن بوده است.

دوره دوم: از آن زمانی آغاز گشت که تعادل بین حد مصارف و منابع حیات وتکنولوژی به دلیل سلطه کمی و کیفی تکنولوژی آلوده کننده بر هم خورد.این تکنولوژی به علت مصرف بی رویه منابع حیاتی، تکنولوژی غارت نام گرفت.

این دوران، دوران نفی و معادلات بین انسان و محیط پیرامونش بود. سرانجام، آدمی بر سلطه بلامنازع خدایان اولمپ از عمل واندیشه خود شمشیر کشید. عصر خود را در هیئت انقلاب صنعتی در اروپا نمایاند. تفکر بشری در این دوره در کشف قوانین حاکم بر طبیعت تلاش نمود و در کار تغییر محیط پیرامون بر‌آمده بود. اما به دلیل عدم انطباق قانونمندی های طبیعت با شناخت این قوانین در ذهن انسان و به دلیل حرکت کور نیروهای مولد ولع آزمندانه بورژوازی، تعادل میان منابع حیاتی موجود وحد مصرف به دلیل سیطره کمی تکنولوژی آلاینده و مصرف کننده، منابع حیاتی بر هم خورد و به دنبال هزاران سال تجاوز انسان بر انسان ، تجاوز به حریم طبیعت نیز آغاز شد و سرانجام دوره سوم فرا رسید.

دوره سوم: دراین دوره به ناچار بشر به همکاری با طبیعت می پردازد(قزوانچاهی، 1375: 25 )

1-1-2- مرور تحولات زیست محیطی درجهان:

مساله بهسازی محیط زیست، پس از جنگ جهانی دوم و در حقیقت بعد از نیمه دوم قرن بیستم، با رشد سریع و نامتناسب صنعت اهمیت یافت وایجاد مراکز صنعتی در اروپا وآمریکا و گرایش شدید شهرنشینی ورشد مصنوعی جمعیت در شهرها، آلودگی و بهم خوردن تعادل حیاتی طبیعت را به ارمغان آورد و در اثر الوده شدن هوا، آب و موادغذایی و .. مخاطراتی را برای زندگی انسان ایجاد کرد و به همین جهت سال 1970 در اروپا و آمریکا سال حفاظت از محیط زیست اعلام شد ورهبران سیاسی کشورها وظیفه خود دانستند که اجتماع را از آلودگی بیشتر بر حذر دارند و هزینه های هنگفتی را برای این امر در بودجه کشورهای خود منظور نمایند.

در سال 1970 انجمن های حفظ و حمایت از منابع طبیعی تشکیل شد وموسسات خیریه ودولت ها، دانشمندان را در یافتن راه حل هایی،تشویق وکمک مادی نمودند و با کمک علم و قانون توانست اقدامات موثری انجام گیرد.(اصلی 1354: 45)

پس از آن در ژوئن 1972 برنامه محیط زیست وتوسعه سازمان ملل متحد UNEP، اولین کنفرانس جهانی را در استکهلم سوئد درزمینه مسائل زیست محیطی ترتیب داد واولین بیانیه مشترک 26 ماده ای بین 13 کشور با تاکید بر حقوق زیست محیطی منعقد شد که اصل اول بیانیه مقرر می دارد:« انسان حق اساسی آزادی، برابری وشرایط مناسب زندگی در محیطی را دارد که شان انسانی وخوشبختی او را تامین کند. او می تواند مسئولیت رسمی حمایت واصلاح محیط زیست را برای نسل خود و نسل های آینده بر عهده گیرد».(سیمبر، 1382 : 106)

اصل مذکور، بر حقوق فردی زیست محیطی اشاره دارد که حق فردی مسئولیت حفاظت از محیط زیست را بر عهده یکایک افراد جامعه قرار داده، به گونه ای که ضمن اجتناب خود از تخریب محیط زیست، دیگران را نیز از این امر نهی می نماید که از طریق آموزش افراد در همه گروه های سنی، در زمینه حفاظت محیط زیست و گسترش تحقیقاتی علمی انجام می شود.

حق جمعی، نیز حل مسایل زیست محیطی را بر عهده دولت ها نهاده که با همکاری های بین المللی ممکن می باشد.

«اصل 21 بیانیه استکهلم نیز به دولت ها هشدار می دهد ک ضمن آزادی عمل در بهره برداری از منابع طبیعی و حق حاکمیت بر آن ها، از هر گونه عملی که منجر به خسارت بر محیط زیست دیگرکشورها می شود پرهیز نمایند.» (سیمبر ، 1382 : 107).

در سال 1975، در پی توصیه کنفرانس استکهلم در زمینه آموزش، کارگاه بین المللی آموزش محیط زیست توسط یونسکو در بلگراد تشکیل شد و جهت افزایش مبادله اطلاعات و برگزاری کارگاه های مختلف آموزشی وانجام پروژه های پژوهشی و تالیف کتب و مقالات از اندیشمندان دعوت به همکاری شد.

در سال 1977، یونسکو با همراهی سازمان ملل متحد کنفرانس بین دولتی آموزشی محیط زیست را در تفلیس گرجستان برگزار نمود که در بیانیه این کنفرانس به آموزش افراد در کلیه سنین وسطوح به صورت آموزش های رسمی وغیررسمی و نقش وسایل ارتباط جمعی تاکید شده است و از کارشناسان رشته های گوناگون وافرادی که اعمال و تصمیمات آن ها بر محیط زیست تاثیر می گذارد خواسته شده تا با شرکت در دوره های آموزشی وکسب دانش ومهارت های لازم نسبت به مسئولیت خود دراین مورد آگاه تر شوند.(فتحی وفرمهینی، 1382)

در سال 1991، شورای جوانان انگلیس در زمینه محیط زیست کنفرانسی با نام «محیط زیست ما ،انگیزه » برگزار کرد.

مسایل موردتوجه جوانان در زمینه محیط زیست، حول محورهای زیر مطرح گردید تا مورد توجه تصمیم گیران تمام سطوح اجرایی قرار گیرد:

«آگاهی ،حمل ونقل ،آلودگی ،طبیعت ،انرژی اقتصاد، بهره برداری از زمین،مدیریت منابع تولیدات غذایی، جمعیت وهمکاری جهانی» (سازمان ملی جوانان 1379)

در دهه 1990، 80% امریکایی ها وبیش از دو سوم اروپایی ها خود را طرفدار محیط زیست دانسته اند ، که بیداری مردم در اروپای غربی با ظهور جنبش سیاسی سبز تسریع شد. این جنبش در سال های آخر دهه 70 در آلمان غربی و هم اکنون در 16 کشور، حزب سیاسی دارد و در حال حاضر، در خود پارلمان اروپا نیز تعدادی از اعضای حزب سبز عضویت دارند واحزاب و نامزدهایی که برنامه ها وسیاست های خود را «سبزنساخته» باشند به زحمت می توانند در انتخابات پیروز شوند.(کاستلز، 1380 : 147)

در ژوئن 1992، دقیقا 20 سال پس از کنفرانس استکهلم، در شهر ریودوژانیر وبرزیل ،‌کنفرانس «محیط زیست و توسعه» برگزار شد و باتاکید بر، به رسمیت شناختن ماهیت یکپارچه و مرتبط موطن ما زمین کار خود را آغاز کرد که تا این زمان کشورهای صنعتی، جوامع در حال توسعه را عامل تخریب محیط زیست می دانستند ولی در این کنفرانس متخصصان وسران کشورهای در حال توسعه ثابت کردند که منشا 80% از آلاینده های محیط، کشورهای صنعتی هستند وپس ازمذاکرات پیاپی، قطعنامه ای با عنوان دستورالعمل 21 برای قرن بیست ویکم تنظیم شد که هر یک از موارد می تواند رهنمودی برای مبارزه با آلودگی های زیست محیطی باشد. و دستورالعمل کنفرانس در چهاربخش تنظیم شد:(معلمی ،بیتا، 29-26)

بخش اول: ابعاد اجتماعی واقتصادی مساله آلودگی

بخش دوم:حفظ وبهره برداری و مدیریت منابع طبیعی در چهارچوب توسعه پایدار

بخش سوم: تقویت نقش اقشار عمده جامعه

بخش چهارم: ابزار اجرایی کار

یکی از جلوه های کنفرانس ریو، استانداردهای ایزو 14000 به منظور ایجاد استانداردهای بین المللی مدیریت زیست محیطی در جامعه جهانی بود. زیرا بسیاری از شرکت کنندگان بر این باور بودند که اکثر مشکلات محیطی همچون ،نازک شدن لایه ازن، گرم شدن زمین وذوب شدن یخ ها، بعدی جهانی دارد که استانداردهای ملی و منطقه ای نمی تواند راه گشای حل این مشکل باشد.

سازمان یونسکودر بیست وهشتمین کنفرانس عمومی خود با عنوان راهبرد میان مدت، (2001-1996) ، با شرکت متخصصان وصاحب نظران مسائل مختلف برگزار شد و ضمن بازنگری عملکرد یونسکو وترسیم ویژگی های قرن بیست ویکم وارائه راهبردهای اساسی پیرامون محیط زیست، جمعیت وتوسعه و تقابل میان این سه مقوله، مساله محی زیست مورد تاکید قرار گرفت.

راهبرد میان مدت یونسکو اهداف زیر را مدنظر داشته است:( یونسکو، بی تا: 45)

راهبرد میان مدت، در درجه اول درصدد است با تاکید بر زمینه ومحیط اجتماعی واقتصادی وفرهنگی و با تاکید همزمان بر مسایل جهانی،‌آگاهی های علمی لازم برای درک رابطه میان جمعیت، محیط زیست وتوسعه را ایجاد وروز آمد کند. بنابراین، از فعالیت های تحقیق و توسعه و راه اندازی شبکه عمومی از سوی مرکز اصلی وموسسات تحقیقاتی حمایت خواهد شد تا این مراکز ونهادها به طور خاص بتوانند در تهیه مواد آموزشی مناسب وآموزش کارکنان مشارکت کنند.

راهبرد میان مدت در درجه دوم، به تقویت توانایی دولت های عضو در مسیر عضو در مسیر بهبود وجهت دهی مجدد فعالیت های ملی آموزش وکارآموزی در بخش رسمی وغیررسمی، با تکیه بردانش دقیق علمی می پرازد. تهیه مواد وتدوین شیوه های آموزشی با ملاحظه ویژگی های فرهنگ و مطابق با نیازهای گروه های متفاوت ،مورد تاکید قرار خواهد گرفت.

درتمام فعالیت ها ،شیوه های فرارشته ای که برای بررسی مسائل زیست محیطی، جمعیتی و توسعه ضروری هستند تقویت میشوند واز این نظر به 9 کشور پر جمعیت جهان، دولت های عضو منطقه آفریقا و دولت های کوچک جزیره ای توجه خاصی خواهد شد.

دولت های عضو منطقه، برای اجرای پروژه ها از سوی صندوق جمعیت ملل متحد، برنامه توسعه ملل متحد، برنامه محیط زیست ملل متحد و همچنین سایر سازمان های اهدا کننده ،تامین مالی و حمایت فنی می شوند.

راهبرد میان مدت در درجه سوم می کوشد تا تصمیم گیرندگان و اشخاصی را که می توانند در افکار عمومی و رسانه ها موثر باشند بسیج کند. با این هدف که در آنان حساسیت بیشتری نسبت به مسایل زیست محیطی ،جمعیتی و توسعه ای ایجاد کند تا این افراد از طریق پخش پیام های متناسب، در تحول مطلوب رفتارها وگرایش ها مشارکت درزند.

نکته حایز اهمیت در روند شکل گیری دیدگاه زیست محیطی در جهان ومرور بیانه ها و دستورالعمل های هر یک از کنفرانس های بین المللی، تاکید ویژه آنان بر حقوق جمعی و فردی است که در بعد فردی نیز بر نقش آموزش های زیست محیطی اشاره داشتند چنانچه در اجلاسی که به منظور برای دستورالعمل 21، در ژوئن 1997 تشکیل شده بود، به این مهم پرداخته شد.

2-1-2- نظری بر تحولات زیست محیطی در ایران:

حفاظت وسالم نگهداشتن محیط زیست موضوعی است که از دیرباز مورد توجه ایرانیان بوده است و برای کشوری با تاریخ کهن این امر قدمتی دیرینه دارد. چنانچه در«اسطوره های ایرانی، درختان، انسان های خوبی بوده اند که پس از مرگ تبدیل به درخت می شوند و زندگی جاودانه می یافتند و به همین دلیل قطع درختان قطور، کاری ناصواب بود. ایرانیان باستان می گفتند هر کس درخت کهنسالی یا درخت میوه ای را قطع کند در همان سال یکی از خویشاوندان خود را از دست خواهد داد ودر اوستا، زرتشت آزار حیوانات را گناه کبیره می داند و در ارتباط با طبیعت نیز از اهورامزدا می پرسد چه قومی خوشبخت تر است؟در پاسخ می شنود، ملتی که درخت مثمر بکارد و زمین های لم یزرع را به زمین های کشاورزی تبدیل کند. (یخکشی،1381 : 29)

جنگل، درخت وگل و گیاه نیز ایرانیان شادابی، طراوت و آرامش و زیبایی است ودر ادبیات منشورو منظوم ،قامت بلند زنان به سرو و پوست لطیف و زیبایی آنان به گل تشبیه شده است و در نام گذاری فرزنان به خصوص دختران خود از واژه گل یا با استفاده از پیشوند و پسوند آن [3]یا از دیگر عناصر موجود در طبیعت [4]بهره جسته اند.

همچنین ایرانیان در برخی موارد مهریه دختران خود را براساس عناصر آب و خاک (زمین)تعیین نموده اند.خصوصا پس از گرایش آنان به دین اسلام توجه شان مضاعف شد. چرا که در اسلام تاکیدات زیادی بر طبیعت وعناصر موجود در آن دارد که در زیربه برخی از آن ها اشاره می شود:

-بسیاری از سوره های قرانی به نام یکی از عناصر طبیعت است[5].

«قران مجید از جنگل ها، منابع طبیعی و مراتع تحت عنوان انفال یاد می کند و آن را یکی از نعمت های مهم الهی و حیاتی برای انسان ها می شمارد.»(نصیری ،1378: 360)

-در مواردی زیادی در قران مجید به یکی از جلوه های طبیعت سوگند یاد شده است[6].

-آیات متعددی انسان را به گردش در طبیعت وتفکر در ان دعوت می کند. چنانچه شفیعی مازندرانی در همایش اسلام و محیط زیست اشاره می نماید که دعوت به تفکر ومطالعه در آفرینش بسیاری از پدیده های طبیعی و یاد کردن طبیعت به عنوان موجودی دارای شعور و تسبیح گوی ورازدار، همه و همه گواه بر این حقیقتند که قران وپرودگار حکیم عظمت و اهمیت ویژه ای برای همه مخلوقات از جمله طبیعت و پدیده های طبیعی قایلند. این اهمیت درسی گران بها برای همگان است تا آن ها را دست کم نگیرند ودر آفرینش آن ها بیشتر بیندیشند و به دقایق و اسرار نهفته در درون آنها بیشتر تفکر کنند.

-در سیره بانوی اسلام آب،مظهر پاکی به عنوان مهریه ایشان ذکر شده است.

-بسیاری از بزرگان دین به امر زراعت پرداخته اند و برخی از آنان به مشاغلی همچون کشاورزی وپرورش دام اشتغال داشتند.

-تاکید ویژه اسلام بر پاکیزگی و پرهیز از آلودگی نیز قابل تامل است تا حدی که پاکیزگی را نشانی از ایمان می داند و آداب وضو و غسل، قبل از عبادت مبین، تطهیر توامان جسم وروح است.

عده ای بر این باورند ایرانیان مسلمان دارای پیشینه غنی وکهنی در حفظ و حمایت از محیط زیست بودند. اما با حمله مغول به ایران همبستگی ایرانیان با محیط زیست از هم گسسته شد وبرخی از ایرانیان با الگوگرفتن از سبک زندگی کوچ رو، همبستگی با محیط طبیعی خود را از دست دادند و در ییلاق و قشلاق برای ایجاد مکان هایی برای کشاورزی وزیستن، زمینه ای برای جنگل تراشی در این اقوام ایجاد شد. چنانچه، علی یخکشی در این رابطه با تاسف بیان می دارد:«در آغاز شاید از بین رفتن جنگل ها کارآسانی برای ایرانیان نبود و قلبشان حاضر به انجام چنین کاری نمی شد ولی به مرور به اجبار با این کار خو گرفتند تا حدی که امروزه هیچ اثری از همبستگی مردم و طبیعت دیده نمی شود و به رغم وجود قوانین مدون، موسسات آموزشی و پژوهشی وسازمان های اجرایی مربوطه، جنگل ها را نابود کرده وبه محیط زیست خود کمتر توجه می کنند.(یخکشی، 1381: 34).

بدین ترتیب، تخریب محیط طبیعی موجب شد تا حفاظت از محیط زیست در قالب سازمانی دولتی در سال 1335 با نام «کانون شکار ایران» وارد عمل شودو وظیفه حفظ حیات وحش ونظارت براجرای مقررات مربوط به آن بر عهده گیرد وشعباتی نیز در استان ها،شهرستان ها و بخش ها دایر نماید ودر این سال مجلس قانون شکار را تصویب کند.

در شانزدهم خرداد 1346 با تصویب قانون صید وشکار، کانون شکار به سازمان شکاربانی ونظارت بر صید تغییر نام داد ومسئولیت های جدیدی به آن تفویض شد و از محدوده شکار فراتر رفت وابعاد جدیدی به سازمان محول گردید که شامل: (علیزاده ، 1371: 11).

-حفظ ونگهداری شکارگاه ها وفضای حیاتی جانوران وحشی وحمایت آنها در برابر گرسنگی و تشنگی و صید و شکار بی رویه و عوامل و حوادث نامساعد جوی وطبیعت مانند حریق جنگل ومراتع و سیل و طغیان رودخانه ها و بیماری های واگیر ومسمومیت نباتی وامثال آن.

-فراهم آوردن موجبات محیطی مساعد جهت تکثیر وپرورش جانوران وحشی.

-کوشش در اصلاح نژاد جانوران وحشی

-بررسی وتحقیقات علمی درباره جانوران وحشی

- ایجاد پارک های ملی و مناطق حفاظت شده وموزه های حیوان شناسی

- درسال 1350، «سازمان حفاظت محیط زیست» جایگزین« سازمان شکاربانی» شده و وظیفه جلوگیری از انجام هر گونه اقدام زیان بخش برای تعادل و تناسب محیط زیست به اختیارات قبلی اضافه شد.

- «عده ای دوره 1350-1335 را دوره ارزش های اسطوره ای نامیده اند و از آنجایی که ارزش های این دوره پیش از آغاز شکل گیری ارزش های زیست محیطی واعلام خطر آلودگی می باشد. اما هیچ گونه تاثیری از آن ها نپذیرفته است.این ارزش ها بر لزوم حفاظت از منابع حیات وحش کشور، جلوگیری از شکار بی رویه وصیادی تاکید داشت. اما حائز اهمیت آن که ارزش های زیست محیطی و اجتماعی حاکم بر گروزه کوچک کانون شکار و اداره شکاربانی آن چنان انسجام ویکپارچگی قدرتمندی داشت که در هیچ دوره دیگری پس از آن دیده نشده است.» (سقایی، 1378 :20)

در سال 1353، دقیقا پس از برپایی کنفرانس جهانی محیط زیست در استکهلم ، قانون حفاظت وبهسازی محیط زیست تصویب شد که اختیارات قانونی ونقش سازمان را در خصوص برنامه های رشد وتوسعه ملی افزایش داد.

در دهه 1350، ارزش های زیست محیطی دوره جدید، برگرفته از شعارهای گروه های افراطی طرفدار محیط زیست در غرب بود که هیچ سنخیتی با ارزش های سنتی ایران وتناسبی با ساختار تکنولوژیک ما نداشت و بهمین سبب اثری نامطلوب وسازنده در روند فعالیت های سازمان حفاظت محیط زیست نداشت.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی وتدوین قانون اسلامی، اصل پنجاهم آن ، بر حفاظت محیط زیست و تحقق توسعه پایدار اشاره می کند که:

«حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل های بعد باید در آن حیات اجتماعی و رشد داشته باشند وظیفه عمومی تلقی گردد. از این رو فعالیت های اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیرقابل جبران آن ملازم پیدا کند ممنوع گردید.»

پس از انقلاب علیرغم آنکه سازمان حفاظت محیط زیست دست نخورده باقی ماند و در قانون اساسی هم به طور صریح به این امر تاکید داشتند، اما به دلیل آن که این مساله ریشه در غرب داشت و با ارزش های رژیم گذشته همنوا بود با استقبال چندانی روبرو نشد و دربرخی موارد صورت فرمایشی به خود گرفت.البته در سال های اخیر به دلیل به مخاطره افتادن شرایط زیست محیطی و آلودگی حاصله و افزایش حساسیت بین المللی، این مساله از سوی سازمان های دولتی وتشکل های غیردولتی زیست محیطی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است که بررسی نحوه عمل هر یک از بخش های دولتی و غیردولتی در این خصوص قابل تامل می باشد.

در بخش غیردولتی گروه های طرفدار محیط زیست در ایران از حدود سه دهه پیش تشکیل شده است ولی تشکل های زیست محیطی در ایران حرکتی نوپا بوده وعمری بیش از یک دهه دارد.(مطلبی 1382: 14) این تشکل ها عمدتا با حضور جوانان داوطلب فعالیت نموده و در جهت تنویر افکار عمومی تلاش می کنند که بخشی از فعالیت های این تشکل ها شامل مواردی چون راه اندازی گردهمایی های زیست محیطی ،معرفی کوه ها،،روز پاکسازی دریای خزر و. انتشار گاه نامه هایی با عناوین زیست محیطی می باشد. در بخش دولتی ،با بررسی برنامه های اقتصادی- اجتماعی توسعه در دو مقطع زمانی قبل وبعد از انقلاب می توان از نگرش دولتمردان ایران، نسبت به ملاحظات زیست محیطی ونحوه عملکردشان در این خصوص آگاهی یافت.

اولین برنامه توسعه اقتصادی –اجتماعی در سال 1328 آغاز شد ولی تا پایان برنامه پنجم( در سال 1356) هیچ نوع ملاحظات زیست محیطی در سیاست ها،اهداف وبرنامه های عمران وتوسعه مورد نظر نبوده و تمام برنامه ها موجب دگرگون سازی اکوسیستم ها .معماری مسکن و مدرنیزه کردن اشکال استقرار، بدون توجه به پی آمد های زیست محیطی توسعه بوده است.

و در برنامه ششم (1357) که با دیدگاه زیست محیطی آمایشی طراحی شده بود. به دلیل وقوع انقلاب اسلامی به اجرا گذاشته نشد. طی دهه اول انقلاب (67-1357) در اثر دگرگونی در ساختار پیشین و 8 سال جنگ،نه تنها برنامه منظم توسعه طراحی واجرا نشد بلکه آسیب های شدید وعظیم وارده بر محیط زیست کشور موجبات جابجایی وسیع جمعیت، تخریب گسترده محیط و آلودگی ها حاصله بود.

برنامه پنج ساله اول جمهوری اسلامی ایران ( 72-1368) که سیاست واهداف خود را به بازسازی اقتصادی کشور معطوف نمود، خالی از دیدگاه های زیست محیطی توسعه بود و سیاست های برنامه دوم (77-1373) نیز فاقد بخش محیط زیست بود. در برنامه سوم توسعه ، بر 2 بعد اساسی تاکید ویژه صورت گرفته است:

1-برنامه بهره برداری پایدار از مناطق مختلف، که این امر به دللی افزایش روز افزون جمعیت تخریب منابع ، آب ،خاک و.. مدنظر قرارگرفت.

2-جلب مشارکت عمومی از طریق افزایش آگاهی مردم

دربرنامه سومن توسعه، علیرغم ملحوظ داشتن دیدگاه زیست محیطی ،تخریب و آلودگی ها روند رو به فزایدی داشت و در زمینه ارتقاء آگاهی عمومی تلاش بسیار ناچیزی صورت گرفت. چنانچه در رسانه ملی «تلویزیون» کمترین حرکتی در این زمینه انجام نشد.

در برنامه چهارم توسعه،الزام های مربوط به هدف های کیفی و کمی درراستای توسعه پایدار به قرار زیر تنظیم شد:

1- اشاعه فرهنگ و اخلاق زیست محیطی

2- توسعه سازگار بخش ها با محیط زیست

3- حفاظت واحیای تنوع زیستی

4- حفاظت، احیا و توسعه منابع طبیعی

5- توانمند سازی و ارتقا جایگاه امورزیست محیطی کشور

با مرور برنامه های توسعه اقتصادی –اجتماعی شاهد آن بودیم که در ابتدا ، توجه به مسایل زیست محیطی و رعایت آن درسیاستگذاری و برنامه ریزی ها، امری فرعی و جنبی، محسوب میشد و عملکرد ضعیف و بیشتر شعارگونه سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان متولی اصلی این امر آثار نامطلوبی را ایجاد نمود که دلایل اصلی آن حاکمیت نوعی شتابزدگی در امر توسعه وعدم آگاهی کافی مسئولین ومردم از پیامدهای منفی آن بود. اما هم اکنون که کشور مادر ابتدای برنامه چهارم توسعه قرار دارد ونخسین گام را در چشم انداز 20 ساله برداشته است و درصدد احرا رتبه اول د رسطح منطقه وکسب وجهه بین المللی می باشد،‌بایستی بتواند دررفع آلودگی های زیست محیطی وپیامدهای نامطلوب آن که از مهم ترین چالش های تحقق توسعه پایدار است، کوشش نماید و آینده نوید بخشی را رقم زند.

2-2-مطالعه وضعیت شهر ملارد

در جهت تبیین مساله تحقیق لازم است به بررسی مدل کوچکی از نظام اجتماعی جامعه ایران پرداخت. لذا نگارنده درصدد است با توجه به پنج مولفه جغرافیایی، اقتصادی، جمعیتی، فرهنگی ومدیریتی به شناسایی ملارد بپردازد.[7]

1-2-2-مولفه جغرافیایی

شهر ملارد حدود 950 کیلومتر مربع وسعت داردو بین 44-35 عرض شمالی و 50-20 طول شرقی واقع گردید و مشتمل بر دو بخش، مرکزی، حدود 200 کیلومتر و دارای سه دهستان به نام های «ملارد» «بی بی سکینه» و «اخترآباد» است که در طرح توجیهی شهرستان پیشنهادی ملارد، دهستان ملارد به لم آباد و بیدگنه تفکیک شد.

و بخش صفادشت،حدود 750 کیلومتر مربع وسعت دارد.

جهات اصلی شهر ملارد:

این شهر از شمال به شهرستان کرج از جنوب به شهرستان ساوه و دهستان جوقین شهرستان شهریار و از شرق به شهرستان شهریار وشهر قدس و از غرب به اشتهارد و شهرستان ساوه منتهی می شود.

در نواحی شرقی شهر ملارد به دلیل وجود آبرفتهای ناشی از جریانات رودخانه کرج که دارای خاک هایی از جنس شن و ماسه و رس می باشد. محل مناسبی جهت کشت انواع محصولات زراعی وکاشت انواع درختان میوه محسوب میشود و باعث گردیده تاباغات واراضی بیشتری در این مناطق گسترش یابند.

وضعیت عمومی آب و هوای شهر به تبعیت از اوضاع طبیعی نو احی جنوبی رشته کوه های البرز وحاشیه کویری ایران دارای آب وهوایی نسبتا گرم وخشک در تابستان ونسبتا سردو خشک در زمستان می باشد.

بادهای گرم و خشک همراه با گرد وغبار در فصل تابستان ناشی از همجواری با نواحی حاشیه کویری ووزش بادهای سرد وخشک و تا حدی مرطوب در فصل زمستان که ازسمت شمال به جنوب در جریان می باشد ناشی از تشکیل مرکز فروبار در مناطق جنوب شرقی و تشکیل مرکز فروبار در محل کوه های ساوجبلاغ و اشتهارد وغرب کرج است که از مشخصه های بارز این منطقه به حساب می آید. باد معروف شهریار از ویژگی های جوی این منطقه محسوب می گردد.

در نواحی غرب ملارد که دهستان اختر آباد نیز در آن واقع شده است، شرایط ویژه ای حکمفرماست.به گونه ای که تاثیرپذیری از آب و هوای بری حاکم بر کویر مرکزی قویا محسوس بوده و تصویری کاملا مجزا ومتفاوت از آب وهوای حاکم بر سایر نقاط شهرستان را به نمایش می گذارد.

وزش بادهای شدید سرد وخشک در زمستان و گرم وخشک همراه با گردو غراب در تابستان ، فقدان پوشش گیاهی متراکم و بهره مندی از گیاهان بیابانی مانند خارها، بوته ها ، گون ها، اسپند و.. از ویژگی های اقلیمی این منطقه است.

وجود ارتفاعات در شمال و جنوب و چین خوردگی های دهستان اختر آباد، منطقه را به حوزه آبریز تبدیل نموده ودر فصول بارندگی به دلیل وجود ارتفاعات وجنس خاک که از نفوذ پذیری کمی برخودار می باشد، موجبات بروز سیلاب در منطقه گردید وغالبا خسارات فراوانی را به اماکن، تاسیسات (قنوات –آغل ها و..) منطقه وارد می سازد. از دیگر خصوصیات طبیعی منطقه، گستردگی خاک از جنس « سولوپخاک» می باشد که کشت پاره ای از محصولات را محدود نموده و ساکنین منطقه را به سمت فعالیت های دامپروری سوق داده است.

دمای هوا:

حداقل دمای سالانه (14-) درجه سانتیگراد دردیماه است ومتوسط حرارت سالیانه (6-) درجه سانتیگراد و دی ماه حداکثر دما(43+) درجه سانتی گراد و تیرماه و متوسط درجه حرارت سالیانه (+36) در تیرماه گزارش شده است.

ارتفاعات مهم:

از ارتفاعات مهم شهر ملارد به موارد زیر می توان اشاره نمود:

عنوان	مکان	ارتفاع
کوه آق داغ	بی بی سکینه	1401 متر
کوه تخت کیکاووس	ملارد	1205 متر
کوه کردلو	اخترآباد	1605 متر
کوه کفترلو	اخترآباد	1476 متر
کوه جارو	اختراباد	2050 متر

آب های سطح رودخانه ها ، مسیل ها، نهرها، سدها، آب بندها وغیره :

تنها رودخانه کماکان فعال شهر ملارد « رود شور» یا «شور چای» می باشد که بین دهستان اختر آباد ودهستان بی بی سکینه قرار دارد که در تابستان خشک و در بقیه فصول سال دارای اب است. آب این رودخانه به دریاچه قم می ریزد و به دلیل آن که دارای املاح گچی وشوری بوده، خاک منطقه را به شوره زار تبدیل نموده وامکان فعالیت های زراعی را سلب نموده است.

در غرب دهستان اختراباد ودر جنوب جاده خاکی «وردآباد» به «قره ترپاق» سه برآمدگی قرار دارد که ظاهرا موسوم به «غبار تپه» است که نسبت به کوه های شمالی و جنوبی و اراضی اطراف رنگ روشن تری دارد و در سطح دره دیده میشود. این تپه نسبت به کوه های اطراف بسیار کم ارتفاع تر ولی نسبت به اراضی پیرامون برجسته ومحسوس است.

موقعیت و شکل کوه ها و شیب دامنه آن ها،وضعیت طبیعی دره اختر آباد و بخصوص ریخت زمین شناسی غربی این دهستان، باعث بروز سیلاب های شدید در برخی سال ها و ویرانی تعدادی از روستاها شده است. از این رو طی چند سال اخیر سدی خاکی در غرب روستای ورآباد وکنار غبار تپه ساخته اند. در اطراف سد و بر سطح دره اخترآباد نیز خاک ریزهایی برای انتقال سیلاب به داخل مخزن سد به چشم می خورد.

طول سد مذکور 287 متر وعرض تاج سد 4 متر وظرفیت مخزن سد 8000000 متر مکعب می باشد.

آب های زیرزمینی:

منابع آب زیرزمینی شهر ملارد عبارتند از: چشمه ها، قنوات، چاه های عمیق و نیمه عمیق . به طور کلی 24 چشمه شناخته شده است که تمامی آنها در دهستان اخترآباد قراردارد و وجود وعمر این چشمه ها به میزان بارش های جوی ومقدار آب در سفره های سطحی بستگی دارد و وجود قنوات در نقاط شهر را باید حاصل تلاش مستمر و بهره برداری دراز مدت اقوام ساکن در منطقه از آب های زیرزمینی دانست.

در حال حاضر 38 رشته قنات در غرب شهر ملارد در دهستان اخترآباد قراردارند

تحولات زیستی محیطیدوره پالئولتیکاشاعه فرهنگ و اخلاق زیست محیطی

پژوهش بررسی تاثیر کیفیت خدمات الکترونیک با استفاده از مدل ‏E.Servqual‏ بر روی رضایتمندی ‏مشتریان بانک

چکیده امروزه بسیاری از سازمان ها، مشتری محوری را جایگزین محصول محوری قرار داده اند و برای رضایت خاطر مشتریان، در جهت ارتقاء سطح کیفی کالا و خدمات خود تلاش می کنند مشتریان داوران نهائی کیفیت محصول و خدمات بوده و نقطه نظرات آنها می تواند راهگشای بسیاری از مسائل و مشکلات سازمان ها باشد در سال های اخیر خدمات بانکداری الکترونیکی پیشرفت قابل ملاحظه ا

دسته بندی	مدیریت
فرمت فایل	zip
حجم فایل	72 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	20

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 7218

تمام فایل ها

مقدمه:

یکی از عوامل محیطی و تاثیرگذار بر سازمان، مشتریان یک سازمان است. صاحب نظران مدیریت، کسب رضایت مشتری را از مهم­ترین وظائف و مسئولیتهای مدیریت سازمانها برشمرده و لزوم پایبندی همیشگی و پایدار مدیران عالی به کسب رضایت مشتریان را پیش شرط موفقیت به حساب آورده­اند. اطلاع از تصویر ذهنی سازمان نزد مشتریان، ضمن اینکه نقاط ضعف و قوت یک سازمان را برملا می­سازد، زمینه را برای اتخاذ راهبردهای مناسب و ارتقای سطح عملکرد فراهم می­آورد.

با ورود به هزاره سوم میلادی، بسیاری از مفاهیم در سازمانهای پیشتاز مفهومی دیگر پیدا کرده­اند و تبع آن، نقش جدیدی را در جوامع عهده­دار شده اند. واژه مشتری، نیز نتوانسته از این دگرگونی در امان بماند. زیرا دیگر مفهوم آن صرفا یک معامله تجاری را به ذهن متبادر نمی کند. بلکه امروزه روابط انسانها در یک تعامل طرفینی مفهوم پیدا کرده است بطوری که هر فردی از یک طرف مشتری افراد دیگر است و از سویی دیگر خود مشتریانی دارد. امروزه به دست آوردن رضایت مشتریان کلیدی، جایگاهی مهم و حیاتی در اهداف سازمانها به خود اختصاص داده است و مدیران به خوبی می دانند موفقیت آنها در راه رسیدن به اهداف کلان سازمان، در گرو جلب رضایت مشتریان است. که یکی از راه های جلب رضایت مشتریان بهبود و ارتقاء کیفیت خدمات می باشد .

از آنجا که در سالیان اخیر توجه سازمان ها به ارائه خدمات با کیفیت به مردم بیش از گذشته نمایان شده است، سازمان ها مایلند به منظور جلب اعتماد مردم و افزایش سرمایه اجتماعی، خدماتی ارائه کنند که رضایت مردم و شهروندان و سطح مشارکت آنان را در فعالیتهای اجتماعی افزایش دهند. در نتیجه سازمان ها با این پرسش مواجه اند که چگونه می توانند خدماتی سریعتر، بهتر و کم هزینه تر و با کیفیت بالاتر ارائه دهند (الوانی و ریاحی، 1382، 43). از سوی دیگر با توجه به افزایش آگاهی و نیاز پدید آمده، مراجعان مایلند این سازمان ها توانایی اجرای خدمات وعده داده شده را به نحو درست و قابل اتکا داشته باشند. علاقه‌مندی به فراهم ساختن خدمات مناسب و در کل کمک سازمان به مراجعان جهت دریافت بهترین خدمت از نظر آنها مهم است. شاید به همین دلیل است که سازمان توسعه و بهبود کیفیت خدمات را به عنوان یک حرکت اصلاحی در نظر می گیرند و به عنوان اولویت تلقی می کنند.

کیفیت خدمات الکترونیکبانکداری الکترونیکرضایت مشتری

پاورپوینت مدل های ارزشیابی اوراق بهادار (همراه با مثالهای تشریحی)

دانلود پاورپوینت ارائه کلاسی با عنوان مدل های ارزشیابی اوراق بهادار در حجم 48 اسلاید همراه با تصاویر، توضیحات کامل و مثالهای تشریحی ویژه ارائه کلاسی درسهای مهندسی مالی، مدیریت سرمایه گذاری و تصمیم گیری در مسائل مالی رشته های حسابداری و مدیریت مالی در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری

دسته بندی	حسابداری
فرمت فایل	pptx
حجم فایل	759 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	48

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 19

تمام فایل ها

عنوان: پاورپوینت مدل های ارزشیابی اوراق بهادار (همراه با مثالهای تشریحی)

دسته: حسابداری- مدیریت مالی(ویژه ارائه کلاسی درسهای مهندسی مالی- مدیریت سرمایه گذاری - تصمیم گیری در مسائل مالی)

فرمت: پاورپوینت (PowerPoint)

تعداد اسلاید: 48 اسلاید

این فایل در زمینه " مدل های ارزشیابی اوراق بهادار" می باشد که در حجم 48 اسلاید همراه با تصاویر، توضیحات کامل و مثالهای تشریحی با فرمت پاورپوینت تهیه شده است که می تواند به عنوان ارائه کلاسی(کنفرانس) درسهای مهندسی مالی، مدیریت سرمایه گذاری و تصمیم گیری در مسائل مالی رشته های حسابداری و مدیریت مالی در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری مورد استفاده قرار گیرد. بخشهای عمده این فایل شامل موارد زیر می باشد:

مقدمه

ارزشیابی اوراق قرضه

ویژگی‌های اوراق قرضه

نحوه ‌ارزش‌گذاری اوراق قرضه

بازده‌ اوراق قرضه

ارزشیابی سهام ممتاز

نحوه‌ ارزش‌گذاری سهام ممتاز

ارزشیابی سهام عادی

ویژگیهای سهام عادی

فرایند ارزش‌گذاری سهام

ارزش ذاتی سهام عادی

نحوه ‌ارزش‌گذاری سهام عادی

مدل تنزیل سود سهام نقدی(DDM)

موارد استفاده از مدل تنزیل سود سهام نقدی(DDM)

مدل ارزشیابی سهام عادی بدون رشد سالانه

سود سهام عادی ثابت و دارای عمر محدود

سود سهام عادی ثابت و بدون سررسید

مدل ارزشیابی سهام عادی با رشد ثابت سود سالانه

مدل ارزشیابی سهام عادی با رشد متغیرسود سالانه

مدل جریان نقد آزاد

مدل جریان نقدی آزاد شرکت (FCFF)

مدل جریان نقدی آزاد سهامداران (FCFE)

مدل سود باقیمانده

پاورپوینت تهیه شده بسیار کامل و قابل ویرایش بوده و به راحتی می توان قالب آن را به مورد دلخواه تغییر داد و در تهیه آن کلیه اصول نگارشی، املایی و چیدمان و جمله بندی رعایت گردیده است.

دانلود پاورپوینت مدل های ارزشیابی اوراق بهادارارزشیابی اوراق قرضهبازده‌ اوراق قرضهارزشیابی سهام ممتازارزشیابی سهام عادیارزش ذاتی سهام عادیمدل تنزیل سود سهام نقدیمدل جریان نقد آزادمدل جریان نقدی آزاد شرکتمدل جریان نقدی آزاد سهامدارانمدل سود باقیمانده

ارزیابی عملکرد شرکت از طریق کیفیت سود

دانلود پاورپوینت ارائه کلاسی با عنوان ارزیابی عملکرد شرکت از طریق کیفیت سود در حجم 42 اسلاید همراه با تصاویر و توضیحات کامل ویژه ارائه کلاسی درسهای مدیریت سرمایه گذاری و تصمیم گیری در مسائل مالی رشته های حسابداری و مدیریت مالی در مقطع کارشناسی ارشد

دسته بندی	حسابداری
فرمت فایل	pptx
حجم فایل	710 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	42

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 19

تمام فایل ها

عنوان: ارزیابی عملکرد شرکت از طریق کیفیت سود

دسته: حسابداری- مدیریت مالی(ویژه ارائه کلاسی درسهای مدیریت سرمایه گذاری - تصمیم گیری در مسائل مالی)

فرمت: پاورپوینت (PowerPoint)

تعداد اسلاید: 42 اسلاید

این فایل در زمینه " ارزیابی عملکرد شرکت از طریق کیفیت سود" می باشد که در حجم 42 اسلاید همراه با تصاویر و توضیحات کامل با فرمت پاورپوینت تهیه شده است که می تواند به عنوان ارائه کلاسی(کنفرانس) درسهای مدیریت سرمایه گذاری و تصمیم گیری در مسائل مالی رشته های حسابداری و مدیریت مالی در مقطع کارشناسی ارشد مورد استفاده قرار گیرد. بخشهای عمده این فایل شامل موارد زیر می باشد:

مقدمه

فلسفه ی ظهور نظریه ی کیفیت سود

مفهوم سود

اهداف گزارش سود

پیشینه کیفیت سود

مفهوم کیفیت سود

تامین منابع مالی خارج از ترازنامه

روش های ارزیابی کیفیت سود

عوامل موثر بر کیفیت سود

معیارهای ارزیابی کیفیت سود

ساختارهای کیفیت سود و معیارها ی ارزیابی مربوط به آنها

ساختار کیفیت سود ناشی از خواص سری زمانی

ساختار کیفیت سود ناشی از رابطه بین سود، اقلام تعهدی و وجه نقد

نتایج تعدادی از مقالات در زمینه کیفیت سود:

مقاله اول: کیفیت سود

مقاله دوم: بهبودِ کیفیتِ سود: مطالعه ی تاثیرِ مشوق های گزارشگری و استانداردهای حسابداری

مقاله سوم: نگاهی آماری به کیفیتِ سود، سودِ در معرضِ خطر، مدیریتِ سود، عینیت و بی طرفی، و این که چرا تخصیص های حسابداری حائزِ اهمیت هستند.

مقاله چهارم: اثر تصویب IFRS و حفاظت از سرمایه گذارکیفیت سود در سراسر جهان :

مقاله پنجم: تاثیرات بحران بدهی اروپا بر کیفیت سود

مقاله ششم: عدم تقارن اطلاعاتی، صندوق های متقابل و مدیریت سود: شواهدی از چین

مقاله هفتم: درک کیفیت سود: مروری بر مقیاس‌ها، عوامل و پیامدهای آن‌ها

مقاله هشتم: مابه‌التفاوت سود جهانیِ کیفیت سود، ارزش و اندازه

مقاله نهم: اصلاح سیستم بانکی، کیفیت سود و تخصیص اعتباری

مقاله دهم: اندازه گیری کیفیت سود

پاورپوینت تهیه شده بسیار کامل و قابل ویرایش بوده و به راحتی می توان قالب آن را به مورد دلخواه تغییر داد و در تهیه آن کلیه اصول نگارشی، املایی و چیدمان و جمله بندی رعایت گردیده است.

دانلود پاورپوینت ارزیابی عملکرد شرکت از طریق کیفیت سودفلسفه ی ظهور نظریه ی کیفیت سودمفهوم سوداهداف گزارش سودپیشینه کیفیت سودمفهوم کیفیت سودتامین منابع مالی خارج از ترازنامهروش های ارزیابی کیفیت سودعوامل موثر بر کیفیت سودمعیارهای ارزیابی کیفیت سود

پاورپوینت عوامل موثر بر تصمیم گیری در مورد خرید یا اجاره

دانلود پاورپوینت ارائه کلاسی با عنوان عوامل موثر بر تصمیم گیری درمورد خرید یا اجاره در حجم 69 اسلاید همراه با تصاویر و توضیحات کامل ویژه ارائه کلاسی درس تصمیم گیری در مسائل مالی رشته های حسابداری و مدیریت مالی در مقطع کارشناسی ارشد

دسته بندی	حسابداری
فرمت فایل	pptx
حجم فایل	1491 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	69

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 19

تمام فایل ها

عنوان: پاورپوینت عوامل موثر بر تصمیم گیری درمورد خرید یا اجاره

دسته: حسابداری- مدیریت مالی(ویژه ارائه کلاسی درس تصمیم گیری در مسائل مالی)

فرمت: پاورپوینت (PowerPoint)

تعداد اسلاید: 69 اسلاید

این فایل در زمینه " عوامل موثر برتصمیم گیری درمورد خرید یا اجاره " می باشد که در حجم 69 اسلاید همراه با تصاویر و توضیحات کامل با فرمت پاورپوینت تهیه شده است که می تواند به عنوان ارائه کلاسی(کنفرانس) درس تصمیم گیری در مسائل مالی رشته های حسابداری و مدیریت مالی در مقطع کارشناسی ارشد مورد استفاده قرار گیرد. بخشهای عمده این فایل شامل موارد زیر می باشد:

مقدمه

تاریخچه اجاره

تعریف اجاره

انواع اجاره

اجاره عملیاتی

اجاره سرمایه ای

شرایط اجاره سرمایه ای ازدیدگاه استاندارد21 ایران

انواع اجاره سرمایه ای

استانداردشماره 13

مقایسه ترازنامه قبل وبعدازبیانیه شماره 13 هیئت تدوین استانداردهای مالی

اجاره های اهرمی

اجاره خدماتی

ویژگیهای اجاره خدماتی

فروش و اجاره مجدد

اجاره مالی

ویژگیهای اجاره مالی

انواع اجاره مالی

منابع وجوه نقد برای تامین مالی اجاره

موضوعات مرتبط با تصمیمات اجاره

هزینه های نقدی

تأمین مالی تدریجی

دو راهکار مناسب دیگر برای تأمین مالی

تاثیر اجاره برظرفیت استقراض

ریسک ناباب شدن داراییها

قرار داد سرمایه گذاری با بازده پایین

در اختیارداشتن وجوه نقد برای فعالیتهای سود آور

اجاره دارایی در مقایسه با خرید آن

گردش وجوه نقد ناشی از خرید دارایی

ویژگی های تامین مالی اقساطی

قرارداد فروش شرایطی

شکل قرارداد فروش شرایطی

اجاره به شرط تملیک

شکل اجاره به شرط تملیک

اجاره اموال غیر منقول

عوامل موثر بر تصمیمات خرید یا اجاره

اثرات مالیاتی تصمیمات اجاره یا خرید

تاثیر اطلاعات اتکاپذیر و نوع دارایی ها برتصمیمات اجاره یا خرید

مقایسه راهکارهای خرید و اجاره

سلف‌

مساقات

مضاربه

مزارعه

قرض الحسنه

منابع

پاورپوینت تهیه شده بسیار کامل و قابل ویرایش بوده و به راحتی می توان قالب آن را به مورد دلخواه تغییر داد و در تهیه آن کلیه اصول نگارشی، املایی و چیدمان و جمله بندی رعایت گردیده است.

دانلود پاورپوینت عوامل موثر برتصمیم گیری درمورد خرید یا اجارهتاریخچه اجارهتعریف اجارهانواع اجارهاجاره عملیاتیاجاره سرمایه ایاجاره های اهرمیاجاره خدماتیفروش و اجاره مجدداجاره مالیاجاره دارایی در مقایسه با خرید آنعوامل موثر بر تصمیمات خرید یا اجارهاثرات مالیاتی تصمیمات اجاره یا خریدمقایسه راهکارهای خرید و اجاره

پاورپوینت کتاب تک جلدی مبانی رفتار سازمانی استیفن رابینز ترجمه پارسائیان و اعرابی

دانلود پاورپوینت کتاب تک جلدی مبانی رفتار سازمانی استیفن رابینز ترجمه دکتر علی پارسائیان و دکتر محمد اعرابی در حجم 312 اسلاید همراه با تصاویر و توضیحات کامل

دسته بندی	مدیریت
فرمت فایل	pptx
حجم فایل	1928 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	312

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 19

تمام فایل ها

عنوان: پاورپوینت کتاب تک جلدی مبانی رفتار سازمانی استیفن رابینز ترجمه پارسائیان و اعرابی

فرمت: پاورپوینت (قابل ویرایش)

تعداد اسلاید: 312 اسلاید

کتاب مدیریت مبانی رفتار سازمانی استیفن رابینز ترجمه پارسائیان و اعرابی از جمله منابع مهم درس مدیریت رفتار سازمانی در سطح کارشناسی می باشد. این فایل شامل پاورپوینت کل این کتاب که مشتمل بر هفده فصل است، می باشد که عناوین این فصلها نیز به شرح زیر است:

فصل اول: پیش درآمدی بر رفتار سازمانی

فصل دوم: رفتار سازمانی در سطح جهانی

فصل سوم: مبانی رفتار فرد

فصل چهارم: مفاهیم اصلی انگیزش

فصل پنجم: انگیزش، از مفاهیم تا کاربرد

فصل ششم: تصمیم گیری فردی

فصل هفتم: مبانی رفتار گروه

فصل هشتم: شناخت تیم

فصل نهم: ارتباطات

فصل دهم: رهبری

فصل یازدهم: قدرت و سیاست

فصل دوازدهم: تعارض و مذاکره

فصل سیزدهم: ساختار سازمانی

فصل چهاردهم: تکنولوژی و طرح ریزی شغل

فصل پانزدهم: ارزیابی عملکرد و سیستم پاداش

فصل شانزدهم: فرهنگ سازمانی

فصل هفدهم: تغییر و بهبود سازمانی

بخشهای عمده این فایل به تفکیک هر فصل شامل موارد زیر می باشد:

فصل اول: پیش درآمدی بر رفتار سازمانی

ارائه تعریفی از رفتار سازمانی

هدفهای رفتار سازمانی

بهبود کیفیت و بازدهی

اساس و پایه های مدیریت کیفیت جامع

نیروی کار گوناگون

واکنش در برابر جهانی شدن سازمان

نوآوری و ایجادتغییر

سازش با پدیده ای به نام تغییرات سرسام آور

کم شدن وفاداری کارکنان

بهبود رفتار از نظر اخلاقی

سطوح تجزیه و تحلیل رفتار سازمانی

فصل دوم: رفتار سازمانی در سطح جهانی

مقدمه

تفاوت کارگران آمریکایی با ژاپنی

شرکت های چندملیتی

رویارویی با مسائل بین المللی

ارزیابی تفاوت بین کشورها

تحقیقات تفاوتهای فرهنگی

تحقیق کلاکهان و استرادبک

رابطه با محیط

توجه به زمان

ماهیت فرد

توجه به فعالیت

توجه به مسئولیت

مفهوم فضا

تحقیق هاف استد

فردگرایی در مقایسه با جمع گرایی

اختلاف در قدرت

اجتناب از پدیده عدم اطمینان

مردسالاری در مقایسه با زن سالاری

نمونه هایی از ابعاد فرهنگی در تحقیق هاف استد

فصل سوم: مبانی رفتار فرد

مقدمه

تعریف نگرش

رضایت شغلی

عوامل تعیین کننده رضایت شغلی

ناهمسانی شناختی

تعریف شخصیت

شانزده ویژگی شخصیتی

الگوی مبتنی بر پنج ویژگی شخصیتی

سایر ویژگیهای شخصیتی

کانون کنترل

خودکامگی

ماکیاولی گری

سازش با عوامل محیطی

خطر پذیری

تناسب شخصیت با شغل

ادراک

تئوری اسنادی

یادگیری

فرایند یادگیری

فصل چهارم: مفاهیم اصلی انگیزش

انگیزش چیست؟

فرایند اصلی انگیزش

نخستین نظریه های انگیزش

نظریه سلسله مراتب نیاز ها

تئوریX و تئوری Y

مفروضات تئوری x

مفروضات تئوری y

تئوری بهداشت – انگیزش

تئوری بهداشت – انگیزش هرزبرگ

انگیزاننده ها و نگهدارنده ها از دیدگاه هرزبرگ

تئوری های نوین انگیزش

تئوری مبتنی بر نیازهای سه گانه

نظریه تعیین هدف

تئوری تقویت رفتار

نظریه برابری

نظریه انتظار

نظریه انتظار وروم

مدل نظریه انگیزش وروم

استدلال نظریه انتظار

الگوی ساده نظریه انتظار

فصل پنجم: انگیزش، از مفاهیم تا کاربرد

مدیریت مبتنی بر هدف چیست ؟

چهار رکن اصلی مدیریت مبتنی بر هدف

رابطه بین مدیریت مبتنی بر هدف و نظریه تعیین هدف

مدیریت مبتنی بر هدف در مرحله عمل

تعدیل رفتار

تعدیل رفتار در رفتار سازمانی

تعدیل رفتار در مرحله عمل

مشارکت کارکنان

مشارکت کارکنان چیست ؟

نمونه هایی از برنامه های مشارکت کارکنان

برنامه های مبتنی برحقوق متغیر چیست ؟

برنامه های مبتنی برحقوق متغیر چیست ؟

نقاط ضعف برنامه پرداخت بر اساس مهارت چیست؟

پرداخت براساس مهارت و تئوری های انگیزش

برنامه پرداخت بر اساس مهارت ، در مرحله عمل

فصل ششم: تصمیم گیری فردی

مقدمه

چگونه باید تصمیم گرفت؟

مفروضات الگوی بخردانه

خلاقیت در تصمیم گیری

در سازمان تصمیمات واقعی چگونه گرفته می شود؟

روش بخردانه محدود

قضاوت شهودی

شناسایی مساله

ارائه راه حلها

انتخاب راه حل

قیاس به نفس

پافشاری در تعهد

تفاوت های فردی

شیوه تصمیم گیری

ارشادی

تحلیلی

نظری

رفتاری

الگوی سبک تصمیم گیری

اصول اخلاقی

محدودیت های سازمانی

نکات کاربردی برای مدیران

فصل هفتم: مبانی رفتار گروه

ارائه تعریفی از گروه

چرا افراد به گروهها می پیوندند؟

مفاهیم اصلی گروه

تصمیم گیری درگروه

چگونگی انتخاب تصمیم فردی یا گروهی

همرنگ جماعت شدن و از گروه بریدن

نشانه های وجود پدیده همرنگ جماعت شدن در گروه

روشهای تصمیم گیری

طوفان فکری

روش مبتنی بر ایجاد گروه اسمی

میزگرد از راه دور

فصل هشتم: شناخت تیم

مقدمه

تعریف گروه

تعریف گروه کاری

مقایسه تیم و گروه

انواع تیم

تیم حل کنندة مسأله

تیم خودگردان

تیم متخصص

رابطة تیم و گروه

نه نقش تیم

نقصان پذیری تیم و حساب پس دهی

اعتماد متقابل

ابعاد اعتماد

چگونه می توان اعتماد به وجود آورد ؟

تبدیل افراد به عضو تیم

پرورانیدن افراد برای عضویت در تیم

فصل نهم: ارتباطات

نقش ارتباطات

فرآیند ارتباطات

مسیر ارتباطات

راههای شناخته شده در ایجاد ارتباط

شبکه های ارتباطی

موانعی که بر سر راه ارتباطات اثر بخش قرا ردارد:

ارتباطات بین فرهنگها

نکات کاربردی برای مدیران (موانع بر سر راه ارتباطات کدامند)

فصل دهم: رهبری

رهبری چیست

رهبری غیر سازمانی یا غیر ارادی

تئوریهای رهبری

تئوری شخصیتی

تئوری رفتاری

رهبران کارمند گرا

تولیدگرا

شبکه مدیریت

تئوری اقتضایی

تئوری فیدلر

ب)تئوری مسیر هدف

رهبری زنان با مردان متفاوت است

آیا رهبری مؤثر است !

فصل یازدهم: قدرت و سیاست

تعریف قدرت

مقایسه رهبری با قدرت

پایگاههای قدرت

قدرت مبتنی بر زور

قدرت مبتنی بر پاداش

قدرت قانونی

قدرت مبتنی بر تخصص

قدرت مرجع

وابستگی: کلید درک قدرت

عواملی که موجب وابستگی می شوند؟

سیاست (قدرت در عمل)

اهمیت دیدگاه سیاسی

عواملی که در رفتار سیاسی نقش دارند

تسخیر احساسات

شیوه های تسخیر احساسات

اثربخشی شیوه های تسخیر احساسات

اصول اخلاقی و رفتار سیاسی

نکات کاربردی برای مدیران

فصل دوازدهم: تعارض و مذاکره

مقدمه

تعریف تعارض

سیر تکاملی اندیشه تعارض

دیدگاه سنتی

دیدگاه روابط انسانی

دیدگاه تعاملی

تعارض سازنده و مخرب

فرایند تعارض

مخالفتهای بالقوه

بروز تعارض

مذاکره یا چانه زدن

مذاکره مبتنی بر برد و باخت

استراتژی بدون باخت

مسایل مطرح در مذاکرات

یک سونگریها در تصمیم

فصل سیزدهم: ساختار سازمانی

ساختار سازمانی چیست ؟

تقسیم کار

گروهبندی

زنجیره فرماندهی

حوره کنترل

تمرکز

رسمیت

انواع ساختارهای سازمانی

بروکراسی

ساختار ماتریسی

ساختار تیمی

سازمانهای مجازی

سازمانهای بدون مرز

عوامل تعیین کننده ساختار سازمانی

استراتژی سازمان

تکنولوژی

عدم اطمینام محیطی

فصل چهاردهم: تکنولوژی و طرح ریزی شغل

تکنولوژی در سازمان

مدیریت کیفیت کامل

بازسازی فرآیند کار

سیستم تولید انعطاف پذیر

منسوخ شدن مهارتها

مقایسه مدیریت کیفیت کامل و بازسازی فرایند:

طرح ریزی شغل

تئوری اسنادی کار

الگوی ویژگیهای شغل

الگوی پردازش اطلاعات اجتماعی

فصل پانزدهم: ارزیابی عملکرد و سیستم پاداش

ارزیابی عملکرد و انگیزش

شاخص های ارزیابی

چه کسانی عملکرد را ارزیابی می کنند

شیوه های ارزیابی عملکرد

مسائل بالقوه ارزیابی عملکرد

راههای جلوگیری از خطاهای ارزیابی

ارزیابی عملکرد تیم

ارزیابی عملکرد در سطح جهانی

سیستم پاداش(عوامل تعیین کننده پاداش)

فصل شانزدهم: فرهنگ سازمانی

تعریف فرهنگ سازمانی

فرهنگ یک واژه توصیفی است

آیا سازمان ها فرهنگ های همانندی دارند ؟

تفاوت فرهنگ های قوی با ضعیف

اثرات فرهنگ

نقش فرهنگ

فرهنگ به عنوان یک قلم بدهی

شیوة پیدایش یک فرهنگ

زنده نگه داشتن یک فرهنگ

فرایند جامعه پذیری

مرحله دگردیسی

شیوه های آشنا شدن با فرهنگ سازمانی

شیوة شکل گیری فرهنگ ها

شیوة فراگیری فرهنگ

فرهنگ سازمانی و تفاوت های فردی

نکات کاربردی برای مدیران

فصل هفدهم: تغییر و بهبود سازمانی

عواملی که موجب ایجاد تغییر سازمانی می شوند

الگوی تغییر سه مرحله ای لوین

مقاومت در برابر پدیده تغییر

منشا مقاومت در برابر تغییر

غلبه بر عوامل مقاومت

پدیده تغییر و بهبود سازمانی

انواع روشهای تغییر سازمانی

مسایل جدید در تغییر سازمانی

رویارویی با پدیده تنش

تشویق به نو آوری

پاورپوینت تهیه شده بسیار کامل و قابل ویرایش بوده و به راحتی می توان قالب آن را به مورد دلخواه تغییر داد و در تهیه آن کلیه اصول نگارشی، املایی و چیدمان و جمله بندی رعایت گردیده است.

دانلود پاورپوینت کتاب تک جلدی مبانی رفتار سازمانی رابینز ترجمه پارسائیان و اعرابیدانلود پاورپوینت کتاب مبانی رفتار سازمانی استیفن رابینزدانلود پاورپوینت کتاب مبانی رفتار سازمانی پارسائیان و اعرابی

پاورپوینت رویکرد ارزشیابی نسبی در ارزیابی اوراق بهادار

دانلود پاورپوینت ارائه کلاسی با عنوان رویکرد ارزشیابی نسبی در ارزیابی اوراق بهادار در حجم 37 اسلاید همراه با تصاویر و توضیحات کامل ویژه ارائه کلاسی درسهای مهندسی مالی، مدیریت سرمایه گذاری و تصمیم گیری در مسائل مالی رشته های حسابداری و مدیریت مالی در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری

دسته بندی	حسابداری
فرمت فایل	pptx
حجم فایل	670 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	37

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 19

تمام فایل ها

عنوان: پاورپوینت رویکرد ارزشیابی نسبی در ارزیابی اوراق بهادار

دسته: حسابداری- مدیریت مالی(ویژه ارائه کلاسی درسهای مهندسی مالی- مدیریت سرمایه گذاری - تصمیم گیری در مسائل مالی)

فرمت: پاورپوینت (PowerPoint)

تعداد اسلاید: 37 اسلاید

این فایل در زمینه " رویکرد ارزشیابی نسبی در ارزیابی اوراق بهادار " می باشد که در حجم 37 اسلاید همراه با تصاویر و توضیحات کامل با فرمت پاورپوینت تهیه شده است که می تواند به عنوان ارائه کلاسی(کنفرانس) درسهای مهندسی مالی، مدیریت سرمایه گذاری و تصمیم گیری در مسائل مالی رشته های حسابداری و مدیریت مالی در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری مورد استفاده قرار گیرد. بخشهای عمده این فایل شامل موارد زیر می باشد:

مقدمه

انواع روش های ارزشیابی نسبی

نسبت قیمت به سود

معایب نسبت قیمت به سود

نسبت قیمت به جریان نقد

دلایل استفاده از نسبت قیمت به جریان نقد

نسبت قیمت به ارزش دفتری

دلایل استفاده از نسبت قیمت به ارزش دفتری

معایب نسبت قیمت به ارزش دفتری

محاسبه نسبت قیمت به ارزش دفتری

نسبت قیمت به فروش

محاسبه نسبت قیمت به فروش

معایب نسبت قیمت به فروش

نسبت P\E (قیمت به سود ) به رشد سود (PEG)

نسبت ارزش ذاتی به قیمت

نسبت ارزش تشکیلات (شرکت ) به سود قبل از بهره و مالیات و استهلاک

پاورپوینت تهیه شده بسیار کامل و قابل ویرایش بوده و به راحتی می توان قالب آن را به مورد دلخواه تغییر داد و در تهیه آن کلیه اصول نگارشی، املایی و چیدمان و جمله بندی رعایت گردیده است.

دانلود پاورپوینت رویکرد ارزشیابی نسبی در ارزیابی اوراق بهادارانواع روش های ارزشیابی نسبینسبت قیمت به سودنسبت قیمت به جریان نقدنسبت قیمت به ارزش دفتریمحاسبه نسبت قیمت به ارزش دفترینسبت قیمت به فروشمعایب نسبت قیمت به فروشنسبت ارزش ذاتی به قیمت

آموزش نقشه کشی معماری

نقشه کشی یک زبان بین المللی است که دارای یک سری اصول و قواعد می باشد تا در تمام دنیا تقشه ها قابل فهم و درک باشند دانشجوی معماری باید بتواند به راحتی یک نقشه را ترسیم و بخواند این اصول در بعضی قسمتها تا حدودی سلیقه ای می باشد که دلیل به اشتباه بودن ان نیست اگر در این جزوه نحوه نمایش بعضی قسمتها با آموزش شما متفاوت می باشد دلیل آن همان سلایق متفا

دسته بندی	معماری
فرمت فایل	zip
حجم فایل	1250 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	83

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 7218

تمام فایل ها

اصول کلی ترسیم نقشه

ضخامت خط ها در نقشه کشی ساختمان

خط ضخیم

خط باریک

انتخاب خطوط

مقیاس

نقشه های ساختمانی

ابعاد نقشه

تا کردن کاغذ نقشه

نقشه کشی معماری

طبقه بندی نقشه ها

طبقه بندی نقشه ها بر اساس اجرا

پلان ها ( برش های افقی از ساختمان) .

رش های عمودی

نماها

جزییات

اندازه گذاری

خط اندازه

خط رابط اندازه

پیکان

چگونگی اندازه گذاری

اندازه های خارج از مقیاس

خطوط منحنی

ارتفاع زیر سقف سطوح مختلف ساختمان

طریق اندازه گذاری ساده شده

واحد ها

نقشه های مجموعه

تعاریف مختلف در مورد برش

برش های عمودی

برش عمودی

ترسیم نمای ساختمان

پله

ترسیم پله در پلان

اختلاف سطح در پلان

پله های مستقیم

پله های مدور

محاسبه پله

تقسیم هندسی پله ها

سایت پلان

پلان شیب بندی بام

عایق های رطوبتی پوششها

دفع آب باران

هدایت آب باران ( شیب بندی)

عایق رطوبتی روش اجرا

پارکینگ

رمپ

رمپ در شرایط نامحدود

رمپ در شرایط محدود

سایه در نقشه های ساختمانی

طرز رسم سایه در نما

آموزش نقشه کشی معماریسایه در نقشه های ساختمانیطرز رسم سایه در نما

تحقیق قابل ویرایش نانو تکنولوژی

تحقیق مربوط به نانو تکنولوژی که شامل موضوعات زیر می باشد

دسته بندی	شیمی
فرمت فایل	zip
حجم فایل	157 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	23

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 7218

تمام فایل ها

عنوان صفحه

درباره نانو تکنولوژی................................................................................................................................................ 1

انواع رویکردهای نانو تکنولوژی............................................................................................................................ 8

فناوری نانو در آینده نه چندان دور ....................................................................................................................... 8

نانو تکنولوژی در ایران............................................................................................................................................. 9

کاربردهای نقاط کوانتومی....................................................................................................................................... 10

میکروسکوپ پیمایشگر الکترونی SEM............................................................................................................. 12

جداسازی مولکول ها از یکدیگر................................................................................................................................ 14

رزین های متداول تبادل یونی.................................................................................................................................. 17

انتقال گرما به وسیله نانو سیالات......................................................................................................................... 18

جداسازی ایزوتوپ ها و فناوری نانو.................................................................................................................... 20

غربالی مولکولی.......................................................................................................................................................... 20

غربالی کوانتومی........................................................................................................................................................ 21

اصل عدم قطعیت هایزنبرگ...................................................................................................................................... 21

منابع .................................................................................................................................. 22

درباره نانو تکنولوژیانواع رویکردهای نانو تکنولوژیفناوری نانو در آینده نه چندان دور ‏نانو تکنولوژی در ایرانکاربردهای نقاط کوانتومیمیکروسکوپ پیمایشگر الکترونی ‏SEMجداسازی مولکول ها از یکدیگررزین های متداول تبادل یونیانتقال گرما به وسیله نانو سیالاتجداسازی ایزوتوپ ها و فناوری نانوغربالی مولکولیغربالی کوانتومیاصل عدم قطعیت

طرح توجیهی فرآوری و بسته بندی میگو

بسته‌بندی به عنوان یک ابزار کارآمد سالهاست که مورد نظر کارشناسان علم بازاریابی قرار گرفته است استفاده از انواع مختلف بسته بندی ضمن اینکه قابلیت نگهداری بهتری را به کالا می‌بخشد در کسب سهم بالاتری از بازار برای کالای مورد نظر نیز مؤثر است

دسته بندی	شیلات
فرمت فایل	doc
حجم فایل	22 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	22

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 2

تمام فایل ها

خلاصه طرح


موضوع طرح : فرآوری و بسته بندی میگو

ظرفیت : 1800 تن در سال

محل اجرای طرح : قابل اجرا در سراسر کشور

سرمایه گذاری کـل: 5/2194 میلیون ریال

سهم آوردة متقاضی: 5/224 میلیون ریال

سهم تسهیلات: 1970 میلیون ریال

میزان اشتغالزایی : چهـل و هفـت نفـر

دورة بازگشـت سرمایه: پانزده ماه

مقدمــه :

بسته‌بندی به عنوان یک ابزار کارآمد سالهاست که مورد نظر کارشناسان علم بازاریابی قرار گرفته است. استفاده از انواع مختلف بسته بندی ضمن اینکه قابلیت نگهداری بهتری را به کالا می‌بخشد در کسب سهم بالاتری از بازار برای کالای مورد نظر نیز مؤثر است.

نظریه پردازان بازاریابی ، دو نقش مهم برای بسته بندی متصور هستند که عبارتند از نقش Protective و نقش Promotive . چنانکه از واژه به کار گرفته شده برای این نقش ها نیز برمی‌اید نقش نخست به وجه نگهداری و دوام حاصل از بسته بندی و نقش دوم به جنبه آگاهی دهنده و پیش برنده بسته بندی اشاره دارد.

از دیگر سو توجه ناکافی به موازین بسته بندی بهداشتی موجب گشته است که محصولات مختلف غذایی کشور علیرغم دارا بودن کیفیت بسیار خوب در بدو تولید به دلیل پیدایش پاره ای آلودگی‌های ثانویه و یا عرضه در اندازه ها و اشکالی خارج از استاندارد یا پسند بازار هدف نتوانند به بازارهای جهانی راه یافته و مسیر را برای افزایش سطح تولید داخلی هموار نمایند. بدیهی است با اجرای طرح های فرآوری و بسته بندی بهداشتی ، محصولات غذایی تولیدی کشور ، قابلیت رقابت با محصولات مشابه خارجی را در بازارهای جهانی خواهند داشت.

آلودگی و فساد مواد پروتئینی حیوانی و فراورده های دامی موجب افت قابل توجه ارزش غذایی و نهایتا خروج مواد باارزش غذایی ازچرخه مصرف می‌گردد. از دیگر سو استفاده از گوشت ماهی، میگو و سایر آبزیان به عنوان یک منبع غذایی مهم و با ارزش می‌تواند در تامین سلامت جامعه نقش بسزایی ایفا نماید چرا که چربی موجود در گوشت آبزیان دارای کلسترول غیر مضر می‌باشد.

لکن این مواد غذایی بسیار حساس و سریع الفساد است که حفظ کیفیت آن از مرحله صید تا مصرف از اهمیت بالایی برخوردار است، لذا صنایع مربوط به فرآوری و نگهداری این محصول می‌توانند در ارتقای کیفیت و در نتیجه ترغیب مصرف‌کنندگان به استفاده از این فرآورده مهم مؤثر باشند ، با عنایت به این موارد فرآوری و بسته بندی میگو به ظرفیت یکهزار و هشتصد تن در سال مد نظر ارائه دهندگان طرح می‌باشد.

بسته بندی میگو پس از فرایند حذف سر و دم و در دو نوع بسته های یک کیلوگرمی خالص با پوشش سلفون وکیوم و همچنین جعبه های دو کیلوگرمی همراه با یخ ( با وزن خالص یکهزار گرم) انجام می‌پذیرد. انجام این امر به صورت دریافت اجرت برای بسته بندی میگـو از صاحبان کالا بوده و طی آن افت وزنی ناشی از فرایند فرآوری حذف سر ودم محاسبه می‌گردد و ضایعات آن که در تهیه خوراک دام به کار می‌رود نیز به صاحبان کالا عودت می‌گردد.

علاوه بر اینکه پرداختن به این موضوع دارای توجیه مناسـب اقتصادی است، با اجـرای این طرح ، می‌توان بستر مناسبی را برای اشتغال نیروهای ماهر و نیمه ماهر فراهم آورد که با توجه به ماهیت صنایع غذایی بانوان می‌توانند سهم بسزایی در آن داشته باشند.

طرح توجیهی فرآوری و بسته بندی میگو

طرح توجیهی مهد کودک با ظرفیت پذیرش 75 کودک در سال

تغییر روش زندگی افراد جامعه و تمایل روز افزون به زندگی ماشینی و مدرن ،‌ موجب بروز پاره‌ای مسائل جدید در زندگی روزمره شهروندان شده است افزایش مشارکت بانوان در عرصه‌های اقتصادی و اجتماعی و حضور بیشتر این قشر جامعه در محیط های کاری خارج از منزل باعث کاهش ساعات حضور مادران در محیط خانه و به تبع آن عدم وجود امکان مراقبت از کودکان توسط مادر می‌شود

دسته بندی	خدماتی و آموزشی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	18 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	16

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 2

تمام فایل ها

خلاصه طرح


موضوع طرح : مهد کودک با ظرفیت پذیرش 75 کودک در سال

محل اجرای طرح : قابل اجرا در کلیه مناطق شهری کشور

سرمایه گذاری کـل: 1/393 میلیون ریال

سهم آوردة متقاضی: 1/43 میلیون ریال

سهم تسهیلات: 350 میلیون ریال

دورة بازگشـت سرمایه: 24 ماه

اشتغالزایی : 7 نفر

مقــدمه :

تغییر روش زندگی افراد جامعه و تمایل روز افزون به زندگی ماشینی و مدرن ،‌ موجب بروز پاره‌ای مسائل جدید در زندگی روزمره شهروندان شده است. افزایش مشارکت بانوان در عرصه‌های اقتصادی و اجتماعی و حضور بیشتر این قشر جامعه در محیط های کاری خارج از منزل باعث کاهش ساعات حضور مادران در محیط خانه و به تبع آن عدم وجود امکان مراقبت از کودکان توسط مادر می‌شود.

از دیگر سو، با توجه به آموزه های نوین تربیتی و آموزشی استفاده از خدمات مشورتی نهادهای ذی‌صلاح در مورد تربیت و پرورش کودکان خردسال ، اهمیت فراوانی یافته است. مهد های کودک در این میان از عمده ترین مراکزی هستند که قادر می‌باشند ضمن نگهداری از کودکان در ساعات کاری ، موجبات آسایش خاطر خانواده ها را فراهم آورده و زمینه ساز فعالیت اقتصادی مفید والدین در محل کارشان شده و از سوی دیگر بااستفاده از مربیان کارآزموده و تحصیلکرده ، از روشهای نوین تربیتی و آموزشی بهره گرفته و زمینه ساز تربیت صحیح کودکان و بارور شدن استعدادهای آنان در زمینه های هنری و درسی گردند.

با اجرای این طرح که شامل تاسیس یک باب مهد کودک دارای کارگاه های سفالگری و نقاشی و آزمایشگاه علوم می‌باشد،‌ ضمن اینکه گامی در جهت تعلیم و تربیت صحیح فرزندان این مرز و بوم برداشته می‌شود، بازده مناسب اقتصادی نیز عاید مجریان طرح خواهد گردید. همچنین بستر مناسبی برای اشتغال فارغ التحصیلان دانشگاهی خصوصا بانوان تحصیلکرده فراهم خواهد شد.

مهد کودک با ظرفیت پذیرش 75 کودک در سال

طرح توجیهی فرآوری و بسته بندی انواع سبزی تازه و خرد شده

بسته‌بندی به عنوان یک ابزار کارآمد سالهاست که مورد نظر کارشناسان علم بازاریابی قرار گرفته است استفاده از انواع مختلف بسته بندی ضمن اینکه قابلیت نگهداری بهتری را به کالا می‌بخشد در کسب سهم بالاتری از بازار برای کالای مورد نظر نیز مؤثر است

دسته بندی	کشاورزی و زراعت
فرمت فایل	doc
حجم فایل	22 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	21

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 2

تمام فایل ها

خلاصه طرح


موضوع طرح : فرآوری و بسته بندی انواع سبزی تازه و خرد شده

ظرفیت : 1700 تن در سال

محل اجرای طرح : قابل اجرا در سراسر کشور

سرمایه گذاری کـل: 1123 میلیون ریال

سهم آوردة متقاضی: 123 میلیون ریال

سهم تسهیلات: 1000 میلیون ریال

میزان اشتغالزایی : سـی نفـر

دورة بازگشـت سـرمایه: هجـده ماه

مقدمــه :

بسته‌بندی به عنوان یک ابزار کارآمد سالهاست که مورد نظر کارشناسان علم بازاریابی قرار گرفته است. استفاده از انواع مختلف بسته بندی ضمن اینکه قابلیت نگهداری بهتری را به کالا می‌بخشد در کسب سهم بالاتری از بازار برای کالای مورد نظر نیز مؤثر است.

نظریه پردازان بازاریابی ، دو نقش مهم برای بسته بندی متصور هستند که عبارتند از نقش Protective و نقش Promotive . چنانکه از واژه به کار گرفته شده برای این نقش ها نیز برمی‌اید نقش نخست به وجه نگهداری و دوام حاصل از بسته بندی و نقش دوم به جنبه آگاهی دهنده و پیش برنده بسته بندی اشاره دارد.

تغییر روش زندگی افراد جامعه و گرایش به زندگی ماشینی از یکسو و اشتغال بانوان در خارج از خانه از دیگر سو موجب پیدایش نیازهای جدیدی گشته است که پیش از این توسط خود خانواده تامین می‌شد. استفاده از کالاهای آماده طبخ از جمله این نیازهای نو است. تمایل به استفاده از سبزیجات فرآوری و بسته بندی شده نیز در زمره این نیازها قرار می‌گیرد که با ارضای آن استفاده از سبزیجات تازه نیازی به صرف وقت برای شستشو، آماده سازی و ضدعفونی در محل مصرف نخواهد داشت.

با توجه به بازار تقاضای گسترده داخلی برای انواع سبزیجات، خصوصا نحوه عرضه آنها در مراکز خرید بزرگ و سوپر مارکتها ، لزوم توجه بیشتر به بسته بندی این مواد به منظور افزایش سهولت دسترسی ( عرضه ) و نگهداری مشخص‌تر می‌شود. چراکه بسته بندی بهداشتی سبزیجات موجب کاهش ضایعات و آلودگی های آن خواهد شد .

ضمن اینکه پرداختن به این موضوع دارای توجیه مناسب اقتصادی بوده و با اجرای این طرح ، می‌توان بستر مناسبی را برای اشتغال نیروهای ماهر و نیمه ماهر فراهم آورد که با توجه به ماهیت صنایع غذایی بانوان می‌توانند سهم بسزایی در آن داشته باشند.

فرآوری و بسته بندی انواع سبزی تازه و خرد شده

طرح توجیهی باغداری و پرورش میوه جات

با ماشینی شدن زندگی انسانها و کاهش بیش از پیش فعالیت های بدنی ، تمایل افراد برای استفاده از میوه ها و سبزیجات به منظور حفظ سلامتی و پیشگیری از ابتلا به بیماری های مزمن ناشی از شهرنشینی افزایش می یابد این نکته مبین لزوم توجه بیشتر به بخش کشاورزی کشور می باشد با توجه به این نکته که شرایط اقلیمی منحصر به فرد ایـران موجب شده است که در میان کشورهای من

دسته بندی	کشاورزی و زراعت
فرمت فایل	doc
حجم فایل	22 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	21

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 2

تمام فایل ها

خـلاصــه طــرح


موضوع طرح :
باغداری و پرورش میوه ( گردو ، شلیل و هلو ) و محصولات زیر درختی (‌یونجه )

ظرفیت : پانزده هکتار

محل اجرای طرح : قابل اجرا درکلیه مناطق کشور

سرمایه گذاری کـل: 72/426 میلیون ریال

سهم آوردة متقاضی: 72/46 میلیون ریال

سهم تسهیلات: 380 میلیون ریال

دورة بازگشـت سرمایه: شش ماه

میزان اشتغال زایی : هشت نفـر

مقدمـــه :

با ماشینی شدن زندگی انسانها و کاهش بیش از پیش فعالیت های بدنی ، تمایل افراد برای استفاده از میوه ها و سبزیجات به منظور حفظ سلامتی و پیشگیری از ابتلا به بیماری های مزمن ناشی از شهرنشینی افزایش می یابد. این نکته مبین لزوم توجه بیشتر به بخش کشاورزی کشور می باشد. با توجه به این نکته که شرایط اقلیمی منحصر به فرد ایـران موجب شده است که در میان کشورهای منطقه از موقعیت ممتازی در زمینة کشاورزی و پرورش محصولات باغی برخوردار گردد به نظر می رسد ایران می تواند قطب تولید محصولات کشاورزی و باغی در منطقه تبدیل شود. لکن برغم وجود چنین ویژگیهایی، به لحاظ توجه ناکافی به اصول علمی کشاورزی و عدم برخورداری کشاورزان از وسایل مکانیزة کشاورزی ، استفادة مطلوبی از ظرفیت های موجود نشده است.

ایران تولید کنندة60% زعفران، 50% پسته، 13% گردو و 11% کشمش جهان می باشد. ایران یکی از مناطق مستعد کشاورزی و باغداری ،با توجه به وجود منابع کافی آب و زمین های حاصلخیز می باشد. طرح حاضر نیز در سدد بهره برداری از این موقعیت به منظور تولید محصولات باغی مورد نیاز بازار مصرف است همچنین برای جبران هزینه های جاری خصوصا در سالهای نخست ایجاد باغ ، کشت محصولات زیر درختی ( یونجه ) نیز در آن پیش بینی شده است.. همچنین با اجرای این طرح می‌توان گامی در جهت ایجاد اشتغال برداشت . ضمن اینکه طرح حاضر دارای این قابلیت است که توسط تعاونی های بانوان به مرحله اجرا درآید.

باغداری و پرورش میوه ( گردو ، شلیل و هلو ) و محصولات زیر درختی (‌یونجه)

طرح توجیهی فرآوری و بسته بندی ماهی

بسته‌بندی به عنوان یک ابزار کارآمد سالهاست که مورد نظر کارشناسان علم بازاریابی قرار گرفته است استفاده از انواع مختلف بسته بندی ضمن اینکه قابلیت نگهداری بهتری را به کالا می‌بخشد در کسب سهم بالاتری از بازار برای کالای مورد نظر نیز مؤثر است

دسته بندی	شیلات
فرمت فایل	doc
حجم فایل	22 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	19

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 2

تمام فایل ها

خلاصه طرح


موضوع طرح : فرآوری و بسته بندی گوشت ماهی

ظرفیت : 1800 تن در سال

محل اجرای طرح : قابل اجرا در سراسر کشور

سرمایه گذاری کـل: 71/2289 میلیون ریال

سهم آوردة متقاضی: 71/229 میلیون ریال

سهم تسهیلات: 2060 میلیون ریال

میزان اشتغالزایی : چهـل و نه نفـر

دورة بازگشـت سرمایه: شـانزده ماه

مقدمــه :

بسته‌بندی به عنوان یک ابزار کارآمد سالهاست که مورد نظر کارشناسان علم بازاریابی قرار گرفته است. استفاده از انواع مختلف بسته بندی ضمن اینکه قابلیت نگهداری بهتری را به کالا می‌بخشد در کسب سهم بالاتری از بازار برای کالای مورد نظر نیز مؤثر است.

نظریه پردازان بازاریابی ، دو نقش مهم برای بسته بندی متصور هستند که عبارتند از نقش Protective و نقش Promotive . چنانکه از واژه به کار گرفته شده برای این نقش ها نیز برمی‌اید نقش نخست به وجه نگهداری و دوام حاصل از بسته بندی و نقش دوم به جنبه آگاهی دهنده و پیش برنده بسته بندی اشاره دارد.

از دیگر سو توجه ناکافی به موازین بسته بندی بهداشتی موجب گشته است که محصولات مختلف غذایی کشور علیرغم دارا بودن کیفیت بسیار خوب در بدو تولید به دلیل پیدایش پاره ای آلودگی‌های ثانویه و یا عرضه در اندازه ها و اشکالی خارج از استاندارد یا پسند بازار هدف نتوانند به بازارهای جهانی راه یافته و مسیر را برای افزایش سطح تولید داخلی هموار نمایند. بدیهی است با اجرای طرح های فرآوری و بسته بندی بهداشتی ، محصولات غذایی تولیدی کشور ، قابلیت رقابت با محصولات مشابه خارجی را در بازارهای جهانی خواهند داشت.

آلودگی و فساد مواد پروتئینی حیوانی و فراورده های دامی موجب افت قابل توجه ارزش غذایی و نهایتا خروج مواد باارزش غذایی ازچرخه مصرف می‌گردد. از دیگر سو استفاده از گوشت ماهی و سایر آبزیان به عنوان یک منبع غذایی مهم و با ارزش می‌تواند در تامین سلامت جامعه نقش بسزایی ایفا نماید چرا که چربی موجود در گوشت ماهی دارای کلسترول غیر مضر می‌باشد. لکن گوشت ماهی ماده غذایی بسیار حساس و سریع الفسادی است که حفظ کیفیت آن از مرحله صید تا مصرف از اهمیت بالایی برخوردار است، لذا صنایع مربوط به فرآوری و نگهداری این محصول می‌توانند در ارتقای کیفیت و در نتیجه ترغیب مصرف‌کنندگان به استفاده از این فرآورده مهم مؤثر باشند ، با عنایت به این موارد فرآوری و بسته بندی گوشت ماهی به ظرفیت یکهزار و هشتصد تن در سال مد نظر ارائه دهندگان طرح می‌باشد. انجام این امر به صورت دریافت اجرت برای بسته بندی گوشت ماهی از صاحبان کالا بوده و طی آن افت وزنی حدود سی و پنج درصدی ناشی از فرایند فرآوری و خروج امعا و احشا محاسبه می‌گردد و ضایعات ماهی که در تهیه پودر ماهی به کار می‌رود نیز به صاحبان کالا عودت می‌گردد.

علاوه بر اینکه پرداختن به این موضوع دارای توجیه مناسـب اقتصادی است، با اجـرای این طرح ، می‌توان بستر مناسبی را برای اشتغال نیروهای ماهر و نیمه ماهر فراهم آورد که با توجه به ماهیت صنایع غذایی بانوان می‌توانند سهم بسزایی در آن داشته باشند.

فرآوری و بسته بندی گوشت ماهی

پاورپوینت عکاسی

فایل پاورپوینت 19 اسلایدی و قابل ویرایش با موضوع عکاسی

دسته بندی	هنر و گرافیک
فرمت فایل	ppt
حجم فایل	413 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	19

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 5979

تمام فایل ها

قسمتی از محتوا پاورپوینت:

به فرایند ثبت تصاویر به‌وسیله دریافت و ثبت نور بر روی یک سطح حساس به نور، مانند نکاتیو (فیلم) یا سنسور الکترونیکی، گفته می‌شود. الگوهای نوری بازتابیده شده یا ساطع شده از اشیا بر روی سطح حساس به نور (هالوژن نقره یا سنسور) تاثیر می‌گذارد و باعث ثبت تصاویر می‌گردد

lعکاسی دارای سه جنبهٔ علمی، صنعتی و هنری است. عکاسی به‌عنوان یک پدیدهٔ علمی متولد شد و به‌شکل یک صنعت گسترش یافت و همچنین جنبه‌های هنری نیز در آن ظهور کرد

پاورپوینت عکاسیدانلود پاورپوینت عکاسیعکاسی

پاورپوینت حسابداری مدیریت پیشرفته

فایل پاورپوینت 32 اسلاید و قابل ویرایش با موضوع پحسابداری مدیریت پیشرفته

دسته بندی	حسابداری
فرمت فایل	ppt
حجم فایل	346 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	32

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 5979

تمام فایل ها

بخشی از محتوا فایل:

رویکرد مبتنی برفعالیت از پارادایم هایی است که در کسب و کار رونق خاص یافته است، در جهت هزینه یابی این موضوع جایگاه خاصی پیدا کرد که روش ها و تکنیک های مرتبط زیادی را معرفی نمود در این بخش با انواع تکنیک های مهم مبتنی برفعالیت آشنا خواهیم شد به طوری که توانائی لازم جهت کار نسبت به تفکر مبتنی بر فعالیت را کسب می کنید

تغییرات مواردی که تکنیک ها و روش های مدیریتی را از سنتی به نوین ضروری ساخته است:

1. تغییرات فن آوری.
2. رقابت.
3. نیازهای مشتریان و پیامدهای این تغییرات تأثیر قابل ملاحظه ای به مدیریت بنگاه اقتصادی و تغییر دیدگاهها ، تکنیک ها و روش های مدیریتی را از سنتی به نوین ضروری ساخته است

پاورپوینت حسابداری مدیریت پیشرفتهدانلود پاورپوینت حسابداری مدیریت پیشرفتهحسابداری مدیریت پیشرفته

پاورپوینت آناتومی دستگاه تناسلی

فایل پاورپوینت 36 اسلایدی و قابل ویرایش با موضوع آناتومی دستگاه تناسلی

دسته بندی	پزشکی
فرمت فایل	ppt
حجم فایل	11867 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	36

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 5979

تمام فایل ها

فهرست مطالب:

واژن

خونرسانی واژن

رحم

عملکرد رحم

سرویکس

اکتوسرویکس

لیگامان های رحم

لوله های رحمی

تخمدان

نقش تخمدان

خونرسانی رحم

مفاصل لگن

تقسیمات لگن

سطوح لگن حقیقی

اقطار لگن

لیگامانهای لگنی

اشکال لگن

ویژگیهای چهار نوع لگن

پاورپوینت آناتومی دستگاه تناسلیدانلود پاورپوینت آناتومی دستگاه تناسلیآناتومی دستگاه تناسلیدستگاه تناسلی

پاورپوینت یادگیری درخت تصمیم

فایل پاورپوینت یادگیری درخت تصمیم 43 اسلاید قابل ویرایش

دسته بندی	مدیریت
فرمت فایل	ppt
حجم فایل	609 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	43

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 5979

تمام فایل ها

بخشی از محتوای فایل:

مقدمه:

lدر یک مسئله یادگیری با دو جنبه مختلف روبرو هستیم: lنحوه نمایش فرضیه ها lروشی که برای یادگیری برمی گزینیم lدر این فصل برای نمایش فرضیه ها از درخت تصمیم استفاده میکنیم و برای یادگرفتن این درخت از روش ID3 استفاده میکنیم.

درخت تصمیم:

lدرختها درهوش مصنوعی برای نمایش مفاهیم مختلفی نظیر ساختار جملات، معادلات، حالات بازی، و غیره استفاده میشود. lیادگیری درخت تصمیم روشی برای تقریب توابع هدف با مقادیر گسسته است. این روش نسبت به نویز داده هامقاوم بوده وقادر است ترکیب فصلی گزاره های عطفی را یاد بگیرد. lاین روش جزو مشهورترین الگوریتمهای یادگیری استقرائی است که بصورت موفقیت آمیزی در کاربردهای مختلف بکار گرفته شده است.

پاورپوینت یادگیری درخت تصمیمدانلود پاورپوینت یادگیری درخت تصمیمیادگیری درخت تصمیمدرخت تصمیم

پاورپوینت GPS

فایل پاورپوینت 24 اسلایدی و قابل ویرایش با موضوع GPS

دسته بندی	عمران
فرمت فایل	ppt
حجم فایل	2168 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	24

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 5979

تمام فایل ها

فهرست سرفصل ها:

مقدمه

معرفی GPS

کاربردها

اجزای سیستم

منابع خطا در GPS

پاورپوینت GPSدانلود پاورپوینت GPSGPS

شناخت وتبیین زبان( تحلیل کلام)

مطالعه زبان در سطوح مختلف ، همیشه محققان علوم مختلف از جمله فلسفه ، روانشناسی، مردم شناسی ، جامعه شناسی و بالاخص زبان شناسی را مجذوب خود کرده است بررسی ، شناخت و تبیین زبان بعنوان پدیده ای پیچیده ، زنده ، زایاو در حال تحول و چگونگی درک ویژگیهای این پدیده نیازمند رویکردی جزء نگر و ژرف کاوی در بن مایه های زایش ،شکل گیری و تولید واحدهای زبانی می با

دسته بندی	تاریخ و ادبیات
فرمت فایل	doc
حجم فایل	889 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	79

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

مقدمه

مطالعه زبان در سطوح مختلف ، همیشه محققان علوم مختلف از جمله فلسفه ، روانشناسی، مردم شناسی ، جامعه شناسی و بالاخص زبان شناسی را مجذوب خود کرده است .

بررسی ، شناخت و تبیین زبان بعنوان پدیده ای پیچیده ، زنده ، زایاو در حال تحول و چگونگی درک ویژگیهای این پدیده نیازمند رویکردی جزء نگر و ژرف کاوی در بن مایه های زایش ،شکل گیری و تولید واحدهای زبانی می باشد ضرورتی که در گذر زمان که با پیشرفت مداوم زبان شناسی و رشته های مرتبط بیش از پیش رخ می‌نماید.

در راستای این مطالعات و تحقیقات ، شاخه‌ها و رویکردهای مختلف زبان شناسی چون تحلیل کلام ومعناشناسی ، کاربرد شناسی ، تحلیل کلام انتقادی تبلور پیدا کرده است.

فصل اول :

کلیات تحقیق

1-1 مقدمه

در این فصل به بیان ویژگی‌‌ها و اصول مورد نیاز یک تحقیق علمی از قبیل طرح مسئله و بیان سئولات تحقیق ، فرضیه‌ها ، اهمیت و ضرورت موضوع تحقیق ، اهداف و کاربردهای آن ، روش شناسی و محدودیتهای تحقیق پرداخته خواهد شد.

1-2 طرح مسئله و بیان سئوالات تحقیق:

همه محققان علاقه مند به بحث تحلیل کلام در جستجوی یافتن پاسخ به این سئوال هستند که کلام یا متن چگونه تولیدوتحلیل می گردد؟

آیا موقعیت و جهان پیرامون متن است که معنی را تعیین می کند یا خود متن به تنهایی می‌تواند نمایانگر معنی باشد ؟

چه ویژگیهایی در تشکیل یک متن یا کلام لازم است ؟

در این میان تفاوت‌های کلامی ناشی از تفاوت‌ها فرهنگی ، اجتماعی و جغرافیایی موجود در گونه های زبانی و زبان‌های مختلف رخ می نماید . رساله حاضر در پی شناخت تفاوت‌های کلامی در دو جامعه‌ی‌زبانی ایرانی و غربی می باشد به منظور مشخص کردن چهار چوب موضوع مورد بررسی و اجتناب از گستردگی آن ، تفاوت‌های کلامی سیاست پیشگان و رجال سیاسی غربی و ایرانی حول محور قطعیت و عدم قطعیت در سخنرانی ها و گفتگوهای ایشان مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

تحقیق حاضر به لحاظ نظری با تکیه بر اصول و مبانی تحلیل کلام‌وتحلیل کلام انتقادی در صدد تبیین سئوالات زیر می باشد:

1. آیا وجوه مشترک ومتفاوتی در گفتمان‌های رجال سیاسی ایرانی و غربی از نظر قطعیت و عدم قطعیت دیده می شود؟
2. آیا در چهارچوب نظریه هالیدی مسئله قطعیت[1] و عدم قطعیت گفتمان ایرانی و غربی قابل تبیین است ؟

1-3 فرضیه تحقیق:

1. گفتمان سیاسی حاکم بر دو جامعه زبانی ایرانی و غربی متفاوتند .
2. در چارچوب نظریه‌ی هالیدی مسئله‌ی قطعیت و عدم قطعیت در گفتگو های سیاسی ایرانی و غربی به طور جامع قابل تبیین است

1-4 اهداف و کاربرد تحقیق:

این تحقیق اهداف و کاربردهای ذیل را دنبال می کند .

1-4- 1 اهداف

الف) بررسی گفتمان های سیاسی از بعد تحلیل کلام انتقادی

ب) آشکار ساختن رابطه متن و ایدئولوژی:

تحلیل گفتمان از زمان پیدایش همواره در صدد بوده است تا نشان دهد که هیچ متن یا گفتار و نوشتاری بی طرف نیست بلکه به موقعیتی خاص وابسته است این امر ممکن است کاملا ناآگاهانه وغیر عامدانه باشد .

ج)ارائه روشی جدید در مطالعه متون ، رسانه ها ، و گفتمان سیاسی.

1-4-2 کاربردهای تحقیق:

الف) به دست دادن سازوکارهایی در جهت تشخیص متون مختلف از بعد تحلیل

کلام انتقادى

ب) استفاده از زبان در جهت معرفی دیدگاه های سیاسی فرهنگ های متفاوت . ج) به کار گیری راه کارهای نوین در امر ترجمه و تفسیر متون

کاربرد یافته های تحقیق در آموزش زبان از قبیل روش تدریس، مهارت های زبانی چون درک شنیداری ،خواندن، درک مطلب و دستور.

1-5- پیشینه‌ی تحقیق:

تحلیل کلام در ابتدا تنها به عنوان متممی برای مطالعات و تحلیل های کلاسیک محتوا مطرح شد ولی اکنون به نظر می رسد که رویکرد تحلیل کلام در مطالعات رسانه های همگانی ، علوم سیاسی و... مورد قبول واقع شده است . با وجود این کارهایی که در این زمینه انجام شده است (در غرب و نه در ایران ) هنوز محدود و در عین حال بسیار پراکنده و متنوع بوده و محدود به حوزه خاصی نیست . عمدة این کارها تئاتر از گرایش های زبان شناختی تحلیل کلام ، تحلیل متن و نشانه شناسی است . (رک ، فرکلاف ، تحلیل گفتمان انتقادی ، 1995، وندایک ، مطالعه بین رشته ای اخبار به مثابه گفتمان ، 1991 ) اکثر این کارها که در انگلستان و فرانسه انجام شده‌اند به ابعاد ایدئولوژیک پیام های رسانه ها توجه خاصی مبذول داشته اند . (رک ، آسابرگر، 1991) در ایران نیز ،‌در این زمینه پایان نامه ها و تحقیقات محدودی به چشم می خورد که از زوایای مختلفی به بررسی این موضوع پرداخته اند .

یکی از تحقیقات انجام شده در زمینه ی تحلیل کلام انتقادی پایان نامه ای کارشناسی ارشد مهدی دمالی امیری از پشوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تحت عنوان تبلور ایدئولوژی و قدرت در کلا م تحلیل انتقادی اخبار رسانه ای است او در این تحقیق ضمن معرفی پیشینه و ساختار تحلیل کلام انتقادی و خواستگاه آن به بررسی فرضیه های ذیل می پردازد.

هیچ متن خنثی یابی طرفی وجود ندارد متون دارای بار ایدیولوژیک می باشند نحو متن نیز معنادار است زیرا نحو دارای معنای اجتماعی و ایدیولوژیک است و این معنا در جای خود به عواملی که دال هارا می‌سازند از قبیل رمزها ، بافتها و مشارکت وابسته است هر متنی به یک منبع قدرت یا اقتدار (نه لزوما سیاسی) مرتبط است.

در این تحقیق آمده است که جنبشهای اجتماعی برای به کرسی نشاندن ادعای خود مبنی بر وجود ظلم و ستم در جامعه ای ادبیات تحلیل کلام را گشترش داده اند از دیدگاه تحلیل کلام انتقادی که متأثر از نظریه انتقادی مکتب فرانکفورت و تفکرات مارکسیستی است.

زبان بر پایه ای سه گذاره ای مقدماتی استوار است نخست تمامی نشانه ها مادی هستند و به شکل فیزیکی تبلور می یاید دوم نشانه ها ماهیتی اجتماعی دارند. سوم چون نشانه زبان اجتماعی اند هر رویکر دبه زبان باید بر گفتار متمرکز باشد.

خارج از گفتار زبان فاقد حیات است و شکل نشان ها بیش از هر چیز با سازمان اجتماعی مشارکت کنندگان در آن مشروعیت می یابد ( امیری 1380 : 8-10).امیری ضمن برخی از مفاهیم نظری در زبان شناسی انتقادی از قبیل ساختار خرد و کلان قدرت به عنوان کنترل با ارائه ای شواهد زبانی و تحلیل آنها که غالباّ از متون رسانه ای می باشند موفق به تأیید فرضیه های تحقیق می شود ( همان 115 – 29).

پایان نامه سید فاطمه علوی (1381 ) تحت عنوان بررسی دیدگاههای روایی در سه داستان کوتاه صادق چوبک رویکرد تحلیل کلام انتقادی از دانشگاه تهران پژوهش دیگری است که ادبیات را از نگاه راجرفاولر در چارچوب تحلیل کلام انتقادی مورد بررسی قرار داده است.

علوی در این پایان نامه تحلیل ایدئولوژیک دیدگاه نویسنده را در تعامل با خواننده هدف غایی رویکرد تحلیل کلام انتقادی معرفی نموده است بر این اساس این پایان نامه طبق نظر فاولر و دیگر تحلیل گران کلام انتقادی ادبیات نه به عنوان هنر کلامی بلکه به عنوان زبان و به عنوان کلام در نظر گرفته می شود پس می توان همانند متون دیگر بستری برا ی انتقال ایدئولوژی و در نتیجه ابزاری انتقادی باشد وی در این تحقیق تلاش می کند که برای سئوالاتی همچون :

1- خوانده آثار صادق چوبک چه راههای برای فهم موظع راوی در لحظات پردازش داستانهایش در اختیار دارد؟

2- چرا خوانده داستانهای کوتاه صادق چوبک گاهی با شخصیتها احساس یگانگی و همدردی می کند و گاهی آنها را از خود مستقل و متفاوت می بیند؟

پاسخ بیابید(1381-4)

علوی ( 1381-28) به نقل از فائولر چهار موضوع محوری در نقد زبان شناختی مطرح می نماید این چهار موضوع برای درک مدل نقشه متنی فائولر که ریشه در تحلیل کلام و نیز تحلیل کلام انتقالی دارند عبارتند از

1- ادبیات به منزله ای زبان

2- ادبیات به منزله ای کلام

3- رابطه ای زبان و ایدئولوژی

4- نقش خواننده

برای فائولر ساختار اجتماعی و ایدئولوژی منابع اصلی دانش و مفرضیات در چهارچوب نقد زبان شناختی هستند ایدئولوژی عبارت است از نظام باورها و ارزشها و مقولاتی که شخص یا جامعه با ارجاع به آنها جهان را درک می کند و این زبان است که نقش حیاتی در تثبیت باز تولید و تفسیر ایدئولوژی ایفا می‌کند و به طور کلی منظور او از ایدئولوژی مجموع ارزشها یا نظام اعتقادی است که زبان متن منتقل می کند و در این دیدگاه خواننده به اندازه نویسنده در تولید فراساخت و فرا معنی مهم است. (همان 31-30)

علوی با پاسخ به پرسشهای تحقیق خود نتیجه می گیرد که از نظر ایدئولوژی با توجه به اینکه راوی داستان موضع بیرونی و عینی نسبت به شخصیتها و وقایع اتخاذ کرده است این متون بر اساس برشی واقعی از اوضاع اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی زمان نوشته شده است.

یار محمدی در کتاب شانزده مقاله در زبان شناسی کاربردی مقاله سیزدهم را به میزان قطعیت در متون نوشتار، علمی و ادبی دانش آموزان اختصاص داده است.

یار محمدی میزان قطعیت یا افال وجهی در کلام را یکی از نتایج عملکرد تعاملی زبان می داند وی به نقل از کتاب مقدمه ای بر دستور نقشه گرایی هالیدی ( 1985) می گوید . هالیدی سه نقش عمده بر زبان قائل است .

1- عملکرد تجربی که ضمن آن شخص تجربه و احساس خویش از عالم را بیان می کند.

2- عملکرد تعاملی که گوینده یا نویسنده از قضیه ای استفاده می کند تا با دیگران ارتباط برقرار کند.

3- عملکرد متنی که ضمن آن گوینده یا نویسنده پیامی را به دیگران منتقل می کند.

هر یک از این عملکردها به صورت مختلفی ادا می شوند یکی از جنبه های تعاملی زبان ارایه ای میزان قطعیت در کلام است عبارت است از نگرش گوینده یا نویسنده نسبت به میزان توفیق انجام عمل یا سئوال را می توان با قطعیت تمام یا نفی و یا اثبات جواب داد نفی یا اثبات درد دو قطب متقارن قرار دارند لذا این حالت نفی و اثبات را می توان با تقارن نامید حالت مختلف دیگر را می توان بی تقارن خواند که ضمن آن گوینده با استفاده از افعال و تغییرات خاص مانند : احتمال دارد، ممکن است، شاید و غیر مطلب را با درجه های مختلفی از قاطعیت بیان می کند وی در این مقاله خاطر نشان می سازد که درصد قطعیت در نوشته های علمی دانش آموزان بیشتر از نوشته های ادبی ایشان است البته یارمحمدی میزان قطعیت را در چهارچوب تحلیل کلام بررسی کرده است نه تنها تحلیل کلام انتقادی.

آقای گلزاده در رساله دکتری تحت عنوان ( مقایسه و نقد رویکردهای تحلیل کلام و تحلیل کلام انتقادی در تولید و درک متن ) ابتدا به بررسی رویکردهای مختلف تحلیل کلام و خواستگاه آنها پرداخته سپس ضرورت تحلیل کلام انتقادی را مطرح نموده است.

وی در بخشهای از پایان نامه خود با تجزیه و تحلیل متون برگزیده از رسانه های ایرانی نشان می دهد که آنچه برخی از متون بخصوص متون سیاسی و اجتماعی رسانه ها را شکل می بخشد ایدئولوژی و جهان بینی حاکم بر آنها ست.

آقا گلزاده همچنین با انتخاب متون مختلف فلسفی ، عرفانی ، علمی غیره ترجمه ای با استفاده از ساخت افعال از جهت وجه : التزامی ، اخباری، ساخت صفات و قیود، ساختهای دستوری مستقیم و غیر مستقیم ، معلوم و مجهول و عوامل انسجام از قبیل پیوندهای انسجامی همچون افزایشی ، نقیضی، علی، شرطی و انسجام واژگانی مانند هم آوای واژگانی و پیوستگی معنای در چهارچوب هالیدی و فرکلاف و فالر به نتایج ذیل دست یافت.

1- تراکم متغیرهای قطعیت و یقین در متون فلسفی بسیار بیشتر از بسامد متغیرهای عدم قطعیت می باشد.

2- درصد بسامد متغیرهای قطعیت و یقین در متون عرفانی بسیار بالاتر از متغیرهای عدم قطعیت یا احتمال در متون عرفانی است.

وی بر پایه نتایج حاصل شده ، درستی فرضیه خود مبنی بر دخالت موثر جهان بینی ، شناخت و ابزارهای شناخت در تولید و درک متن از سوی نویسنده یا گوینده را اثبات نموده است.

1- 6 روش تحقیق

روش تحقیق حاضر ، روش توصیفی-تحلیل است که بر اساس دو بخش ذیل تحقق یافته است:

الف) نوع داده ها و نحوه گردآوری آنها .

بی تردید از محور های اساسی هرگونه ارزیابی و سنجش علمی میان پدیده ها و متغیرهای گوناگون در تحقیقات و پژوهشها وجود ویژگی « قابلیت مقایسه بودن » است و این مهم جزء با تحدید و مطالعه در چهار چوب اجزای همسان و شرایط یکسان حاصل نخواهد شد از اجزاء همسان برابری و تشابه متغیرهای مورد مطالعه را مراد می کنیم و شرایط یکسان را به معنای بستر زمانی و موضوعی واحد به کار می بریم.

بر این اساس ارزیابی و اندازه گیری آثار و نتایج متفاوت یا متشابه ناشی از متغیر های مورد بررسی و در نهایت تحلیل آنها شالوده ای قابل اتکا و مبنایی صحیح خواهد داشت.

در تحقیق حاضر نیز جمع آوری داده ها محدود و مقید به شروط پیش گفته بوده است . از اجزای همسان در این تحقیق هم ترازی مقامات و رجال سیاسی دو جامعه مورد بررسی در سطح روسای جمهوری و وزرای امور خارجه می باشد.همچنین شرایط یکسان موضوع واحد یعنی حمله نظامی آمریکا به عراق – زمان واحد یعنی اسفند 81 لغایت مرداد ماه 82 و شیوه واحد ابراز نظرات و عقاید از طریق سخنرانی و مصاحبه مطبوعاتی را در بر می گیرد.به تناسب موضوع تحقیق و فاصله زمانی آن با انجام تحقیق رسانه های همگانی مکتوب شامل مطبوعات ( همشهری، ایران ، ....) ، و اطلاعات منعکس شده در سایتهای اینترنتی (BBC-ششم فوریه 2003 و CNN- هجدهم جولای 2003 ) منابع گردآوری داده ها بوده اند.

ب) نحوه تجزیه و تحلیل داده ها

بر طبق نظر بارکوس تحلیل محتوا به معنای تحلیل علمی پیامهای ارتباطی است . پیام می تواند به صورت رمان ، یادداشتهای سیاسی و سخنرانی سر مقاله باشد از نظر وی این روش کاملا علمی است و با وجود جامع بودن از نظر ماهیت نیازمند تحلیلی دقیق و منظم است.(بارکوس ،1951، 8)

روش تجزیه و تحلیل پایان نامه ی حاضر روش تحلیل محتوا بر اساس شاخص‌های زبانی است. این شاخص‌ها عبارتند از افعال وجهی ، افعال کمکی ، افعال ربطی ، قیدها ، وجه اخباری ، وجه شرطی ، وجه التزامی ، وجه امری ، جملات معلوم و مجهول و..

در ادامه یک صد جمله از رجال سیاسی ایرانی و یک صد جمله از رجال سیاسی غربی انتخاب شده است و این شاخص ها در این جمله به صورت درصد اندازه گیری شده است . با استفاده از کارشناسان آمار درصد شاخص ها و فراوانی آن ها در جملات مزبور به منظور درک قطعیت و عدم قطعیت در جدول هایی که در پایان آمده است ارائه شده است . در تحقیق حاضر به روش استقرایی عمل شده و نتیجه گیری نهایی حاصل بررسی جزء جزء واژگان است که به یک تعبیر معناشناختی منتهی شده است .

فصل دوم:

مروری بر تعاریف تحلیل کلام

2-1 مقدمه

در این فصل ادبیات تحلیل کلام معرفی می گردد . تحلیل کلام در هر دوره ای از زندگی اجتماعی انسان در چارچوب رویکردی خاص تعریف شده و مورد تحلیل قرار گرفته است . هر یک از رویکردها نقش مهمی در آنچه که امروز بهعنوان رشته تحلیل کلام و تحلیل کلام انتقادی مطرح است . داشته اند . تحقیقات جان سینکلر و مالکم کولت هارد و آراء زبان شناسان نقش گرایی چون رومن یاکوبسون ، تروبتسکوی و ویلم متسویس از حلقه زبان شناسان پراگ ، رایزلف از مکتب زبان شناسی کوپنهاگ ، ماسینوفسکی ، فرث ، جین آستین ، سرل ، گرایس ، دل هایمز همگی در زایش و .... تحلیل کلام نقش داشته اند که به طور خلاصه در این فصل به بررسی آن ها پرداخته خواهد شد . سپس به بررسی مطالعات هلیدی می پردازیم که دوران شکوفایی زبان شناسی متن و تحلیل کلام با وی شروع شد و زبان شناسان دیگر عموما متأثر از دستور نقش گرای وی بوده اند .

2 -2 مروری بر تعاریف تجزیه و تحلیل کلام :

کلام به قطعه ای پیوسته از زبان مخصوصاً زبان گفتاری اطل اق می شود که از جمله بزرگتر باشد. در واقع کریستال به نقل از لوینسون گفتمان را یکسری پاره گفتار [2] میداند که بدون توجه به ساخت زبانی آن تشکیل یک واقعه گفتاری [3] مشخص می دهد.مثل یک مکالمه، لطیفه ، سخنرانی یا مصاحبه (کریستال، 1991 ، 106 ). یارمحمدی ( 1372 ، 261 ) در تعریف کلام، آن را واحدی مرکب از جملات مرتبط به هم می داند.

لطفی پور (1371،23) معتقد است که کلام فرایندی است که طی آن کلیه عوامل حاکم برکاربرد زبان در بین انسان ها شامل عوامل متنی، اجتماعی، فرهنگی، بین شخصی و غیره برای تبلور و شکل گیری پیام به تعامل می پردازند.

اصطلاح کلام ظاهراً اولین بار در مقاله "تحلیل کلام" نوشته زلیک هریس [4] بکار رفته است. هریس در این مقاله دیدی صورت گرایانه و ساخت گرایانه از سازه های بزرگتر از جمله دارد و می گوید: « تحلیل کلام نگاهی صرفاً صورت گرایانه به متن است» او معتقد است بحث راجع به گفتمان را از دو بعد می توان سامان داد:

1- بسط روالها و روش های معمول در زبان شناسی توصیفی وکاربرد آنها در سطح فرا جمله (متن) .

2- رابطه بین اطلاعات زبانی و غیر زبانی مانند رابطة زبان ، فرهنگ ، محیط و اجتماع.

در بعد اول صرفاً اطلاعاتی زبانی مدنظر است ولی در بعد دوم اطلاعات غیرزبانی مثل فرهنگ، محیط و غیره که در خارج از حیطه زبانشناسی است. (زلیک هریس، 1952 ، 28 )

باغینی پور ( 1375 )[5] معتقد است "به هر حال با تسلط بلامنازع دستور گشتاری چامسکی برزبان شناسی و با توجه به برداشت چامسکی از گشتار به عنوان ویژگی درون جمله ای، کوشش‌های هریس راه به جایی نبردو قطعات بزرگتر از جمله مورد بحث قرار نگرفت و در دهة هفتاد قرن بیستم مطالعة کلام به‌عنوان شعبه ای مجزا و جا افتاده از زبان شناسی مقبولیت یافت".

آدام جا ورسکی و نیکلاس کاپلند(1998 ،106 ،98 )در مبحث گفتمان و تحلیل کلام می گویند که اصطلاح تحلیل کلام را اولین بار زلیگ هریس در سال 1952 به عنوان روش بر تحلیل زنجیره کلام یا نوشتار بکار گرفت. به نظر هریس (1952 ،1) ، تحلیل کلام یعنی ادامه رویکرد زبان شناسی توصیفی اما در حد فراتر از جمله و همچنین ارتباط و همبستگی بین فرهنگ و زبان تلقی می شود. او ازروش توزیعی ای که بر اساس آن چگونگی به دنبال هم و یا درکنار هم قرار گرفتن عناصرزبانی مشخص می شود واینکه چگونه عناصر زبانی درمحیط مشابه دنبال هم قرار می گیرند، حمایت می نمود. او معتقد بود که بدین گونه طبقات معادل یا هم سنگ به وجود می آیند وترکیب طبقات در متن را سبب می شود. او برای بسط مفهوم معادل یا هم سنگ از اصطلاح گشتار دستوری استفاده می کنند که البته این اصطلاح درنزد دستوریان زایشی بعد از چندی مفهومی آشنا گردید او به کمک این مفهوم می گوید : " جمله معلومی چون (A) دارای معادل ساخت

مجهولی چون جمله(B) است."

I) Casals plays the cello

II) The cello is played by casals

زیرا هر ساخت معمولی دارای یک ساخت مجهول معادل خود است (هریس ،1952،19).

کاربرد گشتار در نظریه هریس برای کاهش طبقات هم سنگ در یک متن بوده است.

اما با مطرح شدن مفهوم گشتارها به عنوان یک ویژگی درون جمله ای توسط چامسکی و دیدگاه غالب او در زبان شناسی که به طرح زبان شناسی زایشی – گشتاری منجر گردید ،تلاش های اولیه هریس در خصوص متن به عنوان واحد زبانی ادامه نیافت و رویکرد های گفتمانی ( تجزیه و تحلیل کلامی )را نمی توان به عنوان توسعه و تکامل مدل هریس دانست .

تامپسون (1985،99-98) معتقد است که تحلیل کلام قبل از هر چیز و هر کس به جان سینکلر،ملکم (1975،1) و دیگر اعضاء گروه مرکز تحقیقات زبان انگلیسی دانشگاه بیرمنگام ارتباط دارد.

مدل تحقیقات تحلیل کلام بیرمنگام بر مبنای جنبه های زبان شناختی تعامل بین معلم و دانش آموز استوار است که این مدل را سینکلر و کولت هارد ارایه کردند.

تامپسون در مورد تحلیل کلام معتقد است:

« گسترش و بسط سریع پیکره ی مطالب به مطالعه موقعیت اجتماعی ای که در آن موقعیت کلام به کار می رودبستگی دارد. اگر چه مرزبین مطالعه گفتار و مطالعه متن نوشتاری چندان قاطع و روشن نیست » تامپسون(74،1984)

مالم کایر (101،2000)معتقد است که در زمینه گفتمان سه رویکرد اصلی وجود دارد:

1.رویکردی که بنیاد زبان شناختی دارد و تحت تاثیر آراء مایکل هلیدی است.

2.رویکردی که بیشتر بر بنیاد جامعه شناختی استوار است و تحت آراء هارولدگارفنیل قرار دارد.

3.رویکرد سومی وجود دارد که توجه خاصی به رابطه بین زبان و ایدئولوژی دارد که تحت عنوان زبان شناسی انتقادی مشهور است.

شفرین ( 1994 ، 34- 23 )سه رویکرد نسبت به کلام معرفی می نماید که این رویکردها عبارتند از: دیدگاه ساختاری نسبت به گفتمان، دیدگاه نقش گرایی و دیدگاه کلام به عنوان پاره گفتارها [6] .

1.در"دیدگاه ساختاری" کلام عبارت است از مجموعه سازه هایی که رابطه خاصی با هم دارند و فقط می توانند در آرایه های [7] محدودی رخ دهند . در این دیدگاه بر نحوه‌ی نقش گذاری واحدهای زبانی در رابطه بایکدیگر تاکید شده و نقش یا بافت موقعیتی که کلام جزئی ازآن است و بطور کلی فرایند ارتباط زبانی نادیده گرفته‌شده است.

2.در "دیدگاه نقش‌گرایی" مطالعه کلام یعنی مطالعه همه جنبه های زبان در کاربرد. در اینجاکلام را یک نظام می انگارند که از طریق آن نقش های خاصی تبلور می یابند. اگر چه در این دیدگاه ممکن است قاعده‌مندی‌های صوری به خوبی مورد بررسی قرار گیرند اما توصیف نقش گرایانه کلام در نهایت توجه تحلیل گر را از مبنای ساختاری این قاعده مندی ها به انگاره‌های گفتاری که برای استفاده در مقاصد خاص ودربافتی خاص به کار می روند جلب می کند (شفرین 1994 ، 32-31).

3.رویکرد سوم به کلام به مجموعه ای از پاره گفتارها نظر می کند. به کارگیری عنوان « مجموعه ای از پاره گفتارها » بیانگر این نکته است که در این رویکرد، کلام واحدی بزرگتر از دیگر واحدهای زبانی است و در نتیجه از چند واحد کوچکتر به نام پاره گفتار و تشکیل شده است. همچنین استفاده از اصطلاح «پاره گفتار» به جای جمله نشان دهنده این است که کلام مجموعه ای از واحدهای بافت مند زبان است و مجموعه ای از واحدهای بافت زدایی شده ساخت زبان نمی باشد. (همان)

با بررسی سه رویکرد فوق نسبت به موضوع کلام، به نظر می رسد نگرش سوم میان دو نگرش نقش گرایی که برکاربرد زبان در بافت تکیه دارد ونگرش ساختاری که برالگوهای گسترده تکیه دارد تعادل برقرار می کند. (شفرین، 1994 ،40)

صرف نظر از وجود اختلاف نظر در تعریف تحلیل کلام، بیشتر زبان شناسان بر این مطلب اتفاق نظر دارند که تحلیل کلام مطالعه نظام مند نحوه آرایش جمله ها در متن اعم از گفتاری یا نوشتاری و ارتباط آن با بافت غیر زبانی1 و شرکت کنندگان2 است.

با توجه به تنوع آراء در چگونگی زایش و بالندگی تحلیل کلام در ادامه این فصل از پایان نامه ،آراء مکتب ها و نظریه هایی که در این امر تاثیر گذار بو ده اند به اختصار بررسی خواهد شد.

2-3 نظریه‌های موثر در شکل گیری تحلیل کلام:

2-3-1 نقش گرایی در مکتب پراگ

زبان شناسی نقش گرا ابتدا با پژوهش‌های زبان شناسان مکتب پراگ همچون رومن یاکوبسون₃ نیکولای تروبتسکوی₄ و ویلم متسیوس همزمان با تشکیل حلقه زبان شناسان پراگ در سال 1926آغاز گردید (سیمپسون،1980، 103). این زبان شناسان اگرچه در برخی موضوعات چون زبان شناسی همزمانی و در زمانی، همچنین یکپارچگی نظام زبان با سوسور ₅ اختلاف نظر داشتند اما پژوهشگران این مکتب همواره خود را مرهون زبان شناسی ساخت گرای سوسور می دانستند(لاینز1984،224). یکی از دستاوردهای مهم زبان شناسی نقش گرای مکتب پراگ که ارتباط نزدیکی با موضوع تحلیل کلام دارد عبارت از این است که این زبان شناسان چگونگی شکل گیری مفاهیم دردرون ساخت جمله های زبان و همچنین میزان بار معنایی نهاد و گزاره و بخش های سازنده آنها را نیز از دیدگاهی نقش گرایانه و روان شناختی مورد توجه قرار دادند. بعلاوه آنان دربارة روند تغییر ارزش معنایی واژه ها، با کاربرد آنها در بافتی خاص نیز نقطه نظرات قابل توجهی ارائه نموده اند.

ویلم متسیوس مسأله « نمای نقشی جمله » در ارتباط با ساخت زبان را مطرح می نماید. او معتقد است که صورت بی نشان جمله تحت تاثیر عواملی همچون اطلاعات کهنه ونو، برجسته سازی،ساخت اسنادی، ساخت شبه اسنادی و مجهول سازی می تواند تغییر کند. یعنی عنصری که در یک جمله جزء مبتدا است و از نوع اطلاعات تازه یا نو محسوب می شود در جمله ای دیگر جز اطلاع کهنه قلمداد می گردد. به سخن دیگر در برخی از زبان‌ها از لحاظ ترتیب ، موقعیت ارتباطی گوینده‌وشنونده ساخت نحوی جمله را مشخص می کند. همچنین ساخت جمله به ویژه از راه آنچه اطلاعات پیش زمینه ₁ و آنچه به عنوان اطلاعات نو به شنونده داده می‌شود مشخص می گردد ( سیمپسون 1980 ، 103 ). همه نقش گرایان ‌به‌حالت چند نقشی بودن زبان اعتقاد داشتند و علاوه بر نقش توصیف گری، نقش عاطفی، نقش های اجتماعی و ترغیبی را مورد تاکید قرار می دادند. نقش های گوناگونی که زبان شناسان نقش گرا همچون مارتینه، هالیدی و یاکوبسون معرفی نمودند کامل کننده یکدیگرند و اینگونه به نظر می رسدکه طرح یاکوبسون از انسجام‌بیشتری برخوردار است (لاینز، 1984 ، 224).

2-3-2 نقش گرایی در مکتب کپنهاگ

لوئی یلمزلف از مکتب زبان شناسی کوپنهاک ، از دیگر زبان شناسانی است که در شکل گیری و رشد تحلیل متن نقش داشته است (هالیدی،1994 ، xxii).یلمزلف بر خلاف سنت زبان شناسی حاکم که واژه را در مرکز توجه قرار داده بود با اتخاذ روش شناسی جدید یعنی قیاس، از متن شروع کرد و متن‌های زبانی مناسب برای توصیف زبان برگزید او در کتاب « در آمدی بر نظریه ای دربارة زبان » برای توصیف دقیق زبان ، روش قیاس یعنی حرکت از کل یا طبقه به جزء را بر گزید. همچنین ، توجه به اصول منطقی یعنی جامعیت ، سادگی و خالی از تناقض بودن توصیف را مورد تاکید قرار داد. او زبان را به عنوان یک طبقه کلی و به صورت نظامی به هم بافته درنظرمی گیرد که تمامی متن های زبانی راشامل می شود (یلمزلف، 1934 ، 11 ).

به عقیده یلمزلف (1943 ، 13 ) متن های زبانی واقعیت های انتزاعی هستند که از طریق به کار گیری قضایا و نظرات منطقی سودمند و آزمون پذیربر توده ای از گفتار مربوط به زبانی خاص استنتاج می شوند. بر این اساس نظام روابط ساختی زبان از تجزیه طبقه ای متن های زبانی از راه تحلیل یا تجزیه نقشی به دست می آید، بدین ترتیب که هر بار متن به بخش های کوچکتر تجزیه می شود و این کار ادامه می یابد تا تجزیه کامل گردد و سرانجام عناصر بنیادین و تجزیه ناپذیر زبان مشخص شود. یلمزلف این گونه زبان شناسی را که بر پایه توصیف مشخصه های بنیادی قراردارد زبان شناسی مشخصه های بنیادی می نامد .( یلمزلف ، 1943 ، 80 - 70)

2-3-3 نقش گرایی در مکتب لندن

در مکتب زبان شناسی لندن در دهه های 1930 تا 1950 نظریه ای توسط جان فرث مطرح گردید که درآن معنا شناسی و واج شناسی اهمیت اساسی داشتند. بطور کلی فرث نظریه خود را بر پایة توجه به دو زمینه‌ی ویژه بررسی زبان یعنی توصیف معنی بر پایه « بافت موقعیت و واج شناسی نوایی» ارائه نمود.( سیمپسون، 1980 ، 225 )

اصطلاح « بافت موقعیت»نخست بوسیله براون مالینوفسکی (1884) مردم شناس لهستانی تبار که بیشتر عمر خود را در انگلستان گذراند، بکارگرفته شد. وی در این مورد معتقد بود که زبان های زنده نباید همانند زبان های مرده جدا از بافت موقعیتی شان مورد پژوهش قرار بگیرند بلکه باید در متن رویدادهایی که از آن ها استفاده می شود ، مثل شکار، کشاورزی ، ماهیگیری و غیره مطالعه شوند. دلایل مالینوفسکی عمدتاً بر مبنای مشاهدات وی از روشی بود که مردم مورد نظر وی با استفاده از آنها زبان را در چارچوب فعالیت های روزانه شان به کار می‌بردند و بنابراین جزء لاینفک رفتار آنها به شمار می رفت(سیمپسون ، 1980 ، 220 ).

پس به اختصار می توان گفت که مالینوفسکی با مطرح کردن بافت موقعیت نظریه ای ویژه در خصوص معنی و زبان ارائه نمود و در بررسی معنی، بافت موقعیت اساس بینش او را تشکیل می داد. او جمله را داده اصلی زبان و نیز ابزار اجتماعی بسیار مهم می دانست، از این رو او زبان را به عنوان پدیدة ویژه رفتاری در نظر می گرفت . علاوه براین او معنی هر گفتار را بر پایة مجموعه ای از شرایط و نیز چگونگی تاثیر بر آن ها توصیف می کرد. به این ترتیب مالینوفسکی معتقد بودکه معنی هر گفتار تنها در بافت موقعیت آن مشخص می شود و بنابراین معنی را با کاربرد برابر می دانست .( فرانسیس دنین [8]، 1967 ، 300)

ج . آر. فرث برخلاف دیگر زبان شناسان که جمله را داده اصلی در بررسی زبان می دانستند متن زبانی را در بافت موقعیت به عنوان داده و واحد بررسی در نظر گرفت و به ویژه بر تحلیل نوایی متن تاکید داشت. (مالم کایر ، 2000 ، 314 )

فرث بافت موقعیتی را تنها ابزار بیانگر معنی نمی دانست بلکه آن را به عنوان یکی از ابزارها یا روش های توصیفی زبان تلقی می کرد،همچنان که دستور را نیز ابزار دیگری، البته با شکلی متفاوت ولی با ماهیت انتزاعی مشابه، برای توصیف زبان می دانست. زیرا در نظر او زبان شناسی سلسله مراتبی متشکل از چنین روش هایی است که همگی بیانگر مسئله معنی متن هستند ( فرانسیس دنین ، 1967 ، 306)

فرث تاکید می کند که بررسی زبان بر پایه بافت موقعیت مستلزم این است که بافت موقعیت همراه با متن زبانی مورد نظر تحلیل شود.

در تحلیل درونی متن زبانی، فرث سطح یا سطوح تحلیل آوایی، تحلیل واژگانی ، تحلیل دستوری و تحلیل موقعیتی را مطرح می نماید. به عقیده فرث "معنی" ترکیبی از روابط بافتی است که علاوه بر محیط اجتماعی و بافت موقعیتی خاص نقش های آوایی ، صرفی و نحوی را نیز شامل می شود( فرث، 1957 ، 20-19).

2-3-4 نظریه کنش گفتار و گفتمان

نظریه کنش گفتار یکی از نظریاتی است که در تکوین و تکامل تحلیل کلام نقش به سزایی داشته است. جین آستین فیلسوف دانشگاه آکسفورد نخستین کسی بود که این نظریه را در دهه 1930 ارائه نمود و به نقش های فعل و به تبع آن جملات در فرایند کلام اشاره کرد. به گفتة وی "فعل" در بسیاری موارد فقط مبادله اطلاعات نمی کند بلکه با خود عمل معادل است . برای مثال وقتی شخص می گوید «معذرت می خواهم» عمل معذرت خواهی درست موقعی به وقوع می پیوندد که شخصی این جمله را به زبان می آورد و نه قبل از آن، در چنین مواردی گفتن برابر با "کنش" است و گوینده با به زبان آوردن این جمله کاری را انجام میدهد. آستین این فعل ها را کنشی نامیده وآنها را از جمله های قطعی [9] که بیانگر واقعیتی یا توصیف کننده وضعیتی هستند متمایز نموده است. (آستین1962،5-3).

سرل در سال 1975 در مقاله ای تحت عنوان کنش های گفتاری غیر مستقیم [10] بین معنای مورد نظر گوینده. و معنای جمله تمایز قائل می شود. در استعاره ها، طعنه ها، کنایات ، اشارات ، این دو معنا به گونه ای مختلف از یکدیگر باز شناخته می شوند. به عنوان مثال در یک گفته تحت اللفظی منظور گوینده دقیقاً همان معنای جمله است بنابراین منظور با معنای جمله منطبق است. در حالی که در یک گفته استعاری گوینده می گوید که s همان p است اما از لحاظ استعاری منظورش این است کهs باRبرابراست .بنابراین درک معنای این گفته وابسته به درک معنای منظور گوینده جمله است (سرل ، 1979 ، 22 ).

اینکه هر کس به جای استفاده از کنش مستقیم مایل به استفاده از کنش غیر مستقیم می باشد ناشی از ملاحظات رعایت ادب است، با بیان عبارتی نظیر " can you" در حالت در خواست غیر مستقیم هدف گوینده ، آگاهی یافتن از توانایی های مخاطب نیست بلکه وی را در پذیرفتن و یا رد کردن تقاضا آزاد می گذارد. (همان)

خلاصه اینکه معرفی نظریه کنش گفتار منجر به افزودن بعد جدیدی در مطالعات زبانی شد و معنا شناسی دو بعدی را تبدیل به منظور شناسی سه بعدی کرد که در آن بررسی مقبولیت عناصر زبانی در چهارچوب معنا شناسی دو بعدی منتزع از شرایط و اوضاع اجتماعی و محیطی ممکن نبوده و تنها در چهار چوب منظور شناسی سه بعدی است که می توان دربارة مقبولیت این عناصر نظر داد. در واقع افزودن این بعد جدید به مطالعات زبانی است که عمده ترین ره آورد نظریه کنش زبانی به تحلیل کلام محسوب می شود. ( لطفی پور ، 1373 ، 15 )

2-3-5 منظور شناسی

پیرامون منظور شناسی صاحب نظرانی همچون گرایس (1975،1978) ، سرل (1969)، وندایک (1980)، کاپلند(1999)، دیوید کریستال (1992) سخن گفته اند. این مرحله نیز یکی دیگر از مراحل سیر تکاملی تحلیل کلام می باشد. منظور شناسی عبارت است از مطالعة اصول و قوانین حاکم بر زبان در شکل کاربردی آن، و به عنوان نقطه مقابل دیدگاهی است که زبان را پدیده‌ای انتزاعی حاوی قوانین ذهنی شده، مانند قوانین دستور زبان و روابط موجود بین نظام های انتزاعی و ذهنی زبان از یک طرف و کاربرد زبان از طرف دیگر می داند. (لوینسون ، 1983 ، 100 ).

براون ویول (1998 ، 91) بررسی معنای مورد نظر سخنگو را منظور شناسی می نامند. مالم کایر (2000 ، 355 ، 354 ) معتقد است که تحقیقات پیرامون منظور شناسی اولاً ریشه در فلسفه زبان طبیعی یا همان نظریه کنش گفتار سرل و آستین و ثانیاً در نظریه تلویحی[11] گرایس دارد.

کار اصلی منظور شناسی عبارت است از مطالعه ارتباط بین نشانه ها و کاربرد آن‌ها و جدا کردن منظور شناسی از روان شناسی و علوم اجتماعی، اطلاعات کمی در خصوص هدف نهایی توصیف و تفسیر در اختیارمان قرار می دهد (وندایک، 1989 ، 189 ).

2-3-5-1 نظریه استنباطی گرایس

این نظریه نقش ارتباطی جمله ها و چگونگی کاربرد زبان در ارتباط با انسان ها را مورد بررسی قرار می دهد و از این نظر در منظورشناسی و تحلیل کلام جایگاه ویژه ای دارد. بر اساس این نظریه دلیل پیشرفت جریان مکالمه، تبعیت انسان از قراردادهایی است که به قصد همکاری هر چه بیشتر صورت می گیرد. گرایس (1975) این قرار داد را آئین همکاری می نامد .وی آن را در چهار اصل تحت عنوان راه‌کارهای مکالمه‌معرفی می نماید. این چهار اصل عبارتند از:

الف)اصل کیفیت :

گوینده در یک مکالمه باید راست بگوید. آنچه را فکر می کند دروغ است نگوید و در بارة آنچه اطلاعات کافی ندارد سخن نگوید.

ب)اصل کمیت

گوینده باید اطلاعاتی بدهد که برای مکالمه لازم است نه زیاد و نه کم.

ج) اصل ارتباط

آنچه گوینده می گوید باید به موضوع مربوط باشد.

د)اصل روش

گوینده باید واضح، منظم و خلاصه سخن بگوید و از هرگونه ابهام دوری کند (یول ، 1988 ، 119 - 107).

با توجه به اطمینان هردو طرف به رعایت همکاری، هرگونه تخلف ظاهری از هریک از اصول فوق، نشانه طفره رفتن گوینده یا گریز وی تلقی می شود که مخاطب را به دنبال استنباط پیام و معنایی به جز آنچه که در صورت جمله ادا شده است، هدایت می کند. در چنین حالتی مخاطب با توجه به شرایط محیط و عوامل حاکم بر بافت سخن به سوی پیام مورد نظر گوینده هدایت می شود. چنین پیامی که خارج از محدودة معنا شناسی عناصر زبانی به کار رفته در کلام گوینده و غیر از آنچه به طور مستقیم به زبان وی جاری شده شکل می گیرد، "تلویح" نامیده می شود (لطفی پور، 1371 ، 19 ).

نظریه گرایس به لحاظ اینکه نحوه پیدایش پیامهاو معانی را خارج از چارچوب معنی شناسی محض و با توجه به اصول کلام و شرایط برون زبانی حاکم بر بافت موقعیتی، اجتماعی و محیطی مورد بررسی قرار می دهد در شکل گیری تحلیل کلام نقش به سزایی داشته است. (همان)

شناخت وتبیین زبان( تحلیل کلام)کلام انتقادىدیدگاه های سیاسی فرهنگ های

اوضاع سیاسی، اجتماعی فرهنگی و ادبی دوران سید رضی

موضوع برای شناخت و شناساندن شخصیتهای برجسته علمی، یکی از بهترین روشها بررسی آثار مکتوب آنان است که بازتاب آرا و اندیشه ها و تجلیگاه علم و دانش آنهاست از آنجائیکه شناخت دقیق افکار و اندیشه های هر یک از بزرگان می تواند چراغ روشنگری فراروی نسل جوان باشد ما را بر آن داشت تا برای تحقق این آرمان مقدس، دست به دامن آسمان پرستاره ی علم ادب ببریم تا چراغی

دسته بندی	تاریخ و ادبیات
فرمت فایل	doc
حجم فایل	243 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	104

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست

مقدمه 7-1

باب اول

اوضاع سیاسی، اجتماعی فرهنگی و ادبی دوران سید رضی

فصل اول: اوضاع سیاسی، اجتماعی و ادبی 29-9

بخش اول: اوضاع سیاسی 9

بخش دوم: اوضاع اجتماعی 15

بخش سوم: اوضاع فرهنگی و ادبی 19

الف: نقش آل بویه در نهضت فکری و ادبی قرن چهارم 21

ب: مظاهر فرهنگی و ادبی قرن چهارم 22

1- شعر 23

2- نثر 27

3- نقد 28

4- علم لغت 28

فصل دوم: سید رضی شاعری از تبار علی(ع) 77-30

بخش اول: زندگینامه ی سید رضی

الف: ستاره ای از افق بغداد 30

ب: شجره نامه 31

1- پدر( ابواحمد) 32

2- مادر( شیرزنی از تبار ناصرللحق) 37

3- ناصر کبیر یا فاتح مازندران 38

ج: روزگار وصل و غنچه های پیوند 39

د: غروبی نابهنگام 41

هـ: ویژگیها و خصوصیات بارز اخلاقی رضی 44

بخش دوم: زندگی علمی، ادبی و اجتماعی سیدرضی

الف: اساتید و مشایخ رضی 49

ب: دانش آموختگان و تربیت یافتگان و روایت کنندگان مکتب رضی 56

ج: مجتمع علمی« دارالعلم» یا اولین دانشگاه علوم اسلامی 58

د: مناصب (نقابت، قضاوت، ریاست « امیرالحاج» 61

هـ: تألیفات 63

1- شعر( دیوان اشعار) 64

2- سیره نویسی 65

3- رسائل( مجموعه ی مکاتبات) 65

4- فقه 65

5- نحو 65

6- تفسیر 66

الف: حقائق التأویل فی متشابه التنریل 66

ب: معانی القرآن 66

7- بلاغت 67

الف: تلخیص البیان فی مجازات القرآن 67

ب: نهج البلاغه 67

ب1: گردآورنده ی نهج البلاغه واقعاً کیست؟ 68

ب2: ادبیات نهج البلاغه 74

ب3: پژوهش های دانشمندان در اقیانوس نهج البلاغه 75

باب دوم:

نقد و بررسی دیوان سیدرضی 256-78

فصل اول: دیوان رضی 79

الف: نسخه های دیوان در کتابخانه های ایران و جهان 85

ب: شروح یا نگاره هایی بر دیوان 89

ج: اغراض و موضوعات موجود در دیوان 90

فصل دوم: مدایح 92

الف: ممدوحان رضی 94

ب: ساختار قصیده های مدح 109

ج: مضامین و مفاهیم مدیحه های رضی 114

ج1: شجاعت 114

ج2: بخشش و بخشندگی 116

ج3: خردورزی و نیک اندیشی( عصاره ی چهار خلیفه) 119

ج4: مقام ومنزلت اجتماعی 121

ج5: تبریک اعیاد و مناسبتها 124

ج6: بلیغان در نگاه بلیغ 125

مدیحه های رضی در یک نگاه 126

فصل سوم: رثاء« سوگنامه» 130

الف: افرادی که شاعر در سوگ آنها مرثیه سرایی کرده است 133

ب: فرهنگ عاشورا در سوگنامه های حسینی (5 مرثیه با بررسی محتوایی آنها) 138

ج: غمنامه ی مادر و تجلیل از مقام و منزلت زن مسلمان 153

د: بررسی ساختار سوگنامه های رضی 158

هـ : مضامین و موضوعات سوگنامه ها 162

هـ 1: سرانجام و سرنوشت انسان 164

هـ 2: پدیده ی مرگ و تأثیر آن بر مرثیه های رضی 165

هـ 3:بزرگداشت و بیان فضائل متوفی 167

هـ 4: تسلیت و همدردی با بازماندگان متوفی 171

هـ 5: اعلان جنگ با مرگ 172

هـ 6: تجلی رثای دوران جاهلیت در سوگنامه های شاعر 173

نقد وبررسی سوگنامه های سید سوگوار 174

فصل چهارم: فخر و حماسه 178

الف: بررسی ساختار فخریات 181

ب: مضامین فخریه های رضی 182

ب1:افتخار به اصل ونسب( شجره ی طیبه) 183

ب2: شاعری الگو در میدان اخلاق و عمل 189

ب3: قله ی عظمت در کوهسار ادب 195

ج: ابعاد و ویژگی های فخریات رضی 197

د: مقایسه ای میان فخریه های رضی و متنبّی 200

فصل پنجم: غزلیات و حجازیات 204

ترانه های سرزمین یار( حجازیات) 206

الف: بررسی ساختارغزلیات 210

ب: مضامین وموضوعات غزلهای رضی 213

ج: ابعاد و ویژگی های غزلهای رضی 215

حجازیات یا ترانه های سرزمین یار: 218

الف: ساختار ترانه های سرزمین یار( غزلهای حجازی) 218

متن و ترجمه غزل« لیلة السفح» 219

نقد وبررسی غزل« لیلة السفح» 224

برگزیده غزل« یا ظبیة البان...» 229

ب: بررسی مکانهای سرزمین حجاز در حجازیات 232

ج: مضامین و موضوعات غزلهای حجازی 233

د: جایگاه حجازیات و تأثیرآن بر ادبیات عرب 234

فصل ششم: هجویات 237

الف: موضوعات و مضامین هجوهای رضی 238

1) هجو اخلاقی 238

2) هجو سیاسی 240

ب: نمونه هایی از هجویات رضی 241

فصل هفتم: پند و اندرز و حکمتها

الف: نمای کلی حکمتهای رضی 243

ب: نمونه هایی از سخنان حکیمانه ی رضی 244

زبدة البحث (چکیده پایان نامه به زبان عربی) 249

منابع 265

چکیده انگلیسی 269

مقدمه

موضوع: برای شناخت و شناساندن شخصیتهای برجسته علمی، یکی از بهترین روشها بررسی آثار مکتوب آنان است که بازتاب آرا و اندیشه ها و تجلیگاه علم و دانش آنهاست از آنجائیکه شناخت دقیق افکار و اندیشه های هر یک از بزرگان می تواند چراغ روشنگری فراروی نسل جوان باشد ما را بر آن داشت تا برای تحقق این آرمان مقدس، دست به دامن آسمان پرستاره ی علم ادب ببریم تا چراغی برگیریم.

لذا در این کهکشان، ستاره ای را رصد کردیم که هرچند غبار غرض ورزی وجهل آمیخته با گذشت زمان، چهره ی عالمتاب او را تا حدودی پوشانده است و آنگونه که شایسته شخصیت او بوده برای جهان علم و ادب شناخته نشده است.

وی شخصیت بی نظیری است که با داشتن مناصب فقاهت و زعامت و نقابت علویان و مناصب مختلف سیاسی، هیچگاه شیفته مظاهر و زخارف دنیوی نشد و لذا بواسطه ی اتصال به حقیقت هستی، اهل دل بود. عاطفه ی سرشار، روحیه ی حساس، وقریحه ی وقاد او باعث گردید که برای بیان حقایق و ثبت وقایع سلاح قدرتمند خود را بکار گیرد و در جهت تحقق اهداف و آرمانهایش گوش به ندای دل دهد که نتیجه آن اشعار نغز و دلنشین و سخنان زیبای اوست که دیوان شعری با چنین گلهایی فراهم آورد. با توجه به اینکه دیوان اشعار این نادره ی دوران بازتاب اندیشه های عمیق و آئینه ی تمام نمای سلوک عرفانی اوست ایجاب می کند که برای شناسایی اندیشمند فرزانه و شاعر گرانمایه، دیوان اشعار او را درکنار آثار گرانبها و ارزشمند فقهی و کلامی اش کاملاً مورد نقد و بررسی علمی و ادبی قرار گیرد.

اهداف: لذا در این کار تحقیقی هدف ما بر آن بوده است که آرا و اندیشه های یگانه ی دوران را از میان اثر ارزنده ی ادبی اش( دیوان اشعار) مورد ارزیابی و نقد بررسی قرار داد تا از میان اشعار به بازخوانی نظریات و افکار عالمانه ی « شاعر فقیه» بپردازیم. بنابراین در شناخت ابعاد شخصیتی این ادیب گرانقدر نیازمند آن هستیم که پاسخ های قانع کننده ای در قبال پرسش های زیر داشته باشیم:

1- نحوه ی تجلی افکا رو اندیشه های رضی در دیوان چگونه بوده است؟

2- تأثیر شریف رضی بر ادبای پس از خود و ادبیات عرب به چه میزان بوده است؟

3- جلوه های انتساب به دودمان علوی و میزان تأثیر آن بر شخصیت وی چقدر می باشد؟

4- گردآورنده نهج البلاغه واقعاً کیست؟ و تأثیر آن بر ادبیات عرب چگونه و تا چه اندازه ای بوده است؟

فرضیه ها:

با توجه به اینک رضی یک فقیه برجسته و آشنا به ظرایف علوم اسلامی است ولی اشعار خود را مرکب اندیشه های علمی و ادبی و مباحث فلسفی قرارداده و برای بیان مقاصد وتشریح مسائل علمی و عملی بهره های فراوان از آن برده است و در هر جائی که نیاز بوده به طرح مباحث اخلاقی و مبانی فلسفی انسان شناسی و معادشناسی پرداخته است. سبک منحصربه فرد او در هجویات نمونه ی بازر اخلاق اسلامی است. و یا غزلهای عاری از وصف« می» و توصیف نوازندگان و خوانندگان زیباروی، حاکی از محتوای مکتب و تعالیم عرفانی وی است.

وی با تأسیس اولین دانشگاه مدرن علوم اسلامی و تربیت شاگردان فاضل و فقهای نامداری چون شیخ طوسی(ره) و نگارش و گردآوری کتاب گوهربار

« نهج البلاغه» تأثیر انکارناپذیری بر ادبیات جهان اسلام و عرب و ادبای پس از خود برجای گذاشت. لذا او با این اقدام خدمت ارزنده ای به جهان ادبیات و علم و اندیشه ی بشری نمود. ولی کار پرثمر او دچار تردید واقع شده و در برخی از محافل سخن از گردآورنده و یا نگارنده نهج البلاغه به میان می آید که او واقعاً کیست؟

ما نیز د راین مجموعه با توجه به اسلوب نگارش نهج البلاغه و تطبیق آن با سبک نوشتاری رضی در کتابهای ماندگارش و با بیان دلایل وشواهد و قرائن ثابت نمودیم که افتخار گردآوری نهج البلاغه همچنان برای رضی بوده و خواهد بود.

انتساب رضی به خاندان علوی وشرافت ذاتی این خاندان باعث گردید که نیروی عجیبی در رضی بوجود آید و چنان مقتدرانه پا به عرصه گذاشت ک در مطالبه ی علنی حقوق خانوادگی خویش در امر خلافت از هیچ مقامی و منصبی هراس به دل نداشت و لذا جسورانه خلیفه ی عباسی را مورد خطاب قرار می دهد و گاهی هم خواسته های قلبی خود را در قالب ستایش پدر به منصه ی ظهور می رساند.حتی برای ابراز انزجار از خلافت عباسی به خلیفه ی فاطمی که در جد و مرام تا اندازه ای با او مشترک بوده اظهار علاقه و محبت می کند.

مرثیه های رضی هم از این خواسته ی او خالی نیست و شاید اوج قدرت او در نکوهش خلافت اموی و عباسی باشد. وی در ضمن سوگنامه های حضرت سیدالشهداء(ع) با شیوه ای نو، به بیان وقایع تاریخی و ستم های قدرتمندان غاصب می پردازد.

محتوا:

پایان نامه ی حاضر در قالب دو باب تدوین شده است که در باب اول به بررسی اوضاع اجتماعی و ادبی قرن چهارم پرداخته که در این فصل علاوه بر بررسی اوضاع سیاسی و اجتماعی، به نقش آل بویه در حرکت فکری و فرهنگی قرن چهارم و مظاهر فرهنگی و ادبی این قرن در قالب محصولات فرهنگی نظیر: شعر، نثر، نقد و علم لغت می پردازد.

در فصل دوم این باب به بررسی زندگی نامه ی سیدرضی از ولادت تا وفات می پرازد که در این میان به شجره نامه ی او ، پدر، مادر، و فرزندان بطور کامل توجه شده است و مطالب مفصلی را در باره مقام و منزلت پدرش سیدابواحمد موسوی و نقش اصلاح گرانه ی او در جامعه آن روز و وساطت میان خلفا و سلاطین و بزرگان آورده ایم و در ضمن نکاتی هم درقالب همین بحث درباره ی خصوصیات اخلاقی او بیان کردیم.

در ادامه ی سخن از اساتید و مشایخ رضی و تربیت یافتگان مکتب او و نقش مجتمع عظیم علمی، فرهنگی «دارالعلم» در نهضت فکری و تأسیس مجامع شبیه به آن بطور مفصل بحث شده است. رضی در کنار مناصب و مشاغل رسمی و اشتغال کامل، دست از تدریس و تألیف برنداشت و لذا علاوه بر بیان اسامی تألیفات و فعالیتهای علمی و بررسی شاگردان از اثربسیار ارزشمند او« نهج البلاغه» هم غافل نشده و لذا به بررسی نگاره ها و پژوهش های صورت گرفته در زمینه ی نهج البلاغه و پاسخ به شبهات مطرح شده درباره ی متن و گردآورنده آن نیز پرداخته ایم.

در باب دوم که به موضوع اصلی تحقیق مرتبط می شود به بررسی ونقد دیوان اشعار رضی و نسخه های خطی کتابخانه های ایران و جهان می پردازد و دیوان اشعار او را از جهت محتوایی با استفاده از مفاهیم و مضامین وموضوعات قصاید مورد نقد کامل قرار می دهد.

این باب از شش فصل به ترتیب موضوعات شعری و حجم آنها تدوین یافته است که در هرکدام از این فصول، با طرح مباحثی به بیان ابعاد و ویژگی ها و ساختار و موضوع و مضامین قصاید دیوان و قالبهای شعری پرداخته ایم که عبارتند از: مدایح، رثا و سوگنامه ها، فخرو حماسه، غزلیات و حجازیات، هجویه ها و پند و اندرزهای حکیمانه.

لازم به یادآوری است که در هر فصل به تناسب نیاز به شرح و ترجمه ی برخی قصاید و غزلیات نیز اهتمام تمام صورت گرفته است.

رضی با سرودن ترانه های سرزمین یار(حجازیات) به همه ی دلسوختگان عاشق و عاشقان دلسوخته فهماند و نشان داد که می توان بی آنکه آلوده ی ناپاکی و فساد شوند در مسیر عشق الهی قدم بردارند؛ و در حقیقت از عشق زمینی راهی به وسعت هستی بسوی معشوق اصلی گشود. او ثابت کرد که می توان شب را درکنار محبوب بسر برد بی آنکه به گناه آلوده شد. رضی با طرحی ابتکاری در هجویات بی آنکه متعرض عیوبی شود که احساسات را جریحه دار می سازد، دست به روشی زد که در آن از روش هجویات برای اصلاح اخلاق ناپسند و رفتار زشت مخاطب استفاده نمود. وی عیبهای اشخاص را متذکر می شود نه اینکه متعرض آبروی او شود بلکه وضعیتی پیش آید که خود شخص به اصلاح خویش بپردازد.

رضی که خود حکیم وارسته است لذا در انتظار فرصتهایی است که درهای حکمت را نثار افراد ومخاطب خویش کند. به حق باید گفت که رضی شایسته ی القابی چون« اشعر قریش» و« رائدالعفاف» است.

پیشینه ی بحث:

هر چند که در زمینه ی آثار علمی و ادبی رضی تحقیقاتی صورت گرفته است ولی در مقایسه با شعرای همردیف و همطراز او بسیار اندک است. و شاید یکی از دلایل اصلی آن نبودن منابع کافی در زمینه ی نقد آثار ادبی وی و یا عدم دسترسی آسان به کتابهای اوست و شاید هم مفقود بودن خیلی از آثار وی باشد. ولی با وجود همه ی کمبودها، کارهای قابل توجهی انجام شده است که در جای خود قابل تقدیر و امتنان می باشد. از جمله ی کارهای صورت گرفته، پایان نامه های دانشگاهی است که با وجود همه مشکلات در راه شناخت و نقد زندگی سیدرضی، تلاشهای پسندیده ای کرده اند. ولی به تناسب موضوع تحقیق به بررسی بخشی از زوایای علمی و ادبی پرداخته شده و غالب تألیفات حوزوی نیز با بررسی محوریت نهج البلاغه موضوعات گوناگون با جنبه های فقهی و کلامی او را مورد توجه قرار داده اند.

با سپاس از تلاش همه کسانی که در این راه زحتمهای فراوانی را متحمل شده اند، ما نیز در حد توان وضرروت شناساندن این چهره برجسته اسلامی، به محافل علمی و ادبی و محققان و پژوهشگران فارسی زبان، برای تحقق این آرمان مقدس، در پرتو توجهات خداوند متعال قلم فرسایی نمودیم باشد که مورد رضایت حق تعالی قرار گیرد. و من ا... التوفیق

یحیی محمدی

آذر ماه 84

باب اول

اوضاع سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ادبی

دوران سید رضی

فصل اول:

بخش اول : اوضاع سیاسی و اجتماعی و ادبی

شکوفایی ادب عربی در عصر و دوران حکومت چندین قرن عباسیان در تاریخ اسلام از جایگاه بسزایی برخوردار است ودستآوردهای این دوران بر هیچ صاحبنظر منصفی پنهان و ناشناخته نیست ولی امپراطوری عظیم عباسیان با تمام توان و قدرتی که داشت بالاخره دوران اقتدار و عظمتش به سرآمد و دستگاه عظیم خلافت با همه ی شکوه و جلال ظاهری اش دچار ضعف و ناتوانی شدید گردید و خلفا دیگر آن نفوذ و قدرت سابق را نداشتند. اختلافات داخلی در ارکان قدرت و نفوذ و فشار قدرتهای رقیب و خارجی چون ایرانیان، فاطمیان، و ... باعث ناتوانی خلفا و در نتیجه سلب اختیار از آنان شد. با پیروزی دیلمیان و نفوذ در بغداد، از خلیفه ی عباسی جز نام و تشریفات ظاهری و گاهی مذهبی چیزی باقی نمانده بود؛ و در حقیقت قدرت مطلقه در حوزه ی حکومت امپراطور عظیم عباسیان در دست سلاطین آل بویه که به میل خود و به تناسب شرایط خلیفه ای را عزل می کردند و خلیفه ی دلخواه خود را بجای او برمی گزینند. نیمه دوم قرن چهارم شاهد وقایع بسیار بزرگی بود که در خلافت فرسوده ی عباسیان تأثیرات بسزایی داشت. این دوره که بنام «عصر دویلات» نیز معروف شده است، قدرت سیاسی عباسیان تقریباً به چند بخش تقسیم گردید که هر یک دولتهای کوچکی بودند که در حفظ حاکمیت خود همیشه با یکدیگر در ستیز و کشمکس بودند که مهمترین آنها عبارت است از: عباسیان در عراق، فاطمیان در شمال آفریقا، آل بویه در عراق و ایران، حمدانیان در حلب و موصل، امویان در اندلس، غزنویان در هند وافغانستان، سامانیان در بخارا، آل زیار در گرگان، عقیلی ها در موصل، و خاندان شاهین در بطائح و برخی از قبایل عرب نیز بر اطراف عراق و شام سلطه یافته بودند. علاوه بر آن تهاجم های رومیان بر مرزهای سرزمینهای اسلامی وزدوخوردهای قرمطیان عراق نیز وجود داشت. [1]

از وقایع مهم این قرن درواقع روی کارآمدن دولت آل بویه در عراق و ایران است که حتی به نام آنان سکه کردند.[2]

با سرکارآمدن دولتهای متعدد تحولات گسترده ای در سرزمینهای اسلامی بوجود آمد چنانچه اشاره کردیم دائماً بین این دولتهای کوچک اختلافات و کشمکش بود که نمود اصلی این اختلافات به جهت اختلاف مذهبی در ایام برگزاری حج ابراهیمی بود و گاهی منازعات چنان اوج می گرفت که باعث می شد برخی از کاروانهای وابسته به دیار مورد مناقشه آن سال به مراسم حج نبایند و عملاً مانع آنها می شدند و از طرفی اختلافات میان آنها موجب گردید که به علت عدم تسلط کافی به راهها، راهزنان و دزدان حرفه ای زیادی وجود آیند که راه کاروانیان را می بستند و تمامی دارائیهای آنان را به غارت می بردند.

از میان همه دولتهای مذکور، تا اندازه ای دولت فاطمیان مصر د ر بلاد مقدسه ی مکه ی مکرمه و مدینه ی منوره از قدرت نفوذ قابل توجهی برخوردار بودند و اکثراً به نام آنان خطبه خوانده می شد. حتی« القادر بالله عباسی برای فرستادن کاروان عراقی به مکه ی مکرمه در سال 396 هجری از ابوالفتح کاردار فاطمینان در مکه اجازه گرفت و او هم به شرط ایراد خطبه به نام فاطمیان به آنها اجازه داد و خلیفه ی عباسی نیز پذیرفت.»[3]

در ضعف خلافت و خلفای عباسی همین کافی است که آنها حتی اختیار انتخاب وزیر و وکیل را نیز برای خود نداشتند؛ این در شرایطی بود که سلاطین آل بویه هرکسی را که می خواستند عزل ونصب می نمودند. ضعف خلفا در اصل از زمان المقتدر آغاز شد که در زمان خلافت بیش از سیزده سال نداشت، و آنچنان خلفا ناتوان شدند که خلیفه ای چون «المستکفی» و «الطائع» را از تخت پائین کشیدند و عمامه ی آنها را بر گردنشان پیچیدند و با وضعیت فضیحت بار و تحقیرآمیزی به زندان بردند. اما آل بویه خود نیز از آفت قدرت و ثروت در امان نماند و لذا پس از مدتی برای تصاحب قدرت یا افزایش قدرت و ثروت به جان هم افتادند. اولین طمع کار خاندان بویه عضد الدوله بود که برای افزایش سلطه و نفوذش به ملک پسر عمویش بختیار( عراق) حمله کرد و پس از پیروزی ابن بقیه وزیر بختیار را به پای فیل بستند و پس ازمرگش چندین روز به دار آویختند.[4]

از میان خاندان آل بویه صمصام الدوله نیز چندان اقبال خوبی نداشت و مورد تهاجم سپاه ایرانی به فرماندهی برادرش شرف الد وله قرار گرفت که ناچار به واگذاری تخت و تاج به وی شد بعد از وفات شرف الدوله برادرش بهاءالدوله زمام حکومت را بدست گرفت و خانواده و بستگانش تلاش زیادی کردند، تا قدرت را از چنگ او خارج سازند، ولی موفقیتی به دست نیاوردند. بنابراین بهاءالدوله از سال 379 هـ. تا سال 403 هجری نزدیک به بیست وچهار سال سلطان بلامنازع عراق بود[5].

رضی از زمان عزالدوله بختیاربن معزالدوله که هشت سال بیشتر نداشت تا زمان سلطان الدوله یعنی سال 406 هجری در چنین اوضاع و احوال سیاسی بزرگ شد؛ و از زمان زندانی شدن پدرش وارد عرصه سیاست گردید و همین امر انگیزه ی او را در ایجاد ارتباط با خلفای عباسی وسلاطین آل بویه تقویت نمود و لذا طرح رابطه ی دوستی با خلفایی چون «الطائع لله» و «القادر بالله» پی ریزی کرد. آغاز رابطه اش با الطائع لله مقارن با دستگیری و زندانی شد. رضی برای شروع، اولین ستایش نامه ی خود را در ستایش الطائع با این قصیده و مطلع شروع نمود:

أغارُ عَلی ثََراکَ مِنََ الرّیاحِ

و أسألُ عَن غَدیرکَ و المِراحِ[6]

ستایش و مرایح الطائع همچنان ادامه یافت تا اینکه از خلافت برکنار شد و حتی غمنامه های ستایش آمیزی پس از برکناری نیز تا زمان مرگ الطائع ادامه داشت که همین کارباعث شد که القادر به اخلاص و وفاداری او پی برد و به دوستی و رابطه ی خالصانه ی او یقین پیدا کرد و لذا مقدمه ی روابط آنها گردید. دوره ی القادربالله تقریباً دوره ی فعالیتهای پرشتاب سیاسی رضی بحساب می آید. رضی در معادلات سیاسی این را بخوبی دریافته بود که خلفاء قدرت چندانی ندارند بلکه گردانندگان اصلی خلافت و مملکت پادشاهان و وزرای آل بویه است؛ بنابراین نوک پیکان روابط را متوجه دربار دیلمیان نمود. و حتی با اینکه ارتباطش با القادر در حد تعارف و تشریفات بود پس از قرابت و پیوند با بهاءالدوله روابط میان او والقادر نیز به شدت قوت گرفت.

در همین زمان با مساعد شدن اوضاع به نفع رضی و علویان و قدرت گرفتن رضی و حمایت شدن از جانب دولت شیعه مذهب آل بویه، فرصت برای ابراز اهداف و آرمانهای درونی اش مناسب شد و لذا علناً و بدون واهمه خواسته ی دیرینه اش را در خطاب به القادر در قصیده ی:

عطفاً امیرالمؤمنین فانّنا

فی دَوحَة العلیاء لانتفرّقُ [7]

صراحتاً بیان کرد که به دنبال آن و با سرودن بیت« إلا الخلافة....» القادر چنین گفت: «علی رغم اَنف الشریف» یعنی برخلاف میل رضی چنین نیست و اکنون خلیفه من هستم. لذا این مسئله نشان از تضاد و اختلاف آشکار آنها دارد که برگرفته از قدرت و نفوذ رضی در ارکان قدرت می باشد.

در این زمینه یکی از کارهای بسیار حساس و آشوب برانگیز رضی اظهار علاقه و محبت به خلیفه ی فاطمی است که حتی چندین بار تصمیم به ترک بغداد گرفت تا به دیاری برود که« خلیفه علوی» در آنجا حکمرانی می کند خلیفه ای که با رضی هر دو از نژاد علی و پیامبر هستند.[8]

بخش دوم:

ب: اوضاع اجتماعی

قرن چهارم، عصر طلایی و دوره ی شکوفایی علم و ادب، با وجود همه ی مظاهر فرهنگی، در بطن جامعه همچنان با بی فرهنگی و گاهی هم با امور ضدفرهنگی شدیدی مواجه بود. ظاهر جامعه ی پایتخت از دور همانند سطح آب همچنان آرام و بی حرکت به نظر می رسید ولی در درون آن زندگی با اشکال گوناگون و کاملاً متفاوت خود با سرعت تمام در جریان بود.

اوضاع اجتماعی تحت تأثیر شرایط سیاسی دائماً در تغییر و دگرگونی بود و وضعیت سیاسی هم ثبات چندانی نداشت و هرچند مدت یکبار دچار دستخوش تغییر می شد که جامعه را دچار نابسامانی شدیدی می نمود.

در شرح حال رأس هرم اجتماع همین بس که روزی خلیفه ای را با احترام و جلال و شکوه بر عرش خلافت می نشاندند و روزی دیگر با خفّت و ذلت او را از تخت خلافت پائین می کشیدند. ظاهر خلافت همچنان حفظ می شد ولی با نفوذ قدرت نظامیان آل بویه در دستگاه خلافت روزبه روز از قدرت آن می کاست و حدود و اختیارات آن محدودتر می شد.

روزگاری که مشروعیت سلاطین منوط به تأئید خلیفه بود اکنون سلاطین به دلخواه خود و با آزادی و قدرت تمام خلیفه ای را عزل و دیگری را به جایش نصب می کردند.

وضعیت سایر طبقات اجتماع هم تعریف چندانی نداشت، زیرا که عالمان و دانشمندان یا مشغول تدریس و گرم نگهداشتن حلقه های درسی خود بودند و یا دلخوش برخی مناصب بودند که به آنها داده شده بود و لذا برای حفظ موقعیت یا اجتناب از خطر، سخن مخالف نمی گفتند و بیشتر در جهت تأمین نظر صاحبان قدرت امرارمعاش می کردند.

ادبا و شعرا نیز بجای اصلاح جامعه با ابزار قدرتمند خود دائماً درمیان دربار و خانه های امرا و فرماندهان در تردّد بودند تا از این طریق هم امرار معاش کرده و هم موقعیتی بدست آورند و لذا هر آنچه که مایه ی دلخوشی و آرامش صاحبان قدرت بود همان می سرودند و در حقیقت بخش اعظمی از شعر در چنگال صاحبان قدرت بود. واگر شاعری هم با آنان درمی افتاد حتی ور
می افتاد.

کمتر شاعری را در این دوره می توان یافت که از شدت فشار زندگی دچار ستایشگری کاذب نشده باشد.

در شهر هفتادودوملت بغداد هرگروهی در پی حفظ منافع خویش بود و هرجا که فرصتی پیش می آمد درنگ نمی کردند و از حداقل فرصتها نهایت استفاده را می کردند.

در زمینه ی فرهنگ عمومی اجتماع باید گفت که خوشگذرانی امرا و فرماندهان با برپائی مجالس عیش و نوش و جذب شاعران یاوه سرا و کنیزان آوازه خوان خود طبل بی عفتی را می نواخت. و لذا ثروتمندان و قدرتمندان در پی کامیابی و لذت و برخی فقرای بی عفت نیز در پی کسب مال ومنال دامن عفت عمومی جامعه را لکه دار می ساختند.

مجالس شعرا هم دست کمی از آن نداشت.

از مظاهر فساد عمومی اجتماع، فعالیت قمارخانه های و می فروشیها و خانه های فساد بود. اشعار و غزلیات این دوره که بیشتر مسائل شهوانی و توصیف های ناهنجار اعضای بدن مربوط می شد که نشان دهنده دقیق اوضاع برهم ریخته ی فرهنگی اجتماع آن روز است.

غزلهای این دوره کاملاً بوی« می» به خود گرفته اند و در حقیقت بیشتر به «نمایشگاه زنان عریان» می ماند که موجب طغیان شهوت عمومی جامعه گردیده است و لذا گرایش عامه ی مردم به این نوع اشعار و غزلیات بیش از سایر انواع ادب بوده است.

در این دوران تاریک غزل سرایی است که ادیب عارف ما «کالای تازه و نو» به بازارعرضه می نماید. او برای نجات ادبیات و جامعه و تغییر نگرش و انتظار مردم به ادبیات از حس و خواسته های آنان استفاده کرده و مضامین الهی و مبانی عفت را در پرتو حکایتهای محسوس و عامه پسند ارائه می کند.

حتی برای این هدف مقدس، اشعار شاعر محبوب این جامعه( ابن حَجّاج) را برای استفاده ی صحیح عمومی ویرایش کرده و بطور هدفمند در قالب کتابی به نام «الحَسَن من شعر الحُسَین» روانه ی جامعه می سازد.

اوضاع سیاسیاجتماعی فرهنگیادبی دوران سید رضی

تأثیر عوامل انتقادی در تئاتر

تلاش من در این پروژه آن بوده است که تاثیر نظریه های انتقادی را بر تئاتر بررسی کنم و به این مسئله بپردازم که این نظریات چه تاثیری بر روند آفرینش هنری هنرمندان تئاتر داشته اند همانطور که می دانیم تئاتر طی یک روند خود جوشانه از دل آئین و مراسم انسانهای ابتدایی بوجود آمده و لذا به صورت فعالیتی خود به خود وجود داشته است پس از آن بوده که عده ای نظریه پ

دسته بندی	هنر و گرافیک
فرمت فایل	doc
حجم فایل	310 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	680

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

1-چکیده

تلاش من در این پروژه آن بوده است که تاثیر نظریه های انتقادی را بر تئاتر بررسی کنم و به این مسئله بپردازم که این نظریات چه تاثیری بر روند آفرینش هنری هنرمندان تئاتر داشته اند همانطور که می دانیم تئاتر طی یک روند خود جوشانه از دل آئین و مراسم انسانهای ابتدایی بوجود آمده و لذا به صورت فعالیتی خود به خود وجود داشته است . پس از آن بوده که عده ای نظریه پرداز درباره آن نظریه پردازی کردند و این روند ادامه داشته است تا آنکه کارگردانی به شکل امروزی آن بوجود آمد وسبکهای جدید ساخته شد.

در این میان کارگردانان و درام پردازانی بوده اند که خودشان هم نظریه پرداز بودند و به طبع پردازان دیگری نیز به وجود آمدند و کار اینها را نقد کردند.

لذا من ابتدا به تاریخچه پیدایش نقد از دوران باستان تا به امروز یعنی (نقد قدیم و نقد جدید) به همراه بررسی تعامل میان نقد و هنر تئاتر به طور اجمالی نظری افکنده ام . پس از آن تاریخچه پیدایش کارگردانی را در جهان به شکل امروزی آن مورد برررسی قرار داده ام تا بعد به تبیین بازتاب میان نظریه های انتقادی و کارگردانی در تئاتر ایران علی الخصوص تئاتر دهه هفتاد ایران بپردازم و این امر البته با تحقیق و تفحص در تاریخچه پیدایش هنر نمایش و تئاتر در ایران و تاریخچه پیدایش نقد در ایران میسر گشته است که البته پیدایش نقد در ایران به صورت امروزی آن تا اندازه ای هم با تلاش نخستین افراد برای ایجاد تئاتر به صورت غربی و امروزی آن در ایران مقارن بوده است.

و با این تحقیق بدین نتیجه رسیدم که نظریه پردازی در ایران به شکلی که در نقاط دیگر جهان وجود داشته و نیز نظریات انتقادی کشورهای دیگر به صورت عمیق در تئاتر ما را پیدا نکرده است.

به نظر می رسد در ایران کارگردانها بر این باورند که نقد هیچگونه تاثیری بروی کار آنها و پیشبرد خلاقیت هنریشان ندارد.از سوی دیگر منتقدین نیز بر این عقیده اند که کارگردان هیچ نقش یا تاثیری بر روند جریان نقد نخواهد گذاشت و همچنین به نظر می رسد که دیدگاه های موجود بیانگر آن است که منتقدان و کارگردانان رو در روی هم به عنوان دشمن ایستاده اند و نه بعنوان پل ارتباطی . در ظاهر امر در حال حاضر تنها یک شیوه ی نقد آنهم نقد ژورنالیستی در ایران شناخته شده است. در حالی که من به هر نوع نظریه پردازی معتبر در این حیطه نقد می گویم.

از مشکلاتی که بر سه راه تحقیق من قرار داشت عدم وجود پژوهشگاه تئاتری در ایران به عنوان یک نیاز ضروری فرهنگی و هنری بوده است.

2-مقدمه

به نظر می رسد که در تئاتر ایران بازتابی میان کارگردانی و نظریه های انتقادی وجود ندارد و به علت این عدم حضور حفره ی عظیمی در تئاتر ایران ایجاد گردیده است. در نتیجه اگر به این گونه پروژه ها پرداخته نشود این حفره روز به روز عمیق تر می شود.

تلاش بر این است که اهمیت مسئله مورد تحقیق با مقایسه میان تئاتر کشور ما و تئاتر کشورهایی که از اجراهای تئاتری به مراتب پویاتر و بالنده تری برخوردارند بررسی گردد.

و نیز تلاش بر این است که وجود تعامل ناشی از همکاری دو جانبه دو قشر اندیشمند یعنی منتقد به عنوان نظریه پرداز و کارگردان به عنوان هنرمند صاحب سبک بررسی شده و نشان داده شود که این تعامل موجب پیشبرد هنر کارگردانی تئاتر می شود.

این تحقیق قصد دارد به این سوال پاسخ دهد که آیا تئاتر و نظریات انتقادی به هم تاثیر متقابلی دارند یا نه و اگر دارند این تاثیر متقابل تئاتر و نظریات انتقادی مثبت بوده است یا خیر.

و نیز هدف از اجرای این تحقیق آن است که هنرمند و نظریه پرداز راه تعامل با یکدیگر را یاد بگیرند به سخن دیگر در این تحقیق تمام نظریات انتقادی مورد بررسی قرار گرفته است و تاثیر هر یک بر هنر تئاتر به صورت جداگانه مورد بررسی قرار گرفته است.

3- فصل اول زمینه

پژوهش در گذشته:

الف) بررسی تاریخچه پیدایش نفت و همراه رویکری بر تأثیر متقابل نظریه های انتقادی و درام پردازان جهان

الف-1) نقد قدیم:

ادبیات و نقادی در یونان باستان

در شعر و ادب، یونان یگانه کشوری است که به قول بعضی محققان تحول و تطوری منظم داشته است و در هر یک از مراحل تکامل اجتماعی آثار و انواعی را که مقتضای آن مرحله از تحول بوده است به وجود آورده است. اما در یونان، برخلاف سایر ممالک اروپا تطور و تکامل انواع شعر تقریبا همواره با تحول اجتماعی حیات عمومی همقدم بوده است.(1) این تطور و تکامل بدیع به تدریج، لیکن بدون وقفه و انقطاع صورت گرفته است. انواع و فنون شعری از حماسی و غنایی و تمثیلی هر کدام به اقتضای اوضاع و احوال زمانه به توالی پدید آمده اند و هر یک از انواع و فنون مزبور ثمره مقتضیات حیاتی قوم یونانی در عصر و دوره خاصی به شمار می آید.(2) اما در باب نقد و تاریخ آن پیش از ظهور افلاطون و ارسطو اطلاعات زیادی در دست نیست.

پیزیسترات، جبار و سردار معروف آتن را که از سال 525 تا 600 قبل از میلاد می زیست شاید بتوان قدیمیترین منتقد در ادب یونان بشمرد زیرا او ظاهراً نخستین کسی بوده است که در صدد جمع و تدوین آثار هومر برآمده است.

آریستوفان

در دوره سقراط، آریستوفان شاعر را می توان از قدیمیترین نقادان دانست. وی تنها نویسنده کومدی در یونان قدیم است که آثار کاملی از او باقی مانده است. نویسندگان کومدی در آن زمان، اینگونه نمایشنامه ها را وسیله‌یی جهت نقد و بحث عقاید و آراء جاری تلقی می کردند و اگر شاعری موفق می شد که این عقاید و رسوم را مسخره و انتقاد کند ، دیگر در بند آن نبود که آنچه گفته است و آنچه نمایش داده است با واقع و حقیقت موافق هست یا نه ؟(3) کومدی غوکان پیش از همه آثار آریستوفان عقاید او را در باب مسایل مربوط به نقد ادبی نشان می دهد. اما باید متوجه بود که در آثار این شاعر نقد بیشتر به منظور مزاح و استهزاء است و بنابراین نمایشنامه غوکان را هرگز نباید به چشم یک اثر دقیق انتقادی نگریست .

سقراط

اما عقاید سقراط در باب نقد ادبی، مثل همه مسائل دیگر، چنان با آراء و عقاید شاگردش افلاطون بهم در آمیخته است که آنها را به آسانی از یکدیگر جدا نمی توان کرد. مع ذلک در بعضی رسائل افلاطون، از آنجمله رساله دفاع سقراط، می توان عقیده و رأی این حکیم بزرگ اخلاقی را در باب شعر جستجو کرد. (5)

از این فقره می توان این نتیجه را گرفت که سقراط ظاهراً نخستین کسی است که پی برده است به اینکه قوه فهم و نقد شعر با قوه ابداع و نظم آن تفاوت دارد و بسا که منتقد شعر را از شاعری که گوینده آن است بهتر بشناسد و از این جهت اصل و منبع فن نقد را بعضی در همین گفته سقراط جستجو کرده اند .(6)

باری، سقراط با آنکه در طی مکالمات خود مکرر بر سبیل تمثیل و استشهاد از شاعران یاد می کند و حتی گاه از بعضی از آنها مانندهومر و پیندار و اوریپید اشعاری نقل می کند، لیکن از لحاظ اخلاق که فلسفه او مبتنی بر آن است به شعر چندان توجه ندارد و آن را کاری بی‌فایده و عبث می شمارد.

افلاطون

از بحثهای متعددی که افلاطون در باب شعر و شاعری دارد پیداست که بیش از اسلاف خویش به شعر و ادب توجه داشته است و هرچند تمیز آراء این دو حکیم آسان نیست اما برای تحقیق در تاریخ نقادی به هر حال به کتب افلاطون باید نظر انداخت. از جمله این کتاب، رساله فدروس می باشد که در باب زیبایی بحث می کند و در آنجا از قول سقراط درباره شعر سخنان دلنشین می گوید و شعر را از غلبه بیخودی می داند و می گوید که اگر این حالت بر کسی مستولی گردد او را برمی گیرد و از خویشتن بیخود می کند و در آن حال شعرها و نغمه ها بدو القاء و الهام می گردد. (7) در حقیقت افلاطون در این کتاب بطور کنایه شعر را نوعی از « هذیان» (Maniai) می خواند و شاعر را کسی می داند که آشفته و پریشانست و از خود برآمده و بی خویشتن شده است و از این رو در سلسله مراتب ارواح و عقول انسانی برای روح شعر جایی در مرتبه نهم و بین درجه اهل رموز و اهل صنعت معین می کند. در صورتی که صدر مراتب را که بلافاصله بعد از مقام خدایان است به فلاسفه و حکما وا می گذارد و همین فاصله زیادی که بین مقام حکیم و مقام شاعر قایل می شود معلوم می دارد که در نظر افلاطون شعر چندان مقام مهمی ندارد. (8) به عقیده افلاطون، اساس کار شاعر قصه گویی و داستان سرایی است و « خواه شاعران امروز و خواه شاعران گذشته، کاری جز این ندارند که خلق را بوسیله امثال و قصص سرگرم دارند»؛ لیکن این امثال و قصص باید چنان باشد که در مسایل دینی و اخلاقی موجب ضلال و غوایت جوانان نگردد. (9)

تحقیقات افلاطون در باب شعر و ادب منحصر به بعضی مندرجات کتاب فدروس و کتاب جمهور نیست بلکه چون وی اهمیت زیادی به امر شعر و شاعری می داده است و لازم می‌دانسته است که گفتنیهای خود را در آن باب بگوید، رساله جداگانه یی نیز در این باره تألیف کرده است. نام و عنوان این رساله ایون یا شعر و شاعری است و هر چند از رسالات نسبتاً کوتاه افلاطون است اما این نیز هست که بحث حکیم درینجا برخلاف کتاب جمهور، در باب تراژدی نیست بلکه راجع به حماسه است و در حقیقت این رساله بحثی در باب شعر حماسی و نقدی درباره هومر است، هرچند در مسایل دیگر نیز وارد شده است و بحث جامع و مفصلی در باب شعر کرده است. (10) در آن جا شاعر بعنوان خواننده حرفه ای (راوی) الهام یافته ای معرفی می شود که رب النوع هنر با زبان وی سخن می گوید، مردی که از هنر و اراده ی آزاد از آن خود عاری است و وسیله بی اراده محض است. (11) ایون خواننده ای حرفه ای rhapsodist بود که اشعار شاعران بزرگ را روایت می کرد و آنها را بجلوه می آورد. شاعر از خدا الهام می گیرد و راوی از شاعر ، و به این طریق زنجیر مغناطیسی ادامه می یابد. (12) بنابراین هنرمند فقط مقلدی از تقلیدی است ، بعلاوه از استعمال واقعی و طبیعت چیزی که تقلید می کند بی خبر است. این اعتراض عمده افلاطون به شعر است اما دو اعتراض دیگر- که با آن پیوند نزدیک دارد- نیز هست : تقلید هنری خواه بصورت نقاشی خواه بصورت ادبیات، نه فقط از حقیقت بسیار دور است بلکه به قسمت پست تری از ملکات بشری روی آورده آنرا بکار می گیرد. (13) این به اعتراض سوم و جدی تری منتهی می شود و آن این است که « شعر بجای آنکه شور و احساسات را ضعیف و خشک سازد آنها را می پرورد و آبیاری می کند» طبیعی این است که افلاطون فیلسوف، عقل را در برابر شور و احساس قرار می دهد (همان کاری که برخی از متفکران مسیحی بعدها ناگزیر انجام دادند) : وظیفه مرد داناست که شور و احساس را بوسیله عقل مهار کند. (14)

باری، خلاصه تحقیقات افلاطون درین کتاب این است که شعر علم نیست زیرا نه آن را میتوان بتعلیم کسب کرد و نه می توان بتعلیم به دیگران آموخت بلکه امری است الهامی و یکی از اسرار خدایان محسوبست. صنعت و فنی هم نیست چون هر فنی و صنعتی دارای قواعدی است.

بدینگونه افلاطون شعر و ادب را بیشتر، از نظرگاه اخلاق می دید و انتقاداتی هم که بر شعر و ادب متداول عصر خویش وارد می آورد غالباً از طنز و هجو خالیی نبود، اما، در هر حال عقاید او درین باب به عقاید سقراط شبیه بود. (15) بنابراین به نظر افلاطون، شعر خیلی از حقیقت دورست و از معرفتی مبهم و نیز از عجز شاعر در درک کیفیت استعمال و چگونگی ساختن چیزی که وصف می کند سرچشمه می گیرد؛ شعر محصول « جزء پست تر نفس» است و از طریق پرورش شور و احساسات – که باید مهار شود و تحت ضابطه درآید- زیان می رساند. (16)

سقراط و افلاطون شعر و ادب را نتیجه قوه الهام می دانستند و هرچند معتقد بودند که آنها را باید از لحاظ تاثیرات اخلاقی که دارند محدود و مقید کرد لیکن چون تصرف و تدبیر و ابتکار شاعر را در ایجاد آثار ادبی قابل ملاحظه نمی دانستند هرگز در صدد برنیامدند که قوانین و قواعدی برای ادب و شعر بیابند اما ارسطو که فکر منطقی او هیچ چیز را از سلطه قانون و قاعده کلی خارج نمی دانست، بر آن شد که ضابطه و قاعده خلق و ابداع شعر و ادب را بیابد و برای نقد و شناخت آثار شاعران ملاکی و میزانی بدست آورد. (17) از اینروست که ارسطو را موجد نقد ادبی در یونان قدیم شمرده اند. در حقیقت وی نه فقط در علم و فلسفه استاد شمرده میشد بلکه در معارف انسانی و در ادب نیز سرآمد بود. به علاوه، او نخستین کسی بود که آثار قوه ذوق و عقل انسان را نیز مانند آثار طبیعت تابع قوانین و نوامیس کلی شمرد و خود در رسائل و کتبی که در باب شعر و خطابه نوشت از نقد و بحث عملی هیچ فرو نگذاشت و با همان دقتی که امروز محققان در مسائل تاریخ و ادب بحث می‌کنند به تحقیق در قواعد و اصول شعر و خطابه پرداخت. (18)

ارسطو

مع ذلک عقاید و آراء ارسطو را در باب شعر و نقد آن از همین مقداری هم که از رساله فن شعر او بازمانده است می توان استنباط کرد. علاقه به تحقیق و استقراء و قدرت در تحلیل امور و تقسیم هر مسأله به اجزاء آن و نیز مهارت در ترتیب قیاسات برهانی، مختصات عمده شیوه نقد ارسطو به شمار می آید. (19) مع ذلک، همین مقدار که از این رساله باقی مانده است اساس نقد و نقادی اروپایی است و اهمیت و اعتبار بسیار دارد.

نقادان و محققان غالباً آن را بسیار ستوده اند. بهرحال رساله فن شعر ارسطو را غالب محققان دقیق ترین آثار قدما در مباحث نقد شعر دانسته اند . (20)

اسلوب نگارش ارسطو، برخلاف افلاطون از لطف و زیبایی عاری است. افلاطون افکار خود را بشکل محاضرات در عباراتی محشون به تخیل و شور و احساس بیان می کند اما ارسطو که همواره بدون واسطه با خواننده سخن می گوید مطالب خود را عاری از هرگونه پیرایه در میان می گذارد. محققان گمان دارند که ارسطو اینگونه مطالب را جهت مراجعه خود یادداشت می کرده است و برای استفاده عموم نمی نوشته است. عجب آنست که این رساله هر چند ظاهراً قسمتی از یک کتاب مفقود بیش نیست، مدتهای دراز، حتی هنگامی که فلسفه ارسطو نفوذ و حجیت خود را از دست داده بود، همچنان در اروپا بر ذوق مردم استیلا داشت، ترجمه های متعددی که در السنه اروپایی از این رساله موجود است از وسعت دائره نفوذ این کتاب حکایت می کند. رساله فن شعر درباره ماهیت و اصول شعر، علی الخصوص تراژدی و حماسه، مطالب دقیق و جالبی دارد. در این رساله ارسطو ضمن بحث در ماهیت شعر و ارکان و مبانی آن، سعی می کند به ایرادات و اعتراضاتی که افلاطون بر شعر کرده است پاسخ دهد .(21) در این رساله، قصد ارسطو، بطوریکه از آغاز کتابش معلوم است، اینست که در باب فن شعر بحث کند و انواع آن را معلوم نماید و وظیفه هر کدام از انواع مزبور را معین سازد. درباب اصل و مبدأ شعر، ارسطو تأکید می‌کندکه ظهور و وجود شعر دو علت طبیعی دارد، یکی غریزه تقلید (Mimysis) و دیگر علاقه طبیعی انسان به وزن و ایقاع (Rythmos) ؛ و در بیان این امر می گوید تقلید از غرائزی است که هم از زمان کودکی در انسان بنهایت قوت است و آنچه مایه امتیاز انسان از سایر حیوانات می باشد این است که وی از همه آنها بیشتر تقلید می کند و بوسیله همین تقلید است که تعلم را شروع می کند و از اینروست که همه از آغاز کودکی تقلید را دوست می دارد چنانکه مناظر و اشیاء هستند که از مواجهه و رؤیت آنها انسان نفرت دارد اما همانها را وقتی خوب تقلید و تشبیه کنند با لذت و علاقه می نگرد.

علاقه بوزن و ایقاع نیز طبیعی است و انسان امر موزون را از امر ناموزون دوست تر دارد. بعقیده ارسطو سبب ظهور شعر و نضبح و کمال آن مقارنت و موافقت این دو غریزه در وجود انسان بوده است. (22)

در طی رساله متن شعر ارسطو فرصتی می‌یابد تا قواعدی را در باب نقد شعر و ادب خاطرنشان کند و این قواعد که غالباً از اصول مباحث مندرج در مواضع مختلفه رساله استنباط می‌گردد در حقیقت اساس نقد فنی در ادبیات یونان، بلکه اروپا به شمار می‌آید. (23) روش ارسطو اساساً بررسی پدیده های مشهودست بمنظور آن که صفات و خصائص آنها دانسته شود. توجه او بیشتر به هستی شناسی ontology و کشف این که ادبیات در حقیقت چیست معطوف است یا به حالتی معیاری Normatire مبنی بر وصف این است که ادبیات چه باید باشد. او وصف می کند اما قانون وضع نمی نماید. ارسطو خاطرنشان می‌کند که در عصر او چه در نثر و چه در نظم، اصطلاح جامعی که همه طرق کاربرد زبان را شامل شود وجود نداشته است. یعنی هیچ اصطلاحی نبوده است که قابل مقایسه با مفهوم جدید کلمه « ادبیات» باشد. (24) ارسطو تراژدی را بیشتر یک نوع ادبی بشمار می‌آورد تا یک نمایش صحنه ای، از اینرو صحنه آرایی را جزء لاینفک ادوات کار درام پرداز محسوب نمی دارد. ارسطو به معنی اساسی و ارزش یک نمایشنامه توجه دارد نه به فنون القاء آن معنی و ارزش به تماشاگران . (25) اما باید به خاطر داشته باشیم که ارسطو با روشی استقرائی پیش می رود؛ او قبل از آنکه به استنتاج بپردازد نخست دلائل و اطلاعات خود را گردآوری می کند و شرحی که درباره عناصر مختلف موثر در خلق تراژدی می‌دهد قسمتی از پژوهش او بمنظور پی بردن به ماهیت اصلی تراژدی است. و فقط با کشف ماهیت اصلی تراژدی از این طریق است که وی می تواند به نتیجه برسد که کدام تراژدی خوب و کدام بد است (باید بیاد داشت که چگونه در خلال این بحث معیارهای داوری از توصیف ماهیت تراژدی حاصل می شود. اگر تراژدی چنان باشد که گفتیم، پس هرچه عناصر آن منظم تر و طوری اختیار شده باشد که به حصول دقیق این کیفیت کمک کند تراژدی بهتر است) و نیز ارزش و کار آن چیست البته ارسطو تراژدی را بعنوان پرتأثیرترین نوع ادیبی که می شناخته برگزیده است . (26)

اما ارسطو بزرگترین ضربه خود را در مقابل حمله افلاطون به شعر مبنی بر این که تقلیدی از تقلید است، موقعی وارد می آورد که به بحث ارتباط شعر و تاریخ می رسد. بنابراین او کارش اساساً علمی تر و جدی تر از مورخ است، مورخی که باید خود را به آنچه بالفعل روی داد محدود کند و نمی تواند بمنظور ارائه آنچه از لحاظ روان شناسی انسان و ماهیت اشیاء بیشتر احتمال وقوع دارد واقعیات را تنظیم یا ابداع نماید. (27) هر هنری متضمن صناعت هست اما هر صناعتی حتماً پدید آورنده هنر نیست. (28) در حال حاضر اجازه دهید به یادآوری این نکته قانع باشیم که نظرهای ارسطو راجع به « احتمال» شاید عمیقترین اظهارات در تاریخ نقد ادبی باشد. (29) وی می خواهد بخصوص به این رأی افلاطون نیز که هنر با آبیاری و پرورش شور و احساسات موجب فسادست، جواب گوید، پاسخ ارسطو به این اتهام ساده و در خور توجه است، وی ادعا می کند که هنر نه تنها شور و احساسات را پروش نمی دهد بلکه آنها را بصورتی بی مرز و حتی مفید تزکیه می کند. اظهارات ارسطو درباره طرح داستان آگاهی وی را از اهمیت ساختمان تراژدی، وحدت هنری و درک او را از ارتباط بین ساختمان و « حقیقت» نشان می دهد. (30) نکته در خور توجه آن است که ارسطو حقایق اصلی مربوط به ماهیت حقیقت ادبی و صورت (فرم) ادبی را بنحوی کم نظیر و روشن درک کرده است. ارسطو از یک طرف بین معرفت علمی و حقیقت واقعی بوضوح تمایز قائل می شود و از طرف دیگر بین درک تخیل و حقیقت شعری، و با این کار نشان می دهد که بیشتر بحث افلاطون درباره این جنبه موضوح، کاملاً درهم آشفته است. شرح ارسطو در باب حماسه امروز برای ما دارای اهمیت خاص است زیرا در میان انواع ادبی جهان قدیم ، حماسه نزدیک ترین انواع به زمان امروزست. (31) داستان منشور در روزگار ارسطو ناشناخته بود و از این رو وی نظم را بعنوان وسیله اساسی داستان گویی تلقی می کند. (32)

حقیقت این است تکه آراء و عقاید ارسطو هر چند بسیار دقیق است اما یکسره، بر نمونه‌هایی از ادب یونان در عصر ارسطو مبتنی است، یعنی هنگامی که حکیم یونان به تحریر این رساله مشغول بوده است جز نمونه هایی چند از تراژدی و کومدی در پیش چشم نداشته است و از حماسه نیز هر چند نمونه های خوب در دست داشته است لیکن آن نمونه ها نیز جز نوع خاصی از حماسه نبوده است، باری، عیب عمده نظریه ارسطو این است که از روی نمونه های معدود و محدود عصر خود خواسته است قواعد کلی و مبادی مشترکی برای شعر استنباط کند. (33) در رساله فن خطابه هم ارسطو تحقیقات جالب و ذیقیمتی در بعضی مسایل راجع به نقد ادبی دارد. در این رساله ارسطو قواعد و اصول فن خطابه را ممهد کرده است و در باب بلاغت تحقیقات مهم کرده است و سعی نموده است اصول و قواعد فن خطابه را از مقتضیات و احوال طبیعت و فطرت انسان استنباط نماید. و تفاوتی را که به اقتضای سنین در طرز فکر و شیوه بیان انسان ممکن است حاصل شود بدقت بررسی نماید. از خلفاء و تلامذه ارسطو کسی مانند او دیگر در یونان به ظهور نیامد. قدرت فکر و وسعت دایره تحقیقات ارسطو عرصه تحقیق را بر آیندگان وی تنگ کرد. آراء و عقاید او چنان فکر معاصران و تلامذه را تحت سیطره خویش گرفت که از آن پس تا مدتها در هیچ مساله جز نقل رأی و فکر او کاری نداشتند. (34)

ادبیات نقادی در یونان باستان

1- زریم کوب، عبدالاحسین، نقد ادبی، جلد اول، مؤسسه انتشارات امیر کبیر، تهران، 1361،ص 275.

2- همان، ص 276.

3-همان، ص 277.

4- همان، ص 278.

5- همان ص 280.

6- همان، ص 280 و 281.

7- همان، ص 281.

8- همان، ص282.

9- همان، ص 283.

10- همان، ص 284 و 285.

11- دیچز، دیوید، شیوه های نقد ادبی، ترجمه محمد تقی صدقیانی- دکتر غلامحسن یوسفی، انتشارات علمی، 1366، ص32.

12- همان، ص 34 و 35.

13- همان، ص 53و 54.

14- همان، ص 54.

15- زرین کوب، عبدالاحسین، نقد ادبی، جلد اول، مؤسسه انتشارات امیر کبیر، تهران، 1361،ص 288.

16-دیچز، دیوید، شیوه های نقد ادبی، ترجمه محمد تقی صدقیانی- دکتر غلامحسن یوسفی، انتشارات علمی، 1366، ص 54 و 55.

17- زرین کوب، عبدالاحسین، نقد ادبی، جلد اول، مؤسسه انتشارات امیر کبیر، تهران، 1361،ص 288 و 289.

18- همان، ص 289.

19- همان، ص 290.

20- همان، ص 290 و 291.

21- همان، ص 291.

22- همان، ص 292.

23- همان، ص 295.

24- دیچز، دیوید، شیوه های نقد ادبی، ترجمه محمد تقی صدقیانی- دکتر غلامحسن یوسفی، انتشارات علمی، 1366، ص 57.

25- همان، ص 63.

26- همان، ص 78.

27- همان، ص 79.

28- همان، ص 80.

29- همان، ص 81.

30- همان، ص 82.

31- همان، ص 83.

32- همان، ص 84.

33- زرین کوب، عبدالاحسین، نقد ادبی، جلد اول، مؤسسه انتشارات امیر کبیر، تهران، 1361،ص 298.

شاگردان ارسطو

از شاگردان ارسطو، کسی که در تاریخ نقد بتوان از او نام برد « تئوفراست» می باشد. وی از مهترین تلامذه ارسطو بشمار می رفت و کسی بود که بعد از مرگ استاد بجای او در مکتب مشائیان به تعلیم پرداخت و چنانکه دیوژن لائرس گفته است قریب دو هزار تن شاگرد و مستح در حوزه درس او حاضر می شدند. کتاب فن شعری هم داشته است که از میان رفته است و نام و عنوان بعضی فصول آن که باقی است نشان می دهد که تا چه اندازه فقدان آن باید موجب تأسف باشد. دیگر از تلامذه ارسطو هر سیب از میری واریستوکسن می باشند.

اولی رساله یی داشته است در باب رقص تراژیک و دومی کتابی راجع به آثار ادبی بردگان متأسفانه از این هر دو کتاب نیز که از جهت تاریخ نقد ادبی اهمیت دارند اکنون نتیجه یی در دست کسی نیست.

دو : مکتب اسکندریه

پس از افول دولت مقدونیه، حکمت و ادیب یونان قدیم نیز رفته رفته به سقوط و انحطاط گرایید. وقتی اسکندریه پدید آمد، آتن از شوکت و جلال افتاده بود. از آن پس اسکندریه فقط مرکز مهم تجارت، بلکه کانون بزرگ حکمت و ادب یونان نیز گشت. اما این دوره، شور و ذوق قریحه یونانی به خاموشی گرائیده بود. ادب و شعر دیگر آن لطف و عظمت سابق را نداشت. نقد و انتقاد درین دوره بیشتر جنبه لغوی و نحوی و بلاغی داشت. فضلا و ادبابه جمع و تدوین و تصحیح و تهذیب متون قدما ، رغبت و علاقه یی خاص نشان می دادند. عده یی از اهل بلاغت به شرح و تفسیر آثار هومر توجه خاص می داشتند. مسایل و مباحث راجع به هومر در مدارس و مکاتب آن عصر خیلی بیشتر از عصر ارسطو و ماقبل آن رواج داشت و البته از لحاظ نحو و لغت بیشتر از سایر جهات به این مسایل توجه داشتند. تأسیس موزه و کتابخانه اسکندریه کار اینگونه تحقیقات را آسان می کرد و همین امر موجب شد که نقد متون در آن عصر رواج زیادتر بگیرد. (1) از استادان مکتب اسکندریه یکی دیمتریوس بود از اهل فالر، که به جمع و تدوین و قصص و امثال منسوب به ازوپ پرداخت. دیگر از نودوت بود از اهل افسوس که به سال 280 ق.م رئیس کتابخانه اسکندریه شد و در آنجا به تصحیح متون و دواوین شعرای سلف همت گماشت. از جمله نسخه یی مصحح و متقح از ایلیاد و ادیسه هومر فراهم آورد و اساس کار خود را بر مقابل نسخ قدیم قرار داد و بدین ترتیب زوائد و ملحقاتی را که بر اثر تصرف نساخ و کتاب در متن این دو منظومه درآمده بود، خارج نمود و همین کار را در باب آثار آناکرئون پیندار نیز کرد. دیگر آرسیتوفان نامی بود از اهل بیزانس که در 188 قبل از میلاد کتابدار اسکندریه شد و او به تصحیح و تنقیح متون افلاطون و ارسطو همت گماشت و نیز با مقابله نسخی از آثار هومر و پیندار از هر کدام از این دو گوینده نسخه مصحح منقحی ترتیب داد. (36)

از آثار نقادان این دوره کتابی را می توان ذکر کرد، در باب بیان یا عبارت و معروف به پارمیناس، (peri Ermrneras) که مؤلف آن معلوم نیست. کتابی است در فن بلاغت و اصول نویسندگی که بیشتر مطالب آن مناسب مبتد یا نست و در بعضی موارد نیز نویسنده از مقدمات به متوسطات تجاوز کرده است، آن را به دیمتریوس فالری نسبت کرده اند اما صحت این انتساب مورد تردید است؛ چیزی که همه محققان تصدیق کرده اند این است که این کتاب از آثار ادب اسکندریه است.

باری شهرت و آوازه مکتب اسکندریه به واسطه فضل و تبحر و جامعیت استادان آن در فنون ادب خاصه نحو و لخت بود هرچند آراء و عقایدی که ائمه و استادان ادب این مکتب اظهار و تعلیم می کردند فاقد تازگی و اصالت بود و هیچ تازگی نداشت. از سر

آمدان نقد درین دوره دوتن قابل ذکرند یکی به نام اریستارکس و دیگری به نام زوئیلوس، اولی نماینده اسلوب نقد متکلفانه ادباست لیکن آزادانه و سماجت او قابل تحسین است، دومی نمونه نقد ظالمانه و دور از انصاف و حقیقت است و وقاحت و سفطه او قابل ملاحظه می باشد. (2)

زوئیلوس

زوئیل یا زوئیلوس (ق.م 320-400 حدود) از مردم آمفی پولیس بود؛ از ادبا و ارباب بلاغت بشمار می رفت و رساله هایی در رد و نقد بر آثار افلاطون و هومر نوشت. تاریخی هم تألیف کرد که از اقدم ازمنه یونان را تا مرگ فیلیپوس مقدونی متضمن بود. کتابی که در باب هومر تألیف نمود شامل نه قسمت بود و در طی آن سعی کرد تمام اساطیر نامعقول و وقایع و احادیث مجعولی را که شاعر در باب انواع روایت کرده بود ذکر و نقد کند. صفت بارز طریق او در نقد این است که علی الاطلاق توجه به جنبه تاریخی مسایل ندارد و اوضاع و احوال و آداب و عقاید هر عصر را در نظر نمی گیرد. (3) انتقادهایی که زوئیلوس بر هومر وارد می کرد چنان سخت و تند و زننده بود که موجب نفرت و انزجار عامه گشت؛ سخنانش را چون تازیانه و ساعقه یی که بر سر هومر فرود آید تلقی کردند و او را « تازیانه هومر » (Homeromastix) لقب دادند. از بعضی قصه های کهن چنین برمی آید که انتقادهای او بر هومر، چنان موجب انزجار عامه گشت که بطلمیوس فیلادلف به همین جرم او را کشت . به موجب روایتی دیگر، خود از بیم نفرت و سخط مردم مجبور شد خویشتن را به دریا افکند و هلاک کنند. طریقه نقد او به شیوه اهل جدل و مشاغبه می ماند و جز نکته گیریهای با رد و اعتراضات غیر وارد چیزی در بر ندارد. این طرز انتقاد یکنوع نکته سنجی موذیانه است که بر هیچ اساس علمی مبتنی نیست. (4)

ارسیتارکس

اما ارسیتارکس (ق م 143-220) از اهل ساموتراس بود. نام وی همواره مرادف با مفهوم دقت و وسواس در تصحیح متون قدیم است. تمام فضلای جوانی که در عصر او در یونان می زیستند گرد او فراز آمدند و روش او را در تصحیح متون و نقد آثار قدما بکار بستند. مع‌ذلک او در اسکندریه نماند؛ به قبرس رفت و در آنجا به سن هفتاد و دو سالگی وفات یافت. کاری را، که دو استاد سلف وی زنودوت و اریستوفان در تصحیح و تنفیح آثار هومر آغاز کرده بودند وی ادامه داد و تمام مشغول مقابله نسخ قدیمی آثار هومرگشت و مقدار زیادی از اشعارالحاقی چندان دقت و وسواس و احتیاط ورزید که او را به افراط و مبالغه درین شیوه متهم نمودند و کار او را قدح کردند و متکی بر تمایلات شخصی دانستند. نسخ موجودی که امروز از آثار هومر در دست می باشد حاصل تحقیق و تتبع اریستارکس است و او بود که ایلیاد و اودیسه را به بیست و چهار منظومه تقسیم نمود و این تقسیم و تبویت هنوز هم معتبر و مطرد است . (5) بدینگونه، طریقه نقد اریستار کس بکلی با طریقه نقد زوئیلوس تفاوت دارد. اریستارکس نخستین کسی بود که متوجه شد حماسه هومر یا هر اثر ادبی دیگر را فقط از روی مقتضیات اوضاع و احوال عصر خود شاعر باید نقد و حکومت کرد و هرچند خود وی در مواردی محدود بر خلاف این قاعده در تصحیح متون آثار هومر دنبال قیاس و استحسان رفته است اما این قاعده را در اکثر موارد بکار برده و در تهذیب کتاب هومر توفیق بسیار یافته است. همچنین اریستارکس کوشیده است استعارات و مجازات را که بعقیده او نساخ و کتاب در متن اشعار وارد کرده بودند از آن اشعار خارج کند و در این کار هم افراط و مبالغه را به جائی رسانید که آثار هومر را از هرگونه مجاز و استعاره منزه خواست کرد و شک نیست که این اندیشه هرچند اصلا درست است و زبان اصلی هومر نباید چندان مجاز و استعاره داشته باشد لیکن ابرام و اصرار در نفی مطلق مجاز و استعاره نیز البته خالی از تعصب وجود نیست و این نکته ایست که محققان بر طریقه نقد بسیار خشک و عالمانه او گرفته اند. (6 )[1]

دوره استیلای روم بر یونان که منتهی به انقراض قطعی دولت و حکومت یونان گشت عصر انحطاط و رکود ادب یونان است. این دوره نیز مانند دوره ترقی و توسعه ادب و فرهنگ یونان شش قرن طول کشید و گوئی همان مدت و مهلتی که برای برآمدن و بالیدن ادب و فرهنگ یونانی لازم بود جهت فرود آمدن و از میان رفتن آن نیز لازم می نمود.

دیونیزوس

یکی دیونیزوس بود ، از اهل هالیکارناس که مورخ و نیز معلم فن بلاغت بود. وی در حدود پنجاه و چهار سال قبل از میلاد ولادت یافت و پس از آموختن فن بلاغت در آغاز شباب به روم رفت (حدود 25ق م) و تا پایان زندگی همچنان در آن شهر زیست و علاوه بر تدریس و تعلیم فنون بلاغت به تألیف کتابی در تاریخ رم و کتبی در مسایل مربوط به ادب و بلاغت نیز پرداخت . (8) از تاریخ او که مسوم به دوره باستانی روم (Rhomaice Archaiologia) می باشد جز قسمتی مختصر باقی نمانده است و همان قسمت نیز بقدری تکلفات منشیانه دارد که چندان فایده تاریخی از آن بدست نمی آید اما آثاری که این نویسنده در مباحث مربوط به نقد و بلاغت نوشته است و تقریبا شامل نیمی از مصنفات اوست، ارزش و اعتباری دارد. (9) بهرحال دیونیزوس از لحاظ نقادی و نیز از حیث فن بلاغت شهره و آوازه بسیار دارد، هر چند آراء او در باب افلاطون و توسیدید، بسیار ناروا می شمردند و آن انتقادات را بیجا و ناشی از تعصب و شاید حسادت می دانند . اما آنچه محقق است اینست که وی از رموز و دقائق فن بلاغت آگاه بود و آثار بلغا و خطباء یونان را نیک خوانده و آزموده بود و از اینجهت آنچه در تقریظ و تحلیل آثار متقدمان نوشته است ارزشی خاص دارد و بهر تقدیر از لطفی و ظرافتی خالی نیست. روی هم رفته در آثاری که انتساب آنها به وی محقق است دیونیزوس خود را منتقدی بصیر، اما نه از طراز اول، نشان می دهد که ذوقی خوب را با تفسیری درست و دقیق و با اطلاعاتی وسیع توأم می کند اما بر او نکته گرفته اند که نتوانسته است به این قضیه هم توجه کند که اگر نویسنده یی داعیه صنعتگری و « عرض هنر» ندارد دلیل آن نیست که اثر او را بتوان به کلی بی اهمیت شمرد. (10)

لوسین

دیگر لوسیانوس یا لوسینوس ( م 200-130 حدود) است از اهل ساموزات از بلاد سوریه که زبان مادریش ظاهراً سریانی بود و به هر حال با آنکه در آغاز جوانی نمی توانست به یونانی سخن بگوید در آن زبان از طریق آموزش تسلط و تبحر یافت و حتی بزرگترین نویسنده یونانی عصر خویش شد. در حدود 130 میلادی به دنیا آمد و نزدیک سال 200 میلادی وفات یافت. وی نویسنده یی زبردست و خطیبی زبان آور بود و در سوریه و فلسطین و مصر و یونان و جنوب فرانسه مدتی سفر کرد و کتب و رسالات متعدد نوشت که از حیث بلاغت و حلاوت و لحن طنز آمیز مزیتی دارند. (11)

لونگینوس

آخرین اثری که از یونان قدیم در باب نقد و نقادی باقی مانده است کتابی است در باب نمط عالی (peri Hypsous) که مؤلف آن در اصل کتاب به صراحت مذکور نشده است اما از قدیم آن را به لونگینوس از ادبا و حکماء قرن سوم میلادی یونان منسوب داشته اند، از این رو به کتاب لونژن یا رساله لونگنیوس معروف شده است و بعد از این کتاب دیگر اثر مهمی در باب نقد به زبان یونانی بوجود نیامده است و ادبیات یونان از این پس تحت نفوذ و استیلای آئین مسیح اندک اندک از میان رفته است و چیز قابل ذکری پدید نیاورده است. (12)

لونگینوس آثار بسیاری در بلاغت و ادب و حکمت داشته است. از جمله شروح و تفسیری بر آثار افلاطون و هرموژن و دموستن و هومر نوشته است و رسالاتی در باب مثل افلاطونی ، و درباره نفس و مبادی اولی داشته است، کتبی نیز در فن بلاغت و علم لغت و علم نحو نگاشته بود که جز نام یا اجزاء مختصری از آنها باقی نمانده است اما مهمترین اثر او رساله ایست در باب نمط عالی که بیش از سه ربع آن اکنون باقی نیست. این رساله را بعضی کتاب زرین خوانده اند و بعضی دیگر آن را از کتاب فن خطا به ارسطو برتر شمرده اند، برای هرچند بسیاری از مطالب مندرج درین کتاب را می توان در آثار متقدمان یافت لیکن قدرت و صراحتی که لونیگنوس در بیان مطالب دارد خود مزیتی است. در این رساله، لونگینوس قریحه نقادی عالی از خود نشان می دهد و با شور و حرارت اما با نهایت دقت و صراحت آثار نویسندگان رامدح یا قدح می کند. احکام و فتاوی او با صراحت بیان خاص مقرونست و شواهد و نمونه هایی که برای بیان مطالب خود از آثار متقدمان می آورد با نهایت دقت انتخاب شده است. شیوه نقداونه مثل شیوه ارسطو جنبه فلسفی دارد و نه مثل طریقه دیونیزوس جنبه فنی. هومر و سازندگان تراژدی و همچنین افلاطون و دموستن بیش از سایر نویسندگان مورد تحسین و ستایش او هستند لیکن او جزالت و فخامت و باصطلاح خودش « نمط عالی» را همه جا و در هر سخنی می یابد و فی المثل از موسی و از سسیرون نیز نام می برد و شیوه بیان آنها را می ستاید. لونگینوس در شیوه نقادی طریقه ادباء اسکندریه را که عبارت از مجرد نقل و انتخاب آثار متقدمان است کنار گذاشته به بحث و نقد در آثار نویسندگان قدیم پرداخته است و همین امر است که کتاب او را از آثار بلغاء و ادباء مکتب اسکندریه امتیازی بخشیده است. (13)

به هر تقدیر، مؤلف کتاب نمط عالی چنانکه بعضی محققان گفته اند ظاهراً می خواسته است اسلوبی را در سخنوری معرفی کند که شورانگیز و مؤثر بوده و در عین حال، هم از طنطنه و طمطراق خالی باشد و هم به درجه رکاکت و ابتذال نرسد، هم از تکلف و تصنع برکنار باشد و هم از بیذوقی و خشونت بدوی منتره باشد، از عظمت فکر و حدت عاطفه و شور الهام بیگرد و یا علو بیان وجودت تألیف مقرون گردد و این است آن اسلوبی که از آن به نمط عالی تعبیر می کند. (14)

اهمیت در این نکته است که مباحث وی درباره ادبیات با مباحث افلاطون و ارسطو کاملاً تفاوت داشت. لونگینوس با قبول نظر ارسطو مبنی بر این که شعر لذت خاص خود را بدست می دهد. توجه خویش را به تأثیر لذت بخش آن در خواننده یا تماشاگران معطوف داشت و نخستین نظریه « تأثیرگذاری» ادبیات را در خواننده بوجود آورد. (15) بنابر گفته لونگینوس ارزش یک اثر ادبی را می توان با امعان نظر در حالات خواننده یا شنونده ارزیابی کرد. اگر خواننده یا شنونده بر اثر عظمت و شد رو احساس اثر ادبی از خوبی خود شد، دگرگون گردد و به شور وجه درآید، آنگاه می توان گفت آن اثر خوب است. (16) وظیفه غایی ادبیات و توجیه نهایی آن این است که « عالی» باشد و در خوانندگان موجب شور و وجد و یا دگرگونی شأن از علو گردد.

در اهتمام از برای طبقه بندی برخی از پاسخهای مهمتری که منتقدان به مسائل مربوط به ماهیت و ارزش ادبیات داده اند توجه ما به لونگینوس به این جهت است که وی با شناخت این خصائص در مصنف (فکر و شور و احساس مؤثر)، در اثر ادبی (علو) و تأثیر در خواننده (هیجان، دگرگونی، شور و وجد)- که حاکی از عظمت در ادبیات است- به آن مسائل پاسخ دهد. (17) به نظر لونگنیوس اثر ادبی بزرگ آن است که نه یک بار بلکه بتکرار خواننده را بهیجان آورد و برانگیزد، اگر اثری بعد از خواندنهای مکرر، و در بین اشخاص « با علائق، زندگیها، آرمانها، سنتها و زبانهای مختلف» باز هم چنین تاثیری بوجود آورد، در این صورت در بزرگی آن تردیدی نیست. برای آن که مصنف بتواند چنین تاثیری در خوانندگان پدید آرد باید بعنوان یک فرد واجد صفاتی معین و نیز بعنوان یک مصنف از موهبت مهارتی خاص برخوردار باشد. بعنوان یک فرد وی باید دارای نفوذ فکری وحدت عاطفه باشد. بعنوان مصنف باید سه خصلت داشته باشد که « تا حدی زاییده هنر» است (دو صفت اولی فطری است) و آنها عبارت است از : قدرت کاربرد « صنایع» ( لفظی و معنوی) و نجابت گفتار، و توانایی در ترکیب عناصر مختلف بطوری که موجد عظمت و اعتلاء گردد. (18) هدف ادبیات این است که بر انگیزنده، مهیج، اعتلابخش و دگرگون کننده باشد و وظیفه منتقد آن است که با ارائه عناصری که ادای این مقصود را به بهترین صورت ممکن می‌سازد ببینید این منظور چگونه حاصل می شود. (19)

نباید گمان برد که درین کتاب عقاید و آراء جدیدی در باب بلاغت و سخنوری آمده است. هم طرح کلی کتاب، و هم بسیاری از مندرجات آن از کتب متداول علماء بلاغت اقتباس شده است، علی الخصوص آنچه را در باب اقسام مجاز و یا در بیان کیفیت تألیف کلام گفته است در خیلی از کتب و رسایل پیشینیان می توان یافت. حتی حدود مباحث کتاب هم درست مشخص نیست. آنچه او « نمط عالی» خوانده است گاه عبارت از آنست که عواطف و احوال قلبی سخنور و نویسنده علو و رفعتی پیدا کند و از اوقات عادی برتر و بالاتر باشد و گاه مقصود از نمط عالی آنست که کلام دارای تشبیهات ظریف و مجازات بدیع باشد و با کلام معمولی تفاوتی داشته باشد. در بعضی موارد نیز مراد او از نمط عالی آنست که سخن چنان تألیف و تلفیق شده باشد که خاطرها را بشوراند و دلها را به هیجان آورد و با کلام عادی شباهت نداشته باشد. تعاریف متعددی هم که از « نمط عالی» ذکر کرده است هیچکدام به اصطلاح اهل منطق جامع و مانع نیست. (20)

1-در واقع اریستارکس برخلاف حکماء رواقی در نقد و تفسیر آثار شاعران گذشته تصور هرگونه معنی رمزی و استعادی را نفی می کرد لیکن از روی ظواهر لفظی و با توجه به معافی حقیقی- نه مجازی- موارد مشکل کلام هومر و بیندار را توضیح و تعیین کرد شاید اینکه اتکای او از جنبه لفظی و کلام پیش از توجه به تاریخ و محیط و شاعر است نقد او را در نظر کسانی از نقادات امروز که دنبال « نقد نوین» هستند مطلوب هم جلوه دهد.

تأثیر عوامل انتقادی در تئاترادبیات و نقادی در یونان باستانآریستوفان

تأثیر آموزش مهارت های زندگی در سلامت روان افراد

روان شناسان در دهه های اخیر در بررسی اختلالات رفتاری و انحرافات به این نتیجه رسیده اند که بسیاری از اختلالات و آسیب ها در ناتوانی افراد در تحلیل صحیح و مناسب از خود و موقعیت خویش ، عدم احساس کنترل ، و کفایت شخصی جهت رویارویی با موقعیت های دشوار و عدم آمادگی برای حل مشکلات و مسائل زندگی به شیوه مناسب ، ریشه دارد بنابراین با توجه به تغییرات و پیچید

دسته بندی	روانشناسی و علوم تربیتی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	50 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	82

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

مقدمـه

روان شناسان در دهه های اخیر در بررسی اختلالات رفتاری و انحرافات به این نتیجه رسیده اند که بسیاری از اختلالات و آسیب ها در ناتوانی افراد در تحلیل صحیح و مناسب از خود و موقعیت خویش ، عدم احساس کنترل ، و کفایت شخصی جهت رویارویی با موقعیت های دشوار و عدم آمادگی برای حل مشکلات و مسائل زندگی به شیوه مناسب ، ریشه دارد . بنابراین با توجه به تغییرات و پیچیدگی های روز افزون جامعه و گسترش روابط اجتماعی ، آماده سازی افراد به خصوص نسل جوان جهت رویارویی با موقعیت های دشوار امری ضروری به نظر می رسد . در همین راستا روان شناسان با حمایت سازمان های ملی و بین المللی ، جهت پیشگیری از بیماریهای روانی و ناهنجاریهای اجتماعی آموزش مهارت های زندگی را در سراسر جهان و در سطح مدارس آغاز نموده اند . ( طارمیان و همکاران 1378 ، ص 14 )

آنچه امروزه تحت عنوان مهارت های زندگی مشهود است تنها حاصل کار پژوهشگران عصر حاضر نیست بلکه بسیاری از این مهارتها در لابلای تعالیم الهی بخصوص در قرآن و احادیث معصومین بیان شده است . به طوری که تلاش برای برقراری ارتباط مفید و مؤثر با دیگران ، خودشناسی و توجه به ارزشها که از فصول اساسی درس مهارتهای زندگی است به کرات در قرآن ، نهج البلاغه ، و صحیفه سجادیه و احادیث منقول از سایر معصومین مورد تأکید قرار گرفته است . ( همان منبع ص 45 )

هدف اصلی سازمان بهداشت جهانی از ایجاد طرح مهارت های زندگی در زمینه بهداشت روانی این است که جوامع مختلف در سطوح جهان نسبت به گسترش ، به کارگیری و ارزیابی برنامه آموزش مهارتهای زندگی را متمرکز بر رشد توانائی های روانی مانند حل مسئله ، مقابله با هیجانات ، خود آگاهی ، سازگاری اجتماعی و کنترل استرس بین کودکان و نوجوانان است اقدام نمایند . ( ناستاسیا 1998 مقاله )

با توجه به نقش مهم مدارس در تأمین بهداشت روانی دانش آموزان ، برنامه آموزش مهارتهای زندگی روش مؤثری در جهت رشد شخصیت سالم دانش آموزان و تأمین و حفظ بهداشت روانی دانش آموزان تلقی می شود . به این ترتیب مدارس به جای این که تنها بر افزایش عملکرد تحصیلی دانش آموزان تمرکز نمایند باید بر تأمین و حفظ روان آنان نیز تأکید نمایند و اقدامات لازم را به منظور تحقق هدف مذکور انجام دهند چرا که اگر هدف فوق تحقق یابد بسیاری از مشکلات تحصیلی و آموزشگاهی نیز خود به خود کاهش می یابند . ( همان منبع )

بیـان مسئله و سـؤالات پـژوهش

انسان در زمینه های روانی ، اجتماعی ، جسمانی ، جنسی ، شغلی ، شناختی ، الگو ( خود ) اخلاقی و عاطفی صورت می گیرد هر یک از زمینه ها نیازمند مهارت و توانایی می باشد . در واقع می توان گفت که تکامل مراحل رشدی وابسته به مهارتهای زندگی است . زمانی که افراد مهارت های زندگی اساسی را کسب نمایند در عملکرد بهینه خود پیشرفت می کنند . آموزش مهارتهای زندگی نقش اساسی را در بهداشت روانی ایفا می کند و البته زمانی که در یک مقطع رشدی مناسب ارائه شود نقش برجسته تری خواهد داشت . به طور تعیین می توان گفت که بسیاری از نوروزها و سایکوزها ناشی از نقص در رشد مهارت های زندگی اساسی است . در واقع آموزش مهارت های زندگی نقش درمانی دارد . ( گتیتر ، گازدا و داردن ، 1996 مقاله )

همان گونه که بروکز ( 1984 ) اشاره کرده است رویکرد مهارت های زندگی یک چهارچوب سازمان یافته ای را برای مراکز مشاوره و بهداشت روانی فراهم می کند و یک عنصر آموزشی یکسوی و مهم برای مدارس ابتدایی و دبیرستان می باشد .

حال با در نظر گرفتن هدف کلی این پژوهش سئوالاتی در همین راستا مطرح می شوند :

1. آیا بین افسردگی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟
2. آیا بین شکایات جسمانی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟
3. آیا بین وسواس ـ اجبار کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟
4. آیا بین حساسیت در روابط بین فردی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟
5. آیا بین اضطراب کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟
6. آیا بین پرخاشگری کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟
7. آیا بین خوبی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟
8. آیا بین افکار پارانوئیدی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟
9. آیا بین روان پریشی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟

10. آیا بین سلامت روان کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد ؟

اهمیـت و ضـرورت پـژوهش

امروزه در سراسر جهان بر اهمیت بهداشت روانی تأکید می شود و روز به روز با انجام تحقیقات وسیع و گوناگون اهمیت و نقش آن در زندگی فردی . اجتماعی آشکارتر می گردد. به طوری که سال 2001 میلادی از طرف سازمان بهداشت جهانی ، تحت عنوان سال جهانی «‌ بهداشت روانی » اعلام گردید . سازمان مذکور در این سال شعار « غفلت بس است ، مراقبت کنیم » را جهت آشکارتر ساختن موضوع مطرح نمود . ( سازمان بهداشت جهانی ، 2001 )

این امر نشان دهنده آن است که بهداشت روانی موضوعی است که باید در سطح جهان مورد توجه قرار گیرد یکی از دلایلی که در اهمیت این موضوع مطرح است ، شیوع روزافزون ابتلاء به انواع اختلالات روانی در سطح جهان است و دلیل مهم دیگر آن ، اهمیت و ضرورت پیشگیری از بیماری های روانی است می توان گفت عمده ترین هدف بهداشت روانی پیشگیری است و از سه نوع پیشگیری که در بهداشت روانی مطرح می شود پیشگیری اولیه مورد توجه بیشتری قرار دارد . در پیشگیری اولیه جمعیت سالم در جامعه مورد نظر است و تمام اقداماتی که در این حیطی صورت می گیرد در جهت آمادع سازی افراد و فراهم نمودن شرایط مناسب برای زندگی سالم از تماکمی جنبه های جسمانی ، روانی ، اجتماعی می باشد . بنابراین هدف ، افزایش آمادگی و توانایی افراد در برخورد صحیح و مناسب با رویدادهای زندگی می باشد .

حسینی ( 1378 ) معتقد است آموزش ، اساسی ترین روش پیشگیری اولیه است . از طرفی دیگر مهمترین و مؤثرترین دوره سنی جهت آموزش پیشگیرانه ، دوره نوجوانی است .

پژوهش ها نشان می دهند که آموزش مهارت های زندگی به ارتقاء بهداشت روانی کودکان و نوجوانان در ابعاد مختلف زندگی کمک می کند و از اساسی ترین برنامه های پیشگیرانه در سطح اولیه به شمار می رود .

سلامتی بخش اصلی یک زندگی شاد است و مدارس نقش مهمی در آگاه ساختن نوجوانان پیرامون مسائل بهداشتی و سلامتی و آموزش علوم زندگی به آنان دارد.

امروزه علی رغم ایجاد تغییرات عمیق فرهنگی و تغییر در شیوه های زندگی ، بسیاری از افراد در رویارویی با مسائل زندگی فاقد توانایی های لازم و اساسی هستند و همین امر آنان را در مواجهه با مسائل و مشکلات زندگی روزمره و مقتضیات آن آسیب پذیر ساخته است . پژوهش ها بی شمار نشان داده اند که بسیاری از مشکلات بهداشتی و اختلالات روانی ـ عاطفی ریشه های روانی ـ اجتماعی دارند . برای مثال ، پژوهش در زمنیه اعتیاد و سوء مصرف مواد نشان داده است که سه عامل مرتبط با سوء مصرف مواد عبارتند از : عزت نفس ضعیف ، ناتوانی در بیان احساسات و فقدان مهارت های ارتباطی . همچنین پژوهش ها نشان داده اند که بین خود کارآمدی ضعیف و مصرف سیگار و الکل ، سوء مصرف مواد ، رفتارهای مخاطره آمیز و ضعیف عملکرد شناختی رابطه معنا داری وجود دارد و مطالعات نشان داده اند که ارتقاء مهارت های مقابله ای و توانایی های روانی اجتماعی در بهبود زندگی بسیار مؤثر است . توانایی های روانی ـ اجتماعی عبارتست از آن گروه توانایی ها که فرد را برای مقابله مؤثر و پرداختن به کشمکش ها و موقعیت های زندگی یاری می کند این توانایی ها فرد را قادر می سازد تا در رابطه با سایر انسان ها ، جامعه ، فرهنگ و محیط خود مثبت و سازگارانه عمل کند و سلامت روانی خود را تأمین نمایند . ( خانی ، 1380 ص 19 )

مهارتهای زندگی در جهت ارتقای توانایی های روانی ـ اجتماعی هستند و در نتیجه سلامت روانی ، جسمانی و اجتماعی را تأمین می کند . آموزش مهارتهای زندگی فرد را قادر می سازد تا دانش ، ارزشها و نگرش های خود را به توانای های بالفعل تبدیل کند . بدین معنا که فرد بداند چه کاری باید انجام دهد و چگونه آن را انجام دهد . مهارت های زندگی منجر به انگیزه در رفتار سالم می شود . همچنین بر احساس فرد از خود و دیگران و همچنین ادراک دیگران از وی مؤثر است . در ضمن منجر به افزایش اعتماد به نفس می شود بنابراین به طور کلی می توان گفت که منجر به افزایش سلامت روان افراد می شود و در پیشگیری از بیماریهای روانی و مشکلات رفتاری نقش مؤثری دارد . ( نوری و خانی ، 1377 ص 25 )

فرضیـه هـا

1. بین افسردگی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .
2. بین شکایات جسمانی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .
3. بین وسواس ـ اجبار کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .
4. بین حساسیت در روابط بین فردی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .
5. بین اضطراب کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .
6. بین پرخاشگری کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .
7. بین خوبی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .
8. بیم افکار پارانوئیدی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .
9. بین روان پریشی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .

10. بین سلامت روانی کسانی که آموزش مهارت زندگی را دیده اند با آن هایی که این آموزش ها را ندیده اند تفاوت وجود دارد .

تعـاریف علمی و عملیـاتی متغیرهـای پـژوهش

تعریف علمی و عملیاتی مهارتهای زندگی

« موریس ، ای ، الیاس » از دانشگاه راجرز در آمریکا و مؤلف کتاب « تصمیم گیری اجتماعی و رشد مهارتهای زندگی مفهوم عامی از مهارت های زندگی ارائه می دهد . « مهارت های زندگی یعنی ایجاد روابط بین فردی مناسب و مؤثر ، انجام مسئولیت های اجتماعی، انجام تصمیم گیری های صحیح ، حل تعارض ها و کشمکش ها بدون توسط به اعمالی که به خود یا دیگران صدمه می زنند . ( نوری و خانی ، 1377 ص 16 )

در پژوهش حاضر منظور از مهارت های زندگی ، آموزش هایی است که در این مراکز به افراد در زمینه های تفکر مثبت ، تفکر خلاق ، ازدواج ، تصمیم گیری ، تفکر نقاد ، اضطراب ، افسردگی داده می شود .

تعریف علمی و عملیاتی سلامت روان

فرهنگ بزرگ روانشناسی لاروس بهداشت روانی را چنین تعریف می کند : استعداد روان برای هماهنگ ، خوشایند و مؤثر کارکردن ، در موقعیت های دشوار ، انعطاف پذیر بودن و برای بازیابی تعادل خویش ، توانایی داشتن . ( گنجی ، 1379 ص 9 )

و یا سازمان بهداشت جهانی ( WHO ) بهداشت روانی را چنین تعریف می کند ، بهداشت روانی در درون مفهوم کلی بهداشت جای می گیرد و بهداشت معنی توانایی کامل برای ایفای نقش های اجتماعی ، روانی و جسمی ، بهداشت تنها نبود بیماری یا عقب ماندگی نیست . ( گنجی 1379 ، ص 9 )

در پژوهش حاضر سلامت روان توسط پرسشنامه 90ـ Scl سنجیده می شود پس منظور از سلامت روان نمره ای است که آزمودنی در آزمون 90ـ Scl می گیرد.

پیشینة نظری

تعریف سلامت روان

سازمان بهداشت جهانی در سال 1986 تعریفی از سلامتی را ارائه دارد :

سلامتی گستره وسیعی است جهت توانمند ساختن فرد ها گروه ، که از یک طرف موجب واقعیت بخشیدن به آمال و آرزوها و ارضاء نیازها و از طرف دیگر باعث مقابله با محیط می شود بنابراین طبق تعریف فوق به نظر می رسد سلامتی یک منبعی برای زندگی روزمره است نه به عنوان وسیله ای برای زندگی ، یک مفهوم کاربردی و مثبت است که علاوه بر تأکید بر توانایی جسمانی افراد بر منابع فردی و اجتماعی آنان نیز تأکید می ورزد . ( اسکوفیلد ، 1998 مقاله )

اصلاح سلامت روانی ، اصطلاحی است که از آن برای بیان و اظهار کردن هدف خاصی برای جامعه استفاده می شود . هر فرهنگی براساس معیارهای خاص خود به دنبال سلامت روان است . هدف هر جامعه ای این است که شرایطی را که سلامت اعضای جامعه را تضمین می کند آماده نماید . سلامت روان بخشی از سلامت عمومی است . منظور از سلامت روان ، سلامت ابعاد خاصی از انسان مثل هوش ، ذهن ، حالت و فکر می باشد . از طرف دیگر سلامت روان بر سلامت جسمانی هم تأثیر دارد . بسیاری از پژوهش های اخیر مشخص کرده اند که یک سری اختلال های فیزیکی و جسمانی به شرایط خاص روانی مرتبط هستند . با وجود این که سلامت روان مفهوم وسیعی است اما هنوز یک تعریف کلی که مورد قبول همه باشد از آن به دست نداده اند هر فرد یا گروهی یک تصور خاص از سلامت روان دارد در حالی که در مورد سلامت جسمانی چنین حالتی وجود ندارد .

در سال 1948 ، کمیسیون مقدماتی سومین کنگره جهانی بهداشت روانی ، برای بهداشت روانی یک تعریف دو قسمتی ارائه می دهد :

1. بهداشت روانی حالتی است که از نظر جسمی ، روانی و عاطفی در حدی که با بهداشت روانی دیگران انطباق داشته باشد برای فرد مطلوب ترین رشد را ممکن می سازد .

2. جامعه خوب جامعه ای است که برای اعضای خود چنین رشدی را فراهم می آورد در عین حال رشد خود را تضمین می کند و نسبت به سایر جوامع بردباری نشان می دهد . ( گنجی ، 1379 ص 13 )

سازمان بهداشت جهانی ، بهداشت روانی را براساس جنبه های زیستی و اجتماعی تعریف می کند . به نظر این سازمان ، بهداشت روانی برای فرد استعداد ایجاد روابط موزون با دیگران و استعداد شرکت در تغییرات محیط اجتماعی و طبیعی با استعداد کمک به تغییرات ، به شیوه سازنده ، قائل است . همچنین بهداشت روانی ایجاب می کند که بین تمایلات غریزی فرد هماهنگی وجود داشته است در این تعریف هیچ اشاره ای به بیماری نشده است .

در تعریف فوق و تعاریف مشابه آن ، سازگاری با محیط اهمیت زیادی دارد . طبق این تعریف شخصی که بتواند با محیط ( اعضای خانواده ، همکاران ، همسایگان و به طور کلی اجتماع ) خوب سازگار شود از نظر بهداشت روانی بهنجار خواهد بود . این شخص با تعادل روانی رضایت بخش پیش خواهد رفت . تعارضات خود را با دنیای برون و درون حل خواهد کرد و در مقابل ناکامی های اجتناب ناپذیر زندگی مقاومت خواهد داشت . اگر کسی توان انجام دادن این کارها را نداشته باشد و در نتیجه با محیط خود به شیوه نامناسب و دور از انتظار برخورد کند از نظر روانی بیمار محسوب خواهد شد ، زیرا با این خطر روبرو خواهد بود که تعارض های حل نشده خود را به صورت نوروز ( اختلالات خفیف رفتاری ) نشان می دهد و به شخص نوروتیک تبدیل می شود . ( گنجی ، 1379 ص 12 )

عده ای از روان شناسان معتقدند که سلامت روان ، داشتن هدفی انسانی در زندگی، سعی در حل عاقلانه مشکلات ، سازش با محیط اجتماعی براساس موازین علمی و اخلاقی و سرانجام ایمانی به کار و مسئولیت پذیری و پیروی از اصول نیکوکاری و خیر خواهی است. ( شفیع آبادی ، 1371 ص 85 )

لوینسون و همکاران سلامت روان را اینچنین تعریف کرده اند :

سلامت روان عبارتست از این که فرد چه احساسی نسبت به خود ، دنیای اطراف ، محل زندگی و اطرافیان دارد مخصوصاً با توجه به مسئولیتی که در مقابل دیگران دارد ، چگونگی سازش وی به درآمد خود و شناخت موقعیت مکانی و زمانی خویش . ( انصاری ، 1374 پایان نامه )

کارل مننجر می گوید :

سلامت روانی عبارت است از سازش فرد با جهان اطرافش به حداکثر امکان به طوری که باعث شادی و برداشت مفید و مؤثر به طور کامل شود . ( همان منبع )

کینگزبرک بهداشت روانی را این چنین تعریف می کند :

تسلط و مهارت در ارتباط صحیح با محیط به خصوص در سه فضای مهم عشق ، کار و تفریح . ( همان منبع )

در سالهای اخیر انجمن کانادایی بهداشت روانی را در سه قسمت تعریف کرده است.

قسمت اول : نگرش های مربوط به خود ( شامل تسلط بر هیجان های خود ، آگاهی از ضعف های خود و رضایت از خوشی های ساده )

قسمت دوم : نگرش های مربوط به دیگران ( علاقه به دوستی های طولانی و صمیمی ، احساس تعلق به یک گروه و احساس مسئولیت در مقابل محیط انسانی و طبیعی .

قسمت سوم : نگرش های مربوط به زندگی ( رویارویی با الزام های زندگی ، پذیرش مسئولیت ها ، ذوق و توسعه امکانات و علایق خود ، توانایی اخذ تصمیم های شخصی و ذوق یا انگیزه خوب کارکردن . ( گنجی 1379 ، ص 13 )

به طوری که ملاحظه می شود ، این انجمن بهداشت روانی را در ارتباط با سازگاری با محیط و نگرشهای مربوط به خود و دیگران تعریف می کند اما به مفاهیم بیماری آسیب شناسی و ناسازگاری ارجاع نمی دهد . ( همان منبع )

طبق تعریف فرهنگ روانشناسی آرتور 1985 واژه سلامت روان ، برای افرادی که عملکردشان در سطح بالای از سازگاری هیجانی و رفتاری است به کار می رود و در مورد افرادی که صرفاً‌ بیماری روانی ندارد به کار نمی رود . از نظر کاپلان و ساروک سلامت روان ، آن حالت بهزیستی است که افراد قادر باشند به راحتی در جامعه ، فعالیت کنند و پیشرفتها و خصوصیات شخصی برای آن رضایتبخش است . ( ادبی ، 1379 ، پایان نامه )

کنفرانس بین المللی بهداشت ، که با همکاری سازمان بهداشت جهانی و یونیسف در سال 1988 با شرکت 134 کشور در آلماآتا تشکیل شد سلامت روانی را سلامت کامل جسمانی ، روانی ، اجتماعی تعریف نموده است و نه فقدان بیماری و ناتوانی . ( ادبی ، 1379 ، پایان نامه )

آرچریک مبحث تاریخی را اضافه کرده و می گوید در جوامع به سرعت در حال تغییر و غیر قابل پیش بینی امروز توانایی اکتشاف محیط و ایجاد تعهد ، یک مهارت اساسی برای بقاء و لازمه سلامت روانی است . ( همان منبع )

ویژیگی های افراد سالم ( برخوردار از سلامت روان ) از دیدگاه های مختلف :

برای داشتن بهداشت روانی خوب ، شرایطی وجود دارد : روبروشدن با واقعیت ، سازگاری داشتن با تغییرات ، گنجایش داشتن برای اضطرابها ، کم توقع بودن ، احترام قایل شدن به دیگران ، دشمنی نکردن با دیگران و کمک رساندن به مردن . ( گنجی 1379 ، ص 13 )

بنابر تحقیقات انجمن ملی بهداشت روانی

1. افراد سالم از نظر روان احساس راحتی می کنند . خود را آن گونه که هستند می پذیرند ، از استعدادهای خود بهره مند می شوند در مورد عیوب جسمانی و ناتوانیهای خود شکیبا بوده و از آن ناراحت نمی شوند ، دیدگاه واقع گرایانه دارند ، دشواریهای زندگی را سهل می انگارند ، آن ها وقت کمی را در نگرانی ، ترس ، اضطراب و یا حسادت سپری می کنند . اغلب آرامند ، نسبت به عقاید تازه گشاده رو بوده و دارای طیب خاطر هستند ، شوخ طبع هستند و اعتماد به نفس دارند ، اگرچه از حضور در جمع لذا می برند اما به تنها بودن نیز اهمیت می دهند و وحشتی از آن ندارند ، همچنین از سیستم ارزشی برخوردارند که از تجارب شخصی شان سرچشمه می گیرد . بدین معنی که یک احساس شخصی مبتنی بر درست یا غلط بودن امور دارند .

2. افراد دارای سلامت روان ، احساس خوبی نسبت به دیگران دارند ، آنها می کوشند تا دیگران را دوست بدارند ، و به آنان اعتماد کنند ، چرا که تمایل دارند دیگران نیز آن ها را دوست باشند و به آن ها اعتماد نمایند چنین افرادی قادرند که با دیگران روابط گرمی داشته باشند و این روابط را ادامه دهند ، به علایق دیگران توجه می کنند و احترام می گذارند آنها به خود اجازه نمی دهند از سوی دیگران مورد حمله و فشار قرار گیرند و نیز سعی نمی کنند که بر دیگران تسلط یابند آنها با احساس یکی بودن با جامعه ، نسبت بر دیگران احساس مسئولیت می کنند .

1. قدرت روبرو شدن با نیازهای زندگی را دارند معمولاً‌نسبت به اعمال خود احساس مسئولیت می کنند و با مشکلات به همان شیوه که رخ می دهد برخورد می کنند . دارای پندارهای واقع گرا در مورد آنچه که می توانند یا نمی توانند انجام بدهند هستند بنابراین آن ها محیط خود را تا آن جا که ممکن است شکل می دهند و نیز تا آن جا که ضرورت دارد با آن سازگار می شوند . ( بنی جمالی ، 1373 ، ص 28 )

در این بخش به بررسی دیدگاه های مختلف روانشناسی پیرامون ویژگی های افراد دارای سلامت روان می پردازیم :

دیدگاه روانپزشکی

دیدگاه روانپزشکی ، درباره فرد دید تعامل حیاتی دارد . طبق این دیدگاه فردی که از سلامت روانی برخوردار است که دارای نظام متعادلی است که خوب عمل می کند و اگر تعادل به هم بخورد بیماری روانی ظاهر خواهد شد . ( گنجی ، 1379 ، ص 22 )

دیدگاه های روان تحلیلی

دیدگاه روانکاوی معتقد است که شخصیت فرد از سه عنصر تشکیل می شود ، نهاد، من و من برتر . بنابراین به نظر آنان بهداشت روانی ، زمانی تضمین می شود که من با واقعیت سازگاری شود و همچنین تکانش های غریزی نهاد به کنترل درآید . ( همان منبع )

فروید به نقل از حسینی ( 1360 ) سلامت روانی را از یک طرف نتیجه تعادل بین سه عنصر نهاد ، من و من برتر و از طرفی دیگر نتیجه تعادل بین سطوح خود آگاه و ناخودآگاه می داند . فروید معتقد است که شخص سالم دو ویژگی دارد :

1. می تواند دوست بدارد و دوست داشته باشد .
2. می خواهد و می تواند کار بکند . ( شعاری نژاد ، 1371 ، ص 278 )

به نظر فروید ویژگی خاصی که برای سلامت روانشناختی ضروری است خود آگاهی می باشد یعنی هر آنچه که ممکن است در ناخودآگاه موجب مشکل شود ، بایستی خود آگاه شود ، شخص سالم از مکانیزم های دفاعی نوع دوستی ، شوخ طبعی ، پارسای و ریاضت و والایش یا تصعید استفاده می کند . ( نجات ، 1378 ، ص 34 )

همچنین به عقیده فروید ، شخص سالم کسی است که نیازهای تثبیت شده نداشته باشد ، نیازهای نهفته یا درونی شده اش در جهت معیارهای درونی شده من برتر باشد و براساس نیازهایش عمل نکند و نیازهایش با یکدیگر در تعارض و کشمکش نباشد . بعلاوه انسان برخوردار از سلامت روانشناختی موجودی منحصر به فرد است که بایستی به صورت یگانه مورد بررسی و مطالعه قرار بگیرد و دارای خصوصیات زیر باشد :

1. بین من و من آرمانی فرد فاصله زیادی وجود ندارد .
2. من دارای قدرتمندی و کارآیی بسیار است .
3. از ساختار روانی خودش آگاهی لازم را دارد .
4. هدف نهایی او رشد خلاقیت و تحقق خویشتن است .

نظر هورنای ( 1945 ) به نقل از خدا رحیمی ( 1374 ) : انسان برخوردار از سلامت روان دارای این ویژگی ها می باشد : احساس امنیت می کند ، لذا فاقد پرخاشگری و خودشیفتگی است ، به دلیل آگاهی از خود واقعی و استعداد بالقوه خوی تسلیم محض محیط اجتماعی و فرهنگی نیست ، بلکه ابتکار و شخصیت خودش را عهده دار می شود ، خوشناسی و کوشش را برای تحقیق استعدادهای فطری و ذاتی وظیفه اخلاقی و امتیاز معنوی شخصیت سالم است و هدف او کمال است ، انسان سالم خودآگاهی دارد و از خود واقعی و استعدادهایش کم و بیش آگاه است و خودش بسیاری از مشکلات زندگی را حل می کند لذا به دیگران وابستگی ندارد .

از دیدگاه کارل یونگ ، فرایندی که موجب یکپارچگی شخصیت انسانی می شود مزیت یافت یا تحقق خود است .

این فرآیند خود شدن ، فرایندی طبیعی است این گرایش چنان نیرومند است که یونگ آن را غریزه نامید . در انسان مزیت یافته هیچ یک از وجوه شخصیت مسلط نیست ، نه هوشیار و نه ناهوشیار .

نه یک منش یا گرایش خاص و نه هیچیک از سنخ های کهن ، بلکه همه آن ها به توازی هماهنگ رسیده اند . از طرف دیگر به نظر وی همه جنبه های شخصیت باید به یکپارچگی و هماهنگی دست یابند به طوری که همه آنها بتوانند بیان شوند . افراد سالم از شخصیتی برخوردارند که یونگ آن را شخصیت مشترک ، خوانده است . چون دیگر هیچ جنبه شخصیت به تنهایی حاکم نیست . یکتایی فرد ناپدید می شود و دیگر چنین اشخاصی را نمی توان متعلق به یک سنخ روانی خاص دانست . ( گنجی 1379 ، ص 53 )

به عقیده آلفرد آدلر ، زندگی بودن نیست ، بلکه شدن است ، آدلر به انتخاب ، مسئولیت و معناداری مفاهیم در شیوه زندگی اعتقاد دارد و شیوه زندگی افراد را متفاوت می داند . محرک اصلی رفتار بشر ، هدفها و انتظار او از آینده است . فرد سالم به عقیده آدلر از مفاهیم و اهداف خودش آگاهی دارد و عملکرد او مبتنی بر حیله و بهانه نیست او جذاب و شاداب است و روابط اجتماعی ساطنده و مثبتی با دیگران دارد روابط خانوادگی صمیمی و مطلوب دارد و جایگاه خودش را در خانواده و گروه های اجتماعی به درستی می شناسد . همچنین فرد سالم در زندگی هدفمند و غایت مدار است و اعمال او مبتنی بر تعقیب این اهداف است . عالی ترین هدف شخصیت سالم ، تحقق خویشتن است . از ویژیگی های دیگر سلامت روانشناختی این است که فرد سالم همواره به بررسی ماهیت اهداف و ادراکات خویش می پردازد و اشتباهاتش را برطرف می کند . فرد خالق عواطف خودش است نه قربانی آنها . آفرینش گرایی و ابتکار فیزیکی از ویژگی های دیگر ایت افراد است . فرد سالم از اشتباهات اساسی شامل تعمیم مطلق ، اهداف نادرست و محال ، درک نادرست و توقع بی مورد از زندگی ، تقلیل یا انکار ارزشمندی خود و ارزش های و باورهای غلط می باشد . ( شاملو 1378 ، ص 43 )

اریکسون سلامت روانشناختی را نتیجه عملکرد قوی و قدرتمند سن می داند . من عنوان مفهومی است که نشان دهنده توانایی یکپارچه سازی اعمال و تجارب شخص به صورت انطباقی و سازشی است من تنظیم کننده درونی روان است که تجارب فرد را سازماندهی می کند و در نتیجه از انسان در مقابل فشارهای نهاد و من برتر حمایت می کند. هنگامی که رشد انسان و سازماندهی اجتماعی به نحو متناسب هماهنگ شود ، در هر کدام از مراحل رشد روانی ـ اجتماهی ، تواناییها و استعدادهای مشخصی ظهور می نماید در واقع به عقیده اریکسون سلامت روانشناختی هر فرد به همان اندازه است که توانسته است توانایی متناسب با هر کدام از مراحل زندگی را کسب کند . ( خدا رحیمی ، 1374 ، ص 78 )

اریکسون احساس هویت را نشانه سلامت فکر و روان می داند که خود از مراحل حس اعتماد ، خودمختاری ، ابتکار و اشتغال به کارهای سودمند می گذرئ و سرانجام به احساس هویت خود منجر می گردد . این احساس سرمایه داخلی است که بعد از طی موفقیت آمیز تمام مراحل ایجاد می گردد و با همانند سازی موفقیت آمنیز که به تنظیم محرک ها و غرایز اصلی فرد با توجه به فرصت ها و امکانات او منجر می شود ارتباط دارد. بدین ترتیب احساس هویت موجب اطمینان خاطری می گردد که به شخص قدرت انطباق و سازگاری می دهند . ( حسینی ، 1360 ، ص 20 )

رد واقع به نظر اریکسون ( 1968 ) هویت ، نشانه نشاط روانی است و هویت در مقابل سردرگمی نشانه یک شخصیت سالم در نوجوانی است .

اریک فروم تصویر روشنی از شخصیت سالم به دست می دهد . چنین انسانی به طور عمیق عشق می ورزد آفریننده است . قوه تعلقش را کاملاً پرورانده است و جهان و خود را به طور عینی ادراک می کند . حس هویت پایداری دارد . با جهان در پیوند است و در آن ریشه دارد . حاکم و عامل خود در سرنوشت خویش است . فروم شخصیت سالم را دارای جهت گیری بارور می داند . به نظر وی جهت گیری ، گرایش یا نگرش کلی است که همه جنبه های زندگی را یعنی پاسخ های فکری ، عاطفی و حسی به مردم ، موضوع ها و رویدادها ، خواه در جهان و خواه در خود ، در بر می گیرد ، بارور بودن یعنی به کار بستن همه قدرت ها و استعدادهای بالقوه خویش ، چهارجنبه شخصیت سالم ، در روشن ساختن مقصود فروم از جهت گیری بارور و مؤثر است . این چهار جنبه شامل عشق بارور ، تفکر بارور ، خوشبختی ، و جدان اخلاقی می باشد عشق بارور لازمه اش رابطه آزاد و برابر بشری است طرفین رابطه می توانند فردیت خود را حفظ کنند عشق بارور از چهار ویژیگی مهم برخوردار است ، توجه ، تحساس مسئولیت ، احترام و شناخت ، تفکر بارور مستلزم هوش ، عقل و عینیت است .

خوشبختی بحث جدایی ناپذیر و پیامد زیستن موافق جه گیری بارور و همراه همه فعالیت های سازنده می باشد . فروم میان دو نوع وجدان اخلاقی که عبارتند از : وجدان اخلاقی قدرت گرا و وجدان اخلاقی انسان گرا تفاوت قائل شده است . ( گنجی 1379،ص 19 )

دیدگاه رفتار گرایی

دیدگاه رفتار گرایی معتقد است که بهداشت روانی به محرک ها و محیط وابسته است . بدین ترتیب آنچه را که مکاتب دیگر بیماری روانی به حساب می آورند از دید رفتار گرایان ، رفتاری است که مانند سایر رفتارها آموخته شده است . به طور مسلم این رفتار با رفتاری که در برخی موقعیت ها به طور طبیعی اتخاذ و پذیرفته می شود مطابقت نمی کند . با این همه رفتار آموخته شده ای است که بنابراین می توان گفت رفتار ناسازگار مثل هر رفتار دیگری بر اثر تقویت آموخته می شود . به طور کلی از دیدگاه رفتار گرایی ، کسی دارای بهداشت روانی است که رفتارش به محیط معینی ، با نوعی بهنجاری رفتاری سازگاری دارد . ( گنجی 1379 ، ص 17 )

تأثیر آموزش مهارت های زندگی در سلامت روان افراداختلالات رفتاری و انحرافاتافسردگی

پوستر در ایران

در سه دهه آخر قرن نوزدهم میلادی بر اثر تحولات مصورسازی و پیوند نزدیکی که بین نقاشی و چاپ برقرار شده بود، پدیده تازه یی موسوم به پوستر یا آفیش بوجود آمد امروزه پوسترهای مصور با بهره گیری از حروف متنوع، طراحی و نقاشی و عکاسی، بمنزله نمونه های کاملاً پیشرفته یی از هنر گرافیک نوین شناخته می شوند گو اینکه پوسترسازی، شاخه یی از گرافیک است، ولی با سایر

دسته بندی	تاریخ و ادبیات
فرمت فایل	doc
حجم فایل	655 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	75

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فصل اول

گذری بر تحولات پوستر در ایران و جهان

فصل اول

گذری بر تحولات پوستر در ایران و جهان

1-1- مقدمه

هنر پوستر :

در سه دهه آخر قرن نوزدهم میلادی بر اثر تحولات مصورسازی و پیوند نزدیکی که بین نقاشی و چاپ برقرار شده بود، پدیده تازه یی موسوم به پوستر یا آفیش بوجود آمد. امروزه پوسترهای مصور با بهره گیری از حروف متنوع، طراحی و نقاشی و عکاسی، بمنزله نمونه های کاملاً پیشرفته یی از هنر گرافیک نوین شناخته می شوند. گو اینکه پوسترسازی، شاخه یی از گرافیک است، ولی با سایر رشته های هنرهای تجسمی نیز پیوند متقابل دارد.درواقع در تاریخ صدساله پوسترسازی این هنر و سایر هنرهای تجمسی دارای تأثیرات متقابل و تبادل امکانات بوده اند.

سرچشمه پوسترها را همچون مصورسازی، در گذشته های دور می توان جستجو کرد. به یک معنا نقش برجسته های آشوری، ایرانی و رومی نوعی پوستر بوده اند. زیرا رویدادهایی را به روایت تصویر، توصیف می کردند.

که درواقع تبلیغی برای دستگاه حاکم بود. بعلاو ه در مصر و روم باستان ساختن آگهی های همگانی یا اعلامیه های دیواری معمول بوده است.و

یکی از قدیمی ترین آگهی هایی که مکشوف شده، پاپیروسی است که پاداش برای برگرداندن یک برده فراری در مصر را اعلام می کرد. آگهی هایی نیز از قرون وسطی باقی مانده که روی پوست نوشته می شد حتی برخی ازاینها دارای تصویر نیز بوده اند.

آگهی همگانی چاپی از اواخر قرن پانزدهم میلادی ظاهر شد. از قرن شانزدهم به بعد نمونه هایی از آگهی های چاپی چون اعلامیه های دولتی و ..... که اکثراً متشکل از حروف چاپی بودند، رایج گشت اما فن چاپ می بایستی مراحل پیشرفته تری را طی کند تا امکان پیدایش پوستر مصور رنگی فراهم گردد.

البته چاپ رنگی و گسترش آن به تنهای دری هنر پوسترسازی مؤثر نبود، بلکه زندگی در شهرهای بزرگ و صنعتی، و نوع جدیدی از ارتباطات همگانی که به همراه خود آورد، عامل اصلی بود.

آگهی های نمایش اولین نمونه های آگهی دیواری بودند که ضمن تحول، اصول و قواعد پوسترسازی را پی ریزی کردند. در اوایل قرن نوزدهم در برخی کشورهای اروپایی، بخصوص در انگلستان، بر تعداد تماشاخانه ها افزوده شده بود و مردم از نمایش استقبال می کردند

در این زمان به تماشاخانه قبض هایی میدادند که هم کارکرد بلیط را داشت و هم برنامه در آنها توضیح داده می شد. قبض های مذکور با حروف چاپی معمول در مطبوعات چاپ می شدند ولی در صفحه آرایی آنها دقت زیاد مبذول می گردید.

بعدها با بزرگتر شدن ابعاد قبضها، آنها را بر دیوارها می چسبانیدند و بدین طریق «آگهی های نمایش» به صحنه ظهور رسید. در طرح و صفحه آرایی آگهی های مذوبور مهارت های خاصی بکار می رفت تا تنوع و فراوانی مطلب، حالت خشکی و یکنواختی بوجود نیاورد. به این منظور از انواع بسیار متنوع حروف چاپی که ابداع شده بود، استفاده های مناسب می کردند و گاهی نیز تصویر کوچکی بر آن می افزودند. صفحه آرایی این نوع آگهی ها، خاصه در هنر پوستر انگلستان بنحوی استمرار یافت و حتی امروزه هم اثرات خود را بر جای گذاشته است.

تدریجاً آگهی های همگانی از آگهی های مربوط به تماشاخانه ها فراتر رفت و تبلیغات مغازه ها، جراح ها ، وسایل حمل ونقل و مسافرت را در بر گرفت.

در این آگهی ها، گاهی حروف چاپی بصورت یک منحنی در بالای صفحه تنظیم میگردید، و سایر مطالب بطرز زیبا و چشمگیری در صفحه آگهی گنجانده می شد. به مرور در این ها تصویر هم ظاهر گشت و ارتباط بین حروف و تصاویر مورد توجه قرار گرفت. بدین منوال فن پوستر مصور تولد یافت.

1-2 تاریخچه پوستر در جهان

پوسترها آثار میرایی هستند اما پاره ای از آنها در عین گذرابودن نیز ماندنی اند.

پوستر نخستین هنرپاپ و نخستن فرم هنری بود که به چیزهای زندگی عادی به شیوه خاص خویش یعنی بی پروایی محض و پیش پا افتادگی محض پرداخت . پوستر هنری برونگر است.

درهنگام طراحی یک پوستر باید در مرحله اول موارد استفاده آن موردنظر قرار گیرد.

امروزه اکثر ارتباطات روزمره وابسته به تبلیغات است، تبلیغاتی همگانی و مؤثر در زندگی، تبلیغاتی برای به جریان افتادن و پیشرفت ارتباطات، عرصه خدمات و کالاها، و..... ، تبلیغاتی برای فراخوانی، هشداردادن، بازداشتن، تشویق و ترویج کردن و ..... و مؤثرترین ابزار تبلیغاتی که می تواند جوابگوی تمامی این مسائل شود پوستر است، که در دید همگان عرضه می شود و بدلیل قابلیت و گنجایش موارد بیشتری که در مورد موضوع دارد بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد.

محل نصب پوستر،جنس پوستر، چگونگی انجام مراحل تکنیکی و چاپ پوستر، وسایل نصبی پوستر و ..... از مجموعه عواملی است که در این پژوهش به آنها می پردازیم.

« اختراع لیتوگرافی بوسیله آلویس سن فلدربین سالهای 1798- 1796 میلادی هنر پوستر را به مرحلة جدید رساند و آثار با تیراژ بالا چاپ شدند. مشخص ترین پوستر چاپ شده که با تیراژ زیاد انتشار یافت، در انگلستان توسط ویلیام کاکاستون تهیه شد. لیتوگرافی رنگی در سال 1927 اختراع شد که مهمترین تحول در تاریخ پوستر است. از پوستر بعنوان وسیلة ارتباطی مؤثر و با تنوع بی پایان استفاده شد. در اواخر قرن 18 زمان پیشرفت واقعی پوستر بود. در اکثر پوسترهای ایندوره حروف و شعار در بالای تصویر نمایان بود. پوستر در نیمه دوم قرن 19 در کشورهای اروپایی رواج قطعی پیدا کرد.[1]»

طراحی پوستر و انگیزه آن شکوفایی و رونقی بود که در وضع کشورها بوجود آمد و آنها فرصت داشتند تا به توسعه صنایع خود از راه ایجاد مراکز تفریحی گوناگون بپردازند. نیاز به طراحی پوستر برای جلب نظر مردم به تولیدات آنها بود.

« دهة 1850 و 1840 میلادی اوج تحول پوستردر اروپا محسوب می شد. کاپیلو که کاریکاتوریست و چهره ساز بود را پدر پوسترمدرن می دانند او معتقد بود که پوستر قبل از هر چیزی باید بیان گرافیکی داشته باشد و بوسیله خطوط و رنگها همیشه نمودار ارادة قوی باشد تا بتواند حرکت ایجاد کند.

در انگلستان در سال 1875 میلادی مارک استیسی با استفاده از کلیشة چوبی پوستری برای تبلیغ را طراحی کرد. کم کم پوستر مورد توجه هنر دوستان قرار گرفت بطوریکه در سال 1884 میلادی نمایشگاهی از پوسترها در پاریس برگزار شد و اولین کتاب در مورد پوستر نیز به قلم مندرون نوشته شد سپس در سال1890 میلادی در نیویورک نمایشگاهی از پوستر در معرض دید عموم قرار گرفت. هنرمندانی که نقش مؤثری در پوستر داشتند، مانند تولوزلوترک بود که موضوع اصلی کارهای وی شرح وقایع داخلی مردم بود. او تجربة شخصی خود را بصورت دراماتیک درآورد و از پوستر بعنوان وسیله ای برای بیان آن استفاده کرد. آثار او بیشتر طرح های فکاهی بودند. پوستر مورد توجه مردم و هنرمندان قرار گرفت و نمایشگاههای متعددی برای نشان دادن آثار برگزار شد. در سال 1895 میلادی نمایشگاهی از پوستر در لندن برگزار شد.تا دهة 1920 میلادی همة پوسترهای مصور بوسیلة هنرمندان تصویرگری می شد. اما در این پوسترها بتدریج از شیوه های عکاسی نیز استفاده شد. بطوریکه مدرسه طراحان سوئیس را میتوان بعنوان اولین طراحان در زمینة استفاده از عکاسی در طراحی پوستر معرفی کرد. مخصوصاً هانس فینلسر که در مدرسة هنر زوریخ تدریس می کرد نقش مهمی را دراین مورد داشت.هربرت ماتزنیز پوسترهایی برای جلب جهانگردان طراحی کرد و در این رابطه پیشگام بود. پوسترهای او در نگاه اول رنگی بنظر می رسیدند ولی در اصل عکس سیاه و سفید بودند که بطور رقیقی رنگ آمیزی شده بود.[2]

استفاده از تکنیک های مختلف مثل ایربراش، فتوگرافیک، بکاربردن روشهای مختلف در حروفچینی و سیستم پیشرفته چاپ و تخصصی شدن نحوة طراحی پوستر، هنر پوستر را متمایز میکند.

« سوئیس با یکپارچه کردن و توسعه دادن میراث گذشتگان خود به عنوان معتبرترین مرکز طراحی گرافیک در اواخر دهة 50 بود.

پوستر به صورت امروزی که ما می شناسیم در سه دهة آخر قرن 19 در فرانسه متولد شد با آثاری توسط افرادی مانند تولوزلوترکLAUTREC و ژول شره CHERET بوناردBONNARD و هوراسل ورنهNERNET بوجود آمد وتحولاتی که صنعت چاپ و عکاسی و لیتوگرافی بوجود آوردند همگام با پیشرفت این صنایع، پوستر نیز تا به امروز روند تکاملی خود را طی کرده است».[3]

بیان تصویری در پوستر و رشد آن انواع مختلفی از پوستر را بو جود آورد.از جمله: پوسترهای تبلیغاتی و تجاری که از بدو شروع و رواج پوستر تا دهة اول قرن بیستم ادامه داشت و پوسترهای اجتماعی و سیاسی که از جنگ جهانی اول مورد استفاده قرار گرفت.

ژول شره را پدر پوستر میدانند. پیشگامان این هنر در کوششهای خود برای تلفیق مقاصد هنری و تبلیغی به ضرورت طراحی ساده و قوی که پیام معین را بلافاصله وبا صراحت به مخاطب برساند، پی بردند. پس از جنگ جهانی دوم هنر پوستر رشد چشمگیری کرد.

در طراحی پوستر هدف این است که پیام به صورت گسترده پخش شود. طراح پس از ارزیابی موضوع و ایجاد روش مناسب پیام مزبور را به صورت تصویر ارائه میدهد.

1-2-1 تأثیرات ژول شره و لوترک در پیشبرد پوستر

« علیرغم انتقال جنبشهای هنرهای تجسمی در قرن بیستم به وسایل ارتباط جمعی، گاهی اوقات ماهیت و محدودیت های پوستر بر نوع و جهت نقاشی نیز تأثیر داشته است. اولین بار که پوستر چنین نقشی را ایفا کرد سال 1870 میلادی، یعنی سال پیدایش پوستر بود.

ژول شره(Jules Cheret ) 1933- 1836 میلادی در سال 1866 میلادی شروع به تهیه پوسترهای رنگی با چاپ سنگی در چاپخانه شخصی اش در پاریس کرده بود.

به نظر می رسد ترکیب پوستر از این زمان آغاز شد و این بخاطر دو تکامل بود:

1- پیشرفت های فنی در چاپ سنگی

2- حضور خود ژول شره

گرچه روش چاپ سنگی در سال 1798میلای بوسیله آلویس سن فلدردر اتریش اختراع شده بود اما سالها این روش تکمیل نشد، تا اینکه در سال 1848 میلادی ممکن گردید که تعداد صفحات چاپ شده به ده هزار10000 عدد در ساعت برسد. ده سال بعد 1858 میلادی، شره اولین طرح رنگی خود را با استفاده از چاپ سنگی تهیه کرد، ولی سهم واقعی شره، در تاریخ پوستر زمانی آغاز شد که بعد از 7 سال اقامت در انگلستان به پاریس بازگشت و بوسیله دستگاه جدید انگلیسی که براساس طرح آلویس سن فلدرطراحی شده بود، شروع به تهیه پوستر های خود نمود.

شره طرح های خود را مستقیماً بر روی سنگ می کشید. این مسئله باعث احیای چاپ سنگی بعنوان وسیله ای شاخص و خلاق گردید.»[4]

گرچه اعلانات عموماً سابقه ای بس طولانی و ریشه در روزگاران باستان دارند ولی واقع بینانه تر از آنند که بتوان از مثالهای چاپ شده بوسیله ویلیام ککستون در انگلستان در سال 1477 میلادی بعنوان آغاز تحول و پیشرفت این اعلانات نام برد. در قرن هفدهم در فرانسه قانونی وجود داشت، مبنی بر اینکه نصب اعلانات بدون مجوز قبلی ممنوع بود. بدستور لوئی چهاردهم تابلوهایی بصورت تخت بر دیوارها نصب می شوند از آن زمان جایگاههای اعلانات ساخته شده از چوب در فرانسه معمول گشت.

در سالهای پیش، اعلان تبلیغاتی تصویری راجع به چترهای تاشو مربوط به سال 1715 میلادی پیدا شده یا اعلان تصویری زوجی جوان در حال نوشیدن مشروب بدست آمده که مربوط به سال 1800 میلادی می باشد. هر دو تصویر از فرانسه به دست آمده و اندازه هیچکدام از آنها از یک صفحه کتاب بزرگتر نبوده است.

تأثیر شره زمانی زیاد شد که نقاش های جوان به این نکته پی بردند که پوستر، بخاطر ماهیتش نوعی تندنویسی کوتاه است که در آن عقاید را میتوان بصورت ساده و مستقیم بیان کرد.

نفوذ پوسترهای شره برای همیشه بعنوان پایه های اولیه در این جهت شناخته شدند. آنها دقیقاً روح دوران معروف به آخر قرن نوزده را نقل میکنند.، اما آن را به دنیای موهوم سبک تمثیلی منتقل کرده و به تعبیری هنرمندانه ، از زندگی مردم کوچه و بازار که در آن پوسترها ظاهر شدند، می پردازند. در مقابل تولوزلوترک تأکیدی بر عکس آثار شره داشت.

سبک او برای شرح وقایع داخلی زندگی مردم بود. سهم لوترک در توسعه سبک پوستر بیشتر شد. او تجربه شخصی خود را بصورت دراماتیک درآورده و از پوستر بعنوان وسیله ای برای بیان آن استفاده کرد. آثار وی براساس کاریکاتور، نگاهی آمیخته با طنز و ترکیبات ساده تخت و خطوط تزئینی چیزهایی بود که او میتوانست در یک پوستر بیان کند.

اما قادر نبود آنرا به طرز ساده و مستقیم مطرح سازد. پوسترهای او دارای محیط مرئی وسیعی می باشد که کمتر در نقاشی هایی از همان موضوع به چشم می خورد.

«لوترک کارهایش را مدیون سبک شره دانسته، بطوریکه پوسترهای خود را نمونه کاملی متأثر از آثار وی میدانست.[5]»

پوسترسازان دیگری که در این حرفه فعالیت جدی داشتند و در کتابهای تاریخ هنر با اسم و سابقه آنها مواجه شده ایم که در حوصله این پایان نامه نمیگنجد و علاقمندان می توانند به منابعی چون کتابهای یوهانس گوتنبرگ نوشته گیسکه ماتیاس که توسط مرتضی رهبانی ترجمه شده است و چاپ کتاب توسط منوچهر پسیان صورت گرفته و کتابهای زیاد دیگری در زمینه تاریخچه پو.ستر و چاپ مراجعه کنند.

در هر صورت با گذشت زمان طراحی پوستر ها نیز تغییر کرده و ساده و ساده تر شد و از حالت نقاشی های سنتی پا فراتر گذاشته و هنر پوسترسازی شخصیتی مستقل یافت.

با این وجود، تغییر از سبک سنتی، پیروی از طبیعت و جهش بسوی سبک جدید توصیف و آرایشی ساده، آزادی تازه ای بود که در طرح پوسترها وجود داشت.

1-3 تاریخچه پوستر در ایران

« در ایران نیز طراحی پوستر روند تکاملی داشت. اولین پوستر در زمینة سینما کار شد که برادران سروری آنرا طراحی کردند. در سالهای دهة 1310 شیوه ای بوجود آمد به این شکل که پلاکاردهای کوچکی را در شهر می گذاشتند و از این شیوه در اروپا برای تبلیغ تئاتر استفاده می شد.نوع دیگر تبلیغ که در ایران معمول بود نصب پوستر روی تخته های چوبی در اندازه های متفاوت و قراردادن آن در گذرگاههای پر رفت وآمد بود. در آن دوره طراحان پوستر همه نقاش بودند و طرح گرافیک و پوستر به عنوان یک حرفه هنوز شناخته نشده بود. از شهریور سال 1320 هجری شمسی به بعد کار مطبوعات بعلت آزادی نسبی که و جود داشت رونق گرفت وتبلیغات تجاری از سال 1325بوجود آمد در این دوره تأسیس سازمان های تبلیغاتی گسترش یافت. در طول سالهای 1325 و 1327 هجری شمسی انتشار مجلات و نشریات که مطالب آن بیشتر ادبی و فرهنگی بود رشد کرد. سالهای 1327 تا 1334 هجری شمسی پیشرفت های حرفه ای تبلیغات اوج گرفت در این مورد شرکتهای وارداتی بزرگی شروع به کار کردندو شرکت های مختلف ایرانی و امریکایی در تهران تأسیس شدند و برای جلب مسافرین نیز تبلیغات وسیعی انجام شد. منصور پاکزاد یکی از کسانی بود که طراحی پوستر برای جلب جهانگردان را برعهده داشت هنر گرافیک تحرک و جستجو و نوآوریهای خود را با به میدان آمدن هنرمندانی چون ممیز، بریرانی، فرشید مثقالی، و قباد شیوا و دیگران شروع کرد.

در سال 1968 میلادی پوسترهای فرهنگی زیادی طراحی شدند و هنرمندان بسیاری با خلاقیت خودشان آثار ارزنده ای بوجود آوردند. شورای فرهنگ CNC خانة آمریکا اتحادیه ملی نویسندگان و هنرمندان کوبا(UNEAC ) و بنیاد ملی صنعت جهانگردی INTT نیز مسئولیت انواع پوسترهای فرهنگی را برعهده داشتند که امروزه نیز فعال هستند.[6]» بعضی از پوسترها از فرهنگ بومی وسنتی تأثیر می گیرند. این طرز تلقی که پوتسر را در مرز میان هنر ناب و یا واسطة ارتباط بصری قرار می دهد، دست هنرمند را در نوآوری از اسلوبهای بدیع باز می گذارد و نتیجه آنکه فرهنگ بصری در کشور ارتقاء می یابد.

از سالهای 1340 هجری شمسی هنر پوستر به شکل امروزی با آثار ممیز و چند طراح گرافیک با استعداد وارد مرحلة تحول جدی شد. مشارکت در فعالیت های اجتماعی و تبلیغ آثار فرهنگی و هنری برای ارتباط و تبادل اطلاعات است و پوسترسازان از دستآوردهای هنر گرافیک معاصر، گرایش های مخلتف مدرن و نقش مایه های سنتی انواع روشها و اسلوبهای رایج بهره گرفتند.

پوستر برغم محدودیت ذاتی اش مانند سایر هنرها شیوه ای حساس و انعطاف پذیر و عمیق را برای بیان، استفاده می کند و طرز نگرش هنرمند به واقعیت را نشان می دهد. گرایشهای شخصی و سلیقه ها در گذر زمان پابرجا می ماند و هویت خود را حفظ می کند و این هویت نکته ای برجسته ای می باشد که در پوسترهای ایران و پوسترهای مربوط به گردشگری بخوبی نمایان است.

1-3-1 تاریخچة پوستر یا اعلان در ایران بعد از انقلاب

اعلان کلمه ای است عربی که واژة انگلیسی آن« پوستر» کم کم در زبان فارسی محاوره ای امروزه ایران به مفهوم آگهی دیواری که ا ز حدود رایج کوچکتر نباشد جا افتاده است. واژة دیگری که برای این مفهوم البته در سطحی محدودتر رایج است« آفیش» می باشد که فرانسوی است و این هر دو واژه بیشتر در دانشکده های هنری به جامعه راه یافت.واژة سومی که در کتابهای هنری برای همین مفهوم مورد استفاده قرار می گیرد« پلاکات» یا

« پلاکارت» است که در زبان آلمانی و روسی همین معنی را دارد ولی در ایران مفهوم خاصی پیدا کرده و آنرا به طومارهای بزرگی که روی آن شعار مینویسند و در

پوستری از اوایل انقلاب

راهپیمایی ها حمل می کنند اطلاق می نمایند و یا برای تبلیغات چندمتری فیملهای سینمایی که در قسمتی از ساختمان سینما بطور معمول در بالای در ورودی دیده می شود.

تاریخچة اعلان در ایران را میتوان به دو دوره تقسیم نمود:

الف: اعلانهای مذهبی که درایران قدیم متداو ل بوده و سابقه ای بیش از 150 سال دارد بعبارتی می شود، شروع تاریخ بکارگیری اعلان را از این زمان به بعد در نظر گرفت که براساس نیازهای جامعه و نوع سفارشات مردم آن روزگار ساخته و عرضه می شد. یکی از خصوصیات مهم اعلانهای آن زمان، عامیانه بودن آنهاست که به دلایلی همچون گذشت زمان و نبودن صنعت چاپ نمونه های بسیار محدودی از آنها باقی مانده است.زیرا که طراح وسیله ای نداشت تا به کمک آن اعلان را به تعداد زیاد تکثیر کرده و به افراد بیشتری ارائه دهد، در نتیجه با وجود امکانات محدود ابتدایی تنها چند نسخه تهیه و در اختیار سفارش دهندگان می گذاشت. نمونه های بجای مانده از دوره های شروع اعلانهای تبلیغاتی،عمدتاً مربوط به زمان صنعت چاپ سنگی در ایران می شود هنگامی که چاپ تازه در عهد قاجار وارد شده بود و بدلایلی چون کیفیت بد نوع چاپها و تکثیر مکرر آنها و نامطلوب بودن شیوة فنی چاپ، آثاردر خور اهمیتی باقی نمانده است.

نخستین اعلانهای تبلیغاتی که برای نصب روی دیوارها تولید شده بود، هیچگونه طرح و تصویری در آنها مشاهده نمی شد و تنها از چندین سطر مطلب و یک کلمه اعلان یا اطلاعیه در بالای آن بصورت متقارن شکل میگرفت بسیاری از آنها با خط نستعلیق و نسخه اصلی به روش لیتوگرافی« چاپ سنگی» تکثیر شده بود.

گفتنی است که خط نستعلیق برای دورخوانی مناسب نیست ولی عملکرد این نوع آگهی های دیواری یک رنگ در آن روزگار بگونه ای بود که بیننده که شرایط زندگی اش بطور معمول اجازه می داد به اعلان نزدیک شود و آنرا بخواند یا از یک نفر با سواد بپرسد که چه نوشته شده. گاهی تزئیناتی مانند کادر و حاشیه و بعضی علامات تأکید کننده یا تزئینی در این اعلانها دیده میشد که اگر خطاطی بود از روحیه تذهیب صفحات قرآن و کتابهای دینی در تزئین صفحه استفاده می کردند و اگر چاپی بود از علائم تزئینی چاپی فرنگی که همراه صنعت چاپ به ایران آمده بود بهره می جستند. روحیه حاکم بر این نوع آگهی های دیواری متقارن بود که در تمام موارد به طور کامل به چشم می خورد. نسبت سفیدی و سیاهی چشم نواز بوده و روحیة حاکم بر کتابهای خطی را داشت. در این دوره تفاوتی میان آگهی های دیواری و آگهی های روزنامه ها دیده نمی شود و هر دو آنها شرایط لازم گرافیکی را برای کاربرد خود ندارند.

عنصر رنگ نیز در این گونه اعلانها بکار می رفته که متشکل از رنگهای سبز و قرمز و زرد می باشد.

ب: اعلانهایی که فرم و ساختاری امروزی داشته و روشها و واسلوب کاری اش را برپایة کاری پوسترسازی غرب بنا نهاده است. این نحوة نگرش بر پوسترسازی در دورة قبل از انقلاب اسلامی، بعلت حمایت های رژیم پهلوی از الگوهای بیگانه شدت و شتاب بیشتری بخود گرفت. تاریخچه ای که برای این اعلانها قائل هستند همان اطلاعیه های چاپی دولتی و غیردولتی است که برای رسانیدن پیامها به معرض دید افراد در سطح شهر نصب می شده است. اعلانهایی از قبیل اطلاعیه هایی مربوط به نظام وظیفه و ... این نوع آگهی ها معمولاً دارای عناصر بصری زیبا و جالب نبودند و تنها از بهم پیوستن و ترکیب یکنواخت حروف ساخته می شد.بعلت محدودیت صنعت چاپ در آن زمان حتی پوسترهای مدور نیز از کیفیت پائینی برخودار بوده و از لحاظ هنری ارزش چندانی ندارند. در نخستین پوسترهای تصویری، سراسر سطح پوستر با تصویر اشغال می شود و در قسمت های خلوت طرح، نوشته می آید.

ندارند. مدتها گذشت تا طراحان دریافتندکه اگر سوژة تصویری جای کمتری در آگهی دیوار استفاده کند به امکان دورخوانی بهتری دست خواهند یافت.در اوایل، اعلانهای سیاسی فرهنگی عمدتاً از جانب دستگاههای دولتی چاپ می شد و سپس منتشر شده و غالباً هم جنبة رسمی وتبلیغاتی آنها بر سایر جوانب هنریشان رجحان داشته است.

پوسترسازهای حرفه ای هنوز بوجود نیامده بودند و نقاشان در این دوره در کنار فعالیتهای هنری خود مبادرت به طراحی اعلان می کردند. به همین جهت است که در این پوسترها گرایش زیادی از جهت تکنیک و شیوة کار به نقاشی ملاحظه می شود.به مرور زمان از میان همین نقاشان کسانی پیدا شدند که به هنر گرافیک روآورده و مرزهای شاخص نقاشی و گرافیک را از هم تمیز داند. کوششهای این هنرمندان و فارغ التحصیلان مدارس هنری داخل و خارج از کشور بود که قلمرو هنر پوسترسازی را در ایران وسیع کرده و به آن تنوع بخشید.

ازسوی دیگر همزمان با رشد تکنولوژی و صنعتی شدن شهرها و در نتیجه تولیدات بیشتر، احتیاج به تبلیغات در همة زمینه ها احساس می شد و این خود دلیل محکمی بود برای سفارشات بیشتر به پوسترسازی تجاری همینطور در کنار اینها، پوسترهای جلب سیّاح و توریست، پوسترهای فرهنگی و هنری، اینک دیگ سفارش پوستر مختص به دستگاههای هنری نبود بلکه قسمت بزرگی از سفارشات و خواسته ها به بخشهای گوناگون خصوصی مرتبط میشد. بدین منوال شاهد گسترش روزافزون پوسترسازی در گذر زمان هستیم. اما در عین حال پوسترساز ناچار بود، قیود بسیاری را نه فقط از لحاظ ممنوعیت های سیاسی بلکه از لحاظ سلیقه درخواست کنندگان بپذیرد.

پوستر در ایرانگذری بر تحولات پوستر در ایران و جهاننقاشی و چاپ