| دسته بندی | مدیریت |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 45 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 69 |
مقدمه
جلسه یکی از مؤلفه های اصلی و مهم در کسب و کار است. اما برگزاری جلسه مستلزم صرف زمان و هزینه است. که صد البته هر دو بسیار ارزشمند هستند. بنابراین بهتر است فقط زمانی تشکیل جلسه بدهیم که ضرورت داشته باشد و باید همیشه جلسات مختصر و مفید باشند.
جلسه چیست؟
یک جلسه کاری عبارت است از گروههای عده ای از افراد که با هدف مشکلات یا اخذ تصمیمات کاری انجام می شود. اکثر جلسات کاری جنبه رسمی دارند و بایستی زمان و مکان آنها از قبل مشخص شده باشد. تعداد افراد شرکت کننده معمولاً بیشتر از دو نفر است ولی میتواند بین دو نفر هم باشد. جلسه دارای هدف مشخصی است که در دستور جلسه ذکر می شود و قبل از تشکیل جلسه بین شرکت کنندگان توزیع می شود.
بررسی هزینه ها :
بهترین جلسات آنهایی هستند که فقط با حضور افراد مرتبط با موضوع، تشکیل می شوند و ضمن صرفه جویی در وقت و هزینه ها دانش ایشان برای دست یابی به یک هدف مشخص مورد استفاده بهینه قرار میگیرد:
آگاهی از اهداف
معمولاً هدف از برگزاری نشست های کاری در یکی از مقوله های زیر است
پس از اتخاذ تصمیم در مورد هدف اصلی تشکیل جلسه، تاریخ و زمان برگزاری جلسه متناسب با وقت کلیه افرادی که حضورشان ضروری است تنظیم می گردد/
اهداف را بایستی بصورت کلی و جزئی خلاصه کرد تا کلیه شرکت کنندگان آنها را بخاطر داشته باشند تا چنانچه از مسیر اصلی بحث دور شدند آنها را متوجه دستور جلسه کرد.
نکته : اگر بدون تشکیل جلسه میتوان موضوعی را حل و فصل کرد، حتماً همین کار را انجام دهید.
جلسات رسمی
قوانین مربوط به برگزاری نشستهای رسمی ممکن است بسیار پیچیده و از کشوری به کشور دیگر، یا سازمانی به سازمان دیگر متفاوت باشد. از جلسات رسمی عبارتند از : جلسات هیئت مدیره، جلسات عمومی، کنفرانسها ، جلسات خارجی، مجامع عمومی سالیانه، جلسات کمیته های دائمی.
نکته : استفاده از ارتباطات مجاری مثل کنفرانسهای تلفنی، ویدیویی، اینترنت، پست الکترونیک و پیام های اینترنتی در برگزاری جلسات بسیار مفید است.
عوامل مؤثر بر برگزاری جلسه
1) انتخاب نوع جلسه : رسمی یا غیر رسمی باشد.
2) تعداد شرکت کنندگان : معمولاً جلسات شش تا نه نفره با کارایی بیشتری همراه است.
3) با گذاشتن یک ساعت مچی روی میز : تنظیم وقت جلسه
4) دستور جلسه : از قبل آماده و کاملاً مطابق آن جلسه را پیش برود.
بایستی فرصتی را به فراهم کردن مقدمات تشکیل جلسه اختصاص دهیم، با اینکار به هیچ وجه اتلاف وقت نیست. نتیجه فعالیتها و هماهنگی های قبل از نشست باید به گونه ای باشد که افراد کلیدی حتماً در زمان و مکان مناسب در جلسه حضور یابند و در نهایت تصمیمات منطقی و درستی را اتخاذ کنند.
- کسانی را بایستی انتخاب کرد که حضور آنها ضروری و بتوانند با استفاده از مهارت یا پیشنهادات خود نقش مفیدی ایفا کنند.
- نقش شرکت کنندگان ارزیابی شود و نام آنها در دستور جلسه کنار مورد مربوطه یادداشت شود.
تاریخ، زمان، مکان و هدف از تشکیل جلسه را دقیقاً به اطلاع شرکت کنندگان برسانید و گاهی اوقات راحت ترین کار این است که از شرکت کنندگان بخواهید در همین جلسه زمان تشکیل جلسه بعدی را مشخص و قطعی کنید.
گرد آوری مفاد دستور جلسه فهرستی از موارد و موضوعاتی است که قرار است در طول جلسه مطرح شوند و مورد بحث و بررسی قرار گیرند.
دستور جلسه بایستی کوتاه، ساده، و واضح و روشن باشد. (نمونه دستور جلسه ص 22)
تنظیم – دستور جلسه باید حاوی عناوین مورد بحث و جزئیات مربوط به تاریخ، زمان، مکان و هدف باشد.
توزیع – پس از تهیه پیش نویس باید آنرا به تأیید شرکت کنندگان رسانده و در صورت تغییر در آن دیگران بایستی مطلع شوند.
مکان بایستی از نظر شرکت کنندگان راحت و مناسب باشد (حداقل سر و صدا و نور و دما و تهویه مطلوب باشد) و نیز با اهداف جلسات سازگاری داشته باشد مثلاً اگر هدف آشنایی دو گروه با هم می باشد بهتر است در فضایی آرام در خارج از شهر باشد.
- انواع محل های برگزاری جلسه: دفتر شما – دفتر یکی از دبیرستان – اتاق جلسات شرکت – اتاق جلسه خارج از شرکت مرکز کنفرانس – محل های خارج از شهر
از قبل در مورد محل نشستن افراد تصمیم بگیرید. در جلسات تک به تک سه روش حمایتی (نسبت به طرف مقابل با یک زاویه قائمه بنشینید) مشارکتی (در کنار او بنشینید) رودر رو( در طرف دیگر میز روبروی او بنشینید)
در جلسات گروهی سه روش مخالفت رودر رو (افراد دارای نقطه نظرات مخالف در دو طرف یک میز مستطیلی می نشینند) رعایت سلسله مراتب (رئیس جلسه سر یک میز مستطیل و بقیه به ترتیب ارشدیت در کناره های میز مستطیل شکل می نشینند ) بحث آزاد ( از میر گرد استفاده می شود)
_ آماده سازی محل تشکیل جلسه مثل مرتب کردن میز و صندلی ها و چک کردن وسایل سمعی بصری یا توزیع دستور جلسه ، تهیه نوشت افزار، تنظیم اوقات استراحت.
تلاش در جهت دست یابی به اهداف یک جلسه مسئولیت تک تک شرکت کنندگان در آن است. لذا لازم است حتماً از قبل خود را آماده کنید و فعالانه مشارکت داشته باشید. به وضعیت ظاهری و شیوه سخن گفتن و نیز گوش دادن به صحبتهای دیگران توجه خاصی کنید.
توسط منشی جلسه تهیه می شود و شامل خلاصه مذاکرات و تصمیم گیریی هایی است که به صورت مکتوب جزو سوابق نگهداری شوند. در متن صورتجلسه باید زمان و مکان، اسامی شرکت کنندگان، مفاد دستور جلسه، تصمیمات اخذ شده توافقات، انتصابات نوشته شده و پس از تکمیل هرچه سریعتر در بین افراد ذیربط توزیع گردد.
1-هدف و دامنه کاربرد :
هدف از این روش تشریح نحوه برگزار نمودن جلسات بازنگری مدیریت به منظور اطمینان از تداوم و اثربخشی سیستم مدیریت کیفیت شرکت در برآورده نمودن نیازمندیهای خواهشی، نظام نامه و اهداف شرکت و همچنین اطمینان از بهبود مستمر این سیستم می باشد و محدوده این فعالیت در داخل شرکت و در تمامی واحدهای مؤثر بر کیفیت نافذ می باشد.
2- تعاریف :
کلیه واژه های به کار رفته در این سند کاملاً گویا بوده و نیازی به تعریف ندارند.
3- مستندات و سوابق :
3-1- فرم صورت جلسات (MAN/F/01)
4- روش اجرا :
4-1 – مسئولیتها :
4-1-1- قائم مقام مدیر عامل : مدیریت جلسات و ارزیابی سیستم ممیزی داخلی، شکایات و اقدامات اصلاحی و نیز مسئول تأیید زمان و پیش نویس دستور جلسه می باشد.
4-1-2- نمایندة مدیریت : ارائه گزارشات اقدامات اصلاحی، پیشگیرانه و ممیزی داخلی و نیز مسئول ارائه پیشنها زمان تشکیل جلسه و تهیه پیش نویس دستور جلسه می باشد.
4-1-3- تضمین کیفیت : مسئول تهیه فرمهای اقدام اصلاحی از جلسات می باشد. توزیع صورتجلسه و پیگیری مصوبات جلسات و گزارش قائم مقام مدیر عامل
4-1-4- دیگر سرپرستان با مدیران : ارائه گزارشات عدم تطابق
4-1-5- منشی مدیر عامل : مسئول انجام و هماهنگی لازم در جهت برگزاری جلسه می باشد.
4-3- ورودی به جلسه
|
ردیف |
عنوان ورودی |
شرح ورودی |
مسئول ارائه |
|
1 |
نتایج ممیزی |
بررسی نتایج ممیزی داخلی و خارجی و مقایسه آن با ممیزی دوره قبل |
مدیر تضمین کیفیت |
|
2 |
بازتاب نظرات و شکایات مشتری |
گزارش میزان شکایات و تجزیه و تحلیل آنها |
مدیر بازرگانی و مدیر کنترل کیفیت |
|
3 |
گزارشات مربوط به روند تولید و کیفیت |
داده ها و اطلاعات عملکرد کیفی و کمی فرآیند و انطباق محصول |
مدیر تولید و مدیر کنترل کیفیت |
|
4 |
نتایج اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه |
تحلیل اقدامات اصلاحی، اقدامات پیشگیرانه و اثربخشی اقدامات انجام شده |
مدیر تضمین کیفیت |
|
5 |
پیگیری جلسات بازنگری مدیریت های قبلی |
گزارش کارهای انجام شده |
نماینده مدیریت |
|
6 |
تأمین کنندگان |
تحلیل عملکرد و دادن امتیاز به سیستم کیفیت آنها |
تضمین |
|
7 |
سیستم اثربخشی و برنامه ریزی آموزشی |
تجزیه و تحلیل |
کلیه مدیران |
|
8 |
توقفات برنامه ریزی نشده |
تجزیه و تحلیل موارد توافقات و راه حلهای تعریف شده |
مدیر برنامه ریزی |
|
9 |
بررسی هزینه های کیفیت |
تجزیه و تحلیل شاخصهای مربوطه و مقایسه آنها با کیفیت محصول |
مدیر تضمین کیفیت |
|
10 |
بررسی و بازنگری اهداف کیفیتی سازمان و طرح تجاری |
ارائه طرحها |
کلیه مدیران |
نماینده مدیریت موظف است حداقل روز قبل از برگزاری جلسه ورودیهای فوق را جمع آوری و پس از اطمینان از کامل بودن آن، جمع بندیهای نهایی جهت طرح در جلسه مدیریت را نماید.
4-3- اعضاء شرکت کننده :
قائم مقام مدیر عامل و کلیه مدیران و سرپرستان شرکت
4-4 نحوة برگزاری
این جلسات حداقل دوبار در سال و با فاصله زمانی شش ماه یکبار پس از مهندسین داخلی تشکیل می گردد.
پیشنهاد زمان تشکیل جلسه و تهیه پیش نویس دستور جلسه برعهدة نماینده مدیریت می باشد، مسئولیت تأیید این زمان و پیش نویس دستور جلسه بعهده قائم مقام مدیرعامل می باشد.
نماینده مدیریت مسئول دبیری جلسه بود و انجام هماهنگی های لازم در رابطه با برگزاری جلسه از قبیل اطلاع به افراد شرکت کننده و ابلاغ زمان برگزاری بعهده او می باشد.
منشی قائم مقام مدیر عامل مسئول انجام هماهنگی زمان جلسه با قائم مقام می باشد.
نماینده مدیریت موظف است صورتجلسه را تهیه و پس از تصویب قائم مقام مدر عامل، آنرا در اختیار افراد ذیربط قرار دهد.
4-5- خروجی جلسات بازنگری مدیریت:
4-5-1- نتایج و تصمیم گیریها در مورد ورودیهای ذکر شده ، با تصویب قائم مقام مدیر عامل، جهت اجرا، برنامه ریزی می گردد.
4-5-2- اقدامات پیشگیرانه پیشنهاد و برنامه ریزی می شود.
4-5-3- بهبود خدمات مرتبط یا الزامات مشتری.
4-5-4- در صورت نیاز به روز شدن خط مشی کیفیت توسط قائم مقام مدیر عامل با توجه به اهداف سازمان
4-5-5- منابع مورد نیاز تعیین می گردد.
4-6- محل نگهداری سوابق جلسات
کلیه سوابق این جلسات در واحد تضمین کیفیت نگهداری می شود. (فرم صورتجلسات به شماره MAN/F/01
چکیده
پیوسته این سوال مطرح است که چرا کشوری پیشرفت کرده در حالی که کشور مشابه که از نظر منابع اولیه و امکانات بهره وری دارای شرایط بهتری بوده، عقب مانده است. چه عامل مهمی در شرایط مشابه باعث پیشرفت و موفقیت بعضی (کشور – گروه – فرد) و باعث عقب ماندگی و عملکرد ناصحیح بعضی دیگر می شود؟
خلاقیت و نوآوری لازمه و پیش درآمد توسعه و پیشرفت و تعالی یک سازمان و جامعه است.
مقدمه
امروزه ثبات در محیط کار، جای خود را به بی ثباتی و عدم اطمینان داده است و صنایع سنتی و قدیمی که جای خود را به انواع جدید و توسعه یافته آن داده است. فرصتی برای استفاده از مهارتهای قدیمی نمی گذارد و در حقیقت آینده را با تهدیدات و فرصتها مواجه ساخته است، زیرا هر اختراع و نوآوری، تغییری را پدید می آورد که می تواند به نوبه خود فرصتی را برای کسانی به وجود آورد که بتواند از این فرصت استفاده بهینه کنند.
مفهوم و جایگاه خلاقیت و نوآوری
گلیفورد (GUILFORD) خلاقیت را با تفکر واگرا (دست یافتن به رهیافتهای جدید برای حل مسائل) در مقابل تفکر همگرا (دست یافتن به پاسخ صحیح) متراداف می دانست . (شهرآرای – مدنی پور، 1375، ص 39).
لوتانز (1992) : استاد رفتار سازمانی، خلاقیت را به وجود آوردن تلفیقی از اندیشه ها و رهیافتهای افراد و یا گروهها در یک روش جدید، تعریف کرده است. بارزمن خلاقیت را فرآیند شناختی از به وجود آمدن یک ایده، مفهوم، کالا یا کشفی بدیع می داند. (همان منبع، ص 39).
هالت (1998) : اصطلاح نوآوری را در یک مفهوم وسیع به عنوان فرآیندی برای استفاده از دانش یا اطلاعات مربوط به منظور ایجاد یا معرفی چیزهای تازه و مفید به کار برد، وارکینگ (VARKING) نیز توضیح می دهد که ، نوآوری هر چیز تجدیدنظر شده است که طراحی و به حقیقت درآمده باشد و موقعیت سازمان را در مقابل رقبا مستحکم کند و نیز یک برتری رقابتی بلند مدت را میسر سازد. به عبارتی نوآوری خلق چیز جدیدی است که یک هدف معین را دنبال و به اجرا رساند.
بنابراین، در یک تعریف کلی می توان نوآوری را به عنوان هر ایده ای جدید نسبت به یک سازمان و یا یک صنعت و یا یک ملت و یا در جهان تعریف کرد. (خداداد حسینی، 1378 ، ص48).
تفاوت خلاقیت و نوآوری
خلاقیت اشاره به آوردن چیزی جدید به مرحله وجود دارد، در حالی که نوآوری دلالت برآوردن چیزی جدید به مرحله استفاده دارد. (دیویس ، 1969) همچنین (رزنفلند و سروو 1990) ماهیت خلاقیت یا اختراع را از نوآوری به وسیله معادله زیر تفکیک کردند:
- خلاقیت به معنای توانایی ترکیب ایده ها در یک روش منحصر به فرد یا ایجاد پیوستگی بین ایده هاست. (رابینز، 1991) .
- خلاقیت عبارت است از به کارگیری توانائیهای ذهنی برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید ( رضائیان، 1373)
- نوآوری فرایند اخذ ایده خلاق و تبدیل آن به محصول، خدمات و روشهای جدید عملیات است. (رابینز، 1991).
- نوآوری عبارت است از عملی و کاربردی ساختن افکار و اندیشه های نو ناشی از خلاقیت، به عبارت دیگر، در خلاقیت اطلاعات به دست می آید و در نوآوری، آن اطلاعات به صورتهای گوناگون عرضه می شود. (رابینز 1991) تغییر ایجاد هرچیزی است که با گذشته تفاوت داشته باشد، اما نوآوری اتخاذ ایده هایی است که برای سازمان جدید است. بنابراین، تمام نوآوریها منعکس کننده یک تغییرند اما تمام تغییرها، نوآوری نیستند. (ریچارد، ال، داف، 1992).
فرآیند خلاقیت به ترتیب در برگیرنده مراحل روبرو شدن باایده یا مشکل، شدت روبرو شدن و رابطه روبرو شدن با محیط است که فرد خلاق را احاطه کرده است.
(اتریک، 1974) از صاحب نظران مدیریت، فرآیند خلاقیت را از اندیشه تا عمل به سه مرحله : به وجود آوردن اندیشه، پرورش اندیشه و به کارگیری اندیشه تقسیم کرده است.
مراحل خلاقیت عملی و قابل اجراتری را که ازپنج مرحله تشکیل شده است، پیشنهاد می کند این مراحل به ترتیب عبارتند از : جذب اطلاعات ، الهام، آزمون، پالایش و عرضه.
آلبرشت معتقد است که از شخص خلاق، اطلاعات پیرامون خود را جذب می کند و برای بررسی مسائل، رهیافتهای مختلفی را مورد بررسی قرار می دهد. زمانی که ذهن فرد خلاق از اطلاعات خام انباشته شد، به طور غیر قابل محسوس شروع به کار می کند و پس از تجزیه و تحلیل و ترکیب اطلاعات، رهیافتی برای مسئله ارائه می کند. (شهرآرای، مدنی پور، 1375، ص 41).
1- یورش فکری (BRAIN STORMING) یا طوفان مغزی : این تکنیک را نخستین بار دکتر الکس، اس، اسبورن مطرح کرد، یورش فکری در واژه نامه بین المللی و بستر چنین تعریف شده است :
اجرای یک تکنیک گردهمایی که از طریق آن گروهی می کوشند راه حلی برای یک مسئله بخصوص با انباشتن تمام ایده هایی که در جا به وسیله اعضا ارائه می گردد بیابند. (آقایی، 1377، ص 119) یعنی هیچ انتقادی از هیچ ایده ای جایز نیست. به هر ایده ای هرچند نامربوط خوش آمد گفته می شود.
2- الگوبرداری از طبیعت (BIONICS) : ابداعاتی که در زمینه علم ارتباطات و کنترل در دهه های اخیر شکل گرفته اند. برنامه ریزی های رایانه و موضوع هوش مصنوعی همه با الگوبرداری و تقلید از فعالیتهای مغز آدمی انجام شده اند و روند فعالیتها به گونه ای است که در آینده با ادامه این کار فنون و ابزارهای بدیع و جدیدی ساخته خواهند شد.
3- تکنیک گروه اسمی (NOMINAL GROUPING) : فرآیند تصمیم گیری متشکل از پنج مرحله است:
اعضاء گروه در یک میز جمع می شوند و موضوع تصمیم گیری به صورت کتبی به هریک از اعضا داده می شود و آنها چگونگی حل مسئله را می نویسند:
هریک از اعضاء به نوبه، یک عقیده را به گروه ارائه می دهد، عقاید ثبت شده در گروه به بحث گذارده می شود تا مفاهیم برای ارزیابی روشن تر و کامل تر شود:
هریک از اعضاء مستقلاً و مخفیانه عقاید را درجه بندی می کنند، تصمیم گروه آن تصمیمی خواهد بود که در مجموع بیشترین امتیاز را بدست آورده باشد. (دالکی، 1986، ص 143).
شرایط ایجاد خلاقیت و نوآوری
راههای عمده ای که می تواند محرک خلاقیت باشد، عبارتند از :
1- فضای حلاق : بدین معنی که مدیریت باید همیشه آماده شنیدن ایده های جدید از هرکس در سازمان باشد. در واقع سازمان باید در جستجوی این گونه فکرها باشد و تنها منتظر ارائه اندیشه جدید نمایند.
| دسته بندی | قالب سایت |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 29 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 70 |
سیستمهای پایگاه داده ها برای ذخیره کردن اطلاعات به کار می رود.
هم سیستمهای بزرگ زررواسیون شرکتهای هواپیمایی و هم دفترچه تلفنی که درجیب شما قراردارد پایگاه دادها محسوب می شوند زیرا از آنها برای ذخیره کردن داده ها و بازیابی اطلاعات استفاده میشود. تا چندین سال پیش سیستمهای بزرگ پایگاه داده ها تنها بر روی کامپیوترهای بزرگ (main frame) کار می کردند. به همین دلیل طراحی پیاده سازی ونگهداری آنها بسیار پر هزینه بود. با به بازارآمدن کامپیوتر ها شخصی (personal computer) قدرتمند و ارزان قیمت فعلی اینک برنامه نویسان می توانند نرم افزارهای لازم برای جمع آوری و ارائه اطلاعات را با هزینه های اندک و در زمان کوتاه تولید کنند.
شناخت پایگاه داده های اکسس (Access)
به طور کلی پایگاه داده مجموعه ای از انواع اطلاعات می باشد. برنامه اکسس پایگاه داده های نسبتا ساده و آسانی را ایجاد میکند. «جدول (table) به محفظه الکترونیکی گفته می شود که برنامه اکسس برای نگهداری داده های شما آن را ارائه می دهد. شکل 1-1
هر جدول (Table ) از سطرها و ستون ها تشکیل می شود. برنامه اکسس مدخل پایگاه داده ها (مثلا هر یک از کارمندان یا فقره موجودی) را در سطر مختص به خود ذخیره می کند. هر سطر یک سابقه record به حساب می آید و هر سابقه شامل اطلاعات خاصی مربوط به یک شخصی مکان و غیره می باشد.
هر سابقه به بخش های مجزایی از اطلاعات تقسیم می شود و هر یک از بخش ها میدان fied نام دارد.
در جدول هر میدان ستون جداگانه ای دارد و دارای بخش های مختلفی از اطلاعات می باشد که با هم جمع می شوند و تشکیل سابقه خاصی را می دهند مثلا last name یک میدان است همه نام های خانوادگی موجود در کل جدول در همان ستون به عنوان میدان last name شناخته می شوند.
برنامه اکسس نوع خاصی از پایگاه داده ها به نام پایگاه داده های رابطه ای (relational DataBase) می باشد این پایگاه داده ها اطلاعات را به زیر مجموعههای جداگانه تقسیم می کند . هر زیر مجموعه اطلاعات برای هدف خاصی گروه بندی می نماید (نظیر اطلاعات در مورد مشتری تقاضای فروش کالا) . در برنامه اکسس این زیر مجموعه ها در جدول های جداگانه ای نظیر آنچه قبلا توضیح دادیم قرار دادند.
برنامه اکسس به شما امکان میدهد رابطه ای بین جدول ها برقرار نمایند. این رابطه ها مبتنی بر میدانی هستند که برای هر دو جدول مشترک می باشد. هر یک از این جدول ها دارای میدانی به نام کلید اولیه می باشند.
کلید اولیه هر سابقه رکورد رامنحصرا در جدول شناسایی می کند. بنابراین میدان کلید اولیه primarykey معمولا میدانی است که عدد منحصر بفردی به هر سابقه اختصاص میدهد این عدد در جدول مضاعف نمی باشد به قول معروف unique یعنی یکتا می باشد.
مثلا ممکن است جدول customer دارای میدان ID باشد که هر مشتری را با عدد منحصر بفردی شناسایی می کند. همچنین ممکن است جدولی در اختیار داشته باشید که شامل انواع محصولات شرکت شما باشد وهمچنین می توانید جدولی در اختیار داشته باشید که شامل اجناس شما در انبار باشد که در اینصورت بین جدول project که شامل انواع محصولات شرکت و جدول انبار که شامل اجناس شرکت می باشد ارتباط برقرار می باشد.
برای اینکه جدول projectبا جدول capacitor را بتوانیم پیوند (link) دهیم میبایست field میدان projectID درجدول capacitor موجود باشد.
بدین ترتیب متوجه می شوید که حتی پایگاه داده های ساده که از جدول های متعددی تشکیل شده نیز با هم رابطه دارند.
معرفی موضوعات برنامه اکسس
جدول tableفقط یکی از انواع از موضوعات موجود در برنامه اکسس می باشد همچنین شما می توانید در برنامه مزبور با برگه ها forms پرس و جوها Quries و گزارش reports نیز کار کنید
·یک برگه برای وارد کردن ویرایش و مشاهده داده های یک جدول و سابقه رکورد در یک زمان استفاده می شود.
·یک پرسوجو به شما امکان میدهد تا سئوالاتی را از پایگاه داده ها بپرسید. از پاسخ پرس و جو میتوانید برای دستکاری داده های موجود در جدول استفاده نمائید نظیر حذف سابقه ها یا مشاهده داده ها موجود درجدولی که فقط ملاک های شخصی دارند.
·یک گزارش به شما امکان می دهدکه اطلاعات پایگاه های داده های موجود در یک قالب را خلاصه نمائید تا برای چاپ مناسب گردند.
به طور کلی هر یک از موضوعات مزبور روشهای مختلفی برای مشاهده و دستکاری داده های جدول به شما ارائه می دهند.
طرح ریزی یک پایگاه داده ها
وقتی پایگاه داده های جدیدی را ایجاد می کنید ، احتمالا می خواهید مطمئن شوید که آن پایگاه داده ها ،نه تنها برای رفع نیاز مدخل داده های شما بلکه برای مشاهده گزارش گیری از داده هایی که درجدول های مختلف نگهداری می شوند و در واقع پایگاه داده ها را به وجود می آورند طراحی شده است . پیش ازایجاد پایگاه داده ها کمی وقت صرف طرح ریزی آن نمائید و سپس پایگاه داده ها را پیاده سازی نمائید زیرا که اگر طرح ریزی مناسب برای پایگاه داده ها نداشته باشید در هنگام پیاده سازی با مشکل مواجه خواهید شدکه پس از اینکه پایگاه داده ها را طراحی می کردید می توانید این پایگاه داده را در اختیار نرم افزارهای دیگری قرار داد مثلا میتوانید از پایگاه داده اکسس در کنار زبانهای برنامه نویسی visual c++ وvisal Basic,Delphi و غیره استفاده و یا اینکه از پایگاه داده اکسس که موضوع پایگاه داده پروژه ماست در کنار زمانهای برنامه نویسی اینترنت مثل PHP یا ASP, HTML و غیره استفاده کرد که البته زبان HTML قادر به دسترسی به رکوردهای یک پایگاه داده را بصورت پویا نداردبه قول معروف مثلا اگر بخواهیم رکورد جدیدی را به پایگاه داده اضافه کنیم HTML قادر به انجام این کار نیست چرا که یک زبان برنامه نویسی اینترنت ایستا است ولی ASP از طریق تعریف اشیا CONNECTION و سپس Record set می تواند رکوردهای موجود در پایگاه داده ها را تحت ثاثیر قرار دهد.
مقدمه ای بر HTML و طراحی وب
یادگیری HTML بسیار آسان است. متون HTML یا همان صفحه وب را می توان با هر ویرایشگری که بتواند فایل را با پسوند HTML یا HTM ذخیره کند ایجاد کرد. HTML کدهای مخصوصی به نام TAG برای ایجاد موارد زیر دارد:
·قراردادن تصاویر و متون در محلی که باید نمایش داده شوند.
·مرتبط کردن متون و تصاویر با صفحات دیگر به نحوی که کاربر بتواند با یک کلیک بر روی آنها به مکانهای مختلف برود.
·قراردادن صوت و ویدئو و اپلت های مختلف برای فعال کردن قسمتهای مختلف صفحه و غیره .
در نهایت صفحه وب ایجاد شده می تواند با استفاده از پروتکل اینترنتی ((Hyper Text Transfer Protocol) د راینترنت منتقل شده واطلاعات خود را به تمامی کاربران نمایش دهد.
در حقیقت نحوه کار این پروتکل بطور ساده بدین صورت است که ابتدا متون صفحه وب نمایش داده میشود وسپس تصاویر قسمتهای دیگر صفحه کامل میشوند.
قالبهای تصویری که در وب استفاده می شوند معمولا فایلهای Gif هستند. این فایلهادارای حالت رنگی شاخص دار (indexed color) هستند که می توانیم با آن بطور محسوسی ظرفیت فایل را کاهش دهیم ودر عین حال کیفیت تصویر تغییر چندانی نمیکند. برای اینکار ازنرم افزارهای گرافیکی مانند photoshopاستفاده کنیم .
علاوه بر حالت رنگی شاخص دار قالب gif می تواند شفافیت یا Transparency را نیز ذخیره کند که در طراحی صفحه وب بسیار کاربر دارد. برای ساخت تصاویر متحرک Gif Animation نیز از قالب Gif استفاده میشود. در یک تصویر متحرک تعدادی اسلاید با فاصله زمانی معین نمایش داده می شوند تا در نظر بیننده متحرک جلوه کند. برای ساخت این گونه تصاویر نیز از برنامه Image ready استفاده می شود. قالب تصویر دیگری که برای انتقال تصاویر در اینترنت استفاده می شود قالب JPG است . JPG نیز فشردگی خاصی را روی تصویر اعمال می کند که باعث کاهش ظرفیت فایل میوشد و انتقال آن را تسریع می کند.
برای استفاده از صدا در صفحات وب بطور استاندارد از قالب صوتی midi و ra یا RM استفاده میشود.
البته نحوه اجرای آن بستگی به ویژگیهای مرورگر شما و نوع ساخت صفحه دارد .
برای استفاده از تصاویر متحرک و فیلم نیز از قالب ویدئویی MPEG استفاده
می شود که در اینصورت میتوانید فایل را دریافت کرده و استفاده کنید. گاهی اوقات نیز فیلم بصورت یک رشته Stream وارد سیستم شما شده پخش میشود.
در نهایت آخرین چیزی که برای طراحی صفحه وب نیاز دارید ذره ای خلاقیت ونوآوری است تا بتوانید از ابزارهای و روشهای موجود بطور صحیح استفاده کنید و اگر از چگونگی ترجمه کد HTML توسط مرورگرها آگاهی داشته باشید طراحی بهتری انجام می دهید. در حقیقت طراحی صفحه ناشی از خلاقیت و استعدادی هنری افراد است که چگونه از ابزارها و امکانات برای ایجاد طراحی استفاده ببرند.
عامل مهم دیگری که در صفحات وب لازم به نظر می رسد تغییرات صفحه است که هر چند وقت یکبار باید انجام شود و امری ضروری به نظر می رسد. اگر اساس کار درست باشد ایجاد تغییرات به سادگی انجام میوشد و لطمه ای به طراحی صفحه وارد نخواهد شد.
مقدمه ای بر Active Server Pages
شروع کار با Active Server Pages
Active Server Pages راه حل شرکت مایکروسافت برای ایجاد صفحات
پویای وب می باشد. با گسترش اینترنت و www در زندگی امروزه ایجاد وب سایت یکی از بخشهایی است که به سرعت در حال رشد می باشد.
اگر شما احتیاج به ساختن یک وب سایت پویا دارید ASP یک راه حل ساده می باشد .
Active Server Pages چیست؟
با گذشت سالهای متمادی تغییرات مهمی را در موضوع اینترنت مشاهده می نمائیم ابتدا اینترنت به منظور یک سرویس دهنده ارتباطات متوسط برای بخشهای دولتی و موسسات دانشگاهی بود. با پیدایش WWW اینترنت یک محیط دوستانه چند رسانه ای شد. در اصل سرویس اینترنت به عنوان یک مکان برای آدمهای با ذوق به منظور خلق صفحات خانگی بود اما هر چه از افراد بیشتری به اینترنت وارد شدند اینترنت به یک منبع اطلاعاتی برای همه افراد تبدیل شد. وقتی تعداد افراد on line به یک محدوده بحرانی رسید شرکتهایی که محصولات و خدمات را می فروختند شروع کردن به spring up نمودن این شرکتها هیچ حضور فیزیکی نداشتند فقط یک حضور مجازی داشتند. برای مثال شما میتوانید از سایت Amazon . com کتاب بخرید اما شما قادر نخواهید بود که کتابفروشی Amazon .com را در همسایگی خودتان پیدا کنید.
همان گونه که اینترنت به صورت یک فروشگاه موفق شد طراحی وب سایت هم تغییر پیدا کرد. در روزهای اولیه HTML, WWW به منظور ایجاد صفحات وب ایستا استفاده می شد. اما امروزه صفحات وب ایستا به سرعت در حال منسوخ شدن می باشند. تصور کنید اگر Amazon .com تنها از صفحات وب ایستا استفاده می کرد شما نمی توانستید فهرستهای کتاب را جستجو کنید. شما نمی توانستید یک در خواست بصورت on line صادر کنید شما نمی توانستید توضیحات کاربران دیگران را بخوانید. این است دلیل یک سرمایه گذاری مطمئن که اگر Amozon .com از صفحات وب پویا استفاده نمی کرد نمی توانست تعداد زیادی کتاب بفروشد:
شما می توانید صفحات وب پویا را از راههای زیادی ایجاد نمائید. راه حل مایکروسافت برای ساختن صفحات وب پویا استفاده از Active Server Pages می باشد که به صورت مختصر به آن ASP می گویند.
ASP شامل دو بخش می باشد. کدهای برنامه نویسی و embedded HTML کدهای برنامه نویسی می توانند به وسیله تعدادی از زبانهای
Scripting Language ) نوشته شوند.
زبانهای اسکریپت نویسی دست نویس مربوط به وب که محبوب می باشند عبارتند از VBSpript و Java Script . وقتی یک صحفه ASP درست میکنید شما می توانید از یکی از چهارزبان برنامه نویسی استفاده کنید. شبیه دستور Visual Basic.
Vbscript : معمولترین زبان برنامه نویسی Scripting برای ASP می باشد.
Jscript : شبیه Java Script می باشد
Perl Script : شبیه زبان Perl می باشد
Python : یک زبان اسکریپت نویسی قدرتمند می باشدکه بطور معمول برای توسعه وب به کار می رود بیشتر صفحات ASP با استفاده از VB Script ایجاد می گردد. Vbscript ازچهار زبان دیگر به زبان انگلیسی نزدیکتر میباشد و دستور زبان آن شبیه به Visual Basic می باشد که تعداد زیادی از توسعه دهندگان وب از آن استفاده کرده اند
آشنایی با مدل Client –Server
آیا شما تا حال از خود پرسیده اید که به طور دقیق وقتی شما یک URL در پنجره آدرس مرورگر خود تایپ می کنید چه اتفاقی می افتد؟ اینترنت بر روی یک مدل Client –Serverکار می کند.
یک مدل Client –Serverدو کامپیوتر می باشند که با یکدیگر برای انجام یک کار همکاری می نمایند. یک کامپیوتر سرویس گیرنده اطلاعات مورد نیاز خود را از کامپیوتر سرویس دهنده تقاضای می کند. کامپیوتر سرویس دهنده اطلاعات درخواستی را به client بر می گرداند و کامپیوتر client بر روی آن اطلاعات کار می کند.
فعالیتهای روزمره ما تقلیدی از مدل Client –Server می باشد. برای مثال نقشه در یک بازار بزرگ نقش سرویس دهنده را ایفا می کند در حالی که آنهایی که داخل این بازار قدم می ننهند نقش client ها را ادامه می دهند.
اینترنت بر روی مدل Client –Server به خوبی کار می کند. در اینترنت سرویس دهنده webServer می گویند.
سرویس گیرنده در اینترنت web browser نامیده می شود. وقتی شما یک صفحه وب ایستا را از داخل یک مرورگر وب می بینید مراحل زیر اتفاق میافتد:
1-سرویس گیرنده مرورگر وب در کامیپوتر client محل سرویس دهنده وب
را با کمک Router مسیریاب پیدا میکند که مکانیزم آن بدین صورت است آدرس URL وارد شده در مروگر وب کامپیوتر client به یک IPAddress تبدیل شده که Router مسیریاب به کمک این IPAddress به کامپیوتر Server متصل گشته وبه سایت مورد نظر دستیابی پیدا میکند.
2-سرویس گیرنده سپس به وسیله بخش دوم از URL صفحه وب ایستای معینی رادر خواست می کند linden .htm
3-سرویس دهنده وب بخشهایی از آن فایل به خصوص را به سرویس گیرنده با فرم html می فرستد.
4-سرویس گیرنده HTML فرستاده شده به وسیله سرویس دهنده را دریافت می کند و آنرا برای کاربر اجرا می کند .
در این فعل و انفعال سرویس دهنده وب در کناری به صورت بی کار مینشیند و منتظر درخواست برای یک صفحه ایستا از سرویس گیرنده می باشد. بعد از اینکه صفحه درخواست شد سرویس دهنده وب آن صفحه را برای سرویس گیرنده می فرستد وسپس تا رسیدن درخواست بعدی بیکار مینشیند. به این ترتیب فقط صفحات وب ایستا برای سرویس گیرنده فرستاده میشود. برای این که صفحات وب پویا فرستاده شود سرویس دهنده وب باید نقش فعالتری را باز کند. همان طوریکه قبلا بیان شد صفحات ASP ، شامل ترکیبی از HTML و کدهای برنامه نویسی می باشند. این کد که بازبانهای مختلف میتوانند نوشته شود به صفحات ASP اجازه می دهد که به صورت پویا عمل کنند هر چند سرویس دهنده وب مجبور است کدهای برنامه نویسی را قبل از فرستادن HTML به سرویس گیرنده پردازش نماید وقتی مرورگر وب درخواست یک صفحه ASP را می نماید مراحل زیر اتفاق می افتند:
1-سرویس گیرنده (مرورگر وب) محل سرویس دهنده را به وسیله بخش اول URL تعیین می نماید. (قبلا توضیح داده شد) WWW.some thing .com
2-سرویس گیرنده درخواست صحفه ASP را بوسیله بخش دوم URL انجام میدهد. (default .ASP)
3-سرویس دهنده وب فایل ASP را میخواند و کدها را پردازش می نماید.
4-بعد ازاینکه صفحه ASPبه طور کامل بوسیله سرویس دهنده پردازش شد خروجی به فرمت HTML برای سرویس گیرنده فرستاده می شود.
5-سرویس گیرنده HTML فرستاده شد به وسیله سرویس دهنده را دریافت کرده و آن را برای کاربر اجرا می نماید.
سرویس گیرنده نمی تواند بین صفحه ASP وصفحه وب ایستا تفاوتی را قائل شود زیرا هر دوی آنها به صورت HTML دریافت می شود. وقتی سرویس دهنده یک صفحه ASP را پردازش می کند همه کدهای برنامه نویسی برروی سرویس دهنده ترجمه می گردد. و هیچ کدام از این کدها به سرویس گیرنده فرستاده نمی شود. ما فقط دوراهی که سرویس دهنده وب به یک درخواست سرویس گیرنده جواب می دهد را دیدیم. اگر درخواست برای یک صفحه HTML ایستا است سرویس دهنده به سادگی محتویات یک صفحه وب را بر می گرداند . اگر درخواست برای یک صفحه ASP بود در ابتدا سرویس دهنده وب صفحه ASP را پردازش می کند وسپس خروجی HTML را برای سرویس گیرنده می فرستد.
حال چطور یک سرویس دهنده وب تعیین می کند که سرویس گیرنده یک صفحه HTML ایستا را درخواست کرده است یا یک صفحه ASP را ؟ سرویس دهنده وب بوسیله پسوند صفحه وب این موضوع را تعیین می نماید. به همین دلیل است که وقتی شما یک صفحه ASP را ایجاد می کنید باید
پسوند آن را ASP قرار دهید:
با این کار سرویس دهنده وب می فهمد که قبل از فرستادن خروجی برای سرویس گیرنده باید کد برنامه نویسی را پردازش نماید.
اجازه دهید به صورت مختصر به یک صفحه ASP نمونه نگاهی بیندازیم. لیست زیر شامل کدهایی می باشد که زمان و وقت فعلی رانمایش میدهند. برای اجرای کد لیست زیر شما ابتدا نیازبه نصب یک سرویس دهنده وب به روی کامپیوتر تان دارد که این سرویس دهنده وب در window 98 می تواند (PWS) و در windows 2000 و یا windows xp (IIS) باشدکه بعد از نصب سرویس دهنده بر روی کامپیوترتان در درایوی که windows نصب است شاخه Inet pub و سپس www Root ایجاد می شود که اگر کدهای ASP رادر این مسیر که بعد از نصب سرویس دهنده وب ایجاد شد کپی کنید در صورت درخواست این صفحات ASP ابتدا کامپیوتر Server ابتدا صفحات ASP را پردازش کرده و سپس برای کاربر ارسال می نماید.
1: <%@language=VBSCRIPT%>
2:
3: < BODY>
4:The Current Time Is:
5: <%Response write Time ()%>
6:
7:
تجزیه وتحلیل : توجه کنید که کد ASP بوسیله دو علامت <% %> احاطه شده است . وقتی یک صفحه ASP از سرویس دهنده وب درخواست می گردد سرویس دهنده وب بطور کامل همه کدهای ما بین دو علامت <% %> را قبل از فرستادن خروجی برای سرویس گیرنده پردازش می کند. کد لیست قبل که مشاهده کردید شباهت زیادی به فایل HTML واقعی دارد این embeddedHTML (خطوط 2و3و6و7)ایجاد صفحات ASP از اسناد HTML موجود را به سادگی ممکن می سازد. در حقیقت تنها کد ASP خطوط 5و1 می باشند خط 1 به سرویس دهنده وب اطلاع می دهدکه زبان Scripthing در این صفحه ASP به کار رفته است. به خاطر بیاورید که یک صفحه ASP می توانست انواع مختلفی از قبیل Javascript , Vbscript و غیره باشد. که ما در پروژه خود از زبان اسکتریپت Vbscript استفاده کرده ایم .
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 109 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 200 |
فصل اول
مقدمه و کلیات
جنگ شناسی یا پولمولوژی با جامعه شناسی جنگ – یعنی شناخت تأثیر جنگ بر جامعه و متقابلاً تأثیر جامعه بر جنگ – متفاوت است. همچنین باید آن را از علم جنگ به مفهومی که در مراکز نظامی تعلیم می دهند و متخصصان نظامی، فرماندهان و افسران را تربیت می کنند. (ادیبی سده، 1379:8)
پولمولوژی، ترکیبی از واژه های یونانی polemos به معنای «جنگ» و logos به معنای «بررسی و شناسایی» است و در شکل کلی می توان ان را «علم جنگ» نامید. پولمولوژی به مطالعة شکل ها، علت ها، نتیجه ها و عملکردهای جنگ به عنوان یک پدیدة اجتماعی می پردازد. (بوتول، 1:1368)
جنگ، بی تردید، شگفت انگیزترین پدیدة اجتماعی است. اگر بنا به گفتة دورکیم جامعه شناسی بیان تاریخ به صورتی دیگر باشد، می توان گفت که جنگ آفرینندة تاریخ است. در واقع، تاریخ صرفاً با توصیف کردن کشمکش های مسلحانه آغاز شده است و بعید می نماید زمانی برسد که این پدیده کاملاً از بین برود، زیرا جنگ ها مشخص ترین مبادی تاریخ، و در عین حال، مرزهایی هستند که مراحل مهم حوادث را از یکدیگر متمایز می کنند. تقریباً نمامی تمدن های معروف بر اثر جنگ از بین رفته اند. همة تمدن های جدید نیز با رخ دادن جنگ پا به عرصة وجود نهاده اند. سیادت هایی که هر از چندگاه، نوعی جامعة خاص را در صدر جوامع بشری می نشانند، زادة جنگ هستند و مشروعیت خود را از آن ئیم گیرند.
به علاوه، جنگ یکی از عوامل اصلی تقلید جمعی است که در تغییرات اجتماعی نقش بسیار مهمی ایفا می کنند. جنگ بسته ترین جوامع را وا می دارد تا دیر یا زود دروازه های خود را بگشایند؛ مانند چین، ژاپن یا مراکش در طول قرن اخیر. جنگ احتمالاً نیرومندترین شکل تماس تمدن ها با یکدیگر است. جنگ انزوای روانی را به زور از بین می برد و حتی در نوع پوشش نیز تأثیر می گذارد. از روی برش لباس نظامیان می توان فاتح حقیقی جنگی را که سال ها پیش درگرفته است تشخیص داد؛ بعد از حکومت ناپلئون، از لباس های نظامی فرانسوی تقلید می کردند، پس از سال 1918 از لباس های نظامی انگلیسی، و امروز از لباس های نظامی امریکایی و روسی تقلید می کنند.
مختصر اینکه جنگ از تمامی شکل های تحولات حیات اجتماعی مهم تر است. جنگ نوعی «تحول شتابان» است. بنابراین، شاید تعجب آور باشد که چرا تا کنون علمی واقعی به نام «جنگشناسی» یا «پولمولوژی» به وجود نیامده است. به راستی، چرا کمتر محققی به مطالعة عینی ویژگی ها و جنبه های عملکردی جنگ، که مهم ترین پدیدة اجتماعی است، رغبت نیافته است؟ از نیم قرن پیش تا کنون شاهد افزایش آزمایشگاه هایی هستیم که به مطالعة تخصصی برروی بیماری های مهلک مانند سرطان، سل، طاعون و تب زرد می پردازد.
تعداد این آزمایشگاه ها مدام در حال افزایش است و باید چنین باشد. اما چرا برای مطالعة جنگ که به تنهایی بیش از همة بلایا و آفات قربانی گرفته و مصیبت وبه بار آورده است، جتی یک مؤسسة تحقیقاتی تأسیس نشده است؟
ارسطو می گوید که علم، زادة حیرت است. می توان گفت نخستین چیزی که مانع مطالعة علمی موقلة جنگ می شود این است که این پدیده در عین حیرت انگیز بودن، برای ما به قدری عادی است که به سختی می توانیم از آن شگفت زده شویم. پرودن[1]، نظریه پرداز سوسیالیست فرانسوی می گوید: (هیچ خواننده ای نیاز ندارد به او بگویند که جنگ از لحاظ فیزیکی یا تجربی چگونه چیزی است. هر کس تصویری از جنگ دارد؛ بعضی به سبب آنکه خود شاهد جنگ بوده اند، جمعی به علت ارتباطات عدیده ای که با جنگ داشته اند و بسیاری به علت آنکه خود مستقیماً جنگیده اند. بنابراین، ابتدا باید با اسن بداهت کاذب جنگ مبارزه کرد. در این مورد، بداهت ناشی از عادتی روانی است دکه از بچگی در ما به جا مانده است. تمام پسربچه ها دوست دارند از سربازان تقلید و جنگ بازی کنند.»
دومین مانع بر سر راه مطالعة علمی جنگ، این است که جنگ ظاهراً به طور کامل به ارادة ما بستگی دارد. جنگ آغاز و پایانی دارد و در لحظه ای مشخص با همة تشریفات سیاسی و مذهبی خاص خود شروع می شود. برای جنگ دلایلی برمی شمارند که از مدت ها پیش از طریق بحث و مشورت تدارک دیده شده اند. به نظر ما، اگر هر جنگی مستقلاً در نظر گرفته شود، ارادی، قابل اجتناب و صرفاً معلول تصمیمی که از دیرباز سنجیده و پخته شده است، به نظر خواهد رسید.
بی شک این اعتقاد که جنگها کاملاً ارادی و آگاهانه اند، از مانعی اصلی سرچشمه می گیرد که بر سر راه مطالعة علمی جنگها قرار دارد. در اینجا سخن از یک «مغالطة حقوقی» به میان می اید. با وجود تکذیب مکرر تاریخ، حقوقدانان هنوز جنگ را از مقوله نزاع میان افراد، مشاجره، دوئل یا کشمکش توأم با فحاشی می دانند. گاهی با نیز به تقلید از قراردادهای حقوقی خصوصی یا قانون جزا، برای پیمان ها، دادگاه ها یا قوانین بین المللی طرح هایی تهیه می کنند. عده ای می خواهند با نوعی آئین، مطابق الگوی قواعد جنگ تن به تن یا مقررات بوکس و فوتبال، برای جنگ مقرراتی تدوین کنند. طرح های حاکمیت نیز تا کنون حاصلی جز بازنویسی حقوق خصوصی، یا حداکثر حقوق خانخانی با تعبیر خاص آن از حکمیت تیولداران در منازعات، مانند دادگاه بارون ها، حاصلی نداشته است.
اگرچه این همه، مسکن هایی آنی هستند و راه حل های موقت اند، هرچه قدر مشروع و قابل درک باشند، مانع اصلی بر سر راه مطالعه علمی جنگ ها به حساب خواهند آمد (بوتول، 1368: 4-2). بدین ترتیب، می توان گفت و صاحبنظران علوم اجتماعی، توجه نسبتاً ناچیزی به مطالعه در بارة جنگ نشان داده اند. (باتومور، 1357: 249)
کلیات و مقررات
جنگ ایران و عراق
پس از یک رشته تنش های سیاسی و برخوردهای مرزی که چند صباحی بعد از انقلاب اسلامی 1357 بین دو کشور ایران و عراق پدیدار شد، سرانجام در 31 شهریور 1359، دولت عراق یک جنگ خانمانسوز را علیه ایران آغاز کرد که هشت سال ادامه داشت.
فصلنامة فرهنگی – اجتماعی گفتگو در شمارة 23 خود در این باره می نویسد: «اشاره به زمینة تاریخی این رویارویی گذشته از اختلافات مرزی دیرینة ایران و عراق که از سابقه ای چند صد ساله[2] برخوردار بود، یکی از ریشه های اصلی این تنش را در شکل گیری نوعی ناسیونالیسم رادیکال در جهان عرب باید جستجو کرد که در سال 1958 با پیروزی کودتای عبدالکریم قاسم، تحولات عراق را نیز تحت الشعاع خود قرار داد. از این مرحله به بعد بود که جهان بینی حاکم بر بغداد به نحوی روزافزون با فزون طلبی های عربی توأم شد. سیاستی که مطامع ارضی نسبت به ایران یکی از ارکان اصلی آن را تشکیل می داد.
با پیروزی انقلاب و تبدیل ایران به کشوری که تحولات آن می توانست جنبش های اسلامی جاری در کشورهای منطقه و به ویژه حرکت های اسلامی شیعیان عراق را نیز تحت الشعاع قرار دهد. ابعاد جدیدی بر تنش های پیشین افزوده شد. انقلاب سال 1357 در عین افزودن این بعد جدید به مناسبات منطقه ای. با آشفتگی های اجتناب ناپذیری که بالاخص در عرصة آمادگی های دفاعی کشور به دنبال آورد، عراق را بر آن داشت که خط مشی ای تهاجمی اتخاذ کند. عراق در این رویکرد جدید، از حمایت و پشتیبانی بسیاری از کشورهای عرب منطقه. و همراهی قدرت هایی چون ایالات متحده و اتحاد شوروی – هر یک به دلایل خاص خویش – نیز برخوردار بود... پس از دوره ای از برخوردهای حاد مرزی که بعدها روشن شد که هدف عراق از طرح آن ها برآورد توان دفاعی ایران بوده است. با بمباران تعدادی از فرودگاه های عمده کشور توسط نیروی هوایی عراق در 31 شهریور 1359 جنگ آغاز شد. نقشة زیر نقاطی که حملات عراق از آنجا آغاز شده است را نشان می دهد. (مجلة گفتگو، 1378: 9-7)
شکل 1-1: نقاط مورد تهاجم عراق
هجوم گسترده و وسیع ارتش عراق از زمین و هوا علاوه بر وارد کردن خسارتهای بزرگ مادی و انسانی، منجر به آوارگی و مهاجرت عظیم و توده وار هزاران نفر از ساکنان درگیر جنگ به نقاط مختلف کشور، از جمله استان فارس شد. بر اساس آمار شهریور ماه سال 1364، تعداد کل مهاجران در سطح شهرهای مختلف 1013059 نفر برآورد شده است. این در حالی است که بر طبق آمار منتشره از سوی بنیاد امور مهاجرین جنگ تحمیلی مرکز استان فارس در سال 1365، وضعیت آماری مهاجران جنگی در این استان به شر ح زیر بوده است. (نوذری و میلدن، 1367: 266)
جدول 1-1: وضعیت مهاجران جنگی مقیم استان فارس در سال 1365
|
وضعیت |
تعداد خانوار |
نفر |
مرد |
زن |
|
تحت پوشش |
8650 |
37094 |
- |
- |
|
درصد |
50 |
44 |
- |
- |
|
نیمه خودکفا |
1623 |
8457 |
- |
- |
|
درصد |
38/9 |
30/10 |
- |
- |
|
جمع |
17299 |
84298 |
41936 |
42362 |
|
درصد |
100 |
100 |
74/49 |
26/50 |
قابل توجه است که در حدود 58/75 درصد از این افراد از شهر آبادان، 54/23 درصد از شهر خرمشهر و 88 درصد از سایر شهرستانهای استان خوزستان به استان فارس مهاجرت کرده اند، ضمن اینکه، درصد پراکندگی مهاجران جنگی خوزستان، در شهرستانهای استان فارس به ترتیب زیر بوده است. (همان، 227-226):
جدول 1-2 آمار پراکندگی مهاجران جنگی در شهرهای استان فارس در سال 1365
|
شهر |
تعدا خانوار |
نفر |
درصد |
|
شیراز |
11936 |
58176 |
69 |
|
کازرون |
1384 |
6744 |
8 |
|
فسا |
692 |
3372 |
4 |
|
مرودشت |
692 |
3372 |
4 |
|
جهرم |
519 |
2529 |
3 |
|
سایر |
3076 |
10105 |
12 |
|
جمع |
17299 |
84298 |
100 |
پس از پایان جنگ و پذیرش قطعنامة شمارة 598 شورای امنیت سازمان ملل از طرف ایران و عراق و در پی آن متارکة جنگ در تیرماه 1367، بازسازی مناطق آسیب دیده به سرعت پا گرفت. به تدریج با آماده شدن شرایط، بازگشت مهاجران نیز آغاز شد. بر اساس اظهارات مدیرکل ادارة «بازگشت و اشتغال ستاد مرکزی بازسازی مناطق جنگی» با بازسازی بخش بزرگی از واحدهای آسیب دیده در مناطق جنگ زده از آغاز 1369 تا سال 1375، بیش از یک میلیون نفر از مهاجران جنگ تحمیلی به شهرها و روستاهای خود بازگشتند و. در 16 شهر و بیش از 2000 روستا ساکن شدند (روزنامه اطلاعات، 1375: 131)
طرح مسئله
با وجود بازگشت تعداد زیادی از مهاجران جنگی به محل سکونت قبل از جنگ خود، هنوز تعداد قابل توجهی از مهاجران جنگی در شهرهای محل مهاجرت خود باقی مانده اند و احتمالاً قصد دارند برای همیشه در آن شهرها سکونت کنند. چنانچه بر اساس مدارک موجود در استانداری فارس و بر اساس گفتة مسئول و کارشناس امور مهاجران جنگی مستقر در استانداری فارس، در حدود 2000 خانوادة جنگ زدة خوزستانی به صورت مستقل یا تحت پوشش ادارة بهزیستی استان فارس در شهرستان های این استان باقی مانده اند.[3]با اینکه با پایان یافتن جنگ و بازگشت بخش عمده ای از مهاجران جنگی به محل سکونت قبلی شان بخشی از مشکلات حل می شود، مسائل ناشی از این پدیده طوری است که آثار آن در مقصد تا مدت های مدیدی همچنان باقی می ماند.
اگرچه مهاجران جنگی، خود پدیده یا ناشی از جنگ هستند و تحت تأثیر آثار اقتصادی و اجتماعی و تبعات دیگر جنگ قرار می گیرند، از سوی دیگر به عنوان پدیده ای جدید بر محیط های شهری و روستایی مناطق غیر جنگی، اثر می گذارند و روال عادی و معمول زندگی آن را دچار تغییر و تحول می کنند. معمولاً مهاجرت ها در سطح کلان، موجد تغییراتی در سلسله مراتب ارزشها یا فرهنگ عمومی جامعة مهاجرپذیر می شوند و در سطح خرد، مشکلاتی را در زمینة نبود تفاهم اجتماعی و تقابل فرهنگی مهاجران با جامعة میزبان پدید می آورند.
مهاجرت پدیدة پیچیده ای است که با زمان، فرهنگ و شرایط اقتصادی در ارتباط است و همان گونه که در تعاریف آن آمده است، نوعی انطباق و سازگاری اجتماعی است که در پاسخ به نیازهای اقتصادی، اجتماعی و تحولات فرهنگی که از جریان ها و حوادث ناشی می شوند، در سطح محلی، ملی یا بینالمللی پدید می آید. (شیخی، 1367: 149)
اگرچه جنگ در ابعاد مختلف تغییر و تحولاتی اساسی را در جامعه ایجاد می کند، مهاجرت و آثار و عوارض آن در جامعه و خود مهاجران جنگزده از مهمترین مقوله هایی هستند که توجه و دقت ویژه ای را می طلبند. جنگ از تمامی شکل های تحول حیات اجتماعی مهم تر است؛ جنگ نوعی تحول شتابان است (بوتول، 1368: 53) و مهاجرت ناشی از جنگ یکی از اساسی ترین عواملی است که این تحولات را برجسته می سازد.
اساساً جنگ ها و مهاجرت ها را موجب می شوند و مهاجرت ها زمینه هیا لازم را برای تغییرات عمیق فرهنگی – اجتماعی پدید می آورند. برای مثال، تا سال 1851، نیم میلیون ایرلندی به علت جنگ و قحطی دیرپا به انگلستان و ولز مهاجرت کردند و در آنجا ساکن شدند. (گیدنز، 1373: 282) تعقیب و آزار نازی ها در اوایل دهة 1930 نسلی از یهودیان اروپا را از بیم جان وادار به گریز به سوی غرب کرد. در دورة پس از جنگ جهانی دوم، بریتانیا مهاجرت بی سابقه ای را تجربه کرد؛ صدها هزار مهاجر از کشورهای مشترکالمنافع در جست و جوی فرصتهای شغلی به این کشور سرازیر شدند. در سالهای اخیر نیز این روند همچنان ادامه داشته است. بر اساس گزارش سازمان ملل، در سال های اخیر نیز این روند همچنان ادامه داشته است. بر اساس گزارش سازمان ملل، درگیری های مسلحانه در سال 1998 در بسیاری از کشورها حدود یکصد میلیون انسان را در چرخه و کشمکش های داخلی و گرسنگی ناشی از آن گرفتار زلید و پنجاه میلیون نفر را وادار به ترک خانه و کاشانة خود کرده است. این مهاجرت ها در سطح کلان، موجد تغییراتی در سلسله مراتب ارزش ها و فرهنگ عمومی جامعة مهاجرپذیر می شوند و در سطح خرد، مشکلاتی را در زمینة نبود تفاهم اجتماعی و تقابل فرهنگی مهاجران با جامعة میزبان پدید می آورند. (امین صارمی، 1377: 209-208)
بی تریدد این مهاجرت ها در سال های آینده مسائل سیاسی، اجتماعی، و اقتصادی بسیاری را در این جوامع به وجود خواهند آورد. در حال حاضر هیچ جامعه ای قادر نیست مشاغل لازم را برای به کار گماردن تمامی مهاجران احتمالی ایجاد کند. در شرایطی که فرصت های اشتغال برای همة متقاضیان کار وجود ندارد، رقابت بین شهروندان و مهاجران مساعدترین زمینه ها را برای درگیری های قومی و نژادی فراهم می سازد. هنگامی که رقابتی برای اشتغال وجود نداشته باشد نیز، تفاوت های فرهنگی موجود بین گروه های قومی معمولاً برای شعله ور ساختن کینه توزی ها کافی خواهد بود. (لنسکی، 1369: 379-377)
مهاجرت اجبار ی بر اثر جنگ، نوعی مهاجرت توده ای است که به دلیل ویژگی هایش (همانند مهاجرت بر اثر انقلاب، مسائل سیاسی، حوادث طبیعی و ...) با مهاجرت های عادی متفاوت است. یکی از تفاوت های آشکار آن، این است که این نوع از مهاجرت، کلیة اقشار و طبقات اجتماعی را در بر می گیرد و در چنین حالتی، مهاجران دست چین و گزینش نمی شوند، بلکه جمعیتی متشکل از تمامی طبقات در هر سن و از هر دو جنس با ویژگی های متفاوت به حرکت درمی آیند. از آنجا که مهاجران جنگی به صورت خانوادگی کوچ می کنند، در مقایسه با مهاجران عادی از قدرت مانور کمتری برخوردارند. این امر در مراحل بعدی زندگی مهاجر جنگی آثار تعیین کننده ای بر جای می گذارد.
مهاجرت، معمولاً در جهت کسب زندگی بهتر، از مناطق فقیرنشین به سوی مناطقی است که فرصت های اقتصادی – اجتماعی بهتری برای عرضه کردن دارند؛ در حالی که این امر در مورد مهاجرت بر اثر جنگ صدق نمی کند. زیرا مهاجر جنگی فرار از فلاکت و تیره بختی را پیشة خود می سازد و نمی داند چه سرنوشتی انتظار او را می کشد. مهاجرت او بدون هدف و برنامه است و در ابتدا نمی داند برای چه چیزی باید حرکت کند و چگونه می تواند خود را از سرنوشت شومی که به آن دچار شده است، رها سازد. مهاجر عادی، مقصدی را جست و جو می کند که خواسته های برآورده نشده اش را برآورد و به سازمان اجتماعی دیگری وارد می شود که تا حد امکان مشابه محیط او در مبدأ باشد. برای مهاجر جنگی، مسئله خواسته های اجابت نشده مطرح نیست. برای او نجات از مرگ تحمیلی و رفتن به جای امن اهمیت دارد، خواه سازمان اجتماعی مقصد، مشابه سازمان در مبدأ باشد، چون نیروها و عوامل زایندة حیات در منطقة جنگ زده تخریب می شوند، باز هم برای بقای زندگی، مجبور به ترک مبدأ و مهاجرت می شود.
باید گفت مهاجر جنگی در مقایسه با مهاجر عادی، در شهر مقصد فردی بیگانه تر است. در این مورد دو جنبه قابل تعمق است.
اول: مهاجر برای محیط مقصد، بیگانه یا تازه وارد است. لذا، اگرچه وی در نظر اهالی مقصد، هموطن محسوب می شود، پذیرش او سخت است، زیرا اولاً حجم مهاجران جنگ زده بسیار بیشتر از مهاجران عادی است و تأثیر سنگین تری بر مقصد می گذارند، و ثانیاً ویژگی های مهاجران جنگ زده، نسبت به سایر مهاجران متفاوت تر و مؤثرتر (اثرهای مثبت یا منفی) است. لذا مهاجر جنگی به عامل تشدیدکننده مسائل و بروز نارسایی هایی در منطقة مهاجرپذیر تبدیل می شود که نتیجة این امر ایجاد عوامل دافعه و از سوی ساکنان بومی منطقه در برابر جنگ زده ها است.
دوم: محیط مقصد برای مهاجران جنگی، محیطی بیگانه محسوب می شود و منطقة غیرجنگی، جزئی از وطن مهاجر جنگی است، اما وی احساس می کند که در مقصد به غربتی ناخواسته دچار شده است که مجبور به تحمل آن است. این امر از دو عامل کاملاً مجزا ناشی می شود: اولاً مهاجر جنگی فاقد آگاهی و اطلاعات لازم از محیط مقصد است. زیرا، مهاجرت وی امری یکباره و به سوی محیطی ناخواسته بوده است؛ لذا فاقد شبکه های موجود و آشنا در مهاجرت عادی است. ممکن است برخی از مهاجران جنگ زده پیشاپیش آشنایی اندکی با محیط مقصد داشته باشند ولی، به دلیل شرایط ویژة جنگی در کشور و حالت غیرعادی موجود در مقصد – به خصوص در مراحل اولیة مهاجرت – این امر نمی تواند تاثیرات تعیین کننده ای در جریان زندگی مهاجران جنگی داشته باشد. البته. به طور قطع وجود پیوندهای قومی و آشنایی قبلی با محیط مقصد در سازگاری مهاجران جنگی با جامعه و میزبان تأثیر دارد. ثانیاً، مهاجر جنگ زده به علت شرایطی خاص. فاقد امکانات پشتیبانی کنندة لازم در محیط مقصد است و از این رو محیط جدید تأثیراتی سخت بر او خواهد گذاشت. در اثر این دو عامل، شرایط محیط زدگی در او ایجاد می شود که در این صورت مسئلة انطباق یا عدم انطباق او با محیط تازه مطرح می شود.
تاثیر مقصد بر مهاجران جنگی، وضعیت های متفاوتی را برای پذیرش و یا دفع محیط جدید در جنگ زدگان به وجود می آورد. در این زمینه، مهاجران جنگی را می توان در سطح بسیار وسیع به دو دسته تقسیم کرد: دستة اول؛ مهاجرانی هستند که بیشترین ضربه ها را از مهاجرت خورده و از لحاظ اقتصادی در وضعیت اسفناکی قرار گرفته اند. اینان دچار نوعی احساس سرخوردگی و دلزدگی در برابر محیط جدید می شوند. دستة دوم؛ مهاجرانی هستند که به محیط جدید با خوش بینی می نگرند و سعی دارند در محیط مقصد فعالیت از دست رفته شان را به همان وضع و میزان قبلی بازیابند و با محیط جدید نهایت سازگاری را داشته باشند.
اینان گروهی هستند که وضع مالی بهتری دارند و سعی می کنند هرچه سریع تر در محیط جدید حل شوند. به بیان دیگر، مهاجران جنگ زدة واکنش گر و فعال سعی می کنند در مقصد، گروههای هم سنخ خود را با تأکید بر روابط دوستانه و آداب و رسوم خاص خود گرد هم آورند و همیاری و نوعی هویت قومی ایجاد کنند. در مقابل، مهاجران جنگ زدة غیر واکنش گر و منفعل سعی می کنند در مقصد، خود را هم چون دیگران نشان دهند و در بسیاری از موارد نیز می کوشند خود را جنگ زده و مصیبت دیده نشان دهند.
در هر دو حالت، مهاجران جنگی در مقصد به راحتی جذب محیط نمی شوند، زیرا تنها خواست و ارادة مهاجر جنگی نیست که در انطباق با محیط مؤثر است، بلکه عوامل خارجی هم روی این فرایند تأثیر بسزایی دارند. شکی نیست که اهالی جامعه مقصد می توانند در سازگاری مهاجر جنگ زده با محیط جدید موثر باشند. غالباً همزیستی مهاجران جنگ زده با اهالی جامعة میزبان آن قدر قوی است که حتی اگر شانس اشتغال کم باشد، روحیة جنگ زدگان را بالا می برد و باعث افزایش روحیة مقاومت آنان در مقابل شرایط سخت و طاقت فرسا می شود. اهالی غیر مهاجر از یک سو و مؤسسات مقصد از سوی دیگر، می توانند در زمینة تأمین مسکن و شغال، به جنگ زدگان کمک های شایان و در خور توجهی ارائه کنند. که این امر در سازگاری آنان با محیط جدید بسیار مؤثر خواهد بود. یاری ندادن و عدم همراهی با جنگ زدگان در مقصد، فرایند سازگاری با محیط را برای آنان مشکل می سازد. (لهسایی زاده، 1367: 222-221)
گذشت زمان، بر دلتنگی ها و وابستگی های گذشته اثر دارد. زندگی روزمره، مهاجر جنگ زده را مجبور می سازد خود را با محیط جدید منطبق کند. انطباق اقتصادی و شغلی موفق، تمایل به انطباق عمومی را افزایش می دهد. (اشتاین، 1979[4]: 27)
شاید هیچ عاملی به اندازة انطباق فرهنگی – اجتماعی بین جامعة مبدأ و مقصد، بر موفقیت مهاجران جنگی در محیط جدید مؤثر نباشد. اگر این انطباق وجود نداشته باشد، مهاجر احساس تنهایی می کند و از برقراری تماس با دیگران عاجز می ماند. این تنهایی ممکن است به افسردگی و یا حتی واکنش های خیال انگیز و جنون آمیز آمیخته با سوءظن[5] شود. عدم توانایی در غلبه بر فاصلة ایجاد شده توسط وضعیت های نامأنوس، ممکن است باعث جدایی مهاجر جنگی از دیگران، قطع رابطه، و در نهایت شیزوفرنی[6] شود. به عکس، اگر مهاجر جنگی خود را در جامعه ای دریابد که هماهنگی فرهنگی با جامعة مبدأ داشته باشد و مردم به راحتی او را به عنوان مهمان خود بدانند، فرایند یگانگی در او ایجاد می شود و سریع تر جذب محیط جدید خواهد شد و خود را با جامعه مقصد همسو خواهد کرد.
با توجه به آنچه که گذشت ورود مهاجران جنگی به جامعة مقصد و اقدام به سکونت موقت یا دایم، شهرهای میزبان را در زمینه های مسکن، اشتغال، آموزش، بهداشت و غیره دچار مشکلات متعددی می کند. ضمن آن که ممکن است فرایند فرهنگ پذیری کودکان و نوجوانان جنگ زده را مختل سازد و موجب انزوای فرهنگی و کاهش تحرک اجتماعی آنان شود.
علاوه بر این، برخورد خرده فرهنگ های مختلف بر اثر ورود مهاجران جنگ زده، در مرکز ثقل فرهنگی مناطق مختلف انشقاق ایجاد می کند و ممکن است تبعات متعددی چون ضعف نظام نظارت اجتماعی، فرهنگی، تغییر در مناسبت ها و آداب و رسوم فرهنگی – اجتماعی، ناهمگونی در هنجارهای فرهنگی و اجتماعی مهاجران و میزبانان، افزایش تنش و برخورد میان مهاجران جنگی و میزبانان را در پی داشته باشد.
از طرفی، خطرات مهلک و سهمگینی نظیر زلزله و سیل نیز که هر از چند گاهی در نقطه ای از کشور خرابی و خسارت های سنگینی به وجود می آورد و به بی خانمانی عدة زیادی از هم وطنان منجر می شود، در برخی از مواقع به مهاجرت شمار زیادی از خانواده ها می شود.
اهمیت و ضرورت مطالعه
هر مطالعه ای به دلایل خاصی صورت می گیرد؛ دلیل این مطالعه نیز ممکن است از دو جنبه مطرح شود:
الف) از جنبه کاربردی: این بررسی بیشتر جنبة کاربردی دارد. بدین معنا که هدف اصلی تحقیق، بررسی علمی و روش مند مسئله سازگاری مهاجران جنگی خوزستانی مقیم استان فارس و ارائة راه کارهای اجرایی از یکسو، و پیشنهادات پژوهشی به مسئولان اجرایی و پژوهشگران مسائل اجتماعی، از سوی دیگر به منظور تسهیل فرایند سازگاری مهاجران در مقصد است. البته، تحقق سازگاری به معنای نابودی کامل هویت قومی و فرهنگی مهاجران نیست؛ بلکه تقویت وفاق اجتماعی و اشتراکات فرهنگی به همراه حفظ هویت قومی و فرهنگی مهاجران باید مد نظر باشد. با توجه به نتایج مطالعة انجام شده در سال 1367 برروی مهاجران جنگی خوزستان مقیم شیراز (زارع، 1367) می توان گفت با وجود خاتمة جنگ ایران و عراق و بازگشت بسیاری از مهاجران خوزستانی به محل سکونت قبل از جنگ خود، بخش قابل توجهی از آنان در مقصد باقی مانده اند و علی رغم سکونت دایم در استان فارس، هنوز در فرایند سازگاری و جذب با محیط آنجا با مشکلات متعددی رو به رو هستند. به منظور تصریح و توجیه مشکلات موجود بر سر راه سازگاری مهاجران جنگی خوزستانی مقیم استان فارس می توان به برخی از نتایج تحقیق مذکور اشاره کرد، از جمله: شاخص های عمدة سازگاری مهاجران از دیدگاه جامعه شناختی، شاخص های احساس غربت مهاجران در جامعة مقصد، رضایت از رفتار اهالی جامعة مقصد، رضایت شغلی مهاجران در مقصد، داشتن رفت و آمد با اهالی جامعة مقصد، تمایل به وصلت با اهالی مقصد، کاربرد واژگان و اصطلاحات مرسوم در جامعة مقصد و ... داده های حاصل از تحقیق یاد شده در این رابطه به ترتیب عبارت اند از: 854 پاسخگو، 61 درصد دارای احساس غربت و 38 درصد با عدم احساس غربت؛ 1/63 درصد از رفتار شیرازیها راضی و 9/35 درصد از رفتار شیرازیها ناراضی بوده اند. همچنین 3/65 درصد از شغل خود در شیراز رضایت داشته و 7/34 درصد رضایت نداشته اند. 5/36 درصد از مهاجران جنگی خوزستانی با اهالی جامعة مقصد دارای رفت و آمد و 5/63 درصد مراوده ای با اهالی شیراز نداشته اند. به علاوه 33 درصد از مهاجران جنگی خوزستان در محاورات روزمره خود از واژگان و اصطلاحات مرسوم شیرازی استفاده کرده و 67 درصد از آنان به هیچ وجه از واژگان و اصطلاحات رایج شیرازی استفاده نکرده اند. 38 درصد از مهاجران تمایل خود را برای وصلت با اهالی جامعة مقصد ابراز داشته و 62 درصد از آنان هرگز تمایلی برای وصلت با اهالی شیراز نداشته اند. (همان: 70-46)
علاوه بر شاخص های یاد شده، عوامل دیگری را می توان به عنوان شاهدی در تأیید ادعای وضعیت مسئله دار و نابهنجار مهاجران جنگی خوزستانی مقیم استان فارس ذکر کرد. داده های تحقیق یاد شده در زمینة نوع مالکیت منزل مسکونی مهاجران جنگی خوزستانی ساکن شیراز حاکی از آن است که 3/36 درصد از مهاجران دارای مسکن استیجاری 31 درصد از آنها دارای مسکن شخصی (مالکیت بر عرصه و اعیان یا اعیان به تنهایی) بودند و 7/32 درصد نیز از محل مسکونی دولتی استفاده می کرده اند. این در حالی است که نوع مالکیت منزل مسکونی آنان در مبدأ یعنی محل سکونت قبل از جنگ و مهاجرتشان بدین ترتیب بوده است:7/22 درصد از مهاجران دارای منزل مسکونی استیجاری، 6/51 درصد از آنان دارای منزل مسکونی شخصی و
7/25 درصد نیز دارای منزل مسکونی دولتی در مبدأ بوده اند. (همان: 70)
بر اساس نتایج حاصل از همان تحقیق در مورد مقایسة وضعیت مسکن قبل و بعد از مهاجرت، 7/15 درصد از مهاجران جنگی خوزستانی معتقد بوده اند وضع مسکن آنان در مقصد بهتر از مبدأ شده است. 5/61 درصد از آنان معتقدند که وضع مسکنشان در مقصد در مقایسه با مبدأ بدتر شده و 5/22 درصد نیز اعلام کرده اند که وضع مسکن آنان در مقصد در مقایسه با مبدأ فرقی نکرده است. (همان: 55)
[2] -قبل از شکل گیری کشور امروزی عراق، از زمان صفویه بین دو کشور ایران و عثمانی اختلافات ریشه داری بوجود آمد که منجر به جنگهای خانمانسوزی شد. این اختلافات هرگز به طور ریشه ای حل نشد و پس از فروپاشی دولت مقتدر عثمانی و تشکیل کشور عراق نیز ادامه پیدا کرد.
[3] -این آمار از مهاجران جنگی خوزستان، در مراجعة حضوری به استانداری و ادارة کل بهزیستی استان فارس، این آمار از مهاجران در گفت و گو با مسئولان مربوطه ارائه شد.
| دسته بندی | صنایع نفت و گاز |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 28375 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 159 |
یکی از ارزشمندترین دوره های آموزشی برای مهندسین کنترل کیفیت پروژه ها و همچنین سایر مهندسین تازه کار که علاقمند به حضور در مصاحبه های شغلی این زمینه می باشند این جزوه شامل مباحث کلیدی زیر می باشد
فصل اول: کلیات کنترل کیفیت
فعالیت های کنترل کیفیت
راهنمای آزمایش و کنترل کیفیت
کتابچه کنترل کیفیت
فصل دوم: کنترل کیفیت متریال
اثبات درستی مواد (PMI)
رنگ شناسی
فصل سوم: کنترل کیفیت جوش
گروه بندی قطر لوله برای آزمون جوشکار
فصل چهارم: کنترل کیفیت لوله کشی
فصل پنجم: کنترل کیفیت تجهیزات
چک لیست جوشکاری مخزن
فصل ششم: کنترل کیفیت اسکلت فلزی
دستورالعمل آزمایش تایید روش جوشکاری
دستورالعمل آزمایش جوشکاران
فصل هفتم: کنترل کیفیت مخازن ذخیره
فصل هشتم: کنترل کیفیت آزمایش های غیر مخرب
دستورالعمل آزمایش با مایع نافذ
دستورالعمل آزمایش با ذره مغناطیسی
آماده سازی برای پرتونگاری جوش لوله
فصل نهم: کنترل کیفیت عملیات حرارتی
دستورالعمل تنش زدایی
تنش زدایی
فصل دهم: کنترل کیفیت هیدروتست
فصل یازدهم: کنترل کیفیت سندبلاست و رنگ
| دسته بندی | صنایع نفت و گاز |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 24948 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 298 |
دوره آموزشی کاربردی بازرسی خطوط لوله که شامل مباحث زیر می باشد
موضوعات دوره:
مسیر خطوط لوله
ریسه کردن و خمکاری لوله
عملیات جوشکاری لوله
بازرسی جوش
سند بلاست
عایقکاری
لوله گذاری
خاکریزی
عبور از تقاطع ها و موانع
تجهیزات
خوردگی خط لوله
توپک رانی
| دسته بندی | عمران و معماری |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 5383 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 79 |
جزوه بسیاری کاربردی آموزش طراحی ساختمان بتنی منظم در Etabs که در سه گام به شرح کامل آن پرداخته است
گام اول : ترسیم سازه
یکی از قویترین نرم افزارهای تحلیل و طراحی سازه میباشد در این نرم افزار برای جلب رضایت مشتری تمامی ETABS نرم افزار
طراحی ها توسط کاربر نیز گنجانده شده است :
Concrete Frame Design Manual
Steel Frame Design Manual
Composite Floor Design Manual
Concrete Shear Wall Design Manual
Steel Joist Manual
گام دوم : معرفی مشخصات
گام سوم : اختصاص مشخصات
| دسته بندی | صنایع غذایی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 87 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 72 |
فهرست مطالب
بخش اول : آب و خواص آن
1-1- موجودیت آب........................ ........................................................................................1
1-2- منابع آب.........................................................................................................................1
1-2-1- آبهای سطحی............................................................................................................2
1-2-2- آبهای زیر زمینی......................................................................................................2
1-3- خواص آبهای آشامیدنی..............................................................................................2
1-3-1- خواص فیزیکی آب...................................................................................................2
1-3-2- خواص شیمیایی آب................................................................................................3
1-4- سختی آب.......................................................................................................................3
بخش دوم: آب در صنایع غذایی...............................................................................................................4
2-1- مصرف آب در صنایع غذایی ....................................................................................4
2-1-1- آلودگیهای ناشی از مصرف آب در فرآیندهای صنعتی ..................................4
2-3- جنبه های تاریخی مصرف صنعتی آب ...................................................................5
2-3-1- میزان مصرف صنعتی آب در ایران ....................................................................6
2-4- مزایای حاصل از کاهش مصرف آب ........................................................................6
2-4-1- استفاده مجدد آب ...................................................................................................6
2-4-2- بازچرخش یا ریسایکلینگ .....................................................................................6
2-5- انواع مصارف آب در صنایع غذایی ..........................................................................7
2-5-1- آب خنک سازی ..........................................................................................................8
2-5-1-1- انواع سیستم های خنک سازی .........................................................................8
بخش سوم: انواع فاضلاب صنایع غذایی ..........................................................................................10
3-1- ویژگیهای فاضلاب صنایع غذایی .......................................................................10
3-1-1- صنایع تولید قند وشکر ...................................................................................11
3-1-2- صنایع تولید کمپوت وکنسرو ............................................................... .......12
3-1-3- صنایع نوشابه سازی .....................................................................................12
3-1-4 صنایع لبنیاتی ....................................................................................................12
3-1-5- صنعت تولید روغن نباتی ..............................................................................13
3-1-6- کشتازگاهها ومجتمعهای تولید گوشت .........................................................14
3-2- لزوم تصفیه فاضلاب صنایع غذایی .................................................................15
3-2-1- اثرات دفع فاضلاب صنایع غذایی به آبهای پذیرنده .................................15
3-2-1-1- مواد معلق ....................................................................................................16
3-2-1-2- املاح معدنی محلول ....................................................................................16
3-2-1-3- مواد آلی محلول ...........................................................................................16
3-2-1-4- اسیدها وقلیاها ............................................................................................16
3-2-1-5- مواد تولید کننده کف .................................................................................17
3-2-1-6- رنگ ...............................................................................................................17
3-2-1-7- آلودگیهای حرارتی .....................................................................................17
3-2-1-8- میکروارگانیسم ها .....................................................................................17
3-2-1-9- مواد شناور .................................................................................................18
3-3- استراتژی تصفیه ودفع فضولات صنعتی ......................................................18
3-3-1- تخلیه فاضلاب صنعتی به فاضلابروی شهری .........................................18
3-3-1-1- ملاحظات اختصاصی فاضلاب جهت تخلیه به فاضلاب شهری .........19
3-3-2- تصفیه اختصاصی فاضلاب صنعتی .........................................................20
3-3-3- تصفیه مشترک با صنایع دیگر ..................................................................20
3-3-4- تغییرواصلاح فرآیندهاجهت کاستن از حجم فاضلاب غلظت آلاینده... 20
3-4- فاضلاب بهداشتی صنایع ...................................................................................21
بخش چهارم: روشهای تصفیه فاضلاب صنایع غذایی ................................................................22
4-1- تصفیه فیزیکی ..................................................................................................23
4-1-1- آشغالگیری ...................................................................................................23
4-1-2- دانه گیری ......................................................................................................23
4-1-4- شناورسازی .................................................................................................24
4-1-5- حوضهای متعادل کننده یا یکنواخت ساز ...............................................24
4-2- تصفیه شیمیایی ...............................................................................................26
.....................................................................................................26. ph4-2-1- تنظیم
4-2-2- اکسیداسیون مواد آلی مقاوم ....................................................................26
4-2-3- گند زدایی .....................................................................................................26
4-2-4- انعقاد و لخته سازی ..................................................................................27
4-2- جذب سطحی مواد آلی محلول و مقاوم .......................................................27
4-3- تصفیه بیولوژیکی .........................................................................................27
4-3-1- اصلاحات رایج در تصفیه فاضلاب .......................................................28
.......................................................................................................28BOD 4-3-1-1-
........................................................................................................28COD4-3-1-2-
..........................................................................................................29TSS4-3-1-3-
.......................................................................................................29TDS4-3-1-4-
4-3-2- اصلاحات رایج در راهبری تصفیه خانه................................................29
4-3-2-1- زمان ماند هیدرولیکی...........................................................................29
4-3-2-2- زمان ماند میکروبی...............................................................................29
...................................................................................................30MLSS4-3-2-3-
........................................................................................................30F\M4-3-2-4-
4-3-3- تصفیه هوازی فاضلاب.............................................................................30
4-3-3-1- تخلیه به آبهای طبیعی.........................................................................31
4-3-3-2- کاربرد فاضلاب در زمین.........................................................................32
4-3-3-3- برکه های تثبیت......................................................................................33
4-3-3-3-1- برکه های بی هوازی..........................................................................34
4-3-3-3-2- برکه های اختیاری.............................................................................35
4-3-3-3-3- برکه های هوازی................................................................................35
4-3-3-3-4- برکه های تکمیلی...............................................................................35
4-3-3-3-5- برکه های هوادهی.............................................................................35
4-3-3-4- صافی چکنده...........................................................................................36
4-3-3-5- تماس دهنده های بیولوژیکی چرخان.................................................37
4-3-3-6- سیستم لجن فعال...................................................................................37
4-3-4- روشهای بی هوازی تصفیه فاضلاب صنایع غذایی............................39
4-3-5- انواع سیستم های بی هوازی تصفیه فاضلاب.....................................39
4-3-5-1- سپتیک تانک...........................................................................................42
4-3-5-2- راکتور بی هوازی با بستر لجن رو به بالا.......................................44
4-3-5-3- صافی بی هوازی...................................................................................44
بخش پنجم: راهبری تصفیه خانه های فاضلاب صنایع غذایی.............................................46
5-1- علل عدم موفقیت تصفیه خانه های فاضلاب صنایع غذایی...................46
5-2- فاکتورهای موثر در راهبری تصفیه خانه های فاضلاب صنایع غذایی 47
5-2-1- شدت آلودگی فاضلاب خام.......................................................................47
5-2-2- مواد مغذی یا نوترینت ها....................................................................... 48
5-2-2-1- بالکینگ.................................................................................................. 48
...................................................................................49 5-2-3- اکسیژن محلول
5-2-4- زمان ماند....................................................................................................50
.............................................................................................................51ph5-2-5-
5-2-6- سمیت..........................................................................................................51
5-2-7- دما................................................................................................................52
5-2-8- اختلاط.........................................................................................................53
5-2-9- میزان جریان ورودی..............................................................................54
5-3- پایستن فرآیند...............................................................................................54
5-3-1- شاخصهای بصری...................................................................................54
5-4- شاخصهای آزمایشی ....................................................................................58
5-5- مشکلات سیستم های لجن فعال و رفع آنها..............................................59
5-5-1- روشهای کلی تشخیص مشکلات............................................................59
..........................................................................................60 BOD 5-5-2- حذف کم
5-5-2-1- حذف بارهای آلی .................................................................................61
5-5-2-2- مواد سمی یا بازدارنده..........................................................................62
5-5-2-3- دماهای پایین..........................................................................................62
افزایش زمان ماند هیدرولیکی.................................................................................63
.......................................................................................................63MLVSS افزایش
......................................................................................63 نامناسب PH 5-5-2-4-
5-5-2-5- زمان هوادهی ناکافی.............................................................................64
..................................................................................64 ناکافیMLVSS5-5-2-6-
منابع........................................................................................................................... 66
1-1- موجودیت آب
بعد از انسان آب شاید یکی از اجزاء بی نظیرجهان هستی باشد. آب ازدوعنصراکسیژن و هیدروژن تشکیل شده است که این دو عنصر در شرایط معمولی بصورت گاز می باشند. عنصر هیدروژن قابل اشتغال می باشد د رحالی که اکسیژن برای سوختن ضروری می باشد با این وجود آب آتش را خاموش می کند انسان وسایرحیوانات وهچنین گیاهان بدون آب نمی توانند به حیات خود ادامه دهند صنایع بدون آب نمی توانند به موجودیت خود ادامه دهند درعین حال آب باعث مشکلات زیادی در صنایع می شود.
در بررسی دقیق خصوصیات آب همواره سئولاتی مطرح می شود از جمله اینکه آب چیست؟ از کجا می آید؟ چگونه و در چه شرایطی باید آب را مصرف کرد؟ چگونه باید با مشکلات ناشی از آب در صنعت مواجه شد؟ سرنوشت آب مصرف شده به کجا می انجامد وبا جریان فاضلاب چه باید کرد؟
آب ماده ای حیاتی است که حدود 60 تا 70 درصد وزن انسان رشد یافته را تشکیل می دهد و بعد از اکسیژن مهمترین ماده برای زیستن می باشد. دو سوم سطح زمین را آب گرفته است و بطور کلی می توان گفت که منابع موجود آب دو نوع است :
1- آبهای زیرزمینی
2- آبهای سطحی
بر حسب نوع منبع نوع آب و مواد موجود در آن متفاوت می باشد.
1-2-1- آبهای سطحی
1- آبهای جوی
آب باران در پاره ای نقاط برای مصارف عمومی مورد استفاده قرار می گیرد مناطقی که پوشیده از زمینهای آذرین ویادریاچه هایی که دراین نوع زمینها می باشند وسفره های آب دارزیرزمینی وجود نداشته باشد از آبهای جوی استفاده می شود.
2- آب رودخانه ها
رودخانه ها و نهرها بوسیله چشمه ها و آبهای جاری تغذیه می شوندآبدهی آنها معمولا زیاد ودر فصول مختلف دارای درجه حرارت متفاوت می باشند.
3- آب دریاچه ها و مخازن
آب دریاچه ها می تواند برای مصارف شرب مورد استفاده قرا رگیرد دریاچه های مصنوعی یا مخازن آب برای مصارف شهرهای بزرگ ویا تنظیم آب مصرفی نیز بکار می روند.
4- آب دریاها
عظمت دریاها بشر را از گذشته دور به فکر استفاده از این منابع به منظور مصارف صنعتی وشرب کشانده است ولی می دانیم که این عمل به سادگی انجام پذیر نیست. آب دریاها 98 % کل آب آزاد موجود در سطح زمین است.
1-2-2- آبهای زیرزمینی
چشمه های رگه های آبهای زیرزمینی می توانند آب خالص طبیعی را با ترکیبی مناسب برای شرب در اختیار انسان قرار دهند ترکیب این آبها به صورت مختلف چون چشمه جریان آبهای زیرزمینی سفره آبهای آبرفتی و منابع عمیق می باشند. آلودگیها بسیار متنوعند واز منابع مختلف و به راههای گوناگون وارد آب می شوند.
علت آلودگی هر چه باشد آب را هنگامی آلوده می نامیم که میزان مواد خارجی موجود در آن به اندازه ای باشد که استفاده از آن سبب بروز اثرات زیان آور به راههای مختلف گردد.
خواص آب به دو دسته فیزیکی وشیمیایی تقسیم می گردد:
1-3- خواص آبهای آشامیدنی
1- خواص فیزیکی آب
2- خواص شیمیایی آب
1-3-1- خواص فیزیکی آب
خوش طعم وخوش بو بودن آب دلیل برخوبی آن نمی باشد.چنانچه آبی ممکن است خوش طعم وخوش بو باشد منتهی قابل نوشیدن نباشد به طورکلی چهار حس انسان در مورد خواص فیزیکی آب قضاوت می کنند:
1- حس بینایی (برای تشخیص رنگ وکدری )
2- حس چشایی ( برای تشخیص مزه )
3- حس بویایی ( برای تشخیص بو )
4- حس لامسه ( برای تشخیص حرارت آب )
1-3-2- خواص شیمیایی آب
خواص شمیایی آب با آزمایشهایی که روی آن انجام می گیرد مشخص می گردد. مهمترین خواص شیمیایی آب عبارتند از:
1- خاصیت اسیدی و بازی
2- قدرت اسیدی
3- قدرت قلیایی
4- کربناتها
5- بی کربناتها
6- هیروکسیدها مثل سود و آهک
1-5- سختی آب
سختی آب مربوط به املاح خاصی است که در آب وجود دارد مانند بیکربنات کربنات کلرید سیلیکات ونیترات که بصورت محلول در آب وجود دارند.
سختی کل شامل سختی موقت یا سختی کربناتی به اضافه سختی دائم یا سختی غیر کربناتی است. سختی آب در اثر جوشاندن آب ته نشین می شود وجرم داخل ظرف را تشکیل می ده
بخش دوم
آب در صنایع غذایی
2-1- مصرف آب در صنایع غذایی
استفاده از آب در تمام صنایع وبه ویژه صنعت غذایی امری رایج بوده وبدون حضور این ماده حیاتی انجام فعالیتهای صنعتی غیر ممکن خواهد بود.مثالهای ارائه شده در زیر نمونه هایی ازاهمیت آب درعملیات کارخانه های صنعتی است.
1- تولید کاغذ منسوجات و همچنین مواد غذایی
2- انتقال مواد اولیه (چغندر شستشوی خاکستر و رسوبات زائد کوره های بلند ذوب آهن)
3- آبکشی وشستشو در صنایع (لبنیات نوشابه سازی داروسازی وآبکاری)
4- سرد کردن محصولات (صنایع آبکاری)
5- تهویه مطبوع ودهها مصرف دیگر
مقدارمصرف آب با توجه به فرآیند تولید وسطح فن آوریهای مورداستفاده درهرواحد صنعتی متفاوت می باشد.
موارد اصلی استفاده های آب در صنعت را می توان به صورت ذیل خلاصه کرد
- تولید انرژی از طریق تهیه بخار
- انتقال حرارت
- انتقال وجا به جا کردن مواد خام یا محصولات زائد
- فعالیتهای مکانیکی
- تولید محصول
2-2-1- آلوذگیهای ناشی از مصرف آب در فرایندهای صنعتی
از آنجا که آب حلال خوبی در طی تماس با مواد آنها را در خود حل کرده و همچنین قادر است مواد معلق ریز ونامحلول را نیز با خود نماید به همین دلیل درآب مصرف شده هرفرآیند صنعتی تغییراتی حاصل می شود که ممکن است فیزیکی شیمیایی ویا بیولوژیکی باشد . نمونه های زیر مواردی از این تغییرات می باشند :
الف- افزایش دما
ب- انحلال گازها گردوغبار یا محصولات شیمیایی ویا بلعکس حذف گازها
ج- سوسپانسیون شدن انواع ذرات
د- انحلال ترکیبات آلی و معدنی مختلف
ه- ورود روغن گریس ومواذ نرم کننذه مورد استفاده در صنعت
1-3- جنبه های تاریخی مصرف صنعتی آب
طی قرن گذشته رشد عظیمی درمصرف آب فرآیندهای صنعتی روی داده است. بر اساس بررسیهای
انجام شده علت اصلی افزایش مصرف آب صنعتی آب تا سال 1349 افزایش تولید بود بعدازسال 49 این روند شروع به تنزل نموده وحتی دربرخی موارد مصرف آب کاهش یافت دلایل کاهش مصرف می تواند به صورت زیر خلاصه شود:
1- محدودیت منابع آب وافزایش میزان آلودگی در اثر ورود فاضلابهای صنعتی
2- افزایش هزینه تولید آب از جمله هزینه پمپاژ وتصفیه به دلیل آلودگی بالاتر
3- افزایش هزینه تصفیه فاضلاب تولید شده در صنایع به دلیل فشارهای سازمانهای دولتی
4- تغییر و به کار گیری فن آوریهای نوین و پیشرفته تولیدی در صنعت
در زمینه کاهش مصرف آب در صنعت باید به این مساله توجه داشت که مصرف ویژه آب در واحد تولید برای هرصنعت به طورچشمگیری از یک کشور به کشور دیگر واز یک ناحیه به ناحیه دیگردر در همان کشور متفاوت است . به عنوان مثال میزان مصرف آب به ازای هر تن محصول تولید شده روغن نباتی درکارخانه ای واقع در تهران وکارخانه ای دیگردر یکی ازاستانهای کشورمتفاوت است این تفاوتها به انتخاب فناوری نوع آب وهوا در دسترس بودن آب و بسیاری ازعوامل دیگربستگی دارد
2-3-1- میزان مصرف صنعتی آب در ایران
در جدول میزان مصرف سالیانه آب در بخشهای مختلف ارائه شده است.
|
درصد نسبت به کل منابع قابل بهره برداری |
درصد نسبت به کل مصرف |
میلیارد متر مکعب در سال |
بخش مصرف کننده |
شماره |
|
70.4 |
93.2 |
77.4 |
کشاورزی |
1 |
|
3.6 |
4.8 |
4 |
شرب شهری |
2 |
|
0.7 |
1 |
0.8 |
شرب روستایی |
3 |
|
0.7 |
1 |
0.8 |
صنعتی |
4 |
|
75.4 |
100 |
83 |
جمع کل |
5 |
2-4- مزایای حاصل از کاهش مصرف آب
کاهش مصرف آب در صنایع از هر طریقی که امکان پذیر باشد مناف فراوانی را برای خود صنعت و هم برای جامعه و اقتصاد کشور دربرخواهد داشت.اگر صنعتی میزان آب خود را کاهش دهد آنگاه :
- با کاهش مصرف آب در صنعت آب بیشتری برای استفاده شرب وکشورزی در دسترس خواهدبود
- هزینه های برق مصرفی جهت پمپاژ آب وتصفیه خانه و همچنین میزان مواد شیمیایی مصرف شده ودر نتیجه هزینه تصفیه فا ضلاب کاهش خواهد یافت.
- با کاهش مصرف آب از حجم فاضلاب تولید شده نیز کاسته شده ودر نتیجه هزینه تصفیه فاضلاب کاهش خواهد یافت.
- با کاهش تخلیه فاضلاب آ لوده صنایع منابع آبی در برابر ورود انواع آ لودگی محافظت شده و در نتیجه کیفیت خود را برای بهترین مصرف حفظ خواهد کرد.
2-4-1-استفاده مجدد آب
استفاده مجدد آب در صنعت به فرآیندی اطلاق می شود که توسط آن آب استفاده شده در یک فرآیند صنعتی دوباره درفرآیندی دیگرمصرف می شود.این امرمشروط براین است که الزامهای کیفی برای فرآیند دوم رعایت شده باشد باید توجه داشت که استفاده مجددتنها محدود به این امرنبوده وزمینه های گوناگونی برای آن وچود دارد که کارخانه های صنایع غذایی می توانند بر روی آن برنامه ریزی نمایند تا میزان مصرف آب واحد صنعتی کاهش یابد.
2-4-2- باز چرخش یا ریسایکلینگ
بازچرخش به مفهوم استفاده از پساب یک فرآیند صنعتی برای ورودی همان فرآیند است .دراین حالت آب مصرف شده درفرآیند ممکن است براساس کیفیت پس ازطی مراحل تصفیه یا بدون انجام تصفیه واگردانی شود .
2-5- انواع مصارف آب در صنایع غذایی
دریک تقسیم بندی کلی مصرف آب در صنایع غذایی می تواند در یکی از 4گروه کلی زیر قرار گیرد
- خنک سازی
- فرآیند
- دیگهای بخار وتولید بخار
- مصارف بهداشتی وخدماتی
2-5-1- آب خنک سازی
از مهم ترین کاربردهای آب در صنعت استفاده از خاصیت آن در انتقال حرارت می باشد. در اکثر
صنایع غذایی وجود دیگهای بخار برای تولید آب گرم وبرجهای خنک کننده امری ضروری ولازم
است بدون بهره گیری از قدرت انتقال حرارت آب فرآیند تولید ضنایع غذایی متوقف خواهد شد.
در کشورهای صنعتی حدود 60 تا 70 درصد از کل مصرف آب صنایع غذایی در عملیات خنک سازی استفاده می شود.
دونوع خنک سازی وجود دارد : خنک سازی بدون تماس وخنک سازی تماسی.
د رخنک سازی بدون تماس عمل خنک سازی به طور مستقیم ازطریق انتقال دهنده های حرارتی صورت می گیرد. در این حالت آب از لوله ها خارج نشده و هیچ تماسی با محصولات تولید شده ندارد. واغلب از فرآیند خنک سازی حرارت زاید حاصل می شود. به منظور پیشگیری ازآلودگی یا خوردگی مواد شیمیایی به آب خنک سازی افزوده می شود.
آب خنک سازی تماسی ممکن است توسط محصولات جانبی فرآیند تولید مواد خام جزئی محصولات نهایی ویا سایر مواد شیمیایی از قبیل افزودنیها وکاتالیست ها آلوده شود. بنابراین درآب خنک سازی تماسی مصرف شده هم حرارت زاید وهم آلاینده های شیمیایی حضور خواهند داشت. آب خنک کننده معمولا از طریق سیستم های زیر مورد استفاده قرار می گیرد.
2-5-1-1- انواع سیستم های خنک سازی
الف- سیستم آب خنک کننده یکبار مصرف
در چنین سیستمی آب خنک کننده پس از انجام تبادل گرما به صورت فاضلاب در آمده ودفع می شود با توجه به محدود بودن منابع آب چنین سیستمی برای صنایع غذایی مطلوب نمی باشد چرا که آب مصرف شده پس از دفع حرارت در برجهای خنک کننده می تواند دوباره مصرف شود.
ب- سیستم آب خنک کننده گردشی باز
درچنین سیستمی آب خنک کننده دریک مسیربسته جریان داشته وپس ازانجام تبادل حرارتی که منجر به افزایش دمای آن می شود مجددا خنک شده ومورد استفاده قرار می گیرد.
برای خنک سازی از دو روش زیر استفاده می شود.
1- استفاده از حوضچه های تبخیر
2- استفاده از برج خنک کننده
استفاده یکی از دو روش فوق وابسته به حجم آب خنک کننده اندازه کاهش دمای آب و مهم تر از همه کیفیت آب خنک کننده در گردش است.
ج- سیستم آب خنک کننده گردشی بسته
دراین سیستم آب در یک مدار بسته بدون تماس مستقیم با محیط جریان دارد از این روحجم آب خنک کننده ثابت می ماند.
از ویژگی های این سیستم حاقل بودن میزات تلفات آب است . به همین دلیل این سیستم برای مناطقی که مشکل کمبود آب دارند مناسب می باشد برای خنک کردن آب در گردش چنین سیستمی از یک سیتم آب خنک کننده گردشی باز استفاده می شود.
بخش سوم
انواع فاضلاب صنایع غذایی
3-1- ویژگیهای فاضلاب صنایع غذایی
نتیجه مصرف آب در صنایع غذایی ایجاد فاضلاب است که بر حسب نوع تولید و فرآیند هم از لحاظ حجم وهم از لحاظ کیفیت از تنوع گسترده ای برخوردار است . به عنوان نمونه مقدار اکسیژن مورد نیاز بیولوژیکی فاضلاب این صنایع در برخی موارد پایین تراز 100 وگاهی بیشتر از100000 میلی گرم در لیتر است. میزان مواد معلق نیز در فاضلابهای صنایع غذایی بسیار متغیر بوده وممکن است تاحدود 120000 میلی گرم در لیتر متفاوت باشد . در بین صنایع مختلف غذایی صنایع کنسرو سازی بیشترین فاضلاب را تولید می کند وصنعت نیشکر بالاترین بار مواد معلق را ایجاد می کند.
حضور آلاینده های سمی در جریان فاضلاب از جمله مواردی است که می تواند در فاضلاب صنایع غذایی مهم تلقی شود. این آلاینده ها ممکن است شامل آفت کشهای حذف شده از مواد خام در طی عملیات شستشو حلالهای استفاده شده برای استخراج هیدروکربورهای پلی آروماتیک ورودی از آب شستشوی رودخانه مواد شمیایی گندزدا وقارچ کشهای استفاده شده برای تولیدات یا مصرف شده در شستشو کانال ها ودیگر تجهیزات وترکیبات فنلی که به طور طبیعی در مواد اولیه حضور دارند.
فاضلاب صنایع غذایی از نظر حجم وآلودگی جمعیت معادل قابل توجهی را به ازا واحد تولید شامل می شود
جمعیت معادل برای صنایع غذایی به ازای هر واحد تولید یا مصرف
|
جمعیت معادل برحسب نفر |
واحد تولید یا مصرف |
نوع صنعت غذایی |
|
|
از نظر آلودگی فاضلاب |
از نظر حجم فاضلاب تولید شده |
||
|
20 تا 200 |
26 تا 67 |
1000لیتر شیر |
تولید شیر |
|
450 تا 700 |
67 تا 133 |
یک تن چغندر |
قند وشکر |
|
180 تا 500 |
27 تا 39 |
یک تن کنسرو |
کنسرو ومیوه |
|
500 |
133 |
یک تن روغن |
روغن نباتی |
|
40 تا 150 |
40 تا173 |
یک تن شیرینی |
شیرینی سازی |
|
70 تا 200 |
2 تا 2.7 |
یک گاو= دوبره |
کشتارگاه |
|
5 تا 16 |
0.5 |
یک گاو |
دامداری گاو |
|
5 |
0.13 |
یک گوسفند |
دامداری گوسفند |
به طور کلی کاخانجات صنایع غذایی به دو دسته کاخانجات فصلی وغیر فصلی طبقه بندی می شوند در کاخانجات فصلی تولید در ماههای خاصی از سال وجود دارد اما در کاخانجات غیر فصلی فرآیند تولید در تمامی فصول سال فعال بوده ولذا فاضلاب به طور مداوم تولید می شود. فصلی یا غیر فصلی بودن این واحدها از عوامل بسیار مهم در انتخاب روش تصفیه مناسب می باشد.
3-1-1- صنایع تولید قند ونیشکر
صنعت قند ویا به عبارتی استخراج شکر از چغندرقند ویا نیشکر از جمله صنایع مهم کشور محسوب می شود که جز صنایع فصلی می باشد. مشخصات فاضلاب مربوط به قسمتهای مختلف کاخانجات قند متناسب با نوع فرآیند منطقه ومواد اولیه مصرفی و ..... بسیار متفاوت است . به عنوان نمونه در مورد فاضلاب مربوط به مرحله شستشووانتقال چغندر قند میزان دبی از 5 تا 17 متر مکعب به ازای هرتن چغندرقنداکسیژن مورد نیاز بیولوژیکی آن بین150 تا 7000میلی گرم بر لیتر در چند کارخانه قند تغییر کرده است . در تصفیه فاضلاب ناشی از صنعت قند وشکر اولین گزینه بازیابی واستفاده مجدد آب در قسمتهای مختلف فرآیند است. در تصفیه فاضلاب این صنایع سیستم های برکه تثبیت لاگون هوادهی لجن فعال و تصفیه در زمین می تواند به کار گرفته شود.
3-1-2- صنایع تولید کمپوت وکنسرو
صنعت تولید کمپوت وکنسرو به منظوربالابردن عمرنگهداری میوه وسبزیجات وسهولت درجابجایی ونقل وانتقال آن به وجود آمده است.از ویژگیهای این صنعت فصلی بودن آن است
می توان عملیات پیش تصفیه را روی فاضلاب این واحدها انجام داده وسپس آن را به سیستم جمع آوری فاضلاب شهری فرستاد. آشغالگیری یک مرحله پیش تصفیه است که نقش مهمی در جداسازی ذرات موجود در فاضلاب دارد.برای تصفیه فاضلاب حاصله روش ته نشینی شیمیایی به همراه سایر روشها جهت تنظیم PH وکاهش غلظت جامدات معلق به کار برده می شود.
3-1-3- صنایع نوشابه سازی
صنایع نوشابه سازی در ایران با تاسیس کاخانه پپسی کولا وکوکاکولا درسال 1333 آغازبه کار کرد امروزه انواع گوناگون نوشابه ها با ترکیبات مختلف درایران تولید می شود. درطی تحقیقات به عمل آمده در صنعت نوشابه سازی مشخص شده است که از کل آب مصرفی در کارخانه حدود 79 درصد به فاضلاب تبدیل می شود که درصد قابل توجهی می باشد و لزوم انجام باز چرخش و استفاده مجدد در این کارخانه ها را آشکار می سازد. فاضلاب صنعتی این واحد ها عمدتا حاصل شستشوی شیشه های خالی شستشوی ماشین آلات مخازن وکف سالنها می باشدعلاوه برآن به علت استفاده از شوینده ها در عملیات شستشواین مواد نیزدرفاضلاب وجود دارند. با توجه به استفاده ازسود در امر شستشو فاضلاب حاصل از این واحدها عموما قلیایی هستند. حجم تولید فاضلاب در کارخانجات تولید نوشابه در حدود 40 مترمکعب به ازا تولید 1000 جعبه نوشابه می باشد. جهت تصفیه فاضلاب این صنایع ابتدا باید از آشغالگیر استفاده کرد. آز آنجایی که اغلب واحدهای نوشابه سازی در محدوده داخل شهر ویا حوضه آن مستقر است می توان پش از عملیات پیش تصفیه فاضلاب را به سیستم جمع آوری فاضلاب شهری وارد کرد تا به همراه آن تصفیه شود.
3-1-4- صنایع لبنیاتی
صنعت لبنیات جایگاه مهمی در تامین غذای بسیاری ازکشورها دارد. درایران اولین کارخانه صنعتی پاستوریزاسیون شیر در سال 1336 تاسیس شد. بر اساس اطلاعات موجود 19 واحد فعال تولید شیر پاستوریزه در سطح کشور وجود دارد ( آمار مربوط به چند سال قبل می باشد ).
زایدات لبنیاتی عمومامحلولهایی ازشیروفرآورده های شیری حاصل ازضایعات تولید درطی فرآوری وانتقال همراه با دترجنت ها وپاکننده حاصل از شستشو هستند. شدت آلودگی و حجم فاضلاب حاصل از هر کارخانه لبنی به نوع فرآیندها حجم شیر فرآوری شده نوع محصول تولید شده شرایط ونوع تجهیزات شیوه های کاهش زایدات نحوه عمل مدیرو کارمندان ومقدارآب مصرف شده درخنک سازی وشستشو بستگی خواهد داشت. اکسیژن مورد نیاز شیمیایی فاضلاب لبنیاتی بسته به نوع فرآورده از کمتر از 100 تا بیش از 20000 میلی گرم در لیتر متفاوت است.
در این صنعت از طریق مدیریت کنترل واصلاح تجهیزات وفرآیند می توان میزان مصرف آب را تا یک به سه وبار آلی فاضلاب را تا دو به سه کاهش داد. بهترین روش تصفیه فاضلاب صنایع شیر که دارای بازدهی بالایی می باشند عبارتند از:
1- سیستم لجن فعال
2- فیلتر چکنده
3- لاگون هوادهی
4- دیسک های بیولوژیکی چرخان
5- تصفیه بی هوازی
3-1-5- صنعت تولید روغن نباتی
هدف این صنایع استخراج روغن نباتی از دانه های روغنی است تعداد کارخانجات تولید روغن تصفیه شده درکشور 15 واحد می باشد. در صنایع روغن نباتی آب و مواد شیمیایی محلول در آب از مواد مهم فرآیند تصفیه روغن خام تصفیه صابون واسیدهای چرب محسوب می شودآب مورد استفاده پس ازورود مواد شیمیایی آلودگیها و گرما به صورت فاضلاب درمی آید. فاضلاب نیز از شستشوی تجهیزات ماشین آلات کف وسطوح ایجاد می شود.
در تصفیه فاضلاب این صنایع با توجه به بالا بودن مقدار روغن لازم است ازروشهای فیزیکی جهت جداسازی روغن استفاده شود. جهت تصفیه فاضلاب آلوده به مواد چرب درنهایت باید از سیستم های بیولوژیکی استفاده شود.
3-1-6- کشتارگاهها و مجتمعهای تولید گوشت
کشتارگاه دام معمولا دراکثرشهرهای ایران وجود دارد که عمل کشتار درآنها به صورت سنتی وغیر اتوماتیک انجام می شود. مشخصات فاضلاب تولیدی کشتارگاهها بر حسب ساده و پیچیده بودن آنها متفاوت می باشد . در کشتارگاههای ساده به ازای هر تن وزن حیوان زنده حدود 1.5 تا 14.6 متر مکعب آب مصرف می شود در کشتارگاههای مرغ نیز به ازای هر قطعه مرغ 13 لیتر آب مصرف می شود.
منابع تولید فاضلاب ویژگیها و روشهای تصفیه فاضلابهای صنایع غذایی
|
روشهای تصفیه و دفع |
منابع آلودگی |
منبع تولید فاضلاب |
نام صنعت |
|
بازیابی و استفاده مجدد آب انعقاد استفاده از لاگون وسایر روشهای بیولوژیکی |
بالا بودن مواد معلق و مواد محلولی آلی شامل شکر و..... |
انتقال وشستشو آشغالگیری آب قسمت عصاره گیری تخلیه لجن آب مایع شده شکر استخراج شده وعصاره آن |
صنایع تولید قند |
|
آشغالگیری استفاده از لاگون جذب خاک یا آبیاری بارانی تصفیه بیولوژیکی |
PH بالا بودن ومواد معلق |
شستشوی بطریها شستشوی کف و تجهیزات تخلیه محل نگهداری مایع غلیظ |
صنایع نوشابه سازی |
|
آشغالگیری استفاده از لاگون جذب خاک یا آبیاری بارانی تصفیه بیولوژیکی |
مواد معلق مواد آلی |
شستشو وجداسازی جدا کردن مواد از پوست هسته وساقه بلانچینگ پخت |
صنایع تولید کمپوت وکنسرو |
|
شناورسازی تصفیه بیولوژیکی |
مواد آلی بالا بخصوص پروتئین چربی ولاکتوز |
شستشوی مخازن وزمین آب پنیر نشت تجهیزات قسمت بسته بندی |
کارخانجات تولید مواد لبنی |
|
شناورسازی تصفیه بیولوژیکی آشغالگیری ته نشینی |
مواد آلی بالا شامل خون و پروتئین و جامد |
قسمت ذبح حیوانات شستشوی امعا واحشا شستشوی زمین |
کشتارگاهها (گوشت قرمز وسفید)
|
3-2- لزوم تصفیه فاضلاب صنایع غذایی
تصفیه فاضلابهای شهری وصنعتی واز جمله صنایع غذایی به دلایل زیر انجام می شود:
الف: تامین شرایط بهداشتی برای زندگی مردم وحفظ وارتقای سلامتی آنها
درمیان صنایع غذایی فاضلابهایی چون فاضلاب کشتارگاهها حاوی مقادیرمتنابهی از میکروارگانیسم های بیماریزا می باشدکه درصورت ورود به منابع آب سطحی وزیرزمینی موجب آلوده شدن آنها به جرمهای پاتوژن شده ودراثرتماس انسان بااین منابع خطرگسترش بیماریهای ناشی ازعوامل بیماریزا د ر بین مردم بوجود می آید. از جمله این بیماریها می توان به انواع گاستروانتریت های ناشی از انتروباکترها (باکتری روده ای ) اشاره کرد.
ب:حفظ وپاک نگهداشتن محیط زیست از آلودگی
ورود فاضلابهای تصفیه نشده به محیط زیست علاوه بر آلودگی ها وایجاد خطرهای مستقیم برای بهداشت مردم نتایج دیگری از قبیل ایجاد مناظر زشت بوهای ناخوشایند وسرانجام تولید حشرات مخصوصا مگس وپشه را به همراه دارداین حشرات وسیله ای برای جابجا شدن میکروبهای بیماریزا و آلوده سازی محیط با این میکروب ها می باشند.
ج: بازیابی واستفاده مجدد از فاضلاب
به طورکلی فاضلاب به دلیل پایین بودن نمکهای معدنی محلول نسبت به آب دریاها جزءآبهای شیرین اما آلوده محسوب می شوداستفاده مجدد وبهره گیری ازفاضلاب تصفیه شده به جای آب شیرین جهت آبیاری کشاورزی و همچنین فضاهای سبز و... دارای فواید اقتصادی فراوانی بوده ودر مقایسه با شیرین سازی آب شور دریاها به مراتب ارزان تر می باشد. این مسئله در کشور ما که در بسیاری از نقاط آن مردم با کمبود آب شیرین مواجه هستند حایز اهمیت بوده و از مصرف آب آشامیدنی برای کشاورزی جلوگیری می کند. لازم به ذکراست که استفاده مجدد از فاضلاب تصفیه شده جهت آبیاری کشاورزی به دلیل وجود مواد مغذی همانند ازت و فسفر افزایش محصولات کشاورزی و کاهش مصرف کودهای شیمیایی ودر نتیجه صرفه جویی اقتصادی را سبب می شود.
3-2-1- اثرات دفع فاضلاب صنایع غذایی به آبهای پذیرنده
در کشور ایران به دلایل مختلف از جمله عدم بهره گیری از تکنیکهای باز چرخش و استفاده مجدد فاضلابهای ایجادشده اکثرابدون تصفیه یاباتصفیه ناقص وارد رودخانه ها می شوند . تخلیه فاضلابها (صنعتی وغیر صنعتی ) به آبهای پذیرنده بدون اینکه تصفیه ای برروی آنها انجام شده باشد بر حسب نوع ماده آلوده کننده ای که دربردارد باعث آلودگیهای مختلف می شود که در زیر به اختصار به هر یک از آنها اشاره می شود.
3-2-1-1- مواد معلق
ورود مواد معلق در آبهای پذیرنده در درجه اول موجب افزون شدن رسوبات در عمق رودخانه و بر هم زدن تعادل اکولوژیکی موجودات کف زی می شود که از آن جمله به از بین رفتن تخم ماهیها می توان اشاره کرد. علاوه بر این افزایش کدورت آب نیز منظره نامطلوبی به آب می دهد.هزینه تصفیه آب در نتیجه افزایش مواد معلق بالا رفته ودر عمل گندزدایی نیز مقدار زیادتری کلر مصرف خواهد شد.
3-2-1-2- املاح معدنی محلول
املاح معدنی محلول به طور طبیعی در اکثر فاضلابهای صنعتی وجود دارد که تخلیه آنها به آبهای پذیرنده دربعضی موارد ازموارد سختی آب را بالا می برد. به عنوان نمونه در منطقه صنعتی غرب تهران که فاضلابها از طریق چاه جذبی دفع می شود شاهد افزایش سختی آب در چاههای پایین دست هستیم که هزینه تصفیه آب را افزایش داده است.
از مسایل دیگر افزایش شوری آب است که از نظرمصارف کشاورزی و دامداری مشکلاتی را ایجاد می کند. وجود ازت و فسفر نیز مشکل عمده دیگری است که باعث باتلاقی شدن منابع آب می شود.
3-2-1-3- مواد آلی محلول
مواد آلی محلول در فاضلابها شامل پروتئین هاهیدروکربورها پاک کننده ها فنل ها حشره کش ها آفت کشها وبسیاری از ترکیبات دیگرمی باشد که با ورود به منابع آب اثرات نامطلوبی را ازخود بر جای می گذارند. می توان گفت که عمده ترین هدف تصفیه فاضلاب در حالت متداول حذف موادآلی از جریان فاضلاب است فاضلاب حاوی این مواد زمانی که وارد آبهای پذیرنده می شوند در درجه اول اکسیژن محلول درآب را کاهش داده وایجاد بوو گندیدگی طعم ومزه نامطبوع ومنظره زشت می کند. از سوی دیگر اگر مواد آلی غیر قابل تجزیه بیولوژیکی باشد در محیط وبدن موجودات زنده انباشته شده و در نهایت از طریق چرخه حیات وارد بدن انسا ن ها می شود بسیاری از این مواد خاصیت سرطانزائیشان به اثبات رسیده است.
3-2-1-4- اسیدها وقلیاها
فاضلابهای اسیدی وقلیایی علاوه بر اینکه آب را از جهت مصارف شرب تفریحی وشنا نامطلوب می سازد زندگی آبزیان را نیز به خطر می اندازد از طرفی وجود آنها در آب رشد نامطلوب میکروبهای چرخه گوگرد (سولفوباکترها ) وهمچنین فروباکترها را باعث می شود. وجود اسیدها درآب خاصیت خورندگی آب را بالا می برد ودر صورت استفاده برای آبیاری مزارع را از بین خواهد برد.
3-2-1-5- مواد تولید کننده کف
این مواد شامل دترجنت ها وسورفاکتانت هامی باشند که همراه فاضلاب وارد آب می شوند. دترجنت ها به مقدارزیاد مخصوصا درصنایع غذایی به دلیل رعایت بهداشت وهمچنین سایرمصارف از جمله کاهش اصطکاک مورد استفاده قرار می گیرند.
پس از تخلیه درآبهای پذیرنده این مواد کف زیادی را در سطح آب بوجود می آورند که این علاوه بر ایجاد منظره نازیبا مانع از تبادلات اکسیژن در آب شده و با کاهش اکسیژن محلول حیات آبزیان به مخاطره می افتد.
3-2-1-6- رنگ
بعضی از فاضلابهای صنعتی مانند فاضلاب کارخانه های صابون سازی شیمیایی و کشتارگاهها بر حسب موادرنگی موجود قادرندرنگ آب پذیرنده را تغییر دهند که شاخص آلودگی آب است. ترکیبات رنگی با حذف طول موجهای نور خورشید عمل فتوسنتتیک آب را کاهش داده و علاوه بر بد منظره کردن آب درصورتی که ناشی ازذرات معلق یاکلوئیدی باشند می توانند مانع ازجذب اکسیژن اتمسفر شوند.
3-2-1-7- آلودگیهای حرارتی
آلودگی حرارتی سه اثر عمده در اکوسیستم آبی ایجاد می کند:
1- میزان اکسیژن محلول د رآب را کاهش می دهد این کاهش همزمان با افزایش رشد و تعداد میکروارگانیسم های آبزی است که از این جهت چرخه بسیاری از موجودات از بین رفته ومرگ ماهیان وگیاهان آبزی را شاهد خواهیم بود.
2- افزایش دمای آب رودخانه پذیرنده اثر مستقیم روی قابلیت تصفیه خودپالایی خواهد داشت.
3- افزایش درجه حرارت آب ممکن است به حدی برسد که خود باعث مرگ موجودات آبزی شود. بر اساس فوق مشاهده می شود که ورود آلودگی حرارتی به آب قادر است سیستم موجودات آبزی را به کلی تغییر دهد.
3-2-1-8- میکروارگانیسم ها
فاضلابها بر حسب منشا ممکن است حاوی میکروارگانیسم ها باشند (فاضلاب دباغی ونساجی ) که با تخلیه به آبها موجب افزایش باکتری های آب می شوند.
باکتری ها به دو دسته تقسیم می شوند:
1- باکتری های غیر بیماریزا که باعث تسریع تجزیه موادآلی رودخانه شده و اکسیژن محلول را کاهش می دهند.
2- باکتری های بیماریزا که باعث شروع بیماری می شوند مانند افزایش ابتلا به سیاه زخم در اثر تخلیه فاضلابهای صنایع دباغی.
3-2-1-9- مواد شناور
مواد شناور شامل روغن گریس وسایر موادی است که بر روی آب به صورت شناور باقی می مانند این مواد دراکثرفاضلابهای صنعتی مخصوصا صنایع غذایی وجوددارندکه نه تنهامناظر ناخوشایندی در منابع آب سطحی دریافت کننده پساب ایجاد می کند بلکه تبادلات را از هوا به اکسیژن کاهش داده و همچنین مانع عبور نور از سطح به داخل آب شده ورشد گیاهان آبزی را به خطر می اندازد.
3-3- استراتژی تصفیه ودفع فضولات صنعتی
مصرف آب جزء غیرقابل قبول اجتناب درصنایع غذایی می باشد که درطی مصرف درصدی از آب به فاضلاب تبدیل می شود. این درصد گاهی به 80 تا 90 % بالغ می شود. فاضلاب تولید شده با توجه به آلاینده های بوجود آمده و با توجه به اثراتی که در اثر تخلیه به آبهای پذیرنده ایجاد می نماید لازم است تصفیه شود.
انتخاب روش تصفیه به عوامل مختلفی بستگی دارد که بر حسب شرایط موجود نوع تصفیه متاثر می شود. برای تصفیه و دفع فاضلاب صنایع غذایی به طور کلی می توان چهار استراتژی را اتخاذ نمود:
1- تخلیه فاضلاب صنعتی به فاضلاب شهری
2- تصفیه اختصاصی فاضلاب صنعتی
3- تصفیه مشترک با صنایع دیگر
4- تغییر واصلاح فرآیند به منظور کاستن از حجم فاضلاب وکاهش غلظت آلاینده ها
3-2-1- تخلیه فاضلاب صنعتی به فاضلابروی شهری
درمناطقی که با کمبود زمین مواجه هستند با لحاظ نمودن ترکیب فاضلاب می توان ازتصفیه مشترک بهره جست. انجام تصفیه مشترک فاضلاب صنعتی وشهری دارای منافع زیر است:
الف- افزایش جریان که می تواند موجب کاهش نسبت جریان حداکثر به جریان متوسط گردد.
ب- استفاده بهتر از زمینهای موجود در مناطقی که کمبود زمین وجود دارد.
ج- دفع موثر لجنهای باقیمانده از تصفیه مجموعه فاضلاب در تاسیسات مشترک تصفیه فاضلاب
د- مصرف مواد غذایی (نوترینت ها ) موجوددر فاضلابهای خانگی برای کمک به تصفیه بیولوژیکی فاضلابهای صنعتی فاقد مواد مزبور
3-3-1-1- ملاحظات اختصاصی فاضلابهای صنعتی جهت تخلیه به شبکه جمع آوری فاضلاب شهری
1- تمام تاسیسات صنعتی و بهره برداری از معادن که ایجاد فاضلاب نموده وکیفیت آن بالا تراز استانداردهای سازمان محیط زیست باشد بایستی قبل از تخلیه نهایی فاضلاب از تاسیسات مناسب تصفیه فاضلاب استفاده نمایند.
2- رقیق کردن فاضلاب تصفیه شده یا خام به منظور رسانیدن غلظت مواد آلوده کننده تا حد استانداردهای اعلام شده قابل قبول نمی باشد.
3- استفاده از استخر تبخیر برای فاضلابهای صنعتی تصفیه نشده باکسب موافقت سازمان.
4- کلیه مواد سمی موجود در فاضلابهای صنعتی باید تا حد استانداردهای اعلام شده تصفیه وکاهش داده شوند وتخلیه مواد مذکور حتی برای مدت کوتاه ممنوع می باشد.
5- فاضلاب انسانی تولید کارخانجات باید به طور مجزا ویا ادغام با فاضلاب صنعتی تصفیه شوند و در صورت ادغام ضروری است استانداردهای فاضلاب انسانی رعایت شود.
6- خروجی تصفیه خانه هایی که محتوی فاضلابهای انسانی آبهای هرز و میکروارگانیسم ها باشند بایستی به نحوی ضد عفونی شوند که کلی فرم ها تا حد استانداردهای اعلام شده کاهش یابند.
7- لجن وسایر مواد جامد تولید شده در تاسیسات تصفیه فاضلاب باید قبل از دفع به صورت مناسب تصفیه شده وتخلیه نهایی این مواد نباید موجب آلودگی محیط زیست شود.
8- فاضلاب تخلیه شده باید با شرایط یکنواخت وبه نحوی وارد آبهای پذیرنده شود که حداکثر اختلاط صورت گیرد.
9- هدایت مستقیم فاضلاب ورودی به خروجی بدون عبور از تصفیه خانه به عنوان کنارگذر ممنوع است .
10- فاضلاب خروجی نباید حاوی کف اجسام شناور و مواد لجن باشد.
11- تاسیسات تصفیه فاضلاب نباید بوی نامطبوع ایجاد کند.
12- اندازه گیری غلظت مواد آلوده کننده به منظور تطبیق آن با استانداردهای اعلام شده باید سریعا از خروجی آخرین واحد تصفیه ای تصفیه خانه وقبل از ورود به محیط صورت گیرد.
13- اندازه گیری جهت تطبیق با استانداردهای اعلام شده باید بر مبنای نمونه مرکب 24 ساعته صورت گیرد درسیستم هایی که تصفیه ناپیوسته دارند اندازه گیری در طول تخلیه به صورت لحظه ای ملاک عمل خواهد بود.
14- تاسیسات تصفیه فاضلاب باید به گونه ای طراحی احداث و بهره برداری شود که پیش بینی های لازم جهت به حداقل رسانیدن آلودگی در مواقع اضطراری از قبیل شرایط آب وهوایی نامناسب قطع جریان برق نارسایی تجهیزات مکانیکی و....... فراهم شود.
3-3-2- تصفیه اختصاصی فاضلاب صنعتی
در صنایع غذایی چنانچه نتوان از استراژی فوق ( تخلیه به شبکه فاضلابروی شهری ) برای دفع فاضلاب استفاده کرد می توان بعد از مطالعات لازم از طریق مهندسین مشاور اقدام به احداث تصفیه خانه اختصاصی برای کارخانه نمود. در این گونه موارد بایستی از تجربیات حاصل از واحدهای احداث شده در صنایع مشابه بهره گرفته بهترین گزینه را انتخاب نمود.
3-3-3- تصفیه مشترک با دیگر صنایع
مسئله مهم در احداث تصفیه خانه اختصاصی هزینه بالای احداث تصفیه خانه است که گاهی همین عامل احداث تصفیه خانه را دریک صنعت برای مدتهای طولانی به تاخیرمی اندازد که تنها نتیجه این امر افزایش آلودگی محیط زیست خواهد بود.
از این رو هنگامی که یک واحد صنعتی تصمیم به احداث تصفیه خانه فاضلاب دارد می تواند با در نظر گرفتن صنایع مجاور وبر اساس توافق به احداث تصفیه خانه مشترک و واحدی اقدام کند که مزایای زیر را نیز داشته باشد:
1- کاهش هزینه مصرف شده برای احداث تصفیه خانه
روشن است که هزینه احداث یک تصفیه خانه مشترک از هزینه احداث مثلا سه تصفیه خانه منفرد کمتر است.
2- کاهش حجم تصفیه خانه
اگر زمان حداکثر جریان فاضلاب کارخانه های مجاور با هم در یک زمان اتفاق نیافتد این مسئله حجم مورد نیاز واحدهای تصفیه را کاهش خواهد داد.
3- بهره گیری از جریان فاضلابهای مختلف برای متعادل سازی یکدیگر
در این حالت به عنوان مثال فاضلاب اسیدی یک کارخانه می تواند برای خنثی سازی فاضلاب قلیایی کارخانه دیگر به کار رود همچنین جریان فاضلاب یک کارخانه که دبی بالایی دارد می تواند با رقیق سازی بار آلی جریان دیگر از بروز شوک بار آلی به تصفیه خانه جلوگیری کند.
کمبود مواد مغذی یک جریان نیز می تواند از طریق اختلاط با جریان دیگر جبران شود. نکته ای که در احداث تصفیه خانه مشترک باید مد نظر قرار گیرد انجام مطالعات دقیق در مورد کیفیت و کمیت جریانهای ایجاد شده فاضلاب است که به طراحی مطمئن کمک می کند.
3-3-4- تغییر و اصلاح فرآیندها به منظور کاستن از حجم فاضلاب و کاهش غلظت آلاینده ها
بروز مسایل زیست محیطی و پی بردن به این نکته که طبیعت قدرت تحمل هر نوع آلاینده و به هر مقداری را ندارد دانشمندان را به سوی استراتژی نوینی در طراحی و راهبری صنایع سوق داده است و آن رویکرد به (( طراحی سبز )) می باشدمفهوم این اصطلاح آن است که دراحداث واحدهای صنعتی طراحی به گونه ای انجام می شود که اولا فاضلاب و ماده زایدی تولید نشود و اگر چنانچه تولید شد بتواند قابل بازیافت وبازچرخش باشد واگر چنانچه این امر نیز میسر نبود نوبت به انجام تصفیه و دفع در محیط می رسد در کشور آمریکا با بکارگیری این شیوه وبا انجام این سرمایه گذاری لازم موفق شده اند تخلیه فضولات صنعتی را به داخل دریاها تا حدود 93 % کاهش دهند. با در نظر گرفتن مسایل اقتصادی وزیست محیطی کاهش حجم وغلظت فاضلاب تولیدی بایستی از جمله اهداف صنایع قرار گیرد. برای دستیابی به این هدف روشهای ذیل مرسوم است:
الف- روش کاهش حجم
- طبقه بندی کردن فاضلابهای تولیدی در کارخانه
- عدم تولید فاضلابها ( استفاده از سیستم های بسته در مصرف آب )
- تغییر تولید جهت کاهش و استفاده مجدد فاضلاب
- حذف تخلیه های یکباره
ب- روش کاهش غلظت
- تغییر در فرآیند تولید
- تغییر واصلاح در بکارگیری وسایل وتجهیزات
- جداسازی فاضلابها در صنایعی که تنوع تولید دارند
- یکنواخت سازی فاضلابها
- متناسب سازی فاضلابها
- بازیافت فرآورده های فرعی
- پایش وکنترل فرآیندهای تولید
3-4- فاضلاب بهداشتی صنایع غذایی
وجود نیروی کار در هر صنعتی منجر به تولید مقداری فاضلاب بهداشتی خواهد شد که باید به طور مناسب دفع شود. فاضلاب بهداشتی به فاضلاب حاصل از دستشوییها توالت ها وحمام ها اطلاق می شود که به دلیل وجود مواد مدفوعی باید تصفیه شود. در حال حاضر روش دفع فاضلاب بهداشتی در اکثر صنایع چاه جذبی است که این مسئاله عموما در مناطقی که سطح آبهای زیرزمینی بالا است موجب آلودگی آبهای زیرزمینی می شود. برای اجتناب ازاین امرگزینه های زیر می تواند برای دفع صحیح فاضلاب بهداشتی مورد توجه قرار گیرد:
گزینه اول: فاضلاب بهداشتی و صنعتی به صورت مرکب تصفیه بیولوژیکی شوند.
گزینه دوم: فاضلاب بهداشتی و صنعتی به صورت مرکب تصفیه شیمیایی شوند.
گزینه سوم: فاضلاب بهداشتی و صنعتی به صورت مجزا از هم تصفیه شوند.
درتصفیه مجزااستفاده ازسپتیک تانک می تواندمد نظرقرار گیرد. البته در صورتی که کارخانه دارای سیستم تصفیه بیولوژیکی باشد بهتر است گزینه اول استفاده شود.
1-1- موجودیت آب
بعد از انسان آب شاید یکی از اجزاء بی نظیرجهان هستی باشد. آب ازدوعنصراکسیژن و هیدروژن تشکیل شده است که این دو عنصر در شرایط معمولی بصورت گاز می باشند. عنصر هیدروژن قابل اشتغال می باشد د رحالی که اکسیژن برای سوختن ضروری می باشد با این وجود آب آتش را خاموش می کند انسان وسایرحیوانات وهچنین گیاهان بدون آب نمی توانند به حیات خود ادامه دهند صنایع بدون آب نمی توانند به موجودیت خود ادامه دهند درعین حال آب باعث مشکلات زیادی در صنایع می شود.
در بررسی دقیق خصوصیات آب همواره سئولاتی مطرح می شود از جمله اینکه آب چیست؟ از کجا می آید؟ چگونه و در چه شرایطی باید آب را مصرف کرد؟ چگونه باید با مشکلات ناشی از آب در صنعت مواجه شد؟ سرنوشت آب مصرف شده به کجا می انجامد وبا جریان فاضلاب چه باید کرد؟
آب ماده ای حیاتی است که حدود 60 تا 70 درصد وزن انسان رشد یافته را تشکیل می دهد و بعد از اکسیژن مهمترین ماده برای زیستن می باشد. دو سوم سطح زمین را آب گرفته است و بطور کلی می توان گفت که منابع موجود آب دو نوع است :
1- آبهای زیرزمینی
2- آبهای سطحی
بر حسب نوع منبع نوع آب و مواد موجود در آن متفاوت می باشد.
1-2-1- آبهای سطحی
1- آبهای جوی
آب باران در پاره ای نقاط برای مصارف عمومی مورد استفاده قرار می گیرد مناطقی که پوشیده از زمینهای آذرین ویادریاچه هایی که دراین نوع زمینها می باشند وسفره های آب دارزیرزمینی وجود نداشته باشد از آبهای جوی استفاده می شود.
2- آب رودخانه ها
رودخانه ها و نهرها بوسیله چشمه ها و آبهای جاری تغذیه می شوندآبدهی آنها معمولا زیاد ودر فصول مختلف دارای درجه حرارت متفاوت می باشند.
3- آب دریاچه ها و مخازن
آب دریاچه ها می تواند برای مصارف شرب مورد استفاده قرا رگیرد دریاچه های مصنوعی یا مخازن آب برای مصارف شهرهای بزرگ ویا تنظیم آب مصرفی نیز بکار می روند.
4- آب دریاها
عظمت دریاها بشر را از گذشته دور به فکر استفاده از این منابع به منظور مصارف صنعتی وشرب کشانده است ولی می دانیم که این عمل به سادگی انجام پذیر نیست. آب دریاها 98 % کل آب آزاد موجود در سطح زمین است.
1-2-2- آبهای زیرزمینی
چشمه های رگه های آبهای زیرزمینی می توانند آب خالص طبیعی را با ترکیبی مناسب برای شرب در اختیار انسان قرار دهند ترکیب این آبها به صورت مختلف چون چشمه جریان آبهای زیرزمینی سفره آبهای آبرفتی و منابع عمیق می باشند. آلودگیها بسیار متنوعند واز منابع مختلف و به راههای گوناگون وارد آب می شوند.
علت آلودگی هر چه باشد آب را هنگامی آلوده می نامیم که میزان مواد خارجی موجود در آن به اندازه ای باشد که استفاده از آن سبب بروز اثرات زیان آور به راههای مختلف گردد.
خواص آب به دو دسته فیزیکی وشیمیایی تقسیم می گردد:
1-3- خواص آبهای آشامیدنی
1- خواص فیزیکی آب
2- خواص شیمیایی آب
1-3-1- خواص فیزیکی آب
خوش طعم وخوش بو بودن آب دلیل برخوبی آن نمی باشد.چنانچه آبی ممکن است خوش طعم وخوش بو باشد منتهی قابل نوشیدن نباشد به طورکلی چهار حس انسان در مورد خواص فیزیکی آب قضاوت می کنند:
1- حس بینایی (برای تشخیص رنگ وکدری )
2- حس چشایی ( برای تشخیص مزه )
3- حس بویایی ( برای تشخیص بو )
4- حس لامسه ( برای تشخیص حرارت آب )
1-3-2- خواص شیمیایی آب
خواص شمیایی آب با آزمایشهایی که روی آن انجام می گیرد مشخص می گردد. مهمترین خواص شیمیایی آب عبارتند از:
1- خاصیت اسیدی و بازی
2- قدرت اسیدی
3- قدرت قلیایی
4- کربناتها
5- بی کربناتها
6- هیروکسیدها مثل سود و آهک
1-5- سختی آب
سختی آب مربوط به املاح خاصی است که در آب وجود دارد مانند بیکربنات کربنات کلرید سیلیکات ونیترات که بصورت محلول در آب وجود دارند.
سختی کل شامل سختی موقت یا سختی کربناتی به اضافه سختی دائم یا سختی غیر کربناتی است. سختی آب در اثر جوشاندن آب ته نشین می شود وجرم داخل ظرف را تشکیل می دهد.
بخش دوم
آب در صنایع غذایی
2-1- مصرف آب در صنایع غذایی
استفاده از آب در تمام صنایع وبه ویژه صنعت غذایی امری رایج بوده وبدون حضور این ماده حیاتی انجام فعالیتهای صنعتی غیر ممکن خواهد بود.مثالهای ارائه شده در زیر نمونه هایی ازاهمیت آب درعملیات کارخانه های صنعتی است.
1- تولید کاغذ منسوجات و همچنین مواد غذایی
2- انتقال مواد اولیه (چغندر شستشوی خاکستر و رسوبات زائد کوره های بلند ذوب آهن)
3- آبکشی وشستشو در صنایع (لبنیات نوشابه سازی داروسازی وآبکاری)
4- سرد کردن محصولات (صنایع آبکاری)
5- تهویه مطبوع ودهها مصرف دیگر
مقدارمصرف آب با توجه به فرآیند تولید وسطح فن آوریهای مورداستفاده درهرواحد صنعتی متفاوت می باشد.
موارد اصلی استفاده های آب در صنعت را می توان به صورت ذیل خلاصه کرد
- تولید انرژی از طریق تهیه بخار
- انتقال حرارت
- انتقال وجا به جا کردن مواد خام یا محصولات زائد
- فعالیتهای مکانیکی
- تولید محصول
2-2-1- آلوذگیهای ناشی از مصرف آب در فرایندهای صنعتی
از آنجا که آب حلال خوبی در طی تماس با مواد آنها را در خود حل کرده و همچنین قادر است مواد معلق ریز ونامحلول را نیز با خود نماید به همین دلیل درآب مصرف شده هرفرآیند صنعتی تغییراتی حاصل می شود که ممکن است فیزیکی شیمیایی ویا بیولوژیکی باشد . نمونه های زیر مواردی از این تغییرات می باشند :
الف- افزایش دما
ب- انحلال گازها گردوغبار یا محصولات شیمیایی ویا بلعکس حذف گازها
ج- سوسپانسیون شدن انواع ذرات
د- انحلال ترکیبات آلی و معدنی مختلف
ه- ورود روغن گریس ومواذ نرم کننذه مورد استفاده در صنعت
1-3- جنبه های تاریخی مصرف صنعتی آب
طی قرن گذشته رشد عظیمی درمصرف آب فرآیندهای صنعتی روی داده است. بر اساس بررسیهای
انجام شده علت اصلی افزایش مصرف آب صنعتی آب تا سال 1349 افزایش تولید بود بعدازسال 49 این روند شروع به تنزل نموده وحتی دربرخی موارد مصرف آب کاهش یافت دلایل کاهش مصرف می تواند به صورت زیر خلاصه شود:
1- محدودیت منابع آب وافزایش میزان آلودگی در اثر ورود فاضلابهای صنعتی
2- افزایش هزینه تولید آب از جمله هزینه پمپاژ وتصفیه به دلیل آلودگی بالاتر
3- افزایش هزینه تصفیه فاضلاب تولید شده در صنایع به دلیل فشارهای سازمانهای دولتی
4- تغییر و به کار گیری فن آوریهای نوین و پیشرفته تولیدی در صنعت
در زمینه کاهش مصرف آب در صنعت باید به این مساله توجه داشت که مصرف ویژه آب در واحد تولید برای هرصنعت به طورچشمگیری از یک کشور به کشور دیگر واز یک ناحیه به ناحیه دیگردر در همان کشور متفاوت است . به عنوان مثال میزان مصرف آب به ازای هر تن محصول تولید شده روغن نباتی درکارخانه ای واقع در تهران وکارخانه ای دیگردر یکی ازاستانهای کشورمتفاوت است این تفاوتها به انتخاب فناوری نوع آب وهوا در دسترس بودن آب و بسیاری ازعوامل دیگربستگی دارد .
2-3-1- میزان مصرف صنعتی آب در ایران
در جدول میزان مصرف سالیانه آب در بخشهای مختلف ارائه شده است.
|
درصد نسبت به کل منابع قابل بهره برداری |
درصد نسبت به کل مصرف |
میلیارد متر مکعب در سال |
بخش مصرف کننده |
شماره |
|
70.4 |
93.2 |
77.4 |
کشاورزی |
1 |
|
3.6 |
4.8 |
4 |
شرب شهری |
2 |
|
0.7 |
1 |
0.8 |
شرب روستایی |
3 |
|
0.7 |
1 |
0.8 |
صنعتی |
4 |
|
75.4 |
100 |
83 |
جمع کل |
5 |
2-4- مزایای حاصل از کاهش مصرف آب
کاهش مصرف آب در صنایع از هر طریقی که امکان پذیر باشد مناف فراوانی را برای خود صنعت و هم برای جامعه و اقتصاد کشور دربرخواهد داشت.اگر صنعتی میزان آب خود را کاهش دهد آنگاه :
- با کاهش مصرف آب در صنعت آب بیشتری برای استفاده شرب وکشورزی در دسترس خواهدبود
- هزینه های برق مصرفی جهت پمپاژ آب وتصفیه خانه و همچنین میزان مواد شیمیایی مصرف شده ودر نتیجه هزینه تصفیه فا ضلاب کاهش خواهد یافت.
- با کاهش مصرف آب از حجم فاضلاب تولید شده نیز کاسته شده ودر نتیجه هزینه تصفیه فاضلاب کاهش خواهد یافت.
- با کاهش تخلیه فاضلاب آ لوده صنایع منابع آبی در برابر ورود انواع آ لودگی محافظت شده و در نتیجه کیفیت خود را برای بهترین مصرف حفظ خواهد کرد.
2-4-1-استفاده مجدد آب
استفاده مجدد آب در صنعت به فرآیندی اطلاق می شود که توسط آن آب استفاده شده در یک فرآیند صنعتی دوباره درفرآیندی دیگرمصرف می شود.این امرمشروط براین است که الزامهای کیفی برای فرآیند دوم رعایت شده باشد باید توجه داشت که استفاده مجددتنها محدود به این امرنبوده وزمینه های گوناگونی برای آن وچود دارد که کارخانه های صنایع غذایی می توانند بر روی آن برنامه ریزی نمایند تا میزان مصرف آب واحد صنعتی کاهش یابد.
2-4-2- باز چرخش یا ریسایکلینگ
بازچرخش به مفهوم استفاده از پساب یک فرآیند صنعتی برای ورودی همان فرآیند است .دراین حالت آب مصرف شده درفرآیند ممکن است براساس کیفیت پس ازطی مراحل تصفیه یا بدون انجام تصفیه واگردانی شود .
2-5- انواع مصارف آب در صنایع غذایی
دریک تقسیم بندی کلی مصرف آب در صنایع غذایی می تواند در یکی از 4گروه کلی زیر قرار گیرد
- خنک سازی
- فرآیند
- دیگهای بخار وتولید بخار
- مصارف بهداشتی وخدماتی
2-5-1- آب خنک سازی
از مهم ترین کاربردهای آب در صنعت استفاده از خاصیت آن در انتقال حرارت می باشد. در اکثر
صنایع غذایی وجود دیگهای بخار برای تولید آب گرم وبرجهای خنک کننده امری ضروری ولازم
است بدون بهره گیری از قدرت انتقال حرارت آب فرآیند تولید ضنایع غذایی متوقف خواهد شد.
در کشورهای صنعتی حدود 60 تا 70 درصد از کل مصرف آب صنایع غذایی در عملیات خنک سازی استفاده می شود.
دونوع خنک سازی وجود دارد : خنک سازی بدون تماس وخنک سازی تماسی.
د رخنک سازی بدون تماس عمل خنک سازی به طور مستقیم ازطریق انتقال دهنده های حرارتی صورت می گیرد. در این حالت آب از لوله ها خارج نشده و هیچ تماسی با محصولات تولید شده ندارد. واغلب از فرآیند خنک سازی حرارت زاید حاصل می شود. به منظور پیشگیری ازآلودگی یا خوردگی مواد شیمیایی به آب خنک سازی افزوده می شود.
آب خنک سازی تماسی ممکن است توسط محصولات جانبی فرآیند تولید مواد خام جزئی محصولات نهایی ویا سایر مواد شیمیایی از قبیل افزودنیها وکاتالیست ها آلوده شود. بنابراین درآب خنک سازی تماسی مصرف شده هم حرارت زاید وهم آلاینده های شیمیایی حضور خواهند داشت. آب خنک کننده معمولا از طریق سیستم های زیر مورد استفاده قرار می گیرد.
2-5-1-1- انواع سیستم های خنک سازی
الف- سیستم آب خنک کننده یکبار مصرف
در چنین سیستمی آب خنک کننده پس از انجام تبادل گرما به صورت فاضلاب در آمده ودفع می شود با توجه به محدود بودن منابع آب چنین سیستمی برای صنایع غذایی مطلوب نمی باشد چرا که آب مصرف شده پس از دفع حرارت در برجهای خنک کننده می تواند دوباره مصرف شود.
ب- سیستم آب خنک کننده گردشی باز
درچنین سیستمی آب خنک کننده دریک مسیربسته جریان داشته وپس ازانجام تبادل حرارتی که منجر به افزایش دمای آن می شود مجددا خنک شده ومورد استفاده قرار می گیرد.
برای خنک سازی از دو روش زیر استفاده می شود.
1- استفاده از حوضچه های تبخیر
2- استفاده از برج خنک کننده
استفاده یکی از دو روش فوق وابسته به حجم آب خنک کننده اندازه کاهش دمای آب و مهم تر از همه کیفیت آب خنک کننده در گردش است.
ج- سیستم آب خنک کننده گردشی بسته
دراین سیستم آب در یک مدار بسته بدون تماس مستقیم با محیط جریان دارد از این روحجم آب خنک کننده ثابت می ماند.
از ویژگی های این سیستم حاقل بودن میزات تلفات آب است . به همین دلیل این سیستم برای مناطقی که مشکل کمبود آب دارند مناسب می باشد برای خنک کردن آب در گردش چنین سیستمی از یک سیتم آب خنک کننده گردشی باز استفاده می شود.
بخش سوم
انواع فاضلاب صنایع غذایی
3-1- ویژگیهای فاضلاب صنایع غذایی
نتیجه مصرف آب در صنایع غذایی ایجاد فاضلاب است که بر حسب نوع تولید و فرآیند هم از لحاظ حجم وهم از لحاظ کیفیت از تنوع گسترده ای برخوردار است . به عنوان نمونه مقدار اکسیژن مورد نیاز بیولوژیکی فاضلاب این صنایع در برخی موارد پایین تراز 100 وگاهی بیشتر از100000 میلی گرم در لیتر است. میزان مواد معلق نیز در فاضلابهای صنایع غذایی بسیار متغیر بوده وممکن است تاحدود 120000 میلی گرم در لیتر متفاوت باشد . در بین صنایع مختلف غذایی صنایع کنسرو سازی بیشترین فاضلاب را تولید می کند وصنعت نیشکر بالاترین بار مواد معلق را ایجاد می کند.
حضور آلاینده های سمی در جریان فاضلاب از جمله مواردی است که می تواند در فاضلاب صنایع غذایی مهم تلقی شود. این آلاینده ها ممکن است شامل آفت کشهای حذف شده از مواد خام در طی عملیات شستشو حلالهای استفاده شده برای استخراج هیدروکربورهای پلی آروماتیک ورودی از آب شستشوی رودخانه مواد شمیایی گندزدا وقارچ کشهای استفاده شده برای تولیدات یا مصرف شده در شستشو کانال ها ودیگر تجهیزات وترکیبات فنلی که به طور طبیعی در مواد اولیه حضور دارند.
فاضلاب صنایع غذایی از نظر حجم وآلودگی جمعیت معادل قابل توجهی را به ازا واحد تولید شامل می شود
جمعیت معادل برای صنایع غذایی به ازای هر واحد تولید یا مصرف
|
جمعیت معادل برحسب نفر |
واحد تولید یا مصرف |
نوع صنعت غذایی |
|
|
از نظر آلودگی فاضلاب |
از نظر حجم فاضلاب تولید شده |
||
|
20 تا 200 |
26 تا 67 |
1000لیتر شیر |
تولید شیر |
|
450 تا 700 |
67 تا 133 |
یک تن چغندر |
قند وشکر |
|
180 تا 500 |
27 تا 39 |
یک تن کنسرو |
کنسرو ومیوه |
|
500 |
133 |
یک تن روغن |
روغن نباتی |
|
40 تا 150 |
40 تا173 |
یک تن شیرینی |
شیرینی سازی |
|
70 تا 200 |
2 تا 2.7 |
یک گاو= دوبره |
کشتارگاه |
|
5 تا 16 |
0.5 |
یک گاو |
دامداری گاو |
|
5 |
0.13 |
یک گوسفند |
دامداری گوسفند |
به طور کلی کاخانجات صنایع غذایی به دو دسته کاخانجات فصلی وغیر فصلی طبقه بندی می شوند در کاخانجات فصلی تولید در ماههای خاصی از سال وجود دارد اما در کاخانجات غیر فصلی فرآیند تولید در تمامی فصول سال فعال بوده ولذا فاضلاب به طور مداوم تولید می شود. فصلی یا غیر فصلی بودن این واحدها از عوامل بسیار مهم در انتخاب روش تصفیه مناسب می باشد.
3-1-1- صنایع تولید قند ونیشکر
صنعت قند ویا به عبارتی استخراج شکر از چغندرقند ویا نیشکر از جمله صنایع مهم کشور محسوب می شود که جز صنایع فصلی می باشد. مشخصات فاضلاب مربوط به قسمتهای مختلف کاخانجات قند متناسب با نوع فرآیند منطقه ومواد اولیه مصرفی و ..... بسیار متفاوت است . به عنوان نمونه در مورد فاضلاب مربوط به مرحله شستشووانتقال چغندر قند میزان دبی از 5 تا 17 متر مکعب به ازای هرتن چغندرقنداکسیژن مورد نیاز بیولوژیکی آن بین150 تا 7000میلی گرم بر لیتر در چند کارخانه قند تغییر کرده است . در تصفیه فاضلاب ناشی از صنعت قند وشکر اولین گزینه بازیابی واستفاده مجدد آب در قسمتهای مختلف فرآیند است. در تصفیه فاضلاب این صنایع سیستم های برکه تثبیت لاگون هوادهی لجن فعال و تصفیه در زمین می تواند به کار گرفته شود.
3-1-2- صنایع تولید کمپوت وکنسرو
صنعت تولید کمپوت وکنسرو به منظوربالابردن عمرنگهداری میوه وسبزیجات وسهولت درجابجایی ونقل وانتقال آن به وجود آمده است.از ویژگیهای این صنعت فصلی بودن آن است
می توان عملیات پیش تصفیه را روی فاضلاب این واحدها انجام داده وسپس آن را به سیستم جمع آوری فاضلاب شهری فرستاد. آشغالگیری یک مرحله پیش تصفیه است که نقش مهمی در جداسازی ذرات موجود در فاضلاب دارد.برای تصفیه فاضلاب حاصله روش ته نشینی شیمیایی به همراه سایر روشها جهت تنظیم PH وکاهش غلظت جامدات معلق به کار برده می شود.
3-1-3- صنایع نوشابه سازی
صنایع نوشابه سازی در ایران با تاسیس کاخانه پپسی کولا وکوکاکولا درسال 1333 آغازبه کار کرد امروزه انواع گوناگون نوشابه ها با ترکیبات مختلف درایران تولید می شود. درطی تحقیقات به عمل آمده در صنعت نوشابه سازی مشخص شده است که از کل آب مصرفی در کارخانه حدود 79 درصد به فاضلاب تبدیل می شود که درصد قابل توجهی می باشد و لزوم انجام باز چرخش و استفاده مجدد در این کارخانه ها را آشکار می سازد. فاضلاب صنعتی این واحد ها عمدتا حاصل شستشوی شیشه های خالی شستشوی ماشین آلات مخازن وکف سالنها می باشدعلاوه برآن به علت استفاده از شوینده ها در عملیات شستشواین مواد نیزدرفاضلاب وجود دارند. با توجه به استفاده ازسود در امر شستشو فاضلاب حاصل از این واحدها عموما قلیایی هستند. حجم تولید فاضلاب در کارخانجات تولید نوشابه در حدود 40 مترمکعب به ازا تولید 1000 جعبه نوشابه می باشد. جهت تصفیه فاضلاب این صنایع ابتدا باید از آشغالگیر استفاده کرد. آز آنجایی که اغلب واحدهای نوشابه سازی در محدوده داخل شهر ویا حوضه آن مستقر است می توان پش از عملیات پیش تصفیه فاضلاب را به سیستم جمع آوری فاضلاب شهری وارد کرد تا به همراه آن تصفیه شود.
3-1-4- صنایع لبنیاتی
صنعت لبنیات جایگاه مهمی در تامین غذای بسیاری ازکشورها دارد. درایران اولین کارخانه صنعتی پاستوریزاسیون شیر در سال 1336 تاسیس شد. بر اساس اطلاعات موجود 19 واحد فعال تولید شیر پاستوریزه در سطح کشور وجود دارد ( آمار مربوط به چند سال قبل می باشد ).
زایدات لبنیاتی عمومامحلولهایی ازشیروفرآورده های شیری حاصل ازضایعات تولید درطی فرآوری وانتقال همراه با دترجنت ها وپاکننده حاصل از شستشو هستند. شدت آلودگی و حجم فاضلاب حاصل از هر کارخانه لبنی به نوع فرآیندها حجم شیر فرآوری شده نوع محصول تولید شده شرایط ونوع تجهیزات شیوه های کاهش زایدات نحوه عمل مدیرو کارمندان ومقدارآب مصرف شده درخنک سازی وشستشو بستگی خواهد داشت. اکسیژن مورد نیاز شیمیایی فاضلاب لبنیاتی بسته به نوع فرآورده از کمتر از 100 تا بیش از 20000 میلی گرم در لیتر متفاوت است.
در این صنعت از طریق مدیریت کنترل واصلاح تجهیزات وفرآیند می توان میزان مصرف آب را تا یک به سه وبار آلی فاضلاب را تا دو به سه کاهش داد. بهترین روش تصفیه فاضلاب صنایع شیر که دارای بازدهی بالایی می باشند عبارتند از:
1- سیستم لجن فعال
2- فیلتر چکنده
3- لاگون هوادهی
4- دیسک های بیولوژیکی چرخان
5- تصفیه بی هوازی
3-1-5- صنعت تولید روغن نباتی
هدف این صنایع استخراج روغن نباتی از دانه های روغنی است تعداد کارخانجات تولید روغن تصفیه شده درکشور 15 واحد می باشد. در صنایع روغن نباتی آب و مواد شیمیایی محلول در آب از مواد مهم فرآیند تصفیه روغن خام تصفیه صابون واسیدهای چرب محسوب می شودآب مورد استفاده پس ازورود مواد شیمیایی آلودگیها و گرما به صورت فاضلاب درمی آید. فاضلاب نیز از شستشوی تجهیزات ماشین آلات کف وسطوح ایجاد می شود.
در تصفیه فاضلاب این صنایع با توجه به بالا بودن مقدار روغن لازم است ازروشهای فیزیکی جهت جداسازی روغن استفاده شود. جهت تصفیه فاضلاب آلوده به مواد چرب درنهایت باید از سیستم های بیولوژیکی استفاده شود.
3-1-6- کشتارگاهها و مجتمعهای تولید گوشت
کشتارگاه دام معمولا دراکثرشهرهای ایران وجود دارد که عمل کشتار درآنها به صورت سنتی وغیر اتوماتیک انجام می شود. مشخصات فاضلاب تولیدی کشتارگاهها بر حسب ساده و پیچیده بودن آنها متفاوت می باشد . در کشتارگاههای ساده به ازای هر تن وزن حیوان زنده حدود 1.5 تا 14.6 متر مکعب آب مصرف می شود در کشتارگاههای مرغ نیز به ازای هر قطعه مرغ 13 لیتر آب مصرف می شود.
منابع تولید فاضلاب ویژگیها و روشهای تصفیه فاضلابهای صنایع غذایی
|
روشهای تصفیه و دفع |
منابع آلودگی |
منبع تولید فاضلاب |
نام صنعت |
|
بازیابی و استفاده مجدد آب انعقاد استفاده از لاگون وسایر روشهای بیولوژیکی |
بالا بودن مواد معلق و مواد محلولی آلی شامل شکر و..... |
انتقال وشستشو آشغالگیری آب قسمت عصاره گیری تخلیه لجن آب مایع شده شکر استخراج شده وعصاره آن |
صنایع تولید قند |
|
آشغالگیری استفاده از لاگون جذب خاک یا آبیاری بارانی تصفیه بیولوژیکی |
PH بالا بودن ومواد معلق |
شستشوی بطریها شستشوی کف و تجهیزات تخلیه محل نگهداری مایع غلیظ |
صنایع نوشابه سازی |
|
آشغالگیری استفاده از لاگون جذب خاک یا آبیاری بارانی تصفیه بیولوژیکی |
مواد معلق مواد آلی |
شستشو وجداسازی جدا کردن مواد از پوست هسته وساقه بلانچینگ پخت |
صنایع تولید کمپوت وکنسرو |
|
شناورسازی تصفیه بیولوژیکی |
مواد آلی بالا بخصوص پروتئین چربی ولاکتوز |
شستشوی مخازن وزمین آب پنیر نشت تجهیزات قسمت بسته بندی |
کارخانجات تولید مواد لبنی |
|
شناورسازی تصفیه بیولوژیکی آشغالگیری ته نشینی |
مواد آلی بالا شامل خون و پروتئین و جامد |
قسمت ذبح حیوانات شستشوی امعا واحشا شستشوی زمین |
کشتارگاهها (گوشت قرمز وسفید)
|
3-2- لزوم تصفیه فاضلاب صنایع غذایی
تصفیه فاضلابهای شهری وصنعتی واز جمله صنایع غذایی به دلایل زیر انجام می شود:
الف: تامین شرایط بهداشتی برای زندگی مردم وحفظ وارتقای سلامتی آنها
درمیان صنایع غذایی فاضلابهایی چون فاضلاب کشتارگاهها حاوی مقادیرمتنابهی از میکروارگانیسم های بیماریزا می باشدکه درصورت ورود به منابع آب سطحی وزیرزمینی موجب آلوده شدن آنها به جرمهای پاتوژن شده ودراثرتماس انسان بااین منابع خطرگسترش بیماریهای ناشی ازعوامل بیماریزا د ر بین مردم بوجود می آید. از جمله این بیماریها می توان به انواع گاستروانتریت های ناشی از انتروباکترها (باکتری روده ای ) اشاره کرد.
ب:حفظ وپاک نگهداشتن محیط زیست از آلودگی
ورود فاضلابهای تصفیه نشده به محیط زیست علاوه بر آلودگی ها وایجاد خطرهای مستقیم برای بهداشت مردم نتایج دیگری از قبیل ایجاد مناظر زشت بوهای ناخوشایند وسرانجام تولید حشرات مخصوصا مگس وپشه را به همراه دارداین حشرات وسیله ای برای جابجا شدن میکروبهای بیماریزا و آلوده سازی محیط با این میکروب ها می باشند.
ج: بازیابی واستفاده مجدد از فاضلاب
به طورکلی فاضلاب به دلیل پایین بودن نمکهای معدنی محلول نسبت به آب دریاها جزءآبهای شیرین اما آلوده محسوب می شوداستفاده مجدد وبهره گیری ازفاضلاب تصفیه شده به جای آب شیرین جهت آبیاری کشاورزی و همچنین فضاهای سبز و... دارای فواید اقتصادی فراوانی بوده ودر مقایسه با شیرین سازی آب شور دریاها به مراتب ارزان تر می باشد. این مسئله در کشور ما که در بسیاری از نقاط آن مردم با کمبود آب شیرین مواجه هستند حایز اهمیت بوده و از مصرف آب آشامیدنی برای کشاورزی جلوگیری می کند. لازم به ذکراست که استفاده مجدد از فاضلاب تصفیه شده جهت آبیاری کشاورزی به دلیل وجود مواد مغذی همانند ازت و فسفر افزایش محصولات کشاورزی و کاهش مصرف کودهای شیمیایی ودر نتیجه صرفه جویی اقتصادی را سبب می شود.
3-2-1- اثرات دفع فاضلاب صنایع غذایی به آبهای پذیرنده
در کشور ایران به دلایل مختلف از جمله عدم بهره گیری از تکنیکهای باز چرخش و استفاده مجدد فاضلابهای ایجادشده اکثرابدون تصفیه یاباتصفیه ناقص وارد رودخانه ها می شوند . تخلیه فاضلابها (صنعتی وغیر صنعتی ) به آبهای پذیرنده بدون اینکه تصفیه ای برروی آنها انجام شده باشد بر حسب نوع ماده آلوده کننده ای که دربردارد باعث آلودگیهای مختلف می شود که در زیر به اختصار به هر یک از آنها اشاره می شود.
3-2-1-1- مواد معلق
ورود مواد معلق در آبهای پذیرنده در درجه اول موجب افزون شدن رسوبات در عمق رودخانه و بر هم زدن تعادل اکولوژیکی موجودات کف زی می شود که از آن جمله به از بین رفتن تخم ماهیها می توان اشاره کرد. علاوه بر این افزایش کدورت آب نیز منظره نامطلوبی به آب می دهد.هزینه تصفیه آب در نتیجه افزایش مواد معلق بالا رفته ودر عمل گندزدایی نیز مقدار زیادتری کلر مصرف خواهد شد.
3-2-1-2- املاح معدنی محلول
املاح معدنی محلول به طور طبیعی در اکثر فاضلابهای صنعتی وجود دارد که تخلیه آنها به آبهای پذیرنده دربعضی موارد ازموارد سختی آب را بالا می برد. به عنوان نمونه در منطقه صنعتی غرب تهران که فاضلابها از طریق چاه جذبی دفع می شود شاهد افزایش سختی آب در چاههای پایین دست هستیم که هزینه تصفیه آب را افزایش داده است.
از مسایل دیگر افزایش شوری آب است که از نظرمصارف کشاورزی و دامداری مشکلاتی را ایجاد می کند. وجود ازت و فسفر نیز مشکل عمده دیگری است که باعث باتلاقی شدن منابع آب می شود.
3-2-1-3- مواد آلی محلول
مواد آلی محلول در فاضلابها شامل پروتئین هاهیدروکربورها پاک کننده ها فنل ها حشره کش ها آفت کشها وبسیاری از ترکیبات دیگرمی باشد که با ورود به منابع آب اثرات نامطلوبی را ازخود بر جای می گذارند. می توان گفت که عمده ترین هدف تصفیه فاضلاب در حالت متداول حذف موادآلی از جریان فاضلاب است فاضلاب حاوی این مواد زمانی که وارد آبهای پذیرنده می شوند در درجه اول اکسیژن محلول درآب را کاهش داده وایجاد بوو گندیدگی طعم ومزه نامطبوع ومنظره زشت می کند. از سوی دیگر اگر مواد آلی غیر قابل تجزیه بیولوژیکی باشد در محیط وبدن موجودات زنده انباشته شده و در نهایت از طریق چرخه حیات وارد بدن انسا ن ها می شود بسیاری از این مواد خاصیت سرطانزائیشان به اثبات رسیده است.
3-2-1-4- اسیدها وقلیاها
فاضلابهای اسیدی وقلیایی علاوه بر اینکه آب را از جهت مصارف شرب تفریحی وشنا نامطلوب می سازد زندگی آبزیان را نیز به خطر می اندازد از طرفی وجود آنها در آب رشد نامطلوب میکروبهای چرخه گوگرد (سولفوباکترها ) وهمچنین فروباکترها را باعث می شود. وجود اسیدها درآب خاصیت خورندگی آب را بالا می برد ودر صورت استفاده برای آبیاری مزارع را از بین خواهد برد.
3-2-1-5- مواد تولید کننده کف
این مواد شامل دترجنت ها وسورفاکتانت هامی باشند که همراه فاضلاب وارد آب می شوند. دترجنت ها به مقدارزیاد مخصوصا درصنایع غذایی به دلیل رعایت بهداشت وهمچنین سایرمصارف از جمله کاهش اصطکاک مورد استفاده قرار می گیرند.
پس از تخلیه درآبهای پذیرنده این مواد کف زیادی را در سطح آب بوجود می آورند که این علاوه بر ایجاد منظره نازیبا مانع از تبادلات اکسیژن در آب شده و با کاهش اکسیژن محلول حیات آبزیان به مخاطره می افتد.
3-2-1-6- رنگ
بعضی از فاضلابهای صنعتی مانند فاضلاب کارخانه های صابون سازی شیمیایی و کشتارگاهها بر حسب موادرنگی موجود قادرندرنگ آب پذیرنده را تغییر دهند که شاخص آلودگی آب است. ترکیبات رنگی با حذف طول موجهای نور خورشید عمل فتوسنتتیک آب را کاهش داده و علاوه بر بد منظره کردن آب درصورتی که ناشی ازذرات معلق یاکلوئیدی باشند می توانند مانع ازجذب اکسیژن اتمسفر شوند.
3-2-1-7- آلودگیهای حرارتی
آلودگی حرارتی سه اثر عمده در اکوسیستم آبی ایجاد می کند:
1- میزان اکسیژن محلول د رآب را کاهش می دهد این کاهش همزمان با افزایش رشد و تعداد میکروارگانیسم های آبزی است که از این جهت چرخه بسیاری از موجودات از بین رفته ومرگ ماهیان وگیاهان آبزی را شاهد خواهیم بود.
2- افزایش دمای آب رودخانه پذیرنده اثر مستقیم روی قابلیت تصفیه خودپالایی خواهد داشت.
3- افزایش درجه حرارت آب ممکن است به حدی برسد که خود باعث مرگ موجودات آبزی شود. بر اساس فوق مشاهده می شود که ورود آلودگی حرارتی به آب قادر است سیستم موجودات آبزی را به کلی تغییر دهد.
3-2-1-8- میکروارگانیسم ها
فاضلابها بر حسب منشا ممکن است حاوی میکروارگانیسم ها باشند (فاضلاب دباغی ونساجی ) که با تخلیه به آبها موجب افزایش باکتری های آب می شوند.
باکتری ها به دو دسته تقسیم می شوند:
1- باکتری های غیر بیماریزا که باعث تسریع تجزیه موادآلی رودخانه شده و اکسیژن محلول را کاهش می دهند.
2- باکتری های بیماریزا که باعث شروع بیماری می شوند مانند افزایش ابتلا به سیاه زخم در اثر تخلیه فاضلابهای صنایع دباغی.
3-2-1-9- مواد شناور
مواد شناور شامل روغن گریس وسایر موادی است که بر روی آب به صورت شناور باقی می مانند این مواد دراکثرفاضلابهای صنعتی مخصوصا صنایع غذایی وجوددارندکه نه تنهامناظر ناخوشایندی در منابع آب سطحی دریافت کننده پساب ایجاد می کند بلکه تبادلات را از هوا به اکسیژن کاهش داده و همچنین مانع عبور نور از سطح به داخل آب شده ورشد گیاهان آبزی را به خطر می اندازد.
3-3- استراتژی تصفیه ودفع فضولات صنعتی
مصرف آب جزء غیرقابل قبول اجتناب درصنایع غذایی می باشد که درطی مصرف درصدی از آب به فاضلاب تبدیل می شود. این درصد گاهی به 80 تا 90 % بالغ می شود. فاضلاب تولید شده با توجه به آلاینده های بوجود آمده و با توجه به اثراتی که در اثر تخلیه به آبهای پذیرنده ایجاد می نماید لازم است تصفیه شود.
انتخاب روش تصفیه به عوامل مختلفی بستگی دارد که بر حسب شرایط موجود نوع تصفیه متاثر می شود. برای تصفیه و دفع فاضلاب صنایع غذایی به طور کلی می توان چهار استراتژی را اتخاذ نمود:
1- تخلیه فاضلاب صنعتی به فاضلاب شهری
2- تصفیه اختصاصی فاضلاب صنعتی
3- تصفیه مشترک با صنایع دیگر
4- تغییر واصلاح فرآیند به منظور کاستن از حجم فاضلاب وکاهش غلظت آلاینده ها
3-2-1- تخلیه فاضلاب صنعتی به فاضلابروی شهری
درمناطقی که با کمبود زمین مواجه هستند با لحاظ نمودن ترکیب فاضلاب می توان ازتصفیه مشترک بهره جست. انجام تصفیه مشترک فاضلاب صنعتی وشهری دارای منافع زیر است:
الف- افزایش جریان که می تواند موجب کاهش نسبت جریان حداکثر به جریان متوسط گردد.
ب- استفاده بهتر از زمینهای موجود در مناطقی که کمبود زمین وجود دارد.
ج- دفع موثر لجنهای باقیمانده از تصفیه مجموعه فاضلاب در تاسیسات مشترک تصفیه فاضلاب
د- مصرف مواد غذایی (نوترینت ها ) موجوددر فاضلابهای خانگی برای کمک به تصفیه بیولوژیکی فاضلابهای صنعتی فاقد مواد مزبور
3-3-1-1- ملاحظات اختصاصی فاضلابهای صنعتی جهت تخلیه به شبکه جمع آوری فاضلاب شهری
1- تمام تاسیسات صنعتی و بهره برداری از معادن که ایجاد فاضلاب نموده وکیفیت آن بالا تراز استانداردهای سازمان محیط زیست باشد بایستی قبل از تخلیه نهایی فاضلاب از تاسیسات مناسب تصفیه فاضلاب استفاده نمایند.
2- رقیق کردن فاضلاب تصفیه شده یا خام به منظور رسانیدن غلظت مواد آلوده کننده تا حد استانداردهای اعلام شده قابل قبول نمی باشد.
3- استفاده از استخر تبخیر برای فاضلابهای صنعتی تصفیه نشده باکسب موافقت سازمان.
4- کلیه مواد سمی موجود در فاضلابهای صنعتی باید تا حد استانداردهای اعلام شده تصفیه وکاهش داده شوند وتخلیه مواد مذکور حتی برای مدت کوتاه ممنوع می باشد.
5- فاضلاب انسانی تولید کارخانجات باید به طور مجزا ویا ادغام با فاضلاب صنعتی تصفیه شوند و در صورت ادغام ضروری است استانداردهای فاضلاب انسانی رعایت شود.
6- خروجی تصفیه خانه هایی که محتوی فاضلابهای انسانی آبهای هرز و میکروارگانیسم ها باشند بایستی به نحوی ضد عفونی شوند که کلی فرم ها تا حد استانداردهای اعلام شده کاهش یابند.
7- لجن وسایر مواد جامد تولید شده در تاسیسات تصفیه فاضلاب باید قبل از دفع به صورت مناسب تصفیه شده وتخلیه نهایی این مواد نباید موجب آلودگی محیط زیست شود.
8- فاضلاب تخلیه شده باید با شرایط یکنواخت وبه نحوی وارد آبهای پذیرنده شود که حداکثر اختلاط صورت گیرد.
9- هدایت مستقیم فاضلاب ورودی به خروجی بدون عبور از تصفیه خانه به عنوان کنارگذر ممنوع است .
10- فاضلاب خروجی نباید حاوی کف اجسام شناور و مواد لجن باشد.
11- تاسیسات تصفیه فاضلاب نباید بوی نامطبوع ایجاد کند.
12- اندازه گیری غلظت مواد آلوده کننده به منظور تطبیق آن با استانداردهای اعلام شده باید سریعا از خروجی آخرین واحد تصفیه ای تصفیه خانه وقبل از ورود به محیط صورت گیرد.
13- اندازه گیری جهت تطبیق با استانداردهای اعلام شده باید بر مبنای نمونه مرکب 24 ساعته صورت گیرد درسیستم هایی که تصفیه ناپیوسته دارند اندازه گیری در طول تخلیه به صورت لحظه ای ملاک عمل خواهد بود.
14- تاسیسات تصفیه فاضلاب باید به گونه ای طراحی احداث و بهره برداری شود که پیش بینی های لازم جهت به حداقل رسانیدن آلودگی در مواقع اضطراری از قبیل شرایط آب وهوایی نامناسب قطع جریان برق نارسایی تجهیزات مکانیکی و....... فراهم شود.
3-3-2- تصفیه اختصاصی فاضلاب صنعتی
در صنایع غذایی چنانچه نتوان از استراژی فوق ( تخلیه به شبکه فاضلابروی شهری ) برای دفع فاضلاب استفاده کرد می توان بعد از مطالعات لازم از طریق مهندسین مشاور اقدام به احداث تصفیه خانه اختصاصی برای کارخانه نمود. در این گونه موارد بایستی از تجربیات حاصل از واحدهای احداث شده در صنایع مشابه بهره گرفته بهترین گزینه را انتخاب نمود.
3-3-3- تصفیه مشترک با دیگر صنایع
مسئله مهم در احداث تصفیه خانه اختصاصی هزینه بالای احداث تصفیه خانه است که گاهی همین عامل احداث تصفیه خانه را دریک صنعت برای مدتهای طولانی به تاخیرمی اندازد که تنها نتیجه این امر افزایش آلودگی محیط زیست خواهد بود.
از این رو هنگامی که یک واحد صنعتی تصمیم به احداث تصفیه خانه فاضلاب دارد می تواند با در نظر گرفتن صنایع مجاور وبر اساس توافق به احداث تصفیه خانه مشترک و واحدی اقدام کند که مزایای زیر را نیز داشته باشد:
1- کاهش هزینه مصرف شده برای احداث تصفیه خانه
روشن است که هزینه احداث یک تصفیه خانه مشترک از هزینه احداث مثلا سه تصفیه خانه منفرد کمتر است.
2- کاهش حجم تصفیه خانه
اگر زمان حداکثر جریان فاضلاب کارخانه های مجاور با هم در یک زمان اتفاق نیافتد این مسئله حجم مورد نیاز واحدهای تصفیه را کاهش خواهد داد.
3- بهره گیری از جریان فاضلابهای مختلف برای متعادل سازی یکدیگر
در این حالت به عنوان مثال فاضلاب اسیدی یک کارخانه می تواند برای خنثی سازی فاضلاب قلیایی کارخانه دیگر به کار رود همچنین جریان فاضلاب یک کارخانه که دبی بالایی دارد می تواند با رقیق سازی بار آلی جریان دیگر از بروز شوک بار آلی به تصفیه خانه جلوگیری کند.
کمبود مواد مغذی یک جریان نیز می تواند از طریق اختلاط با جریان دیگر جبران شود. نکته ای که در احداث تصفیه خانه مشترک باید مد نظر قرار گیرد انجام مطالعات دقیق در مورد کیفیت و کمیت جریانهای ایجاد شده فاضلاب است که به طراحی مطمئن کمک می کند.
3-3-4- تغییر و اصلاح فرآیندها به منظور کاستن از حجم فاضلاب و کاهش غلظت آلاینده ها
بروز مسایل زیست محیطی و پی بردن به این نکته که طبیعت قدرت تحمل هر نوع آلاینده و به هر مقداری را ندارد دانشمندان را به سوی استراتژی نوینی در طراحی و راهبری صنایع سوق داده است و آن رویکرد به (( طراحی سبز )) می باشدمفهوم این اصطلاح آن است که دراحداث واحدهای صنعتی طراحی به گونه ای انجام می شود که اولا فاضلاب و ماده زایدی تولید نشود و اگر چنانچه تولید شد بتواند قابل بازیافت وبازچرخش باشد واگر چنانچه این امر نیز میسر نبود نوبت به انجام تصفیه و دفع در محیط می رسد در کشور آمریکا با بکارگیری این شیوه وبا انجام این سرمایه گذاری لازم موفق شده اند تخلیه فضولات صنعتی را به داخل دریاها تا حدود 93 % کاهش دهند. با در نظر گرفتن مسایل اقتصادی وزیست محیطی کاهش حجم وغلظت فاضلاب تولیدی بایستی از جمله اهداف صنایع قرار گیرد. برای دستیابی به این هدف روشهای ذیل مرسوم است:
الف- روش کاهش حجم
- طبقه بندی کردن فاضلابهای تولیدی در کارخانه
- عدم تولید فاضلابها ( استفاده از سیستم های بسته در مصرف آب )
- تغییر تولید جهت کاهش و استفاده مجدد فاضلاب
- حذف تخلیه های یکباره
ب- روش کاهش غلظت
- تغییر در فرآیند تولید
- تغییر واصلاح در بکارگیری وسایل وتجهیزات
- جداسازی فاضلابها در صنایعی که تنوع تولید دارند
- یکنواخت سازی فاضلابها
- متناسب سازی فاضلابها
- بازیافت فرآورده های فرعی
- پایش وکنترل فرآیندهای تولید
3-4- فاضلاب بهداشتی صنایع غذایی
وجود نیروی کار در هر صنعتی منجر به تولید مقداری فاضلاب بهداشتی خواهد شد که باید به طور مناسب دفع شود. فاضلاب بهداشتی به فاضلاب حاصل از دستشوییها توالت ها وحمام ها اطلاق می شود که به دلیل وجود مواد مدفوعی باید تصفیه شود. در حال حاضر روش دفع فاضلاب بهداشتی در اکثر صنایع چاه جذبی است که این مسئاله عموما در مناطقی که سطح آبهای زیرزمینی بالا است موجب آلودگی آبهای زیرزمینی می شود. برای اجتناب ازاین امرگزینه های زیر می تواند برای دفع صحیح فاضلاب بهداشتی مورد توجه قرار گیرد:
گزینه اول: فاضلاب بهداشتی و صنعتی به صورت مرکب تصفیه بیولوژیکی شوند.
گزینه دوم: فاضلاب بهداشتی و صنعتی به صورت مرکب تصفیه شیمیایی شوند.
گزینه سوم: فاضلاب بهداشتی و صنعتی به صورت مجزا از هم تصفیه شوند.
درتصفیه مجزااستفاده ازسپتیک تانک می تواندمد نظرقرار گیرد. البته در صورتی که کارخانه دارای سیستم تصفیه بیولوژیکی باشد بهتر است گزینه اول استفاده شود.
| دسته بندی | کار و امور اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 117 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 116 |
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چارت سازمانی ............................................................................................... 6
ادارات کل و مراکز وابسته و معاونتها............................................................ 10
شرح سیستم سازمان جهاد کشاورزی............................................................ 26
وظایف ذیحساب .............................................................................................. 26
مستندات قانونی................................................................................................ 27
تغییر نظام طبقه بندی درآمدها......................................................................... 28
تعاریف............................................................................................................. 29
طبقه بندی اقتصادی اعتبارات هزینه ای ......................................................... 31
طبقه بندی تملک دارائیهای سرمایه بر حسب فصول سرمایه گذاری ............. 32
مبنای نیمه تعهدی............................................................................................. 37
مبنای تعهدی تعدیل شده.................................................................................. 39
حسابداری دولتی تعهدی و نیمه تعهدی .......................................................... 40
مسیر بودجه .................................................................................................... 41
اصلاح بودجه .................................................................................................. 42
درخواست وجه ............................................................................................... 44
سرفصلها و ثبت عملیات حسابداری و حسابهای تملک دارائیهای مالی........... 47
سرفصلها وثبت عملیات حسابداری واگذاری دارائیهای مالی......................... 50
بستن حسابها در پایان سال مالی و افتتاح آن در سال مالی جدید................... 53
ذیحسابی و اداره کل امور مالی ...................................................................... 54
سرفصلها و ثبت عملیات حسابداری اعتبارات تملک دارائیهای سرمایه ای .... 57
کاربرد سرفصل حسابهای تملک دارائیهای سرمایه ای ................................. 60
بستن حسابها در پایان سال ............................................................................ 68
سرفصل ها و ثبت عملیات حسابداری سایر منابع ... ...................................... 79
کاربرد سرفصلها و گروه حساب سایر منابع ................................................. 80
سرفصل ها و ثبت عملیات حسابداری اعتبارات هزینه ... .............................. 83
مدیریت حوزه ریاست ..................................................................................... 86
مدیریت امور برنامه و بودجه ......................................................................... 86
معاونت توسعه مدیریت و منابع انسانی .......................................................... 87
گروه نوسازی و تحول اداری ......................................................................... 88
مدیریت امور اداری ........................................................................................ 90
مدیریت امور پشتیبانی و رفاه ......................................................................... 91
کاربرد سرفصل حسابهای اعتبارات هزینه ای ............................................... 94
بستن حسابها در پایان دوره مالی .................................................................. 100
توضیح مطرح شده در خصوص پیمانکاران ................................................... 106
توضیح مطرح شده در خصوص مهندسین مشاور ......................................... 106
دلایل پرداخت علی الحساب به پیمانکار............................................................ 106
مانده وجوه مصرف نشده .............................................................................. 109
انواع تضمین برای معاملات دولتی................................................................... 109
انواع ضمانتنامه های معتبر.............................................................................. 111
قوانین .............................................................................................................. 111
تفاوت حساب مستقل و گروه مربوطه ............................................................ 111
مراحل بودجه .................................................................................................. 112
اعتبار طرح تملک دارائیهای سرمایه ای .......................................................... 113
انواع تنخواه گردان ها از نظر قانون محاسبات عمومی .................................. 114
تاثیر نظرات صندوق بین المللی پول AMF به نظام مالی دولت...................... 115
دارات کل و مراکز وابسته (تعاون کشاورزی )
رئیس سازمان تعاون روستایی خراسان رضوی
شرح وظایف رئیس
وظایف: شغل فوق الذکر بر اساس وظایف واحد سازمانی که در تاریخ 1/5/74 به تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح زیر تعیین می گردد:
10.سازماندهی فعالیت های مربوط بر حوزه مربوط وتعین وظایف و مسئولیت های واحدهای تحت سرپرستی
11.اتخاذ تصمیم و نظارت بر اجزای امور تبلیغاتی و انتشارات حوزه های مربوط
12.نظارت بر امور شرکت ها را اتحادیه های تعاون
13.نظارت بر اجرای پروژه های ساختمانی وتاسیساتی و راهسازی روستایی
14.نظارت بر اجرای قوانین و مقررات شرکت های تعاونی تحت مسئولیت حسب مورد
15.ارشاد و راهنمایی جهت تهیه برنامه های ترویج واستقرر در صنایع روستایی و فعالیت های غیرکشاورزی و پیشنهاد آن به مرکز در نظارت بر اجرای برنامه های مصوب
16.بررسی گزارش در مورد چگونگی پیشرفت برنامه ها و اقدام جهت رفع مشکلات و گزارش آن به مقام مافوق
17.انجام سایر امور محوله
معاون اداری مالی تعاون در مورد مسائل وپرونده های مشکل مالی و حسابداری
نام: اکبر قبول شاهرودی
تحصیلات:
شرح وظایف
وظایف: شغل فوق الذکر بر اساس وظایف احد سازمانی که در تاریخ 1/5/74 به تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح زیر تعیین می گردد:
10.تشریک مساعی با کارشناسان سازمان امور اداری واستخدامی کشور در تنظیم آئین نامه ها بخش نامه ها و دستورالعمل ه ای مورد لزوم در ارتباط با نیازهای وزارتخانه و یا سازمان متبوع
11.ایجاد خط و مشی کلی تعیین شده از طرف سازمان امور اداری و استخدامی کشور و هماهنگ نمودن فعالیت واحدهای تابعه با برنامه ها و هدفهای مورد نظر
12.تهیه گزارشات لازم
13.انجام سایر وظایف و امور مربوط
14.رسیدگی و اظهار نظر و اقدام درمورد مسائل و پرونده های مشکل مالی وحسابداری
شرح وظایف معاونت فنی و اجرایی
وظایف پست:
شغل فوق الذکر بر اساس وظایف واحد سازمانی که در تاریخ 1/5/84 در تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح وظایف زیر تعیین می گردد:
10.تعلیم وتدریس مواد مربوط به تعاون روستایی و کشاورزی در دوره های اموزشی و یا در سایر دوره های که سازمان به این منظور دعوت می شود.
11.نظارت بر انجام کلیه امور مربوط به نقشه برداری و نقشه کشی مورد نیاز پروژه ها و انطباق نقشه های نصب با شرایطی اقلیمی و ساختمانی محلی
12.نظارت بر انجام محاسبات فنی پروژه ها بر اساس مشخصات ضوابط و معیارهای مربوط
13.تکیمل دوره های تخصصی تعلیمات تعاونی روستایی و کشاورزی به منظور تعلیم کارمندان سازمان فراهم نمودن موجبات افزایش اطلاعات آنها
14.انجام امور مربوط به مناقصات و صدور دستورالعمل ها کارها به پیمانکاران و توجه به دستورالعمل های ابلاغ شده
معاون بازرگانی
نام: خانلر صادقی فرد
شرح وظایف معاون بازرگانی:
وظایف پست:
شغل فوق الذکر بر اساس وظایف واحد سازمانی که در تاریخ 1/5/74 به تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح زیر تعیین می گردد:
10.جمع آوری و بررسی اطلاعات به قیمت های کالاهای وارداتی، کالاهای انحصاری ومحصولات داخلی و تعیین بهای آنها
11.تنظیم برنامه های لازم به منظور توزیع کالاهای مورد نیاز در سطح کشور و اعمال نظارت بر نحوه اجرای برنامه های زمان بندی شده در زمینه توزیع کالاهای وارداتی و سهمیه بندی شده
12.اقدام در مورد صدور تمدید کارت بازرگانی
13.جمع آوری و بررسی اطلاعات در مورد شبکه توزیع کالا در سراسر کشور و توسعه و بهبود ان
14.تماس با سازمانها و مراجع مبربوط جهت تهیه فیلم به منظور معرفی کالاها و محصولات کشور
15.تهیه گزارش بازار حاوی قیمت کالاهای مختلف و عرضه و تقاضا در بازار
16.بررسی و نظارت برنامه های بازدید بازرگانی خارجی از کارخانجات تولیدی داخلی
17.اجرای مقررات مربوط به مبادلات فردی
18.جمع آوری اطلاعات و آمار واحد ها و شرکت های تعاونی
19.تصمیم گیری در مورد تشکیل نمایشگاههای بازرگانی داخلی و خارجی و تهیه فیلم ها و جزوات آگهی های تبلیغاتی به منظور شناساندن کالاها و محصولات کشور
20.انجام سیر امورات محوله
حوزه مدیریت:
نام: ایرج ناصری مقدم
تحصیلات: کارشناس زراعت و اصلاح نباتات
شرح وظایف حوزه مدیریت:
2- اداره کل منابع طبیعی
3- اداره کل امور عشایری
4- اداره کل امور دامپزشکی
5- اداره کل امور شیلات
اداره کل شیلات خراسان رضوی
گزار فعالیت های شیلات در سال 85
عملکرد اداره شیلات شهرستان مشهد در نیمه سال اور سال 86
مسئول روابط عمومی وظایف آن
مسئول روابط عمومی در سازمان جهاد کشاورزی جناب آقای محمود طلوع می باشد که وظایف آنها به شرح زیر می باشد:
مسئول حراست در بخش شیلات سازمان جهاد کشاورزی آقای موسی گزی می باشد که وظایف این رده به شرح زیر می باشد.
رئیس اداره تولید پرورش و شرح وظایف آن :
مسئول تغذیه و غذای زنده و شرح وظایف آن
رئیس اداره آموزش و ترویج و وظایف آن
مطالعه و بررسی برنامه ها و خط و مشی های زیر بخش شیلات به منظور رعایت آنها در تدین و تهیه و تنظیم طرح ها و پروژه ها و برنامه ها وبودجه مصوب شیلات استان
تهیه و تدوین پروژه ها و طرح های کوتاه مدت و بلند مدت توسعه شیلات استان و دفاع از انها در مرجع زیربط
نکات بر تهیه وتنظیم بودجه های جاری وعمرانی شیلات استان
پیگیری و نظارت بر اخذ تسهیلات بانکی سرمایه گذاران زیر بخش شیلات استان
تهیه و تنظیم امار و اطلاعات و گزراشهای فنی و تخصصی در خصوص کلیه فعالیت های شیلاتی و صنایع وابسته بررسی ومطالعه به منظور به فرهم نمودن جلب سرمایه گذاری و مشارکت و همکاریهای بخشی غیردولتی در زمینه های شیلاتی و ارائه نظرات کارشناسی
- وظایف زیحساب
- مستندات قانونی
- تغییر نظام بندی درآمدها
- حسابداری روشی (تعهدی و نیمه تعهدی )
- مسیر بودجه
- تعارف
- اعتبارات هزینه ای
- اعتبارات تملک دارائیهای سرمایه ای
- طبقه بندی بودجه
- درآمد و سایر منابع تامین اعتبار
- کنترل بودجه ای
- تحصض اعتبار
- موافقنامه
- عملیات حسابداری مربوط به ابلاغ و اصلاح بودجه مصوب و تخصیص
- دریافت ها و پرداخت ها مربوط به بودجه عمومی دولت
- ؟؟ بردان وا نواع ان
- عملیات حسابداری مربوط به پرداخت و واریز تنخوان زاران
- پیش پرداخت و عملی الحساب
معاونت ها
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چارت سازمانی ............................................................................................... 6
ادارات کل و مراکز وابسته و معاونتها............................................................ 10
شرح سیستم سازمان جهاد کشاورزی............................................................ 26
وظایف ذیحساب .............................................................................................. 26
مستندات قانونی................................................................................................ 27
تغییر نظام طبقه بندی درآمدها......................................................................... 28
تعاریف............................................................................................................. 29
طبقه بندی اقتصادی اعتبارات هزینه ای ......................................................... 31
طبقه بندی تملک دارائیهای سرمایه بر حسب فصول سرمایه گذاری ............. 32
مبنای نیمه تعهدی............................................................................................. 37
مبنای تعهدی تعدیل شده.................................................................................. 39
حسابداری دولتی تعهدی و نیمه تعهدی .......................................................... 40
مسیر بودجه .................................................................................................... 41
اصلاح بودجه .................................................................................................. 42
درخواست وجه ............................................................................................... 44
سرفصلها و ثبت عملیات حسابداری و حسابهای تملک دارائیهای مالی........... 47
سرفصلها وثبت عملیات حسابداری واگذاری دارائیهای مالی......................... 50
بستن حسابها در پایان سال مالی و افتتاح آن در سال مالی جدید................... 53
ذیحسابی و اداره کل امور مالی ...................................................................... 54
سرفصلها و ثبت عملیات حسابداری اعتبارات تملک دارائیهای سرمایه ای .... 57
کاربرد سرفصل حسابهای تملک دارائیهای سرمایه ای ................................. 60
بستن حسابها در پایان سال ............................................................................ 68
سرفصل ها و ثبت عملیات حسابداری سایر منابع ... ...................................... 79
کاربرد سرفصلها و گروه حساب سایر منابع ................................................. 80
سرفصل ها و ثبت عملیات حسابداری اعتبارات هزینه ... .............................. 83
مدیریت حوزه ریاست ..................................................................................... 86
مدیریت امور برنامه و بودجه ......................................................................... 86
معاونت توسعه مدیریت و منابع انسانی .......................................................... 87
گروه نوسازی و تحول اداری ......................................................................... 88
مدیریت امور اداری ........................................................................................ 90
مدیریت امور پشتیبانی و رفاه ......................................................................... 91
کاربرد سرفصل حسابهای اعتبارات هزینه ای ............................................... 94
بستن حسابها در پایان دوره مالی .................................................................. 100
توضیح مطرح شده در خصوص پیمانکاران ................................................... 106
توضیح مطرح شده در خصوص مهندسین مشاور ......................................... 106
دلایل پرداخت علی الحساب به پیمانکار............................................................ 106
مانده وجوه مصرف نشده .............................................................................. 109
انواع تضمین برای معاملات دولتی................................................................... 109
انواع ضمانتنامه های معتبر.............................................................................. 111
قوانین .............................................................................................................. 111
تفاوت حساب مستقل و گروه مربوطه ............................................................ 111
مراحل بودجه .................................................................................................. 112
اعتبار طرح تملک دارائیهای سرمایه ای .......................................................... 113
انواع تنخواه گردان ها از نظر قانون محاسبات عمومی .................................. 114
تاثیر نظرات صندوق بین المللی پول AMF به نظام مالی دولت...................... 116
شرح وظایف رئیس
وظایف: شغل فوق الذکر بر اساس وظایف واحد سازمانی که در تاریخ 1/5/74 به تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح زیر تعیین می گردد:
10.سازماندهی فعالیت های مربوط بر حوزه مربوط وتعین وظایف و مسئولیت های واحدهای تحت سرپرستی
11.اتخاذ تصمیم و نظارت بر اجزای امور تبلیغاتی و انتشارات حوزه های مربوط
12.نظارت بر امور شرکت ها را اتحادیه های تعاون
13.نظارت بر اجرای پروژه های ساختمانی وتاسیساتی و راهسازی روستایی
14.نظارت بر اجرای قوانین و مقررات شرکت های تعاونی تحت مسئولیت حسب مورد
15.ارشاد و راهنمایی جهت تهیه برنامه های ترویج واستقرر در صنایع روستایی و فعالیت های غیرکشاورزی و پیشنهاد آن به مرکز در نظارت بر اجرای برنامه های مصوب
16.بررسی گزارش در مورد چگونگی پیشرفت برنامه ها و اقدام جهت رفع مشکلات و گزارش آن به مقام مافوق
17.انجام سایر امور محوله
معاون اداری مالی تعاون در مورد مسائل وپرونده های مشکل مالی و حسابداری
نام: اکبر قبول شاهرودی
تحصیلات:
شرح وظایف
وظایف: شغل فوق الذکر بر اساس وظایف احد سازمانی که در تاریخ 1/5/74 به تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح زیر تعیین می گردد:
10.تشریک مساعی با کارشناسان سازمان امور اداری واستخدامی کشور در تنظیم آئین نامه ها بخش نامه ها و دستورالعمل ه ای مورد لزوم در ارتباط با نیازهای وزارتخانه و یا سازمان متبوع
11.ایجاد خط و مشی کلی تعیین شده از طرف سازمان امور اداری و استخدامی کشور و هماهنگ نمودن فعالیت واحدهای تابعه با برنامه ها و هدفهای مورد نظر
12.تهیه گزارشات لازم
13.انجام سایر وظایف و امور مربوط
14.رسیدگی و اظهار نظر و اقدام درمورد مسائل و پرونده های مشکل مالی وحسابداری
شرح وظایف معاونت فنی و اجرایی
وظایف پست:
شغل فوق الذکر بر اساس وظایف واحد سازمانی که در تاریخ 1/5/84 در تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح وظایف زیر تعیین می گردد:
10.تعلیم وتدریس مواد مربوط به تعاون روستایی و کشاورزی در دوره های اموزشی و یا در سایر دوره های که سازمان به این منظور دعوت می شود.
11.نظارت بر انجام کلیه امور مربوط به نقشه برداری و نقشه کشی مورد نیاز پروژه ها و انطباق نقشه های نصب با شرایطی اقلیمی و ساختمانی محلی
12.نظارت بر انجام محاسبات فنی پروژه ها بر اساس مشخصات ضوابط و معیارهای مربوط
13.تکیمل دوره های تخصصی تعلیمات تعاونی روستایی و کشاورزی به منظور تعلیم کارمندان سازمان فراهم نمودن موجبات افزایش اطلاعات آنها
14.انجام امور مربوط به مناقصات و صدور دستورالعمل ها کارها به پیمانکاران و توجه به دستورالعمل های ابلاغ شده
معاون بازرگانی
نام: خانلر صادقی فرد
شرح وظایف معاون بازرگانی:
وظایف پست:
شغل فوق الذکر بر اساس وظایف واحد سازمانی که در تاریخ 1/5/74 به تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح زیر تعیین می گردد:
10.جمع آوری و بررسی اطلاعات به قیمت های کالاهای وارداتی، کالاهای انحصاری ومحصولات داخلی و تعیین بهای آنها
11.تنظیم برنامه های لازم به منظور توزیع کالاهای مورد نیاز در سطح کشور و اعمال نظارت بر نحوه اجرای برنامه های زمان بندی شده در زمینه توزیع کالاهای وارداتی و سهمیه بندی شده
12.اقدام در مورد صدور تمدید کارت بازرگانی
13.جمع آوری و بررسی اطلاعات در مورد شبکه توزیع کالا در سراسر کشور و توسعه و بهبود ان
14.تماس با سازمانها و مراجع مبربوط جهت تهیه فیلم به منظور معرفی کالاها و محصولات کشور
15.تهیه گزارش بازار حاوی قیمت کالاهای مختلف و عرضه و تقاضا در بازار
16.بررسی و نظارت برنامه های بازدید بازرگانی خارجی از کارخانجات تولیدی داخلی
17.اجرای مقررات مربوط به مبادلات فردی
18.جمع آوری اطلاعات و آمار واحد ها و شرکت های تعاونی
19.تصمیم گیری در مورد تشکیل نمایشگاههای بازرگانی داخلی و خارجی و تهیه فیلم ها و جزوات آگهی های تبلیغاتی به منظور شناساندن کالاها و محصولات کشور
20.انجام سیر امورات محوله
حوزه مدیریت:
نام: ایرج ناصری مقدم
تحصیلات: کارشناس زراعت و اصلاح نباتات
شرح وظایف حوزه مدیریت:
2- اداره کل منابع طبیعی
3- اداره کل امور عشایری
4- اداره کل امور دامپزشکی
5- اداره کل امور شیلات
اداره کل شیلات خراسان رضوی
گزار فعالیت های شیلات در سال 85
عملکرد اداره شیلات شهرستان مشهد در نیمه سال اور سال 86
مسئول روابط عمومی وظایف آن
مسئول روابط عمومی در سازمان جهاد کشاورزی جناب آقای محمود طلوع می باشد که وظایف آنها به شرح زیر می باشد:
مسئول حراست در بخش شیلات سازمان جهاد کشاورزی آقای موسی گزی می باشد که وظایف این رده به شرح زیر می باشد.
رئیس اداره تولید پرورش و شرح وظایف آن :
مسئول تغذیه و غذای زنده و شرح وظایف آن
رئیس اداره آموزش و ترویج و وظایف آن
مطالعه و بررسی برنامه ها و خط و مشی های زیر بخش شیلات به منظور رعایت آنها در تدین و تهیه و تنظیم طرح ها و پروژه ها و برنامه ها وبودجه مصوب شیلات استان
تهیه و تدوین پروژه ها و طرح های کوتاه مدت و بلند مدت توسعه شیلات استان و دفاع از انها در مرجع زیربط
نکات بر تهیه وتنظیم بودجه های جاری وعمرانی شیلات استان
پیگیری و نظارت بر اخذ تسهیلات بانکی سرمایه گذاران زیر بخش شیلات استان
تهیه و تنظیم امار و اطلاعات و گزراشهای فنی و تخصصی در خصوص کلیه فعالیت های شیلاتی و صنایع وابسته بررسی ومطالعه به منظور به فرهم نمودن جلب سرمایه گذاری و مشارکت و همکاریهای بخشی غیردولتی در زمینه های شیلاتی و ارائه نظرات کارشناسی
- وظایف زیحساب
- مستندات قانونی
- تغییر نظام بندی درآمدها
- حسابداری روشی (تعهدی و نیمه تعهدی )
- مسیر بودجه
- تعارف
- اعتبارات هزینه ای
- اعتبارات تملک دارائیهای سرمایه ای
- طبقه بندی بودجه
- درآمد و سایر منابع تامین اعتبار
- کنترل بودجه ای
- تحصض اعتبار
- موافقنامه
- عملیات حسابداری مربوط به ابلاغ و اصلاح بودجه مصوب و تخصیص
- دریافت ها و پرداخت ها مربوط به بودجه عمومی دولت
- ؟؟ بردان وا نواع ان
- عملیات حسابداری مربوط به پرداخت و واریز تنخوان زاران
- پیش پرداخت و عملی الحساب
معاونت ها
شرح سیستم سازمان جهاد کشاورزی
وظایف ذیحساب
مطابق قانون محاسبات عمومی کشور اولین وظیفه ای که به عهده ذیحساب یا مسوول امور مالی هر دستگاه گذاشته شده نگهداری و تنظیم حسابها بر طبق قانون و ضوابط و مقررات مربوطه می باشد که از اهمیت خاصی برخوردار است. زیرا انجام تکالیف وزارت امور اقتصادی و دارائی مطابق ماده 103 قانون محاسبات عمومی کشور مبنی بر تهیه صورتحساب عملکرد هر سال مالی طبق تقسیمات و عناوین مندرج در قانون بودجه سال مربوطه و اجرای ماده 104 همین قانون که طبق آن دیوان محاسبات کشور مکلف شده که مطابق قانون اصل 55 قانون اساسی با بررسی حسابها و اسناد و مدارک و تطبیق با صورحساب عملکرد سالانه بودجه کل کشور نسبت به تهیه تفریغ بودجه سالانه اقدام و هر سال گزارش تفریغ بودجه سال قبل را به انضمام نظرات خود به مجلس شورای اسلامی تسلیم و هر نوع تخلف از مقررات را رسیدگی و به هیات های مستشاری ارجاع نماید بدون تهیه تنظیم صورتحساب عملکرد سالیانه دستگاهها توسط ذیحسابها و مسوولین امور مالی عملاً غیر ممکن می باشد. لذا به همین جهت تنظیم به موقع صورتحساب عملکرد سالیانه به طور کلی جزء وظایف پراهمیت دستگاه می باشد که عدم اقدام به موقع، موجب تبعات منفی برای مدیران هر دستگاه خواهد بود.
ذیحسابها از بین کارمندان رسمی انتخاب گردیده و احکام انها توسط وزارت دارائی تایید می شود. ذیحسابها زیر نظر دستگاه اجرایی و شهرداریها وظایف خود را انجام می دهند، وظایفی از قبیل امور مالی و محاسباتی، نگهداری و تنظیم حسابها، صحت و سلامت حسابها، نظارت بر اسناد و دفاتر مالی بصورت جزء وکل، نگهداری و تحویل و تحول وجوه.
مستندات قانونی
الف: ماده 95 قانون محاسبات عمومی کشور
کلیه ذیحسابان وزارتخانه ها و موسسات دولتی مکلفند نسخه اول صورتحساب دریافت و پرداخت هر ماه را همراه با اصل اسناد و مدارک مربوط، منتهی تا آخر ماه بعد و حساب نهایی هر سال را حداکثر تا پایان مرداد ماه سال بعد به ترتیبی که در اجرای ماهده 39 قانون دیوان محاسبات کشور مقرر میشود به دیوان مذکور تحویل و نسخه دوم صورتحسابهای مذکور را بدون ضمیمه کردن اسناد و مدارک به نحوی که وزارت امور اقتصادی و دارائی معین می کن به وزرات نامبرده ارسال نمایند.
تبصره 1: صورتحسابهای فوق باید به امضاء بالاترین مقام دستگاه اجرائی مربوطه و یا مقام مجاز از طرف او و ذیحساب و گواهی نماینده دیوان محاسبات کشور رسیده باشد.
ب: قانون تفریغ بودجه سالهای پس از انقلاب
مطابق مفاد قانون فوق نیز همانند ماده 95 قانون محاسبات عمومی کشور تهیه و تنظیم به موقع صورتحساب ماهیانه وعملکرد سالیانه مودر تاکید قرار گرفته است.
ج: قانون دیوان محاسبات کشور
مطابق ماده 23 قانون دیوان محاسبات کشور یکی از مواردی که هیات های مستشاری اقدام به انشاء رای می نمایند عدم ارائه صورتهای مالی، حساب درآمد هزینه، دفاتر قانونی در موعد مقرر به دیوان محاسبات کشور می باشد که هیات مجاز می باشند در وصرت احراز وقوع تخلف را حسب مورد به مجازات های اداری ذیل محکوم نمایند.
- توبیخ کتبی با درج در پرونده استخدامی
- کسر حقوق و مزایا حداکثر یک سوم از یک ماه تا یکسال
- اخراج از محل خدمت
- انفصال دائم از خدمات دولتی
تغییر نظام طبقه بندی درآمدها
در اجرای ماده 128 قانون محاسبات عمومی کشور و با توجه به اصلاح و تغییر نظام طبقه بندی و شفاف سازی درآمدها و هزینه های قانون بودجه سال 81 کل کشور سرفصل حسابها و ثبت عملیات حسابداری درآمدهای عمومی، واگذاربی دارائیهای سرمایه ای، واگذاری دارائیهای مالی و درآمدهای اختصاصی، گروه حسابهای مستقل اعتبارات هزینه، گروه حسابهای تملک دارائیهای سرمایه ای، اعتبارات دارائیهای مالی و حسابهای سنواتی که در مورخه 27/12/80 به تایید دیوان محاسبات کشور دستگاه ها موظف شدند که از ابتدای سال 1381 دفاتر روزنامه، معین و کل را با استفاده از سرفصل حسابهایکل و معین جدید نگاهداری و بر اساس آن صورتحساب دریافت و پرداخت ماهیانه، متمم نهائیو صروت وضعیت مالی سالانه و متمم اعتباراتی تملک دارائیهای سرمایه ای به تفکیک هر طرح و تلفیقی بصورت جداگانه مطابق فرم های ارائه شده به ذیحسابی ها به پیوست یادداشتهای صورتهای مالی و به انضمام رم های عملکرد بودجه در مواعد مقرر به مراجع ذیربط ارائه نمایند.
تعاریف
با توجه به ادبیات جدید بودجه ریزی وتغییر عناوین وتعاریف و کاربرد آنها ضروری به نظر می رسد که در ابتدا به این تعاریف نگاهی اجمالی داشته باشیم.
اعتبارات هزینه ای= اعتبارات جاری + تملک دارئیهای مالی (پرداخت تعهدات داخلی و خارجی)
اعتبارات عمرانی= اعتبارات تلک دارائیهای سرمایه ای
هزینه= منظور داد و ستدهای بخش دولتی است که ارزش خالص را کاهش می دهد.
تعریف هزینه در ماده 23 قانون محاسبات عمومی: عبارتست از پرداختهایی که بطور قطعی به ذینفع در قبال تعهد یا کمک طبق قوانین و مقررات صورت گیرد.
ارزش خالص= منظور ارزش کل دارائی های منهای ارزش کل بدهی های بخش دولتی است.
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 47 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 50 |
فصل اول ـ اهداف و اهمیت اجتماعی ورزش
اهداف تربیت بدنی در جوامع گذشته و امروز
مطالعه و تحلیل تاریخی احوال اقوام گذشته و حال نشان می دهد که سعی و تلاش انسان قدمت تاریخی دارد ، تا آنجا که می توان گفت اداره حیات اقوام ابتدایی بدون حرکت و فعالیت میسر نبوده است. اجرای مهارتهایی از قبیل زوبین اندازی ، تیراندازی با تیر و کمان ، کوه و غار پیمایی ، کشتی گیری و حتی اجرای مسابقه های دو که در قرآن کریم در داستان برادران یوسف نیز از آن ذکری به میان آمده است ، جملگی حاکی از رواج فعالیتهای جسمانی و تربیت بدنی در نزد ملتها و اقوام روزگاران گذشته بوده است.
در زندگی فردی و اجتماعی بسیاری از جوامع و ملتهای امروز جهان ، تربیت بدنی و ورزش بخش مهم و جدایی ناپذیری از برنامه های کلی تربیت کودکان و جوانان به حساب می آید . امروزه ملتها بر اساس جهان بینی و شناخت کلی از انسان به طرح و تنظیم برنامه های ورزشی و تربیت بدن می پردازند و این گونه برنامه ها را در زندگی خانوادگی و آموزشگاهی نسلهای حال و آیندة خود قرار می دهند.
اهداف عمدة تربیت بدنی در تاریخ زندگی انسان عبارت است از : حفظ سلامت ، تعمیم بهداشت ، رشد و تقویت قوای جسمی ، آمادگی برای فعالیتهای دفاعی ، کسب شادابی و نشاط ، و نیل به موفقیت در وظایف حرفه ای و شغلی . اهداف فوق تا به امروز با مختصر تغییری در نزد اکثریت جوامع بشری ترغیب می شود و بر حسب ضرورت تاریخی بر یک یا چند هدف تاکید بیشتری به عمل می آید.
در عصر حاضر ، در سایة تحولات اجتماعی و سیاسی در جهان بویژه در دنیای غرب ، مقاصد دیگری به اهداف فوق افزوده شده و مفهوم ورزش به جای تربیت بدنی عاملی برای تخدیر و سرگرم نگه داشتن ملتهای ضعیف جهان گردیده است. تربیت بدنی که در آغاز پیدایش آن جنبه فردی و در نهایت ملی داشت اینکه به صورت جمعی و بین المللی در آمده است تا وسیله برای بهره برداری مقاصد سیاسی کشورهای استعماری باشد.
اهداف تربیت بدنی در جامعة اسلامی
پیش از اینکه دیدگاه اسلام در زمینة ورزش و تربیت بدنی مطرح گردد ضروری است نظر این آیین الهی درباره بدن انسان شناخته شود. در آیین مقدس اسلام ، بر خلاف بسیاری از آیینهای دیگر ، بدن آدمی تحقیر نمی شود . اسلام بدن انسان را بی ارزش نمی شمارد ، زیر بدن انسان ابزار تکامل روح اوست. تحقیر بدن در حکم تحقیر شخصیت آدمی است و کسی که مرتکب این عمل شود مستوجب کیفر و قصاص است.
در اسلام حفظ بدن از خطرها و آسیبها و تامین موجبات سلامت و بهداشت آن وظیفه أی الهی است و تضعیف و یا تخدیر بدن امری ناروا و مزموم است. امام سجاد (ع) در رسالة حقوق می فرماید : ان لبدنک علیک حقا. بدن تو بر تو حقی دارد و حق آن این است که آن را سالم ، نیرومند ، مقاوم در برابر شداید و سختیها و در کمال نشاط نگاه داری . طول عمر و صحت بدن و ایمن بودن از بلاها و رنجها از اموری است که بدن از خطر و تامین سلامت و بهداشت آن تاکید شده و راههای مختلفی برای این منظر و ارائه گردیده است. ارزش بدن و سلامت آن در اسلام به حدی است که بعضی از دانشمندان اسلامی گفته اند : پیامبران الهی در آغاز نبوت و رسالت خود باید سالم و از نقص بدنی دور و برکنار باشند.
در بینش اسلامی ، بیماری تن از مهمترین بلاها و گرفتاریها محسوب می شود. صدمه زدن عمدی به بدن ظلم به شمار می آید و آدمی را مستحق کیفر و عقوبت می سازد. بدن هدیه ای است الهی که بر اساس حسن و کرامت آفریده شده است و ظرافت شگفت انگیزی در آن به کار برده شده است که مطالعه و تامل در آن موجب افزایش معرفت انسان نسبت به خداوند متعال می گردد. بدن وسیله أی برای به جای آوردن فرایض دینی و عبادت است. نماز ، روزه، جهاد و انواع خدمتها به خلق خدا با توانایی بدن و سلامت آن میسر می شود. نماز شب و قیام در خلوت شب در سایة توان بدنی امکان پذیر می شود. در بینش اسلامی ، میان بدن و روح تاثیر و ارتباط متقابل و انفکاک ناپذیر وجود دارد. سلامت یا ضعف و بیماری بدن در نشاط و فعالیت و یا افسردگی و ناتوانی روح اثر مستقیم دارد.
تربیت و تقویت بدن و آمادگی همه جانبة آن مورد توجه اسلام است و در صورتی که همراه با ذکر و یاد خدا باشد عین عبادت است. بر خلاف آنچه بعضی از ناآگاهان می پندارند ورزش کاری لغو نیست . کار لغو از نظر اسلام گفتار و یا رفتاری است که در آن فایده ای مشروع و یا عقل پسند وجود نداشته باشد ، و ورزش این چنین نیست . درخواست سلامت و قوت بدن از خداوند جزء دعای مسلمانان است ، چنانکه در دعای ابوحمزه ثمالی می خوانیم : اللهم اعطنی السعه فی الرزق ..و الصحه فی الجسم و القوه فی البدن .
حفظ سلامت بدن و رعایت آن تا جایی توصیه شده است که حتی در مواردی به جای غسل و وضو، تیمم و به جای گرفتن روزه ، افطار تکلیف شده است. در اسلام به مومنان ، قوی زیستن و سالم و با نشاط بودن و برخوردار شدن از قدرت تن توصیه می شود. از این رو تربیت بدنی و ورزش باید جزئی از برنامة زندگی و بخشی از مراحل آموزش و پرورش هر مسلمان قرار گیرد.
مطالعة تاریخ حیات رسول گرامی (ص) و ائمه هدی علیهم السلام و نیز صحابه و تابعین گرانقدر آنان نشان می دهد آنان نیز به ورزش و تربیت و تقویت بدن خود می پرداختند و در فعالیتهایی از قبیل مسابقه های دو ، سواری ، تیراندازی شرکت می کردند. مباحثی چون احکام سبق و رمایه و حتی شناکردن ، بخشی از محتوای کتب فقهی و روایات ما را تشکیل می دهد.
هدف غایی تربیت بدنی و ورزش از دیدگاه اسلام ، تامین سلامت و بهداشت بدن و تقویت و رشد آن و در نتیجه حرکت به سوی کمال است. در جامعة اسلامی ورزش وسیلة بسیار موثر و شیوه ای پسندیده برای رسیدن به اهداف زیر است :
اهداف تربیت بدنی و ورزش
1ـ هدفهای بهداشتی و تندرستی
ـ تامین سلامت و بهداشت بدن و تجهیز آن در برابر عوارض و بیماریها ؛
ـ تامین و تسهیل شرایط رشد و تقویت بدن در حد امکان و توان رعایت جنبة اعتدال در آن ؛
ـ ایجاد ورزیدگی و هماهنگی در بین اعضا و اندامها به منظور برخوردار شدن از قدرت سرعت ، چابکی و مهارت ؛
ـ ایجاد مقاومت و افزایش میزان تحمل و عادت دادن آدمی به صبر و استقامت در برابر شداید و سختی ها
ـ دستیابی به قدرت ضبط ارادی اعضای بدن و به کارانداختن ارادی آنها .
ـ بازسازی و نو توانی بدن به منظور رفع نقایص جسمی و نارساییهای فیزیکی و افزایش میزان کارآیی آن .
2ـ هدفهای تربیتی و اخلاقی
ـ پرورش روان و ایجاد زمینه برای استقلال شخصیت ، سعة صدر ، همت بلند ، ایثار و فداکاری .
ـ دستیابی به مراتب قوت قلب ، جرات ، شهامت ، استقامت و پایداری و تقویت روحیه.
ـ رشد و پرورش ، رغبتهای مثبت و جهت دهی آنها به سوی خیر و کمال .
ـ توجه به کرامت و والایی خود و خویشتنداری در برابر نابسامانیها و مفسده ها .
ـ شناخت و مسئولیتهای انسانی و اسلامی و سعی در انجام دادن هرچه بهتر تکالیف و وظایف خود .
ـ افزایش توان و قدرت تصمیم گیریهای سریع ، عادلانه ، اقتصادی و مناسب.
ـ رشد و پرورش توجه و دقت ، مقایسه و تشخیص و جهت دادن به آنها برای رسیدن به هدفهای مورد نظر.
ـ خودداری از پذیرش تحمیلی افکار و عقاید مذموم و ارشاد و هدایت دیگران در صراط مستقیم.
3ـ هدفهای روانی و اجتماعی
ـ تقویت روان و افزایش توانمندی آن در مبارزه با هواهای نفسانی و غلبه بر حسادت ، خود پسندی و کینه توزی .
ـ تعدیل عواطف و در ضبط آوردن حالاتی چون خشم ، ستیز ، ترس و محبت.
ـ رفع عوارض روانی ناشی از نگرانیها ، انزوا جوییها ، یاسها و ترسها .
ـ تعدیل رقابت و پذیر اصول و ضوابط معقول در زندگی روزمره .
ـ دستیابی به شادابی و نشاط که همواره برای تداوم و رشد حیات ضروری است .
ـ پرورش شخصیت ، هوش و قوة کنجکاوی و دیگر ذخایر وجود انسان .
ـ متحقق ساختن امکانات بالقوه موجود در انسانها و بهره مند کردن انسان از ذخایر وجودی خویشتن.
ـ شناخت اصول و قانون مندیها و تبعیت از آنها به هنگام برخوردهای فردی و اجتماعی .
ـ تمرین تشکل و تحزب و تن دادن به سازماندهی و تعاون برای پیشبرد اهداف و عادت به انضباط و دقت در امور.
4ـ هدفهای حرکتی و مهارتی
ـ شناخت استعدادهای حرکتی و پرورش و شکوفایی آنها و دیگر قابلیتهای فطری و استعدادهای خدادادی .
ـ شناخت ، قدردانی و تقویت حس زیباشناختی در حرکات.
ـ یادگیری مهارتهای حرکتی و ورزشی و ایجاد هماهنگی عصبی و عضلانی .
ـ بهره مند شدن از فعالیتهای حرکتی و جسمی در گذراندن سالم اوقات فراغت.
محتوای ورزش و تربیت بدنی در جامعه اسلامی
مطلب دیگر این است که محتوای ورزش و تربیت بدنی در جامعة اسلامی چه باید باشد ؟ بدیهی است که محتوا باید با توجه به اهداف تعیین شود. در اینجا ما هدفها را با رعایت اختصار بر شمردیم. طبیعی است که با توجه به آنها باید برای ورزش و تربیت بدنی برنامه ریزی کرد. در عین حال بجا خواهد بود که به مسائل زیر نیز اشاره کنیم :
1ـ بخشی از فعالیتهای ورزشی جامعه باید در زمینة رشد و پرورش تن به منظور دفاع از اسلام و جمهوری اسلامی صورت گیرد . از این رو ، تیراندازی ، سواری ، دو ، شنا و سایر ورزشهای رزمی بخشی از محتوای ورزش را تشکیل می دهد که اسلام هم آن را مورد توجه و تاکید قرارداده است.
2ـ پرورش تواناییهای حرکتی به طور طبیعی و با استفاده از محیطهای باز نظیر کوهستان ، پارک و دیگر فضاهای سبز و جلوگیری از ضعف حرکتی و افزایش آمادگی جسمانی .
3ـ شیوه های بازسازی و حرکت درمانی در جهت رفع نقایص حرکتی به منظور اصلاح اندامها و استخوان بندی بدن و ترمیم نارساییهای عضلانی ، مفصلی . بدیهی است که ورزش و حرکات بدنی ویژه جانبازان و معلولین نیز در این بخش قرار می گیرد.
4ـ مطالعه و بررسی حرکات و مهارتهای ورزشی از دیدگاه علوم تجربی و انسان محتوای علمی تربیت بدنی و ورزش را تشکیل میدهد.
5ـ چون علوم ورزشی و تربیت بدنی به دستاوردها و یافته های سایر علوم ، از قبیل علوم تندرستی و علوم انسانی بستگی دارد از این رو آثار حرکت و فعالیت را می توان رد چهارچوب هر یک از علوم اعم از تجربی و یا انسان مطرح نمود و به بررسی و مطالعة آن پرداخت . به سخن دیگر مبانی علوم ورزشی همان اصول و نظریه هایی است که در رابطه با علوم تربیتی و علوم تندرستی مطرح می شوند.
مراحل فعالیتهای ورزشی
حرکت نوزاد از روزهای نخستین زندگی در جهت توسعه و گسترش بازتاب اولیه و ابتدایی به منظور ادامة حیات و سازش با محیط تازة زندگی از جمله فعالیتهای مربوط به تربیت بدنی محسوب می شود . نوزاد از یک طرف در معرض نور ، حرارت ، صدا و سایر محرکهای خارجی قرار می گیرد و از طرف دیگر ، بر اساس نیازهای درونی خود به تکاپو می افتد و از خود واکنش نشان میدهد. بستن دست و پای نوزاد در قنداق که از حرکات بازتابی او جلوگیری می کند ممکن است باعث بروز عوارض عصبی ، حرکتی در کودک گردد و حتی به نارساییها و عقب افتادگی ذهنی منجر شود. کودک پس از آنکه پا به پای رشد طبیعی و معمولی بدن حرکات پایه از قبیل راه رفتن ، دویدن ، جهیدن ، کشیدن ، هل دادن و ضربه زدن به اشیا را آموخت می تواند از طریق شرکت در حرکات پیچیده تر و بازیهای سازماندار موجبات رشد بیشتر جسمانی و روانی خود را فراهم آورد.
در این مرحله مراد از شرکت در فعالیتهای ورزشی ایجاد انگیزه های رشد و نمو بیشتر است. در این زمینه همواره باید تامین سلامت و تقویت اعضای عمومی بدن مد نظر باشد. هنگامی که کودک مرحلة تحصیل دبستانی خود را می گذراند می توان تواناییهای حرکتی او را ارزیابی و در صورت لزوم نارساییهای حرکتی او را اصلاح کرد . وقتی به سن نوجوانی رسید ضمن در نظر گرفتن مراتب فوق باید مهارتهای مقدماتی ورزشهای فردی و گروهی و مقدمات آمادگی رزمی و فنون دفاعی را به او آموخت ، تا بتدریج از عهده وظایف شخصی ، اجتماعی ، رعایت آداب و اخلاق و پذیرش مسئولیت برآید و در راه استقلال فکری خویش گام بردارد.
در مراحل پایانی دورة نوجوانی و در آغاز دورة جوانی ، علاوه بر اینکه سیر تکاملی پرورش مورد نظر است ، جوانان باید مسئول ، مومن ، تندرست و شاداب و مسلط بر رفتار و خوی انسانی خود باشند. در این مرحله باید ضمن مشارکت دادن آنها در ورزش امکانات مربوط به تفریحات سالم و استفادة مثبت از اوقات فراغت و به کار بستن آموخته های حرکتی و اخلاقی و تکوین و اصلاح شخصیت را برای آنان فراهم ساخت.
فصل دوم ـ رهبری انقلاب اسلامی و تربیت بدنی و ورزش
چکیده ای از سخنان امام خمینی (ره) رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران :
ورزش را برای تامین سلامت تن و روان همه لازم می دانم و با آن موافقم.
امیدوارم به علی (ع) اقتدا کنید و زهد و تقوای او را سرلوحه اعمال خود قرار دهید.
یک وجه صدور انقلاب ، شما جوانها (ورزشکاران) هستید که به کشورها می روید.
در همه ابعاد انسانی ورزش کنید.
تیمهای ورزشی هم می توانند در تحقق بخشیدن این امر (صدور انقلاب) کوشا باشند.
گفتاری چند از شهید آیت الله دکتر بهشتی :
در جمهوری اسلامی باید توجه زیادی به مسائل ورزشی و گسترش آن برای نسل جوان داشت.
لازم است ما نیز همگام با این انقلاب بزرگ ، برنامه های مفید و سازنده بی شماری برای تن و روان مردم خود داشته باشیم.
امروزه کمتر رشته ورزشی را در دنیا می شناسیم که نشود از آن برای ورزیده تر کردن انسان بهره نگرفت و برای جامعه مفید نباشد.
اسلام مکتب تربیت انسان نیرومند است.
ورزش کمک فراوانی به بالا بردن قدرت روحی و تقویت نفس می نماید. بسیاری از ورزشها همراه برخورد با کارهای سخت می باشد. وقتی انسان چند بار کار سختی را انجام داد و دید که همه چیز آسان می شود ، یاد می گیرد که چگونه دشواریها با تمرین ساده تر می گردد .
چکیده ای از سخنان حضرت آیت الله خامنه أی رهبر معظم انقلاب اسلامی :
در جامعه ورزشکار با سرباز از هم جدا نیست.
انقلاب ما می تواند خود را در این صحنه ها (بین المللی) نشان دهد.
امیدوارم که ورزش در کشور ما همچنان که هست بیشتر توسعه پیدا کند و در خدمت انسانیت قرار گیرد.
ورزش تامین کننده یکی از ابعاد وجودی انسان است ، یعنی پرورش استعدادهای جسمی و این استعدادهای جسمی در جای خود می تواند در خدمت جامع و در خدمت هدفهای انسانی قرار گیرد. در نتیجه ورزش یکی از مسائل اصولی و درجه یک جامعه است.
تا مسابقه نباشد ، مردم نسبت به ورزش تشویق نمی شوند و ورزش را درست نمی فهمند.
بایستی به جوانها برای ورزش کردن میدان داد.
من با حضور در میدانهای بین المللی کاملاً موافقم.
هیچ دلیلی ندارد که ما وقتی ورزشکار داریم ، در مسابقات جهانی شرکت نکنیم.
وظیفه مهم رسانه های گروهی این است که مردم را نسبت به مسئله ورزش توجیه کنند و آنها را نسبت به ورزش کردن تشویق نمایند.
در این روزگار مانند همه روزگارهای دیگر ورزش یک ضرورت برای جامعه ماست.
وظیفه اصلی دولت و مسئولان ورزش کشور این است که اشتیاق به ورزش و روح ورزشکاری و ورزش خواهی را در مردم زنده کنند.
ورزش برای جوانان امری لازم و برای افراد مسن امری واجب است. زیرا در پرتو آن ، انسان می تواند سلامتی خود را حفظ کند ، اعتماد به نفس خویش را افزایش دهد و در خود نشاط و شادابی و زیبایی را به وجود آورد.
کشوری که بخواهد خوب اداره شود و به اهداف خود برسد و نیز جامعه أی که بخواهد در دنیا سر افراز بماند و استقلال حقیقی را به دست آورده و عرصه های نبرد سیاسی ، اقتصادی و نظامی پیروز شود ، نیازمند مردمی سالم ، با نشاط و برخوردار پاز قدرت اراده و تصمیم گیری است که این همه از رهگذر توجه جدی به امر ورزش حاصل می شود.
امر به ورزش ، امر به معروف است.
تاریخ فرهنگ انسانها و جوامع مختلف ، ورزش را در قالب واژه های بسیار زیبا و در پاره أی از اوقات نه چندان زیبا که زشت و متنوع بیان داشته است. علم و فلسفه توسط ابزارهای ذهنی و عینی بررسی و محتوای مفاهیم آنها شناسایی و تعریف می شوند . اما روح ورزش تا کنون به وسیله بشر تصرف و کاملاً توجیه نشده است. اما ورزش به عنوا یک پدیده اجتماعی ویژگیهای خاص خود را دارد. شاید ورزش تنها پدیده أی در جهان باشد که در عین حالی که ورزشکار را تشویق می کند تا نهایت کوشش و جدیت خود را در اجرا به کار گیرد ، نهایت آرامش و فراغت خاطر را نیز از او می طلبد. ورزش انسان را به درجه خستگی مفرط می برد و لیکن در همان حال به بازسازی و بهداشت تن و روان او کمک می کند. ورزش از انسان شکل می گیرد و به انشا شکل و صورت انسانی می بخشد. جوهر ورزش و ماهیت آن ، به منزله کوشش و جهاد برای رسیدن به کمال و درجه خلوص ورزشکار در ارائه آنچه در توان دارد عالیترین تجلی فطرت اوست. او نباید این گوهر را هرگز ارزان عرضه کند. ورزش ارزشهای اخلاقی و اجتماعی را به انسان می آموزد و او را به آفرینش ارزشهای والای انسانی ترغیب می کند پس ورزش ذاتاً خوب است و امکانات انسان را برای خودشناسی و خداشناسی افزون می کند.
جو حاکم بر ورزش باید بر اساس ریشه های فکری و عقیدتی و دینی معنی دار شود و پیام آور نشاط ، شادی و سلامتی باشد. این جو را انسانهای ورزشکار خلق می کنند و به آن پیام و آرمان می بخشند. ورزش در ساخت شخصیت و قالب بندی خصیصه های انسانی بسیار توانمند است. لازم است یادآور شوم آنچه در ذیل می آید بخش کوچک و قابل توصیف از توانمندی ورزش است. شاید بتوان گفت بخش اعظم توانمندی ورش در شکل گیری شخصیت افراد در قالب الفاظ و واژه ها نمی گنجد و عبارات هرچند بلیغ باشند نمی توانند آن را به شکل واقعی توصیف کنند.
ورزش ، وسیله خودشناسی
برخورد انسان با ورزش هدفمند به او این فرصت را می دهد تا از مرزهای خود محوری وب خود خواهی گذشته و به کشف استعدادهای جسمی ، ذهنی و روانی خود بپردازد و به تجربه دریابد که ابعاد وجودی او در مجموع و به صورت یک کل تفکیک ناپذیر با ورزش درگیر است. مشارکت تنها با یکی از ابعاد وجودی میسر نمی شود ، هرگاه چنین شود او به تعبیر ما ورزشگر است و نه ورزشکار . ورزشگر از خود و دیگران بیگانه شده است و نسبت به آنچه در محیط فردی و اجتماعی او می گذرد بی تفاوت می شود و چه بسا رسالت انسانی خود را همراه با تعهداتش نسبت به دین و کشور به بوته فراموشی می سپارد و لذا در حوزه ورزش واقعی و پیام بخش ، انسان با تمامی وجود خود به کسب تجربه در زمینة مسئولیت ، جهاد ، پیروزی ، شکست و افسردگی هیجان وصبر می پردازد. ورزش باید انسان را به لحاظ جسمی و روحی آنقدر توانمند و ماهر کند که بتواند هوای نفس خود را با قدرت کنترل نماید. در واقع این توانایی اوست که به او بینش می دهد تا درست را از نادرست و حق را از باطل بشناسد و پیوسته به ندای وجدان و فطرت مذهبی خود پاسخی اسلام گونه وعملی خیر خواهانه ابراز و انجام دهد.
ورزش تمرینی برای زندگی واقعی
ورزش بخش مهمی از زندگی ما را می سازد. ورزش همانند یک نمایشنامه با ماسکهای طنز و خنده آور و یا تراژدی و حزن انگیز ارائه می شود. ورزش فاتح و مغلوب به وجود می آورد و در آن موفق و شکست خورده از هم متمایز می شوند. حالتهای هیجانی و عاطفی چه از نوع زودگذر و چه به شکل درازمدت در ورزش به وجود می آیند. این حالتهای هیجانی و عاطفی از هر نوعی که باشند یکی از ویژگیهای مهم آن ، واقعی بودن آنهاست. این حالات ساختگی و مصنوعی نیستند ، آنها جنبه هایی از زندگی واقعی هستند و تاثیر شگرفی در شکل گیری شخصیت ورزشکار دارند . باختن شرافتمندانه و برد با تواضع و فروتنی راه و روش رایج و تربیتی در ورزش است. ورزشکار بر اساس قضاوت و ارزیابی در مهارت ، فهم و درایت ، انضباط شخصی و اجتماعی سیمای خود را در ورزش آشکار می سازد و پیوسته رفتار او در داخل و خارج از زمین بازی و در زندگی واقعی در زیر ذره بین و قضاوت جوانان و مردم قرار می گیرد.
ورزش در گذران اوقات فراغت
پس از انقلاب شکوهمند اسلامی در ایران ، لزوم دگرگونی و نوسازی هدفها و روشهای آموزش تربیت بدنی و ورزش در کلیة نهادهای اجتماعی و مسئول ، بویژه در دانشگاه که آخرین فرصت رسمی در نظام آموزشی کشور است ، کاملاً محسوس است. بازده این دگرگونی و نوسازی باید رشد و توسعة استعدادهای جسمی و روانی دانشجویان را تسهیل کند و مقدمات حرکت و هدایت قشر روشنفکر و تحصیلکردة جامعه را به سوی کمال انسانی و اسلامی فراهم آورد.
هدف از طرح برنامه ها و انجام فعالیتهای ورزشی در سطح دانشگاهها و موسسات آموزش عالی ، رشد و توسعة جنبه های اخلاقی ، روانی و جسمانی دانشجویان به موازات تحصیل علوم و فنون دیگر است ، تا آینده سازان این نظام الهی بتوانند پس از فراغت از تحصیل در خدمت نهضت اسلامی قرار گیرند و موجبات ترقی و تعالی مادی و معنوی خود و جامعه را میسر سازند. امید است که دانشجویان از طریق درس تربیت بدنی در جریان فعالیتهای ورزشی و بهداشتی قرار گیرند و با کس مهارت های ضروری و حرکتی پس از فراغت از تحصیل همواره به سلامت جسمی و روانی خود توجه داشته باشند و ورزش کردن را بخشی از برنامة روزانة زندگی خود قرار دهند.
در جامعة کنونی ورزش به عنوان یک امر انسانی ـ تربیتی مورد توجه است و در بین تمامی اقشار اجتماعی بویژه دانشجویان به سرعت روی در توسعه و گسترش دارد. جامعه شناسان را عقیده بر این است که در شرایط زندگی ماشینی و افزایش ساعات فراغت ، ورزش را می توان به عنوان وسیله أی مطلوب برای تامین تفریح سالم و تجدید قوای افراد جامعه و نیز حفظ سلامت جسمی و روحی آنها مورد استفاده قرارداد. در زندگی امروزی از کارهای دشوار که با نیروی انسانی و با به کارگرفتن دست و پا و دیگر اندامهای بدن انجام می شد خبری نیست. اکنون بیشتر کارها در مقیاسی وسیعتر و کیفیتی مطلوبتر به وسیلة ماشین انجام می شود. از این رو ، انرژی ذخیره شده می تواند از طریق حرکت و ورزش قابلیتهای ذهنی و جسمی انسان را افزایش دهند. رهبران اسلامی و به ویژه پیامبر اکرم (ص) به سلامت و نیرومندی مسلمانان سخت توجه و علاقه داشته اند. آن حضرت می فرماید : « طوبی لمن اسلم و کان عیشه کفافا و قواه شدادا» خوشبخت کسی است که اسلام را پذیرفته و به قدر معاش خود در آمد دارد و قوای بدنش نیرومند است. علی علیه السلام می فرماید : « الصحه افضل النعم » سلامت بدن از بهترین نعمتهای الهی است. در چهارده قرن پیش ، یعنی زمانی که حضرت محمد (ص) در شبه جزیره عربستان دعوت خود را آشکار فرمود ، زندگی در دشتهای پهناور و خشک آن سرزمین به شیوة عشیره ای و بسیار دشوار بود. بادیه نشینان بناچار به دنبال برکة آبی که از بقایای باران تشکیل می شد یا برای یافتن علف ناگزیر از نقطه أی به نقطة دیگر کوچ می کردند . پیداست که در چنین شرایطی مردم برای تهیه قوت خود و خانواده به قدر کافی به فعالیتهای جسمی و حرکتی می پرداختند و با وجود این فعالیتها نیازی به ورزش کردن نبود . وانگهی انجام دادن هر کار ضروری ساعتها وقت آنها را می گرفت و به این ترتیب آنها غالباً چندان اوقات فراغتی نداشتند. با این همه ، پیشوای گرامی اسلام برخی از مهارتهای ورزشی و تفریحی را به منظور گذراندن اوقات فراغت برای هدفهای اجتماعی و نظامی و مذهبی به آنان تعلیم می داد. پیامبر اکرم (ص) علاوه بر تشویق مردم به شرکت در این گونه فعالیتها ، خود نیز در آنها شرکت می فرمود ؛ به طوری که روایت شده است ، روزی چند نفر از مشرکین برای سرقت گوسفندان مردم به اطراف مدینه رفته بودند. پیامبر و جمعی از یاران برای سرکوبی آنان بر اسبها سوار شدند و بر آنها تاختند. مشرکین با دیدن سواران اسلام به سرعت فرارکردند و از نظر دور شدند. در این وقت ابوقتاده ، یکی از یاران پیامبر به آن حضرت عرض کرد حال که دشمن برگشته و فرار کرده است ، اگر موافقت فرماید یک مسابقة اسب دوانی ترتیب دهیم. پیغمبر موافقت فرمود. مسابقه آغاز شد و سرانجام آن حضرت از همة یاران پیشی گرفت.
برخی از جامعه شناسان معتقدند که افزایش زمان فراغت از اختصاصات جامعة صنعتی است ، لیکن برخی دیگر بر این باورند که زمان فراغت در تمام مراحل زندگی بشر کم و بیش وجود داشته است.
فصل سوم ـ ورزش و سلامت
1ـ تغذیه و ورزش
بدن انسان برای بقای حیات و رشد و ترمیم بافتهای خود از موادی استفاده می کند که معمولاً از طریق هان و دستگاه گوارش به آن می رسد. این عمل را تغذیه می نامند. عمل تغذیه چهار کار اساسی در بدن انجام می دهد :
نیازهای بافتها را برای رشد برآورده می کند.
مواد لازم برای ترمیم و جایگزین کردن بافتهای فرسوده را تامین می کند.
نیروی لازم برای فعالیتهای جسمی و فکری را فراهم می کند .
تعادل فیزیولوژیکی دستگاههای مختلف بدن را تامین می کند.
غذای مصرف شده به وسیلة بافتهای بدن تجزیه می شود. تجزیة مواد غذایی در بدن تولید حرارت می کند و گرمای طبیعی آن حفظ می شود ( درجة حرارت بدن باید همیشه در حدود 37 درجه سانتیگراد باشد) . نیروی لازم برای فعالیتهای بدن نیز از تجزیة این مواد تامین می گردد. در حدود دو سوم از وزن بدن را آب تشکیل میدهد . روزانه به طور تقریب 5/2 لیتر آب از طریق پوست ، ریه ها ، عرق و ادرار از بدن دفع می شود. این مقدار آب باید از طریق نوشیدنیها و غذا تامین گردد. انسان می تواند مدتی بدون غذا زندگی کند ، ولی بدون آب بیش از پنج تا شش روز قادر به ادامة زندگی نخواهد بود.
کالری
ارزش مواد غذایی از نظر تولید نیرو با کالری نشان داده می شود. یک کالری عبارت است از مقدار گرمایی که باید به یک گرم آب داد تا حرارتش یک درجة سانتیگراد بالا برود. دانشمندان به تجربه نشان داده اند که :
تجزیة هر گرم چربی تقریباً 9 کالری تولید می کند.
تجزیة هر گرم مواد قندی یا کربوئیدرات 4 کالری تولید می کند
تجزیة هر گرم پروتئین 4 کالری تولید می کند.
مقدار کالریی که بدن برای کارهای روزانه لازم دارد در افراد مختلف با تغییر سن ، وزن ، جنس و نوع فعالیت متفاوت است. انسان هرچه بیشتر فعالیت کند کالری بیشتری مصرف می کند جدول شمارة یک مقدار متوسط کالری مورد احتیاج را برای افراد عادی در سنین مختلف نشان می دهد. البته مقدار کالریی که به بدن می رسد صرف واکنشهای داخلی و فعالیتهای خارجی بدن می شود. پس فردی که فعال تر است به همان میزان احتیاج بیشتری به کالری دارد.
|
ســــــــــن |
کـالــــــــــــری |
|
پسران 10 تا 12 ساله |
2400 تا 2500 |
|
دختران 10 تا 12 ساله |
2400 تا 2500 |
|
پسران 13 تا 14 ساله |
2800 |
|
دختران 13 تا 14 ساله |
2600 |
|
پسران 15 تا 16 ساله |
3200 |
|
دختران 15 تا 16 ساله |
2800 |
|
پسران 17 تا 20 ساله |
3800 |
|
دختران 17 تا 20 ساله |
3400 |
|
مردان با سن متوسط و فعالیت متوسط |
3000 |
|
زنان با سن متوسط و فعالیت متوسط |
2500 |
|
مردان با سن متوسط و فعالیت زیاد |
4500 |
|
زنان با سن متوسط و فعالیت زیاد |
3000 |
|
مردان با سن متوسط و بدون فعالیت (بازنشسته) |
2500 |
|
زنان با سن متوسط و بدون فعالیت (بازنشسته) |
2100 |
جدول 1: مقدار کالری مورد نیاز در سنین مختلف در یک شبانه روز
کالری اضافی که هنگام کار عضلانی لازم است ، از منابع کالری که در بدن ذخیره شده اند تامین می گردد. بنابراین اگر انرژی مصرف شده برای فعالیتهای روزانه بیشتر از انرژی کسب شده از طریق إذا باشد بدن مجبور است که این کمبود را از ذخیرة موجود در خود جبران کند و در صورت ادامة این عمل از وزن آن کاسته و لاغر می شود.
موادی که از ارزش غذایی مهم برخوردارند عبارتند از :
1ـ پروتئینها که صرف رشد و ترمیم بافتهای بدن می شوند و مقدار اضافی آنها احتمالاً به عنوان منبع انرژی در بدن ذخیره می شود.
2ـ کربوئیدراتها که شامل مواد قندی و نشاسته ها هستند و اولین گروه مواد غذایی هستند که تبدیل به انرژی می شوند.
3ـ چربیها که از طریق موادی مثل شیر و غذاهای سرخ کرده به بدن می رسند. مقدار زائد این مواد به صورت چربی در زیر پوست و محوطة شکم و دور کمر ذخیره می شود. ذخیرة بیش از حد چربی در بدن باعث بروز امراض قلبی و عروقی می شود.
ویتامینها
ویتامینها ترکیباتی هستند شیمیایی که برای سلامت و رشد و بقای حیات انسان ضروری اند. ویتامینها رشد طبیعی بافتهای مختلف بدن را تامین می کنند ، آنها همچنین باعث می شوند که اعصاب و عضلات به طور صحیح وظایف خود را انجام دهند. یک رژیم غذایی متعادل باید دارای کلیة ویتامینهای مورد نیاز بدن باشد ، ولی نکتة مهم این است که چند درصد از افراد دارای رژیم غذایی مناسب هستند.
تحقیقات نشان داده است که اگر ویتامینها در رفتار و شخصیت افراد نیز اثر می گذارد. بی اشتهایی ، تحریک پذیری ، بی خوابی از جمله عوارضی است که به واسطة کمبود ویتامینهای C,B1,B2 در رفتار شخص پیدا می شود. برای پیشگیری از کمبود ویتامین در بدن باید سعی شود که حتی الامکان میوه و سبزیجات را به صورت تازه و خام مصرف کرد و رژیم غذایی متنوع داشت . جدول شمارة 2 نام و منابع و اثرات ویتامینهای مهم را نشان می دهد.
| دسته بندی | صنایع |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 52 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 85 |
مقدمه |
1 |
فصل اول: شناخت ملزومات کارگاه |
2 |
|
1. شناخت چوب |
3 |
|
2. شناخت ابزار |
5 |
|
3. شناخت مواد |
16 |
فصل دوم: شناخت رشته های آموزشی و میزان فضای لازم |
18 |
|
1. معرق |
19 |
|
الف) شناخت |
19 |
|
ب) ابزار و مواد |
19 |
|
ج) فضای لازم |
19 |
|
2. منبت |
21 |
|
الف) شناخت |
21 |
|
ب) ابزار و مواد |
21 |
|
ج) فضای لازم |
21 |
|
3. مشبک |
23 |
|
الف) شناخت |
23 |
|
ب) ابزار و مواد |
23 |
|
ج) فضای لازم |
23 |
فصل سوم: ویژگی های کارگاه |
24 |
|
1. مشخصات کارگاه |
25 |
|
الف) وسعت کارگاه |
25 |
|
ب) روشنایی و تهویه |
26 |
|
ج) تأسیسات کارگاهی |
28 |
|
د) طراحی فضای ساختمانی کارگاه |
30 |
|
2. بررسی ضوابط و استانداردهای اجزاء کارگاه |
31 |
|
الف) توضیحات |
31 |
|
ب) مراحل تهیه سرانه فضاها |
32 |
|
ج) احکام فضایابی |
35 |
فصل چهارم: ارائه طرح |
36 |
|
1. ارائه آلترناتیو و بررسی محاسن و معایب |
37 |
|
2. ارائه طرح بهینه و بررسی محاسن |
57 |
|
نتیجه گیری |
60 |
|
فهرست منابع و مأخذ متن |
62 |
|
فهرست منابع تصاویر |
64 |
|
گزارش کار عملی |
65 |
|
فهرست منابع تصاویر کارعملی |
67 |
استانداردهای آموزشی کارگاه های چوب صنایع دستی
مقدمه:
پرداختن به موضوع کارگاه های چوب برای دانشجویان رشته صنایع دستی از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. لیکن با توجه به اهمیت زیاد آن تاکنون مورد بررسی قرار نگرفته است. نگارنده با طرح موضوع توجه بیشتری به این امر مهم ملزوم داشته که اهم توجه به فضاهای لازم و استانداردها می باشد با این اوصاف، این دلایل باعث شدند تا نگارنده، با بررسی استانداردهای موجود در کارگاه ها، کارگاهی با فضای ایده آل را معرفی نماید.
در پایان از تمام عزیزانی که در گردآوری مطالب رساله، همچنین کارهای عملی از هیچ تلاش و کوششی دریغ نکردند، سپاسگزاری می نمایم.
دی ماه 82
شناخت ملزومات کارگاه
1. شناخت چوب
چوب یکی از اصلی ترین و قدیمی ترین مصالح بوده است. انسان نخستین طریقه شکل دادن به چوب را برای ساخت و تهیه ابزار مختلف فرا گرفت. ابزار و وسایل چوبی نخستین و حتی ساختمان ها و تزئینات چوبی ادوار ماقبل تاریخ، نشانگر اهمیت چنان ماده ای است که قبل از فلز و همزمان با سنگ در اختیار بشر درآمده و از آن در راههای مختلفی مثل تهیه ابزار و مایحتاج زندگی، سلاح، ساختمان و … استفاده کرده است.[1]
فرانک لوید رایت پس از طراحی خانه داروین در شیکاگو در مورد مصالح به کار رفته در طراحی این ساختمان (که عمدتاً چوب است) می گوید:
«چوب صمیمانه ترین و اساسی ترین مصالح است. انسان عاشق پیوند با آن است، دوست دارد آنرا لمس کند و دیدن آن را خوش می دارد».[2]
چوب طبیعی پیچیده دارد. مثلاً چوب درخت بالزا، که قابلیت شکل پذیری زیادی دارد، جزو چوب های سخت محسوب می شود. اما چوب درخت شوکران که درساخت ستون های خانه کار برد دارد، از انواع چوب های نرم به شمار می آید. از طرفی دیگر درختان بلوط همگی دارای چوب سخت می باشند. چوب به رغم ظاهر جامد و محکمش، زنده است و لایه های درونی آن رشد می کنند.[3]
چوب ها با درجه اهمیتی که در صنعت و هنر دارند، باید مورد توجه و نگهداری های ویژه قرار گیرند. در نگهداری چوب ها، توجه به نکاتی چون حفاظت در برابر آفتاب، باران و آفات و همچنین کنترل میزان رطوبت هوا، اهمیت بسیاری دارد.
2. شناخت ابزار
اره فلکه:
بیشتر جهت برش چوبهایی با ضخامت زیاد به کار می رود.
اره فلکه به لحاظ وزن زیاد، داشتن جثه بزرگ، عدم توانایی جابجایی در سطح کارگاه و نیاز به چاله خاک اره، باید در قسمتی از کارگاه که مناسب شرایط برش با این اره می باشد، جاسازی و ثابت شود.[4]
اره چکشی:
یکی از ابزار برش است که قابل حمل و نقل است و نیاز به فضای ثابتی ندارد و دارای دو نوع عمود بر و افقی بر می باشد[5]. (تصویر شماره 1)
تصویر شماره 1- اره چکشی عمودبر
اره فارسی بر:
از این اره برای برش های 45 درجه استفاده می شود، نوع دستی آن قابل حمل و نقل است ولی نوع برقی آن نیاز به فضایی دارد تا در آن ثابت شود. (تصویر شماره2)
تصویر شماره 2- اره فارسی بر از نوع دستی
سنباده دیسکی:
شامل صفحه ای دوار و متصل به موتور می باشد که روی آن سنباده ای قرار دارد و با حرکت دورانی خود سطح کار را سنباده می زند.[6]
این ابزار به جهت ایجاد گرد و خاک باید در فضایی جداگانه استفاده شود. همچنین دستگاه سنباده دیسکی قابل حمل و نقل می باشد.
سنباده لرزان:
عمل سنباده زنی را از طریق لرزش خفیف کف، که ورقه سنباده به آن متصل شده، انجام می دهد[7]. این وسیله قابل حمل و نقل می باشد. (تصویر شماره 3)
تصویر شماره 3- سنباده لرزان
سنباده نواری:
از این دستگاه برای سنباده قطعات مسطح و قطعات کوچک استفاده می شود[8]. (تصویر شماره
تصویر شماره 4- سنباده نواری
ماشین سنگ:
برای تیز کردن مغار و مته و … استفاده می شود[9]. ماشین سنگ باید بر روی یک میز ثابت شود. (تصویر شماره 5
ماشین چند کاره:
دستگاهی است که بر روی آن رنده، دریل، اره و در بعضی از انواع آن سنباده وجود دارد. این دستگاه نیاز به فضایی دارد که در آن ثابت شود.
ماشین کف رند:
برای برداشتن لایه ای نازک یا ضخیم از روی چوب به منظور صاف شدن، باریک شدن و … استفاده می شود.[10] این دستگاه احتیاج به فضایی دارد که در آن ثابت شود. (تصویر شماره 6)
ماشین گندگی:
برای یک ضخامت کردن چوب ها از این دستگاه استفاده می شود. این دستگاه نیز باید در فضایی ثابت شود. (تصویر شماره 7)
دریل:
از این دستگاه برای ایجاد سوراخ استفاده می شود. و شامل دو نوع دستی و برقی می باشد، همچنین قابل حمل و نقل است.
منگنه زن:
وسیله ای است که با استفاده از نیروی خارجی، یک اتصال موقت به نام سوزن بر روی کار بوجود می آورد.[11] این دستگاه قابل حمل و نقل می باشد.
پیستوله:
وسیله ای جهت پاشیدن رنگ می باشد و چون در هنگام پاشیدن رنگ امکان ریختن رنگ در اطراف کار وجود دارد، نیاز به فضایی جدا از سایر فضاهای کارگاه دارد. ضمناً این عمل باید در فضایی انجام شود که گرد و خاک وجود نداشته باشد زیرا گرد و خاک بر روی رنگ می نشیند و ایجاد ناهمواری در سطح رنگ شده می نماید. (تصویر شماره9)
تنگ دستی (پیچ دستی):
برای محکم کردن قطعات و همچنین برای بستن کارهای بزرگ و سنگین استفاده میشود[12] این وسیله قابل حمل ونقل است. (تصویر شماره 10)
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 114 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 81 |
فهرست
|
عنوان |
صفحه |
|
فصل اول |
1 |
|
کلیات |
1 |
|
مقدمه |
1 |
|
بیان مسئله |
2 |
|
ضرورت و اهمیت تحقیق |
3 |
|
اهداف تحقیق |
4 |
|
سؤالات تحقیق |
5 |
|
تعاریف عملیاتی واژه ها |
6 |
|
خلاصه فصل |
7 |
|
فصل دوم |
8 |
|
پیشینه تحقیق |
8 |
|
مقدمه |
9 |
|
کودک، کتاب، مطالعه |
12 |
|
تدارک محیط مناسب برای مطالعه |
14 |
|
اصول مطالعه و تحقیق و فراگیری بهتر آن |
15 |
|
اصول قبل از شروع مطالعه و تحقیق |
15 |
|
روشهای مطالعه |
17 |
|
فنون خواندن اجمالی |
17 |
|
روش سریع خواندن |
18 |
|
روش خواندن تجسمی |
18 |
|
روش خواندن انتقادی |
18 |
|
روش خواندن عبارت تکراری |
19 |
|
روش دقیق خواندن |
19 |
|
خواندن به عنوان یادگیری |
20 |
|
فعالیت و خواندن |
21 |
|
خواندن فعال |
21 |
|
زمان خواندن و تحقیق |
22 |
|
اهداف خواندن |
23 |
|
خلاصه فصل دوم |
23 |
|
فصل سوم |
24 |
|
روش اجرایی تحقیق |
24 |
|
مقدمه |
25 |
|
روش تحقیق |
25 |
|
جامعه آماری |
25 |
|
نمونه آماری |
25 |
|
ابزار تحقیق |
26 |
|
روشهای آماری |
26 |
|
متغیرها |
26 |
|
توضیح روشهای آماری |
26 |
|
فصل چهارم |
28 |
|
تجزیه و تحلیل آماری |
29 |
|
جداول تجزیه و تحلیل آماری |
30 |
|
فصل پنجم |
50 |
|
مقدمه |
51 |
|
خلاصه پژوهش |
52 |
|
نتیجه گیری |
52 |
|
محدودیتها |
52 |
|
پیوست |
53 |
|
پرسشنامه |
54 |
|
فهرست منابع |
57 |
فصل اول
کلیات
مقدمه:
ایجاد علاقه به مطالعه و تحقیق و تشویق آن مدت زمان طولانی است که در سر لوحه برنامه های توسعه و پیشرفت کتاب قرار گرفته است. اگر چه دانستن آمار بی سوادان دنیا آسان است اما اطلاعاتی مناسب از بزرگسالان با سوادی است که دست به مطالعه کتاب، مجله، روزنامه نمی توانند و از تعداد شاگردان مدارسی که غیر از کتابهای درسی مطالب دیگری نمی خوانند در دست نیست، چرا که خواندن و مطالعه به یک نوع ختم نمی شود بلکه دارای انواع زیادی است که از طرفی عادت به مطالعه با در نظر گرفتن گروه سنی، سطح آموزشی و زمینه های فرهنگی و اجتماعی بسیار متفاوت است( استیگر، ترجمه شکوفی 1377)
در دنیای امروز متغیر قرن بیستم که در هر لحظه در زمینه های متفاوت علمی، هنری، سیاسی، اقتصادی و… یک اتفاق تازه ای پدید می آید اهمیت و ضرورت مطالعه نمودار می شود در این عرصه پر ماجرا انسانها هستند که رقابت می کنند. کتاب و مطالعه و تحقیق در جهان کنونی دیگر کار افراد ویژه ای نیست، حجم اطلاعات و مطالب در شاخه های علمی مختلف به گونه ای است که حتی برای رفع کوچکترین نیاز فردی و یا شغلی باید مقدار زیادی وقت صرف نمود امروزه به اثبات رسیده است کسی که سخن گفتن فرا گرفته باشد به مشکلات نا محدودی فائق آمده که قدرت بزرگترین رایانه های ساخت بشر را پشت سر نهاده است.
بهبود کیفیت خواندن و تحقیق مانند سایر توانائیهای آموختنی امری است که از راه تمرین و ممارست حاصل شود(طوسی 1371)
فرا گرفتن به کمال، مستلزم احراز عادت های تازه ای چه در نحوه اندیشه و چه در شیوه های عمل می باشد. امروزه بهبود اوضاع مطالعه و افزایش سرعت خواندن و درک مطلب یکی از اقدامات مهم آموزش به حساب می آید. تحقیقات مربوط به مطالعه و تحقیق که تقریباً شاخه جدیدی از علم می باشد کلیه رمزهایی را از این امر فراهم آورده است که هم برای فرد و هم برای جامعه مفید است. سه عامل لازمه و توفیق در فرا گرفتن است: 1- شایستگی که گاه به عنوان هوش و استعداد از آن یاد می شود.2- علاقه به مطالعه که معمولاً بر اساس ادراک صحیح از اهداف و مقاصد آینده پدید می آید.3- شیوه های مطالعه. ( اوتیس و موریس ترجمه آل رسول 1363)
بیان مسئله
در این پژوهش علاقه به مطالعه و تحقیق به عنوان یک موضوع و مسأله اجتماعی در میان جامعه،خصوصاً منتشر دانشجو مورد بررسی قرار می گیرد مطالعه به مثابه آئینه فرهنگ یک جامعه است به این معنا که مطالعه و تحقیق نمودن و اهمیت آن تا حد زیادی معرف فرهنگ آن جامعه است. مطالعه یک امر اکتسابی است که افراد از طریق مختلف و بر حسب شرایط و محیط اجتماعی و سیاسی خود سبک می کنند متأسفانه در کشور ما حتی در مراکز علمی و آموزشگاهی این مسأله از توجهات لازم و کافی برخوردار نیست (استیگر ترجمه شکوهی 1377)
در جهان متمدن همه کودکان به آموزشگاه می روند و برخی از آنها به دانشگاه راه می یابند و عده بسیاری که به آموزش رسمی ادامه نمی دهند با گوش دادن به برنامه های رادیویی و خاندن روزنامه و مجلات مورد علاقه خود به نحوی به مطالعه می پردازند. هر طرح کلی ناچار باید فشرده و تا اندازه ای گزیده و چکیده باشد از بررسی کامل فعالیتهای مربوط – مطالعه به یک کتاب بزرگی پیرامون روانشناسی انسانی نیاز دارد تا که پیرامون انسان و طبیعت او به بررسی و پژوهش بپردازد ( میس ترجمه فرهمند پور 1368)
پژوهشگر بر مبنای پژوهشها و تحقیقات انجام شود و منابع موجود در این رابطه مشتاق گشته که تحقیق در این زمینه در بین دانشجویان پسر و دختر رشته مدیریت و برنامه ریزی دانشگاه آزاد اسلامی ( واحد رودهن) انجام دهد تا نقش عوامل مختلف و چتر فلسفی حاکم بر جامعه در این رابطه مشخص و معین نماید.
ضرورت و اهمیت تحقیق
انسان در پی آن است که تا سطح زندگی خود را حفظ و بهبود بخشد. خواست انسان تنها آن نیست که با فرزندان خود زندگی جاودانه کند. بلکه او می خواهد زندگی فرزندانش بهتر از زندگی خود او باشد، دانشجو می خواهد مطالعاتش در خدمت این سطح عالیتر زندگی می باشد و در لذت بردن از زندگی او را کمک کند( میس، ترجمه فرهمند پور 1368)
ضرورت و اهمیتی که تحقیقات در هر زمینه ای دارند بیانگر آن است که می تواند مسأله و مشکلات را هر چه بهتر شناسایی و راهکارهائی برای نشر و توسعه آنها ارائه داد. از آنجا که مطالعه و علاقه به آن نمایانگر فرهنگ و تمدن جامعه و دولت است لذا در این پژوهش تلا ش می شود که با بهره گیری از تمامی امکانات و ابزار مناسب و با استفاده از منابع و کتب علنی مختلف سعی در روشن نمودن مسأله مورد تحقیق نمود تا مسبب حرکتی جهت دار به سوی رشد و پویایی در قشر محصل خصوصاً اقشار دانشجو گردد.
اهداف تحقیق
هدف کلی بررسی راههای مؤثر بر میزان افزایش رغبت و علاقه جهت مطالعه و تحقیق در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی ( واحد رودهن)
اهداف جزئی
1- تعیین میزان رغبت و علاقه دختران و پسران دانشجو به مطالعه و تحقیق.
2- تشخص نمودن عوامل مثبت و منفی در میزان رغبت و علاقه دانشجویان نسبت به مطالعه و تحقیق
3- اولویت بندی و درجه بندی عوامل آموزش در تعیین میزان رغبت و علاقه دانشجویان به امر مطالعه و تحقیق
4- شناخت روشهای آموزشی که موجب رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق می گردد.
فرضیه های تحقیق
1- جامعه نقش مهمی در میزان رغبتو علاقه دانشجویان به مطالعه دارد.
2- نقش طبقه بندی اجتماعی دانشجویان در میزان رغبت و علاقه آنها به مطالعه و تحقیق مؤثر است.
3-خانواده از عوامل مهم در ایجاد میزان رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق می شود.
4-مکان و فضای آموزشی مطلوب دانشگاهی موجب افزایش میزان رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق می شود.
5-شرایط تحصیلی نامتناسب موجب کاهش میزان رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق می شود.
6-عدم صلاحیت علمی و علاقة شغلی استادان از عوامل مؤثر در میزان رغبت و علاقه دانشجویان به شمار می رود.
7-رسانه های گروهی و مطبوعات می تواند موجبات افزایش رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق گردند.
سؤالات تحقیق
1-آیا جامعه نقش مهمی در میزان رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق دارد؟
2-آیا نقش جامعه اجتماعی دانشجویان در میزان رغبت و علاقه آنها به مطالعه و تحقیق مؤثر است؟
3-آیا خانواده از عوامل مهم در ایجاد رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق محسوب می شود؟
4-آیا مکان و فضای آموزشی مطلوب دانشگاهها موجب افزایش میزان رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق می شود؟
5-آیا شرایط تحصیلی نامتناسب موجب کاهش رغبت و علاقة دانشجویان به مطالعه و تحقیق می شود؟
6-آیا عدم صلاحیت علمی و علاقه شغلی استادان از عوامل مؤثر در میزان رغبت و علاقة دانشجویان به شمار می رود؟
7-آیا رسانه های گروهی و مطبوعات می توانند موجبات افزایش رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق گردند؟
تعاریف عملیاتی واژه ها
برای روشن شدن موضوع و قابل درک و فهم بودن کلمات و لغات به کار رفته در این پژوهش لازم است به تعاریف چند پیرامون اصطلاحات، رغبت، علاقه، مطالعه و تحقیق بپردازیم.
-رغبت: کلمة رغبت از راغب بودن می آید. یعنی انگیزه و هدفی که به فرد نیرو می دهد جهت انجام کار.
-علاقه: یک آمادگی روانی یا شناختی است که از تمرکز و ترکیب مجموعه ای از احساسات و هیجانها در بارة موضوعی معین به وجود می آید.
-مطالعه: مطالعه یا خواندن عبارتست از ارتباط کلی فرد با اطلاعات سمبولیک ـاطلاعاتی که با علائم و ناشنه های گوناگون القا می گردد) موجود در جنبة بصری یادگیری که از طریق 1-تشخیص 2-جذب 3-ادراک (یا ادراک درونی) 4-درک نهایی (ادراک خارجی)
5-ضبط (حفظ) 6-یاآوری 7-ارتباط یا به کارگیری الف – کتبی ب- شفاهی ج – تصور چ- تفکر حاصل می شود.
مطالعه همان خودآموزی است یعنی مطالعه عملی است که خود شخص آن را هدایت می کند.
-تحقیق: عبارتست از یک برنامه و یا مجموعه ای از جستجوهایی است که با اجرای ان محقق قادر می گردد تا به شکل یا مسئله مورد مطالعه پاسخ قابل قبول بگوید. و برای تحقیق و پژوهش محقق مراحل زیادی را می گذراند و از ابزار وسائل استفاده می کند تا به هدف خود برسد.
به نظر محقق مطالعه و تحقیق شیوه ای است هدایت گرانه و مرتبط با اطلاعات گوناگون که از طریق مختلف درفرآیند یادگیری برای هدفی خاص ایجاد می شود.
خلاصة فصل
در پایان این فصل پژوهشگر لازم می داند ضمن بیان نمودن اهمیت اهداف و موضوع تحقیق بر نقش حساس و کلیدی آن در شرایط و اوضاع کنونی جامعه خویش و جهان بشری اشاره کند. بنیان هر جامعه را علم و دانش تشکیل می دهد و اگر زمانی جامعه در این زمینه دچار کمبود و نقصان گشت کل بنیان آن جامعه دچار تزلزل می گردد، لذا این موضوع با داشتن چنین اهمیتی باید مد نظر همه افراد جامعه قرار گیرد و با گسترش فرهنگ مطالعه در جامعه و شکوفاسازی افراد خصوصاً استعدادهای نهانی سعی در پیشرفت و ترقی کشور و جامعه داشته باشیم و در جهت کمال انسانی گام برداریم.
فصل دوم:
پیشینة تحقیق
مقدمه
به طور کلی می توان گفت که خواندن و مطالعه از دیرباز حتی به روایاتی مختلف از زمان خلقت انسان وجود داشت. زمانی که حضرت آدم (ع) به واسطة سرپیچی از فرمان الهی از بهشت بیرون شد پس از سالها ناراحتی و گریه به فرمان خداوند توسط فرشتة مقرب الهی به او کلمات استغفار آموخته شد تا بدین وسیله طلب بخشش نماید این حرکت با به وجود آمدن خط در میان انسانها رونق یافت و در پی آن زبانهای مختلف شکل گرفت از طرف دیگر امامان و پیشوایان اهل دین اهمیت و ارزش زیادی نسبت به این مسئله داشتند، چنانچه مولای متقیان حضرت علی (ع) می فرماید (هرکس به من جمله ای بیاموزد مرا بندة خویش ساخته است) در هر زمان بسته به شرایط و اوضاع حاکم بر جامعه مطالعه و کسب علم شدت و یا تضعیف می شد. در عصر حاضر (عصر صنعتی شدن) و عصر رونق و پیشرفت آموزش از اولویت خاصی برخوردار است. هر جامعه با اتخاذ نظامها و متدهای آموزشی و پرورش برتر سعی در سبقت و کمال انسانی هستند. جامعه ای پیروز و سربلند خواهد بود که به سلاح علم و دانش برتر و بهتر مجهز باشد و این امر مستلزم مطالعه و تحقیق و آگاهی افراد و جامعه در زمینه های گوناگون است. به نقل از کتب در ورایات معتبر اشتغال به درس و کتاب به زمانهای بسیار قبل برمی گردد. منصب نبوی پس از آدم الوالبشر و فرزندش شیت به حضرت ادریس رسید دو مختصات نبوی و اسم اعظم و مقام وصایت نصیب وی گردید. علت نامگذاری آن حضرت به ادریس نیز در روایات، کثرت اشتغال وی به درس و کتاب ذکر شده است وی اولین کسی بود که خط نوشت، جامه دوخت و علم خیاطی را تعلیم داد. آن حضرت را منشاء علم بسیاری از علوم مانند نجوم، حساب، هتدسه، هیئت و ... دانسته اند. ادریس (ع) سیاست و اداب تمدن و قوانین ممکلتی را به مردن یاد می داد. همچنین طرز ادارة شهرها و ساختمان سازی را به مردن آموخت و بر اثر تعلیمات آن حضرت 188 شهر برروی کرة زمین بنا گردید. (قصص قرآن، رسولی محلاتی 1377)
در کشور ایران در 25 سال اخیر توجه بیشتری به مسئله لزوم مطالعه و تحقیق و ایجاد عادات به مطالعه شده است. مقدار کتابخانه های عمومی در شهرها رو به افزایش است با تصویب قانون کتابخانه ها لزوم تشکیل کتابخانه های مدارس ایجاد و ادارة استفاده از آن در چند ماه مشخص شد و پیشرفت و ازدیاد آنها تا حدودی تامین شد. اما طبق آخرین آماری که چندی قبل از طرف یونسکو منتشر شده بود میانگین زمان مطالعه در شبانه روز در کشورهای مختلف بیان شده بود. ژاپن و آلمان را 4 ساعت ذکر کرده است و ایران، کشوری که زمانی پرچمدار علم و ادب و خطة دانشمندان و اندیشمندان بوده است این رقم به 2 دقیقه نزول کرده است (دارو، ترجمه حکیم جوادی 1377)
کتاب سازنده توسعه دهندة فرهنگ نخبگان است ادیانی که تا به امروز دوام آورده اند و صاحب کتاب بوده اند و جامعه ای که به کتاب اهمیت و اعتباری می دهد و در نشر و توسعه و توزیع آن سرمایه گذاری می کند، جامعه است که به پژوهش و تحقیق بها می دهد آن جامعه فرهنگی برپا و سازنده دارد. کتاب چه در زمینة شعر و قصه و چه در مضامین آموزشی و علمی می تواند نقض مؤثر در رشد و تربیت صحیح کودکان بازی می کند (خوش نظر، 1372)
محمود حکیمی نویسندة کتاب نوجوانان در بارة کتاب این چنین می نویسد: «کتاب خودب می تواند در درک کودکان و نوجوانان شوق پرس و جو و کنجکاوی فراهم کند و او را به جهان انسان بودن یعنی دنیای دانستن و آزاد زیستن رهبری کند» (خوش نظر 1372)
جوامع پویا در ازدیاد کنابخانه ها سهمی دارند وجود کتابخانه منشاء پیشرفت جامعه و انتقال افکار و تجربیات و نجات کشورها از خطرات است کسانیکه اوقات فراغت خود را به کتابخانه کب روند از ضعف و پریشانی روح در امان هستند و آرامش بیشتری در زندگی دارند. کتابخوانی علاوه بر استفاده علمی و اخلاقی بهترین سرگرمی و تفریح سالم است. پیشرفت کشورها را می تواند بتیراژ کتابها و کیفیت آنها و مقدار مطالعه کنندگان مورد بررسی قرار داد. همچنین می تواند گفت که کتاب رابطه مستقیمی با رشد فرهنگی آن جامعه دارد. برای هرچه بیشتر شرکت کردن دانش آموزان در مسابقات فرهنگی و هنری و نیز شرکت مداوم در کتابخانه های مدارس و یا کتابخانه های عمومی باید انگیزه مطالعه را در آنان ایجاد کنند همچنین کتابخانه های مدارس را در نظر شرکت دانش آموزان در آن فعال کرد.
(رفوث و همکاران ترجمه فرازی 1375)
یکی از اموری که هر جوینده اهل علم و دانش با آنان سر و کار دارد و همواره در طول زندگی به ان نیازمند است مطالعه و تحقیق و تداوم و افزایش مطبومات و اطلاعات است. اگر علم و. دانش اندک انسان با مطالعه و فراگیری و تحقیق و جستجو تکمیل نگردد و به آگاهی علم و دانش بگذرد و از حقایق یا عالم هستی با خبر و از آنها بهره مند گردد. در میان اقشار مختلف مردم کسانیکه به امر خطیر و ظریف تعلیم و تربیت و سازندگی و پرورش انسانها سر و کار دارند نیاز بیشتری به مطالعه و کسب علوم و معارف علمی و معنی دارند. (رفوث و همکاران ترجمه زازی 1375)
سخنی چند از بزرگان در باره مطالعه کتاب:
|
کتاب باغ و بوستان دانشمندان است |
(حضرت علی) |
|
در دنیا لذتی که با لذت مطالعه برابری کند نیست |
(تولستوی) |
|
هرکه مدرسه ای ایجاد کرد زندانی را خراب کرد |
(ویکتور هوگو) |
|
کتاب بنیاد تمدن است، کتاب بر عالم تمدن فرمانروائی می کند. |
(ولتر) |
|
کتاب بوستان خرمی است که گلهای آن از سلیقه بزرگان می روید |
(حافظ) |
کودک، کتاب، مطالعه
در عصر ما، ذکر این نکته که تا چه حد کتاب و کتابخوانی موجبی برای رشد دینی، اخلاقی، فرهنگی . عقلانی آدمی است، نمی نماید. زیرا همه می دانتد که کتابهای مفید و سودمند یکی از مهمترین ابزار رساندن پیام و استقلال فرهنگ و تمدن برشی به نسل دیگر است. با تأیید نقش مؤثر کتاب در زندگی فردی و اجتماعی و حرکات کمالی آدمی آنچه مهم است وجود نویسندگانی اسن که رسالت و تعهد خود را تسهیل و سیر صعودی کامل انسانی و ارج معنوی اش را احساس کنند و بدانند که چه و چگونه و برای چه کسی کتاب را می نویسند. و بر خوانندگان است که بدانند چه کتابهایی بخوانند و چگونه بخوانند تذکر این نکته لازم و ضروری است که مبادا در میان ضرورت کتاب و کتاخوابی غلو کنیم زیرا باید تا آن حد به کتال خواندن اعتنا داشت که ادمی را از تفکر بازنگیرد و در حقیقت کتاب آدمی را از خود نگیرد (آشوری 1374)
میلورال تبلچور در سال 1969 منشی بخش کودکان انجمن کتابداران امریکا بود توجهش بر امر ترجمه جلب شد و در این مورد دست به تحقیقاتی زد. او در صدد بود نظر اروپائیان را در بارة کتابهای انگلیسی و ادبیات امریکا بداند و در ضمن در بارة آنچه که امریکا از آثار اروپائی چاپ و منتشر می شد نیز نظریابی کند.
نتیجه این تحقیق معلوم داشت که در دنیای کودکان نیز همیشه بهترین و مناسبترین کتابها مورد استفاده و نشر قرار نگرفته اند (لویتیس و موریس ترجمه آل رسول 1363)
بزرگترها در انتخاب کتاب برای کودکان نیاز نیاز خداپسندانه جامعه بشیتر از نیازها و خواسته های کودکان در نظر دارند و هر یک ذوق و سلیقه ای خاص خود را دارند. و خوش آمدن و بد آمدن آنان از کتابی، غالب بر اساس تجربه و خواسته های بزرگسالی خودشان است به احتیاجات کودکان، حال آنکه با توجه به خصایص کودکان و نوجوانان و نیازهای این مراحل از زندگی آدمی، کتابی مفید است که محتوایش صلاح آنان را ابلاغ کند و مطلب آن چیزی باشد که در حضور بگنجد و با معاینه و مشاهده بتوان آنان را حاصل کرد شاید این نکته که گفته اند:
بچه ها را در حصار کتاب قرار دهید و با فزونی خاص زمینه را برای علاقمندی آنان به کتاب و کتابخوانی فراهم کنید برای آن است که آنچه به او ارائه می دهیم پسند بزرگترهاست.
حال آنکه کودکان از بدو تولد مطلوباتی دارند که در پی آنها می گردند و آنها را می جویند اگرچه آنچه را که می خواهند به ایشان ارائه دهیم خود به مطالعه راغب خواهند شد آنچه مهم است این است که خواسته های کودکان هیچ گاه رها نشود و غیر از دنیای آنها چیزی موضوع قرار داده نشود. (آدله و درون، ترجمة صراف تهران 1374)
بررسی نتایج تحقیقاتی که در اتریش بر بیش از 40000 شاگرد در مدرسه انجام شد نشان می دهد که یکی از عوامل در پرورش عادات واقعی به مطالعه ارتباط دادن مطالب خواندن است. به مهارت بچه ها در خواندن در مراحل سنی مختلف برای جوابگوئی این نیاز لازم است که:
اولاً: درج مشکل بودن مطالب خواندنی به وسیله یک فرمول خاص معلوم می شود.
ثانیاً: سن خواندن هر شاگرد معلوم شده است سنی که اغلب با سن تقریبی او فرق دارد. (اوتیس و موریس ترجمة آل رسول 1363)
تدارک محیط مناسب برای مطالعه
ایجاد محیطی که برای مطالعه شخص شما مناسب باشد اهمیت بسیار دارد. عناصر تشکیل دهنده یک محیط کاملاً مناسب برای مطالعه و تحقیق برای همه یکسان نیست و هرکس باید خود آنها را کشف و تعیین کند. برای نیل به این مقصود ابتدا باید اطاقی مختص مطالعه تعیین کنید. اطاقی را انتخاب کنید که هر روز در هر صورت امکان در ساعتهای معینی از روز، در اختیار شما باشد، زیرا استفاده از یک مکان ثابت سبب آمادگی ذهنی برای تمرکز حواس در حین مطالعه می شود این اطاق باید دارای شرایطی باشد، آن باید از بروز هر صدا و سایر موجباتی که به از هم گسیختگی حواس می شود دور باشد، جریان هوای تازه در اطاق تأمین باشد، درجة حرارت اطاق را ملایم نگهدارید و برای اطاق مطالعه نور مناسب در نظر بگیرید. میزی که برای مطالعه از آن استفاده می کنید باید راحت و به حد کافی بزرگ و جادار باشد، سطح میز نباید براق باشد چرا که این امر موجب انعکاس نور در چشم و سرانجام سبب خستگی شدید می شود، ایستایی را که موجب انحراف حواس است از روی میز بردارید. برای تحقیق باید محیطی و افرادی را انتخاب کنید که مناسب باشند، بدانید که آن محیط برای تحقیق کار شما محیطی مناسب است و یا آن افراد با شما همکاری دارند یا نه و اطلاعات کافی برای پاسخگویی به سؤالهای شما دارند (اونیس و موریس، ترجمنه آل رسول 1363)
| دسته بندی | مدیریت |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 141 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 117 |
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول. 1
طرح تحقیق. 1
1- مقدمه: 2
2- بیان مسئله: 3
3- ضرورت انجام تحقیق. 5
4- فرضیههای تحقیق: 6
5- اهداف مورد نظر برای انجام تحقیق. 7
6- روش تحقیق: 7
1- جامعه آماری: 7
2- نمونه گیری: 8
3- محدودیتها و مشکلات انجام تحقیق. 8
4- پیشینه تحقیق. 8
5- تعریف واژههای تخصصی مورد استفاده در تحقیق: 9
فصل دوم. 11
پیشینه تحقیق. 11
بخش اول: مبانی نظری مرتبط به «فیروزه». 12
2-1-1- مختصری در مورد تاریخچه جواهرات.. 13
2-1-2- قدمت استخراج فیروزه 14
2-1-3- علم شناخت سنگهای قیمتی و اهمیت آن در جهان. 15
2-1-4- انواع فیروزه 16
2-1-5- نحوه ساخته شدن فیروزه 18
2-1-6- فضیلت فیروزه در اسلام. 18
2-1-7- معادن فیروزه 19
2-1-8- کلیاتی در مورد برش و جلای کانیها و سنگهای جواهر رنگی. 26
2-1-9- تراش فیروزه 28
2-1-10- مشخصات بهترین نوع فیروزه تراشیده 33
2-1-11- صادرات فیروزه: 34
بخش دوم: مبانی نظری مرتبط با «آمیخته بازاریابی». 36
2-2-1- تعریف بازاریابی. 37
2-2-2- فلسفه مدیریت بازاریابی. 37
2-2-3- عوامل مؤثر در تغییر تقاضا 41
2-2-4- عوامل مؤثر در اقدام به خرید. 42
2-2-5- فرآیند تصمیم خرید. 45
2-2-6- مفهوم مدرن بازاریابی. 51
2-2-7- آمیخته بازاریابی (Marketing Mix) 52
2-2-8- جایگاه یابی در بازار 63
فصل سوم. 69
روش تحقیق. 69
3-1 نوع تحقیق: به طور کلی تحقیقات علمی را به دو دسته تعرفه تقسیم مینمایند: 70
3-2 روش تحقیق. 70
منابع وماخذ: 76
فصل چهارم. 77
جمع آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل دادهها 77
4-1- ویژگیهای پاسخگویان. 78
4-1-1- ویژگیهای صادر کنندگان مصنوعات فیرزوه ای. 78
4-1-2-ویژگیهای فیروزه تراشان. 78
2-4- آزمون فرضیهها 79
فصل پنجم. 91
نتیجه گیری و پیشنهادها 91
5-1- مقدمه. 92
5-2- نتیجه گیری در مورد ویژگیهای پاسخگویان. 92
5-2-1- نتیجه گیری در مورد ویژگیهای «صادرکنندگان مصنوعات فیروزه ای». 92
5-2-2- نتیجه گیری در مورد ویژگیهای «فیروزه تراشان». 93
5-3- نتیجه گیری در مورد فرضیههای تحقیق. 94
5-3-1- نتیجه گیری در مورد فرضیه اول. 94
5-3-2- نتیجه گیری در مورد فرضیه دوم. 95
5-3-3- نتیجه گیری در مورد فرضیه سوم. 98
5-3-4- نتیجه گیری در مورد فرضیه چهارم. 100
5-3-5- نتیجه گیری در مورد فرضیه پنجم. 104
5-5- موضوعات پیشنهادی برای تحقیقات تکمیلی. 109
منابع. 110
بررسی آمار صادرات و واردات در سال 1268 ه ش نشان میدهد که محصولات کشاورزی و دامی عمده ترین بخش محصولات صادراتی ایران در یک قرن پیش بوده است. در آن زمان ابریشم، برنج، پنبه، توتون و تنباکو از اقلام عمده صادراتی کشور بودهاند که امروزه بمنظور وارد کردن اغلب آنها سالانه مبلغ قابل ملاحظه ای ارز از کشور خارج میشود. این آمار همچنین نشان میدهد که با وجود کسری موازنه تجاری در سال1268 ه ش ، درآمد حاصل از صدور کالاهای کشاورزی به تنهایی قادر به جبران بیش از نیمی از هزینههای مربوط به واردات کشور بوده است ولی تا سال 1320 ه ش سهم صادرات غیر نفتی به تدیریج تقلیل مییابد چنانکه سهم صادرات غیر نفتی از کل مبادلات بازرگانی خارجی به یک سوم میرسد و تا سال 1330 ه ش این نسبت به حدود یک چهارم تنزل پیدا میکند. روند گسترش واردات در پی افزایش درآمدهای ناشی از فروش نفت به نحوی شتاب میگیرد که تولید داخلی تحت الشعاع واردات کالا واقع شده و تجارت خارجی به اهرم فشار بر اقتصاد ملی بدل میشود. بنابراین از حدود یکصد سال پیش رابطه تحویل نفت در مقابل دریافت کالای ساخته شده، هسته اصلی بازرگانی خارجی کشور گردیده و وابستگی اقتصادی در نتیجه وجود این بافت ناسالم ایجاد و تحکیم شده است.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی بمنظور تغییر روند بازرگانی خارجی با توجه به نیازهای واقعی کشور، تلاشهایی بعمل آمد. اما از هم گسیختگی اقتصاد کشور بدلیل اعتصابات گسترده مردم در سال 1357 و عدم وجود برنامه مشخص و نیز بروز عوامل متعدد سیاسی موجب گردید که سهم واردات مصرفی همچنان به روند صعودی خود ادامه دهد. بعدها نیز تحریم اقتصادی و جنگ تحمیلی، میزان صادرات را بشدت کاهش داد. بطوریکه در حال حاضر تجارت خارجی ایران با صادرات تک محصولی (نفت) و وابستگی شدید به ارز حاصل از آن مشخص میباشد. در سالهای اخیر دولت تلاشهای بسیاری به منظور افزودن بر سهم صادرات غیر نفتی بعمل آورده است. در این راستا صادرات سنگهای قیمتی و بخصوص فیروزه نیشابور میتواند مثمر ثمر واقع گردد، چراکه فیروزه نیشابور بعنوان بهترین فیروزه جهان، دارای شهرت بین المللی است و در صورت توجه بیشتر به صادرات آن میتواند ارز آوری مناسبی ایجاد نماید.
قدیمی ترین اطلاعی که از فیروزه در دست داریم به 3400 سال پیش از میلاد مسیح مربوط است و نوشتهاند که فراعنه مصر این سنگ زیبا را از معادن شبه جزیره سینا استخراج کرده و در زینت آلات خود بکار میبردند و بدین گونه شاید استخراج فیروزه قدیمی ترین استخراج کانهای صخره ای در ستاریخ باشد ولی از همان زمانهای باستان بهترین و مطلوبترین فیروزه در معادن ایران بدست میآمده که از زمانهای بسیار قدیم آن را استخراج و صادر میکردهاند و چون این سنگ بهادار از راه ترکیه به اروپا وارد و شناخته گردیده است بدان سبب اروپاییان آن را، ترکواز (Turquoise) یعنی ترکی مینامند.
نام نیشابور با نام فیروزه همزاد است و در مقام تعریف، نیشابور را شهر فیروزههای درشت، شهری با سنگهای فیروزه و ... میگویند. بشهادت گوهر شناسان دور و نزدیک، فیروزه نیشابور در روی زمین مقام اول را دارد. این سنگ گرانبها و پر ارزش که زینت بخش گنجینههای گرانبهای ثروتمندان جهان و خزاین ممالک میباشد همواره توجه جهانیان را به خود جلب کرده است.
از کتیبه کاخ داریوش در شوش معلوم میگردد که در آن تاریخ فیروزه «اخشائین» نامیده میشده و از خوارزم برای زینت آلات کاخ وارد شده بود. نمونههایی که در اثر کاوشهای باستان شناسی بدست آمده نشان میدهد که فیروزه در هزاره دوم قبل از میلاد در ایران بعنوان سنگ زینتی مورد استفاده قرار میگرفته است. در دوره ساسانیان از فیروزه غیر از انگشتر و گوشواره و غیره ظروفی برای دربار سلاطین تهیه میشده است.
از مطالب فوق بخوبی میتوان به مرغوبیت فیروزه نیشابور و قدمت استخراج و تراش آن و دیرینه بودن هنر ساخت زیور آلات فیروزه ای در ایران پی برد بطوریکه فیروزه نیشابور حتی به کشورهای اروپایی هم صادر میشده است. اما علی رغم این پیشینه افتخار آمیز، متأسفانه در حال حاضر فیروزه تراشی و صادرات فیروزه از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست و بر اساس مصاحبههای انجام شده با فیروزه تراشان و صادرکنندگان مصنوعات فیروزه ای، هم اکنون بخش قابل ملاحظه ای از فیروزههای تراشیده شده در بازار داخلی را فیروزههای شیمیایی و یا فیروزههای آمریکایی که بصورت قاچاق وارد کشور میگردد، تشکیل میدهد. با وجود چنین مسأله نگران کننده ای تاکنون تحقیق علمی برای پاسخگویی به سؤالات زیر انجام نشده است:
1) وضعیت فعلی مدیریت بازار فیروزه صادراتی استان خراسان چگونه است؟
2) راهکارهای مناسب جهت افزایش صادرات مصنوعات فیروزه ای کدامند؟
امید است که این تحقیق بتواند از طریق پاسخگویی به سؤالات فوق در جهت آشنایی بیشتر با صنعت فیروزه استان خراسان و رفع موانع و مشکلات آن مفید واقع شده، نقش کوچکی در تحقق آرمان ملی اقتصاد بدون نفت ایفا نماید.
با توجه به اینکه فیروزه تراشی یکی از صنایع دستی مهم استان خراسان محسوب میشود و برای پی بردن به ضرورت انجام این تحقیق، شایسته است که به اختصار اهمیت صنایع دستی را از ابعاد مختلف بررسی نماییم:
1) اشتغال زایی: اشتغال زایی صنایع دستی با توجه به تعداد قابل توجه شاغلین در رشتههای گوناگون صنایع دستی و سنتی از مهمترین عوامل مؤثر توسعه اقتصادی به حساب میآید.
2) ارزش افزوده: تولیدات صنایع دستی، از ابعاد مختلف بخصوص در رابطه با صادرات کشور از ویژگی خاصی در زمینههای اقتصادی ارز آفرینی و تولید درآمد ملی برخوردار است. ارزش افزوده اینگونه تولیدات موجب توصیه اکید در زمینه توسعه و گسترش آن میگردد.
3) عدم وابستگی صنایع دستی: صنایع دستی بدلی عدم وابستگی به مواد اولیه خارجی و اتکا به تولیدات داخلی، از ویژگی بارزی برخوردار است و این امر در اکثر رشتههای آن بوضوح دیده میشود. البته در بعضی موارد نادر، به میزان ناچیزی از مواد اولیه خارجی وابسته میگردد. در مجموع توسعه و گسترش صنایع دستی گام مفیدی در خود کفایی نسبی کشور به حساب میآید.
4) مظاهر فرهنگی صنایع دستی: اصالتهای فرهنگی صنایع دستی، مبین ارزشها و هویت سنتی جامعه بوده و اشاعه اینگونه صنایع در گسترش و تعمیم هویت فرهنگی جامعه بسیار با اهمیت میباشد.
علاوه بر موارد فوق میتوان گفت که امروزه استخراج و فرآوری سنگهای قیمتی، بخش مهمی از اقتصاد کشورهایی مانند: برزیل، کلمبیا، افریقای جنوبی، استرالیا، برمه، سریلانکا، تایلند، چین، هند، کشورهای اروپایی، آمریکا و بسیاری از دیگر کشورها را تشکیل میدهد. بصورتیکه حذف این صنعت برای تعدادی از این کشورها حکم حذف صنعت نفت برای ایران را دارد.
ارزش تولید جهانی سنگهای قیمتی پس از فرآوری در سال 1995 میلادی به بیش از یکصد میلیاد دلار رسید. امروزه اهمیت بازار جهانی سنگهای قیمتی به حدی است که در اکثر کشورهای جهان متخصصان این رشته در محافل علمی-دانشگاهی ویژه ای تحت نام جمولوژی (Gemology) یا گوهر شناسی تربیت میشوند. در یک مقایسه اگر ارزش یک نگین زمرد با کیفیت عالی به وزن 60 قیراط (12 گرم) و به ارزش تقریبی یک میلیون دلار را با قیمت 12 گرم طلا به ارزش تقریبی یکصد دلار بسنجیم در مییابیم که چرا امروزه اکثر سرمایه گذاران کوچک و بزرگ در جهان، خرید سنگهای قیمتی را به خرید فلزات قیمتی ترجیح میدهند.
اما متأسفانه در کشور ما بهره برداری از معدن فیروزه نیشابور از وضعیت مطلوبی برخوردار نمی باشد. زیرا مطابق اطلاعات دریافتی از اداره کل معادن و فلزات استان خراسان، میزان استخراج مجاز سالیانه این معدن 37000 کیلوگرم میباشد ولی در سال 1377 میزان استخراج،13500 کیلوگرم بوده است و بناچار فیروزه تراشان برای تداوم فعالیت خود، به فیروزههای وارداتی روی آوردهاند و اگر این روند به همین صورت ادامه پیدا کند دور از انتظار نخواهد بود که در آینده ای نه چندان دور دستیابی به فیروزه مرغوب و معروف نیشابور به آرزویی برای فیروزه تراشان و خریداران داخلی و خارجی تبدیل شود.
1) مصنوعات فیروزه ای صادراتی استان خراسان، از قیمت مناسب برخوردار هستند.
2) مصنوعات فیروزه ای صادراتی استان خراسان، ازکیفیت مناسب برخوردار هستند.
3) مصنوعات فیروزه ای صادراتی استان خراسان، از توزیع مناسب برخوردار هستند.
4) مصنوعات فیروزه ای صادراتی استان خراسان، از ترفیع فروش مناسب برخوردار هستند.
5) قوانین و مقررات صادراتی کشور، بر صادرات مصنوعات فیروزه ای تأثیر مثبت داشته است.
با توجه به اینکه لازمه هر نوع حرکت تکاملی در جهت تحقق وضعیت مطلوب، شناخت دقیق وضعیت موجود میباشد و با در نظر گرفتن اینکه یکی از مهمترین اهداف تمام تحقیقات کاربردی، ارائه راهکارهای مناسب به منظور سیاست گذاریهای صحیح میباشد، اهداف اساسی از انجام این تحقیق را میتوان به شرح زیر بیان نمود:
1) شناخت وضعیت فعلی مدیریت بازار فیروزه صادراتی استان خراسان.
2) ارائه راهکارهای مناسب جهت افزایش صادرات مصنوعات فیروزه ای.
در این پروژه برای جمع آوری اطلاعات از روش مصاحبه و نیز از منابع کتابخانه ای استفاده شده است.
در این پژوهش، دو جامعه آماری به شرح زیر در نظر گرفته شده است:
1) فیروزه تراشان مستقر در بازار امام رضا (ع)
2) صادرکنندگان فعال مصنوعات فیروزه ای استان خراسان که دارای کارت بازرگانی میباشند.
با توجه به اینکه تعداد اعضای جامعه آماری صادرکنندگان مصنوعات فیروزه ای استان خراسان 8 نفر میباشند، از روش سرشماری برای بررسی تمام اعضای این جامعه استفاده گردید.
برای جامعه آماری فیروزه تراشان، حجم نمونه 30 نفر در نظر گرفته شد که از طریق روش نمونه گیری تصادفی ساده (قرعه کشی) از میان اعضای جامعه آماری مذکور انتخاب شدند.
مهمترین مشکل در انجام این تحقیق را میتوان عدم وجود مناع اطلاعاتی در زمینه بازاریابی و صادرات فیروزه ایران و سایر کشورهای صادر کننده ذکر نمود.
با توجه به بررسیهای انجام گرفته توسط نگارنده، تا کنون تحقیق علمی در زمینه بررسی وضعیت مدیریت بازار (4p) مصنوعات فیروزه ای صادراتی استان خراسان انجام نگرفته است و از بین سایر موضوعات مرتبط با فیروزه، میتوان مقالات زیر را نام برد:
مقاله خانم ملیحه برادران حسینی تحت عنوان «فیروزه و فیروزه تراشی» که مربوط به سال 1368 بوده و کلیاتی در مورد نحوه استخراج و تراش فیروزه را مورد بررسی قرار داده است و در کتابخانه سازمان صنایع دستی خراسان موجود میباشد. علاوه بر مورد فوق، مقاله کوتاهی تحت عنوان «شهرت جهانی فیروزه خراسان بویژه در کشورهای مسلمان» را میتوان نام برد که توسط آقای احمد ماهوان در سمینار شناخت استعدادهای بازرگانی-اقتصادی استان خراسان (28 و 29 دی ماه 1373) ارائه شده است. سایر تحقیقات انجام شده عمدتاً معدن فیروزه نیشابور با از جنبههای جغرافیایی و زمین شناسی مورد بررسی قرار دادهاند که از آن جمله میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
پایان نامه تحصیلی مرحوم دکتر مهدی صدیقی تحت عنوان «معادن خراسان» در گروه جغرافیایی دانشگاه مشهد (سال تحصیلی 40-1339).
پایان نامه کارشناسی ارشد آقای مسعود رباطیان تحت عنوان «پترولوژی کانسار فیروزه نیشابور» در دانشکده علوم پایه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال (زمستان 1374).
- مدیریت بازار: مدیریت بازار یا بازار گردانی عبارتست از اداره کردن بازار از طریق مدیریت (محصول، قیمت، توزیع و ترفیع).
- چهارپی (4p): منظور از 4p عناصر آمیخته بازاریابی میباشند که عبارتند از:
محصول (Product)، قیمت (Price)، توزیع (Place)، و ترفیع فروش (Promotion).
- نمایندگی تجارتی: رابطه ای است حقوقی که بموجب آن نماینده میتواند به نام و به حساب شخص دیگری (اصیل) در انعقاد قراردادی شرکت کند که آثار آن بطور مستقیم دامنگیر اصیل میشود.
- حق العملکار: حق العملکار کسی است که اسم خود ولی به حساب دیگری (آمر) معاملاتی کرده و در مقابل، حق العملی دریافت میدارد.
- مدیریت بازاریابی: مدیریت بازاریابی عبارت است از تجزیه و تحلیل، برنامه ریزی، اجرا و کنترل برنامههایی برای نیل به اهداف سازمانی. برنامههایی با هدف ایجاد و حفظ مبادلات نابع با خریداران.
- جایگاه (Position): جایگاه یک کالا، بر طبق صفات برجسته آن از دیدگاه مصرف کنندگان تعریف میشود. بعبارت دیگر جایگاه یک کالا مکانی است که آن کالا در مقایسه با کالاهای رقیب در اذهان مصرف کنندگان اشغال میکند.
| دسته بندی | اقتصاد |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 168 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 205 |
فهرست مطالب
فصل اول طرح تحقیق... 1
بیان موضوع یا تعریف مسأله: 2
ضرورت انجام تحقیق: 4
پیشینه تحقیق: 5
فرضیات.... 6
تعریف عملیات متغیرها: 7
نوع تحقیق و دلایل آن: 7
ابزار گردآوری داده ها: 8
جامعه آماری: 8
مراحل انجام تحقیق: 8
تعریف مفاهیم: 8
محدودیت ها 12
فصل دوم ادبیات تحقیق.. 13
تاریخچه استفاده از پوست، چرم و چرمسازی: 14
تکنولوژی (فن آوری) در صنعت چرم. 21
مراحل ساخت چرم. 28
عوامل مؤثر بر کیفیت پوست و چرم 30
الف- پوست: 30
ب- چرم: 33
انواع چرم و موارد استفاده از آن: 35
انواع محصولات چرمی: 37
بخش دوم مباحثی در باب صادرات و ابعاد مدیریتی آن.. 39
تجارت بین الملل و کشورهای روبه توسعه 40
جایگاه صادرات غیر نفتی در اقتصاد کشور. 42
آثار جانبی افزایش ظرفیت های تولیدی... 42
نقش صادرات غیر نفتی در ایجاد اشتغال.. 43
تعریف استراتژی... 45
نقش و جایگاه صادرات غیر نفتی در استراتژی های توسعه اقتصادی... 45
الف- استراتژی جایگزینی واردات... 45
ب- استراتژی توسعه صادرات: 47
انواع استراتژی های رقابتی عام. 48
رهبری در هزینه. 50
تمایز محصول. 51
تمرکز (محدودنگری) 53
میانه روی.. 55
تعریف بازاریابی: 57
استراتژی های عمده تقسیم بندی بازار. 58
1- استراتژی بازاریابی یکسان.. 59
2- استراتژی بازاریابی تفکیکی... 59
3- استراتژی بازاریابی تمرکزی... 60
ارزشیابی و انتخاب استراتژی تقسیم بندی بازار. 61
تقسیم بندی بازار های بین المللی... 63
استراتژی توسعه آمیخته بازاریابی 65
آمیخته محصول. 66
اهمیت قیمت در آمیخته بازاریابی 68
آمیخته تشویق و ترفیع. 70
اجزای تشویق و ترفیع. 71
توزیع فیزیکی در آمیخته بازاریابی 72
تصمیمات عمده در بازاریابی بین المللی... 73
1- ارزیابی اوضاع و احوال و محیط بازاریابی بین الملل.. 74
2- تصمیم به فعالیت در سطح بینالملل (Deciding wether to go abroad) 83
3- تصمیم در مورد انتخاب بازارها در سطح بینالملل (Deciding Which market to enter) 85
4- تصمیم در مورد چگونگی وارد شدن به بازار بینالمللی (Diciding how to enter the market) 87
5- تصمیم در مورد برنامه های بازاریابی بینالملل (Deciding on the markting program) 96
6- تصمیم در مورد نوع سازمان بازاریابی بینالملل (Diciding on the marketing organizition) 103
فصل سوم - روش تحقیق... 107
مقدمه. 108
روش تحقیق.. 108
روش جمع آوری اطلاعات.... 108
منابع اطلاعات ثانویه. 109
منابع اطلاعات اولیه. 110
روش اجرای پرسشنامه. 110
جامعه آماری: 111
نمونه آماری... 111
تهیه و تنظیم پرسشنامه. 113
نحوه توزیع سوالات پرسشنامه. 114
روشهای آماری مورد استفاده. 116
فصل چهارم - جمع آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل داده ها 119
مقدمه. 120
اطلاعات مربوط به ویژگیهای مدیران مراکز نمونه گیری شده. 120
آماره آزمون. 125
سوالات مربوطه: 127
بررسی فرضیه 2: 129
آماره آزمون: 129
آزمون فرضیه 2: 129
جداول آزمون فرض گروه نمونه مراکز صنعتی... 129
بررسی فرضیه 3: 138
آماره آزمون.. 138
جداول آزمون فرض گروه نمونه مراکز صنعتی... 139
سوالات مربوطه: 141
بررسی فرضیه 4: 145
آزمون فرضیه 4: 146
آزمون فرضیه 4: 147
سوالات مربوطه: 148
بررسی فرضیه 5: 151
آزمون فرضیه 5: 151
تذکر: 153
سوالات مربوطه: 154
بررسی فرضیه 6: 156
آماره آزمون: 156
آزمون فرضیه 6: 156
سوالات مربوطه: 158
فصل پنجم - نتیجه گیری و پیشنهادات... 161
نتیجه گیری... 162
نتایج بدست آمده در ارتباط با فرضیه 1: 162
نتایج بدست آمده در ارتباط با فرضیه 2: 163
نتایج بدست امه در ارتباط با فرضیه 3: 165
نتایج بدست آمده در ارتباط با فرضیه 4: 167
نتایج بدست آمده در ارتباط با فرضیه 5: 169
پیشنهادات.... 171
پیشنهادات در ارتباط با فرضیه 1: 171
پیشنهادات در ارتباط با فرضیه 2: 173
پیشنهادات در ارتباط با فرضیه 3: 177
پیشنهادات در ارتباط با فرضیه 4: 178
پیشنهادات در ارتباط با فرضیه 5: 180
پیشنهادات در ارتباطات با فرضیه 6: 182
سایر پیشنهادات.... 184
سایر پیشنهادات.... 185
توصیه به سایر دانشجویان محققین.. 188
منابع: 190
بیان موضوع یا تعریف مسأله:
کشور ایران به دلیل داشتن انواع پوست بز و گوسفند از تولید کنندگان عمده پوست و چرم سبک محسوب میشود و به علت آب و هوای نیمه خشک پوست گوسفند و بز ایران از مرغوبیت بالایی برخوردار است ولی متأسفانه دامداران کشور به دلیل کم ارزش قلمداد نمودن پوست و پشم و اینکه نوع تغذیه در ایران بیشتر به گوشت گوسفند اختصاص دارد و همچنین به علت نداشتن آگاهی و انگیزه لازم جهت حفظ و حراست از این ثروت ملی، توجه لازم را مبذول نمیدارند و از سالیان گذشته انواع پوست، سالامبور و محصولات نیمه ساخته چرمیاز کشور ما با دیدگاه سنتی صادر گردیده است که عمده صادرات ایران بر حسب آمار موجود مختص به صدور سالامبور و کراست بوده است و این در حالی است که میتوان ارزش افزوده زیادی را از طریق تولید محصولات ساخته شده چرمیبه وجود آورده و به تبع آن درآمد ارزی بالایی را تحصیل نمود. بویژه اینکه محصولات چرمیاز تنوع بالایی برخوردار بوده به نحوی که تنوع این محصولات بالغ بر 60 نوع میگردد و هر ساله در سطح ملی، منطقه ای و بین المللی نمایشگاههای محصولات چرمیبه نمایش گذاشته میشود که متأسفانه نقش کشور ما علی رغم امکانات بالقوه و بالفعل در این نمایشگاهها بسیار کم رنگ میباشد، برای مثال در سال 1376 در نمایشگاههای جهانی چرم و البسه چرمیدر پاریس و بولونیا ایتالیا و بارسلون اسپانیا و دوسلدورف آلمان در کنار کشورهای پیشرفته جهان، کشورهای ترکیه، هندوستان، پاکستان، بنگلادش، اتیوپی و بورکینافاسو دارای چندین غرفه بودند ولی هیچ اثری از محصولات و صنعتگران ایران و پرچم مقدس جمهوری اسلامیایران نبود.
قطعاً وجود چنین نقیصه ای برایند عوامل متعددی است که شناخت آنها و بویژه حرکت در جهت رفع موانع، این امکان را فراهم خواهد ساخت تا به گونه ای شایسته استعداد و ظرفیت های خود را در صحنه بین الملل عرضه نماییم.
پژوهشگر در این تحقیق، به دنبال تبیین و تحلیل متغیرها و عواملی است که صادرات محصولات کشور را چه به صورت مثبت و چه منفی، تحت تأثیر قرار میدهند و از این طریق ضمن بیان این عوامل، راه کارهای مناسب جهت بهبود و ارتقاء صادرات محصولات چرمیرا پیشنهاد خواهد کرد. در واقع مسأله اصلی تحقیق این است که موانع موجود بر سر راه صادرات محصولات چرمیسبک شناسایی شده و گامهایی را که در جهت رفع این موانع میتوان برداشت تعیین کرد.
هدف از مطالعه موضوع:
1- دستیابی به تصویر وضعیت موجود به ویژه ترسیم مسائل و مشکلات تولید کنندگان و صادر کنندگان محصولات چرمیسبک.
2- کمک به سیاست گذاران در امر صادرات و فروش محصولات چرمیو توجه بیشتر به ارزش افزوده ای که از این طریق بدست خواهد آمد.
3- فراهم آوردن مبنایی برای مراجعه استفاده کنندگان در زمینه صادرات و فروش محصولات چرمیبه دلیل اطلاعات جمع آوری شده در این خصوص.
4- جلب توجه دست اندرکاران تولید و صادرات محصولات چرمیسبک به ضرورت تحول در بینش و شیوه های انجام کار.
ضرورت انجام تحقیق:
متأسفانه پوست به عنوان یک ماده اولیه ارزشمند مورد بی لطفی قرار گرفته است و قرنها توسط افراد خواص با دیدگاه سنتی و صرفاً برای منافع کوتاه مدت و بدون توجه به ارزش افزوده زیادی که میتواند ایجاد نماید صادر گردیده است و به تبع آن صنعت چرم ایران نیز علیرغم امکانات بالقوه و بالفعل نتوانسته است جایگاه خود را تثبیت نماید.
ایران با پرورش 48 میلیون رأس گوسفند (84/3% گوسفند جهان) و 16 میلیون رأس بز (3% بز جهان) سهم کمیاز صادرات را عهده دار میباشد[1]. کشتار سالانه انواع دام سبک و سنگین در کشور ایران 30 میلیون رأس میباشد که بعبارتی روزانه 82000 رأس را شامل میشود که 70000 رأس آن سبک میباشد و با احتساب روزهای کار در سال، معدل روزانه 92000 جلد پوست سبک میباشد[2]. همانطور که گفته شد عمده صادرات ایران بصورت سالامبور و چرم نیمه تکمیل شده میباشد و اکثراً مرغوبترین پوستها به خارج صادر میگردد. و تولید کننده چرم و البسه چرمیداخلی مجبور است از پوست و چرم با کیفیت پایین تر استفاده نماید.
صادرات سالانه 19-20 میلیون جلد سالامبور، حدود یکصد میلیون دلار ارزآوری را در بر خواهد داشت و اگر تبدیل به لباس و محصولات چرمیشود تا یک میلیاد و چهارصد میلیون دلار ارزآوری دارد. تحقق چنین دستاوردی جز با اعمال مدیریت صحیح و استفاده از تکنولوژی پیشرفته و در فضای تولید مناسب ممکن نمیباشد در حالیکه در صورت تغییر بینش و فعالیت علمیمیتوان محصولات متنوع و قابل رقابت در بازارهای جهانی تولید نمود و از طریق توسعه این صنعت علاوه بر ارزآوری فراوان، برای تعداد زیادی از افراد جامعه اشتغال نیز ایجاد نمود که این گام با سیاست های نظام جمهوری اسلامیدر جهت توسعه صادرات غیر نفتی و اولویت ایجاد اشتغال در جامعه جوان کشور ایران هم راستا بوده و ضرورت پرداختن به آن از اولویت های اقتصادی-بازرگانی کشور قلمداد میگردد[3].
پیشینه تحقیق:
جدید بودن موضوع تحقیق، یکی از ویژگی های این پژوهش میباشد. در خصوص صنعت چرم پژوهش های اندکی در دانشگاهها صورت گرفته است و تحقیقات قبلی نیز بصورت کلی و محض به صنعت چرم و صادرات و واردات آن نگریسته اند ولی هیچکدام با دید مدیریتی به این مسأله نپرداخته اند. لازم به ذکر است که تنها دو عدد پایان نامه کارشناسی ارشد در زمینه صنعت چرم تدوین شده اند که اولی به نام «قیمت تمام شده محصولات چرمی»[4] و با دید حسابداری به مسئله نگریسته است و دومیبه نام «چرم، صادرات و واردات»[5] بصورت کلی و صرفاً با دید اقتصادی و تراز بازرگانی به این مسئله پرداخته است که هر دو از لحاظ محتوایی با پژوهش حاضر تفاوت دارند – و در حدی که پژوهشگر تحقیق نموده است میتوان گفت در خصوص صادرات محصولات چرمیسبک و با دید مدیریتی این اولین پژوهش دانشگاهی میباشد.
همچنین باید یادآور شد که بجز طرحهای تحقیقاتی بنام طرح مطالعاتی ارتقاء کیفیت، بهره وری و کاهش ضایعات در واحدهای تولیدی چرم که توسط مدیریت صنایع کوچک وزارت صنایع انجام شده است و نیز طرح مطالعاتی بنام بازار جهانی پوست، چرم و کفش چرمیکه توسط مرکز پژوهش های بازرگانی وزارت بازرگانی صورت گرفته است و کتاب دوجلدی شیمیپوست و چرم که با کمک بانک صنعت و معدن به چاپ رسیده است کار قابل ملاحظه دیگری توسط وزارت خانه ها و ادارات تابعه آنها صورت نگرفته است و سایر اطلاعات موجود دریافتی از سازمانهای دولتی اکثراً به صورت جسته و گریخته و بی نظم بوده و تا حدی، مغایر با اطلاعات سازمان های دیگر میباشد.
فرضیات
با توجه به بررسی های مقدماتی، مطالعات کتابخانه ای، نقطه نظرات ارائه شده در گزارشات اقتصادی و بازرگانی و عوامل عمومیمؤثر بر صادرات محصولات چرمیفرضیات زیر ارائه میگردد:
1- قوانین و مقررات صادراتی موجود در کشور از صادرات محصولات چرمیسبک حمایت میکند.
2- صادرکنندگان محصولات چرمیسبک از دانش و فنون بازاریابی آگاهی لازم را دارند.
3- محصولات چرمیسبک از کیفیت مناسب برای صادرات برخوردار میباشند.
4- روشهای نوین تولید (فن آوری جدید) محصولات چرمیسبک از سوی تولید کنندگان مورد استفاده قرار میگیرد.
5- محصولات چرمیسبک تولید شده صادراتی، از قیمت رقابتی برخوردار میباشند.
6- محصولات چرمیسبک تولید شده از تنوع لازم برای صادرات برخوردار میباشند.
متغیر تابع = f (متغیرهای مستقل)
متغیر تابع: فروش
نحوه عرضه: نحوه تولید، قیمت، کیفیت، نحوه عرضه، بازاریابی.
نوع تحقیق و دلایل آن:
در این تحقیق با استفاده از اسناد و منابع کتابخانه ای به جمع آوری اطلاعات آماری و تاریخی اقدام شده و نیز از طریق مصاحبه به بررسی فرضیه ها اقدام گردیده است.
ابزار گردآوری داده ها:
در این پژوهش اطلاعات از طریق مصاحبه های حضوری و در مواردی با استفاده از مکاتبات الکترونیکی (E-Mail) و از سوی دیگر منابع کتابخانه ای صورت گرفته است.
جامعه آماری:
شامل مراکزی میباشد که در زمینه تولید و صادرات محصولات چرمیسبک فعالیت میکنند و نیز تعدادی از فروشگاههای محصولات چرمیدر سطح مشهد.
مراحل انجام تحقیق:
پس از انتخاب موضوع با استفاده از تجربیات و مشاوره های یکی از صادرکنندگان فرضیه ها را تنظیم نموده و با توجه به آنها اقدام به انجام مصاحبه گردید. در کنار آن به جمع آوری مطالب کتابخانه ای پرداخته شد.
تعریف مفاهیم:
محصولات چرمیسبک: در برگیرنده کلیه فرآورده هایی است که توسط عمل دباغی از پوست سبک بدست میآید و شامل پوست، سالامبور، وت بلو، کراست، دایکراست، چرم، جیر و نهایتاً کالاهای ساخته شده از چرم و جیر میباشد.
پوست[6]: پوست لایه یا جداره ای است که بین بدن موجودات زنده و دنیای اطراف آنها قرار گرفته و انجام وظیفه میکند یا پوشش خارجی سطح بدن کلیه موجودات زنده را پوست مینامند که در حقیقت مرزی بین دنیای خارجی و داخلی بدن آنها میباشد.
پوست سنگین[7]: پوست های گاو، گوساله، گاومیش و شتر را پوست های سنگین میگویند که با توجه به وزنشان به چهار دسته سبک، متوسط، سنگین و خیلی سنگین تقسیم میشوند.
پوست سبک[8]: پوست های گوسفند، بز، بزغاله و بره را پوستهای سبک میگویند و چرم تولید شده از این نوع پوستها را چرم سبک مینامند.
دباغی[9]: عبارت از مجموعه فرآیند شیمیایی است که جهت بهبود خواص پوست از قبیل نگهداری درازمدت همراه با افزایش مقاومت در برابر ضایعات ناشی از فعالیت باکتری های مضر برای پوست، رطوبت، دما، کشش و سایش انجام میگیرد.
سالامبور[10]: در این مرحله از ساخت چرم، پوست نمک زده را به حالت اسیدی در میآورند تا بتوانند آن را برای مدت طولانی تری نگهداری کنند. در حقیقت این عمل اولین مرحله از ساخت چرم میباشد.
وت بلو[11]: پوست دباغی شده با کرم میباشد. در صورتیکه به سالامبور کرم زده شود تبدیل به وت بلو میگردد.
کراست[12]: پوست دباغی شده ای را گویند که هنوز هیچگونه رنگ رویه یا استری بر روی آن پاشیده نشده باشد و به رنگ آبی لاجوری میباشد. و یا به چرمهایی گفته میشود که پس از مرحله دباغی، مراحل تکمیلی هنوز بر روی آن انجام نگرفته است.
دایکراست[13]: پوست دباغی شده ای را گویند که یک لایه رنگ آستری بر روی آن پاشیده شده است و پس از پاشیدن رنگ رویه اصلی تبدیل به چرم آماده نشده میگردد و بایستی برای تبدیل به چرم آماده شده بر روی آنها عمل فینیشینگ انجام شود.
فینیشینگ[14]: به کلیه مراحلی که به منظور بهتر ساختن خواص و ظاهر چرم، نظیر ضد آب شدن و دوام انجام میگیرد فینیشینگ اطلاق میشود. این مراحل شامل سفید کردن، سمباده زدن، غلطک کردن، برق انداختن، پرس صاف. چاپ و نرم کردن میباشد.
چرم[15]: عبارتست از پوست حیوانات و جانوران که بوسیله پاره ای مواد شیمیایی و اعمال فیزیکی و شیمیایی از حالت ابتدایی خارج شده و به صورت ثابت و فاسد نشدنی در آمده است که به کمک مواد دباغی و عملیات فیزیکی و شیمیایی تغییر شکل
داده است.
جیر[16]: از پوستی که دارای رخ بوده و از طرف داخلی سمباده شده باشد تهیه میگردد. جیر عاری از آثار وریدی بوده و در سطح داخلی سمباده شده است و رنگ آن یکنواخت و پرز آن به یک اندازه معین بلند و کوتاه میباشد. رنگ رویی جیر کاملاً ثابت است. ضخامت آن در حدود 8/0 الی 2/2 میلیمتر و حالتش نرم و پر (چاق یا نطع دار) میباشد.
قوانین و مقررات: مواد مصوب و لازم الاجرایی است که از طرف ادارات بازرگانی، صنایع، اتاق بازرگانی-صنایع و معادن، گمرک، بانک، دارایی، بیمه و ... در امر صادرات وضع گردیده است و صادر کنندگان محصولات چرمیسبک با آنها سروکار دارند.
دانش و فنون بازاریابی: منظور از دانش و فنون بازاریابی در اینجا مجموعه اطلاعات تئوریک و فنون عملی در خصوص استراتژی ها و آمیخته های بازاریابی میباشد که مدیران مراکز تولید و صادرات محصولات چرمیسبک بایستی با آنها آشنا بوده و در عمل از آنها استفاده نمایند.
کیفیت محصولات چرمی: منظور از کیفیت محصولات چرمیخصوصیاتی نظیر دوام و استحکام (مقاومت در برابر کشش، ضخامت یا نطع دار بودن، مقاومت در برابر سایش رنگ، میزان جذب آب) درجه انعطاف (نرمییا لطافت) اندازه (ابعاد چرم) کیفیت رنگ آمیزی و طراحی زیبا و معیوب نبودن میباشد.
فن آوری تولید: منظور از فن آوری در اینجا سخت افزار (ماشین آلات، تجهیزات و ابزار کار) نرم افزار (دانش استفاده از ماشین آلات، تجهیزات و روشهای تولید) و مغزافزار (منظور وظایف مدیریت و نحوه اداره نمودن مراکز مربوطه) میباشد.
قیمت رقابتی: قیمتی میباشد که یک شرکت برای محصولات و خدمات خود جهت مقابله با رقبا در بازار تعیین میکند.
تنوع محصولات چرمی: منظور انواع کالاهای چرمیمیباشد که از لحاظ جنس چرم، نوع رنگ آمیزی تنوع اندازه و تنوع در طراحی تولید و عرضه میشوند.
محدودیت ها
موانع و مشکلات تحقیق
در راستای مراحل تهیه و تدوین تحقیق به عمل آمده تعدادی موانع و محدودیت وجود داشته است که مهمترین آنها عبارت بودند از:
تاریخچه استفاده از پوست، چرم و چرمسازی:
انسانهای نخستین به منظور بقاء نسل، اجباراً دست به شکار حیوانات میزدند. پوست نیز جایگاه ویژه ای داشته است. چراکه این فرآورده دامیبهترین وسیله پوشش انسانها برای جلوگیری از خطرات گوناگون بوده است. این نوع استفاده از پوست را میتوان منصوب به عصر یخبندان (پانصد هزار سال قبل) دانست[17]. در ابتدا بشراولیه از استخوان و سنگهای تیز به منظور از بین بردن گوشتهای اضافی و ضایعات پوست استفاده میکرد. ولی بزودی به فساد پذیری سریع این نوع پوستها در مقابل انواع میکروبها و باکتری ها پی برد. بعدها مبادرت به خشک کردن پوست در برابر آفتاب یا آتش کرد. که بازهم پوستی شکننده و غیر قابل استفاده بدست میآورد. تا اینکه سرانجام متوجه فوائد عصاره های گیاهی برای جلوگیری از فساد پوست گردید.
مصریان قدیم از حدود 2500 سال قبل از میلاد، از ترکیبات معدنی آرد شده مانند املاح آلومینیوم و دانه های مازو[18] برای ساخت چرم استفاده میکردند. یونانیان و رومیها، از پوست و برگ درختان کاج و صنوبر استفاده میکردند[19]. با توجه به این نکته بسیار مهم که صنعت چرمسازی در طی زمانی بسیار طولانی به تکامل خود رسیده و تجربیات فراوانی را پشت سر گذارده است. از زمانهای قدیم پوست به عنوان یکی از صنایع دستی حاصل از مهارت بشر هم مورد استفاده و هم مورد توجه و ستایش بوده است.
مواد اولیه پوست برای افراد شکارچی آن زمین که هنوز دوره کشاورزی را آغاز نکرده بودند و از نظر شرایط محیطی نیازمند به اسب بودند، به راحتی قابل تهیه بود. احتیاجات شدید آنها باعث گردید تا پوست را به گونه ای نرم نمایند که علاوه بر خشکی، در مقابل فساد نیز پس از بارها خیس شدن از مقاومت کافی برخوردار باشد. اطلاعات باستانشناسان هنوز به درستی نتوانسته اند قدم های ابتدایی را که انسان های اولیه در تبدیل پوست برداشته اند، بجز شواهدی مبنی بر دود دادن همراه با مالیدن روغن و مغز حیوان به داخل پوست و ساخت چرمهای بسیار خام را ارائه دهند. البته عملیات و کارهای مختلفی که روی پوست به صورتهای مختلف انجام میگرفت و باعث اصلاح نرمیو کاربرد بهتر آن میگردید نیز میتوانست از جنبه های تکمیلی محسوب شود. مردم غارنشین در رابطه با اعتقادات مذهبی خود برای حیوانات و پوست آنها و همچنین شکل نهایی محصول ساخته شده از پوست اهمیت خاصی قائل بودند.
قرنهای 12-10 میلادی را باید قرون تحولات چرم سازی دانست. زیرا در این دوره صنعت چرمسازی با توجه به پیشرفت تکنیک در کشورهای اروپائی (از جمله انگلستان) توانسته بود منابع تجاری بسیاری را به همراه داشته باشد، در قرون وسطی که بتدریج دستجات صنعتی تشکیل میگردید، جامعه دباغان نیز بوجود آمد و انواع چرم برای مصارف گوناگون طبقه بندی گردید. از قرن هفدهم میلادی بعلت احتیاج شدید مردم به فرآورده های چرمی، این صنعت به شکل نو و پراهمیت و گسترده به مردم شناسانده شد و عملیات فراوانی برای تسریع کار در صنعت چرمسازی پدید آمد و مواد شیمیایی کوناگون و کامل تر، ماشین آلات پیچیده تر و از همه مهمتر افراد باتجربه و مطلع پا به عرصه این صنعت گذاردند و امروزه دانشگاهها با فارغ التحصیلان در رشته صنعت چرم در اقصی نقاط جهان در پیشبرد این صنعت فعالیت دارند[20]و اطلاعات و گزارش های متنوع از طرف سازمانها و مؤسسات مختلف جهت ارائه آخرین اطلاعات تکنیکی، آماری و ... منتشر میشود که خود بیانگر اهمیت و پیشرفت این صنعت در قرون اخیر میباشد.
| دسته بندی | بازاریابی و امور مالی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 94 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 106 |
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده تحقیق ................................................................................................. 11
فصل اول: طرح تحقیق
مقدمه.............................................................................................................. 12
اهمیت موضوع .............................................................................................. 13
اهداف تحقیق ................................................................................................. 14
اهداف کلی تحقیق........................................................................................... 14
اهداف جزئی تحقیق ....................................................................................... 14
سوالات اساسی ............................................................................................. 15
تعریف واژه های تحقیق ................................................................................ 16
فصل دوم: پیشینه تحقیق
اهمیت گوشت از دیدگاه تغذیه ...................................................................... 16
پروتئین گوشت .............................................................................................. 17
چربی گوشت.................................................................................................. 20
ویتامین های گوشت....................................................................................... 22
مواد معدنی گوشت......................................................................................... 22
هیدرات های کربن گوشت.............................................................................. 24
گوشت به عنوان یک منبع انرژی.................................................................... 24
مواد طعم دهنده و معطر ( آروماتیک ).......................................................... 25
تاریخچه صنعت.............................................................................................. 26
اهمیت غذایی سوسیس و کالباس .................................................................. 30
انجمن صنفی صنایع فراورده های گوشتی ایران.......................................... 30
هیات مدیره از سال 1380 الی 1382 ......................................................... 31
هیات مدیره ازسال 1384 الی 1386 ........................................................ 31
هیات مدیره از سال 1386 الی 1387 .......................................................... 32
مشکلات ساختاری ....................................................................................... 33
مدیری موفق است که ................................................................................. 35
خلاصه از اخبار و فعالیتهای انجمن و تعاونی درسالهای اخیر.................... 36
خبرهایی از کارخانه های عضو انجمن ......................................................... 37
اعضاء هیات مدیره چه کسانی هستند............................................................ 39
اعضاء انجمن چه کسانی هستند..................................................................... 39
هدف تشیکل .................................................................................................. 40
ادویه را بشناسیم........................................................................................... 40
تاریخچه تجارت ادویه ................................................................................... 41
200 سال قبل از میلاد تا 1200 میلادی ..................................................... 42
فصل سوم: جمع اوری داده ها و اطلاعات
تاریخچه شرکت سهامی خاص گلهار............................................................ 44
تعریف شرکت سهامی ................................................................................... 44
شرکت سهامی خاص..................................................................................... 45
سرمایه شرکت سهامی خاص ....................................................................... 45
ثبت شرکت سهامی خاص.............................................................................. 46
مشخصات شرکت سهامی خاص .................................................................. 47
اساسنامه ....................................................................................................... 47
اساس نامه شرکت سهامی خاص گلها ر....................................................... 49
سرمایه ....................................................................................................... 49
سرمایه شرکت گلهار .................................................................................... 50
انتخاب مدیران و مدت ان .............................................................................. 51
بیلان – ترازنامه .......................................................................................... 54
بیلان وترازنامه شرکت گلهار ....................................................................... 56
سودوزیان شرکت ......................................................................................... 58
حساب سود وزیان شرکت گلهارسال 86 .................................................. 58
فصل چهارم :تجزیه وتحلیل داده ها
هدف تشکیل شرکت گلهار مشهد .................................................................. 58
میزان تولید کارخانه بر اساس ظرفیت اسمی آن ......................................... 59
استانداردهای تولید محصول در شرکت گلهار ............................................. 59
شرکت برای بهبود کیفیت محصول چه چاره ای اندیشیده است ؟................ 60
به چه علت سیستم انبار داری به روز نمی باشد ؟ ....................................... 61
سیستمها وکنترلهای حسابداری ................................................................... 62
اهداف مهم کنترلهای داخلی........................................................................... 63
سیستم حقوق و دستمزد کارخانه گلهار ....................................................... 64
سیستم حسابداری کارخانه گلهار.................................................................. 64
انبارداری کارخانه گلهار................................................................................ 65
تولید وفروش کارخانه گلهار.......................................................................... 65
نکات کلی و اصولی در طراحی سیستمها ...................................................... 65
اجزاء سیستم حسابداری................................................................................ 68
استقرار سیستم حسابداری و تجدید نظر در آن............................................ 70
تجزیه و تحلیل سیستم ................................................................................ 70
طراحی سیستم ............................................................................................. 71
اجراء سیستم ................................................................................................. 72
سیستم پردازش الکترونیکی داده ها ( سیستم کامپیوتری )........................... 73
سیستم حقوق و دستمزد ............................................................................... 82
اهمیت سیستم .............................................................................................. 82
حقوق ومزایای کارکنان ................................................................................ 83
لیست حقوق و دستمزد.................................................................................. 90
فصل پنجم :نتایج وپیشنهادات
نتیجه ............................................................................................................ 91
منابع وماخذ .................................................................................................. 92
تائیدیه استاد................................................................................................... 93
برخی از نمونه فرم های مورد استفاده در شرکت ....................................... 94
چکیده تحقیق
در این تحقیق به بررسی سیستم های کنترل داخلی(حسابداری-انبارداری-حقوق ودستمزد-تولیدوفروش) شرکت گلهار به طور خلاصه پرداخته شده است. هدف تحقیق شناخت صنعت گوشت وکارایی این صنعت در خصوص بهینه سازی محصولات دامی وکشاورزی -شناخت شرکت سهامی وشناسایی سیستمهای حسابداری شرکت مذبور می باشد.
روش تحقیق به این صورت که با مراجعه به شرکت و مصاحبه با مدیر داخلی بخش اطلاعات جزئی در مورد شرکت بدست امد.
در این کار سعی شده محصولات و فراورده های گوشتی به نحو مطلوب وبا اطلاع از پروتئین-چربی و... هر محصول معرفی شود با معرفی هر محصول عکس ان محصول هم در پروژه لحاظ شده است.
استفاده از سایت مربوط به این شرکت هم کمک موثری به ما در جمع اوری اطلاعات نموده است.
مقدمه
صنایع گوشت
گوشت و فراورده های آن یکی از منابع پر ارزش پروتئینی در ارتباط با تغذیه بشر محسوب میگردد درکشور ما صنایع گوشت به ویژه در ده سال اخیر یکی از مهمترین ومسئله سازترین صنایع غذایی به شمار می آید . فراورده های متنوع و گوناگونی که امروز از گوشتهای مختلف تهیه می گردند ، بدون دانش فنی و اطلاعات کافی در زمینه گوشت و علوم وابسته به آن و همچنین تکنولوژی تهیه فرآورده های گوشتی مسلماً از کیفیت خوراکی و بهداشتی مناسبی برخوردار نخواهد بود[1] .
بیان مسئله
با پیشرفت جوامع و فعالیت زنان بیرون از منزل در کنار مردان و فقدان زمان کافی برای براوردن بعضی از حاجات مانند خوراک در این زمینه صنایعی برای سهولت و سرعت در طبخ غذا بوجود امدند که یکی از این صنایع صنعت گوشت میباشد .
این صنعت با تغیرات بر روی گوشت و افزودن موادی مطبوع ودلچسب فراورده هایی از ان بدست میاورد که مورد استفاده افراد قابل ملاحظه ای قرار میگیرد.
اهمیت موضوع
انجمن صنایع فراورده های گوشتی ایران محور شعار خود را بر تولید بیشتر با کیفیت بهتر قرار داده اند وابزار مطبوعاتی خود را در غنا و معرفی ان به کار خواهند بست . داوری های مردم ومصرف کننده ها عنصری ضروری برای ادامه تولید است وهر مصرف کننده ای حرمتی مبتنی بر رعایت اصول اخلاقی دارد وباید مد نظر قرار گیرد ارائه شرح کاملی از تولید خوب-مفاهیم خوب –تولید کننده خوب را روشن میسازد استقرار تفکرات خوب برای افراد جامعه کاملا شفاف بیان شود تولید خوب و کار خوب ارائه گردد و در تعامل این رفتار مصرف کننده با درک واقعیت خرید کند وبا اگاهی از شرایط تولید به مصرف کالاعلاقه مند شود.
اهداف تحقیق
هر تحقیق اهدافی را برای ثمر بخش بودن ان دنبال میکندواین اهداف را میتوان به دو بخش عمده تقسیم نمود:
اهداف کلی تحقیق
1-بررسی وتجزیه تحلیل سیستم عملکرد گلهار
2- شناخت صنعت گوشت
اهداف جزئی تحقیق
1-بیان اهمیت گوشت از دیدگاه تغذیه
2-بیان پروتئین گوشت
3-بیان چربی گوشت
4-بیان ویتامین های گوشت
5-بیان مواد معدنی گوشت
6-بیان هیدرات های کربن گوشت
7-بیان بیلان وترازنامه شرکت گلهار
8-بیان حساب سود وزیان شرکت گلهارسال 81
9-بیان هدف تشکیل شرکت گلهار مشهد
10-بیان خط تولید تهیه سوسیس و کالباس
11-بیان خط تولید تهیه همبرگر و کباب لقمه
12-بیان معرفی محصولات گلهار مشهد
سوالات اساسی تحقیق
میزان تولید کارخانه بر اساس ظرفیت اسمی ان هست یا خیر؟
استانداردهای تولید محصول در شرکت گلهار اجرا میشود؟
شرکت برای بهبود کیفیت محصول چه چاره ای اندیشیده است ؟
شروع کننده سیستم چه کسی است آیا انبار سفارش خرید را می دهد یا سرپرست تولید ؟
به چه علت سیستم انبار داری به روز نمی باشد ؟
واردات مواد اولیه صورت می پذیرد یا خیر ؟
تعریف واژه های تحقیق
EAA عبارت خواهد بود از نسبت میزان اسیدهای آمینه ضروری موجود دریک ماده غذایی به میزان همان اسید های آمینه ضروری در تخم مرغ .
PDR یا شاخص تفاضلی هضمی پپسین و یا روش تکامل یافته ان تحت عنوان اندیس PPDD NPU ( Net Protein Utiti -Yation Indx ) را نام برد که عبارت است از نسبت میزان ازتی که جذب بدن می شود به مقدار ازت دریافتی از طریق ماده غذایی این نسبت می تواند از طریق اضافه وزن بدن و یا دراثر تجزیه لاشه حیوانات آزمایشگاهی ( موشهای جوان در حال رشد ) بدست آید .
متد بیولوژیک PER ( Protein Efficiency Ratio ) کمتر به کارگرفته می شود ، عبارت است از نسبت افزایش وزن موشهای در حال رشد به وزن پروتئین خورده شده .
HACCP تولید مکانیزه محصول بدون دخالت دست می باشد .
اهمیت گوشت از دیدگاه تغذیه :
گوشت یکی از مهمترین منابع پروتئینی به شمار می اید غنی بودن گوشت از پروتئین های ارزشمندی حاوی اسیدهای آمینه ضروری برای بدن مواد معدنی مانند آهن وروی انواع ویتامین ها ونیز کاملترین مواد غذایی طبقه بندی شود .
1-1- پروتئین گوشت :
ارزش غذایی پروتئین گوشت نسبت به پروتئین گیاهی به مراتب بالاتر می باشد زیرا در تغذیه انسان علاوه برکمیت ، مسئله کیفیت پروتئین نیز مطرح است .
بعضی از اسیدهای امینیه دربدن انسان ساخته نشده و می بایست به همراه مواد غذایی وارد بدن گردند . پروتئین گوشت حاوی مقادیر قابل توجهی از اسیدهای امینه ضروری می باشد میزان درصد اسیدهای آمینه ضروری در پروتئین های بافت پبوندی ( کولاژن) است .
انواع ودرصد اسیدهای امینه موجود در پروتئین گوشت در انواع مختلف حیوانات تقریباُ یکسان است و چگونگی تغذیه دام در ترکیبات اسید آمینه موجود در پروتئین گوشت تغییری حاصل نمی نماید . ارزش غذایی پروتئین ها طبق روشهای مختلفی تعیین می گردد . یکی ازروشهای شیمیایی تعیین اندیس EAA یا شاخص اسید آمینه ضروری می باشد دراین روش میزان اسیدهای آمینه ضروری موجود در تخم مرغ بعنوان معیار به کار گرفته می شود و اندیس EAA عبارت خواهد بود از نسبت میزان اسیدهای آمینه ضروری موجود دریک ماده غذایی به میزان همان اسید های آمینه ضروری در تخم مرغ.
معدل لگاریتم های تمامی درصد های حاصله نشان دهنده ارزش بیولوژیک ماده غذایی مورد آزمایش می باشد .
جدول شماره 1 : نسبت درصد اسیدهای امینه ضروری درپروتئین های ماهیچه و بافت پیوندی
|
اسید آمینه |
پروتئین ماهیچه |
پروتئین بافت پیوندی ( کولاژن ) |
|
هیستیدین |
3/3 |
7/0 |
|
ایزولوسین |
0/6 |
7/1 |
|
لوسین |
5/3 |
0/8 |
|
لیزین |
0/10 |
0/4 |
|
متیونین |
2/3 |
8/0 |
|
فنیل الانین |
0/5 |
6/3 |
|
ترئونین |
0/5 |
9/1 |
|
تریپتوفان |
4/1 |
0/0 |
|
والین |
5/5 |
8/2 |
روش دیگر اندازه گیری ارزش بیولوژیک پروتئین ها عبارت است از تعیین اندیس PDR یا شاخص تفاضلی هضمی پپسین و یا روش تکامل یافته ان تحت عنوان اندیس PPDD . ازدیگر روشها می توان روش بیولوژیک NPU ( Net Protein Utiti -Yation Indx ) را نام برد که عبارت است از نسبت میزان ازتی که جذب بدن می شود به مقدار ازت دریافتی از طریق ماده غذایی این نسبت می تواند از طریق ماده غذایی . این نسبت می تواند از طریق اضافه وزن بدن و یا دراثر تجزیه لاشه حیوانات آزمایشگاهی( موشهای جوان در حال رشد ) بدست آید . روش NPU از متداولترین روشها جهت تعیین ارزش بیولوژیک پروتئین ها به شمار می رود .
متد بیولوژیک PER ( Protein Efficiency Ratio ) کمتر به کارگرفته می شود ، عبارت است از نسبت افزایش وزن موشهای در حال رشد به وزن پروتئین خورده شده . علاوه برآن روشهای میکروبیولوژیک نیز جهت تعیین میزان ارزش بیولوژیک پروتئین ها موجود می باشد که بندرت مورد استفاده قرار می گیرد .
اندیس EAA برای پروتئین بافت ماهیچه ای به طور متوسط 88 وبرای پروتئین بافت ( کلاژن ) برابر 30 می باشد به همین جهت گوشتهایی که درصد بافت پبوندی درانها کمتر است از مرغوبیت و کیفیت خوراکی بالاتری برخوردار می باشند و بالعکس . البته لازم به ذکر است که این اختلاف آنچنان زیاد نیست ، چنانکه گوشت گاو حاوی 24 درصد کلاژن دارای اندیس NPU برابر حدود 70 بود و گوشت گاو حاوی 5/2 درصد کلاژن دارای اندیس NPU برابر با 80 می باشد .
اختلاف قیمت گوشت حاوی بافت پیوندی زیادی ( به اصطلاح گوشتهای دارای رگ وریشه ) و گوشتهای حاوی بافت پیوندی کم ، بیشتر از دلیلی است که برای ان می آورند . این اختلاف بهاء اغلب جنبه اقتصادی داشته و مربوط به مسئله عرضه و تقاضا می باشد .
| دسته بندی | خبرنگاری |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 214 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 175 |
فهرست مطالب
عنوان صفحه
پیشگفتار: 1
مقدمه: 3
فصل اول : مبانی نظری تحقیق.. 7
بیان مساله واهمیت موضوع تحقیق: 8
اهداف تحقیق: 12
فرضیات تحقیق: 13
روش تحقیق: 13
فصل دوم: رسانه چیست و چه تواناییهایی دارد؟. 14
ارتباط جمعی- تاریخچه رسانههای جمعی.. 15
کارکرد رسانههای جمعی.. 21
وظیفه رسانه چیست؟. 28
قدرت تأثیر رسانههای جمعی.. 29
فصل سوم: جهان جدید تلویزیون.. 33
یک کودک چه وقت استفاده از تلویزیون را شروع میکند؟. 34
کودک چه مقدار وقت صرف تلویزیون میکند؟. 41
چه کسانی بیننده پروپا قرص هستند؟. 46
توضیحی درباره سایر رسانهها 49
استفاده کودکان از رسانهها در سنین مختلف: 50
کودکان چه چیزهایی را میبینند؟. 52
برخی معیارهای پیش بینی سلیقه کودکان در مورد تلویزیون.. 56
کودکان درباره تلویزیون چگونه فکر میکنند؟. 60
وجهه تلویزیون : 61
آیا تلویزیون در نظر کودکان شگفت انگیز است؟. 63
بچهها دوست دارند شاهد چه تغییراتی در تلویزیون باشند ؟. 64
والدین دوست دارند شاهد چه تغییراتی باشند ؟. 66
چرا کودک از تلویزیون استفاده میکند؟. 68
عملکرد تلویزیون: 75
چرا ما دارای رسانههای جمعی هستیم ؟. 77
نیازهای ویژه کودکان که تلویزیون آنها را برآورده میکند ، کدامند ؟. 79
محتوای خیال: 81
محتوای واقعیت.. 82
تلویزیون به عنوان خیال. 83
آیا تلویزیون مانعی بر سرا راه مسائل زندگی است؟. 85
تلویزیون به عنوان واقعیت.. 86
دو جهان.. 89
اهمیت خیال. 91
فصل چهارم: یادگیری از تلویزیون.. 92
چگونگی یادگیری از تلویزیون.. 93
موارد یادگیری اتفاقی.. 95
میزان هوش و رفتار کودک در ارتباط با برنامههای تلویزیون.. 100
چه آموزشی را باید انتظار داشته باشیم؟. 103
تلویزیون در مدرسه. 108
چگونگی اکتساب در کودکان.. 113
مقایسه. 115
فصل پنجم: تاثیرات جسمی و روانی تلویزیون بر کودکان.. 119
الگوی تأثیر- رسانه: 120
تلویزیون به کودکان چه میدهد؟. 120
الگوی تأثیر- کودک.. 127
الگوی تأثیر- تعامل. 130
دیگر ویژگیهای تعامل. 133
اثرات فیزیکی تلویزیون بر کودکان.. 135
آیا تلویزیون بر بینایی کودکان اثر بدی دارد؟. 136
آیا تلویزیون کودکان را خواب آلود و خسته به مدرسه میفرستد؟. 137
اثرات عاطفی تلویزیون برکودکان.. 138
اثرات شناختی تلویزیون بر کودکان.. 141
آیا تلویزیون حاوی تصویر غیر دقیقی از زندگی بزرگسالان است؟. 141
آیا تلویزیون موجب بزرگسالی زود رس میشود ؟. 143
اثرات رفتاری.. 145
آیا تلویزیون کودکان را منفعل میکند؟. 147
آیا خشونت ارائه شده در تلویزیون، آموزش خشونت میدهد؟. 153
نتیجه گیری : 157
پیامدهای منفی تلویزیون: 157
فصل ششم: اینترنت رسانه جدید قرن بیستم. 160
اینترنت چیست؟. 162
فواید اینترنت برای کودکان: 163
خطرات اینترنت : 164
سودجویان از اینترنت برای به دام انداختن کودکان استفاده میکنند: 164
مطالب نامناسب و غیر مجاز در اینترنت : 164
ارتکاب جرایم: بمبها، مواد مخدر، دزدی و شخصیتهای غیر واقعی.. 164
تهاجم به حریم خصوصی : 165
چگونگی اجتناب و کاهش خطراتی که کودکان در ایترنت با آن مواجهند: 165
نتیجه گیری و آزمون فرضیات: 166
منابع مآخذ: 170
تحقیق حاضر با عنوان "بررسی نقش رسانههای جمعی(با تاکید بر تلویزیون) در الگوپذیری و رفتار کودکان " سعی دارد، تاثیرات مثبت وپیامدهای منفی وابستگی کودکان به تلویزیون را مورد بررسی قرار دهد. در راستای رسیدن به هدف مذکور ابتدا مبانی نظری تحقیق در مورد تاریخچه پیدایش رسانههای گروهی و به خصوص تلویزیون مطرح شده، سپس انواع کارکردهای تلویزیون، وظایف رسانه به عنوان یک وسیله ارتباطی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است.در فصل دوم تحقیق مقدارزمانی که کودکان در شرایط مختلف سنی صرف تماشای تلویزیون میکنند،آغاز سن تماشای تلویزیون، دلایل تماشای تلویزیون توسط کودکان و انتظاراتی که کودکان و والدین آنها از تلویزیون دارند مورد بررسی قرار میگیرد. لازم به ذکر است آمار و ارقام مربوط به این فصل از تحقیق، در مورد جامعه آمریکا و بر اساس اطلاعات کتاب " تلویزیون در زندگی کودکان ما نوشته ویلبر شرام و دیگران، ترجمه محمود حقیقت کاشانی میباشد. امید است با عنایتی که مسئولین تعلیم وتربیت ایران اسلامی به الگو گیری کودکان این مرز و بوم از رسانههای گروهی و به ویژه رسانههای تصویری دارند، زمینه انجام این چنین پژوهشهای گسترده ای در سیستم آموزش و پرورش کشور مانیز فراهم گردد که این مهم حمایت همه جانبه مسئولین امر را میطلبد.
فصل سوم با عنوان جهان جدید تلویزون مسایلی از جمله سن شروع تماشای تلویزیون و شرایط زمانی و انواع موضوعاتی که مورد توجه کودکان با توجه به شرایط سنی و جنسی و همچنین تواناییهای ذهنی آنها است مورد بررسی قرار گرفته است.
فصل چهارم مربوط به نحوه و میزان یادگیری کودکان از این رسانه و عوامل تاثیر گذار بر این مساله است.
در فصل پنجم تحقیق، تاثیرات روحی، روانی و جسمی تلویزیون بر کودکان مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته و در نهایت در فصل ششم به رسانه جدید " اینترنت "و رابطه آن با مسئله یادگیری و الگو پذیری کودکان و انواع خطراتی که این رسانه برای کودکان دارد اشاره شده است.
کودکان ما امروزه در خانه ای پا به دنیا میگذارند که تلویزیون در آن به طور میانگین هفت تا هشت ساعت در روز روشن است. حالا دیگر بیش از آنکه از مادربزرگها داستان و از پدربزرگها خاطره بشنویم این تلویزیون است که داستانهای مربوط به انسانها، زندگی و ارزشهای آن را برای ما بیان میکند.
تلویزیون، امروزه به عنوان عمومی ترین و پرمخاطب ترین رسانه جمعی، سهم عمده ای در آموزش و تأثیرگذاری مستقیم و غیر مستقیم بر فرهنگ و روح و روان جمعی دارد.
تاثیر پذیری اکثریت خاموش جامعه از تلویزیون و برنامههای ماهواره ای تلویزیونی بسیاری از اوقات کشورهای جهان سوم را با بحران فرهنگی روبرو کرده است.
تلویزیون هر روز بر ما تسلط بیشتری مییابد و ما بایستی نگران آثار مخرب برنامههای تلویزیونی برای کودکان و خانوادههای خود باشیم. این حق ماست و میبایستی عکس العمل نشان دهیم. اگر چه تلویزیون فی نفسه مطرود نیست اما برنامههای تلویزیونی در مجموع زیانبار بوده اند. در غرب به نوعی و در شرق به شکلی دیگر خطر برنامههای مخرب و منحط تلویزیونی احساس میشود.
ما بدبختانه فرزندانمان را با تلویزیون تربیت میکنیم وقتی میخواهیم آنان را ساکت کنیم برای آنان تلویزیون روشن میکنیم و یا آنان را به تماشای برناههایی که خودمان هم نمی دانیم چه هستند دعوت میکنیم. خودمان هم متاسفانه عادت کرده ایم به آنچه پخش میشود فقط خیره شویم و نگاه کنیم. بشر با تولید نیازمند به شناخت دنیای اطراف خود است و انتقال فرهنگ و روحیه مدنی میتواند به صورتی سالم و سازنده انجام گیرد اما به نظر میرسد تلویزیون یک مانع اصلی بر سر راه رسیدن به دنیای بهتر است پس ما بایستی از آثار سوء این جعبه جادویی آگاه شویم و در ارتباط با تلویزیون مسؤولیت خود را بپذیریم.
«تلویزیونی که میتواند دارای اثرات کاملاً مخرب باشد میتواند به صورت ابزار مفیدی نیز در خدمت تعلیم و تربیت درآید تلویزیون میتواند چنین باشد ولی خیلی غیر محتمل است که چنین بشود.»
ساخت برنامههای با ارزش وقت بیشتر و تخصص بالاتری لازم دارد اما افرادی که بتوانند برای مدت زمان پخش برنامههای بد بسازند زیاد هستند و این مسأله را حل میکند.
نمی توان کودکان را برای زمانی که در مقابل صفحه تلویزیون صرف میکنند سرزنش کرد و اینکه آنها تقصیری ندارند که از طریق تلویزیون اطلاعات دگرگون شده را دریافت میدارند.
جان کندری میگوید: قرار نیست که تلویزیون از بین برود از سویی خیلی کم احتمال دارد که تلویزیون فضای مناسبی را برای اجتماعی کردن کودکان ایجاد کند.»
در گذشته کودکان ناظر فعالیت بزرگترها بودند و آنچه را خانواده طی یک نسل به آنان آموخته بود الگویی برای نسل آینده میشد اما اکنون باید دریابیم که کودکان از محیط اطراف خود چه چیزهایی را فرا میگیرند؟ عواملی که محیط اطراف آنان را میسازد چه نام دارد؟ و تلویزیون به عنوان یکی از این عوامل چه میکند و چه باید بکند؟
در کتاب تلویزیون خطری برای دموکراسی زیر عنوان « چرا بچهها تلویزیون تماشا میکنند؟» آمده است که : انگیزه کودکان از نشستن در پای تلویزیون با خواست بزرگترها فرق دارد. بزرگترها به اقرار خودشان برای سرگرمی به تماشای تلویزیون میپردازند ولی کودکان ضمن اینکه طالب سرگرمی هستند غالباً برای فهمیدن دنیای اطراف به تلویزیون مینگرند. بزرگترها معمولاً اهمیت کمتری برای تلویزیون قایل هستند و به آن با یک ساده باوری آگاهانه نگاه میکنند». تبلیغات تلویزیونی روی شخصیت کودکان، باورهای کودکان و اعمال کودکان به شدت مؤثر میافتد. معمولاً کودکان از دو سالگی تماشای فیلمهای کارتونی را شروع و تقریباً در 6 سالگی به تماشای تلویزیون عادت میکنند. یعنی قبل از اینکه به مدرسه بروند با تلویزیون دوست میشوند.
به نظر میرسد ورود تلویزیون به عنوان معلم به اعتبار معلم و معلمی پایان بخشیده است یا دارای این چنین قدرتی است زیرا امروزه دانش آموزان در حالی قدم به مدرسه میگذارند که به شدت از تکنیک تلویزیون و اثرات روانی آن متأثر شده اند و در حالی که مکانیسم تصویری و بصری تلویزیون ریشه در اعماق آنان دوانده است با سیستم کتاب و حروف چاپی وارد یک نزاع درونی و روانی میشوند این درگیری قربانیان زیادی را میطلبد. کودکان و دانش آموزان که نمی توانند و یا نمی خواهند از طریق قرائت آموزش ببینند و یا اصولاً توانایی خواندن را ندارند نوآموزانی که قادر به درک تسلسل منطقی حتی یک پاراگراف نیستند و نمی توانند افکار خود را برروی چند جمله مکتوب متمرکز کنند دیگر قادر نیستند بیش از چند دقیقه به بیان شفاهی معلم ویا یک سخنرانی توجه کنند و ارتباط منطقی جملات و مطالب را به خاطر بسپارند و یا حتی فراگیرند.»
کودکان بر خلاف بزرگسالان که با دیگر رسانهها ارتباط دارند بیشتر با تلویزیون در ارتباط هستند. به عقیده پژوهشگران علت علاقه کودکان به تلویزیون این است که به آنان امکان میدهد تا در ماجراهای پشت پرده زندگی کودکانه خود رسوخ کنند و دنیا و مردم را بهتر بشناسند. وقتی کودکان ما به دنیا میآیند باید کار دشواری را انجام دهند و آن انطباق پذیری به شکل صحیح روشن میشود و برآنان است که کودکان را برای وظایف آینده آماده کنند اما وقتی دیگر کسی به کودکان کمک نمی کند که دنیا را بشناسد آنان دست به دامان تلویزیون میشوند. در حال حاضر پدران و مادران وقت اینکه دنیای وسیع اطراف را به کودک بیاموزند از دست داده اند و از سویی تلویزیونی برای کودکان دست یافتنی ترین دریچه به دنیای افراد بالغ است. پس تلویزیون به کودک یک تصویر یا خیال دگرگونه ارائه میدهد زیرا در تلویزیون بیننده بیشتر از آنچه میبیند تأثیر میپذیرد و این نگرانی در مورد کودکان که بزرگ میشوند وجود دارد.
فصل اول
مبانی نظری تحقیق
تا زمانی که چارچوب نظری هر موضوع علمی مورد توجه و بررسی قرار نگیرد، فرایند پیشبرد تدریجی اهداف آن نیز دارای ابهام است. بدین منظور در این فصل مساله تحقیق و ضرورت و اهمیت آن و همچنین اهداف و روش تحقیق و روش گرداوری اطلاعات مطرح خواهد شد.
نتایج نظرسنجی درخصوص بررسی میزان استفاده کودکان و نوجوانان از رسانهها که به تازگی در مرکز تحقیقات صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران انجام شده است، نشان میدهد 9/99 درصد کودکان و نوجوانان به تلویزیون دسترسی دارند و این گروه در شبانه روز به طور متوسط 4 ساعت و 16 دقیقه تلویزیون تماشا میکنند.
کودکان و نوجوانان از بین شبکههای تلویزیونی، بیشتر برنامههای شبکه پنج (44 درصد) و سه سیما (42 درصد) را تماشا میکنند. همچنین 52 درصد از این گروه به رادیو دسترسی دارند که 32 درصد شنوندگان کودک و نوجوان به شبکه پیام گوش میدهند.
گفتنی است 33 درصد کودکان، به ماهواره دسترسی دارند و 82 درصد بینندگان این گروه برنامههای ماهواره ای، شبکههای فارسی زبان را تماشا میکنند. 81 درصد کودکان و نوجوانان به دستگاههای صوتی و تصویری مانند VHS،VCD، DVD، 57درصد به رایانه و 49 درصد به دستگاههایی مانند میکرو، پلی استیشن، سگا و... دسترسی دارند.
شایان ذکر است عمده ترین ژانر مورد علاقه کودکان و نوجوانان در فیلمهای ویدئویی مهیج و ترسناک (21 درصد) است.
نظرسنجی اخیر دربردارنده آماری نو و در عین حال نگران کننده است. به نظر میرسد با رشد چشمگیر ضریب نفوذ رسانهها در خانوارهای ایرانی، به شکل قابل توجهی شاهد تغییر الگوی تماشا و سلیقه مخاطبین کودک و نوجوان هستیم.
نگارنده نیک به یاد دارد که در سالهای نه چندان دور، پربیننده ترین برنامههای سیما در حوزه مخاطبان کودک و نوجوان، انیمیشنهای دوبعدی و دلنشین عمدتا ژاپنی بود و ساعات اوج شنیدن رادیو توسط همین گروه مخاطبین، هنگام پخش سلام کوچولو بود و شب بخیر کوچولو».اما نظرسنجی اخیر بیانگر این نکته است که پربیننده ترین شبکههایی رادیویی و تلویزیونی نزد کودکان، یعنی شبکههایی مثل شبکه سه سیما و رادیو پیام، اتفاقا شبکههایی هستند که نه گروه برنامه سازی خاص کودکان در آنها فعال است و نه هیچ برنامه ای برای این مخاطبان دارد.
نفوذ بلاشک ماهوارهها و انواع دستگاههای نمایش فیلم خانگی به همراه سیل انبوه فیلمهای رنگارنگ در دسترس این مخاطبان، اندک کورسوی چراغ برنامههای کودک و نوجوان رادیو و تلویزیون ملی را هم به قهقرا میبرد. www.kayhannews.ir
لذا انتشار نتایج این نظرسنجی، به عنوان سندی قابل تأمل درباره میزان و نحوه استفاده کودکان و نوجوانان از انواع رسانههای دیداری و شنیداری، میتواند محرک و انگیزه خوبی برای نظریه پردازان و تحلیل گران رسانه ای باشد تا با بررسی وضعیت کنونی و پس از آن ریشه یابی موضوع بحث، به طرح ساختارهای مدون و بدیع الگوسازی رسانه ای بپردازند. فراموش نکنیم نیمی از اقبال ابررسانهها از جهت تولید برنامههایی همسو و مطابق طبع مخاطبان خود است؛ اما کدام طبع؟! طبع و تمایلی که رسانه، طی فرآیند حساب شده سلیقه سازی، مخاطبان خود را به نحو شایسته و مطلوب سیاستهای خود، همسو کرده است. سلیقه ذاتی مخاطب او را پای این رسانهها نمی کشاند، بلکه سلیقه ای تماشای این برنامهها را در نهاد مخاطب طلب میکند، که از سوی سلیقه سازان رسانه اکتساب نموده است.
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 88 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 77 |
ارزشیابی کارکنان در نظام اداری موضوع نسبتا جدیدی است که از اجرای فراگیر آن دردستگاههای دولتی وخصوصی برای مقاصد مشخصی چون ارتقاء انتصاب- تشویق و تنبیه بیش از یک دهه نمی گذارد. در همین سالهای انداک ارزشیابی راه پر فراز ونشیبی را پیمود و در سطوح گوناگون مدیریت اداری موافقان و مخالفان بسیار داشتهن است. اکثر مدیران فلسفه ارزشیابی را پذیرفته اند ولی ابزار سنجش و اندازه گیری موجود (فرمهای ازرشیبای) را ناکافی و شرایط پیرامونی اعم از مسائل درون سازمانی یا برون سازمانی را برای اجرای موثر این امر نامساعد می دانند در یک سازمان هر فرد برای پیشرفت ونیل به اهداف تعیین شده شغلی نیاز به آگاهی از موقعیت خود دارد این آگاهی موجب می شود که او از نقاط قوت و ضعف عملکرد و رفتار خود مطلع گردد سازمانها نیز به شناخت کار آیی کارکنان خود دارند تا بر اساس تولید وارائه خدمات خود بیفزایند و در روند حرکتهای خود تحولات مثبت ایجاد کنند.
ارزشیابی ابزاری است که سازمانها وکارکنان رادر تامین این نیازها کمک می کند. اگر این ابزار بخوبی طراحی گردد و به نحو صحیح مورد استفاده قرار گیرد. وسیله مناسبی برای تشویق- آموزش بهسازی وبعضا تنبیه کارکنان خواهد بود.
از این رو کوشش کارشناسان امور اداری بر آن بوده تا اینکه بتدریج ابزار سنجش و اندازه گیری معتبری را برای ارزشیابی کارکنان طراحی تا از روایی لازم برخوردار و با ایجاد تغییراتی در شرایط پیرامونی امکان اجرای موثر و مطلوب ارزشیابی را فراهم نمایند.
لیکن نگرش اجمالی بر نحوه چگونگی ارزشیابی کارکنان مبین این مسئله است که متاسفانه ارزشیابی جایگاه اصلی خود را نیافته و بسیاری اموری که می تواند در اسرع وقت و درزمانی کوتاه مدیر را به اهداف خویش نائل آورده.
بررسی نقش ارزیابی عملکرد در افزایش کار آیی کارکنان پارت سازان انجام گرفته است.
ارزشیبابی کارکنان یکی از موثرترین ابزارهای ارتقاء کار آمدی- توانمندی و بهسازی نیروی انسانی است به کمک اطلاعاتی که از طریق ارزشیابی دقیق عملکرد نیروی انسانی بدست می آید. برنامه ریزی شغلی- تصمیمات اداری- تشویقات و تنبیهات از مبانی موثق و قابل دفاع برخوردار می شوند و در نتیجه ضابطه شایستگی در وضعیت خدمتی و سرنوشت اداری کارکنان بکار گرفته شده مناسبات منطقی وعادلانه در سازمانها حاکم خواهد شد. حاکمیت ضابطه شایستگی وایجاد فضای فوق العاده کارکنان در اجرای اثر بخشی وظایف شغلی و نیل به اهداف سازمانی می گردد مجموعه این فعالیتها کار آیی و بهره وری سازمانهنا را افزایش داده موفقیت و پیشرفت آنها را تسهیل می کند آیا نظام ارزیابی عملکرد در شرکت مورد تحقیق توانسته به اهداف خود که همان کارآیی کارکنان و تحقیق اهداف سازمانی است به طور کامل دستیابی پیدا کند لذا سعی کردیم تا نظام ارزیابی عملکرد کارکنان را که تاثیر مهمی در تحقیق اهداف این شرکت دارد را به صورت اجمالی بررسی تا نسبت به دلایل کار آیی این نظام ارزیابی شناخت پیدا کنیم و برای رسیدن به این شناخت پاسخ به سوالات ذیل اهمیت فراوانی دارد.
الف: آیا وجود جایگاه خاص برای انجام ارزشیابی کارکنان باعث کار آیی نظام عملکرد گردیده است.
ب:آیا وجود سیستم کنترلی ونظارتی صحیح بر ارزیابی هایی انجام گرفته باعث کار آیی نظام ارزیابی عملکرد گردیده است.
ج: آیا کلیه مراحل ارزشیابی دقیق باعث کار آیی نظام ارزیابی عملکرد گردیده است.
یکی از تکنیکهای مورد استفاده مدیران برای تاثیر گذاری بر رفتار کارکنان ارزشیابی است. انگیزه کارکنان برای فعالیت افزایش تواناییهای شخصی و اصلاح عملکرد آتی تحت تاثیر باز خوری است که از عملکرد گذشته خویش می گیرند یک ارزشیابی صحیح از عملکرد کارکنان می تواند عامل برانگیختن و هدایت کارکنان به سوی پرورش مهارتها و قابلیتهای فردی آنان باشد ارزشیابی عملکرد همچنین می تواند مبنای استواری برای تصمیم گیری در مورد مسائل پرسنلی نظیر پرداخت پاداش- توضیح- انتقال- تنزیل درجه- اخراج- افزایش حقوق و .... باشد.
ارزیابی ظرفیت جهد و توانایی های انجام کار کارکنان و شایستگی آنها کار بسیار دشوار و می توان گفت بطور کامل ومطلق انجام آن غیر ممکن است زیرا بشر هنوز به چنین ابزار یا وسیله ای دست نیافته که بتواند توانایی های بالقوه و بالفعل انسان را دقیق اندازه گیری نماید بویژه آنها در اغلب موارد ارزیابی کند هم انسانها هستند که تحت تاثیر ذهنیات- تعلیمات- تعصبات- عواطف واحساسات ممکن است عدالت لازم در قضاوت را آگاه یا نه آگاه رعایت ننماید.
عدل یعنی اینکه هیچگونه تفاوتی میان افراد قائل نشویم در این صورت همه از یک میزان استحقاق برخوردار خواهند شد و به این ترتیب هیچگونه تفاوتی برای افرادی که حتی به اعتقاد اخلاق گراها از نوع اولویت برخوردارند قائل نشده ایم بی شک این چنین مساواتی عدالت نخواهد بود و جوامعی با چنین هنجارهای کاری تعالی و بقاء نخواهند داشت برای تعیین میزان استحقاق واجرای عدالت واقعی لازم است از یک سو عملکرد اشخاص و از سوی دیگر پتانسیل با توانایی های بالقوه آنها مورد ارزیابی قرار گیرد. در ارزیابی نحوه انجام کار در واقع آن قسمت از بینش دانش و توان کارکنان ارزیابی می شود که در رابطه با انجام وظایف محوله به ظهور در می آیند و طبعا قابل اندازه گیری هستند. در تعیین ظرفیت وتوانای های بالقوه کارکنان تنها به ارزیابی وظایف محوله اکتفا نمی شود بلکه استدادهای نهفته و ظاهر نشده که البته تشخیص و ارزیابی آن بسیار دشوار توانایی های بالقوه معمولا به ارزیابی توانایی های بالفعل یعنی شایستگی در انجام وظایف بسنده میکنند با اینهمه به منظور دشورایها به ارزیابی این سرمایه های نهفته پرداخت مطرح کردن یا مدیر و سرپرست باید در محیط کار توسط رده های بالاتر مورد ارزیابی قرار گیرد بلکه در صورت امکان ممکن است هرفردی شخصا کار و شایستگی خود را مورد سوال و ارزیابی قرار داد و به قول معروف خود کاهش را در مورد توانایی ها وکار وکوشش قاضی کند در سالهای اخیر با پیدایش نظریه مدیریت بر مبنای هدف یا مدیریت بر مبنای نتیجه در قلمرو نظریات جدید مطرح شده موضوع خود ارزیابی از موقعیت خاصی برخوردار گردیده که البته تا کنون که باید و شاید مورد پذیرش علمی قرار نگرفته است لذا با عنایت به اهمیت ارزشیابی عملکرد در افزایش کار آیی و تحقق اهداف شرکت چنانچه بتوانیم نقاط مثبتی که باعث افزایش کار آیی نظام ارزشیابی عملکرد در شرکت الکتریک خودرو شرق گردیده است را شناسایی وبهبود بخشیم می توانیم به بهبود عملکرد فردی و گروهی کارکنان در این شرکت کمک نموده و د رنتیجه باعث افزایش کار آیی کارکنان و تحقق اهداف وجودی این شرکت شویم.
با عنایت به اینکه ارزشیابی عملکرد تاثیر بسزایی روی رفتار و انگیزش کارکنان در هر سازمانی دارد و موجبات رشد و شکوفایی سازمان را فراهم می آورد و از آنجائیکه ارزشیابی که از عملکرد افراد در این شرکت انجام می گیرد آیا توانسته به اهداف مورد نظر خود که همان افزایش کار آیی وتحقق رسالتهای این شرکت است دست یابد بلکه به دلیل ضعفهائی باعث دلسردی کارکنان نسبت به وظایف محوله به بینی آنها نسبت به نظام اداری موجود گردیده است لذا بدلیل اینکه رشته تحصیلی اینجانب و با نظام ارزیابی عملکرد وعواقب آن آشنا هستم (جهت تمدید قرار داد پرسنل ارزیابی انجام می شود) بر آن شدم تا طی تحقیقی عملکرد کارکنان این شرکت را شناسایی و گزارشی از نتایج به دست آمده را به عنوان تحقیقی دانشگاهی به منظور بهبود وضع موجود ارائه نمایم.
الف: آیا عوامل عملکردی از معیارهای رفتار شغلی و رفتار اخلاقی مهمتر است
بازاریابی: آیا کلیه مراحل ارزشیابی دقیق باعث کار آیی نظام ارزیابی عملکرد گردیده است.
ج: آیا با معترضین به نمرات ارزشیابی چگونه عمل می شود.
د: آیا بهترین نوع ارزشیابی توسط قسمتی خاص می باشد.
ارزیابی0(ارزشیابی):
عبارت از سنجش میزان تلاش و حدود موفقیت کارمند در اجرای وظایف شغلی و تکالیف رفتاری مودر انتظار
کار آیی:
انجام کار در کوتاهترین زمان با کمترین هزینه به عبارت دیگر کاری را درست انجام دادن است.
امنیت شغلی:
هر نوع باوری که فرد دارد مبنی بر اینکه امکان از دست دادن کارش بسیار کم است
عملکرد:
عبارت از حاصل فعالیتهای کارمند از لحاظ اجرای وظایف محوله پس از مدت زمان معین
استانداردهای عملکرد عبارت از شرایطی که کار از لحاظ کمی وکیفی در حد قابل قبول انجام می شود.
ارزشیابی دقیق عملکرد:
فرآیندی است که کلیه مراحل زیر در آن طی می شود:
الف: گفتگو یا مصاحبه آغاز دوره: شامل برنامه ریزی عملکرد- تعیین وظایف یا ابعاد مهم شغل یا طراحها و تدوین حدود انتظار یا استانداردهای عملکرد.
ب: بررسی طی دوره:شامل بررسی مستمرد تلاش و کوشش و نحوه انجام وظایف کارکنان – تشخیص و ثبت نقاط ضعف و قوت- ارشاد- راهنایی وارائه تدابیری برای اصلاح وبهبود عملکرد.
ج: سنجش عملکرد: ارزشیابی عملکرد بر اساس اطالاعات جمع آوری شده در طی دوره و در مقایسه با حدود انتظار یا استانداردهای عملکرد.
د: گفتگو یا مصاحبه پایان دوره: شامل آگاه نمودن کارکنان از نتیجه ارزشیابی- بحث و بررسی در زمینه نقاط قوت و ضعف عملکرد- ارائه راهنماییهای شغلی در جهت بهسازی وی
د رخصوص بررسی تکنیکهای ارزیابی عملکرد در سازمانها تحقیقات کتابخانه ای بسیای انجام گرفته است لیکن پیرامون علل نظام ارزیابی عملکرد موجود در شرکت الکتریک خودرو شرق که به طرح ارزشیابی مشهور است در این شرکت تحقیقاتی علمی و ارزشمند انجام نگرفته است.
درهر تحقیقی از آنجائیکه تحقیقی بایستی بر مبنای اطلاعات علمی روز انجام گیرد. لذا جهت پر بارکردن هر چه بیشتر اطلاعات علمی و کلاسیک موضوع نیاز به تحقیق کتابخانهای می باشد. پس از آن نیز برای اثبات یا عدم اثبات فرضیه ها پرسشنامه ای تنظیم و با توجه به حجم کم جامعه مورد نظر 0مدیران و سرپرستان شرکت الکتریک خودرو شرق) جمع آوری اطلاعات را انجام و سپس با استفاده از تکنیکهای آماری به نتیجه گیری در خصوص فرضیه ها خواهیم پرداخت.
این تحقیق در مرداد ماه سال 1384 در شرکت الکتریک خودرو شرق در رابطه با بررسی نظام ارزیابی عملکرد کارکنان که حدود 230 نفر پرسنل غر تولید دارد انجام گرفته است و از هر یک از قسمتهای شرکت مزبور چند نفر انتخاب گردیده ایت.
از آنجائیکه موضوع تحقیق- موضوع نسبتا جدید است و هر مدیری نیز خواهان اصلاح روشها و تکنیکهای ارزشیابی عملکرد و بالا بردن کار آیی نظام ارزیابی عملکرد است واز طرفی کارکنان هر سازمان نیز خواهان ارزیابی صحیح از عملکردشان می باشند لذا احتمال اینکه با موانع خاصی از جمله عدم همکاری مدیریت آن شرکت یا عدم همکاری کارکنان روبرو شویم خیلی کم است لیکن وجود مشکلات دیگری در هنگام تحقیق ازجمله تکثیر پرسشنامه و زمان مورد نیاز برای تحقیق و مواردی از این خصوص است.
نظری اسناد
عموما از فریتس هاید به عنوان مبدا این نظریه نام می برند هایدر عقیده داشت که هم نیروهای درونی (اسنادهای شخصی نظیر استعداد و توانایی مساعی وخستگی) وهم نیروهای خارجی (اسنادهای محیطی مانند مقررات و شرایط جدی) بر روی هم تعیین کننده رفتار هستند وی تاکید می کرد که آنچه برای رفتار اهمیت دارد به جای آنکه عوامل تعیین کننده واقعی باشد عوامل تعیین کننده ادراک شده است اگر انسانها پس از اداراک اسنادهای خارجی اسنادهای درونی رفتار خودشان را ادراک کنند رفتاری متفاوت خواهند داشت همین مفهوم اسنادهای متفاوت است که در انگیزش کاری اهمیت فراوان دارد[1] مع الوصف لازم است در آینده ابعادی غیر ازجایگاه نظارت درونی و بیرونی مورد توجه و مطالعه قرار گیرد. به عنوان مثال یک روال شناس اجتماعی پیشنهاد می کند که ابعاد ثبات (اعم از ثابت یا متغییر) نیز باید مورد توجه قرار گیرد. احتمالا کارکنان مجرب درباره تواناییهای خود یک اسناد درونی ثابت دارند در صورتیکه اسناد درونی آنان نسبت به بذل تلاش غیر ثبات است. علاوه بر بعد ثابت محققان دیگر عقدیه دارند که ابعادی همچون توافق عمومی تداوم وتمایز در نوع اسنادهای انجام شده موثر است برای مثال اگر توافق در عمومی تداوم و تمایز زیاد باشد اسنادها به علل درونی نسبت داده می شود. در حالیکه اگر توافق عمومی و تمایز کم و تداوم زیاد باشد اسناد متوجه علل درونی خواهد بود[2].
فرض اساسی این تئوری این است که در مقابل کوشش موجود زنده انتظار دسترسی به عمرکد خوب و از ماحصل آن رسیدن به پیامهای با ارزش درونی بوجود می آید.[3]
بر پایه این تئوری انتخاب رفتار فرد از بدیلهای مختلف آگاهانه صورت می پذیرد و بطور منظم با فرآیندهای روان شناختی به ویژه ادراک و ساخت باورها و نگرشهای وی مربوط است.[4]
جذابیت در تئوری جذابیت وسیله ای انتظار به سطح مورد انتظار خشنودی که از پیامدهای کار عاید می شود اطلاق می گردد.[5]
وروم وسیله بودن را احتمال ارتباط یک پیامد ( سطح عملکرد) با پیامدهای دگر می داند احتمال در صورتی (1-) است که اگر پیامد اول تحقق یابد دستیابی به پیامد دوم حتمی باشد. احتمال در صورتی صفر (0) است که رابطهای بین تحقیق پیامد اول و دستیابی به پیامد دوم وجود نداشته باشد احتمال در صورتی منهای یک (1-) است که دستیابی به پیامد دوم بدون دخالت پیامد اول مفهوم انتظار عبارت ازاحتمال ذهنی برای رسیدن به پیامد ویژهای است که در مقابل کوشش مشخصی عاید می شود[6].
با توجه به توضیحات فوق اگر کارمندی خوب کار کند ولی در پایان سال نتیجه ارزشیابی اش به گونه یک فرد معمولی باشد خلاف انتظارش خواهد بود و از کار دلسرد خواهد شد.
معمولا اهمیت و اعتبار نظریه برابری به عنوان یک نظریه انگیزش کاری به جی استیی آدامز نسبت داده می شود. به زمان بسیار ساده بحث نظریه مبین آن است که میزان ادراک برابری (یا نابرابری) از شرایط کاری یک داده مهم درعملکرد و رضایت خاطر است به بیان دیگر این نیز یک نظریه انگیزش دیگر مبتنی بر شناخت است و آدامز فرایند خاص چگونگی پیدایی آن را مشخص می کند آدامز با استفاده از اصلاح (شخص) ( هر کس که برابر یا نابرابری برایش وجود داشته باشد) و دیگری(هرکسی) هر گاه ادات شخصی این باشد که نسبت به نتایج او در داده ها و نسبت نتایج دیگران در داده های دیگران برابر نباشد، برای او برابری وجود خواهد داشت.[7]
هم داده ها و هم بازده شخص ودیگری بر ادراک شخص استوار است سن، جنس- تحصیلات- پایگاه اجتماعی- ارتقاء- ترفیع و علاقه درونی به شغل را شامل می شود. اساسا نتایج به ادراک مشخصی از آنچه می دهد ( داده) وآنچه دریافت می کند ( ستانده) در مقایسه با آنچه دیگری می دهد و می ستاند استوار است این شناخت ممکن است با شناخت شخص دیگر از نسبتهای مذکور نیز با شرایط عملی و واقعی یکسان یا با آن مغایر باشد اگر نسبتی که شخص ادراک می کند نسبتی که دیگری ادراک می کند مساوی نباشد شخص خواهد کوشد تا نسبت مذکور را به سمت برابری سوق دهد. از این کوشش برای ایجاد برابری در تبیین انگیزش کاری استفاده می شود.[8]
بر پایه این تئوری اگر کارکنان با پیامدهای مثبتی از عملکرد روبه رو شوند بهتر برانگیخته خواهند شد. در ضمن در قبال رفتار غیر موثر آنان نیز نباید به تقویت مثبت و یا تنبیه متوسط گردید. عمدتا برنامه های زمان بندی شده تقویت تاثیرات مشخصی در رفتار بوجود می آورد.[9]
بعد از رفتار کنشگر موجود زنده می توان محرک یا رویدادی را ارائه کرد که احتمال تکرار رفتار مورد نظر را افزایش دهد به چنین فرآیندی تقویت و محرک بعد از رفتار را که سبب افزایش احتمال بروز رفتار می شود. محرک تقویت کننده یا تقویت کننده گویند.
اگر پس از ارائه محرک موجود زنده جهت دریافت مجدد آن از خود کوشش نشان دهد در این صورت محرک تقویت کننده مثبت است و اگر با توسل به رفتار کنشگر خود درصدد احتراز یا قطع تماس با آن براید در اینصورت محرک تقویت کننده منفی است.[10]
رابطه همخوانی پاداش یا رفتار (عملکرد) اهمیت دارد عملکرد در مقابل پاداشهای سازمانی (معمولا حقوق و دستمزد) یا وابسته است و یا غیر وابسته مثلا پرداخت حقوق و دستمزد حقوق و دستمزد به روال سنتی در سازمانها یک تقویت غیر وابسته و پرداخت کارمزدی در سازمانها یک پاداش وابسته است. در ارزشیابیها اگر نتیجه ارزشیابی و پرداخت پاداش به فرد با عملکردش همخوانی داشته باشد در اینصورت موجب برانگیختگی فرد خواهد شد و در غیر اینصورت رفتار منفی را در او تثبیت خواهد کرد.
پژوهش همروهمرنشان می دهد که مدیران موثر وکارآمد در سازمانهای مورد مطالعه آنان برای تامین سه شرط یاد شده برنامه های انگیزشی تقویت مثبت را در چهار مرحله بکار بسته اند.
1- ترتیب دادن برنامه ای برای رسیدگی به عملکرد به منظور تعیین الگوهای عملکردی مورد علاقه و سنجش میزان عملکرد جاری
2- تعیین هدفهای ویژه و معقولانه برای هر یک از کارکنان
3- آموزش هر یک از کارکنان برای کسب تجربه کاری
4- تقویت ابعاد مثبت عملکرد آنان توسط سرپرستان [11]
در چنین برنامه چهار مرحله ای، کارکنان دو شانس موفقیت بدست آورند: می توانند سطح عملکرد پیشین را بهبود بخشند و در ضمن به هدف تعیین شده نیز برسند. همچنین در این نظام تقویت چون کارکنان از مسائل و دشتواریهای رسیدن به هدف آگاهی دارند خود درجریان باز خورد منفی قرار می گیرند در حالیکه باز خورد مثبت هم از سوی کارکنان و هم از سوی سرپرستان بدست می آید.[12]
سرمربی ورزش دانش آموزان دبیرستانی که به صورت سراسری (آمریکا) انجام می شد به گروه ورزشی خود در مسابقه نهایی چنین گفت: هر یک از شما از نظر بدنی در آمادگی کامل به سر می برد حالا باید خود را نشان داده و نهایت سعی خود را بنمایید. هیچ کس نمی تواند چیزی بیش از آن از شما بخواهد. هر یک از ما بارها این جمله را شنیدهایم نهایت سعی خود را بکنید از شما همین را می خواهند و بس ولی پرسش در این است که نهایت سعی خود را بکنید چه معنی دارد؟
آیا هرگز ما می توانیم پیش بینی کنیم که آیا به آن هدف نه چندان روش رسیده ایم یا خیر؟ آیا آن گروه ورزشی نسبت به بقیه سرعت بیشتری داشت و آیا سرمربی مزبور هدف خاصی را برای آنان تعیین کرده بود؟ پدر و مادر به شما می گفتند که در امتحان زبان انگلیسی نهایت سعی خود را بکند آیا اگر به شما گفته بودند که بکوشید و سعی کنید تا هفده از بیست یا نمره بالاتری بگیرید آیا شما بهتر عمل می کردید؟ در تحقیقی که بر روی نظریه تعیین هدف انجام می شود به این مسائل می پردازیم و همانگونه که خواهید دید هدفهای خاص برای عملکردها اثر می گذارد.
در آخرین سالها دهه 1960 ادوین لاک پیشنهاد کرد که باید در جهت تامین هدف خاصی اقدام نمود و اینکه چنین مسئله ای می تواند یکی از محرکهای اصلی کار حساب آید یعنی هدف مشخص می نماید که کارگر یا کارمند چه باید بکند و باید چه مقدار تلاش کند.
نتیجه تحقیقات نظریه ارزش هدف را تایید کرده اند برای اینکه مطلب را به صورتی دقیقتر بیان کرده باشیم می توانیم بگوییم که هدفهای خاص موجب افزایش عملکرد می گردند و اینکه اگر تامین هدف مشکل باشد کسی که آنرا بپذیرد عملکرد بهتری خواهد داشت و سرانجام اینکه بازخور نمودن نتیجه کار موجب عملکردهای عالی تر خواهد شد(البته در مقایسه باکارهایی که نتیجه کار بازخور نمی شود).
نتیجه کلی که از بحث مزبور می گیریم این است که قصد یا نیت افراد (که ما این پدیده را به صورت هدفهای مشخص و سخت بیان می کنیم) به عنوان یک نیروی محرک به حساب می آید که باعث انگیزش فرد میگردد آنها باعث می شوند که عملکرد در سطحی عالی تر باشد ولی در این مورد که هدفهای مزبور با بالا رفتن رضایت شغلی همراه است. هیچ سند یا مدرکی در دست نیست.
این نظریه توسط جان هالند به بهترین طریقه بیان شده است نظریه مزبور بر این تصور قرار دارد که رغبت یا علاقه فرد (با فرض اینکه آن نشان دهنده شخصیت فرد باشد) با محیط کارش متناسب است این محقق شش نوع شخصیت ارائه می کند و پیشنهاد می نماید که رضایت شغلی و نیل به ترک شغل به درجه ای بستگی دارد که فرد می تواند به صورتی موفقیت آمیز شخصیت خود را با یک محیط شغلی وفق دهد هر یک از این شش نوع شخصیت مناسب محیط شغل خاص خود است.
به نظریه مزبور بیانگر این مطلب است که اگر شخصیت افراد و نوع شغل آنها با هم متناسب باشد رضایت شغلی به بالاتری حد و جابجایی کارکنان به پایین ترین حد می رسد باید با توجه به نوع شخصیت فرد کار مناسب به وی واگزار کرد اگر کسی از نظر شخصیتی دارای مهارت فنی- بهینه قوی و رفتاری پرخاشگرانه باشد در مشاغل کشاورزی و جنگلبانی شمارده شود دارد بگذارند بسیار نامناسب خواهد بود.
1- افراد از نظر شخصیتی تفاوتهای ذاتی و واقعی دارند
2- مشاغل متفاوتند
3- افرادی که در مشاغلی متناسب با شخصیتشان گمارده شوند رضایت شغلی بیشتری خواهند داشت و احتمال کمتری است که بصورت اختیاری از کار خود استعفا دهند.[14]
فرض اساسی این تئوری این است: عواملی که در خشنودی شغلی مداخله می کند متفاوت از عواملی هستند که در ناخشنودی شغلی دخالت دارند یعنی خشنودی شغلی و ناخشنودی شغلی دو مفهوم متفاوت بوده حالت متضاد یک مفهوم نمی باشند. عواملی انگیزشی موجب خشنودی و انگیزش کارکنان در سازمان می گردند پیشرفتی را که فرد درکار بدست آورده و در قبال آن شناخته می شود احراز مسئولیت و ایکان فرصتهای لازم برای مسئولیتهای بیشتر و با اهمیت تر وجود زمینه برای رشد و تعالی فردی و نقش کار نیازهای انگیزشی را برآورده می سازند.[16]
| دسته بندی | صنایع نفت و گاز |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 3833 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 188 |
اصول ابزار دقیق پیشرفته یک جزوه آموزشی کامل با در نظر گرفتن جنبه های تئوری و کاربردی ابزار دقیق است که شامل مباحث زیر می باشد
فهرست
مقدمه
حلقه کنترل با فیدبک پس خورد
تاریخچه
اجزا متشکله حلقه
فرایند
وسایل اندازه گیری
دما
جریان
فشار
سطح
آنالیز
شیرهای کنترل
مشخصات شیرهای کنترل
هیدرولیک
فرمول های مربوط به تعیین اندازه شیرهای کنترل
کنترل کننده ها
انتقال نیوماتیک
انتقال دیجیتال
| دسته بندی | بازاریابی و امور مالی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 29185 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 11 |
•مفروضات APT •سرمایه گذاران به دنال بازدهی با ریسک متعادل هستند ؛ آنها ریسک گریزند و به دنبال پیشینه سازی ثروت نهایی شان هستند؛ •سرمایه گذاران می توانند در نرخ بدون ریسک, وام بگیرند و یا وام بدهند. •هیچ محدودیت بازاری, همانند هزینه هایی مبادلاتی , مالیات یا محدودیت فروش استقراضی وجود ندارد. •درحالی که APT مفروضات کمتری نسبت به CAPM دارد, لیکن دو فرض خاص دارد: •سرمایه گذاران بر تعداد و همچنین تعیین عواملی که به صورت سیستمی در قیمت گذاری داراییها مهم اند, توافق دارند؛ •هیچ گونه فرصت سود آربیتراژ(بدون ریسک) وجود ندارد.
| دسته بندی | بازاریابی و امور مالی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 408 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 26 |
مقدمه
صعود و افول جامعه شناسی کار: مسائل انقلاب صنعتی، در مقابل مسائل جهانی شدن Øمعنای کار، ماهیت بازارهای اقتصادی : ساخت بازار کار و مقایسه آن با سایر بازارها Øروندها در نظام اشتغال Øتقسیم کار و
وابستگی اقتصادی (نظام های تولیدی تیلوریسم و فوردیسم) تغییرات در کار (ظهور پست فوردیسم، تولید منعطف، تولید گروهی، چند مهارتی ، نقد فوردیسم)
مسائل زنان در بازار کار: رشد فعالیت های روز افزون زنان، جنسیت و نابرابری، نابرابری و خشونت بر علیه زنان در محیط های کار، جایگاه زنان در اقتصاد غیر رسمی کار و خانواده ، چالش های خانواده و ماهیت کار ، روند تحولات خانه و خانواده و نظام و ماهیت کار ظهور دولت رفاه و رهیافت های مختلف به کار و بیکاری ظهور جامعه اطلاعاتی و مساله کار و حرفه بیکاری، تحلیل بیکاری و روندهای بیکاری
| دسته بندی | کارآفرینی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 5320 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 77 |
اهداف آموزشی کارگاه:
1-آشنایی شرکت کنندگان با مفهوم خلاقیت ، موانع و منابع آن.
2-آشنایی شرکت کنندگان با گزیده ای از کاربردی ترین تکنیکهای خلاقیت .
3- افزایش توان ایده پردازی شرکت کنندگان جهت دستیابی به راه حلهای بهترجهت حل مسایل.
خلاقیت چیست؟
1-توانایی حل مسایلی که فرد قبلا حل آنها را نیاموخته است(Weisberg)
2-فرآیندی که نتیجه آن کار تازه ای باشد که توسط گروهی در یک زمان مفید و ارزشمند تلقی شود.(Stein)
| دسته بندی | صنایع غذایی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 69470 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 27 |
مقدمه
•بستنی (Ice cream) فرآورده لبنی منجمد آماده مصرفی است که اط شیر گاو و یا گاومیش از طریق ترکیبل و فرآیند مناسب بر روی خامه یا سایر فرآورده های لبنی با شکر و مواد طعم دهنده خوراکی بدست می آید. همچنین حاوی, پایدار کننده ها, قوام دهنده ها و رنگ های خوراکی مجاز نیز میباشد. •این برنامه صرفاً ةک فرآورده یعنی "بستنی" را پوشش می دهد. اگر شرکت بخواهد فرآورده های دیگری را تولید کند باید برنامه دیگری نیزتدوین نماید.
| دسته بندی | کارآفرینی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 49 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 58 |
مقدمه
آیا الگوی توسعه بعد از انقلاب که نوعاًخرید ماشین آلات بوده است توانسته است، ما را در بازارهای جهانی توانمند سازد ؟ چگونه است که کشوری مثل امارات در طی ده سال گذشته بدون داشتن نیروی انسانی ماهر و بدون اتکاء به نفت توانسته شرایطی فراهم نمایند که بسیار سریع به رشد حدود ده درصد برسد. دولت امارات چه سهمی در توسعه این چند ساله داشته است؟ و نسبت آن به سرمایه گذاری خارجی/خصوصی/محلی/ منطقهای چیست؟ چگونه دبی توانسته به عنوان فضایی برای جذب سرریز / جذب نخبگان/ جذب سرمایه گذاران باشد ؟
| دسته بندی | کارآفرینی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 192 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 132 |
- مقدمه
- شناخت تغییرات محیط بین الملل
- شناخت ایران(نظام ارزشی ؛ مسائل خاص
سازمانها ؛ اقتصاد ایران
- ضرورت های کارآفرینی
- تعاریف کارآفرینی
- کارآفرینی سازمانی
- نقش های کارآفرینان
- کارآفرینی از دیدگاه اقتصادی
- کارآفرینی از دیدگاه روانشناسی
- کارآفرینی از دیدگاه جامعه شناسی
- تفاوت کارآفرین با غیرکارآفرین
- تفاوت کارآفرین با مدیر
- دیدگاه فرایندی و مدل های کارآفرینی
- طرح Case زمزم ( سازمان تولیدی )
- طرح Case اکبر جوجه ( سازمان خدماتی )
- ارائه مدل کارآفرینی
- جمع بندی ؛ پرسش و پاسخ
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 364 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 24 |
تا قبل از انقلاب صنعتی ، بعلت سادگی و کم حجم بودن تولیدات صنعتی و کشاورزی ، روابط کارگر و کارفرما از پیچیدگی چندانی برخــوردار نبود و شرایط سیــاسی اجتماعی نیز اجازه نمی داد کارگران حرفی برای گفتن داشته باشند .
1 هجوم روستاییان به شهر و مراکز صنعتی
2 افزایش تعداد کارگران و مزدگیران در واحد های صنعتی
3 تنوع نوسانات شغلی و جابجائیهای مکرر
4 کاهش امنیت شغلی و ایجاد سوء ظنهای شغلی ناشی از آن
5 دشواری زندگی در شهرهای بزرگ
6 کاهش انس و الفتها
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 400 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 102 |
کسب وکار چیست؟
به مجموعه فعالیتهایی گفته می شود که برای ارائه محصولات یا خدمات با
رویکردی مالی,تجاری وصنعتی انجام می پذیرد.
انواع کسب وکار:
•کسب وکارهای بزرگ(Business) •کسب وکارهای کوچک ومتوسط (Small and Medium.B ) •کسب وکار اینترنتی یا مجازی:(Virtual )
•کسب و کار خانگی (Home Business ) •کسب وکار روستائی(Rural Business) •کسب وکار خانوادگی (Family Business)
اهمیت کسب وکار:
کسب وکار قالب اصلی تو سعه است.تعدد کسب و کارهای مختلف در هر جامعه
علاوه بر سود مادی وغیر مادی موجب می شود تا جامعه از لحاظ رفاه واشتغال
نیز به تعادل نزدیک شود.
| دسته بندی | کارآفرینی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 40 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 16 |
پاسخهای ممکن به سئوال فوق
.1نظام آموزش عالی ایران ،دانش آموختگانی با کیفیت مطلوب تربیت نمی کند بطوریکه آنها توانایی کارآفرینی و تخصص لازم برای شغل های موجود را ندارند. .2نظام اقتصادی ایران مشکل جذب دانش آموختگان آموزش عالی را دارد. بطوریکه شغل مناسب کافی وجود ندارد و سطح دانش بری شغلهای موجود بسیار پایین است. .3هر دو مسأله همزمان وجود دارد. nبه نظر ما مسأله دو طرفه است یعنی هم دانش آموختگان توانایی لازم را ندارد و هم نظام اقتصادی توانایی جذب آنها را ندارد. nهدف بحث ارائه راه حل مناسب برای این مسأله و تحلیل آن است. ●
| دسته بندی | کارآفرینی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 232 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 180 |
فصل اول: مدیریت استراتژیک
فصل دوم: مکتب طراحی
تدوین استراتژی به عنوان یک فرایند مفهوم سازی
فصل سوم: مکتب بر نامه ریزی
تدوین استراتژی به عنوان یک فرایند رسمی
فصل چهارم: مکتب موقعیت یابی
تدویت استراتژی به عنوان یک فرایند تحلیلی
فصل پنجم: مکتب کارآفرینی
تدوین استراتژی به عنوان یک فرایند رویایی
فصل ششم : مکتب شناختی
تدوین استراتژی به عنوان یک فرایند ذهنی
| دسته بندی | کارآفرینی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 161 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 165 |
موج اول: انتشار کتاب هایی در خصوص
1- زندگی کارآفرینان و تاریخچه شرکت های آنها
2- چگونگی ایجاد کسب و کار شخصی
3- شیوه های سریع پولدارشدن
موج دوم: ارایه رشته های آموزشی کارآفرینی در مقاطع تحصیلی در حوزه های مهندسی و بازرگانی است.
موج سوم: افزایش علاقه مندی دولت به تحقیقات درزمینه بنگاه های کوچک با هدف تشویق و تحقیق نوآوریهای صنعتی.
اقتصدانان: تعاریف کارکردی و ابعاد رشد اقتصادی و سودآوری
روانشناسان: خصوصیت فردی و روانشناختی
جامعه شناسان: انگیزه درونی کارآفرین
| دسته بندی | صنایع غذایی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 4411 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 163 |
فرآیند
q مجموعهای از فعالیتهای مرتبط به هم یا متعامل که ورودیها را به خروجیها تبدیل میکند. •مجموعه ورودی های یک فرآیند عمومأ خروجیهای سایرفرآیندها هستند. •فرآیندها در سازمان عمومأ برنامهریزی میشوند و تحت شرایط کنترل شده به اجرا درمیآیند تا ارزشافزوده ایجاد شود.
یک فعالیـت که با استفاده از منابـع و بصـورت هدایت شده در جهت کسب توانایی برای تبدیل داده ها به ستاندهها عمل میکند را میتوان به عنوان یک فرایند در نظر گرفت.
• هر سازمانی برای عملکرد مؤثّرتر باید تعدادی فرآیند مرتبط باهم و مؤثّر برهم را تعیین و مدیریت نماید. • شناسایی و مدیریت نمودن فرآیندهای به کارگرفته شده در یک سازمان و به ویژه تعامل میان این فرآیندها به شکل سیستماتیک رویکرد فرآیندی نامیده می شود.
| دسته بندی | صنایع غذایی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 59 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 37 |
§-محلول 1 درصد نیترات نقره §طرز عمل: در یک لوله آزمایش تقریباً یک میلی لیتر از شیر مشکوک و 3 تا 5 میلی لیتراز یک محلول یک درصد نیترات نقرهوارد مینماییم چنانچه رنگ زرد شیر مربوط بوجود بی کرمات دوپتاس باشد, تبدیل به قرمز نارنجی میشود. برای تشخیص بهتر رنگ میتوان از یک لوله آزمایش حاوی شیر معمولی بعنوان شاهد استفاده نمود.
آزمایش بر روی خاکستر شیر انجام میشود؛ بدین ترتیب که کرماتها را بکمک یک محلول سولفات فروز و آمونیاک (یا ملح Mohr) بفرمول :
احیا نموده , زیادی این محلول را با پرمنگنات دوپتاس تیتره مینماییم SO4FC.SO4(NH4)2,6H2o
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 199 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 180 |
فهرست
چکیده ................................................................................................. A
بخش اول:مدیریت شبکه های کامپیوتر ........................................................ 1
مقدمه .................................................................................................. 2
مقدمات یک شبکه .................................................................................. 2
مزیتهای یک شبکه ............................................................................... 3
کارکنان شبکه ...................................................................................... 4
مدیر شبکه .......................................................................................... 5
سایر کارکنان ...................................................................................... 5
فصل اول: مدیریت شبکه چیست؟ ................................................................ 6
مدیریت شبکه چیست؟ ............................................................................. 7
مدیریت شمارههای اشتراکی شبکه .............................................................. 9
شمارههای اشتراک کاربری .................................................................... 10
ایجاد شمارههای اشتراک کاربری ............................................................. 11
شمارههای اشتراک گروه ........................................................................ 16
محلی در مقایسه با جهانی ........................................................................ 17
گروههای توکار .................................................................................... 19
برقراری ارتباط چندتایی ......................................................................... 19
فصل دوم: مدیریت شبکه .......................................................................... 21
مدیریت شبکه ....................................................................................... 22
مفاهیم مدیریت .................................................................................... 22
محدودیتهای مدیریتی .......................................................................... 23
مشکلات شبکه ..................................................................................... 23
تنظیم و پیکربندی شبکه .......................................................................... 24
فصل سوم:شبکه بندی و ارتباطات ............................................................... 25
شبکه بندی و ارتباطات ............................................................................. 26
همگون سازی و تکرارسازی .......................................................................28
فصل چهارم: عیبیابی و رفع عیب ...............................................................34
عیبیابی و رفع عیب ................................................................................34
Net account /synch ............................................................................35
نظارت بر عملیات Active Directory .................................................... 35
فصل پنجم: مفهوم مدیریت منابع ............................................................... 36
مدیریت منابع ..................................................................................... 37
منابع سختافزاری ............................................................................. 38
پیکربندی و استفاده از سرورهای چاپ ..................................................... 38
نصب نرم افزار مدیریت ...................................................................... 39
تنظیم اولیه ........................................................................................ 40
درک مدیریت SNMP ......................................................................... 41
سهمیه دیسک ...................................................................................... 44
فایلها و فهرستها .............................................................................. 45
نصب/ارتقاء نرم افزار ......................................................................... 45
مدیریت منبع تغذیه شبکه ....................................................................... 47
مدیریت منبع تغذیه ویندوز 2000 ........................................................... 48
فصل ششم: ابزارهای مدیریت ................................................................... 50
ابزارهای مدیریت .................................................................................. 51
ابزارهای مدیریت مایکروسافت ................................................................ 51
Zero Administration ...................................................................... 55
Management Console .................................................................... 56
فصل هفتم: مدیریت عملکرد شبکه ................................................................ 58
مدیریت عملکرد شبکه .............................................................................. 59
مشکلات بالقوه عملکرد شبکه ...................................................................... 59
مسائل لایه فیزیکی ................................................................................ 60
مسائل مربوط به ترافیک شبکه .................................................................. 62
مشکلات تشخیصآدرس .......................................................................... 69
مسائل میان شبکهای ............................................................................... 69
فصل هشتم: ذخیرهسازی در شبکه ............................................................... 71
ذخیرهسازی در شبکه ............................................................................... 72
نکتههای مربوط به مدیریت سرور CD .......................................................73
مدیریت image ....................................................................................73
کابینتها ..............................................................................................74
مفاهیم SAN ........................................................................................74
درک SAN .........................................................................................76
مدیریتSAN ..................................................................................... 77
بخش دوم: محافظت از شبکههای کامپیوتری .................................................. 79
مقدمه .................................................................................................... 80
فصل نهم: حفاظت از شبکه .........................................................................81
حفاظت از شبکه ......................................................................................82
تضمین سلامت دادهها ...............................................................................82
حفاظت از سیستم عامل .............................................................................83
رویههای نصب .....................................................................................84
تکنیکهای مراقبت از سیستم ......................................................................87
فصل دهم: حفاظت از سخت افزار .................................................................89
حفاظت از سختافزار ..............................................................................90
منابع تغذیه وقفه ناپذیر(UPS) ..................................................................90
عوامل زیست محیطی .............................................................................94
تکرارسازی سخت افزار ..........................................................................95
حفاظت از دادههای کاربری .....................................................................96
تهیه نسخه پشتیبان .................................................................................97
ذخیرهسازی دیسک تکرارساز ....................................................................99
فصل یازدهم: پیاده سازی برنامه سلامت دادهها .............................................104
پیادهسازی برنامه سلامت دادهها ............................................................... 105
برنامهریزی برای امنیت شبکه و دادهها ...................................................... 106
سطوح امنیت .................................................................................... 107
سیاستهای امنیتی ................................................................................ 108
ارزیابی قابلیتهای آسیبپذیری امنیت ..................................................... 109
ارزیابی تهدیدهای امنیتی ...................................................................... 111
برقراری اقداماتی متقابل امنیتی .............................................................. 112
وسایل اشتراکی با کلمه رمز .................................................................. 113
ایستگاههای کاری بدون دیسک ............................................................... 115
رمزگذاری ....................................................................................... 116
حافظههای ویروسی ............................................................................ 119
فصل دوازدهم: تنظیمات مربوط به امنیت در شبکهها ...................................... 122
محافظت با استفاده از کلمه عبور............................................................... 123
تنظیمات مربوط به کلمههای عبور حسابهای کاربران...................................... 124
مشخص کردن طول کلمه عبور ................................................................. 125
تنظیم مدت اعتبار کلمههای عبور ............................................................... 126
الزام بر استفاده از کلمههای عبور پیچیده ..................................................... 127
تدابیر مربوط به بستن یک حساب ............................................................... 128
فصل سیزدهم: امنیت شبکه ...................................................................... 129
امنیت شبکه ......................................................................................... 130
عملیات شبکه ....................................................................................... 130
تجزیه و تحلیل هزینه شبکه ...................................................................... 131
تکنیکهای مدیریت و عیبیابی ................................................................... 132
دیوارههای آتش ..................................................................................... 134
فیلتر کردن بستهها .............................................................................. 134
NAT ............................................................................................. 135
دیوارهای آتش سرورهای Proxy .............................................................. 137
درک یک دیوار آتش ................................................................................. 137
دیوارهای آتش و TCP/IP ....................................................................... 139
دیوارهای آتش از نوع فیلترسازی بسته......................................................... 139
مزیتها و کاستیهای فیلترسازی بسته ......................................................... 140
دیوار آتش از نوع Application Gateways ..............................................141
دیوار آتش از نوع Circute-Level Gateways ...........................................142
دیوار آتش از نوع Stateful-Packet-inspection-engin ............................. 142
فصل چهاردهم: مدلهای مختلف امنیتی ........................................................144
مدلهای مختلف امنیتی .............................................................................145
امنیت سطح ـ کاربر .............................................................................145
امنیت سطح ـ مشترک ...........................................................................145
فصل پانزدهم : پروتکلهای امنیتی .............................................................146
پروتکلهای امنیتی ................................................................................147
Ipsec..................................................................................................147
L2TP .............................................................................................148
SSL ................................................................................................149
Kerberos ........................................................................................150
فصل شانزدهم:مواردی در مورد امنیت شبکهها .............................................151
امنیت ارتباطات ..................................................................................152
IPsec .............................................................................................152
دیوارهای آتش ....................................................................................155
شبکههای خصوصی مجازی (VPN)...........................................................156
امنیت نماهای الکترونیکی ..........................................................................157
امنیت وب .............................................................................................158
فصل هفدهم:مبانی امنیت در شبکهها ...........................................................160
مبانی امنیت شبکه ..................................................................................161
انواع رایج حملات .................................................................................161
اقدامات امنیتی خوب ...............................................................................162
مقاومسازی سیستمها در مقابل حملات .........................................................162
حفاظت از شبکه در برابر ویروسها ............................................................163
مفاهیم ویروس ......................................................................................164
خطاهای نرمافزاری ...............................................................................164
اسبهای تروا .......................................................................................164
بمبهای نرمافزاری (Softwar Bombs) ...................................................164
بمبهای منطقی (Logic bombs) ............................................................165
بمبهای ساعتی (Time Bombs) ............................................................165
تکرارکنندهها (Replicators) .................................................................165
کرمها (worms) ................................................................................166
ویروسها ...........................................................................................166
جستجوی ویروسها .................................................................................168
نصب ویروسیاب ..................................................................................171
حذف آلودگی ........................................................................................172
فصل هجدهم: جلوگیری از آلودگی توسط ویروس ...........................................173
جلوگیری از الودگی توسط ویروس ..............................................................174
جلوگیری از ویروسهای ماکرو ...................................................................175
حذف یک ویروس ماکرو ...........................................................................176
مقدمه:
مقدمات یک شبکه
یک کامپیوتر تحت شبکه که منابع را فراهم می سازد یک سرویس دهنده نامیده می شود. کامپیوتری که به این منابع دسترسی دارد را بعنوان یک ایستگاه کاری یا سرویس گیرنده می شناسیم. سرویس دهنده ها از قدرتمندترین کامپیوترهای روی شبکه می باشند زیرا آنها جهت ارائه خدمات به بسیاری از نیازهای سایر کامپیوترها به قدرت بیشتری نیاز دارند. در مقایسه ایستگاههای کاری یا سرویس گیرنده ها معمولاً از کامپیوترهای شخصی ارزان قیمت و با قدرت پردازش پایین تر می باشند و برای شبکه های کوچک با تعداد کمتری از کاربران می توانید از شبکه نظیر به نظیر استفاده کنید. تمامی کامپیوترهای بر روی شبکه باید به یکدیگر متصل باشند و این اتصال از طریق کارت رابط شبکه و کابل کشی صورت می گیرد.
مزیت های یک شبکه
با کامپیوترهای مجزا، برنامههای کاربردی و منابع باید بصورت جداگانه برای کامپیوترهای شخصی تهیه شوند.
تمام کامپیوترهای شبکه می توانند از وسایل زیر به صورت اشتراکی استفاده کنند:
بدلیل اینکه کامپیوترها می توانند بر روی یک شبکه عملیات را بصورت اشتراکی انجام دهند، مدیریت کل شبکه بصورت کارامد از یک مکان مرکزی انجام پریر می شود. بروز رسانی آسان برنامه های کاربردی بر روی شبکه مزیت مهمی در رابطه با استفاده از شبکه ها می باشد.
در شبکه ها علاوه بر به اشتراک گذاری اطلاعات، نگهداری و حفاظت از اطلاعات نیز به آسانی صورت می گیرد.
کاربران فقط می توانند از طریق یک نام logon و کلمه رمز وارد سیستم شوند و این کلمه رمز فقط دسترسی به اطلاعات خاصی را در اختیار هر کاربر قرار می دهد. در نهایت، شبکه ها رسانه های ایده آل برای برقراری ارتباط بین کاربران میباشند.
کارکنان شبکه
در محیطهای کامپیوتری تک کاربری، هر کاربر مسئولیت کامپیوتر خود را بعهده دارد. در یک محیط شبکه،مدیریت و نگهداری شبکه در اختیار یک گروه از افراد متخصص قرار می گیرد.
مدیر شبکه
یک مدیر شبکه باید با آموزش خوب تمامی جوانب یک شبکه را بداند. یک شبکه کامپیوتری به نگهداری و مراقبت روزانه نیاز دارد. مدیر شبکه مهمترین فرد بریا یک شبکه می باشد. اگر از محیط تک کاربری به یک محیط شبکه ای سؤیچ می کنید،حتماً مدیریت شبکه را نخست مشخص کنید. می توانید یک مدیر شبکه استخدام کنید و اینکار باید با دقت زیاد صورت بگیرد.
سایر کارکنان
اگر چه یک مدیر شبکه شاید برای انجام کارهای روزمره برای یک شبکه کوچک کافی باشد، شبکه های بزرگتر و تخصصی تر به بیش از یک نفر نایز دارند. در زیر لیستی از سایر کارکنان ارائه شده است.
فصل اول
مدیریت شبکه چیست؟
سازماندهی شبکه زمانی شروع میشودکه فردی تصمیم میگیرد که شبکه نیاز است.اولین چیزی را که باید تعریف کنید این است که به عنوان یک گرداننده شبکه چه چیزی را میخواهید شبکه برایتان انجام دهد.جواب این سئوال را طراحی شبکه ومسیر لازم را تا زمانی که همه از شبکه استفاده کنند مشخص میکند .
مهمترین بخش از نقش شما به عنوان یک گرداننده شبکه مستند سازی چرخه زندگی شبکه میباشد که با مرحله برنامه ریزی شروع شده ودر طول زندگی شبکه تان ادامه خواهد داشت.این کار یکی از رایجترین قطعاتی است که انجام نمی گیرد.از آن به عنوان تحمل خرابی برای گرداننده شبکه فکر کنید هدف مستند سازی فراهم نمودن تداوم شبکه می باشد.هنگام ایجاد مستندات از خود بپرسید که اگر ناگهان شما در دسترس نبودید گرداننده جدید چه چیزهایی را باید بداند. در این رابطه کلمه های رمز سازماندهی شده باید نوشته شده در یک پاکت گذاشته شوندودرجای امنی نگهداری شوند.سایر کارکنان کلیدی باید مکان نگهداری این کلمه های رمز را بدانند.مستند سازی باید با پیکربندی جاری شروع شود و جواب سئوال های زیر را داشته باشد:
از کدام سخت افزار ونرم افزارو کدام نسخه ها در حال حاضر استفاده میکنید؟
آیا این سخت افزار ها ونرم افزارها برای نیازهایتان کافی میباشند؟
ارزیابی شما در رابطه با رشد شبکه در آینده چه میباشد؟
باید شکلی از تمام نوشته های خود مانند اطلاعات مربوط به مسیریاب ها ،پل ها و غیره وهمچنین پیکربندی هر یک از آنها را داشته باشید .تمام مستندات مربوط به سخت افزار و نرم افزار را در یک مکان مرکزی نگهداری کنید ودر صورت قرض دادن آنها به شخصی حتما یک سیستم رد یابی جهت بازپس گرفتن انها داشته باشید.یک لیست خلاصه با ترتیب الفبایی از هر تغییر یا افزودن برای سخت افزار یا نرم افزار را ایجاد کنید.نگهداشتن یک کپی از این مستندات در مکان دیگری در مواقع وقوع حادثه می تواند بازیافت آنها را سریعتر کند.
توصیه :
برنامه ریزی از اهمیت زیادی بر خوردار می باشد هیچ عاملی برای شبکه تان مهمتر از برنامه ریزی صحیح نمی باشد. نجار ها شعار معروفی دارند:"دو بار اندازه بگیرید، یک بار ببرید."این فلسفه میتواند در مورد شبکه ها به کار گرفته شود:" دو بار برنامه ریزی کنید، یکبار نصب کنید".یک شبکه با طراحی ضعیف پس از نصب با تغییرات جزئی جهت رفع مشکلات تقریباً غیر ممکن خواهد بود.شاید تخصیص وقت لازم جهت برنامه ریزی صحیح شبکه در شروع کار اتلاف وقت به حساب آید اما در واقع زمان با ارزشی را در دراز مدت صرفه جویی کرده اید.
مدیریت شماره های اشتراک شبکه
قبل از راه اندازی شبکه باید در مورد چگونگی مدیریت دسترسی تصمیم گیرید. باید یک روش یک نواخت را جهت مدیریت دسترسی کاربران شبکه برقرار نمایید.دسترسی فقط مربوط به وارد شدن به سیستم از طریق یک ایستگاه کاری خاص نمی باشد بلکه دسترسی به منابع را نیز شامل میباشد.قبل از اتخاذ تصمیم باید روشی را که برای تخصیص اسامی کاربران و کلمه های رمز استفاده خواهید نمود تعریف کنید.دو نوع اصلی از شماره های اشتراک شبکه که امکان مدیریت کاربران را برایتان فراهم میسازد عبارتند از شمار های اشتراک کاربری وشماره های اشتراک گروه.
شماره های اشتراک کاربری
چندین عنصر جهانی جهت مدیریت شمار ه های اشتراک کاربری میتوانند استفاده شوند. مانند چگونگی نام گذاری کاربران وگروهها تا وظایف سازماندهی آسانتر شوند. این اسامی باید شناسایی مکانم یا شغل کاربروعملیات هر گروه را برایتان به آسانی فراهم میسازد.قوانین به کار گرفته شده در مورد استفاده از کلمه های رمزنیز میتوانند عملیات شما را آسانتر کنند.یکی از قوانین مربوط به دفعات نا موفق واردشدن به سیستم و این که تا چه مدت کاربر نمی تواند وارد سیستم شود میباشد.
توجه:
اگر فکر می کنید که شبکه تان به طور غیر قانونی استفاده میشود،میتوانید این مطلب را با فعال سازی مجدد شمارههای اشتراک به صورت دستی که پس از سه نوبت سعی جهت واردشدن به سیستم را مورد بررسی قرار دهید.با این روش،کاربر باید عدم توانایی خود را جهت واردشدن به سیستم به شما اطلاع دهد.اگر کاربر باعث این وضعیت درخارج ماندن از سیستم نباشد، خواهید دانست که یک شخص بدون مجوز قصد دسترسی به شبکه تان را داشته است.
کلمه های رمز از مهمترین مسائل امنیتی شبکه می باشند. اگر کلمه های رمز انحصاری وحدس آنها مشکل باشند،سیستم شما امنیت بیشتری خواهد داشت.هنگام برنامه ریزی مدیریت کلمه های رمز میتوانید تعدادی یا تمام موارد زیررا در نظر داشته باشید:
از کاربران بخواهید از لغات موجود در فرهنگ لغات استفاده نکنند.
از کاربران بخواهید از تاریخ های تولد،اسامی فرزندان، یا حیوانات خانگی،یا سایر اطلاعات شخصی استفاده نکنند.
حداقل اندازه برای کلمه رمز داشته باشید.
تاریخی از کلمه رمز داشته باشید.
تغییر دوره ای کلمه رمز را در خواست کنید.
به یاد آوردن کلمه های رمز باید اسان باشد تا کاربران مجبوربه رجوع به یادداشت نشوند.به هر حال باید رمزگشایی نیز مشکل باشد.یکی از ساده ترین روش ها جهت وارد شدن غیر قانونی در یک سیستم استفاده از یک لیست از لغات موجوددر فرهنگ لغات می باشد.استفاده از اسامی اعضای خانواده،تاریخ تولد،اسامی حیوانات خانگی،به طور خلاصه،هر اطلاعاتی که مربوط به کاربر میشود،مطلقا باید جلوگیری شود.کشف این نوع اطلاعات توسط یک رمزشکن مصمم آسان می باشد.
کلمه های رمز بلند امنیت شبکه را به دلیل اینکه به سادگی قابل شکستن نمی باشند بهبود می بخشند.این مطلب مخصوصاً در مورد حروف وارقام مخلوط شده واقعیت دارد.نگهداری سابقه کلمه رمز دسترسی بدون مجوز به شبکه را کاهش می دهد.یک سابقه کلمه رمزاز استفاده مجدد کلمه رمز جلوگیری می کند وفقط هنگام اعمال تغیییرکلمه رمز از قبل استفاده شده به صورت چرخه ای قابل ملاحظه خواهد بود.بدین ترتیب،اگر یک کلمه رمز اعتبار اولیه خود را از دست داده باشداستفاده از آن در چرخه های بعدی غیر ممکن خواهد بود.به عبارتی دیگر،اگر کارمند اخراج شده ای کلمه رمز همکار خود را بداند،کارمند همکار در نوبت بعدی که قصد تغییر کلمه رمز خود را داردنمی تواند از این کلمه رمز مجدداً استفاده کند.
تغییر دورهای کلمه رمز امنیت شبکه را بهتر می سازد .اگر کلمه رمز کاربری را یک شخص نا آشنا بداند،با تغییر کلمه رمز دسترسی به شبکه غیرممکن می شود.این مدت زمان در خطر بودن شبکه تان را محدود میسازد.
ایجاد شماره های اشتراک کاربری
از طریق ایجاد شماره های اشتراک کاربری وخصوصیات به کار گرفته شده می توانید دسترسی به منابع را مدیریت نمایید.قبل از ایجاد اولین شماره اشتراک کاربری(حتی قبل از نصب سیستم عامل شبکه)یک قرارداد نامگذاری باید برقرارشود.
نکته:اگر چه فراهم نمودن این امکان که کاربر بتواند نامی را انتخاب کندجالب خواهد بود،این روش انتخاب نام مشکلاتی را در رابطه با شناسایی کاربر در بر خواهد داشت. به علاوه،این روش شناسایی کاربر را هنگام تبادل پیام بین کاربر یا اینکه پیام به کدام کاربر ارسال شده است را مغشوش می کند.
بهترین سیستم کاربردی برای ایجاد اسامی کاربران روشی می باشد که به سادگی کاربران را شناسایی کند و همچنین نامگذاری انحصاری را ارائه دهد.یک سیستم نامگذاری که از حرف اول اسم و حرف آخر فامیلی یا حرف اول فامیلی وحرف آخر اسم تشکیل می شودکاربردی بوده و از اغتشاش کمتری بر خوردار می باشد.
پس از مشخص نمودن یک قرارداد نامگذاری،می توانید ایجاد شماره های اشتراک کاربر ضروری را آغاز نمایید.انجام این کار معمولا از طریق یک برنامه خدماتی فراهم شده توسط سیستم عامل شبکه صورت میگیرد.در ویندوزnt یا ویندوز 2000 ازuser manager یا user manager for domain استفاده می شود.برنامه خدماتی معادل برای نتور برنامه syscon for netware برای نسخه 3x یا nwadmin برای نسخه های 4x و5x می باشد.اگر چه تعدادی از سیستم های عامل یونیکس نیز چنین برنامه خدماتی را فراهم می سازند، شماره های اشتراک کاربری معمولا در خط اعلان ایجاد می شوند. این برنامه های خدماتی مدیریت کاربر را می توان جهت تخصیص گزینه هایی مانند نیازهای کلمه رمزو عضویت گروه استفاده نمود.
یک سیاست کاربری که شاید قصد پیاده سازی آن را داشته باشیدمی تواند به کارگیری تاریخ انقضا برای یک شماره اشتراک باشد.این یک روش ساده برای زمانی میباشد که مدیریت کاربرانی که فقط به طور موقت نیاز دسترسی به شبکه دارند مانند کارآموزان را فراهم می سازد.همچنین میتوانید ساعت های وارد شدن کاربر به سیستم وایستگاههای کاری که کاربران از طریق انها می توانند وارد سیستم شوند را مشخص کنید.
استفاده از الگوها برای ایجاد شماره های اشتراک کاربری
اکثر سیستم های عامل شبکه یک شماره اشتراک گرداننده ویک شماره اشتراک مهمان را در خلال عملیات نصب ایجاد می کنند.گرداننده سپس باید شماره های اشتراک را برای تمام کاربران ایجاد کند. افزودن تمام اسامی کاربران در یک نوبت کاری می تواند یک فرایند زمانبر باشد. نه تنها هر یک از شماره های اشتراک کاربری باید ایجاد شود،بلکه هر عضویت گروهی کاربر و مجوزهای دسترسی باید تخصیص داده شوند.
یک روش انجام این کار استفاده از یک الگو برای ایجاد کاربران میباشد.نخست، یک شماره اشتراک کاربری فرضی را با تمام خصوصیات مورد نیاز ایجاد کنیدو حتماً مطمئن شوید که شماره اشتراک غیر فعال می باشد.هنگامی که یک شماره اشتراک کاربری جدید باید ایجاد شود، الگو را کپی نمایید وتغییرات ضروری مانند نام کاربر و کلمه رمز را اعمال کنید.این روش فرایند افزودن چندین کاربر در یک نوبت کاری را به طور قابل ملاحظه ای با سرعت بالا انجام می دهد.
غیر فعال سازی /حذف شماره های اشتراک کاربری
کاربران عوض می شوندو شغلهایشان به صورت داخلی تغییر میکند که درنتیجه عملیات جدیدی را برای گردانندهایجاد می کنند.جلوگیری از دسترسی به اطلاعات برای کارمندی که شرکت را ترک کرده است بسیار مهم می باشد.عدم نیازدسترسی به سیستم به وسیله یک کاربر یا این که نیازهای دسترسی کاربری تغییر یافته است ، اینکه سیستم طوری تنظیم شده است که شما در مورد این مسائل مطلع باشید از مسئولیت های شما خواهد بود . عصبانیت کاربری که نمی تواند برای انجام کارهایش به سیستم دسترسی داشته باشدکاملا منطقی است.
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 213 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 100 |
فهرست مطالب
چکیده تحقیق 1
مقدمه 3
1- فصل اول 11-8
1-1- بیان مسئله 9
1-2-اهمیت پژوهش 9
1-3- هدف پژوهش 9
1-4-سوالات پژوهش 10
1-5-متغیرهاو تعاریف نظری و عملیاتی آنها 10
1-5-1- منبع کنترل 10
1-5-1-2-تعریف عملیاتی 11
1-5-2-عزت نفس 11
2- فصل دوم 63-12
پیشینه نظری 13
2-1- نظریه ی روانشناسان و جامعه شناسان در باره ی عزت نفس 13
2-1-1- نظریه جیمز 13
2-1-2- نظریه مید 14
2-1-3- نظریه کولی 15
2-1-4- نظریه روزنبرگ 17
2-1-5- نظریه سالیوان 18
2-1-6- نظریه هورنای 20
2-1-7- نظریه آدلر 21
2-1-8- نظریه راجرز 23
2-1-9- نظریه مزلو 26
2-1-10-نظریه ی آلپورت 27
2-1-11-نظریه ی دیگر روانشناسان 28
2-1-12-عزت نفس و غرور 30
2-1-13-نقش خانواده در شکل گیری عزت نفس 38
2-1-14-نقش پدر خانواده بر عزت نفس فرزندان 41
2-1-15-کمک تخصصی برای افزایش عزت نفس 42
2-2-منبع کنترل 44
2-2-1-رویکردها و نظریه های متفاوت درباره منبع کنترل 45
2-2-2-مفاهیم اساسی نظریه یادگیرِی اجتماعی 48
2-2-3-تفاوت های فردی 53
2-2-4-کنترل 53
2-2-5-واکنش در برابر از دست دادن کنترل 54
2-2-6-منبع کنترل 56
2-2-6-1-منبع کنترل درونی 57
2-2-6-2-منبع کنترل بیرونی 58
2-2-6-3-ویژگی های افراد با منبع کنترل درونی 60
2-2-6-4-ویژگی های افراد با منبع کنترل بیرونی 62
2-2-7- تصور راتر در باره انسان 63
3- فصل سوم 73-66
3-1 – طرح پژوهش 67
3-2- جامعه ی مورد پژوهش 67
3-3- نمونه روش نمونه گیری 67
3-4-ابزارتحقیق 67
3-4-1-آزمون منبع کنترل 67
3-4-2-آزمون عزت نفس 69
3-5-روش اجرای پژوهش 72
3-5-1-اجرای اصلی 72
3-6-1-روش آمار 72
4- فصل چهارم 78-73
تجزیه و تحلیل آمارِِِی 74
4-1-یافته های مربوط به سوال پژوهش 74
فصل پنجم 81-79
5-1-بحث و نتیجه گیری 81
5-2-پیشنهادات 82
منابع 83
ضمائم 100-86
چکیده تحقیق
پژوهش حاضر٬ با نام « بررسی رابطه منبع کنترل ( درونی- برونی) با عزت نفس » که با هدف یافتن رابطه بین عزت نفس و منبع کنترل در پسران و دختران دانشجو وهمچنین یافتن تفاوت منبع کنترل و عزت نفس بین دانشجویان دختر و پسر , انجام شد.
منبع کنترل که دارای دو بعد درونی و بیرونی است و بنابر فرضیات راتر ,افرادی که دارای منبع کنترل درونی هستند معتقدند که اعمالشان نقش عمدهای در به حد اکثر رساندن برون دادهای بد یا خوب دارد و افراد دارای دارای منبع کنترل بیرونی٬ فکر میکنند برون دادهای بد یا خوب ارتباطی با رفتار انها ندارد.
عزت نفس به مقدار ارزشی گفته میشود که فرد به خود نسبت میدهد و فکر میکند دیگران برای او به عنوان یک شخص قائل هستند.
جامعه آماری مورد نظر در این پژوهش دانشجویان دختر و پسر دانشگاه اصفهان بوده و نمونه انتخاب شده نیز 60 نفر از دانشجویان که شامل 30 دختر و 30 پسر بوده که در کتابخانه ادبیات مشغول به درس خواندن بو دند و روش نمونه گیری نیز نمونه گیری در دسترس است.
روش آماری که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفت ٬با توجه به این که پژوهش دارای دو متغییر بوده که هر کدام نیز دارای دو بعد بودند روش خی دو بود.
نتایج بدست آمده از پژوهش حاضر از قرار زیر است:
1-بین عزت نفس ومنبع کنترل دختران دانشجوی دانشگاه اصفهان٬ رابطه معناداری وجود ندارد.
2-بین عزت نفس ومنبع کنترل پسران دانشجوی دانشگاه اصفهان٬ رابطه معناداری وجود ندارد.
3-بین عزت نفس دختران و پسران دانشجوی دانشگاه اصفهان٬ تفاوت معناداری وجود ندارد.
4-بین منبع کنترل دختران و پسران دانشجوی دانشگاه اصفهان٬ تفاوت معناداری وجود ندارد.
مقدمه
در جوامع کنونی و بویژه با ورود به قرن بیست و یکم اکثریت قریب اتفاق افراد به اصول بهداشتی مربوط به ابعاد مختلف جسمانی خویش آگاهی دارند به والدین از طریق رسانه های گروهی و به فرزاندان از طریق آموزشگاهها این مهم توصیه و سفارش می شود.
ولی اکثریت جامعه متاسفانه به امر بسیار مهم بهداشت روانی خود و فرزندان اهمیت نمی دهند و بهتر آنکه بیان نمائیم آگاهی ندارند. در حالی که بر حسب آمارهای کشورهای مختلف تعداد افراد مبنی بر مشکلات و معضلات روانی رو به فزونی است.
در این میان یکی از مباحث مهم در امر بهداشت روانی عزت نفس یا همان خود بزرگواری می باشد. که یکی از خصوصیات مهم و اساسی شخصیت هر فردی را تشکیل می دهد و به طور حتم روی سایر جنبه های شخصی انسان اثر می گذارد. و کمبود یا فقدان آن باعث عدم رشد سایر جنبه های شخصیت یا ناموزونی آنها خواهد شد و حتی ممکن است پایه گذار بیماریهای روانی گوناگون مانند افسردگی، کمرویی، پرخاشگری، ترس و ... شود (بیابان گرد، 1373،ص 10) عزت نفس عبارت است از ارزشی که اطلاعات و اعتقادات خود فرد در مورد تمام یا چیزهایی که از او ناشی می شود به دست می دهد (شاملو، سعید، ص 70).
عزت نفس و منبع کنترل از جمله مفاهیمی هستند که در چند دهه اخیر مورد توجه بسیاری از روانشناسان و پژوهشگران قرار گرفته اند، اما قدمت تاریخی این موضوع در مباحثی که علماء و فلاسفه تعلیم و تربیت در گذشته داشته اند نیز به چشم می خورد در طول صد سال گذشته نیز بسیاری از روان شناسان این نظر را پذیرفته اند که انسان دارای یک نیاز به عزت نفس می باشد (مانند آدلر[1] 1930، آلپورت[2] 1937، راجرز[3] 1959، سالیوان [4] 1953، طارن هورنی [5] 1937، جیمز [6] 1890 ، مازلو[7]، 1970) از میان افراد طارن هورنی 1937 روشی را که افراد تلاش می کنند بواسطه آن یک خود پنداره مطلوب از خود بدست آورده و از آن محافظت و دفاع نمایند را مورد بحث قرار داده است.
فرنچ[8] (1968) و ارگو[9] (1972) از عزت نفس به عنوان یک سپر فرهنگی در مقابل اضطراب نام می برند. کوپراسمیت(1967) در تحقیق خود به این نتیجه رسید که کودکان با عزت نفس بالا افرادی هستند که احساس اعتماد به نفس، استعداد، خلاقیت و ابراز وجود می کنند و به راحتی تحت تاثیر عوامل محیطی قرار نمی گیرند.
افزایش پیشرفت تحصیلی، افزایش تلاش فرد در کسب موفقیت، داشتن اعتماد به نفس، متکبر و پرخاشگر بودن، تمایل به داشتن سلامتی بهتر، افزایش پیشرفت تحصیلی، افزایش تلاش فرد در کسب موفقیت، داشتن اعتماد به نفس، متکبر و پرخاشگر بودن، تمایل به داشتن سلامتی بهتر، لذت بردن از روابط با دیگران، پیش بینی مثبت نسبت به موفقیتهای بعدی، ارتباط تنگاتنگ در بین عزت نفس و ابراز وجود، از نشانه های بارز سطوح عزت نفس بالا در افراد است.
جورج کلی[10] 1955 در کتاب روانشناسی ساخت های شخص این نظریه را مطرح کرده است، انسان در پی آن است که محیط خود را پیش بینی و کنترل کند. کلی پیشنهادی کرده است که هر فرد بشر ساخت ها برای خود تدوین کرده که از طریق آنها رویدادهای جهان را ملاحظه و تفسیر می کند و از این راه می تواند رویدادها را پیش بینی و کنترل کند. وی خاطر نشان کرد «ساخت ها تجاربی هستند که پویش های ذهنی در آن جریان دارند. این ساخت ها انتظار توام با پیش بینی تغییر در رویدادها را ممکن می سازند». کلی خاطر نشان می سازد که وقتی ساخت های شخص در ایفای نقش شکست می خورند، فرد احساس تهدید، گناه، خصومت و پرخاشگری می نماید (جورج کلی، کتاب روانشناسی ساخت های شخصیت، 1955، ص 3-2)
در بین نظریه پردازان یادگیری اجتماعی جولیان راتر (1954) پایه فرضیات و منطق علمی خود را تحت تاثیر نظریات طانتور قرار داده و کاربرد نظریات وی در زمینه یادگیری اجتماعی متاثر از نظریات آدلر است.
فرض راتر بر این است که: وقوع فردی نه تنها ناشی از ماهیت و اهمیت هدف ها برای فرد بدنبال دارد. در نظریه ی یادگیری راتر (1954) نیروی بالقوه رفتاری که در یک موقعیت خاص روی می دهند تابعی است از انتظاری که فرد از رفتار خو در مقابل پاداش مناسب دارد و همچنین ارزش آن پاداش برای فرد.
یکی از مفاهیم ویژه و پر اهمیت در نظریه یادگیری اجماعی راتر منبع یا مکان کنترل است. این مفهوم دارای دو بعد کنترل درونی و بیرونی است. بنابر فرضیات راتر، افرادی که دارای کنترل بیرونی هستند دارای ادراک مثبت یا منفی از حوادث و رویدادهایی هستند که ارتباطی با رفتار فرد ندارد و قوای کنترل فردی است. راتر این افراد را معتقد به شانس یا برونی فرض می کند در بعد دیگر کنترل درونی قرار دارند. این کنترل فردی است راتر این افراد را معتقد به مهارت یا درونی فرض می کند (راتر، 1972، ص 28).
ایستین و کوموریت (1971) با انجام تحقیقی دریافتند که آزمودنیهایی که عزت نفس پایین و متوسط داشتند هر دو بطور معنی داری دارای منبع بیرونی کنترل، و آنهایی که دارای عزت نفس بالا بودند دارای منبع درونی کنترل هستند .
آنچه در ادامه می آید پژوهشی است که پیرامون ارتباط منبع کنترل با عزت نفس در بین دانشجویان یکی از دانشگاه ها انجام شده است.
«فــصـل اول»
1-1- بیان مسئله:
عزت نفس یک شاخص بسیاری مهم در شخصیت افراد است که با مقدار ارزشی که ما به خود نسبت می دهیم و فکر می کنیم دیگران برای ما قائل هستند گفته می شود و منبع کنترل دارای دو بعد است کنترل درونی (ما بر سرونوشت خود کنترل داریم و دلیل شکست ما و موفقیت هایمان خود ما هستیم) منبع کنترل بیرونی( ما بر سرنوشت خود کنترل نداریم و دلیل شکست ما و پیروزی ما سرنوشت و بخت و اقبال است).
مسئله در این پژوهش این است که آیا بین عزت نفس و منبع کنترل دانشجویان دختر و دانشجویان پسر رابطه معنا داری وجود دارد و آیا بین عزت نفس دختران و پسران دانشجو تفاوت معنا داری وجود دارد و همچنین اینکه آیا بین کنترل دختران و پسران دانشجو تفاوت معنا داری وجود دارد یا نه.
1-2- اهمیت پژوهش:
با توجه به اینکه منبع کنترل و عزت نفس تعیین کننده نگرش فرد نسبت به دنیای پیرامون و خود فرد است و همچنین تمام کارکردها و جوانب زندگی خود را تحت الشعاع قرار می دهد به همین منظور در این تحقیق به دنبال بررسی و یافتن ارتباط بین دو مقوله
عزت نفس و منبع کنترل با هم هستیم.
1-3- هدف پژوهش:
هدف این پژوهش این است که با یافتن رابطه بین عزت نفس و منبع کنترل و با استفاده از نتیجه این پژوهش مبنی بر این که کدام بعد از ابعاد درونی و بیرونی منبع کنترل با عزت نفس بالا معنا دار نسبت به بالا بردن عزت نفس در افراد اقدام کند.
1-4- سئوالات پژوهش:
1- آیا بین عزت نفس و منبع کنترل در دانشجویان دختر دانشگاه س و ب رابطه ای وجود دارد؟
2- آیا بین عزت نفس و منبع کنترل در دانشجویان پسر دانشگاه س و ب رابطه ای وجود دارد؟
3- آیا بین عزت نفس پسران و دختران دانشجو دانشگاه س و ب تفاوت معنادار وجود دارد؟
4- آیا بین منبع کنترل دختران و پسران دانشجو دانشگاه س و ب رابطه معنادار وجود دارد؟
1-5- متغیرها و تعاریف نظری و عملیاتی آنها
1-5-1- منبع کنترل
1-5-1-1- تعریف نظری: مفهوم کنترل دارای دو بعد درونی و بیرونی است. بنابر فرضیات راتر افرادی که دارای منبع کنترل درونی هستند معتقد هستند که اعمالشان، نقش عمده ای در به حداکثر رساندن برون داده های بد یا خوب دارد.(199، آزاد، 1372).
افرادی که داری منبع کنترل بیرونی هستند فکر می کنند برون داده های بد یا خوب ارتباطی با رفتار خود آنها ندارد و از کنترل آنها خارج است.
1-5-1-2- تعریف عملیاتی: منبع کنترل مولفه ای است که آزمون منبع کنترل جولیان راتر آن را می سنجد.
1-5-2- عزت نفس:
مقدار ارزشی که ما به خود نسبت می دهیم عزت نفس نامیده می شود به عبارت دقیق تر، عزت نفس مقدار ارزشی است که ما فکر می کنیم دیگران برای ما به عنوان یک شاخص قائل هستند (ساندفرد[11]، فرانک[12]، 1956)
عزت نفس مولفه ای است که آزمون عزت نفس کوپراسمیت آن را می سنجد.
«فــصـل دوم»
2- پیشینه ی نظری
2-1- نظریه ی روانشناسان و جامعه شناسان درباره عزت نفس
جامعه شناسان و روان شناسان بصیرت ها و رهنمودهای عمده ای را برای مطالعه عزت نفس ارائه داده اند و عزت نفس را یک مورد مهم می دانند بر نظرات برخی از آنها به طور اختصار اشاره می کنیم.
2-1-1- نظریه ی جیمز[1]
کوپراسمیت در رابطه با نظریه جیمز (1967) می نویسد:
«جیمز (1892) از اولین کسانی است که در مورد عزت نفس نگاشته است به اعتقاد وی آرزوها و ارزشهای انسان نقش اساسی در تعیین اینکه آیا او خود را مطلوب می پندارد یا نه دارند. احساس فرد در این دنیا کاملاً به آنچه می خواهد باشد یا انجام دهد بستگی دارد.
وی می پنداشت که قضاوت فرد در مورد ارزش خود تابعی است از موقعیتها و کمالات وی نسبت به آنچه ادعا یا آرزوی خوب انجام دادن آن را دارد».
بنابراین بر اساس نظریه جیمز فردی که توانائی موسیقی اش بیشتر نسبت به توانایی ریاضی اش می بالد چنانچه در یک کنسرت بد عمل نماید در مقایسه با عملکرد در امتحان ریاضی عزت نفس وی بیشتر از تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.
اگر فرد به هیچ وجه به ریاضیات خود نبالد عملکرد ضعیف در امتحان ریاضی عزت نفس او هیچ تاثیری نخواهد گذاشت. جیمز این موضوع را با طرح کلی فرمول عزت نفس ابراز نموده است.
عزت نفس = موقعیت / آرزوها یا انتظارات
بر اساس فرمول فوق اگر در زمینه ارزشمند پیشرفت به آرزوها نزدیک باشد یا به آن زمینه دست یابیم نتیجه آن عزت نفس بالاست. اگر اتلاف زیادی بی پیشرفت و آرزوها وجود داشته باشد، خود را ضعیف می دانیم. (کوپر اسمیت، 1967).
رومهاودی (1986) می نویسد: «جیمز در ادامه نظریه اش پیشنهاد می کند که شخص
می تواند عزت نفس خود را از طریق افزایش پیشرفت و یا کاهش آرزوهایش افزایش دهد».
2-1-2- نظریه ی مید[2]
کوپر اسمیت [3] (1967) درباره ی نظریه مید می گوید «او به عنوان جامعه شناس توجه اش به فرآیندی بود که در اثر آن فرد عضو سازگار اجتماعش می شود. مید نتیجه می گیرد که در جریان این فرآیند فرد ایده ها و نگرش های ابراز شده توسط افراد مهم زندگی اش را درونی می نماید. اعمال و نگرش های آنها را مشاهده می کند و آنها را اغلب بدون شناخت پذیرشته و مثل اینکه از آن خویش می دارد. او نگرش خودش را کسب می کند که با نگرش هایی که افراد مهم در زندگی او ابراز کرده اند هماهنگ است و با درونی کردن واکنش دیگران نسبت به خودش آنگونه که آنان برای او ارزش قائل اند برای خودش ارزش قائل می شود». و خودش را تا حدی که آنها او را طرد کرده نادیده گرفته و باور می کند چیزهایی را که دیگران به او نسبت می دهند.
از گفته های مید می توان نتیجه گرفت که عزت نفس تا حدی از ارزیابی منعکس شده دیگران ناشی می شود.
هیچ انسانی در ارزیابی از خود یک جزیره ی تنها نیست که فقط خودش باشد. او در درون خود آئینه منعکس کننده گروه اجتماعیش را حمل می کند. اگر او ارزش زیادی برای خودش قائل است، افرادی در زندگی او بوده اند که با توجه به احترام با او رفتار نموده اند و اگر او خود را دست کم می گیرد افراد مهم دیگر بصورت یک شی با او رفتا نموده اند. تفکر و نحوه ی رفتار افراد مهم کلید اصلی نظریه مید در مطالعه عزت نفس است.
2-1-3- نظریه ی کولی
گی ریشه[4] (1989) درباره ی نظریه کولی می نویسد: «او همانند مید از دید جامعه شناسی به فرد نگاه می کند و نقش محیط را بسیار مهم می داند. او خود را جنبه ی اجتماعی شخصیت توصیف می کند. و در بحث مفهوم خود بیان می نماید که اصولاً خود و جامعه دو پدیده همانند هستند که در یک ارتباط متقابل شکل می گیرند.
آگاهی شخصی از خودش بازتاب افکار دیگران است.
آلبرخت(1986) می گوید از نظر کولی از طریق پاسخ ها یا بطور متداولتر تعبیر و یا تفسیر پاسخ هایی که شخصی از دیگران دریافت می کند شکل می گیرد. درست همان طور که ما چهره مان را درآیند می بینیم خومان را در آیینه اجتماعی تحت تاثیر واکنش دیگران به وجودمان صحبت هایمان و نیازهایمان می بینیم و این همان است که کولی آئینه خود نامیده است.
به اعتقاد وی سرگام در رشد آئینه خود نما وجود دارد.
1- تصویر ظاهر شخص در نظر دیگران(آیا مرا چاق می بینید یا لاغر)
2-تصویر قضاوت دیگران از آن ظاهر (آیا ظاهر مرا مثبت ارزیابی می کند یا منفی)
3-نتایجی که در آن مورد احساس می کند (غرور، خجالت، تحقیر)
بنابراین اگر ما احساس کنیم دیگران به طور منفی به ما پاسخ می دهند این می تواند به شدت به مفهوم خود ما تاثیر بگذارد مگر اینکه دیگران تصویب و پذیرش را به ما بدهند.
2-1-4- نظریه ی روزنبرگ
پترسون [5] (1977) درباره ی نظریه ی روزنبرگ می گوید او با ابراز موضعی شبیه جیمز فرض می کنند که فرآیند قضاوت فرد درباره ارزش خود را می توان طی سه گام مورد تحلیل قرار داد.
اول، خرد ابعادی را که بر اساس آن درباره ی خود قضاوت می نماید انتخاب می نماید.
(مثلاً قضاوت در مورد یک توانایی ورزشی یا تحصیلی)
دوم: فرد خودش را در این ابعاد ارزیابی می نماید.
(مثلاً من یک ورزشکار بد و یا دانش آموز ضعیف هستم).
سوم: اینکه فرد این ارزیابی را بر حسب ارزش خود تفسیر می نماید. (مثلاً من یک ورزشکار و یا دانش آموز ضعیف هستم اما با وجود این یک انسان ارزشمند هستم).
کوپر اسمیت (1967) در این باره می گوید: روزنبرگ مطالعات وسیعی در مورد پیشایندهای عزت نفس انجام داده است.
تحقیق او گامی مهم در روشن کردن بسیاری از شرایط اجتماعی همراه با افزایش یا کاهش عزت نفس نشان می دهد اطلاعات او از یک مطالعه ارزیابی که بر روی بیش از 5000 دانش آموز دبیرستانی انجام شد به دست آمده است.
2-1-5- نظریه ی سالیوان
کوپراسمیت (1967) با تحقیق بر روی نظریه سالیوان بر این باور است که او یکی از اجزاء مهم شخصیت انسان را نظام خویشتن می داند که از طریق رابطه با اشخاص مهم رشد می کند از نظر سالیوان خویشتن منشاء اجتماعی دارد.
او تفسیر مید از آبشخورهای اجتماعی شخصیت را می پذیرد. و سپس به یک تحلیل گسترده تری از فرآیندهای بین فردی می رسد.
پترسون (1977) می گوید: «سالیوان از عزت نفس بر اساس نیاز به امنیت بین فردی نظر می دهد. طبق این نظریه ارزش خود با احساس توان فرد برای اجتناب از ناامنی بین فردی بالا می رود.»
اسمیت (1977) عنوان می کند که سالیوان معتقد است فرد بطور مداوم در مقابل از دست دادن عزت از خود دفاع می کند. زیرا این فقدان اضطراب ایجاد می نماید در واقع فرد نیازمند است. دفع اضطراب کند. زیرا اضطرابی را که در اثر تهدیدات بر عزت نفس (از طریق طرد یا ارزیابی منفی دیگران) حاصل شده است دفع نماید.
زیرا اضطراب که یک پدیده فردی است. هنگامی اتفاق می افتد که فرد انتظار طرد یا تحقیر شدن به وسیله دیگران را دارد یا واقعاً بوسیله خود یا دیگران طرد یا تحقیر می شود.
سالیوان همچنین در مورد اینکه فرد چگونه یاد می گیرد که تهدید به عزت نفس خود را تقلیل دهد یا بی اثر نماید صحبت نموده است.
افراد می آموزند که با سبک های مختلف و درجات مختلف با چنین تهدیدهایی رویاروی شوند.
توانایی اجتناب با کاهش از دست دادن عزت نفس در حفظ سطح نسبتاً بالا و مطلوب عزت نفس مهم می باشد. گرچه سالیوان ر مورد اینکه این توانایی چگونه به وجود می آید. بحثی به عمل نمی آورد ولی می پندارد که تجربیات اولیه خانوادگی اش نقش مهمی را ایفاد می نماید. او بر بنیان بین فردی عزت نفس یعنی اهمیت ویژه والدین و خواهران و برادران و اهمیت روش های کاهش دهنده حوادث تحقیر کننده تاکید کرده است.
به اعتقاد پروین[6] (1994) تاکید سالیوان بر تاثیرات اجتماعی از نظریه های او در مورد رشد انسان مشهود است.
این نظریات در تاثیرات بین فردی و در تاکید بر مراحل مهم رشد بعد از عقد ادیپ به اریکسون است. مخصوصاً تاکید سالیوان بر دروه ی نوجوانی و قبل از نوجوانی شایان ذکر است.
در خلال مرحله نوجوانی تجارب کودک با دوستان و معلمان خو با تاثیرات والدین رقابت می نماید.
مقبولیت اجتماعی اهمیت پیدا می کند، اعتبار کودک در میان دیگران منبع مهمی برای عزت نفس با اضطراب می شود.
2-1-6- نظریه ی هورنای [7]
در ارتباط با نظریه ی هورنای کوپراسمیت(1996) می نویسد:هورنای (1952-1965) نیز به فزاینده بین فردی و طرق دور کردن احساس خود تحقیری تاکید دارد. او فهرستی از عوامل گوناگون که احساس بی پناهی و انزوا را ایجاد می نماید به دست می دهد و معتقدات اضطراب اساسی، منبع عمده ناشادمانی و کاهش کارآمدی شخصی می باشد.
کوپراسمیت(1967) در این باره می نویسد: شرایطی را که هودنای برای ایجاد اضطراب نام می برد و معتقد است این شرایط احتمالاً موجب اضطراب می شوند عبارت می داند از:
تسلط، بی تفاوتی، فقدان احترام، توهین، فقدان نخستین، فقدان گرامی، انزوا و تبعیض. او بیان می دارد اگر چه فهرست عوامل ویژه ممکن است انتهایی نداشته باشد اما پیشامد مشترک تمام این شرایط اختلال در روابط بین کودک و والدین است که عموماً با خودمداری والدین صورت می گیرد.
هورنای در بحث دفاع در مقابل احساس اضطراب بر عزت نفس تاکید می کند. اما در مورد دفاع ها می گوید که یک روش رویایی با اضطراب تشکیل تصویر آرمانی از ظرفتهای افراد است. در واقع فرد برای غلبه بر اضطراب باید عزت نفس، خود را تقویت نماید و برای تقویت عزت نفس باید تصویر آرمانی بسازد.
این تصویر آرمانی بهردلیل عالی و بلند پایه بودن اثر تقویت و عزت نفس را دارد.
اما چنانچه این تصویر آرمانی غیر واقع بینانه باشد و به آن نرسد منجر به نارضایتی
می شود.
بدینسان تصویر آرمانی نقش مهمی در اینکه فرد خود را چگونه ارزیابی می نماید دارد. تصویر آرمانی هورنای از آرزوهای جیمز متفاوت است. زیرا تصویر آرمانی (هورنای) ضرورتاً ناشی از احساسات منفی است. ولی آرزوها(جیمز) ممکن است از احساسات مثبت یا منفی برخیزد.
در هر دو مورد نتیجه می گیریم که سطح قابلیت انعطاف آرمان، یک جزء اساسی در ارزشیابی خود است.
2-1-7- نظریه ی آدلر
آدلر [8] (1956-1927) در مقایسه با دیگر نظریه پردازان بر اهمیت ضعیف و ناتوانائیهای واقعی که منجر به عزت نفس پایین می شود تاکید بیشتری نموده است.
کوپر اسمیت(1967) درباره ی نظریه ی آدلر می گوید: او در ابتدای کار تصور می نماید که احساس حقارت در حول و حوش اعضا یا الگوهای مشخصی از رفتار که واقعاً نقص دارند به وجود می آید این نقص های واقعی (مثل کوری، ضعف جسمانی و ...) ممکن است احساس ناکفایتی را بوجود آورند.
اما بعداً آدلر این نقایص و ناتوانائیها را حقارت عضوی نامیده از تعریف اجتماعی و فردی احساس حقارت متمایز می نماید.
آدلر به شرط و پیشایند را که ممکن است پیامدهای تاسف باری در رشد عزت نفس داشته باشد ذکر می کند.
اول حقارت های عضوی و تفاوتهای اندازه و قدرت این اشرایط تا حد زیادی غیر قابل اجتناب می باشد اما به علت اینکه اثرات برانگیختگی دارند می توانند منجر به نتیجه مطلوب گردند.
او مفروض می دارد که احساس حقارت ناگزیر در تجربیات دوران کودکی هر فرد بوجودمی آید.
مقایسه بین قدرت و اندزاه که کودکان انجام می دهند آنها را بر این نتیجه گیری وا می دارد که در حقیقت ضعیف و ناقص می باشند و نتیجه آن احساس مقاومت و نابسندگی است که کودک را در رسیدن به شایستگی بیشتر تحریک می کند.
پیشایند دوم که مهم نیز می باشد عبارت از عدم دریافت میزان مناسب پذیرش و حمایت و تشویق از والدین و دوستان نزدیک می باشد.
کودکان دارای حقارت عضوی با دریافت پذیرش و حمایت می توانند ضعفها را جبران و به قوت تبدیل نمایند اما آنها بدون چنین حمایتی ناامید و پریشان می شوند.
پیشایند سوم افراط زیاد در حمایت و پذیرش است. در صورتیکه آدلر معتقد به اثرات سودمند حمایت و پذیرش می باشد ولی در مورد اثرات تخریبی افراط زیاد اخطار می دهد او معتقد است که کودکان نازپرورده به میزان غیر واقع بینانه ای از ارزش دست خواهند یافت.
آنها خود محور و طلبکار می باشند و خواهان شرکت در روابط دو جانبه اجتماعی نیستند و یا آمادگی آنرا ندارند.
ایزدی (1351) در این باره می نویسد:
آدلر چهار موقعیت خانوادگی را مولد احساس حقارت دانسته است.
مراقبت افراطی، کمال طلبی والدین یا خرده گیری بیش از حد آنها، طرد شدن از طرف والدین، ناپروردگی.
| دسته بندی | صنایع |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 3665 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 120 |
فهرست مطالب
عنوان
صفحه فصل اول :
اساس کارموتورهای القایی 1
مزایا ومعایب 5
ساختارموتورهای القایی 6
لغزش وسرعت روتور 9
میدانهای گردان 10
کاربردموتورهای القایی 18
فصل دوم :
روشهای کنترل سرعت موتورهای القایی 23
تنظیم سرعت موتور به وسیله تغییر دادن عدده قطبها 23
تنظیم سرعت گردش موتور به وسیله تغییر فرکانس 30
تنظیم دورموتور به وسیله تغییر مقاومت اهمی مدارروتور 31
پیوست موتورهای آسنکرون به صورت آبشاری یا کاسکاد 34
معایب کاسکاد دومتورآسنکرون 37
نکات تکمیلی درتنظیم دور موتورهای القایی 38
تنظیم دورموتورهای القایی باتغییر فرکانس تغذیه 46
اتصال آبشاری موتورهای القایی 52
تنظیم سرعت موتورآسنکرون به وسیله مبدلهای فرکانس یا اینورترها 60
فصل سوم :
کنترل سرعت به روش کنترل میدان باالگوریتم پیش رفته 69
1- مقدمه 69
2- مدل موتورالقایی 72
3- الگوریتم کنترلی کمترین زمان 74
4- کنترل باکمترین تلفات 81
5- کنترل درکمترین زمان باکمترین تلفات 83
6- نتایج شبیه سازی 83
7- نتیجه گیری 88
فصل چهارم
نمونه آزمایشگاهی کنترل سرعت موتورالقایی توسط کنترلر فازی 89
1- مقدمه 89
2- شبیه سازی کنترل سرعت حلقه توسط کنترلر فازی 91
3- نتایج شبیه سازی 95
4- پیاده سازی آزمایشگاهی 95
5- نتایج آزمایشگاهی 97
نتیجه گیری 100
اساس موتور القایی:
در موتور الکتریکی تبدیل انرژی الکتریکی به انرژی مکانیکی در قسمت گردندۀ ماشین صورت می گیرد. در موتورهای DC و یکنوع موتورAc ، قدرت الکتریکی توسط کلکتور و جاروبکها مستقیماً به رتور داده می شود. با توجه به اینکه، این نوع ماشینها را می توان موتورهای هدایتی (Conduction motor) می نامند. در معمولیترین نوع موتورA.C قدرت الکتریکی مستقیماً به رتور هدایت نمی شود و رتور قدرت رابطور القایی درست مانند ثانویۀ ترانسفور ماتور دریافت می کند. به این دلیل این نوع موتورها به نام موتورهای القایی معروفند. ضمن تجزیه و تحلیل موتورها، آشکار می شود که مفید خواهد بود اگر موتور القایی مانند یک ترانستور ماتور با ثانویۀ گردان تصور شود.
بدین ترتیب که یک سیم پیچی ساکن به منبع A.c وصل است و سیم پیچی دیگر به طریقی است که می تواند به راحتی بچرخد و انرژی خود را ضمن چرخش، توسط القاء مانند ترانسفور ماتور دریافت کند. اصول موتور القایی ابتدا توسط Arago در سال 1824 موقعی که وی پدیدۀ جالب زیر را ملاحظه نمود کشف گردید:
اگر یک صفحۀ غیر مغناطیسسی nonmagnetic و یک قطب نا به هم لولا شوند، بطوریکه محورهای آنها با هم موازی باشند و هر دو قطب با یکی از قطبهای قطب نما نزدیک لبۀ صفحه دیسک واقع شده باشند اگر که دیسک را بچرخاند قطب نما نیز خواهد چرخید یا بر عکس اگر عقربه را بچرخاند دیسک نیز می چرخد چرخش قسمت القاء شده همان جهت چرخش قسمت دیگر است.
این پدیده ممکن است به طریق زیر مشاهده شود:
اگر یک صفحۀ گرد مسی یا آلو مینیومی ساده و یک قطب نمای نسبتاً بزرگ روی محور عمودی نزدیک به هم نصب شوند بطوری که هر کدام بتواند حول محور خود آزادانه و مستقل از یکدیگر بچرخند( این بهترین راه برای نشاندادن اساس عمل موتورهای القایی می باشد.
اگر که دیسک بچرخد قطب نما نیز آنرا دنبال خواهد نمود البته با سرعت کمتر. شکل(1) یک لبۀ قطب جنوب آهنربا را که مستقیماً روی لبۀ دیسک غیر مغناطیسی قرار دارد نشان می دهند. برای درک این مطلب که ممکن است هر دو قسمت که روی لولا ها به طور عمودی و مستقل از یکدیگر قرار دارند، آزادانه در صفحۀ افقی بچرخد، باید توجه را به یک المان قطعه کوچکی از دیسک که درست در زیر مرکز قطب قرار می گیرند معطوف داشت.
در شکل 1a فوران به طور عمودی به طرف بالا از دیسک عبور کرده و بطور یکنواخت توزیع شده است. اگر که آهنربا به طرف راست حرکت کند. شکل 1a فوران دور قطعه(المان) هادی دیسک خم می شود بطوری که یک ولتاژ در هادی تولید می گردد که در جهت مخالف ناظر می باشد. ولتاژ تولید شده باعث ایجاد یک جریان می شود که به طرف لولا جلو می رود و بعداً به دو قسمت راست و چپ تقسیم می شود و به طرف المان هادی بر می گردد. جریان در دیسک تولد یک میدان مغناطیسی می نماید که المان هادی را درجهت عقربه های ساعت دور می زند. این میدان و میدان قطب جنوب در شکل 1-c دیده می شود.
نتیجۀ این فوران ها در شکل 1-d نشان می دهد که فوران ها در یک طرف تقویت و در طرف دیگر تضعیف شده اند. بنابراین المان های هادی و دیسک به طرف راست حرکت می نماید( در همان جهتی که قطب حرکت می کند). هرگز برای دیسک ممکن نیست که به سرعت قطب حرکت نماید زیرا اگر با چندین سرعتی حرکت کند هیچ حرکت نسبی بین دیسک و قطب وجود نخواهد داشت و هیچ ولتاژی در دیسک تولید نخواهد شد و بنابراین هیچ فورانی توسط دیسک به وجود نخواهد آمد و این باعث خواهد شد که دیسک سرعتش کم شود تا جریان کافی تولید گردد و قدرت لازم برای گردش توسعه یابد. در این بحث آشکار می گردد که عمل موتور (چرخش دیسک) توسط القاء انجام می گیرد. جریان در رتور (دیسک) نتیجۀ القای الکترومغناطیسی است که خود احتیاج به یک حرکت نسبی بین هادی و فورانی دارد. از این رو اگر بار مکانیکی روی رتور افزایش یابد سرعت رتور کم می شود و در این کم شدن سرعت بدین معنی است که سرعت نسبی بین فوران و رتور بزرگتر می گردد و در نتیجه ولتاژ و جریان بزرگتر می شود بنابراین قدرت اضافه می گردد و جبران بار اضافی را می نماید. به عبارت دیگر قدرت توسعه یافته توسط رتور به طور اتوماتیک خودش را با قدرت لازم برای راندن (گرداندن) بار تنظیم می نماید. واضح است که در موتور حقیقی، رتور یک دیسک ( صفحه ) نبوده بلکه دستگاه طراحی شدۀ مناسبی است که شامل یک هسته ورقه ، ورقه حاوی سیم پیچ می باشد، ضمناً میدان اصلی یک قطب متمرکز نبوده که توسط دست به حرکت بلکه مجموعه ای از قطبهای زوج می باشد که توسط سیم پیچی توزیع شده در شیارهای استاتور به وجود می آید. قطبهای استاتور توسط تأثیر میدان های دو یا سه فاز، روی یکدیگر تشکیل می شود و نتیجه اثرات آن معادل اثرات قطبهای گردان ( میدان گردان) می باشد. به علت اینکه موتور القایی زیر سرعت کنسرون می چرخد به ماشین آنسکرون معروف است.
سرعت موتورهای القایی با فزایش گشتاور باره کاهش می یابد. سرعت موتورهای القایی چند فاز با بار اسمی اغلب حالات در محدودۀ%7 زیر سرعت سنکرون می باشد، گرچه سرعتهای با باراسمی زیر سرعت سنکرون هم غیر معمول نمی باشد.
چون موتور القایی هیچ وسیله ای برای تولید تحریک ندارد از این رو احتیاج به قدرت راکتیو داشته و جریان عقب افتاده دریافت می نماید و معمولاً در باراسمی دارای ضریب قدرتی بیش ار %80 می باشند از تمام موتورهای A.c موتور القایی چند فازه، بطور وسیعی در صنعت مورد استفاده قرار می گیرد و دارای مزایا و معایب زیر است:
مزایا:
معایب:
ساختار موتورهای القایی:
موتورهای القایی الزاماً از دو قسمت اصلی تشکیل می شوند:
a) استاتور b) رتور
a) استاتور: قسمت ساکن موتور القایی یعنی استاتور شامل یک هستۀ استوانه ای شیار دار ورقه ورقه است که در یک قاب جا می گیرد. سیم پیچ استاتور، اساساً شبیه سیم پیچ استاتور ماشین های کنسرون چند فاز می باشد. در یکی از انواع آرمیچر سیم پیچی آرمیچر ابتدا در شیارها پیچیده می شود و به طور صحیح بهم وصل می گردد و پس از قرار دادن در عایق و آنرا در قاب قرار می دهند در موتورهای با بدنۀ بزرگ سوراخ هایی نیز برای عبور هوا و خنک کردن موتور تعبیه می گردد.
B) رتور: در موتورهای القایی معمولاً از دو نوع رتور استفاده می شود.
1- رتور قفس سنجابی 2- رتور سیم پیچی شده
در هر دو نوع رتور، هسته شیار دار ورقه بطور محکم روی حور، پرس (Press) می شود. رتور سیم پیچی شده دارای سیم پیچی سه فاز بیه سیم پیچ استاتور می باشند.
سیم پیچی رتور به حلقه های لغزنده که روی محور رتور قرار دارند ختم می شود. جاروبکها روی حلقه های لغزنده سوارند و در موقع راه اندازی از طرف خارج به سه مقاومت مساوی مستقل می باشند که آن مقاومت ها لابورت بیکدیگر وصل شده اند و هر کدام به یک فاز متصل است. مقاومت ها با گذشتن چند لحظه از شروع کار موتور، موقعیکه رتور به سرعت لازم می رسد اتصال کوتاه می شوند و تیغه ها از روی حلقه های لغزان به طور اتوماتیک جدا می شوند. مقاومت خارجی در برخی موارد نظیر جرثقیل ها برای کنترل سرعت بکار می رود.
در رتور قفس سنجابی به جای سیم پیچ، شیارها توسط مفتولهی مسی یا آلومینومی یا آلیاژ هائی اشغال می شوند و مفتول ها به حلقه هائی که بسیار قوی بوده و از جنس مفتول ها می باشند و در انتهای رتور قرار دارند پیچ می گردند یا جوش داده می شوند و بدین ترتیب مفتولها روی خودشان اتصال کوتاه می گردند.
در شکل 2-a یک رتور قفس سنجابی با یازده مفتول و دو حلقۀ انتهائی نشان داده شده است. میدان مغناطیسی گردان که توسط ولتاژچند فاز اعمال شده به استاتور، تولید می گردد جریانهائی که در مدار رتور قفس سنجابی القاء می نماید که باعث تولید قطب هائی مساوی تعدا قطب های استاتور می شوند. قطب های رتور روی فوان استاتور عکس العملی نشان می دهند و گشناوری در همان جهت گردش فورانهای استاتور تولید می نمایند. تازمانیکه رتور زیر یا بالای سرعت سنکرون می چرخد بعلت وجود سرعت نسبی بین رتور و میدان وجود ندارد و هیچe.m.t در رتور القاء نمی شود. بنابراین موتور القائی می بایست زیر سرعت سنکروی کارکند و یک روش معمول در ساخت موتورهای قفس سنجابی اینست که هستۀ مونتاژ شده را در قالب قرار می دهند و سپس با فشاره مواد مذاب را (غالباً آلومینیم) در شیارها وارد می کنند.
حلقه های انتهایی و پنکه های خنک کننده، مفتولهای هادی را در دو انتها اتصال کوتاه می نمایند. شیارها معمولاً مورب بوده و موازی محور نمی باشد.(شکل 2b). مورب بودن شیارها دارا ی محاسن زیر باشد:
لغزش و سرعت رتور:
گرچه رتور یک موتور القایی در جهت گردش میدان می چرخد اما هرگز نمی تواند با سرعت سنکرون بچرخد بعبارت دیگ یک حرکت نسبی باید بین میدان گردان و رتور چرخدنده باشد، زیرا قدرت رتور موقعی می تواند توسعه یابد که مفتول های رتور توسط خطوط نیرو قطع شوند و ان خطوط باید تندتر از مفتول ها حرکت نمایند. تحت این شرایط، ولتاژ تولید شده در رتور ،باعث جاری شدن جریان در سیم پیچ آن می شود.
اختاف بین سرعت سنکرون و سرعت حقیقی رتور بنام سرعت لغزش معروف است و آن عبارت است از تفاوت سرعت چرخش میدان موهودی استاتور و چرخش حقیقی رتور.
بنابراین در یک موتور چهار قطبی با فرکانس60 کسیل بر ثانیه اگر سرعت حقیقی رتور 17Sor.p.m باشد لغزشSor.p.m خواهد بود، لغزش معمولاً بر حسب سرعت سنکرون بیان می شود و بر حسب درد مساوی است با:
درصد لغزش
سرعت گردش میدان گردان( سرعت سنکرون) و p تعداد قطب های موتورf فرکانس جریان آرمیچر می باشد.
میدان های گردان:
a)دو فاز: در شکل 3a مقطع یک موتور القایی دو فاز دو قطبی را نشان می دهد. برای سادگی شیارهای استاتور حذف شده است و یک سیم پیچی یک لایه ای دیده می شود. سم پیچی دو لایه ای را می توان توسط اضافه کردن لایۀ دوم شبیه سیم پیچی نشان داده شده، بدست آورد ولی از نظر اثرات الکتریکی تغییراتی به وجد نمی آید.
در شکلa طرفهای فاز توسط –B , +B,-A, +A مشخص شده اند. علامت + و – در دو طرف مخالف یک کلاف را روی آرمیچر برای هر فاز نشان می دهند. موقعیکه جریان مثبت است فرض می شود که جهت آن به طرف داخل در طرف فاز+ و جهت آن بطرف خارج در طرف فاز – باشد. موقعیکه جریان منفی است جهت آن به طرف خارج در طرف فاز + و جهت آن به طرف فاز – است. در شکل b بردارها و کوج سینوسی جریان های IB , IA که توسط زاویه 90 درجه با هم اختلاف فاز دارند و به سیم پیچهای B , A داده می شوند مشاهده می گردد.
در لحظۀ(1) جریان IA صفر و جریان IB ماکزیمم و منفی است از اینرو جریان در طرف فاز +B بطرف خارج و در طرف فاز-B بطرف داخل می باشد. توسط قانون چوپ پنبه کش جهت45.m.m.f بطرف پائین چپ بوده و قطبهای N , S طبق شکل تولید می گردند. در لحظۀ (2) 45 درجه الکتریکی دیرتر از لحظۀ (1) بوده و جریان IA مثبت و 0.707 مقدار ماکزیممش و IB منفی و مساوی 0.707 ماکزیممش می باشد. بنابراین دو جریان عمداً در طرف های فاز +A , -B بطرف داخل و در طرف های فاز –A , +B بطرف خارجمی باشند.mm.f . نتیجه حالا به طور افقی از طرف راست به چپ عمل نموده و قطبهای N , S را طبق شکل (2) بوجود می آورد. توجه کنید که جریانها، 45 درجه الکتریکی تغییر مکان داده و قطبهای N , S، 45 درجه در جهت عقربه های ساعت جلو رفته اند. در لحظۀ(3) جریان IA ماکزیمم و IB صفر است و جریان هنوز در طرف فاز +A بطرف داخل و در طرف فاز –A بطرف خارج می باشد و mm.f در این حالت 45 درجه بطرف بالا و چپ طبق شکل (3) توجه شود که N , S از وضع اولیه شان90درجه بطرف جلو رفته اند.در لحظه (4) هر دو جریان مثبت بوده و مقدارشان 0.707 مقدار ماکزیمم می باشد. جهت جریان در طرف های فاز B عکس حالت (2) بوده و m.m.f ها با هم تبریک می شوند تا تولید میدانی نمایند که بطرف بالا عمل نماید. اگر بهمین ترتیب تجزیه و تحلیل برای درجهخ های الکتریکی نقاط 8 , 7, 6, S انجام گیرد قطبهای N , S در هر فاصله 45 درجه بطرف جلو خواهند رفت و در لحظۀ (9) یک سیکل کامل صورت می گیرد و شبیه حالت (1) می باشد و یک چرخش کامل صورت گرفته است. بنابراین در یک استاتور دو قطبی میدان گردان، بازاء هر سیکل جریان استاتور، یک دور می چرخد، یا سرعت آن در ثانیه همان تواتر جریان اعمال شده به استاتور می باشد. در شکل 4a قسمتی از یک وتور القائی شبیه به شکل3a نشان داده شده است جزاینکه استاتور دارای چهار قطب است. اتصال سیم پیچی در شکل (b) دیده می شود. گرچه برای سادگی سیم پیچی به صورت یک لایه نشان داده شده ولی از نظر الکتریکی مانند سیم پیچ دو لایه ای عمل می نماید. به طرف قطب های فاز توسط + و – نشان داده شده است و مانند شکل (3) جریان های مثبت در طرف فاز + به طرف داخل و در طرف فاز – به طرف خارج می باشد.
در لحظۀ (1) جریان IA صفر و IB ماکزیمم منفی است ( شکل (3) ) توسط قانون پیچ ماکسول (تعیین رابطۀ فوران مغناطیسی و جریان مولد آن) می توان مشاهده نمود که چهار قطب در استاتور تشکیل شده است دو قطب N در صفحه قائم و دو قطب S در صفحه افقی ( شکل 1).در لحظه (2) جریان IA مثبت و IB منفی و دارای همان پلاریتۀ شکل (1) می باشد. قطبهای N , S را با قاعده قبلی می توان تعیین نمود.
باید توجه نمود که این دو قطب باندازه 22.S مکانیکی در جهت عقربه ها یساعت به جلو رفته اند در صورتیکه جریان ها، 45 درجه الکتریکی را طی نموده اند. حالات S , 4 , 3 در درجه های الکتریکی 90 و 135 و 180 درجه در جریان در نظر گرفته شده اند.
بین نقاط (1) و (S) میدان گردان فقط 90 درجه مکانیکی جلو رفته است و در صورتیکه جریان ها، 180 درجه الکتریکی را طی نموده اند. در نتیجه سرعت این میدان گردان بر حسب r.p.s ( دور در ثانیه) نصف سرعت موتور دو قطبی شکل(3) بوده و بنابراین سرعت آن مساوی نصف فرکانس جریان تغذیه بر حسب سیکل بر ثانیه می باشد.
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 29 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 24 |
مقدمه :
فراغت پدیده ای است اجتماعی و فرهنگی و می توان گفت از آن هنگام که جامعه و فرهنگی به وجود آمده این پدیده نیز در زندگی مردمان به صورتی مورد یافته ، مطرح گردیده است . در گذشته این اوقات به صورت کار وبازی تواما انجام می پذیرفته که بیشتر به خاطر مذهب و اعمال آن این زمان را می گذرانیدند ولی در طول تاریخ و تحولات جوامع ، به تدریج کار و بازی از همدیگر جدا شدند و اهمیتی که بشر برای اوقات فراغت خود قائل شد انواع هنرها و بازیها و . . . بسط و توسعه باور نکردنی پیدا کردند .
در کتاب مقدمه ای بر جامعه شناسی ایران ، شاپور راسخ خطاب به اوقات فراغت آن را چنین تعریف می کند :
(( فراغت به اوقاتی اطلاق می شود که در ان آدمی نه تنها از تعهدات شغلی و اقتصادی بلکه از تکالیف شخصی و خانوادگی و اجتماعی آسوده باشد و آن را به طیب خاطر به امور صرف کند ، چون تفریح ، بازی ، ورزش و کارهای ذوقی و تفننی فرهنگی ، مصرف دارد . ))
دانش آموزان مقطع اول در دبیرستان عطارکه در حال حاضر مشغول به تحصیل می باشند .
هدف تحقیق :
از آنجا که همواره به این مسئله که (( تشخیص ، نیمی از شناخت موضوع است )) معتقد بوده ام و اصولاً هر تحقیقی با هدف خاصی آغاز می گردد و تحقیق بدون هدف نتیجه ای بار نمی آورد در این تحقیق هدف بدست آوردن آن سری از علاقه و خواسته های این دانش آموزان در چگونگی گذراندن اوقات فراغت خود می باشد .
بیان مسئله :
ما با تمدنی رو به رو هستیم که در آن فراغت نقش مهمی دارد زیرا از یک طرف تکنولوژی به تدریج کار توان فرسا را از دوش افراد بر می دارد مثل (( رایانه )) و از طرف دیگر زمان کار به علت افزایش حجم تولید ، کاهش می یابد در نتیجه در آینده ای نه چندان دور افراد با ساعات فراغت زیادی روبرو خواهند بود .
براستی برای پرکردن ساعات طولانی فراغت چه باید کرد ؟ ساعات فراغت به چه نحو گذرانده شود که در پرورش استعداد افراد موثر واقع گردد و از هدر رفتن وقت جلوگیری گردد ؟
روش تحقیق :
از آنجا که تحقیق درباه ی چگونگی گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان می باشد مطلوب ترین روش جهت انجام چنین تحقیق استفاده از روش ارائه پرسشنامه است
جامعه آماری :
جامعه آماری این تحقیق شامل دانش آموزان مقطع اول دبیرستان در مدرسه عطار شهرستان نیشابور در سال 83 – 82 می باشد که جمعاً تعدادشان 254 نفر است .
حجم نمونه :
به دلیل تعداد دانش آموزان که در 8 کلاس و با میانگین 32 نفر و مجموع دانش آموزان 254 نفر تمام افراد را در یک برگ به ترتیب شماره نوشته و افرادی که شماره راست آنها به صفر و پنج ختم شده به عنوان نمونه انتخاب کردم مثلاً : شماره های 5 ، 10 ، 15 ، 20 ، 25 ، . . . ، 250 در نتیجه تعداد افراد جامعه برابر 50 نفر بوده که مورد بررسی قرار می گیرد .
تعیین پایانی پرسشنامه :
جهت تعیین پایانی پرسش نامه از حجم نمونه کل 10 نفر را انتخاب کرده و پرسش نامه ها را به آنها داده و بعد از چند هفته باری دیگر همان سوالات را به همان افراد ارائه دادم . سپس جوابها را بررسی و با یکدیگر تطبیق نمودم لذا سوالاتی که متناسب نبوده است از جدول سوالات حذف کرده ام .
روشهای آماری :
پس از استخراج پرسشنامه برای تجزیه و تحلیل از فراوانی مطلق و بشی استفاده می شود و همچنین از میانگین جهت تعیین متوسط زمان مصرف شده فعالیتها استفاده شده است
مکان تحقیق و نحوه تکمیل پرسشنامه :
مکانی که تحقیق در آن انجام گرفه در دبیرستان عطار در شهرستان نیشابور در سال تحصیلی 83 – 82 می باشد .
پرسشنامه به افراد انتخاب شده داده شده و خودشان به صورت آزادانه جواب داده اند و هیچ گونه محدودیتی نبود .
سوالات تحقیق :
1- دانش آموزان مقطع اول دبیرستان به چه میزان اوقات خود را صرف فعالیت های ورزشی می نمایند ؟
2- دانش آموزان مقطع اول دبیر ستان به چه میزان اوقات خود را صرف فعالیت های هنری می نمایند ؟
3- دانش اموزان اول دبیرستان به چه میزان اوقات خود را صرف دید و بازدید و مهمانی می نمایند
سوال 1 )چه مدت را برای مطالعه بعد از مدرسه در اوقات فراغت قرار می دهید ؟ ( در هفته )
بیشترین مدتی را که برای مطالعه بعد از مدرسه قرار می دهند 20 ساعت در هفته است که 18 نفر انجام می دهند و میانگین مدت مطالعه در طول هفته 16 است .
|
Xi * Fi |
فراوانی مطلق (Fi ) |
طول دسته |
|
20 |
4 |
5 ساعت کمتر |
|
50 |
5 |
10ساعت |
|
180 |
12 |
15 ساعت |
|
360 |
18 |
20 ساعت |
|
220 |
11 |
20 ساعت بیشتر |
|
830 |
50 |
جمع |
Xi*Fi |
Xi |
فراوانی نسبی |
فراوانی مطلق Fi |
طول دسته |
|
54 |
5/13 |
8% |
4 |
14-13 |
|
713 |
5/15 |
92% |
46 |
16-15 |
|
767 |
|
100% |
50 |
جمع |
طبق جدول میزان سن افراد مورد بررسی نشان داده شده که از 50 نفر مورد مطالعه 4 نفر 8 در صد آنها به گروه سنی ( 14 – 13 ) متعلق می باشند و 46 نفر از آنها یعنی 92 درصد به گروه سنی ( 16 – 15 ) متعلق می باشند در نتیجه بیشترین درصد متعلق به گروه سنی ( 16 – 15 ) می باشد و میانگین سنی این افراد مورد مطالعه 34/15 می باشد .
Xi * Fi |
Xi |
فراوانی نسبی |
فراوانی مطلق Fi |
طول دسته |
|
54 |
5/13 |
08/0 |
4 |
14-13 |
|
713 |
5/15 |
92% |
46 |
16-15 |
|
767 |
|
100% |
50 |
جمع |
سوال 3 ) در طول شبانه روز چند ساعت وقت آزاد دارید ؟
Fi*Xi |
فراوانی نسبی |
فراوانی مطلق Fi |
طول دسته |
5 |
1/0 |
5 |
1ساعت و کمتر |
20 |
1/0 |
5 |
2 ساعت بیشتر |
12 |
08/0 |
4 |
3ساعت بیشتر |
144 |
72/0 |
36 |
4ساعت و بیشتر |
179 |
100/0 |
50 |
جمع |
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 95 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 38 |
مقدمه »
انسان همواره نیازهایی دارد که سبب اصلی حرکت، تلاش در رفتارهای وی است. اگر نیازهای فرد به خوبی شناخته شود و شرایطی جهت رفع نیازها در حد تعادل فراهم شود،از سویی موجب پیشگیری از مشکلات ،اختلالات ونابسامانیهای جسمی وروانی می شود و از سوی دیگر سبب رشد وشکوفائی استعدادهای درونی می شود.
در یک دید اجمالی نیازها به دو دسته تقسیم می شوند:
الف)نیازهای فیزیولوژیک ب)نیازهای روانی (میرزا بیگی ،1373).
بشر گذشته از نیازهای فیزیولوژیک نظیر آب ،غذا ،هوا و غیره به نیازهای عالی تر و بالاتری نیاز داردبنابه تعریف نیاز یک حالت کمبود یا نقصان در موجود زنده است و انسان وقتی احساس نیاز میکند،یک حالت و احساس ناخوشایندی در او به وجود می آید ووقتی نیاز برطرف شد این حالت برای او یک حالت خوشایند است(سیف 1368).
یکی از نیازهای روانی انسان نیاز به احساس خود ارزشمندی یا عزت نفس است. تحقیقات نشان می دهد،نوجوانی که از عزت نفس زیاد برخوردار است خیلی موثرتر می آموزد،روابط سود بخش تری برقرار می کند،بهتر میتواند از فرصتها استفاده کند و خودکفا باشد،دیدگاه روشنتری نسبت به مسیر زندگی خود داشته باشد(علیپور1373).
اهمیت عزت نفس برای کسانی که با کودکان ونوجوانان سروکاردارند امری روشن است،روان شناسان و جامعه شناسان ،عزت نفس مثبت رابه عنوان هسته مرکزی سازگاری اجتماعی تلقی می کنند که این دیدگاه ریشه ای تاریخی و عمیق دارد یافته های تجربی جدید ارتباط بین عزت نفس مثبت رابا عملکرد موثر ومطلوب اثبات نموده اند.مساله عزت نفس و مقوله خود ارزشمندی از اساسی ترین عوامل در رشد مطلوب شخصیت کودکان ونوجوانان است. برخورداری از اراده وعزت نفس قوی ،قدرتمند تصمیم گیری وابتکار،خلاقیت ونوآوری ،سلامت فکر و بهداشت روانی رابطه مستقیمی با میزان وچگونگی عزت نفس و احساس خود ارزشمندی فرد دارد. امروزه اصلاح ودرمان بسیاری از اختلالات شخصیتی ورفتاری کودکان ونوجوانان نظیر کمرویی،لجبازی ،پرخاشگری وتنبلی و کندرویی به عنوان اولین یا مهمترین گام برای ارزیابی وپرورش احساس عزت نفس،تقویت اعتماد به نفس ،مهارتهای فردی و اجتماعی آنان می پردازند. برای اینکه کودکان بتوانند از حداکثر ظر فیت ذهنی وتوانمندی های بالقوه خود بهرمند شوند،می بایست از نگرشی مثبت به خود و محیط اطراف وانگیزه ای غنی برای تلاش برخوردار باشند. به طور کلی با توجه به تحقیقات انجام گرفته شده جامعه ای که افراد آن از احساس خود ارزشمندی برخوردار باشند در مقابل انواع مشکلات ومسائل زندگی ،فشارهای روانی ، مقاوم وپایدار خواهند بود برخورداری از احساس خود ارزشمندی و عزت نفس به مثابه یک سرمایه وارزش حیاتی است واز جمله عوامل عمده در شکوفایی استعدادها وخلاقیت است. واقعیتهای وجود دراد که اجتناب ازآنها امکان پذیر نیست .یکی از این واقعیتها اهمیت عزت نفس است عزت نفس یکی از نیازهای اصلی انسان است که برای سازگار شدن انسان ضرورت دارد ودر رسانیدن او به موفقیت نقش ایفا می کند. هر چه این نیاز کمتر مرتفع شود امکان فاصله گرفتن از موقعیت ورشد و تعالی کاهش پیدا می کند .عزت نفس متاثر از عوامل درونی و بیرونی است منظور از عوامل درونی عواملی است که از درون نشات می یگرد یا خود شخص آن را ایجاد می کند نقطه نظرها ،باورها،اعمال یا رفتار.عوامل بیرونی همان عواملی بیرونی همان عوامل محیطی هستند، پیامهایی که کلامی وغیر کلامی انتقال پیدا می کنند و تجربه هایی که بانی وباعث آن پدر،مادر،آموزگاران ،اشخاص مهم در زندگی ،سازمان دهندگان فرهنگ هستند.
عزت نفس چیزی به مراتب بیش از احساس خود ارزشمندی است .عزت نفس اعتماد به توانایی خود را اندیشیدن است ،اعتماد به توانایی
بیان مساله
مساله عزت نفس و مقوله خود ارزشمندی از اساسی ترین عوامل رشد مطلوب شخصیت است .از برجسته ترین ویژگی های صاحبان تفکر واگر او افراد اخلاق ،داشتن اعتماد به نفس واحساس خود ارزشمندی بسیار بالاست .عزت نفس همیشه یک نیاز شخصی ضروری بوده که دردهه آخر قرن حاضر از اهمیت ویژه ای برخوردار شده است .بررسی درباره شکست های شغلی نشان می دهد که یکی از دلایل محرز این شکستها (ترس از تصمیم گیری)است.تمام کسانی که در هر درجه و مقام قرار دارند،از سطح مدیران عالی رتبه تا کارکنان صفوف مقدم به عزت نفس بیشتر احتیاج دراند و توجه به این نکته برای درک بیکاری سطح بالا ضرورت دارد مفهوم عزت نفس نباید با مفهوم خود پنداره اشتباه شود .خود پنداره عبارت است از مجموعه ویژگیهایی که فرد برای توصیف خویشتن بکار می برد. یک فرد ممکن است خودش را یک فوتبالیست خوب،علاقمندبه داستانهای علمی بداند که اینها محتوای خود پنداره را تشکیل می دهند و اما عزت نفس عبارت از ارزشی است که اطلاعات درون خود پنداره برای فرد دارد واز اعتقادات فرد در مورد تمام صفات وویژگیهایی که دراو هست ناشی می شود مفهوم افسردگی از دیدگاه آسیب شانسی یک حالت درونی است که باغمگینی ،بیحوصلگی ،دلتنگی یا دل گرفتگی ظاهر می شود وشامل یک طیف وسیعی است که در یک سر این طیف حالات طبیعی ودر سوی دیگر آن حالتهای کاملا بیمار گونه قرار دارد. برای بیماری افسردگی تب مثال خوبی است: به دنبال در بخشی از بدن،آماس بوجود می آید این آماس موجب تظاهراتی از تنش می گیردد که خود را به شکل تب بروز میدهد اما تب نیز به نوبه خود مکانیسم های دفاعی بدن را بر می انگیزد مانند: ازدیادی گلبولهای سفید یا پادتن ها که با ارگانیسم های عفونت را مبارزه می کنند. بنابراین بیماری حاصل از تب ،هم درد و هم واکنش در برابر آن است .افسردگی را می توان به همین گونه در نظر گرفت نشانه های حقیقی ناآشکار و نشانه های آشکار بیماری افسردگی ،همانطور که توصیف شد می توانند هم نتیجه فشار وارده برفرد وهم ناشی از بسیج مکانیسم های دفاع روانی فردباشند که در برابر آن فشار سازگاری بوجود می آورند.بیکاری یا از دست دادن شغل نیزخود به عنوان یک رویداد مطلوب در زندگی میتوانند در درجه افسردگی فرد نقش داشته باشد. با توجه به مطالب فوق ،پژوهش حاضر به طور کلی به دنبال پاسخی برای سئوالهای زیر است:
1- آیا در جامعه ما نداشتن شغل یا از دست دادن آن تاثیری در عزت نفس افراد دارد؟
2- آیا بیکاری به عنوان یک عامل نقشی در درجه افسردگی دارد؟
3-آیا دانشجویان شاغل از نظر سطح عزت نفس در سطح بالاتری از دانشجویان بیکار قرار دارند؟
4-آیا افراد شاغل از نظر میزان افسردگی در سطح پایین تری از افراد بیکار قرار دارند؟
هدف مطالعه
در دوران معاصر بیکاری یکی از مشکلات اجتماعی است که بسیاری از کشورهای جهان دست به گریبان آن می باشند .در کشور خود ما ایران نیز بیکاری پدیده ای شایع است ورفته رفته برگروه بیکاران افزوده می شود .این یک واقعیت است که بیکاری می تواند برجنبه های مختلف زندگی انسانها از جمله مسائل روانی آنها تاثیر گذارده و مشکلاتی را به بار آورد .هدف پژوهش حاضر تعیین نقش اشتغال و بیکاری در عزت نفس و افسردگی دانشجویان می باشد در اینجا قصد ما این است که سطح عزت نفس افراد را مشخص کنیم و بگوییم که در چه سطح و میزانی قرار دارند و قصد ما این است که سطح عزت نفس انها رابا هنجارهای جامعه مقایسه کنیم . بلکه در اینجا همان طور که در عنوان پژوهش امده است هدف مقایسه سطح عزت نفس ومیزان افسردگی در بین دو گروه دانشجویان شاغل و بیکار است تا مشخص شود در سطح عزت نفس و میزان افسردگی این دو گروه تفاوت وجود دارد و اگر وجود دارد آیا معنا دار است یا خیر.
ضرورت تحقیق
مسئله اشتغال و بیکاری در طبقه عوامل اجتماعی قرار دارد که میتوانند در حالات و بیماریهای روانی تاثیر گذار باشد .بیکاری یا از دست دادن شغل به عنوان یک رویداد مخصوصا دربین مردان که وظیفه تامین معاش خانواده برعهده آنهاست ودرجامعه از آنان انتظار داشتن شغل می رود می توانند تاثیر زیادی در روحیات آنها داشته باشد. با توجه به آنچه در بالا ذکر شد نتیجه این پژوهش می تواند هم در زمینه پیشگیری و هم در زمینه اقدامات درمانی مورد استفاده قرار گیرد. اگر در سطح عزت نفس و شدت افسردگی دو گروه دانشجویان شاغل و بیکار تفاوت معنی داری وجود داشته باشد میتوان از ایجاد اشتغال بعنوان عاملی برای پیشگیری از شدت افسردگی و کاهش عزت نفس این افراد استفاده کرد و یا درصورت افسرده بودن ونداشتن شغل,می توان از طریق فراهم کردن شغل در امور درمان وبهبود به آنها کمک نمود.
فرضیه های تحقیق
1- سطح عزت نفس در گروه دانشجویان شاغل بالاتر از گروه دانشجویان بیکار می باشد.
2- میزان افسردگی در گروه دانشجویان بیکار بالاتر از گروه دانشجویان شاغل می باشد.
تعاریف اصطلاحات تحقیق
عبارت است ازمیزان ارزشی که فرد برای خود قائل است یک قضاوت شخصی در مورد با ارزش بودن پذیرش یا عدم پذیرش خود.(برونو,1986ترجمه فرزانه طاهری ومهشید یاسایی,1370)
سطح عزت نفس:در این پژوهش منظور از سطح عزت نفس نمره ای است که توسط پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت بدست می آید.
افسردگی : اصطلاح بسیار وسیع وتاحدودی مبهم است که برای شخص عادی حالتی با غمگینی ,گرفتگی و بی حوصلگی وبرای پزشک ,گروه وسیعی از اختلالات خلقی زیر شاخه های متعدد را تداعی می کند.(پورافکاری,1373)
میزان افسردگی :در این پژوهش منظور از میزان افسردگی نمره ای است که توسط پرسشنامه افسردگی یکب ه دست می آید.
دانشجو: به فردی اطلاق می شود که در سال تحصیلی 83-82در دانشگاه پیام نور شهرستان نیشابور مشغول به تحصیل می باشد.
فرد شاغل:منظور از فرد شاغل کسی است که کاری انجام دهد ودر قبال آن کار دست مزدی دریافت کند.(برونو1986,ترجمه طاهری ویاسایی,1370)
فرد بیکار:منظور از فرد بیکار کسی است که کاری انجام نیمدهد وبنابراین دستمزدی نیز دریافت نیمکند ویا اگر حقوق ناچیزی می گیرد در قبال کاری که بالقوه میتواند انجام دهد نیست بلکه به صورت کمکی است که به او داده می شود.(برونو,1986,ترجمه طاهری ویاسائی,1370)
سازمان بندی 3بقیه رساله:ادامه پژوهش حاضر در چهار فصل به هم پیوسته وبا این عناوین و سر فصل ها دنبال می شود در فصل دوم (پیشینه وادبیات پژوهشی)با نگاهی به مفاهیم نظری در مورد عزت نفس وافسردگی ومفاهیم وعناوین برخاسته ازآنها ضمن تعریف وشرح هر کدام به تقسیم بندی اختلالات افسردگی می پردازیم در انتهای فصل دوم مروری برپژوهش های انجام شده در زمینه عزت نفس و افسردگی خواهیم نمود. در فصل سوم (روش پژوهش )با توضیح چگونگی روش جمع آوری اطلاعات جامعه نمونه روش نمونه گیری شرح وبیان می کردند همچنین در این فصل روش تجزیه وتحلیل داده های پژوهش مشخص شده وابزار اندازه گیری و جمع آوری داده ها را همراه با مواد اجرا و نمره گذاری ,رشد مقیاس واعتبار روایی برای هر کدام از ابزارهاو آزمونهای مورد مطالعه را مورد بحث قرار خواهیم داد.در فصل چهارم (تجزیه و تحلیل داده ها)به تجزیه و تحلیل آماری اطلاعات پرداخته و ضمن توصیف داده ها وآزمون فرضیه های پژوهش به توصیف ویژگی های عمومی گروه آزمودنیها پرداخته و آنها رابرحسب ویژگی های جمعیت شناختی از نظر عزت نفس و افسردگی طبقه بندی کرده وبالاخره در فصل پنجم (بحث و نتیجه گیری) فرضیه های تحقیق هر کدام بطور مشروح مورد بحث و نتیجه گیری قرار می گیرند در یان فصل یافته های پژوهش های آینده ضمن ارائه خلاصه ای از پژوهش ما را به انتهای این رساله می رساند.
نتیجه گیری فرضیه های پژوهش
فرضیه اول
(سطح عزت نفس د رگروه دانشجویان شاغل بالاتر از گروه دانشجویان بیکار می باشد)
این فرضیه بصورت (یک دامنه)بیان شده است وبدیهی است که نتیجه آزمون فرضیه مذکور براین اساس استوار است که (میانگین عزت نفس افراد شاغل با افراد بیکار تفاوت معنی داری وجود ندارد)مورد تایید قرار نگرفتن این فرضیه همسو و موافق با بسیاری از پژوهشهای انجام شده در این راستا نمی باشد. یافته بدست آمده از این فرضیه موید تحقیقاتی است که در زمینه بیکاری واشتغال وارتباطشان با افسردگی شده است.بطوریکه نتایج بدست آمده نشان می داد که عزت نفس در بین مدیران بیکار پایینتر نبوده وبا مدت بیکاری طولانی تر کاهش نمی یابد.
فرضیه دوم
(میزان افسردگی در گروه دانشجویان بیکار بالاتر از گروه دانشجویان شاغل می باشد)
همانطور که آزمون t نشان داد فرضیه فوق مورد تایید قرار گرفت وبراساس سطحد معنی داری آزمون مذکور با 95درصد اطمینان میتوانیم ادعا کنیم که میانگین افسردگی دانشجویان بیکار بطور معنا داری با میانگین افسردگی دانشجویان شاغل تفاوت دارد .این فرضیه بصورت(یک دامنه)بیان شده است وبدیهی است که نتیجه آزمون فرضیه مذکور براین اساس استوار است که (میانگین افسردگی دانشجویان بیکار بالاتر از میانگین افسردگی دانشجویان شاغل می باشد) میانگین بدست آمده از نمرات افسردگی دانشجویان بیکار 78/13بطور چشمگیر وشاخصی از میانگین افسردگی دانشجویان شاغل 18/9بالاتر بود. یافته بدست آمده ازاین فرضیه موید اکثر تحقیقاتی است که در زمینه بیکاری اشتغال وارتباطشان با افسردگی شده است از جمله بررسی فیدر(1982)تحت عنوان بیکاری و همبسته های روان شناختی آن که از آزمودنیهای بیکار (هم مردان و هم زنان) نمرات افسردگی بالاتر ونمرات عزت نفس پایینتری داشتند.همچنین در بررسی ,فرس ومر(1987)نتایج نشان داد که بیکاری طولانی یا بیکاری مجدد به افسردگی کاهش یافتن امید ومشکلات مالی منجر می شود. همچنین دربررسی نصیری شیخانی (1373) نتایج نشان داد که افراد نمونه شاغل نسبت به نمونه غیر شاغل از هسته کنترل درون بین تر تمایلات افسردگی کمتر اعتماد به نفس بیشتر وانگیزه پیشرفت قوی تری برخوردار بودند.
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 39 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 50 |
به نام خدا
چکیده تحقیق
دراین تحقیق به بررسی میزان رضایت شغلی و عوامل موثر بر آن در کارخانه راد فرمان می پردازیم رضایت شغلی را نگرش آگاهانه مثبت و کلی فرد نسبت به شغل خویش تعریف نموده و سپس به تعاریف مفاهیم مرتبط با موضوع پرداخته می شود.
عوامل متعددی را به عنوان متغیرهای مستقل تحقیق که در ارتباط با متغیر تابع رضایت شغلی دارند را شناسایی و پیرامون هر کدام بحث نظری و نتایج تحقیقات گذشته بیان می شود. به طور کلی متغیرها و عوامل تاثیر گذار بر رضایت شغلی در سه حوزه فردی و انگیزشی , سازمانی و اجتماعی دسته بندی شده و سپس تمامی متغیرهای مورد نظر در قالب یک مدل منسجم , در ارتباط با متغیر تابع قرار گرفته که هر رابطه نشاندهنده یک فرضیه تحقیق می باشد.
جامعه آماری تحقیق شامل کارکنان کارخانه راد فرمان که با شیوه نمونه گیری تصادفی و بر اساس محاسبات انجام شده از آن 110 نفر به عنوان نمونه گرفته شده است.
پس ازجمع آوری اطلاعات مورد نیاز , ابزار آماری متناسب با فرضیه های تحقیق که مهم ترین آنها تحلیل رگرسیون , آزمون Oneway وF می باشند به کار گرفته شده و نهایتا دیاگرام مسیر , جهت تاثیر گذاری متغیرها بر روی متغیر تابع می باشد.
نتایج نشان می دهد که میانگین میزان رضایت شغلی بین کارکنان 06/2 میباشد که حاکی از آن است که کارکنان در حد متوسط رضایت دارند.
مقدمه
ما در جهانی زندگی می کنیم که در آن مرزها بیش از بیش در حال فرو ریختن ودر عصری به سر می بریم که محصولات تکنولوژی ارتباطات لازمه حیات بشری هستند . (آوینی- 1371) و رادیو وتلویزیون از اجزای عالم کنونی گشته و جایگاه خاصی درآن دارد که اگر این ابزار نبود , عالم علیل و ناقص الخلقه بود . به عبارت دیگر پیدایش , گسترش و کارکردهای روز افزون رادیو و تلویزیون , بشر امروزی را به نسبتی با تلویزیون کشانیده است که اکنون اگر از او اوصاف بشر بپرسند می شود گفت که بشر عصر ما , جاندار تماشاگر تلویزیون است.(داوری-1374) و بالاخره آنکه رادیو از تمام رسانه هایی که هست حساستر است , رادیو و تلویزیون می تواند یک مملکت را اصلاح کند ومی تواند به فساد بکشد.(امام خمینی«ره» 1363)
پر واضح است اهمیت هر سازمانی رابطه مثبت و مستقیمی با اهداف آن سازمان دارد یعنی هر قدر اهداف یک سازمان والاتر ومهم تر باشد آن سازمان از درجه اهمیت بیشتری برخوردار است. و نیز هر چقدر یک سازمان از درجه اهمیت بالایی برخودار باشد نیروی انسانی شاغل در آن سازمان جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص می دهد یعنی رضایت یا عدم رضایت آنان در سازمان نقش بسزایی در رسیدن به اهداف سازمانی ایفا می کند.
در بررسی های اولیه «مساله بودن» رضایت کارکنان به چشم می خورد و نشانه هایی از نارضایتی مشهود بود, تحقیق علمی مارا کمک تا بطور دقیق با ابعاد این امر آشنا و بتوانیم با تکیه بر نتایج علمی در جهت تقویت سطح رضایت کارکنان ارائه راهکار نماییم.
طرح مساله
عوامل موثر بر رضایت شغلی کدامند ؟
که برای درک بهتر آنرا به دو سوال تقسیم می کنیم :
1- کارکنان کارخانه رادفرمان تاچه میزان از شغل خود راضی هستند؟
2- عوامل تاثیر گذار برمیزان رضایت شغلی آنان کدامند؟
درهمه جوامع کار به معنای فعالیتی که بوسیله آن انسانها از محیط پیرامون خود بهره می گیرند و بدین سان بقای خود را تامین می کنند.(گیدنز 1374ص788) بیش ازهر نوع فعالیت دیگری بخش عمده زندگی اکثر مردم را اشغال می کند.
امروزه بدون داشتن یک شغل , زندگی میسر نیست و هر فردی نیازمند داشتن یک شغل است تا بتواند به سازمانی وابسته شده و در جامعه جایگاهی داشته باشد . صرفنظر از اینکه شغل افراد چه باشد : آنان نسبت به آن احساسات ارزیابی دارند. آنان از برخی وجوه کار خود یا خوششان می آید و یا بدشان ونسبت به مطلوبیت آنچه که انجام می دهند نظری کلی دارند.
بیان و طرح مسئله برای هر محقق همراه با پاسخهای فرضی است که تا حدودی قانع کننده اند اما از آنجا که در کارهای علمی , رسیدن به یک پاسخ عینی که به طور بین افرادی مطرح می شود مشکل است.
در میان برجستگان جوامع کاری صنعتی پیشرفته, این باور همگانی وجود دارد که در نیم سده اخیر, محیطهای کار به رغم بهبود شرایط فیزیکی کار در اکثر سطوح از تحمل پذیری کمتری برخوردار بوده است. دوران استعمار کارگران در محیطی غیر انسانی؛تا حدی به سر آمده است, اما خطرهای کاری آن دوران و در نتیجه آن, تحقیرمقام انسان, جای خود را به خطراتی نامملوس تر و پنهان داده است.
چکیده این باور بر تصدیق این واقعیت استوار است که گرچه تقاضا برای نیروی کاری به لحاظ صنعتی شدن وپیشرفت تکنولوژی , تغییر یافته ونیز مشخصه نیروی کاری به دلیل آموزش بیشتر , از مهارت وبهره وری بالاتری برخوردار شده است, تغییر در تقاضا برای مهارتهای کاری به موازات تغییردر مشخصه نیروی کار توسعه نیافته است. بنابراین, از بخش عمده کارگران , درهمه سطوح , خواسته می شود وظایف خود را به شیوه ای فاقد هویت انسانی , یا شاید ماهیتا تنش آفرین , در محیطی بیگانه, محدود واز نظر اجتماعی تحت فشار, انجام دهند. در نتیجه کار در چنین شرایطی منجر به نارضایتمندی شخصی, یا حتی بیماری , ناآرامیهای اجتماعی واختلال اقتصادی می شود.
نظام سلسله مراتبی که برای مدیریت صنعت پدید آمده است, گونه جدیدی را از سرپرستان ایجاب می کند که ظرفیت دانایی و اجرایی آنها بسی فراتر ازحد بخش عمده ای از کارگران است.(کار و رضایت –ت م فریزرص6)
اهمیت موضوع
یکی از بدیهی ترین مسئولیتهای هر نهاد اجتماعی , نیل به اهدافی است که علت وجودی هر نهاد را شکل می دهد تحقق اهداف سازمان در گرو همکاری و هماهنگی تمامی عواملی است که تعامل نظام مند آنها با یکدیگر به وجود سازمان معنا می بخشد, در این میان نقش عامل نیروی انسانی به عنوان برجسته ترین عوامل که باید به آن به عنوان یک عامل ذی شعور و دارای نیازهای مادی و معنوی , اهداف فردی توقعات گروهی و سازمانی بیش از سایر عوامل توجه شود.
از آنجا که کارایی نیروی انسانی همیشه براساس محاسبات اقتصادی قابل پیش بینی نیست و عوامل متعدد دیگری که برخاسته از نیازهای برتر انسان در ابعاد اجتماعی است در این زمینه موثرند. لذا ازمیان پدیده ها و عوامل مختلفی که بر بازده شغلی و سطح کارایی فرد در سازمان تاثیرگذار است رضایت شغلی را انتخاب نموده ایم که اهمیت و حساسیت خاصی دارد چرا که اگر در سازمان فرد خشنودی شغلی او مقدم بر هدفهای دیگر نباشد آن سازمان محکوم به پسرفت و نهایتا فروپاشی است .
رضایت شغلی تاثیر متقابل روی فرد و سازمان دارد . ازیک طرف فرد همراه با خواستها و آرزوها یی به سازمان می پیوندد و هماهنگی و همسویی این آمال است که در فرد ایجاد رضایت می نماید که این رضایت شغلی خود باعث نو آوری و خلاقیت در کار و افزایش تعهد و بازده فرد می شود و از طرف دیگر طی فرآیند کسب رضایت کارایی افراد سازمان دارای پویای گشته و به اهداف خود نزدیک می گردد با توجه به مطالب فوق اهمیت موضوع به دو بخش تقسیم می گردد.(ازکمپ1370ص257)
پرداختن به موضوع رضایت کاری و جستجوی عوامل موثر بر آن از آن جهت برای نگارنده مهم جلوه کرد که رضایت نقش چشمگیری در تحقق توسعه همه جانبه و ارتقاء بهره وری به عهده دارد این نقش برای کار و رضایت از کار بحصوص به موازات دور شدن جامعه از شکل بدوی و نخستین آن و نزدیک شدن به شکل پیچیده و صنعتی افزایش می یابد .
رسیدن به نگرش رضایت از کار در بین کارکنان یک سازمان علاوه بر فراهم کردن زمینه های ارضاء روحی و معنوی افراد( نه فقط ابزاری برای ارضاء سایر نیازها) و میدان ندادن به احساسات نا مطلوب در حین کار , ( همچوی احساس بدبختی , محرومیت , مورد احجاف واقع شدن و ...) موجبات افزایش کارایی و بهده وری را فراهم سازد و این امر , از جمله اهداف عمده نظام جمهوری اسلامی ایران در جهت دستیابی به توسعه ای انسانی و اسلامی است.
تجربه کشورهای موفق جهان نیز موفق جهان نیز موید این مطلوب است که در مقایسه بین عوامل بین عوامل موثر در رشد و توسعه اقتصادی و صنعتی , آنچه یک سرو گردن از سایر عوامل برتر است,توجه به ارزشهای انسانی و ابعاد معنوی کار و رضایت کارکنان در محیط کار و خارج از آن است میل و رغبت درونی افراد برای انجام کار توام با کیفیت مطلوب , که همانا ناشی از خشنودی شغلی است چنان از اهمیت برخوردار است که موضوع اسلی در نوشته های سازمانی است که تا سال 1980 م بیش از چهار هزار مقاله در مورد خشنودی شغلی انتشار یافته بود (از کمپ 1370 ص257)
در کشورما بخصوص در سالهای اخیر تحقیقات خوبی در این خصوص صورت گرفته ولی این کندوکاوها کافی نیست و هنوز عوامل ناشناخته ای در زمینه رضایت شغلی وجود دارد.
اهداف تحقیق
دراین تحقیق ما به دنبال دستیابی به اهداف زیر هستیم :
1- چه عواملی بر رضایت شغلی در کارخانه راد فرمان موثر می باشد ؟
2-دستیابی به پاسخی روشن برای سئوالات اساسی تحقیق یعنی تعیین و اندازه گیری میزان رضایت شغلی کارکنان در هر یک از حیطه های مختلف با استفاده از مقیاسهای اندازه گیری که در قالب پرسشنامه برای رضایت طراحی شده است و همچنین شناسایی عوامل تاثیر گذار بر رضایت و مشخص کردن سهم هر یک از عوامل و تعییین اهمیت هر یک ازآنها.
3-ارائه راهکارهای علمی براساس نتایج تحقیق برای بهبود رضایت شغلی کارکنان سازمان مورد بررسی به بیانی دیگر اگر چه کسب نتایج علمی در جای خوددارای ارزش است. اما زمانی این نتایج مفهوم واقعی خواهد داشت که از آنها در تصمیم گیریها استفاده شود .
4- ازنگاه دیگر به عنوان کسانی که با « علوم اجتماعی» سرو کار داریم هدف اصلی این است که تاثیرات محیط اجتماعی را بر رفتار انسانها ( اعم از احساس , تفکر و عمل ) بشناسیم یعنی علاقمندیم که محیط اجتماعی یک فرد چه تاثیراتی بر او باقی می گذارد و او چگونه به این تاثیرات پاسخ می دهد.
برای بسیاری از مردم , سازمانهای رسمی بخش عمده ای از محیط اجتماعی آنها را معرفی می کند . فهم تاثیر سازما نهای رسمی بر افراد چگونگی واکیش آنها به این تاثیرات از رسالتهای محققین علوم اجتماعی است. (طالبان 1374)
فرضیات تحقیق
پیش از ارائه چهار چوب نظری تحقیق ومشخص نمودن مفاهیم یا متغیرهایی که در جریان تحقیق وجود خواهند داشت, ابتدا لازم است رابطه میان متغیر وابسته با مفاهیم و متغیرهای مستقل در قالب فرضیه هایی مشخص شوند.
فرضیه رابطه ای است حدسی یا احتمالی که محقق بین متغیر وابسته و متغیرهای مستقل خود پیش بینی می نماید تا در علم راهنمای تحقیق او باشد و بتواند درستی و یا نادرستی آن را به محک تجربه بیازماید.(عبدللهی1374-ص25)
اینک با عنایت به نظرات اندیشمندان و صاحبنظران علوم رفتاری , روانشناسی اجتماعی, جامعه شناسی و نتایج تحقیقات گذشته فرضیات تحقیق را عنوان می کنیم:
1) عوامل انگیزشی اثر مستقیم بر رضایت شغلی کارکنان دارد(نظریه عوامل انگیزشی هرزبرگ)
2) ویژگیهای شخصی کارکنان(جنس, سن, وضعیت تاهل, تعداد فرزندان, سابقه خدمت,تحصیلات) بر رضایت آنان از شغل تاثیر دارد.
3) هر چه تعهد سازمانی کارکنان بالاتر باشد, رضایتشان از شغل بیشتر خواهد بود(دیدگاه تعهد سازمانی)
4) رضایت شغلی کارکنان با میزان برآورده شدن انتظاراتشان از شغل ارتباط مستقیم دارد(نظریه اختلاف)
5) میزان رضایت همکاری شغلی فرد از کارشان بر رضایت فرد از شغل خویش تاثیر مستقیم دارد(نظریه نفوذ اجتماعی , گروه مرجع)
6) هر چه احساس عدالت توزیعی در سازمان, برای کارکنان بیشتر باشد: رضایت شغلی آنان بیشتر خواهد بود.(نظریه برابری آدامز, گزاره عدالت توزیعی هومنز).
7) میان احساس عدالت در جامعه و رضایت شغلی افراد ارتباط مثبت وجود دارد.(نظریه برابری, دیدگاه احساس محرومیت نسبی).
8) بین رضایت شغلی فرد و رضایت از بخشهای زندگی همبستگی مثبت وجود دارد.(نظریه تسری و هدف گذاری).
تعریف عملیاتی
رضایت شغلی
بنابه تعریف نگرش فرد نسبت به شغلش می باشد که در این تحقیق رضایت شغلی نمره ای است که کارمند از پرسشنامه محقق کسب می نماید و معرف نگرش وی نسبت به شغلش می باشد.
سازمان
در این تحقیق سازمان عبارت است مجموعه کارکنان کارخانه رادفرمان
کارمند
در تحقیق کسی است که به صورت رسمی در طی دوره تحقیق در کارخانه راد فرمان مشغول به کاربوده است.
تعریف مفاهیم و اصطلاحات
1- کاروشغل
مفهوم کار یا شغل مفهومی ملموس است که به طور مکرر در مکالمات روزمره از آن استفاده می شود. در کتب فرهنگ واژگان و کتب لغت معمولا کلمهWork,Job رامعادل هم معنا کرده اند, و هر دو را به معنای «کار, شغل واثر» آورده اند.(باطنی-1378)
برخی صاحب نظران ویژگی مهمی برای کار ذکر می کنند و ویژگی دیگر آن پرداخت دستمزد در قبال کار است. که در واقع فعالیتهایی در امور خانوادگی , اجتماعی یا مذهبی را خارج از حوزه کار می داند.(توسلی1375)
نگرشهای شغلی(Job Attituds )
نگرش در روانشناسی بیانگر نوعی آمادگی در فرد برای واکنش نشان دادن بطریقی خاص (در مقابل محرک بیرونی), یا تمایل تعیین کننده رفتار فرد است.
نگرش شغلی: نگرش شغلی یا احساسات کلی فرد نسبت به شغل خود , ارزیابی ها و احکام ارزشی مطلوب یا نا مطلوب در خصوص جنبه های مختلف کار و شغل می باشد. و به آن احساس کلی تعین می بخشد. بر این اساس سه نوع نگرش عمده شغلی شناسایی شده اند که خشنودی شغلی (Job Satisfaction ) یکی از آنها دو نگرش دیگر شغلی یا درگیری شغلی(Job Involvoment ) و تعهد سازمانی (Organizational Commitment ) می باشد.
3-انگیزش(Motivation )
انگیزه ها بیانگر چرایی رفتار و موجب بروز فعالیتها و حامی آنها هستند.(هرسیوبلانچارد1373) به تعریف دیگر یعنی تحریک افراد به انجام کار برای رسیدن به هدفهای مطلوب.(اقتداری1370-ص37) مفهوم انگیزش در پاسخ به این سئوال مطرح می شود که چرا در یک سازمان, عملکرد کارکنان با یکدیگر متفاوت است؟ انگیزش باعث همکاری افراد برای رسیدن به اهداف یک سازمان که در آن مشغول به کار هستند می شوند , پس چرا یک فرد در یک سازمان کاری را انجام نمی دهد ؟ یا یک فرد کاری را به عملی دیگر ترجیح می دهد ؟ چرا برخی زود به سر کار می آیند و برخی دیر؟ و چرا برخی سختکوش تر از دیگران هستند؟ ریشه همه این تفاوتها در انگیزه افراد برای انجام آن کار خاص است.
پس انگیرش گویای عملی ارادی و دلخواه از سوی فرد است. (میچل1373ص234)
عبارت دیگر انگیزه عاملی است درونی که رفتار فرد را در جهت معینی هدایت می نماید و راهنمای او برای گزینش کوششی از میان کوششهای ارادی وی می شود .
4-رضایت شغلی
تعاریف متعددی از رضایت شغلی بعمل آمده , که با اشاره به برخی از آنها سعی می کنیم تعریفی را به صورتی جامع و مانع در نهایت مطرح نمائیم.
اولین تلاش کلاسیک برای تعریف رضایت شغلی در سال 1935 م توسط رابرت هاپاک انجام شد.وی رضایت شغلی را به عنوان ترکیبی از مواد روانشناختی , فیزیولوژیکی و محیطی تعریف کرد که باعث می شود فرد اظهار کند :من از شغل خود رضایت دارم با این تعریف هاپاک رضایت شغلی را مفهومی پیچیده و چند بعدی دانسته است که با عوامل درونی و اجتماعی و جسمانی ارتباط دارد. تنها یک عامل موجب رضایت شغلی نمی شود بلکه ترکیبی معین از مجموعه عوامل گوناگون سبب می شود که فرد شاغل در لحظه معین از زمان از شغل خود احساس رضایت کند.
5- کارمند و سازمان
همچنانکه قبلا ذکر شد چون در پژوهش حاضر سنجش میزان رضایت شغلی کارکنان یکی از سازمانهای خصوصی مطرح است, لذا در این قسمت لازم است که به دو مفهوم سازمان و کارمند بطور مختصر و متناسب به موضوع بپردازیم .
واژه سازمان , درلاتین از کلمه ( Organization ) گرفته شده است که در ادامه چند تعریف از سازمان نقل می شود :
سازمان تجمع بزرگی از افراد است که براساس روابط غیر شخصی اداره می شود و برای رسیدن به هدفهای معین ایجاد گردیده است.(گیدنز1373ص298)
| دسته بندی | اقتصاد |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 71 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 57 |
کاهش درآمد حاصل از صدور نفت و نوسانات شدید آن، افزایش جمعیت کشور، کاهش قدرت خرید، درآمدهای نفتی در نتیجه به هم خوردن رابطه مبادله به نفع کشوری صنعتی و پیشرفته در راه تجارت با کشورهای جهان سوم و از همه مهتر پایان پذیر بودن منابع طبیعی و از جمله نفت باید زنگ خطر را برای ما و خصوصاً برنامه ریزان و سیاست گذاران اقتصادی کشور به صدا در آورده و ما را به این باور رسانده باشد که توسعه صادرات غیرنفتی و رهایی یافتن از اقتصاد تک محصولی متکی به درآمد های نفتی ضرورتی اجتناب ناپذیر است. امروز توسعه صادرات غیرنفتی تنها افزایش درآمدهای ارزی از طریق صدور انواع کالاهای ساخته شده و خدمات محدود نمی شود. بلکه توسعه صادرات نقش مهمتری را به عنوان یک استراتژی رشد و توسعه اقتصادی به عهده دارد. در اجرای استراتژی توسعه صادرات بخشهای مختلف اقتصادی شامل صنعت، معدن، خدمات، بهداشت، کشاورزی، و غیره.... مورد توجه قرار می گیرد.
با توجه به نکته که کشورمان به دلیل شرایط خاص اقلیمی و جغرافیایی جزء محدود کشورهای دنیا است که قابلیت بالایی در تولید محصولات کشاورزی داراست و از نظر تنوع در بخش باغداری و محصولات باغی سومین کشور دنیا پس از کشورهای چین (اول) و ترکیه و آمریکا (مشترکاً دوم) می باشد. می توان به عنوان بخشی از استراتژیهای توسعه صادرات کشور به بخش کشاورزی و باغداری معطوف شد و با تولید انواع محصولات کشاورزی و باغی علاوه بر تامین نیازهای داخل به صدور این محصولات و درآمدی که ارزی حاصل از آن چشم داشت.
موضوعی که در این تحقیق مورد بررسی قرار خواهد گرفت «بررسی موانع صادرات مرکبات کشور و ارائه راهکارهایی برای افزایش صادرات آنها می باشد» کشور ما سرزمین پهناوریست که از شرایط آب و هوایی بسیاری متنوعی برخوردار است. همین شرایط آب و هوایی و اقلیمی متنوع زمینه بسیار مساعدی را برای تولید انواع و اقسام محصولات کشاورزی فراهم آورده است. بخشی از این تولیدات به مصرف داخلی می رسد و بخش قابل توجهی از آن نیز قابل صدور به سایر کشورهای دنیا است.
مرکبات نیز به دلیل همین شرایط مساعد آب و هوایی و خاک مناسب در اغلب نقاط کشور به ویژه شمال و جنوب کشور قابل کشت و پرورش است و ذکر این نکته ضروری است که تولید فعلی مرکبات کشور در تولید این محصولات می توان با افزایش سطح زیر کشت و در نتیجه تولید آن به افزایش صادرات آن امیدوار بوده پس با توجه به ظرفیت موجود صاردات این محصولات می توان مقدار قابل توجهی ارز وارد سیستم اقتصادی کشور کرد و با توجه به اینکه در برنامه های اقتصادی دولت برای صادرات محصولات غیرنفتی اهمیت خاصی قائلند. لذا بررسی و تخصص پیرامون این موضوع می تواند راهگشا باشد. در این راستا تحقیق حاضر به بررسی و تبیین مواننع موثر بر افزایش صادرات مرکبات می پردازد و تلاش بر این است که مولفه ی مهمی نظیرتسهیلات و نگهداری انبار سیستم بسته بندی، سیستم حمل و نقل و انجام بازاریابی به طور صحیح و میزان اهمیت و تاثیر هر یک از این چها مولفه در افزایش صادرات مرکبات مورد بررسی و شناسایی قرار گیرد.
صادرات فعالیتی بسیار پیچیده و دارای ظرافت های خاصی خویش است. توسعه صادرات امری آسان نیست. برای فروش بیشتر کالا به خریداران شرایط و عمل مساعد بسیار لازم است نه فقط جلب رضایت مصرف کننده خارجی نسبت به کیفیت قیمت، شرایط عرضه، بازار رسانی و خدمات پس از فروش کالا لازم است. بلکه با توجه به این نکته ضروری است که کشور با رقبای سرسخت قدرتمند در این زمینه روبرو است. بدون مطالعات مشکلات و تنگناها و بررسی تحقیق مستمر پیرامون عوامل موثر در افزایش صادرات توسعه صادرات غیرنفتی ممکن نیست بسیاری از کشورهای توسعه یافته و حتی در حال توسعه دنیا مبالغ هنگفتی را به انجام پژوهشهای علمی به تخصیص می دهند.
در راه صادرات محصولات کشاورزی و از جمله مرکبات که ظرفیت بالایی برای تولید و صادرات آن در کشور وجود دارد موانع بسیاری پیش روی ماست. تولید فعلی مرکبات کشور سالانه بیش از سه میلیون و هفتصد هزار تن است و بررسی انجام شده نشان می دهد که از این مقدار 700 هزار تن حدود 20% آن قابلیت صدور دارد. اما میزان فعلی صادرات این محصول در حدود 70 هزار تن در سال است یعنی در حدود 10% از ظرفیت صادراتی موجود که این رقم بسیار ناچیزی است فراوان مشاهده شده است که کشور عین که تولید بسیار ناچیزی نسبت به کشور ما دراد چندین برابر ما صادرات مرکبات درند.
مرکبات یکی از انواع محصولات کشاورزی است که در سال اخیر جزء اقلام صادراتی کشور قرار گرفته است با توجه به اینکه ظرفیت صادراتی این محصول بسیار بیشتر از حجم فعلی صادرات فعلی صادرات آن است این تحقیق به دنبال این است که موانع موجود صادرات مرکبات را شناسایی و معرفی نماید.
تحقیقات و سمینارهای انجام شده و مقالات ارائه شده اغلب در ارتباط با کاشت و تولید مرکبات بوده و به امر صادرات و بازاریابی مرکبات کمتر پرداخته شده است. از مواردی که در آن به امر صادرات توجه شده است به یک گزارش تحقیق ارائه شده تحت عنوان نگاهی به بازارهای فروش میوه و تره بار صادراتی در کشورهای آن سوی خلیج فارس که ارائه شده است. همچنین در 15 شهریور 1378 سمیناری تحت عنوان بازاریابی و توسعه صادرات مرکبات ایران در دانشگاه مازندران برگزار شد که در این سمینار علاوه بر جنبه های کشاورزی مرکبات به امر صادرات و بازاریابی آن نیز پرداخته شده است. اما جامع ترین تحقیقی که تاکنون در ارتباط با تجارت مرکبات انجام شده در کتابی تحت عنوان بازار جهانی مرکبات و کیوی در سال 75 منتشر شده است. بخش اعظم این کتاب به صادرات و واردات مرکبات اختصاص یافته و به طور مفصل در مورد تجارت مرکبات بحث شده است. و همایش شناخت استعداد های بازرگانی اقتصادی استان مازندران که در تاریخ 12/2/76 برگزار شد مقاله ای در ارتباط با بررسی مزیت نسبی مرکبات استان مازندران جهت صدور به کشورهای آسیای مرکزی ارائه شده است.
منشأ مرکبات در اصل نواحی حاره و معتدله بود. و این گیاه توسط مردم چین از مدتها قبل شناخته و کشت شده است. چین مبدا اولیه پرتقال به صورت وحشی و شمال هندوستان مبدا اصلی انواع نارنگی و لیمو شمرده می شود. پیدایش بذر برخی از مرکبات نظیر نارنج و بالنگ در بین النهرین زمان کاشت آنها به هزاره چهارم قبل از میلاد منتسب می کند.
در ایران در حدود 300 سال قبل از میلاد در مناطق گرمسیری استان خوزستان خصوصاً در شوش و شوشتر کشت شده است در همین سالها یعنی در حدود 300 سال قبل از میلاد مورخی به نام تئوفراتوس یک نوع از مرکبات به نام Citrurs Media را در اروپا دیده و از آن نام برده است. چندین قرن بعد اعراب پرتقال و لیموترش و نارنج را به آفریقا و اسپانیا و چند کشور همجوار برده اند و در قرن شانزدهم میلادی پرتقال به اروپا معرفی و کشت شد . در سال 1492 کریستف کلمب در دومین سفر خود بذور مرکبات (پرتقال – لیمو – نارنج – نارنگی) را به آمریکا برده و در محلی که اکنون هائیتی نامیده می شود کشت نمود. در سال 1590 مرکبات در برزیل کاشته شد و به این ترتیب مرکبات در دنیای امروز توسعه یافته است.
در ایران مرکبات موجی وجود نداشته و اعراب با فتوحاتی که نموده اند بزرگترین عامل انتشار مرکبات بودند و هنگام حمله به ایران مرکبات را نیز به ایران آوردند. پس از اعراب پرتقالی ها انواع مرکبات را به ایران آورده و در مناطق جنوبی کشور کشت نموده و تدریجاً در شمال نیز کاشته شده است. در این اواخر از کشورهای ترکیه، لبنان، آمریکا ارقام تجارتی آن وارد کشور شد و در نواحی شمال کشت شده است.
مرکبات از خانواده Puta ceose است که بیش از هزار گونه آن تاکنون شناخته شده است. در قرن 18 با بروز بیماری پوسیدگی طوقه در ایتالیا پیوند مرکبات به روی نارنج و سایر پایه های مقاوم به بیماری قارچی کموز مرسوم گردید که به تدریج با بروز این بیماری در سایر کشورهای مرکبات خیز دنیا این شیوه رایج یافت از جمله در ایران که در سال 1298 با از بین رفتن اولین گروه درختان پرتقال، عمل پیوند مرکبات نیز آغاز شده است. در سال 1309 ارقام اصلاح شده و تجاری مرکبات وارد کشور شد و در شمال ایران مخصوصاً رامسر کاشته شده که عبارت بودند از پرتقال تامسون، ناول،
* فتحی – جیبه بازار جهانی مرکبات – انوری – فاطمه مرکبات شمال ایران
* ملک آرا – عباس کلیاتی درباره مرکبات – نشریه فنی
خونی، بروهن، شاموطی، والنیا و نارنگی های انشو، گلمانتین، پرتقال تامسون، ناول از بین رفت و از آن تاریخ به بعد این سه رقم به عنوان ارقام انتخابی و اصلی در شمال کشور مورد ازدیاد قرار گرفت که البته بعدها دو رقم دیگر نارنگی ایشی کوا، سوجی یاما نیز در برنامه ازدیاد قرار داده شده اند.
* غلامرضا ملکشاهی – مبدا جغرافیایی و تاریخچه مرکبات در جهان بازاریابی دانشگاه مازندران
2-3-1- موقعیت مرکبات در کشور
مرکبات از محصولات کشاورزی است که توسط سازمان بین المللی جزء محصولات غذایی با قیمت بالا تقسیم بندی شده و کشش قیمتی تقاضای آنها معمولاً بالاست. روند تجارت این محصولات فزاینده است. دلایل این امر تغییر الگوی تغذیه در نتیجه بالا رفتن درآمد سرانه، رشد شهرنشینی و درک اهمیت سلامتی، تغییر الگوی تغذیه همراه با پیشرفت تکنولوژی در صنایع غذایی و نیز محدود شدن عوامل بازدارنده تجارت که با انجام مذاکرات دوراروگوئه و تشکیل سازمان تجارت جهانی شدت بیشتری گرفته است.
2-3-2 انواع مرکبات کشت شده در ایران و ویژگیهای آنها
انواع واریته های پرتقال که در ایران کاشته می شود عبارت از:
پرتقال محلی – تامسون – ناول – والنیا – شاموطی، یافا، پرتقال خونی، واشنگتن ناول، مارس که در شمال بیش از نود درصد مرکبات کاشته شده را انواع محلی سیاه ورزی، تامسون ناول، واشنگتن ناول تشکیل می شود
* حمید نژاد محمود – مارکتینگ مرکبات از دید سیستماتیک
نارنگی و گریب پورت:
در بین نارنگی ها، نارنگی وانسی، گلمانتین، موزجون، انشو، کینو.در میان گریب فورت واریته های ناول واشنگتن (توسرخ)، مارش (توسفید)، شامبر (روسفید توسرخ) روبلاش (تو سرخ و روسرخ) و مارش ارلی (انواع زودرس) مهترین ارقام کشت شده در مناطق مرکبات خیز کشور را تشکیل می دهد.
نارنگی انشو زودرس ترین نارنگی موجود در شمال ایران بدون هسته پرمحصول و بازار پسند است. نارنگی محلی که در دی ماه می رسد دارای هسته و مزه ای شیرین و خوش طعم است و گلمانتین از دیگر ارقام عمده مرکبات شمال را تشکیل می دهد. همچنین انواع لیموترش، لیموترش، لیمو آب، نارنج، بالنگ، بوملوس نیز در کشور کشت و تولید می شود که مناطق عمده تولید لیمو استان فارس در مناطق جهرم، کازرون، داراب، ممسنی، و شهرهای میناب، بندرعباس در استان هرمزگان است.
در بازارهای جهانی مرکبات را به چهاردسته تقسیم می کنند:
درجه عالی (Extra Class)
داشتن کیفیت برتر، شکل ظاهری و فرم و رنگ خوب و عاری بودن از هرگونه نقص ضروری است.
درجه یک (Class 1)
داشتن کیفیت برتر، شکل ظاهری، فرم و رنگ خوب تا حدی که بتوان میزان تازگی و رسیده بودن هر واریته را به خوبی نشان دهد.
درجه دو (Class 2)
میوه هایی که درجه عالی و درجه یک نیستند ولی حداقل شرایط عمومی ذکر شده بالا را دارا هستند.
درجه سه (Class 3)
میوه هایی که درجه هستند ولی ممکنست مادگی خود را از دست بدهند.
مرکبات در ردیف میوه جات گرمسیری و نیمه گرمسیری قرار می گیرند. پراکندگی جغرافیایی آن بین عرض 40 درجه شمالی و جنوبی است احتیاجات مرکبات بین 8 تا 11 هزار ساعت حرارت بالاتر از ده درجه سانتی گراد است و به ارقام زودرس، میان رس، دیررس، تقسیم می شوند. تعرق درختان مرکبات به واسطه شرایط آب و هوایی مورد نیاز همیشه سبز بودن شاخ و برگ بالاست و در نتیجه نیاز این این درختان به آب به ویژه در زمان شکوفه کردن و تشکیل میوه تا رشد کامل آن به اوج خود می رسد.
در مناطق مرطوب پوست میوه نازکتر و میوه آب تر از رقم مشابه کاشته شده در آب و هوای خشک است.
در مناطق با روزهای گرم و شبهای خنک رنگ میوه بهتر و بازارپسند است.
درخت مرکبات به خوبی در آب و هوای گرم و نیمه گرم رشد می کنند. در آنجایی که در مناطق شمالی کشور درجه برودت گاه به 3 تا 4 درجه زیر صفر می رسد می توان گفت که کشت مرکبات در این ناحیه با توجه به خطر سرمازدگی از نظر اقتصادی صحیح نبوده است هر چند نسبی رطوبت هوا در این منطقه برای رشد مرکبات بسیار مناسب است اما در جنوب کشور به دلیل پراکندگی مناطق کشت که دارای آب و هوای متغیر و نوع خاک متفاوتی هستند واریته های متنوعی کاشت می شود.
مرکبات از جمله درختان پرنیاز به مواد غذایی هستند به طوریکه مقدار موجود مواد حتی در غنی ترین خاکها به تنهایی تکافوی احتیاجات آنها را نمی کند. زیرا همه ساله مقدار متناوبی از مواد غذای همراه با میوه از درخت و خاک خارج می شود که در صورت عدم جبران آنها از طریق افزایش کود به خاک درختان تدرجاً ضعیف می شوند.
مرکبات نیز مانند سایر گیاهان و جانوران برای ادامه حیات به غذا، آب و هوا احتیاج دارند تامین این نیازها به میزان کافی موجب افزایش محصول مقاومت در برابر آفات و امراض، مقاومت در برابر
* ابراهیمی یونس آنچه یک باغدار مرکبات از نتایج بررسی انجام شده در شمال ایران باید بداند
سرما و گرما، افزایش طول عمر و بالاخره بهبود کیفیت میوه می گردد. بعد از آب و گاز کربنیک مهمترین موادی که درخت برای رشد و نمو آن احتیاج دارد عبارت است از ازت، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و گوگرد که چون نیاز گیاه به این عناصر از نظر مقدار زیاد است آنها را به عنوان مواد پرمصرف یا پر نیاز می نامد.
ایران اسلامی از لحاظ تنوع محصولات باغی در مکان سوم جهان پس از کشورهای چین با (17 محصول) و ترکیه و آمریکا (هریک با 16 محصول) قرار دارد. این مسئله نشانگر این است که ظرفیت تولید کشور در انواع محصولات باغی در حد بالایی قرار دارد.
سطح زیر کشت میزان تولید – عملکرد مرکبات در کل کشور به تفکیک نهال بارور از سال 76 تا 71 واحدهکتار، تن، کیلوگرم
* خویی – سلطنت – راهنمای تغذیه مرکبات
سال |
سطح زیر کشت باغات با اجتناب درختان پراکنده |
میزان تولید |
عملکرد |
|
|
|
فعال |
بارور |
|
|
|
76 |
33352 |
180743 |
3070984 |
16961 |
|
77 |
30956 |
187358 |
2757581 |
14718 |
|
78 |
30836 |
196499 |
3050877 |
1526 |
|
79 |
21420 |
200105 |
3051008 |
15247 |
|
80 |
30433 |
208699 |
3167736 |
16695 |
|
81 |
388850 |
208699 |
3484172 |
17788 |
|
82 |
39853 |
209999 |
3499412 |
18884 |
استان مازندران با صدور 4/37 درصد سطح بارور بیشترین نوع تولید مرکبات کشور داراست. استان فارس، مناطق جیرفت، کهنوج هرمزگان و کرمان مقامهای دوم تا 5 را اختصاص دادند.
کمترین سطح زیرکشت بارور مرکبات استان ایلام تعلق دارد.
میزان تولید
میزان تولید مرکبات کشور در سال 80 معادل 000/712/4 تن بوده است. بیشترین تولید در مازندران با 6/39% کل تولید کشور می باشد. استانهای فارسی – جیرفت، کهنوج، هرمزگان به ترتیب 8/35% ، 4/23%، 13% رتبه بندی دوم را به خود اختصاص دادند. چهار استان مذکور مجموعاً 3/91 درصد کل تولید را داراست. 87% دیگر و بقیه استانهای کشور صورت می گیرد. حدود 4/64 تولید در کشور فقط در استان مازندران جیرفت، کهنوج حامل می شود.
استان مازندران به عنوان بزرگترین استان تولید مرکبات کشور عملکردی در حدود 17836 کیلوگرم در هکتار دارد که میزان عملکرد این استان وارده سوم پس از استان فارس، کهگیلویه و بویر احمر قرار می دهد.
تولید مرکبات در جهان از متوسط 5/57 میلیون تن در اوائل دهه 1980 به رقم رکودگونه 000/918/1 تن در سال 1998 رسیده است بخش اعظم افسانه برداشت محصول مرکبات در جهان طی این سالها مرهون توسعه کشت مرکبات در کشورهای در حال توسعه به ویژه برزیل، ایران، هند – کوبا – مصر- بوده است. شرایط آب و هوایی مناسب در کنار افزایش درختان پربازده و قیمتهای نسبتاً مناسب مرکبات در بازارهای جهانی از عوامل مهم در ازدیاد محصول کشورهای مذکور بوده است. با آنکه در بیش از 100 کشور جهان انواع متفاوتی از گونه های مرکبات بعمل می آید اما در کشور برزیل ، ایالات متحده آمریکا، چین، اسپانیا، ایتالیا، مکزیک در سال 1995 بیش از 8% از تولید جهانی مرکبات را به خود اختصاص داده اند.
سطح زیر کشت میزان تولید و عملکرد مرکبات در هکتار مرکبات به تفکیک استان:
|
نام استان |
سطح کشت باغات با احتساب درختان پراکنده |
میزان تولید (تن) |
عملکرد (کیلوگرم) |
|
|
نهال |
بارور |
|||
|
ایلام |
25 |
5 |
24 |
02/5086 |
|
بوشهر |
641 |
2202 |
18027 |
61/8187 |
|
جیرفت (کهنوج) |
2841 |
31784 |
516051 |
17/16236 |
|
خراسان |
17 |
49 |
286 |
46/7841 |
|
خوزستان |
182 |
4715 |
27831 |
01/10145 |
|
سمنان |
493 |
1957 |
12235 |
92/6251 |
|
فارس |
3168 |
44503 |
957149 |
52/21507 |
|
کرمان |
401 |
11098 |
96297 |
97/8676 |
|
کرمانشاه |
190 |
23 |
135 |
57/5869 |
|
گلستان |
204 |
1899 |
29694 |
85/15632 |
|
کهکیلویه |
111 |
621 |
11784 |
13/18968 |
|
گیلان |
307 |
7330 |
105098 |
91/14337 |
|
مازندران |
3897 |
80377 |
2/14336 |
18/17836 |
|
هرمزگان |
7822 |
28434 |
483201 |
07/16994 |
|
جمع کل کشور |
20298 |
214994 |
3711522 |
|
مراحل و اقدامات لازم برای انجام صادرات میوه و تره بار ارائه می شود مرکبات هم یکی از اقلام بسیار مهم میوه و تره بار کشور از هر دو جنبه تولید و صدور می باشد و نیز مشمول این فرآیند قرار می گیرد.
1- بازار یابی و ایجاد با خریداران خارجی
2- دریافت سهمیه صادراتی از وزارت بازرگانی برای برخی از اقلام میوه و تره بار
3- خرید میوه و یا ترتیب تهیه آن که علی الاصول باید مستقیماً از باغات و مزارع فراهم شود.
4- تهیه وسایل بسته بندی شامل کارتن، جعبه، توری، پوشال، پاکت.
5- تهیه آرم برچسب و نوشته جات ضروری روی بسته ها
6- دریافت اعتبار ارزی از بانکها برای سپردن پیمان برای آن دسته از محصولات که مشمول پیمان ارزی هستند.
7- رزرو جا برای وسیله نقلیه (هواپیما، کشتی و کامیون)
8- تهیه محصول
9- حمل محصول از باغات میوه و مزارع در اقصی نقاط کشور به کارگاه بسته بندی
10- شستشو، ضد عفونی، درجه بندی و بسته بندی
11- دریافت گواهی استاندارد
12- حمل به گمرگات
13- دریافت گواهی بهداشت
اتحادیه صادر کنندگان میوه و تره بار چگونه می توان میوه صادر کرد؟ هفته نامه اتاق بازرگانی
14- انجام تشریفات گمرکی
15- سپردن پیمار ارز
16- دریافت گواهی مبدا
17- دریافت بارنامه حمل
18- بارگیری در هواپیما در صورت حمل هوایی
19- بارگیری در پرواز
20- بازدید کارشناس قرنطینه نباتی کشور مقصد
21- انجام تشریفات گمرکی
22- حمل از فرودگاه به شهر مقصد در کشور مربوط
23- فروش در میادین میوه و تره بار
24- حمل از میادین به مراکز خره فروشی
(از مرحله 20 تا 24 مربوط به بعد وصول کالا در مقسد است)
(از مرحله 14 به بعد) به مقصد اروپا
14- انحام تشریفات گمرکی و پمپ کانتینر
15- سپردن پیمان ارزی
16- دریافت گواهی مبدا
17- دریافت کارنه تیر
18- دریافت ویزا برای راننده کلیه کشورهای طول مسیر به جز ترکیه
(از مرحله 19 تا 23 امور مربوط به شرکت حمل کننده کالاست )
19- عزیمت به مرز بازرگان
20- بازدید مجدد گمرکات بازرگان
21- حرکت به سوی مقصد
22- دریافت اتوبان کارت برای حرکت در اتوبان کشور آلمان
23- بازدید کارشناسی قرنطینه
24- انجام تشریفات گمرکی
25- حمل به شهر مقصد
26-فروش در میادین میوه و تره بار
27- حمل از میادین به مراکز خرده فروشی
از مرحله 22 تا 27 مراحل مربوط به بعد از وصول کالا به مقصد است
در مواردیکه حمل توسط کشتی و لنج دریا صورت گیرد از مرحله 14 به بعد مقصد دبی
14- انجام تشریفات گمرکی در گمرکات بندرعباس
15- سپردن پیمان ارزی
16- بارگیری در لنج، کشتی
17- عزیمت به سوی یکی از کشورهای امارات
18- انجام تشریفات گمرکی در مقصد
19-بارگیری در کامیون و حمل به میادین
20- فروش در میادین
21- حمل از میادین به مراکز خرده فروشی
صدور کالا مستلزم انجام یک سلسله کارهای اداری است حال مراحل اداری لازم برای صدور میوه و تره بار را که مرکبات نیز بخشی از آن است به اختصار مورد بررسی قرار می دهیم.
1-1- دریافت سهمیه صادراتی
برخی محصولات در بازار تقاضای بسیار زیادی دارند. در مورد یان دسته از محصولات سهمیه صادراتی تعیین می گردد و صادرکننده باید به وزارت بازرگانی مراجعه کرده به اخذ سهمیه اقدام نماید. (محصولاتی مانند سیر و خربزه مشمول سهمیه صادراتی هستند).
2- دریافت اعتبار صادراتی
تقاضای دریافت اعتبار صادراتی جهت سپردن پیمان ارزی برای هر صادر کننده لازم است و جهت انجام این کار مراجعه به اداره تواتر و امور صادراتی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در تهران و بانک در شهرستان ها ضروری است.
* رضا بنایی – مراحل اسنادی صادرات نشر به گمرک
3- گواهی استاندارد
برای صدور برخی از انواع میوه و تره بار که مشمول اجاره هستند باید گواهی موسسه استاندارد وتحقیقات صنعتی ایران اخذ و به گمرک ارائه شود.
4- گواهی بهداشت
یکی از مدارک لازم جهت ارائه به گمرک در موقع انجام تشریفات گمرکی که صادرکننده باید به سازمان حفظ نباتات وزارت کشاورزی مراجعه و گواهی لازم را دریافت و هنگام اضطرار کالا با سایر مدارک به اظهار نامه ضمیمه نماید.
5- نرخ گذاری کالای صادراتی
طبق قانون صادرات و واردات از طرف کمسیون نرخ گذاری کالاهای صادراتی در مرکز توسعه صادرات ایران انجام می شود.
6- پیمان ارزی :
طبق ماده 17 قانون دولت موظف است از کالای صادراتی پیمان ارزی اخذ نماید و برای امر واریزی پیمان ارزی و ایفای تعهدات مربوط به صادرکنندگان بنماید که به نوع کالا و کشور مقصد بستگی دارد.
7- تشریفات گمرکی (داخل کشور)
پس از انجام مراحل مختلف قبل از صدور و صادر کننده میوه و تره بار به یکی از گمرکات کشور که مجوز تشریفات گمرکی راه دارد مراجعه کرده و اظهار نامه خود را تسلیم گمرک می نماید. در مورد کالایی که تعداد بسته هایشان زیاداست گمرک معمولاً موافقت می نماید که مامورین پس از دریافت اظهارنامه کالا را در انبار صادر کننده بازدید نماید. در مورد کالایی که با کانتینر حمل می گردد گمرک ممکن است فقط با سرب و مهر کردن در یا درهای وسائط نقلیه اکتفا نمود.
8- گواهی مبدا
با توجه به اینکه اکثر کشورهای اروپایی برای میوه صادراتی ایران گواهی مبدا مطالعه می نماید صادر کننده برای دریافت گواهی مبدا به اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران مراجعه می نماید تا در مقصد نسبت به ترخیص کالا، با مشکلی مواجه شود.
| دسته بندی | پزشکی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 20 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 21 |
سابقه و اهداف: اطلاعات کمی در خصوص کاربرد تخصصی گلبول قرمز در انگلستان منتشر شده است. هدف از این بررسی تشخیص اکثر افرادی است که بطور تخصصی به خون نیاز دارند تا هدفی باشند در جهت تحقق رو انتقال خون و با این نگرش که مصرف نامناسب خون را به حداقل رسانده و طرح تهه خون مورد نیاز در آینده را حمایت کرده و ادامه دهد.
اسناد و روش کار: کلیه اطلاعات قبلی در خصوص انتقال RBC موجود ر 62 بیمارستان واقع در لندن و جنوب شرق انگلستان از تاریخ آوریل 1997 تا مارس 1998 جمع آوری شد.
نتایج: مجموع 594810 واحد گلبول قرمز بطور موفقیت آمیزی تا تخصصهای کلینیکی مربوطه دنبال یا تعقیب شدند. این میزان معادل %19/91 از کل واحدهای گلبول قرمزی است که به بیمارستانهای تحقیقاتی منتقل شد. از کل واحدهای گلبول قرمز منتل شده، %2/51 مربوط به بخش جراحی، %36 به مدیکال %8/12 به تخصصهای «combined» بود.
اختامیه: این تحقیق گسترده رشته های (تخصصهای) کلینیکی که مصرف کننده اصلی RBC بخش خدمات بودند را دقیقاً مشخص کرده است. این تحقیق درک کلی استفاده از RBC در بیمارستانها را بسط داده است. ضمناً سبب افزایش تحقیقات راهکارهای آتی در خصوص کاهش انتقال خون آلوژنیک[1] شده است که در صورت ایجاد کاهش قابل توجه پیش بینی شده در تهیه خون در اینده نزدیک بسیار حائز اهمیت خواهد بود.
اصطلاحات کلیدی: تخصصهای کلینیکی، مصرف (کاربرد) RBC
مقدمه:
در ده سال اخیر تغییرات مهم و قابل توجهی در فعالیتهای مربوط به جمع آوری خون در بسیاری از کشورها به چشم می خورد. طی یک دهه قبل (تا سال 2000) افزایش کلی در تقاضا یا درخواست گلبول قرمز در انگلستان مشاهده شذ (R.Lodge. اطلاعیه شخصی). برعکس در آمریکا کاربرد گلبول قرمز کاهش یافته بود [1]. در مقایسه انگلستان با سایر کشورها، این افزایش تقاضا به سطح پایین تر مصرف گلبول قرمز در سایر کشورها رسید. این نتیجه در مورد افزایش فعالیتهای کلینیکی، پیشرفتهای جدید در زمینه مدیکال و سرجیکال[2] نیز صادق است. بعلاوه، دولت انگلستان به منظور بهبود استانداردهای مراقبتهای سلامتی اقداماتی صورت داده است، مثلاً در درمان امراضی و یا کاهش لیست انتظار جراحی، این اقدامات در الگوی مصرف RBC می توان مؤثر واقع شود. علاوه بر این بعلت اجرای اصول و قوانین نپذیرفتن اعطا کننده جدید خون و مقدمات تست محافظتی برای انواع بیماری (VCJD) Creutzfeldt-Jakob، اگر و در جایی که بیماری باتشد، کاهش اساسی در تعداد افراد اعطا کننده خون در انگلستان رخ خواهد داد. این مسئله که در سال گذشته تمایل مصرف گلبول قرمز کاهشی در حدود 1/5% داشته است، امیدوارکننده می باشد. اگرچه این کاهش در مجموع جبران کاهش پیش بینی شده را نمی کند.
اطلاعات دقیق در مورد سطح مصرف RBC در انگلستان حائز اهمیت است زیرا مجوزی است برای توسعه راهکارهایی که در صورت امکان با تغییرات پروفایل 0منحنی) تقاضای RBC مقابله کرده و ارائه اعطا کننده های آلوژنیک را کاهش می دهد. یک سری تحقیقات، مصرف خون در یک منطقه یا گروهی از بیمارستانها را مورد بررسی قرار دادند (2-7). نتایج تحقیقاتی که مبنی بر تعداد کمی از بیمارستانها یا تنها یک بیمارستان باشد، بر اسسا اهمیت تخصصهای موجود در این مراکز، احتمالاً به سمت تخصصهایی که مصرف خون بالایی دارند تمایل پیدا می کند، مثلاً انکولوژی[3] یا کاردیوتوراسیک[4] به علت کمبود اطلاعات در خصوص شرایط کلینیکی که به انتقال RBC نیاز دارد، اکثر P.353 تحقیقات محدود شدند. این امر احتمالاً منجر به پدید آمدن مشکلاتی در دنبال کردن و یافتن مقصد نهایی هر واحد RBC بطور جداگانه می شود، که مستلزم صرف وقت در مرور یادداشتهای مربوط به بیماران و یا سوابق بانک انتقال خون است. سیستم کامپیوتری بانک خون مکمل است قادر به تمیز دادن بین درخواست خون، واحدهای فراهم شده و واحدهایی که واقعاً انتقال داده شده اند نباشد و یا فاقد اطلاعات کلینیکی که در رابطه با تصمیم گیری انتقال خون است، باشد.
با چنین فرضیاتی، طرح تحقیق جامع و وسیعی جهت ثبت واقعی آمار مصرف RBC در لندن و جنوب شرق انگلستان ریخته شده و طوری برنامه ریزی شد که این تحقیق تمامی بیمارستانهای تحت پوشش یک منطقه اجرایی خدمات خون ملی (National Blood Service=NBS) را در بر بگیرد تا اطلاع جمع آوری شده معرف تعداد وسیع و انواع بیماران مختلف بستری شده باشد. به منظور مشخص کردن هرچه دقیقتر منحنی یا پروفیل مصرف RBC، این تحقیق بیشتر برروی الگوی مصرف RBC، از طریق تخصصهای مختلف کلینیکی، متمرکز می شود. ضمناً، به منظور توضیح ارزش کسب اطلاعات دقیق در باره کاربرد کلی RBC در بیمارستانها، بررسی دقیقتر انتقال RBC در بخشهایی از جراحی که مصرف RBC بالایی دارند (ازجمله ارتوپدی[5] و کاردیوتوراسیک[6]) تقبل شد. لذا این تحقیق ما را قادر به تشخیص اکثر مصرف کنندگان خون می سازد تا نمونه ای برای تحقیق برروی روش انتقال خون باشند و البته با این نگرش که مصرف نامناسب و عوارض انتقال خون بواسطه گسترش «بهترین روش» مشاهده شد، [8]، به حداقل رسید.
در لندن و جنوب شرق انگلستان، جهت تعیین میزان RBC که در فاصله زمان بین آوریل 97 تا مارس 98 به بیمارستانهای مورد نظر NHS تحویل و در آنها انتقا داده شدند، اطلاعات موجود جمع آوری شد. تمام مدیران اجرایی این بیمارستانها و مشاوران هماتولوژیست که مسئول انتقال خون بودند، از طریق نامه در جریان اصل و اهداف این پروژه قرار گرفته و به همکاری دعوت شدند.
اطلاعات (infourmaticy) اولیه برای تهیة واحدهای RBC بیمارستانها از طریق بخش مالی اختصاصی NBS[7] بدست آمد. سپس اطلاعات مربوط به مقصد نهایی این واحدهای RBC از طریق بانکهای خون بیمارستانها، مرور دقیق اطلاعات کامپیوتذی آزمایشگاه ها و بررسی اطلاعات مالی موجود در بیمارستان که حاصل از روشهای پرهزینه متداول بودند، بدستآمد. یک فرد هماهنگ کننده تحقیقات کلینیکی، مستقیماً مسئول ایجاد ارتباط با آن دسته از پرسنل بیمارستان که می شد اطلاعات بانک خون بیمارستان را از آنها دریافت کرد، شد. به این امر نیز بطور ویژه ای توجه شد که بین اطلاعات مربوط به انتقال خون، Cross-matched (تطایق) و واحدهیا خون مجدداً تحول داده شده (reissued aints of blood) تفاوت وجود دارد. اطلاعات کامپیوترهیا بانک خوم از طریق سوابق بخش مالی NBS چک شدند تا کاملاً صحیح باشند. در هفت بیمارستانی که لابراتوارهای انتقال خون آنها از نرم افزارهای مناسب بهره مند بودند، مقصود نهایی واحدهای RBC از طریق اطلاعات یکه بواسطه بخشهای تکنولوژ اطلاعاتی یا مالی آنها فراهم شده بود، دنبال و مشخص شد.
بررسی دقیقتر در زمینه جراحی ارتوپادیک در 24 بیمارستان در لندن و جون شرق انگلستان انجام شد: در یک دوره 13 ماهه از جولای 97 تا ژوئن 98 لیستی از تمام بیمارانی که جراحی استخوان ران[8] و یا جراحی استخوان زانو[9] داشتند، جمع آوری شد. به منظور تعیین تعداد بیماران که خون به آنها تزریق شده و نیز تعیین مقدار واحد خون داده شده، سوابق بانک خون هرکدام از این بیمارستانها بررسی گردید. وسابق اطاقهای جراحی نیز مستقیماً مورد بررسی قرارگرفت تا اطمینان حاصل شود که کنسل یا تأخیر جراحی ها ببروی اطلاعات جمع آوری شده اثری نداشتند و اطلاعات کامل دقیق هستند. با استفاده از این اطلاعات بهمراه اطلاعات سایر بیمارستانها (که با دقت جمع آوری شده بودند)، امکان تشخیص تعداد بیترانی که در هر بیمارستان مورد تزریق خون قرار گرفته بودند و نیز مقایسه میزان متوسط مصرف RBC بار روشهای یکسالن در بین بیمارستانها میسر شد. تعداد واحدهای RBC مصرفی در این مواردبا کل مصرف RBC اوتوپادیک در 24 بیمارستان شرکت کننده در این بررسی مقایسه شد. در سه بیمارستان آموزشی لندن که CABG[10] داشتند، مصرف RBC بیماران در همان دورة 12 ماهه شمابه بررسی ارتوپادیک مشخص و سپس با کل مصرف کاردیوتوراسیک مقایسه گردید.
جمعا 77 بیمارستان در خصوص اطلاعات مصرف از آوریل 97 تا مارس 98 درنظر گرفته شد. 62 بیمارستان قادر به شرکت در این امر بودند. 5 بیمارستان دیگر به عللی از جمله کمبود پرسنل، کمبود کامپیوتر، تغییر سیستم های اطلاعاتی در حال پیشرفت یا نقص نرم افزارهای سیستمهای اطلاعات یقادر به شرکت نبودند. 62 بیمارستان شرکت کننده شامل 10 از 11 بیمارستان آموزشی، 45 بیمارستان از 59 بیمارستان جنرال و تمام 7 بیمارستان تک تخصصی (مثلاً بیمارستان تخصصی پلدیاتریک)[11] می شدند.
میزان کل RBC که در سال 98 از طریق NBS (تنها فراهم کننده اجزاء خون در انگلستان) به تمام بیمارستانها انتقال داده شده بود برابر 24/2 میلیون واحد بود. در طی این تحقیق، 777392 واحد RBC 0یعنی %34 از total national sapply) به این 77 بیمارستان که در لندن و جنوب شرق انگلستان قرار دارند، انتقال یا تحویل داده شده بود جمعاً 646978 واحد RBC (معادل %2/83 از کل واحدهای منتقل شده در این منطقه) به 62 بیمارستان مورد تحقیق تحویل داده شده و از این مقدار خون منتقل شده به بیمارستانها، در واقع یک میزان اختلاف ثبت شد که بر اساس بانک خون بیمارستانها به مصرف رسیده بودو تفاوت حاصله مربوط به واحدهای غیرقابل تعقیب[12] می شد. در جدول 1 نشان داده شده است، و مجموعا 36302 (%6.5) از واحدهای مورد تحقیق را در بر می گرفت، از 610676 واحد باقیمانده، بیش از 15866 واحد RBC (%4/2) از طریق بانکهای خون تحویل داده شده بود تزریق شد. ولی موتور نهایی آنها بطور اختصاصی مشخص نشده بود.[13] (جدول 19. بنابراین، مجموع 594810 واحد RBC بطور موفقیت آمیزی تا تخصصهای کلینیکی مربوط به خودشان دنبال یا تعقیب شدند که معرف %9/91 از کل واحدهای RBC بود که به بیمارستانهای تحقیقاتی تحویل داده شده و %5/76 از کل واحدهای RBC که در منطقه مفروض P.354 در سالهای 98-1997 انتقال داده شده بودند.
جدول های 2، 3 و 4 سند و مدرکی برای اثبات الکوهای مصرف RBC در زمینه های «سرجیکال»ؤ «مدیکال» و «Combined» به مشار می آیند. از کل واحدهای دنبال شده %2/51 به بخشهای تخصصهای جراحی تحویل داده شد. (جدول 2). در بین تخصصها یا رشته های جراحی 150709 واحد RBC (معادل %3/259 تا جراحی عمومی و ارتوپادیک دنبال شد. در حالیکه 153810 واحد RBC (%9/25) در سایر تخصصهای جراحی مورد استفاده قرار گرفته بود. میزاغن مصرف RBC در تخصصهای مدیکال در جدول 3 مشخص شده است. کل میزان مصرف براب با 214266 واحد معادل (%36) است که از این مقدار بیشترین سهم به مصرف کنندگان در هماتولوژی تعلق داشت 0%1/13) و general medicine = %67/9 renal medicine = %88/3، رادیورتاپی و انکولوژی = %02/3 در بیمارستان مربوط به سرطان که تنها دارای یک تخصص است، تفاوت چندانی بین مصرف RBC در سرجیکال و مدیکال وجود ندارد. هرچند که با یک تخمین متوسط بین مصرف RBC در انکولوژی این بیمارستان با میزان مشابهی در یک بیمارستان دارای انکولوژی و هماتولوژی، اینطور برآورد می شود که کل مصرف RBC در انکولوژی و رادیوتراپی افزون بر تقریباً %5/4 از کل واحدهایی می شود که تا مختصها دنبال شده اند (یعنی: رادیوتراپی انکولوژی %02/3 + بیمارستان سرطان تک تخصصی %22/1 + بیمارستانهای دارای رشته هیا انکولوژی و هماتولوژی %22/6)در تخصها یا رشته هایی که بهم مرتبط و مشترک هستند مثل پدیاتریک و جریاتریک[14]0انراض دوران پیری)، میزان مصرف RBC در مدیکال و سرجیکال، بدلیل مراقبتهای مشترک و انتقال بیماران بین این دو بخش، اختلاف چندانی را در بانک خون نشان نیم دهد.
- بر خلاف سعی برای تشخیص اختلاف مصرف کل RBC در بخشهای مدیکال و سرجیکال، 76025 واحد RBC (%8/12 از کل میزان مورد تحقیق) قابل تخصیص یا نسبت داده به یک بخش خاص نبودند (جدول 1 و 4). هرچند که همچون انکولوژی، حدس اهمیت مصرف RBC در یاد یاتریک احتمالا بیشتر مربوط به مدیکال است تا انتقال خون در سرجیکال، مشخصاً می توان به انتقال خون «Top.up» در بخشهای نوزادان اشاره کردو بطور مشابه، سهم اعظم بیماارن geriatrics و آن بینارانی که با علائم آنمی و خونریزی (bleeding anemia) مشخص می شوند. به علت ظاهر شدن هلائم امراض مدیکال خون را دریافت می کنند. البته این ارقام نمی توانند کاملاً دقیق باشند، تقریباً مجموع مصرف RBC مدیکال را تا حد بیش از %40 کل مصرف RBC نشان می دهند.
جراحی ارتوپلدیک به تنهایی میزان %17-10 از مصرف RBC در بیمارستانهای این تحقیق را در بر می گیرد. 24 بیمارستان (17 بیمارستان عمومی منطقه، 7 بیمارستان آموزشی) مجدداً برای بررسی جزئیات مورد تحقیق در مصرف RBC در ارتوپلدیک انتخاب شدند.
این 24 بیمارستان برای 30036 واحد (%7/49 از کل میزان مصرف RBC در ارتوپدی (ارتوپدیک) P.355 در این تحقیق) در نظر گرفته شدند. طی یک دورة 12 ماهه 11624 واحدی RBC برای جراحی های THR 07258 واحد) و TKR (4366 واحد) در این 24 بیمارستان تزریق شدند. اختلاف زیادی در میزان متوسط واحدهای RBC که در جراحیها بکار می رفت، وجود داشت.
(THR، متوسط 38/3-85/0: یعنی 2 واحد RBC fvhd iv lvdq. THR، متوسط 0/57-2/45 یعنی 6/1 واحد RBC برای هر مریض). تعداد بیمارانی که در هر بیمارستان به آنها خون تزریق می شد نیز اختلاف وسیعی داشت، از 22 تا %97 (یعنی %64) برای TKR و از 37 تا %90 (یعنی %70) برای THR (اطلاعات ارائه نشده اند).
در طی یک دورة مشابه، سه بیمارستان (غیر از 11 بیمارستان که در این حوزه بودند) جهت بررسی عمیق تر نیاز به RNC در جراحی CABG از هدف RBC در کاردیوتوراسیک در این تحقیق). در این بیمارستان، %9/75-4/61 (یعنی %7/69، اطلاعات ارائه نشده اند) از کل گلبولهای قرمز مصرف شده در کاردیوتوراسیک در جراحی CABG انتقال داده شد.
| دسته بندی | اقتصاد |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 114 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 80 |
فهرست مطالب
فصل اول- طرح تحقیق.. 1
مقدمه. 2
سؤال یا فرضیه های تحقیق: 2
تعاریف: 2
طرح تحقیق: 3
ابزارها وروش گردآوری داده ها: 3
فصل دوم- ادبیات تحقیق.. 4
تاریخچه پسته. 5
1- مبدا درختان پسته. 5
اظهار نظر متاخران در مورد منشا درختان پسته. 9
نتیجه گیری درباره مبدا درختان پسته و نخستین مواضع پرورش آنها 13
نام ارقام پسته رفسنجان در سال 1335ش... 27
نخستین مشکلات و توصیه ها و تبلیغات در باب بهبود صادرات پسته و خشکبار ایران.. 32
مبارزه با آفت پروانه چوبخوار پسته. 37
پروانه جوانه خوار پسته. 38
پروانه گلبرگ خوار پسته. 38
پروانه پوسته خوار میوه پسته. 39
مینوز پسته. 39
پسیل پیچیده برگ پسته. 39
کپک فرنگی پسته، یا قارچهای مولد زهرابه افلاتوکسین.. 40
توصیه هایی در جهت پیشگیری.. 44
آفات انباری پسته. 46
پروانه هندی.. 47
پیشگیری و مبارزیه با آفات انباری پسته. 47
فصل سوم- روش تحقیق.. 49
بازرگانی خارجی و ارزش و میزان پسته ایران از سال 1268 تا پایان سال 1367(یک قرن) 50
نخستین مشتریان پسته ایران در یک قرن گذشته. 50
میزان و ارزش صادرات پسته در مقایسه با خشکبار و ارزش کل صادرات مواد غیرنفتی در یک صدسال گذشته. 51
رقبای پسته ایران در بازارهای جهانی.. 52
امکاناتی که آمریکایی ها در صادرات پسته برای رقابت با ایران در اختیار دارند. 59
دو اقدام منفی علیه بازار جهانی پسته ایران توسط امریکا بعد از قطع روابط سیاسی و اقتصادی ایران با امریکا 60
مسائل و مشکلات پسته ایران.. 61
چند نکته ی مهم در زمینه پایین آوردن میزان افلاتوکیس پسته: 62
آمار مقایسه ای صادرات خشکبار ایران.. 63
(مصاحبه ای با آقای کاظمی یکی از صادرکنندگان پسته ایران به آمریکا) 64
فصل چهارم- تجزیه وتحلیل دادهها 66
بین مشکلات پسته و میزان فروش آن در داخل همبستگی وجود دارد. 67
بین مشکلات تولید پسته و میزان فروش پسته در خارج (صادرات) رابطه وجود دارد. 68
کاهش مشکلات تولید پسته می تواند موجب افزایش صادرات پسته گردد. 69
فصل پنجم- نتیجه گیری و پیشنهادات... 70
نتیجه گیری و پیشنهادات.. 71
منابع. 73
هدف پژوهش: بررسی مشکلات تولید پسته در ایران وتأثیراتی که این مشکلات برروی فروش داخلی و خارجی آن می گذارد وارائه ی راهکارهای توسعه صادرات.
بیان مسئله: آیا پسته ایران با استانداردهای بین الملل مطابق است؟
آیا جایگاه بازارصادراتی یک قرن گذشته را هم اکنون داریم؟
بین مشکلات پسته و فروش آن در داخل همبستگی وجود دارد.
کاهش مشکلات تولید پسته می توان موجب افزایش فروش پسته در داخل کشور شود.
بین مشکلات تولید پسته و میزان فروش پسته در خارج (صادرات) رابطه وجود دارد.
کاهش مشکلات تولید پسته می تواند موجب افزایش صادرات پسته گردد.
تعریف متغیرهای مورد بررسی: تولید پسته : این بخش شامل باغداری و پرورش پسته ونحوه باروری وچیدن آن می باشد که پس از قسمت باغداری و باغ شامل شستشوی پسته وپوست کندن آن یا تفت وآماده سازی برای فروش وارائه به بازارداخلی وخارجی می باشد. توزیع داخلی (در اینجا بازار داخل کشور مد نظر می باشد) توزیع خارجی (که شامل بازارهای خارج از کشورمی باشد که پسته ایران به آن کشورها صادر می شده یا می شود.
با توجه به اینکه وضعیت پسته ایران تا بحال به صورت تمام صنعتی واتوماتیک نبوده است و نیز هم اکنون ما با تکنولوژیهای جدید ومتد مدرن روز کار نمی کنیم در نتیجه نمی توانیم کارخانه یا قسمت خاصی را برای پژوهش تعیین کنیم در نتیجه باتوجه به اینکه جامعه آماری ما تمام صنعت پسته ایران اعم از باغات و کارخانجات می باشد ونیز با توجه به گستردگی در سراسر کشور ما تحقیق را در ابتدا بصورت کتابی برای (پیشینه ی تحقیق) ودر ادامه بصورت مصاحبه ای ادامه خواهیم داد.
روش گردآوری اطلاعات در این تحقیق بصورت میدانی بوده است ولی در ابتدا برای جمع آوری اطلاعات محیطی و تاریخی از روش کتابخانه ای استفاده شده وسپس برای کسب اطلاعات بیشتر وتجزیه وتحلیل مطالب از ابزار مصاحبه استفاده نموده ایم.
به لحاظ اهمیتی که اندامهای مختلف گونه های متعدد درختان پسته از نظر خوراکی و طبی و صنعتی داشته، به این معنی که انسان از میوه و پوسته و هسته و همچنین برگ وساقه و ریشه و صمغ آنها استفاده می برده از قدیم الایام به شناختن آنها متمایل بوده است.
در این مبحث، تاریخچه گونه های مختلف پسته منظور نظر نیست، بلکه تنها تاریخچه درختان پسته معمولی، که مغز میوه آن مصرف خوراکی دارد، مورد توجه قرار گرفته است.
مغز پسته به عنوان یکی از خوراکیهای مطبوع و مفید ونیرو بخش از زمانهای دور مورد استفاده انسان قررا گرفته، و بعدها درترکیب بعضی خوراکیها وارد شده است. علاوه بر این رنگ سبز ویژه پسته زینت بخش انواعی از شیرینی و خوراکیهای گرم و سرد بوده است.
خواص (گیاه درمانی) و طبی اندامهای مختلف درخت پسته و به ویژه میوه آن مورد توجه حکمای قدیم بوده و در نوشته های آنان مغز پسته برای تقویت عمومی بدن تجویز شده و در ترکیبات دارویی و درمانی به عنوان یک ماده مولید خون و محرک نیروهای فعال بدن معرفی شده است.
محمد بن جریر طبری (قرن سوم ه ق) مبدا پیدایش پسته را همزمان با استقرار حضرت آدم در کره زمین نقل کرده ونوشتهاست: (گویند میوه هایی که خداوند عزوجل هنگام هبوط به آدم داد سی جور بود: ده میوه پوست دار و ده میوه هسته دار و ده بی پوسته و بی هسته بود، پوست دار: گردو و بادام و پسته و فندق وخشاش و بلوط و شاه بلوط و انار و موز زالزالک و کندر بود. و میوهن های بی هسته: سیب بود و گلابی و انگور و توت و انجیر و اترج شاه توت و بالنگ وخیار وخربزه).
مسعودی، جهانگرد و مورخ مسمان، نیز در سال 322 ه ق در مروج الذهب و معادن الجواهر پسته را ره آورد حضرت آدم از بهشت دانسته و نوشته است: (چون آدم از بهشت برون شد مشتی گندم و سی شاخه از درختان بهشت همراه داشت که از آن جمله ده میوه پوست دار بود: بادام و فندق و پسته...)
را اسطوره های ایرانی نیز روایاتی از چگونگی پرورش درختان میوه نقل شده است. به روایت مندرج در کتاب نوروزنامه (منسوب به حکیم عمر خیام) کیومرث اولین کسی بود که نهال درختان میوه را در بوستان کاشت. اما منهاج سراج تاریخنگار ایرانی، صاحب کتاب طبقات ناصری، می گوید: زوبن طهماسب- که به روایتی همان سام نریمان بود- درختان بسیار و میوه های هر جنس از کوهها بیاورد و سپر غم کشت. در تورات نیز از پسته سخن به میان آمده (در باب 43 از سفر پیدایش)، گفته شده است که یعقوب (ع) هنگام اعزام فرزندانش به دربار حکمران مصر، یوسف (ع)، توصیه می کند که از محصولات سرزمین خود (فلسطین) به عنوان ارمغان برایش ببرند. در زمره این تحف از جمله به عسل و کتیرا و پسته اشاره شده است. لفظ پسته که در تورات آمده بدون هیچ تردیدی اشاره به میوه درخت دیگری از خانواده درختان پسته به نام (بان) است که به لحاظ شباهت میوه آن به پسته، سریانیها آنرا بستقی می گفته اند. (جرجانی، ذخیره خوارزمشاهی، کتاب 3، بخش 2، ص 72، توضیح بیشتر در همین بخش، ذیل عنوان (ریشه یابی واژه پسته) آمده است). در منابع یونانی نیز آنجا که از پسته سرزمین شام یاد شده، اشاره به میوه درخت بان است. جالینوس و دیسقوریدوس خواص وخصوصیات آن را شرح داده اند. ابن بیطار (قرن 7 ه) از قول دیسقوریدوس نوشته است که محصول پسته درختان در شام شبیه چلغوزه (میوه درخت صنوبر) است (ابن بیطار، الجامع المفردات الادویه، الجز الثانی، ص 162، و نیز ر.ک. بخش سوم، آشنایی با خواص ... پسته) درخت بان، بناست همان درختی است که انواعش در لسان عربی با نامهای بطم و حبه الخضرا و بان و غیره یاد شده و در زبان فارسی بان، بن، ون، سقز و خنجوک و غیره در ترکی چاتلانقوش نامیده شده است. وجوه تسمیه این درختان بر حسب شکل میوه (شبیه عدس یا نخود یا پسته کوچک) و نیز بر حسب نوع ضمغی که از آنها استحصال می شود تفاوت می کند. دامنه رویش این نوع درختان عمدتا در سرزمین ایران (در ناحیه کردستان) در دامنه های زاگرس است که در جانب غرب تا سواحل مدیترانه گسترش پیدا می کند. این توضیح بدان جهت ضرورت دارد که تاکیدی بر وجود نداشتن درختان پسته خودرو ( از نوع پسته معمولی) در سرزمین فلسطین شده باشد و در ضمن تاییدی بر وجود درختان بطم و حبه الخضراء به صورت خودرو و در آن نواحی از قدیم الایام تا عصر جانم به حساب آید. در منابع غربی نیز بعضا به این واقعیت که درختان پسته معمولی در سرزمین فلسطین وجود نداشته توجه شده است. در برخی از این منابع گفته شده: عقیده عمومی بر این است که پسته ای که حضرت یعقوب (ع) از آن نام برده همان است که اعراب به آن بطم می گویند. درخت بطم از درختان بومی آسیا صغیر است. این درخت مقارن سالهای نخستین تولید حضرت عیسی (ع) به سواحل مدیترانه ای اروپا منتقل شده است. از درخت بطم تئوفراستوس (Theophrastus) (در منابع اسلامی تاوفر سطس 372 تا 288 ق م) و پلینی ( در ماخذ اسلامی بلیناس 33 تا 79 م) و جالینوس (129 تا 199 م) به عنوان یکی از درختان بومی سوریه یاد کرده اند. با وجود این برخی از نویسندگان غربی در نوشته های خویش کوشش دارند که لفظ پسته مندرج در ترجمه های تورات را همان پسته معمولی توجیه کنند و اصرار می ورزند که منظور یعقوب همان پسته معمولی بوده است. برخی از نویسندگان غربی پا را فراتر گذاشته وافسانه ای نیز بریا پیشینه پسته آورده اند تا جنبه اسطوره ای پسته را آب و تاب بیشتری بدهند. آنها می گویند که ملکه سبا (بلقیس) پسته را به عنوان خوراکی بسیار مطبوع استفاده می کرد، و از این میوه نادر- که از سرزمین آشور برایش ارمغان می آوردند- خود ومهمانانش تناول می کردند (شکل 1) این نوشته ها جنبه تبلیغات تجارتی دارد که عموما برای بازاریابی پسته در امریکا و اروپا تبلیغ می شود، بنابراین اساسی برای این گونه مطالب وجود ندارد.
اظهار نظر متاخران در مورد منشا درختان پسته
در مورد مبدا اصلی درختان پسته در منابع متاخر اظهار نظرهای متفاوتی شده است در این منابع سرزمینهای بسیاری به عنوان رویشگاه اصلی اولین درختان پسته معرفی می گردد در برخی از این منابع از سرزمینهایی با اسامی آسیای مرکزی، خاورمیانه، خاور نزدیک، به عنوان مبدا اولیه درختان پسته یاد می شود، در حالی که از یک یا چند سرزمین به عنوان خاستگاه اولیه درختان پسته نام برده می شود، از جمله نام ایران، افغانستان، ترکستان، آسیای صغیر و سوریه (شام) وفلسطین ذکر می گردد. پاره ای هم سواحل مدیترانه ومخصوصا کرانه های شرقی این دریا را مبدا نخستین درختان پسته معرفی کرده اند. به طور کلی سرزمینهای فوق در قاره آسیا ودر فاصله بین کرانه رود جیحون (در شرق) تا سواحل دریای مدیترانه (در غرب) به مسافت حدود 6000 کیلومتر قرار گرفته و بین 32 تا 40 درجه عرض شمالی واقع شده است. در اینجا بدوا به پاره ای از نظریه های فوق اشاره می شود وسپس نتایجی در مورد مبدا اولیه درختان به دست داده می شود:
- کارادووو (دانشمندان فرانسوی) می گوید پسته بومی ایران و عربستان و سوریه است.
- در دایره المعارفها نظریات مختلفی ابراز شده: در دایره المعارف بریتانیکا پسته بومی ایران معرفی شده است. در دایره المعارف امریکانا از آسیای غربی، در لاروس از آُسیای صغیر، در دایره المعارف فارسی خاورمیانه و نواحی مدیترانه، در المنجد از ترکستان، به عنوان منشا درخت پسته یاد شده است.
- نویسندگان ایرانی نیز در باب مبدا پسته اظهار نظرهای متفاوتی دارند. برخی سابقه پسته را در ایران چهار هزار سال دانسته. برخی موطن اصلی آن را حدود افغانستان و ایران و ترکیه می دانند، و بعضی انتقال آن را (از کشورهای آسیایی مزبور) به اروپا مقارن تولد مسیح دانسته اند. عده ای هم سابقه پسته را در ایران پنجهزار سال و در قزوین 1600 سال، و در اردکان 300 سال نوشته اند، و می گویند در 1200 سال قبل پسته از ایران توسط اعراب به ایتالیا برده شده است.
بر تولید لوفر (ایران شناس آمریکایی که پیرامون مبادلات فرهنگی ایران و چین پژوهش داشته) در باب برخی از میوه ها و رستنیهای بومی ایران نظریاتی دارد. او که تحقیقات خود را به سال 1926 م منتشر کرده از جمله در مودر پسته چنین اظهار داشته که پسته از ادوار باستان در زندگی ایرانیان حائز اهمیت فراوان بوده است. مطابق نظر او نام درخت پسته در السنه یونانی ولاتین و سایر اروپایی و نیز در السنه عربی و ترکی و روسی و ژاپنی و غیره
ماخوذ ازوجه تسمیه ایرانی این درخت است که طی ادوار مختلف به ملل دیگر معرفی شده نام این درخت در پارسی قدیم پیستاکا و در پارسی میانه (پهلوی) پیستاک بوده که در فارسی متاخر پسته تلفظ شده است. لوفر با توجه به دامنه پراکنش درختان پسته خودروی در ایالت خراسان تاریخی متذکر می شود که درخت پسته معمولی بومی نواحی سغدیان (سغد) و خراسان است که در قلمرو و فرهنگی ایران قرار داشته، و هنوز هم درخت پسته در ترکستان روسیه 0بخشی از سرزمین خراسان در دو سوی جیحون) دارای اهمیت زیاد است.
مرحوم خانلری نیز نظر مشابهی دارد. او ضمن پرداختن به ریشه لغوی برخی از رستنیها که مبدا ایرانی داشته ونام آنها به السنه دیگر راه یافته است می گوید : (این نکته آشکار است که بسیاری از گیاهان و گلها و درختان نخست در یک ناحیه از کره زمین وجود داشته و از آنجا به نواحی دیگر نقل شده است در این حال غالبا نام اصلی گیاه یا گل یا درخت یا میوه از زبان مردم سرزمین اصلی آنها به زبان مردم کشورهای دیگر داخل شده و با اندک تغییر صورت رواج یافته است). دکتر خانلری سپس به لفظ فارسی پسته عطف توجه می دهد که کلمه پسته از آن مردم نواحی شمالی خراسان بوده است. به اعتقاد او پسته از نباتات و میوه های خاص ناحیه سغد و شمال خراسان بوده است وهنوز در آن ناحیه از نباتات اصلی شمرده می شود. اظهار نظر خانلری مبتنی بر همان نظریه بر تولدلوفر است.
پروفسور گیرشمن معتقد است که اولین درختان پسته در عصر هخامنشیان به حلب برده شده است. او در واقع سابقه پرورش درختان پسته در نواحی ساحل شرقی مدیترانه را تلویحا تا آن روزگار کشانیده است. یکی از دانشمندان تونسی در باب چگونگی انتقال درختان پسته و برخی رستنیهای ایرانی به سواحل افریقایی مدیترانه می گوید که کشتنیهای ایران در دو عصر به تونس راه یافته است: تخست به روزگار فنیقیها، که انرا و سیب و سبزیا به تونس آمد. دوم در عصر مهلبیها (سلسله حکومتی که به سال 156 هق قدرت گرفت) و اغالبه (سلسله دیگری که به سال 185 ه ق پا گرفت) که برای نخستین بار در تاریخ شهرهای ساحلی مدیترانه مرکبات (یعنی نارنج و لیمو) به این منطقه وارد شد. همچنانکه آلبالو و گیلاس و درختان میوه دار جنگلی مانند گردو و پسته و فندق و شاه بلوط ازمغان ایران است.
این بود نظر عده ای از دانشمندان درباره مبدا پسته یا جابه جاییهایی که در مورد درختان آن انجام شده است برخی از این نظرها مبتنی بر مطالعه دقیق نیست، بعضی نکات ابهام آمیز دارد یا بخشی از واقعیت را در بر دارد: (الف) آن دسته از اظهار نظرهایی که مبدا درختان پسته را سرزمینهای سوریه و آسیای صغیر و فلسطین یا به طور کلیتر سواحل مدیترانه معرفی کرده اند درتایید نظر خویش ماخذی مستند ارائه نمی دهند. اگر نظریه های آنان به استناد نوشته پلینی باشد باید گفت پلینی به وجود درختانی با نام عمومی پسته ( و نه پسته معمولی) در آن نواحی اشاره کرده است. همان طور که قبلا نیز اشاره شده پلینی به درختان دیگری از خانواده درختان پسته توجه داشته است، درختانی که در لسان عربی تحت اسامی بطم و حبه الخضراء و در فارسی به نامهای بان وبنه یا سقز و خنجوک معروف شده است. بنابراین منظور پلینی از ادوار تاریخی گزارشی دال بر وجود درختان پسته معمولی به صورت خودروی در سرزمینها مزبور ارائه نشده است. در حالی که از وجود درختان بطم یا حبه الخضرا در ارتفاعات و دامنه های سرزمینهای فوق گزارش مستند در دست است و امروز نیز از این درختان به صورت خودرودر آن نواحی موجود است. (ب) دسته دیگری، از سرزمینهای ایران وافغانستان و ترکستان به عنوان مبدا درختان پسته یاد کرده یا تحت اصطلاح جغرافیایی کلیتری از آسیایی مرکزی به عنوان منشا این درختان نام برده اند. این دسته بدون توجه به قلمرو فرهنگی و سیاسی وتاریخی ایران طی ادوار گذشته، با توجه به مرزهای سیاسی جدید اظهار نظر کرده اند. در حالی که وقتی صحبت از مباحث مدنی ادوار پیشین باشد نمی توان وجه تسمیه های جغرافیایی و سیاسی کنونی را مبدا و ملاک قرار داد ودر دیگر این دسته از دانشمندان همان نظر لوفر و خانلر را به گونه ای دیگر بیان کرده اند که حاوی بخشی از واقعیت منشا کلمه ایرانی پسته و مبدا درخت آن و همچنین جابه جاییهای تاریخی درختان پسته است.
قدر مسلم آن است که شناخت اولیه انسان از پسته پس از ملاحظه درخت خودروی آن صورت گرفته. بنابراین مبدا اولیه درختان محدوده سرزمینی است که رویشگاههای طبیعی پسته در آن واقع بوده است مطابق مستندات تاریخی و موجود در چنین محدوده ای در قلمرو و فرهنگی ایران بوده که در شمال شرقی آن استقرار یافته است. سرزمینی که بعدها پارت و فرهنگی ایران بوده که در شمال شرقی آن استقرار یافته است. سرزمینی که بعدها پارت و سپس خراسان نام گرفته، رویشگاه اصلی و اولیه درختان پسته است. حد غربی دامنه رویش درختان پسته تا نواحی نیشابور و حد شرقی آن تا نواحی بلخ و در دو سوی جیحون بوده است در این فاصله جنگلها و توده های درختی و تک درختان پسته از دورترین ادوار تاریخ موجود بوده و گزارشهای مستندی نیز درباره آنها باقی مانده است. گذشت زمان و حوادث طبیعی و مخصوصا ویرانگریهای انسانی ضایعات فراوان سنگینی بر پوشش جنگلی درختان پسته در این نواحی وارد کرده با این همه بقایای آنها بر جای مانده است. بقایای موجود و نیز مستندات تاریخی فراوان محدوده نسبتا دقیق دامنه پراکنش درختان پسته را معلوم می دارد. همین محدوده مبدا اولیه درختان پسته جهان بوده وکلمه ایرانی پسته از گویش اهالی این محدوده اخذ شده و همراه با معرفی محصول پسته به اقوام و ملل دیگر به زبانهای آنها راه یافته است.
مستندات موجود نشان می دهد که درختان پسته در عصر هخامنشیان اهلی نشده و بجز در محدوده مزبور درخت پسته در هیچ موضعی نبوده است. بنابراین در ادوار باستان پسته صادراتی ایران منحصرا از قلمرو و فوق بوده است. گفته گیر شمن در مورد انتقال درختان پسته به حلب یا نواحی ساحلی مدیترانه مبتنی بر سندی نیست. اگر هم هخامنشیان پسته را به آن نواحی برده اند، این پسته محصول سرزمین پارت در قلمرو و آنان بوده است که به عنوان یک خوراکی مطبوع نیرو بخش و استراتژیک (کم حجم و سرشار از مواد و ترکیبات غذایی) از آن مصرف می کرده اند.مسلما آشنایی ملل دیگر با پسته از طریق صادرات همین محصول بوده و آنها تا قرنها بعد درخت پسته را در اختیار نداشته اند. در منابع عهد باستان نیز، چنان که خواهد آمد، سخنی از پرورش درختان پسته در هیچ موضعی از جهان نرفته مگر آنکه در منابع پهلوی به پسته گرگانی اشاره شده است.
گزارشی در دست نیست که موید پرورش درختان پسته در نواحی شمال شرقی قلمرو و فرهنگی ایران باشد. به عبارت دیگر پرورش اولین درختان پسته در نواحی محدوده دامه پراکنش درختان پسته خودروی انجام نشده، بلکه در نواحی مجاور آن چنین اقدامی صورت گرفته است. اصولا وجود درختان پسته خودروی با محصول فراوان به خودی خود هر گونه اندیشه برای پرورش درختان پسته خودروی با محصول فراوان به خودی خود هر گونه اندیشه برای پرورش درختان را از اهالی سلب کرده وانگیزه ای برای پرداختن به چنین اندیشه برای پرورش درختان پسته را از اهالی سلب کرده وانگیزه ای برای پرداختن به چنین اقدامی باقی نگذاشته است. ناصر خسرو که خود اهل قبادیان ( از توابع شمال شرقی بلخ) از نواحی پسته خیز خراسان در آن سوی جیحون بوده در قرن پنجم صریحا به این واقعیت شاره کرده است او ضمن بازدید از شهر تون (فردوس کنونی) وبا مشاهده درختان پرورش یافته بسیار در آن ناحیه می گوید: (در شهر درخت پسته بسیار بود در سرایها، و مردم بلخ و تخارستان پندارند که پسته خربزه کوه نروید و نباشید) بنابراین پرورش درختان پسته در نواحی غربی خراسان انجام شده است. به اعتقاد نگارند این اقدام در عصر پارتها یا اوایل دوره ساسانیان در نواحی مستعد ایالت پارت (خراسان) در حد فاصل نواحی شرق و جنوب شرقی گرگان تا ناحیه سبزوار، به جانب نواحی جنوبی نیشابور تا ناحیه قستان صورت گرفته است. انتقال درختان پسته به سایر نواحی پسته خیز ایران و سایر مناطق جهان بعد از اسلام انجام شده که در این میان ناحیه قم قدیمترین مناطق است که سابقه آن تا حدود نیمه قرن اول هجری می رسد. مستندات تاریخی و سوابق مکتوب هر یک از نقاط و مناطق پسته خیز ایران وسایر نواحی جهان در بخش دوم به تفصیل آمده است. مطابق این مستندات سوابق کاشت درختان پسته در تمامی این نقاط و مناطق به بعد از ظهور اسلام مربوط می شود و مبدا اولیه درختان آنها نواحی غربی خراسان و ناحیه قم بوده است. در جابجایی درختان پسته وفرهنگ باغبانی آن عنصر مسلمان ایرانی نقش اصلی را داشته و در این میان جریانهای شیعی (که همواره تحت پیگرد و تعقیب و تبعید بوده) بسیار موثر بوده اند.
| دسته بندی | بازاریابی و امور مالی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 198 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 142 |
بشر از دیرباز برای رفع نیازهای خود اقدام به مبادله کالا و خدمات نمود، با مرور زمان و با پیشرفت علم،نحوه ی تبادل کالاها و خدمات از روش خود کفایی به مبادله پایاپای تبدیل شد، با اختراع پول روزنه ی جدیدی، در جهت پیشرفت انسان به سوی راحتی بیشتر گشوده شد. با وارد شدن علم به این چرخه، و ظهور علم اقتصاد و روشهای مختلف تبادل کالاها وخدمات، تجارت جهانی پای به عرصه ای گذاشت که هر روز پیشرفت آن قابل ملاحظه بوده و امروزه با جهانی شدن وتبدیل دنیا به دهکده ی جهانی، راهی جز یافتن راههای سریع، موثر و کم هزینه وجود ندارد.
با ظهور اینترنت، این گام اساسی برداشته شد، و عمل تبادل الکترونیکی دادهها یا EDI به عنوان سر منشا تجارت الکترونیکی، دوره ی جدیدی از اقتصاد و تجارت را رقم زده است. امروزه تمامیکشورها و سازمانها برای بقا باید در تجارت الکترونیکی وارد شده امور خود را به صورت اینترنتی و با استفاده از خدمات شبکه انجام دهند.
در این پژوهش سعی شده با بررسی عملکرد یکی از پیشتازان این امر در ایران چگونگی ورود به این بازار را بررسی نماییم. امید است این پژوهش راه گشایی باشد برای کسانی که تمایل به ورود به این عرصه را دارند.
بررسی عملکرد سایت بازار بیز در جذب مشتریان و ارائه راهکارهای اقتصادی
هدف از این تحقیق بررسی عملکرد سایت BazaarBiz در جذب مشتریان ارائه راهکارهای اقتصادی و نگهداری آنها و اجرای CRM ونیز بررسی موفقیت این سایت در امر e- marketing میباشد.
با توجه به این که در کشور ما هنوز تجارت الکترونیک به طور کامل انجام نمیشود ونیز به دلیل عدم شناخت مردم از این روش تجاری ونیز با تاکید بر این موضوع که دنیای امروز بر پایه استفاده از EDI,IT پیش میرود، وارد نشدن به این عرصه، میتواند موجبات عقب ماندگی بیشتری اقتصاد کشوری را فراهم آورد لذا وارد شدن e-business , e- commerae یکی از واجبات هر سازمان با شرکتی میباشد.
با توجه به گسترش IT در دنیای امروز والکترونیکی شدن امور، ائم از تجارت آموزش، انتقال اطلاعات، تبلیغات واینکه امروزه کوچکترین و پیش پا افتاده ترین کارها نیز از طریق اینترنت صورت میگیرد، و با فراگیر شدن استفاده از اینترنت در پیش رفتن به سمت الکترونیکی کارها از جمله تجارت، که سابقه ای طولانی در سطح جهان دارد در کشور ما امری ضروری است.
یافتههای برخی از مهمترین پژوهشهای انجام شده مربوط به مساله مورد پژوهش:
با توجه به جدید بودن و به روز بودن موضوع پژوهشهای چندانی روی این موضوع انجام نگرفته است. و از طرفی پژوهشهای صورت گرفته نیز به صورت کلی بوده وبر فرهنگسازی تجارت الکترونیک و یا بررسی آن در ایران بوده است و هیچ پژوهش به صورت خاص و تخصصی بر این موضوع متمرکز نشده است، اما یافتههای بدست آمده شامل مزایا و معایب e- commore نحوههای جابجایی پول، بحث امنیت، تبلیغات و بررسی داشته اند.
1- فروش online از لحاظ اقتصادی دارای عملکرد مطلوبیست.
2- میزان ماندگاری مشتریان در سایت باعث افزایش فروش میشود.
3- به روز رسانی و ایجاد عوامل جذاب باعث بالا رفتن آماره بازدید کنندگان میشود
4- نبود پول الکترونیکی موجب کاهش کارایی این سیستم میشود.
(متغیرهای مستقل) f= متغیر تابع
متغیرهای مستقل شامل مشتریان جذب و نگهداری مشتری و ارضای خواسته مشتری
متغیر وابسته عملکرد سایت (عرضه کالا و فروش)
مقایس اندازه گیری نسبی است (فروش) مقیاس اندازه گیری با توجه به اینکه متغیرها همه وابسته هستند و متغیرهای (فروش، عملکرد، مشتریان، رضایتمندی و....) نسبتی میباشد.
در این پژوهش، عملکرد سایت 0عرضه کالا و فروش به عنوان متغیر وابسته و آمیختهها بازاریابی به عنوان متغیر مستقل میباشد
در بررسی این پژوهش ابتدا تبلیغات بررسی میگردد، سپس میزان فروش مورد محاسبه قرار گرفته و میزان رضایتمندی مشتریان نحوه عملکرد سایت در قبال مشتریان، مورد بررسی قرار میگیرد.
جامعه وگروه بررسی شده مدیران وسیاستگذاران سایت بازار بیز میباشند.
با توجه به اینکه در این پژوهش عملکرد یک سایت مورد بررسی قرار میگیرد لذا جامعه آماری مدیران و سیاستگذاران سایت میباشند که با توجه به مقدار کم آنها، ازهمه ی آنها استفاده شده است.
در این تحقیق برای جمع آوری دادهها از روش مصاحبه، استفاده از منابع کتابخانه ای، اطلاعات آماری موجود از کاربران سایت استفاده گردیده است.
برای گرد آوری دادهها اصلی ترین منبع و روش گرد آوری مصاحبه با اعضای اصلی سایت که سیاستگذاران سایت نیز میباشند لذا در مصاحبه با مدیران ومسئولان سایت و پرسش سوالهای مطرح شده به جمع آوری دادهها پرداخته شده است به دلیل نو بودن موضوع، وکم بودن جامعه آماری، تهیه پرسش نامه مقدرو نبود، اما در گرد آوری دادهها از اطلاعات موجود در کنترل پنل Conrtol panel سایت نیز استفاده شده است.
با روشهای آمار استنباطی آزمون فرضیهها پرداخته خواهد شد.
در این پروژه برای تجزیه وتحلیل دادهها از روشهای آمار استنباطی به آزمون فرضیهها پرداخته شده است
یکی از اهداف قابل توجه از فن آوری اطلاعات، بکارگیری آن در توسعه سازمانهای اقتصادی و خدماتی است این هدف اساسا در حوزه تجارت الکترونیکی تعریف و پیگیری میشود. تجارت الکترونیکی تعریف و پیگیری میشود. تجارت الکترونیکی نیز با تعابیر و دیدگاههای متفاوت تعریف شده است. هریک برمبنای یک دیدگاه خاص از تجارت الکترونیکی است. در اینجا به چند مورد از این تعاریف اشاره میشود:
تجارت الکترونیکی اجرا و هماهنگی فرایندهای حیاتی سازمانهای اقتصادی، از قبیل طراحی، تایمن مواد و خدمات، تولید، فروش، اجرای سفارشات، ارائه خدمات از طریق بکارگیری حرفه ای رایانهها و فن آوری ارتباطات و دادههای ذخیره شده در رایانهها را برعهده دارد.
تجارت الکترونیکی شامل انجام هرکاری با فن اورین ارتباطات و اطلاعات (ICT) برای اجرای اهداف تجاری بین سازمانها یا سازمان و مصرف کننده است.
تجارت الکترونیکی همان بازگانی الکترونیکی (EC[1]) است. با این تفاوت که فرایندهای داخلی، از قبیل تولید، مدیریت انبار، توسعه محصول، مدیریت ریسک، مدیریت دانش و منابع انسانی هم در تجارت الکترونیکی پوشش داده میشوند.
تجارت الکترونیکی ترکیب پیچیده ای از فرایندها، سیستمهای سازمانی و زیرساختهای ضروری سازمانی برای ایجاد یک مدل تجاری سطح بالاست.
تجارت الکترونیکی بسیار فراتر از بازرگانی الکترونیکی است. تجارت الکترونیکی شامل تغییر در روشهای سنتی اجرای عملیات سازمان، مدیریت فرایندهای فیزیکی و دیجیتال و روش کارکرد پرسنل است.
از دیدگاه IBM، تجارت الکترونیکی یک نظریه امنیتی، تغییرپذیری و یکپارچگی را را برای دستیابی به ارزش اقتصادی بیشتر و بسیار متفاوت، از طریق ترکیب سیستمها و فرایندهای سازمان است (یا Core business) یا ساده کردن و دسترسی فراگیر از طریق فن آوری اینترنت، اجرا میکند.
تجارت الکترونیکی درباره فن آوری اینترنت برای انتقال و تغییر روشهای اجرای فرایندهای سازمان است. بارزترین فرم آن، خرید از طریق شبکه برای عمده فروشی و خرده فروشی است.
به ساده ترین بیان، تجارت الکترونیکی استفاده از فن آوریهای اینترنت برای توسعه و تحول فرایندهای کلیدی سازمان است. با این دیدگاه، بیشتر شرکتها به این مهم پی برده و درحال انتقال از روشهای سنتی به تجارت الکترونیکی هستند.
تجارت الکترونیکی هرگونه بکارگیری اینترنت در سطح تاکتیک یا استراتژیک برای برقراری ارتباطات تجارت از نوع B2B، B2C یا حتی C2C یا هر مدل دیگر تجاری است. تجارت الکترونیکی درواقع راهی برای بهره وری بیشتر، سرعت، نوآوری و خلق ارزشهای جدید در یک سازمان است.
از این سیستمها برای تبادل و اشتراک اطلاعات بین افراد، تحت فرمها و روشهای متنوع استفاده میشود. امروزه با این سیستمها کارهایی انجام میگیرد که به دلیل فاصله مکانی و احیانا فرهنگی، امکان آنها قبل از اینها به ذهنها هم خطور نمیکرد. این سیستمها نه تنها امکان ارسال پیامها و مطالب را بعهده دارند بلکه پردازشهای ویژه در این مبادلات نیز امکان پذیر شده است. از ابزارهای متنوعی در سیستمهای ارتباطات الکترونیکی استفاده میشود که به طور مختصر میتوان آنها رابه دستههای زیر تقسیم بندی نمود:
سیستمهای تله کنفرانس برای برگزاری جلسات راه دور و همزمان (زنده) بدون توجه به فاصله مکانی شرکت کنندگان در این جلسات. از انواع ابزارهای این نوع ارتباط میتوان به چند نمونه زیر اشاره نمود:
Audio conferencing
Speader Phone
Audio Graphic Conferencing
Video Conferencing
پست الکترونیکی، Voice Mail، فاکس و سیستمهای پیامگیر فوری از دیگر کانالهای ارتباطی امروزی است که به دلیل پراکندگی و جدابودن اکثر این سیستمها از یکدیگر ممکن است برخی مدیران یا متخصصین و کارشناسان با استفاده یکجا از آنها دچار یک نوع سردرگمییا تنوع وسایل و کانالهای ارتباطی شوند. برای رفع این مشکل، از نیمه دهه 1990 تفکر یک کانال سازی ارتباطات[3] بروز کرد و اکنون ارائه کنندههای خدمات اینترنت، (ISP) و برخی سایتهای اینترنتی در Web این خدمات جدید را به منظور یک کاسه کردن کانالهای اشاره شده میفروشند. در این پدیده، هرسه نوع وسایل ارتباطی از قبیل فاکس، پست الکترونیکی و Voice Mail در یک کانال مشترک قرار میگیرند. بنحویکه از هر مکان میتوان به آنها (تنها از یک طریق) دسترسی داشت.
اتاق گفتگو معروف به Chat room بعنوان رایج ترین ابزار ارتباطی شبکه ای بین افراد خاص یا گروههای مختلف است. اتاقهای گفتگو یکی از روشهای ارتباطی جدید پس از توسعه فن آوری اینترنت است. این اتاقها موضوع بندی شده و به چند شیوه از آنها استفاده میشود. از ساده ترین شیوهها تایپ پیام برای افراد مخاطب در اتاقهاست. این شیوه ارتباط به دو روش همزمان و زنده و غیرهمزمان طراحی شده اند. در روش زنده و همزمان، بدلیل محدودیت فضای تایپ پیامها و نیاز به سرعت عمل در آنها، کاربرد آن بیشتر جنبه تفریح و تفنن پیدا کرده و افراد حرفه ای برای اهداف حرفه ای از این سیستم به میزان اندک استفاده میکنند. پیامها در این روش پس از مدت کوتاهی پاک شده و آثار آنها از بین میرود.
نوع دیگر تماسهای نوع متن، استفاده از Mailing list، Forum و Usenet است که امکان تایپ پیامهای طولانی در آنها وجود دارد. به دلیل عدم لزوم همزمانی حضور افراد در این نوع ارتباط، فرصت کافی برای وارد کردن اطلاعات و بررسی نظریات در آنها وجود دارد. Forum شبیه اتاقهای گفتگو از نوع Chat است. اما محدودیت حجم اطلاعات را ندارد. لیکن امکان پیوست کردن مدارک و دیگر فایلها در آن ممکن است محدود و یا غیرممکن باشد. این سیستم شبیه تابلو اعلانات الکترونیکی و در سطح وسیع از طریق اینترنت یا اینترانت اجرا میشود. از Forum به صورت حرفه ای و گاه گاه روی موضوعات تخصصی مدیریت یا فنی استفاده میشود. Mailing list و Usenet با تفاوت اندک به صورت گروههای مکاتبه ای هستند که ضمن موضوع بندی در آنها همراه داشتن سایر مدارک و اسناد از قبیل تصویر، صدا، فایل نقشه و دیگر انواع فایلها امکان پذیر است. این شیوه نیز کاربرد حرفه ای و بسیار مفیدی دارد. به نحوی که بیشتر در سطح دانشگاهها و سازمانهای پیشرفته بمنظور توسعه علوم و انتقال تجربیات و نظریات بین اعضا استفاده میشود. امروزه از این شیوه در بازاریابی و توسعه فروش استفاده فراوان میشود. شیوههای اخیر علاوه بر مزایای Forum، دارای آرشیوهای مخصوصی هستند که در زمانهای آتی بتوان به متن مکاتبات قبلی دسترسی داشت. در برخی روشها امکان دسته بندی اتوماتیک اطلاعات (به نام Threading) در آنها نیز وجود دارد.
سیستمهای GroupWare میتوان به Lotus Notes اشاره نمود که برای توزیع و انتشار متن و تصویر و انواع دادهها در قالب ساختار بانکهای اطلاعاتی ویژه طراحی شده است. این فن آوری موجب پدید آمدن یک نگرش بسیار پیشرفته در زمینه سازگاری و یکپارچه سازی تمام سیستمهای اطلاعاتی در سطح سازمانها و حتی فراسازمانی شد. این نگرش تحت عنوان EAI[4] زمینه طراحی بانکهای اطلاعاتیجدید با هدف یکپارچه سازی اطلاعات فرایندها از انواع سیستمهای قدیمیو جدید، خارج از اینترنت یا در بستر اینترنت، با زیرساختها و معماری مختلف گردید. توضیحات بیشتر در ارتباط با EAI ارائه خواهد شد.
سیستمهای مدیریت جریان کار معروف به WFM[5] نیز از دیگر سیستمهای GroupWare است که به یکی از مهمترین ابزارهای کنترل و اتوماسیون فرایندها در سطح سازمان تبدیل شده است. البته این سیستم را میتوان در دسته سیستمهای اطلاعات اتوماسیون اداری هم قرارداد، چرا که حوزه و میدان عملکرد این سیستم به سطح اداری سازمان محدود نمیشود بلکه به تمام سازمان گسترش مییابد.
اینترنت موجب توسعه ارتباطات پیشرفته در همه جا، دسترسی در هر لحظه و ابزاری ساده از طریق مرورگرهای Web گردید. سازمانهای سنتی با بکارگیری روشهای نو و ابتکاری پایه عرصه تجارت الکترونیکی گذاشتند تا از تمام مزایا و قابلیتهای اینترنت استفاده کنند. شرکتها از طریق اینترنت فورا با مشتریها فروشندهها و شرکای خود تماس برقرار میکنند. اینترنت موجب تغییر حرکت اطلاعات در سازمانها، تغییر نحوه تبادل اطلاعات تجاری و ارتباطات گردیده است. این شرایط جدید موجب ایجاد ارزشهای جدید در صحنههای اقتصادی و اجتماعی گردید. BPR شامل طراحی مجدد فرایندها در سرتاسر حلقههای ارتباطات درون سازمانی و بین سازمانی است. این سازمان چه در ابتدای زنجیر ارتباطات باشد (مانند سفارشات، مدیریت انبارداری و تولید) و چه در انتهای این حلقه (مانند فروش، بازاریابی و خدمات مشتری) باید به یکدیگر متصل شوند. وقتی سازمانها بتوانند اطلاعات را بموقع و در هر لحظه به راحتی مبادله کنند، کارها در یک شبکه ارتباطی بین سازمانها از قبیل SCM[6] بهتر انجام میگیرد.
BPR در تجارت الکترونیکی شامل فکر نو و طراحی مجدد فرایندهای سازمانی در سطح یک سازمان و سطح ارتباطات زنجیره ای سازمانها، معروف به مدیریت حلقه تامین (SCM) برای بهره برداری بیشتر از مزایای ارتباطی اینترنت و راههای جدید ایجاد ارزش، میباشد. برای مثال، چگون یک مشتری در یک ارتباط زنجیره ای بین سازمانها از طریق اینترنت اقدام به خرید یک دستگاه رایانه میکند؟ مشتری سفارش خود را از طریق WEB به یک فروشنده رایانه میدهد. سفارش بصورت الکترونیکی به دست فروشنده میرسد. سیستم سفارش فروشنده به صورت خدکار سفارش جدیدی را برمبنای مشخصات سفارش مشتری تهیه و زا طریق شبکه اینترنت به سازنده دستگاه ارسال میدارد. شرکت سازنده یا مونتاژکننده، سفارش را دریافت و قطعات مورد نیاز برای تولید دستگاه را در انبارخود بررسی میکند. قطعاتی که در انبار موجود نیست به صورت خودکار از فروشندهها تقاضا میشود، پس از تکمیل کار ساخت رایانه ی سفارش شده، آن دستگاه بسته بندی شده و برای فروشنده ای که در ابتدای حلقه تامین، سفارش را از مشتری دریافت کرد ارسال میگردد. یا اینکه دستگاه رایانه مستقیما از مونتاژکننده به مشتری نهایی (مصرف کننده) ارسال میشود. جالب اینکه اطلاعات تمام این فرایندها هرلحظه در اختیار مشتری قرار میگیرد. علاوه براین، اطلاعات مشتری به سازنده نیز ارسال شده است تا نظر و سلیقه مشتری مستقیما در طراحی دستگاه مدنظر واقع شود. از این رو قواعد کاری سازمانها تغییر میکند. انجام سفارش، فروش و فرایندهای کاری نیز برای تجارت الکترونیکی و بهره وری بیشتر از ارتباطات زنجیره ای سازمانها طراحی مجدد میشود.
BPR در خلا اتفاق نیفتاده است. بلکه در یک بستر سازمانی که دارای انسان، فن آوریها و ساختار سازمانی است انجام میگیرد. از این رو BPR در یک زمینه بزرگتر برای تغییر سازمان رخ میدهد. ضمنا BPR در بستر یک دیدگاه فرایند محوری برای تحولات و رشد سازمان اجرا میگردد.
طبق نظریه Leavitt، برای موفقیت BPR تنها طراحی مجدد فرایندها کافی نیست. بلکه محیط کاری مرتبط با فرایندها نیز بایستی برای اثر بخشی فرایندهای جدید تطبیق داده شوند. مانند سایر تلاشهای تغییر سازمانی عناصر سازمانی مختلفی نیز بایتسی با یکدیگر سازگار و متناسب شوند. بنابه دیدگاه آقای لی ویت[7]، در این رابطه به چهار دسته متغیر سازمانی توجه میشود:
استفاده از فن آوری اطلاعات
فرم و ساختار سازمانی
مهارتهای انسانی مورد نیاز
فرایندهای شغل
برای حفظ توازن و تناسب سازمان، با تغییرهر دسته از این عوامل، دیگر فاکتورها نیز بایستی به تناسب تغییر یابند. در صورت استفاده از فن آوری اطلاعات جدید، برای استفاده بهینه از آن ممکن است فرایندهای شغلی هم تغییر یابند. استفاده از فن آوری اطلاعات جدید و طراحی مجدد فرایندها ممکن است نیاز به تغییر مهارتهای پرسنلی و احتمالا ساختار سازمانی گردد.
برای یک تغییر موثر در سازمان، این تاثیرات متقابل مورد ارزیابی و برنامه ریزی قرار گرفته و مدیریت میشوند. در صورت عدم مدیریت چنین تاثیراتی ممکن است تغییر سازمانی موجب عدم تامین اهداف سازمان گردد. درنتیجه میتوان گفت که با اجرای BPR نه تنها فرایندها طراحی مجدد میشوند، بلکه ممکن است زیر ساختهای فن آوری اطلاعات، مهارتهایمورد نیاز پرسنل و ساختار سازمانی هم طراحی مجدد شوند.
برای موفقیت تغییرات سازمانی، به جای توجه به یک عامل، بایستی توازن بین چهار دسته عوامل اشاره شده مورد دقت و ارزیابی قرار گیرد. نگاههای مختلف به تغییر سازمانی موجب تاکید بیشتر به یکی از عوامل چهارگانه بالا میگردد:
از نگاه IT تاکید بیشتر روی معماری یکپارچه فن آوری اطلاعات است.
از نگاه طراحی سازمان، تاکید بیشتر روی آموزش و توسعه منابع انسانی است.
از نگاه منابع انسانی، تاکید بیشتر روی آموزش و توسعه منابع انسان است.
از نگاه فرایند محوری BPR تاکید بیشتر روی فرایندهای شغلی و عملیاتی است.
برای اینکه هریک از این تغییرات موفق گردند، بایستی به تغییرات ضروری در سه عامل دیگر هم توجه شود.
بازاریابی الکترونیکی یعنی هرکاری از امور طراحی، اجرا و اندازه گیری عملکرد بازاریابی با استفاده از نرم افزارهای ویژه انجام پذیرد. این نوع نرم افزارها میتوانند به انتخاب و گروه بندی مشتریها، پیگیری تماس با افزارهای ویژه انجام پذیرد. این نوع نرم افزارها میتوانند به انتخاب و گروه بندیهای مشتریها، پیگیری تماس با مشتریها، اندازه گیری آن تماسها، و در برخی موارد مدلسازی نتایج برای اثر بخشی بیشتر روی مشتریها کمک کنند.
خودکار کردن فرایند بازاریابی برای هر شرکت با شرکت دیگر متفاوت است و راهکار ثابت و یکسانی برای تمام سازمانها ندارد. برخی از اصولی که برای اتومات کردن بازاریابی بایستی اولویت بندی گردد به شرح زیر است.
جریان کار: (WorkFlow) فرایند مدیریت و هماهنگی بین فعالیتهای یک برنامه فشرده و حساس بازاریابی برای طرح ریزی و بودجه بندی جهت اجرا و پیگیری.
دسته بندی مشتریها: فرایند تشخیص گروههای مشتری از طریق تجزیه تحلیل مشتریهای جاری.
فردی کردن تماسها: توانایی در دستکاری محتوای پیامها مختص هر یک از مشتریها.
اجرا: توزیع عملی یک پیام برای یک گروه مشتری یا مشتریهای هدف از طریق کانالهای ارتباطی خاص.
سنجش پاسخها: توانایی در پیگیری پاسخ یک مشتری به پیامهای تبلیغاتی یا بازاریابی، یا پاسخ مشتری به تماسهایی که با وی گرفته میشود.
مدلسازی پاسخ: توانایی در توسعه مدلهای پاسخ، درون ابزار بازاریابی اتومات که در گروه بندی مشتریها و بازار هدف استفاده میشوند.
سازگاری بازارهای الکترونیکی، یکپارچه سازی کانالهای مختلف ارتباط مشتری، تعامل همزمان و زنده با مشتری از نیازهای عمومیامروزی در امر توسعه بازاریابی الکترونیکی است. کانالهای ارتباطی جدید از قبیل پیجر، فاکس و بی سیم منجر به گستردگی راهکارهای بازاریابی الکترونیکی شده است.
اکنون یکپارچه سازی پست الکترونیکی، اینترنت و مراکز تماس (Call Center) محرک اصلی بازاریابی اتوماتیک یا بازاریابی الکترونیکی به نوآوریهای جدید است. از طریق پست الکترونیکی رفتار مشتری پیگیری میشود. اولین موج تجارت الکترونیکی، انقلاب اینترنت است که موجب توسعه سایتهای web شرکتها شد. سپس در تجارت الکترونیکی برای مبادلات و ارتباط با مشتری از اینترنت استفاده شد و اینک سومین موج تجارت الکترونیکی نیاز به فردی و اختصاصی کردن تماس شرکتها با مشتریهای خود از طریق پست الکترونیکی دارد.
با CRM شرکتها میتوانند اطلاعات مربوط به خرید، سلیقهها، پیشنهادات و ایرادات مشتریها و دیگر دادههای آنها را جمع آوری و در دسترس عوامل شرکت قرار دهند تا نیاز مشتریها را به درستی و دقت بیشتر پیش بینی کنند. هدف بیشترین افزایش وفاداری در مشتری است. از دیگر مزایای CRM میتوان به موارد زیر اشاره نمود؟:
پاسخ سریع به درخواستهای مشتری.
کارایی بیشتر از طریق اتوماسیون
شناخت عمیق تر از مشتری
افزایش فرصتهای بازاریابی و فروش
تشخیص مشتریهای با سودآوری بیشتر
دریافت بازخور از مشتری که موجب توسعه خدمات و محصولات میشود.
بدست آوردن اطلاعاتی که قابل ارائه به شبکه سازمانهای همکار و مرتبط میشود.
ERP توسعه یافته سیستم قدیمیMRP[8] است که وظایف برنامه ریزی تهیه مواد مورد نیاز برای تولید را برعهده داشت. MRP بیشتر به یکپارچه سازی و هماهنگی فعالیتهای خرید و تولید متمرکز بود. اما در ERP حوزه مواد به حوزه سازمان تبدیل شده است. تا نشان دهد اهدافی بزرگتر از مدیریت مواد را بعهده دارد. درنتیجه ERP در سیستم ERP عملا بخشی از ظرفیت و توانایی کامل این سیستم را توضیح میدهد. سیستمهای ERP بطور کامل اهداف زیر را متناسب با نیازهای تجارت الکترونیکی دنبال میکنند:
عملیات و لجستیک: مدیریت انبارداری، MRP، برنامه ریزی تولید، مدیریت کیفیت و حمل.
مالی: حسابداری دریافت و پرداخت، مدیریت نقدینگی، دفتر کل، تجزیه تحلیل سود و زیان.
بازاریابی و فروش: مدیریت اجرای سفارش، مدیریت فروش، قیمت گذاری، برنامه ریزی فروش.
منابع انسانی: محاسبات ساعات کار پرسنل، حقوق و دستمزد و هزینههای رفت و شد.
در ابتدا تهیه کنندههای برنامههای نرم افزاری ERP نگرشی جدی برای نفوذ در تجارت الکترونیکی نداشتند. اما اکنون دسترسی به اطلاعات سفارشات در مراحل طراحی، تولید، انبارداری و حمل را از طریق این سیستمها حق مشتری و مصرف کننده میدانند. ERP از همین زاویه به توسعه تجارت الکترونیکی کمک شایانی نموده است. و دقیقا از همین زاویه، ERP توانست با سیستمها و استراتژی CRM که یکی از مهمترین فن آوریها در عرصه تجارت الکترونیکی است ارتباط برقرار نماید. این ارتباط در برخی سیستمها به صورت دو مجموعه جدذاگانه و در برخی سیستمها درون یک مجموعه قرار دارد. برخی شرکتهابرای رفع نیاز کامل خود در عملیات مربوط به تجارت الکترونیکی بایستی از دو مجموعه CRM و ERP به طور مستقل همراه با ارتباط منطقی و یکپارچه بین آنها استفاده کنند. برخی از شرکتها نیز میتوانند از یک مجموعه ERP که برای هر دو خدمات مدیریت ارتباط مشتری و ERP طراحی شده اند استفاده میکنند. امروزه بسیاری از شرکتهای طراح سیستمهای ERP مجموعه از نوع ترکیبی برای هر دونوع خدمات را تهیه کرده اند. البته برای تصمیم گیری دقیق در این نوع انتخاب بایستی با مشخصات و خدمات هر دو فن آوری CRM و ERP از قبل آشنا بود تا بتوان مطابق نیاز سازمان یک اقدام بهینه و سرمایه گذاری منطقی را تصمیم گیری نمود.
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 48 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 50 |
« فصل اول »
مقدمه
چکیده تحقیق
بی سوادی یکی از مسائل عمده اکثر کشورهای جهان سوم است که ریشه و اساس بسیاری از مسائل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی را تشکیل می دهد.
بررسی های اخیر سازمان یونسکو و بسیاری از سازمانهایی که در ارتباط با سوادآموزی یا آموزش بزرگسالان در کشورهای مختلف فعالیت می کنند نشان می دهد که این مسئله مشکلی همگانی است و محدود به کشورهای جهان سوم نیز نمی شود. این بررسی ها بیانگر این واقعیت تلخ هستند که بی سوادی و کم سوادی گرچه مسئله حاد و لاینحل اکثر کشورهای جهان سوم است ولی مشکل جدید کشورهای پیشرفته صنعتی نیز هست. اما مسئله بی سوادی به دلیل افزایش بی سوادان روز به روز اهمیت بیشتری می یابد.
با توجه به اینکه کسب مهارتهای سواد اولیه پله های نردبان دانش و آگاهی است، بی سواد ماندن درصد بالایی از افراد جامعه وسیله ای برای عدم آگاهی و فقدان تخصص و مهارتهای لازم برای ایجاد جامعه ای مستقل، آگاه و تواناست.
با وجود اینکه ی سالهای متمادی، برنامه های مبارزه با بی سوادی به صور مختلف در اغلب کشورهای جهان سوم رونق داشته ولی به دلیل رشد جمعیت بر تعدد بی سوادان جهان افزوده شده است. بدین وسیله لازم است از افرادی که در تهیه این پروژه من را یاری نموده اند قدردانی شود. ابتدا از ریاست محترم نهضت سوادآموزی شهرستان نیشابور و راهنمایان تعلیماتی و کادر اداری نهضت قدردانی می شود و و پس از آن از آموزشیارانی که صادقانه پاسخ دادند و سوادآموزان و نوسوادان که همکاری کردند سپاسگذاری می شود.
مقدمه
معمولاً برای پدیده هایی چون عقب ماندگی اقتصادی، فقر، جهل و وابستگی دلایلی متفاوت بیان می شود. این پدیده ها در دایره بسته ای فرض می شوند که هر کدام تشدید کننده دیگری است. نقطه آغاز همه این پدیده ها بیسوادی و جهل است که از بزرگترین معضلات هر جامعه محسوب می شود.
با اندکی تعمق و تفحص در سرنوشت جوامع بشری از ادوار دور تا کنون، می توان به این نتیجه رسید که قسمت اعظم مسائل بشری که تنها بخشی از آن در این جا عنوان گردید، نه تنها از بی سوادی که از سواد نیز هست، چرا که مسائل و مشکلات جوامع به اصطلاح عقب افتاده و کشورهای جهان سوم حتی فقر و جهل آنها نیز معلول عواملی است که در اثر سیاست گذاریها، مدیریت ها و برنامه ریزی ها جوامع پیشرفته که غنی و باسواد نیز هستند به وجود آمده است.
پس آنچه در این ماجرا حائز اهمیت است، تعهد اخلاقی و وجدان آگاه سیاسی حکومتها و دولتها و اتخاذ خط مشی های بشردوستانه، اصولی، واقع بینانه بر اساس شرایط موجود در هر جامعه است.
همچنان که شاهدیم در محافل و جوامع مختلف از هر طریق وسائل ارتباط جمعی و رسانه های گروهی به طور مداوم از انسانیت، بشردوستی، آزادی دموکراسی، زدودن فقر و جهل و بی سوادی داد سخن به میان می آید که در اصل هدف جز نقض حقوق بشر، از میان برداشتن و دموکراسی، استثمار و در نتیجه فقر و نادانی، بردگی، جنگ و مسائل گوناگون دیگر نیست. به همین دلیل ملتهایی که با تلاش و از خودگذشتگی بسیار و پس از مبارزات طولانی، خود را از زیر سلطه استعمار و استثمار رها می سازند در اولین مرحله پس از کسب آزادی و استقلال، به ایجاد دگرگونی های اساسی در روابط اقتصادی و اجتماعی جامعه می پردازند و به عنوان اساسی ترین رکن این تغییر به اجرای برنامه های سوادآموز و آموزش بزرگسالان می پردازند. زیرا این حقیقت را نمی توان نادیده گرفت که جهل و نادانی خود عاملی است که به بازگرداندن دست جنایتکاران و استثمارگران جهانی کمک می کند. در واقع هرگونه تحول و تغییر سازنده بدون توجه کافی به برنامه های سوادآموزی و آموزشی بزرگسالان مخصوصاً در کشورهای جهان سوم که دارای درصد بالای بی سوادی هستند، غیرممکن است.
از سوی دیگر گسترش آموزش بزرگسالان و ریشه کن کردن بی سوادی یک ضرورت اخلاقی برای جامعه بین المللی محسوب می شود. بی سوادی با فقر پیوند مستقیم دارد و در محروم ترین مناطق کشورهایی که دچار کمبود منابع طبیعی هستند، در بین فراموش شده ترین گروه های انسانی، در میان کسانیکه از نارسایی ها و کمبودهای مهم و اساسی مانند غذا، بهداشت، مسکن و بی کاری رنج می برند و به گسترده ترین شکل ممکن وجود دارد تداوم بی سوادی سدی عظیم در راه توسعه است و مانع از آن می شود که میلیون ها نفر مرد و زن عنان زندگی خویش را در دست بگیرند. بی سوادی عاملی است که مبارزه علیه فقر، نابرابری ها و تلاش برای پایه گذاری روابط برابر و منصفانه در برابر افراد و ملتها را محکوم به شکست می کند. اگر شرایط و ویژگیهای کشورهای محروم را مورد بررسی دقیق قرار دهیم، ملاحظه می کنیم که بی سوادی هرچند خود معلول نارسایی های اقتصادی و اجتماعی است ولی در ایجاد و تشدید آنها نقش تعیین کننده ای دارد. استعمار جهانی که آگاهی و خلاقیت انسان ها را مانعی برای حضور و سلطه خویش در کشورهای جهان سومی می داند نیز از دیرباز سعی خود را بر این معطوف داشته است که با طرحهای درازمدت مانع رشد و شکوفایی استعدادهای مردم شود و برنامه های رنگارنگش از رواج سیستم های غلط آموزشی و طبعاً شیوع بیماری مدرک گرایی تا کمیته به اصطلاح پیکار یا بی سوادی و نظایر آن شامل این مدعاست.
اهمیت موضوع:
بررسی مسائل و مشکلات سوادآموزی از اهمیت ویژه ای برخوردار است چرا که عدم موفقیت در باسواد کردن بی سوادان جامعه در طی سالیان دراز علی رغم صرف هزینه گزاف و تأسیس سازمانهای مختلف سوادآموزی با مدیریت های متفاوت و به کارگیری منابع مادی و نیروی انسانی قابل توجه، عدم توجه کافی به تجربیات قبلی مسائل و مشکلاتی است که از گذشته همواره موجود بوده و در هر دوره به هر شکلی خاص بر سر راه این پیکار بزرگ قد علم کرده است.
مسئله تحقیق
آیا بین برخی از شاخص های اجتماعی، فرهنگی و بیکاری و... با عدم استقبال سوادآموزان از کلاس های نهضت سوادآموزی در شهرستان نیشابور رابطه وجود دارد؟ و تحلیل و مسائل مشکلات سوادآموزی در شهرستان نیشابور می باشد.
بیان موضوع:
خیل مسائل و مشکلات سوادآموزی در ایران موضوع این پژوهش است. مشکلات مربوط به آموزش بزرگسالان، به ویژه سوادآموزی در جامعه ما در سابقه تاریخی و طولانی برخوردار است که طی دورانهای مختلف به شکلی خاص تکرار شده و ادامه یافته است. قانون فرهنگ ایران در سال 1290 تصویب گردید و بر طبق آن مقرر شده که تعلیمات ابتدایی برای همه اطفال از 7 سالگی اجباری است و در سال 1332 قانون تعلیمات اجباری به تصویب رسید. به عبارتی دیگر در طول 80 سال گذشته طبق قوانین مختلف، سازمان های دولتی ملزم به اجرای برنامه های سوادآموزی شدند و اما در واقع از سال 1315 شمسی بود که کلاس های اکابر رسماً شروع به کار کردند. در آغاز تأسیس جمهوری اسلامی ایران هنوز حدود 15 میلیون از جمعیت بالای 7 سال جامعه یعنی 70 درصد جمعیتی که می توانست بالقوه باسواد باشد بی سواد بودند. به عبارت دیگر در هر دوره برنامه های گوناگون و بودجه سنگین به سوادآموزی بزرگسالان بی سواد اختصاص می یافت که به دلایل گوناگون از جمله تحمیلی بودند اکثر برنامه ها و طرح های سوادآموزی و در نظر نگرفتن نیازهای آموزشی و شغل بزرگسالان و عدم تطبیق محتوا و مواد آموزشی با مسائل فرهنگی و منطقه ای و علایق و انگیزه های بی سوادان، عدم احساس مسئولیت و تعهد اخلاقی از سوی برخی از مسئولین و جنبه تبلیغاتی یافتن طرح ها و برنامه های مبارزه با بی سوادی و بسیاری عوامل دیگر سبب گردید که بی سوادان همکاری لازم را با برنامه های سوادآموزی نداشته باشند و از شرکت در کلاسها خودداری کنند. یا قبل از اتمام کلاسهای دوره ای آموزشی را رها سازند.
هدف تحقیق:
هدف تحقیق بررسی رابطه برخی از شاخصهای (اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و...) یا عدم استقبال سوادآموزان از کلاسهای نهضت سوادآموزی در شهرستان نیشابور می باشد.
فرضیات تحقیق:
1- بین وضع اقتصادی سوادآموزان با عدم استقبال آنها از کلاسهای نهضت سوادآموزی رابطه وجود دارد.
2- بین باورهای فرهنگی مردم با عدم استقبال آنها از کلاسهای نهضت سوادآموزی رابطه وجود دارد.
3- بین تبلیغات دولت در مورد نهضت با عدم استقبال آنها از کلاسهای نهضت سوادآموزی رابطه وجود دارد.
4- بین برخوردهای آموزشیار با سوادآموز با عدم استقبال آنها از کلاسهای نهضت سوادآموزی رابطه وجود دارد.
5- بین علاقه سوادآموزان به یادگیری با استقبال آنها از کلاسهای نهضت سوادآموزی رابطه وجود دارد.
6- بین اوقات فراغت سوادآموزان با سوادآموز با عدم استقبال آنها از کلاسهای نهضت سوادآموزی رابطه وجود دارد.
7- بین سن سوادآموزان با عدم استقبال آنها از کلاسهای نهضت سوادآموزی رابطه وجود دارد.
سئوال تحقیق:
آیا علاوه بر موارد یاد شده از قبیل (باورهای فرهنگی، وضع اقتصادی، محدودیت های زمانی، سن، علاقه) عوامل دیگری هم در عدم استقبال سوادآموزان از کلاسهای نهضت سوادآموزی مؤثرند یا خیر؟
روش انجام تحقیق:
برای انجام این تحقیق از روش «همبستگی» جهت بررسی رابطه شاخصهای (اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و...) با عدم استقبال سوادآموزان از کلاسهای نهضت سوادآموزی استفاده می شود.
جامعه آماری:
جامعه: کلیه سوادآموزان در شهرستان نیشابور و آموزشیاران نهضت سوادآموزی خواف.
نمونه: 100 نفر از سوادآموزان در روستای زرداب شهرستان نیشابور و 25 آموزشیار نهضت سوادآموزی نیشابور انتخاب شده اند.
روش جمع آوری اطلاعات:
اطلاعات مورد نیاز در این تحقیق از طریق پرسشنامه جمع آوری شده است که دربرگیرنده مواردی مثل وضع اقتصادی، اوقات فراغت، ویژگیهای آموزشیار، تبلیغات دولت، تشویق های نهضت و خوش اخلاقی آموزشیاران، باورهای فرهنگی و حاوی 15 سئوال می باشد و در اختیار سوادآموزان قرار گرفته است.
تعریف علمی مفاهیم و متغیرهای مورد مطالعه:
سواد: (Literacy)
سواد به معنی مهارت در خواندن، نوشتن و ریاضیات پایه است. میزان این مهارتها طبق ضوابط برابر است با مهارت ها و معلومات تدوین شده در برنامه های آموزشی ابتدایی تا آخر سال چهارم.
آموزش بزرگسالان: (Adult Education)
روندی است که در آن افرادی که به گونه ای دوره آموزشی آنان قطع شده است، آگاهانه برای دگرگونی یا پیشرفت اطلاعات دانش و مهارتهای خویش فعالیتهای سازمان یافته و پی در پی داشته باشند.
نهضت سوادآموزی
مکانی است که در آن افرادی که از خواندن و نوشتن در مدرسه محروم بودند یا می باشند به آنجا می آیند و به سوادآموزی مشغول می باشند.
با سواد: باسواد به کسی گفته می شود که بتواند مطالبی را که می خواند درک کند و بتواند وقایع ساده روزانه زندگی خود را بنویسد کسی که فقط خواندن بداند. نیمه باسواد شناخته شده است.
خودشکوفایی: (Self-Actualization)
واژه ای است که روند توسعه توانایی ها و استعدادهای فرد و قبول خویشتن، هماهنگ کردن و با تکمیل محرکها را نشان می دهد.
بالغ و رشید (Alult)
شخصی که به سن تمیز رسیده و کاملاً رشد کرده است و معمولاً به بعد از 21 سالگی اطلاق می شود ولی این سن در همه جوامع یکسان نیست.
انگیزه پیشرفت (Achierement motire)
تمایل شدید در فرد که هدفهای دشواری را به منظور تحقق بخشیدن به آنها برای خود در نظر بگیرد و واکنشی انفعالی نسبت به موقعیت ها و شکست خود نشان می دهد.
آموزش بزرگسالان:
دلالت بر مجموعه فراشدهای آموزشی سازمان یافته ای می کند که با صرف نظر از چگونگی محتوا، سطح، روش، رسمی بودن یا نبودنشان، و اعم از آنکه دنباله آموزشی دبستانی، دبیرستانی، دانشگاهی باشد جایگزین آنها شوند- به مدد آنها کسانی که از دید جامعه خود بزرگسال شناخته می شوند استعدادهایشان را رشد می دهند، دانش خویش را غنی تر می سازند. چشم انداز شکوفایی تمام شخصی و چشم انداز مشارکت در رشد متوازن و مستقل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی متحول می سازند.
آموزش پایه بزرگسالان (Adult Basie Education)
آموزش هایی در زمینه دانش پایه مثل خواندن و حساب، مهارتهای اولیه مربوط به زندگی و اجتماع و درک زندگی اجتماعی که برای شرکت مسئولانه فرد در جامعه ضروری است.
آموزش مداوم آموزش پیگیر (Lifelong Education, Permanent Education)
تعلیم و تربیت اولین و آخرین تجربه ای نیست که به آموزشهای اساسی که در دوران کودکی شروع می شود محدود باشد بلکه جریانی است که باید در طول زندگی ادامه یابد. زندگی به خودی خود یک روند یادگیری مداوم است اما هرکس به فرصتهایی برای یادگیری هدفدار و مداوم نیاز دارد تا بتواند از تغییرات اجتماعی و صنعتی آگاه شود و خود را برای روبرو شدن با تغییراتی که در محیطش اتفاق می افتد (ازدواج، زندگی خانوادگی، موقعیت شغلی) مجهز کند و به این ترتیب برای رشد خویش توانایی لازم را به دست آورد.
« فصل دوم »
بررسی پیشینه تحقیق
ادبیات تحقیق
سابقه پژوهشی موضوع
اولین بررسی: ارزیابی سالانه پیشرفت نوآوران و چگونگی موقعیت نوسوادان
دومین بررسی: مقایسه میزان کارایی برنامه سوادآموزی تابعی یا پیکار با بی سوادی
سومین بررسی: علل عدم استقبال سوادآموزی از کلاسهای سوادآموزی
تعلیمات اکابر
آموزش سالمندان
آموزش بزرگسالان
کمیته ملی پیکار جهانی با بی سوادی
بخش دوم: سابقه پژوهش موضوع
امروزه در زمینه های گوناگون آموزش بزرگسالان از جمله سوادآموزی، مدیریت و برنامه ریزی آن کمیت و کیفیت یادگیری بزرگسالان میزان یادآوری و فراموشی در افراد بزرگسال و مشکلات مربوط به آنان در سطح بین المللی، تحقیقات وسیعی انجام شده است. این تحقیقات در جوامع تحت پوشش، مخصوصاً در کشورهای صنعتی، در ارتباط تنگاتنگ با شرایط و موقعیت و مشکلات خاص آن جوامع قرار دارد.
اولین بررسی: ارزیابی سالانه پیشرفت نوآموزان و چگونگی موقعیت نوسوادان
این بررسی درباره چگونگی موقعیت نوسوادان، میزان کیفیت مهارتهای سواد در افرادی است که طی سالهای 47-1346 به فراگیری مشغول بوده اند.
این پژوهش که گزارش ارزشیابی سالانه پیشرفت سوادآموزان است توسط گروهی از اساتید دانشگاه و مسئولین امر و با همکاری مرکز مطالعه و تحقیق و آمار کمیته ملی پیکار جهانی با بی سوادی انجام شد و از دو قسمت تشکیل شده است:
1- بررسی و سنجش نتایج کار در کلاسهای پیکار با بی سوادی.
2- بررسی وضع نوسوادانی که در سال 1346 از نظر میزان فراموشی احتمالی و نحوه استفاده از مهارتهای سواد، مورد ارزیابی و سنجش قرار گرفتند. نتایجی که پژوهشگران از این بررسی ارائه کرده اند به شرح زیر جمع بندی می شود:
1- نتیجه سنجش سال 1374 با این که در ساده تر از آزمون 1346 نبوده است ولی به مراتب رضایت بخش تر از آن بوده است.
2- جمع امتیاز زنان و مردان به طور متوسط و یکسان بوده است یعنی هر دو جنس به نسبت مساوی در کلاسهای پیکار با بی سوادی موفق بوده اند.
3- گرچه همه گروه های سنی به طور کلی موفق بوده اند لیکن کمترین امتیاز به دست آمده مربوط به گروه سنی تا 12 سال است یعنی کلاسهای پیکار تا آن حد که برای بزرگسالان مفید بوده برای کودکان کم سن و سال مفید نبوده است.
4- در مورد درک مفاهیم کلی، مجموع نمرات زنان و مردان مشابه است.
5- در زمینه درک مفاهیم جزئی، زنان موفقیت بیشتری نسبت به مردان کسب کرده اند.
از بررسی موارد فوق می توان چنین استنباط نمود که جو فشار و اختناق حاکم بر جامعه در زمان اجرای این پژوهش نقش بسزایی در استخراج نتایج داشته است. زیرا این بررسی از یک سو نتایج کار کلاسهای پیکار با بی سوادی را موفقیت آمیز می داند که گذشت زمان و تاریخ عدم صحت این مدعا را ثابت می کند چرا که در طی این دوره نه تنها از رقم بی سوادان کاسته نشده است بلکه همواره افزایش نیز داشته است. این امر کمیت پایین نتایج کار را آشکار می سازد. از نظر کیفیت نیز عدم کارایی بزرگسالان نوسواد در جامعه بخصوص در زمینه حل مشکلات شخصی و حرفه ای، کیفیت ضعیف برنامه ها را عیان می سازد.
پژوهش به عمل آمده در شهرستان نیشابور به مسائل و مشکلات بزرگسالانی مربوط می شود که در فاصله سالهای 1348 تا 50 در کلاسهای سوادآموزی تابعی شرکت داشتند. مهمترین نتایجی که از این پژوهش حاصل شده در شهرستان نیشابور به قرار زیر است:
1- حدود 48 تا 56 درصد از مشکلات بزرگسالان در زمینه حضورشان در کلاس بود. مهمترین عامل غیبت مواردی از قبیل گرفتاریهای شغلی، هم زمان بودن ساعات کلاس با ساعات کار، مسئولیتهای خانوادگی و کمبود وقت که حدود 67 تا 84 درصد از پاسخها را خود اختصاص داده بودند.
نحوه مدیریت و سازمان دهی برنامه ها، بعد مسافت و کمبود وسایل نقلیه از عوامل دیگری بودند که درصدی از مشکلات مربوط به عدم حضور و غیبت بزرگسالان در برنامه ها را به خود اختصاص دادند. در برخی موارد نظر منفی پدر یا همسر در مورد شرکت زنان در کلاس درس دلیل غیبت آنها در کلاس درس بود.
2- بخش دیگری از این بررسی نشان می دهد که مشکلات یاددهی- یادگیری نیز در 34 تا 39 درصد موارد به علت عدم حضور افراد در کلاس بوده است و همچنین از عوامل عدم استقبال سوادآموزان از کلاسهای درس کار و مسئولیت زیاد و بالا رفتن سن بوده اند. یعنی در گروه سنی 54 تا 56 ساله افزایش سن دلیل یک سوم از عدم مراجعات بزرگسالان به کلاسهای سوادآموزی شده است در حالی که گروه سنی 31 تا 32 ساله، کار زیاد و مسئولیتهای مختلف دلیل عمده برای کاهش انگیزه حداقل یک سوم افراد نمونه بوده است.
| دسته بندی | برنامه نویسی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 76 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 153 |
معرفی سیستم PROCONTROL P
انتقال اطلاعات
نظارت
کنترل دیجیتال
کنترل آنالوگ
حفاظت
مدیریت فرآیند
بهره برداری و مراقبت فرآیند
PROCONTROL P دارای یک شاهراه ارتباطی[4] است که انتقال اطلاعات با این وسایل و اجزای کنترلی را برقرار می سازد.
انتقال اطلاعات به صورت سریال و پیوسته برای کنترل سیستم از طریق یک شاهراه ارتباطی صورت می گیرد. این شاهراه غالباً دارای یک ساختار دو کاناله و به خاطر افزونگی است. ایستگاهها[5] به شاهراه ارتباطی متصل می شوند. از این ایتسگاه ها به منظور انجام اعمال تبدیل سیگنال ها و کنترل دیجیتال و آنالوگ استفاده می شود.
شکل 1- عملکرد اپراتور- نظارت- ثبت
کنترل و نظارت اپراتور بر فرآیند به وسیله دستگاه ارتباط با اپراتور[6] POS انجام میپذیرد. Pos برای این نمایش فرایند از تصویرهای رنگی و برای دریافت پیام از صفحه کلیدها و یا Mouse استفادهمی کند. به وسیله سیستم عیب یاب[7] CDS علاوه بر عیب یابی خودکار سیستم و تجهیزات، قابلیت مشاهده و دسترسی به تمامی اطلاعات سیستم فراهم گشته است.
رابطهای استاندارد امکان ارتباط ببین Procontrol P و کامپیوتر و یا سایر سیستم های کنترل را برقرار می سازند. Procontrol P وظایف کنترل و حفاظت قسمت های مهم و حساس مثل کنترل و حفاظت توربین و یا حفاظت دیگ بخار را نیز به عهده می گیرد.
سیستم ها و اجزاء منحصر به فرد و غیر متمرکز با ترکیب شدن با یکدیگر گروه های پردازشی جامع و کاملی را در سطوح مختلف سیستم کنترلی، به صورت سلسله مراتبی به وجود می آورند.
شکل 2- ساختار عملیاتی سیستم کنترل
یک مدول الکترونیک عمل کنترل یک یا چندمحرک وابسته به هم را انجام می دهد. این کار در سطح کنترل محرک صورت می گیرد. در سطح بالون کنترل محرک، چندین مدول کنترل محرک که مربوط به یک قسمت از فرآیند هستند، با استفاده از یک مدول در سطح کنترل گروهی، هدایت و هماهنگ می شوند.
در سیستم های پیشرفته کنترل خودکار، کنترل تمام سیستم توسط یک واحد کنترل، از سطح واحد صورت می گیرد. به خاطر ساختار غیر متمرکز و قابلیت پیشتیبانی، سیستم POS می تواند تمام نیازها برای دسترسی به سیستم را پاسخ دهد. سطح مدیریت، وظیفه مدیریت و نظارت روی چندین واحد مختلف، برای انجام عملیاتی معین (از قبیل بهینه کردن قیمت و …) را بر عهده دارد.
نیازها و ملزومات مختلف قابل دسترسی و یا پشتیبانی برای سیستم های نیروگاهی عبارتند از:
- دسترسی سریع برای سیستم هایی که تاثیر مستقیم بر روی تولید دارند.
- دسترسی متوسط به قسمت هایی که یک اشکال یا خطای کوتاه مدت در آنها باعث تاثیر بر روی تولید نشود.
- امکان دسترسی به قسمت هایی که تاثیرات اندکی روی تولید دارند.
نیازهای دسترسی در هر یک از موارد بالا به وسیله یک طراحی مناسب با ایجاد سیستم پشتیبانی صورت می گیرد.
خصوصیات این سیتسم در ضمیمه الف ارائه شده است.
سیتسم کنترل Procontrol P به طور خودکار اشکالات سیستم را نشان می دهد. مبدلها، اندازه گیرها، مدولها سیستم انتقال و کنترل کننده ها به طور کامل بررسی و کنترل می شوند. تمام مدولها دارای قابلیت خود عیب یابی هستند.
تجهیزات عیب یابی کاملا از وسایل و تجهیزات عملیاتی مستقل هستند. علائم هشدار دهنده، علاوه بر اینکه بر روی مدولهای مختلف مشخص هستند، همراه با جزئیات در قسمت اطاق کنترل نیز نمایش داده می شوند. عملکرد خودکار تشخیص عیب برای تجهیزات کنترلی، عیب یابی سریع کاهش زمان تعمیرات و در نتیجه، بالارفتن قابلیت اعتماد را در خواهد داشت.
2.دستگاه POS
این قسمت با بهره گیری از واحد نمایش رنگی ویدیوئی VDU[8] و صفحه کلید ها، Mouse امکان نمایش و زمان در تنظیم و هدایت فرآیند را مهیا می سازد. سیستم ارتباط با اپراتور طراحی شده برای اتاق کنترل، pos 20 و یا pos 25 است، که هر کدام دارای خصوصیاتی می باشند. Pos 20 نسخه قدیمی تر این سیستم است که بر مبنای کامپیوترهای VAX کار می کند و از نظر عملیاتی از pos 25 (که جدیدتر است) ضعیفتر می باشد. Pos 25 براساس کامپیوتر های شخصی کار می کند. این کامپیوتر ها باید دارای قابلیت هایی همچون حافظه زیاد و پردازشگر قوی باشند. در هر حال، هر دو سیستم با توجه به تفاوت هایی که دارند قابلیت ارتباط وسیعی را مابین اپراتور و فرایند فراهم می کنند.
مشترکات این دو سیستم در اینجا بحث می شود و خصوصیات آنها در ضمایم ب و ج در آخر گزارش ارائه شده است.
با توجه به خصوصیات سیستم سلسله مراتبی،در اتاق فرمان نیز برای نمایش اطلاعات از این روش استفاده شده است. دستگاه pos دارای ساختار غیر متمرکز است که در شکل 3 نشان داده شده است.
شکل 3- ساختار غیر متمرکز Pos
دستگاه pos برتری های زیر را نسبت به اتاق فرمان های معمولی دارد.
- بنا به نیاز اپراتور، اطلاعات را روی صفحه تصویر، نمایش می دهد. نمایش اطلاعات در هر تصویر به اندازه کافی و لازم با درج جزئیات در هر زمان می باشد.
- هماهنگی بهتر با ساختار غیر متمرکز برای هدایت فرایند، نسبت به کنترل فرایند از اتاق فرمان های معمولی با حجم اطلاعات زیاد احتیاج به فضای کمتری دارد.
- قابلیت تطبیق ساده و انعطاف پذیر نسبت به وظایف متغیر
- قابل برنامه ریزی
- نمایش با کیفیت عالی
- نگاهداری ساده
- قابل توسعه (سادگی)
مشخصه ویژه دستگاه POS امکان نمایش گرافیکی و چند جانبه در سطوح مختلف است. این نمایش ها عبارتند از:
1- نمایش کل فرایند: نمایش بخش های مختلف فرایند و اعلام اشکالات آنها
2- نمایش ناحیه: نمایش جامع گروه های عملیاتی بخشی از فرایند (ناحیه) و اعلام اشکالات انها
3- نمایش گروه: نمایش جامع عملیات حلقه های کنترل یک گروه مشخص یا مقادیر اندازه گیری شده
4- نمایش حلقه: مسیر کامل عملیات یک حلقه کنترل و مقادیر اندازه گیری شده را نمایش می دهد.
5- تصور Mimic: نمایش عمومی و شبیه سازی شده فرایند و نمایش اطلاعات جاری فرایند
6- نمایش منحنی: نمایش کمیت ها نسبت به زمان «امکان ثبت و نمایش 6 محنی روی صفحه تصویر با دقت و درجه بالای گرافیکی وجود دارد.»
7- تصویر مشخصه[9]: نمایش منحنی مشخصه د رمحورهای X – Y که نشان دهنده نقاط کار جاری اجزا مهم فرایند
8- نمایش نمودار[10]: نمایش گروهی از کمیت ها، (مثل درجه حرارت) که دارای یک واحد یکسان می باشند.
9- نمایش اخطار یا هشدار: تمام اشکالات و هشدارهای سیستم نمایش داده می شود و در صورت بروز اشکال با فشردن یک کلید بدون توجه به هر سطح می توان به نمایش هشدار رجوع کرد.
یکی از قابلیت های پیشرفته این سیتسم استفاده از چند VDU برای نمایش اطلاعات فرایند و صفحه کلیدهایشان برای انتخاب نوع تصویر می باشد. این وسایل می توانند باکامپیوترهای موجود در شبکه ارتباط داشته باشند. کامپیوترها به یک باس مرکزی متصل هستند و از طریق اطلاعات کل فرایند رامنتقل می کند. یک قابلیت مهم دیگر این سیستم طراحی اتاق کنترل بدون در نظر گرفتن اندازه کل فرایند است. این مسئله در جایی اهمیت خود را نشان می دهدکه فرایند به تدریج و به مرور زمان تکمیل گردد. چرا که مقدار اطلاعات که نمایش داده می شود، فقط به تعداد کامپیوترهای غیر متمرکز که مورد استفاده قرار می گیرند، بستگی دارد. بنابراین احتیاج به تغییر سیستم نداریم. برای هر کدام از کامپیوترهای موجود می توان یک کامپیوتر به عنوان افزونه در نظر گرفت تا قابلیت اطمینان افزایش یابد.
اجزا سخت افزار سیستم POS عبارتند از:
·رابط برای اتصال به شاهراه ارتباطی دوگانه (دوبل)
·سرویس دهنده[11] و وسایل جانبی (چاپگر، صفحه کلید، کامپیوتر و ….)
·شبکه استفاده شده در این سیستم Ethernet می باشد. این شبکه معمولا دارای افزونگی است.
به وسیله شبکه LAN چندین واحد پردازشگر با صفحه کلیدها، چاپگرها، و … می توانند با هم در ارتباط باشند. ارتباط با شاهراه ارتباطی دوگانه به وسیله مدولهای رابط که هوشمند هستند انجام می گیرد. بدین وسیله انتقال اطلاعات در مسیر سیستم کنترل به pos و بالعکس، از مسیر pos به سیستم کنترل جریان می یابد. واحد پردازنده مرکزی یک کامپیوتر پر قدرت 32 پیتی با حافظه زیاد است.
تجهیزات کنترل و ابزار دقیق[12]
ایستگاه ها از مجموعه مدولهایی که وظیفه ارتباط سیگنالها، کنترل دیجیتال و آنالوگ و همچنین نظارت بر ارتباطات بین مدولها و تشخیص عیب را بر عهده دارند، تشکیل شده اند.
شکل 4- ساختار یک ایستگاه با مدلهای مختلف
شاهراه ارتباطی به طریق دو خط مجزا و ایزوله وارد ایستگاه می شود. یک مدول تزویج[13] رابطه مخابراتی بین شاهراه ارتباطی و باس ایستگاه[14] را فراهم می سازد. خطوط ارتباطی برای قابلیت اطمینان بیشتر دارای ساختار دوتایی (دوکاناله) هستند. جریان اطلاعات در داخل ایستگاه به وسیله کنترل کننده باس ایستگاه که کاملا خودکار و مجزا از شاهراه کار می کند، تنظیم و کنترل می شود. بنابراین عملکرد مستقل یک ایستگاه نیز امکان پذیر است. ایستگاه ها دارای خواص زیر هستند:
·ساختار مدولور
·در جاهایی که سیستم کنترل باید از لحاظ حجم کار محدود باشد، توابع کنترلی در یک ایستگاه قرار می گیرند.
·امکان ارتباط هر نقطه اطلاعاتی را هر نقطه دیگر در سیستم از طریق شاهراه ارتباطی وجود دارد.
·برحسب کاربرد (اندازه گیری آنالوگ یا دیجیتال) می توان مدول ها را در ایستگاه های مختلف توزیع نمود.
رابطهای سیگنال های ورودی به سیستم که کار اتصال فرآیند به باس سیستم و همچنین تبدیل سیگنال ها را به عهده دارند. همانند مدولهای ورودی سیگنال، مدولهائی برای خروج سیگنالها نیز موجود می باشد که سیگنال روی باس را به سیگنال ولتاژ یا شدت جریان تبدیل می کند.
این مدول ها برای سیگنال های آنالوگ با جریان صفر یا 4 تا mA20، ولتاژ 0 تا 10 ولت، ترمومترهای مقاومتی و ترموکوپل ها مورد استفاده قرار می گیرند.
مدولهای ورودی آنالوگ دارای قابلیت های زیر هستند:
1- منبع تغذیه برای ترانسمتیوها
2- ایزوله بودن ونداشتن تداخل با سیستم
3- آزمایش سیگنال برای بررسی خارج از محدوده بودن[15]
4- دامنه عملکرد از %50 تا %150 دامنه اندازه گیری
5- خطی کردن منحنی مشخصه RTD و ترموکوپلها
6- نظارت و اعلام حدود مقدار فرایند تا 4 حد، روی یک مقدار اندازه گیری (خیلی کم، کم، زیاد، خیلی زیاد)[16]
7- تصحیح اندازه گیری وبی سیالوت[17] و سطح[18] (مانند جذرگیری…)
8- فیلتر کردن مقدرا اندازه گیری با خاصیت حذف اغتشاش ولتاژ برای فرکانس 50Hz و هارمونیکهای آن.
9- به عنوان یک انتخاب، مدول های ورودی می توانند با فیلتر غیر خطی تطبیقی مجهز شوند که برای سیگنال های فرایند با اغتشاشات زیاد، بهبودی عالی در کیفیت تنظیم کننده ها بوجود آورد.
10- فیلتر کردن به وسیله فیلتر درجه 1 (تمامی این فیلترها به صورت نرم افزارای روی مدولها نصب می شوند)
شکل 5- ساختار عملیاتی
مدول های ورودی دیجیتال برای سوئیچ های دیجیتال با اتصال دو سیمه و برای سیگنال 24 ولت مستقیم در دسترس هستند. این مدول ها دارای قابلیت ها و خواص زیر هستند:
- منبع تغذیه برای اتصال کنتاکتها[19]
- فیلتر کردن ارتعاشات قطع و وصل شدن کنتاکت
- نظارت بر قطع سیم ارتباط با کنتاکت
- نظارت بر قطع شدن تغذیه
- نظارت بر اتصال کوتاه به بدنه
- صفر شدن خروجی وقتی ورودی دیجیتال اشکال داشته باشد.
- نظارت بر علامت انتقال وقتی که ورودی دیجیتال اشکال داشته باشد.
شکل 6- ساختار و عملکرد مدول ورودی باتری
این مدول سیگنال موجود بر روی باس ایستگاه را به سیگنال لازم برای عملکرد روی رله ها و لامپها تولید می کند و خروجی آن 48- یا 24+ است.
شکل 7- ساختار کلی مدول کنترل گروهی
1- حافظه برای مقادیر ورودی و خروجی
2- حافظه برای بلوک های عملیاتی
3- حافظه برای برنامه کاربر
برنامه کاربر با استفاده از بلوک های عملیاتی (FB[20]) از مقادیر ورودی استفاده کرده و مقادیر خروجی را تهیه می کند. مقادیر ورودی/ خروجی از طریق حافظه ورودی و خروجی با سیستم انتقال اطلاعات در ارتباط است. بر روی هر سلول کنترل قابل برنامهریزی یک برنامه تشخیص عیب اتوماتیکی فعال وجود دارد. که به عنوان یک برنامه پشتیبان، صحت کار ریزپردازنده و محتویات حافظه را نظارت می نماید. حافظه ها معمولا EEPROM هستند که در صورت قطع برق نیز محتوایشان ثابت می ماند.
شکل 8- بلوک های عملیاتی کنترل آنالوگ و باینری
در کنار این توابع اصلی مقداری توابع پیچیده تر وجود دارد. این توابع برای کاربردهای نیروگاهی تهیه شده اند که به عنوان مثال می توان به توابع کنترل محرک و محاسبات آنتالپی اشاره نمود.
مدول کنترل محرک: این مدول در اولین سطح سیتسم کنترل برای هدایت واحد نیروگاه استفاده می شود. این کنترل کننده به وسیله اتصال کابلهای مختلف به Switch gears وصل گردیده و از طرف دیگر به باس متصل است.
این سیستم نرم افزاری را ارائه کرده است که به کمک سخت افزار، سیستم کار راهاندازی و خواباندن توربین ژنراتور را به صورت مطمئن و همچنین بهره برداری بهینه از توربین و ژنراتور در زیر بار را انجام می دهد.
3-رابطهای استاندارد
رابطهای قابل برنامه ریزی و هوشمند هستند که امکان اتصال، کامپیوتر یا اجزاء خارجی دیگر را به شاهراه ارتباطی فراهم می آورند. این مدولهای ارتباطی موارد زیر را برآورده می سازند.
- دسترسی به اطلاعات فرایند
- دسترسی به اطلاعات بدون تداخل و اغتشاش
- قابلیت راه اندازی اتوماتیک مدول های ارتباطی بعد از قطع برق و وصل دوباره آن
رابطها با استانداردهای زیر تهیه و طراحی شده اند:
- رابط سریال RS232 , RS422 بر طبق استاندارد IEC با پروتکل ارتباطی مطابق استاندارد DIN 19244
- رابط Ethernet 802.3 بر طبق استاندارد IEC با پروتکل ارتباطی Decnet Application .
شکل 9- رابط استاندارد
4-سیستم انتقال اطلاعات
سیتسم انتقال اطلاعات شامل دو مسیر اطلاعات مختلف است:
1-شاهراه ارتباطی: شاهراه ارتباطی دارای یک ساختار دو کاناله است و به گونه ای طراحی شده است که بتواند هر نوع اغتشاشات را حذف کند. برای بال بردن درجه اطیمینان دو کانال A و B قابل تعویض با یکدیگر می باشند و حالت پشتیبانی همدیگر را دارند. برای هر کانال شاهراه ارتباطی یک ایستگاه اصلی[21] وجود دارد و به هر ایتسگاه اصلی تا 8 عدد شاهراه ارتباطی متصل می شود. درحقیقت این 8 کانال با همدیگر یک کانال را تشکیل می دهند. این کانال ها با الگوی ستاره قرار می گیرند. (شکل 10) هر اطلاعات به طور خودکار روی تمام کانال ها پخش می شود. از دید مخابره اطلاعات، سیستم به صورت یک خط واحد می تواند در نظر گرفته شود. هر خط شاهراه ارتباطی از یک جفت کابل از نوع Twin axial شیلد دار تشکیل شده است. این کابلها مصونیت میسر را در مقابل تداخل جزئیات القایی بسیار بالا می برند. و هر خط شاهراه ارتباطی این کابل تا 1.5 کیلومتر می تواند طول داشته باشد. برای ساختهای بیشتر می توان از کابل نوری استفاده کرد.
| دسته بندی | پزشکی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 17 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 27 |
فهرست مطالب
صفحه
عنوان
1
مقدمه و بیان مسئله
تاریخچه و بازنگری منابع
روش تحقیق
فرم اطلاعاتی
نتایج
بحث و نتیجه گیری
جداول و نمودارها
منابع
چکیده:
هدف از این تحقیق بررسی عوامل مساعدکننده عفونتهای التهابی لگن می باشد.
این بیماری یکی از شایعترین بیماریهای سنین باروری و فعال از نظر جنسی
است که بعلت عوارض آن که شامل درد مزمن لگنی، حاملگی خارج رحمی،
نازایی و حتی مرگ و میر می باشد و هزینه های درمان آن باید با تأکید بر
شناسایی عوامل خطر و افراد در معرض، با آموزش مراقبت های لازم از وقوع
آن پیشگیری نماییم. این مطالعه به روش توصیفی جهت بررسی فاکتورهای
PID در زنان مبتلا که از خرداد 82 لغایت آذر 83 به بیمارستان بوعلی مراجعه
کرده بودند، انجام شد. متغیرهای مربوط به سن، رفتارهای جنسی بیمار،
وضعیت تأهل، رفتارهای جنسی هر بیمار، عوامل شایع STD، سایر ریسک
فاکتورهای شناخته شده PID و روش جلوگیری از بارداری در رفم اطلاعات
ثبت و درصد هریک تعیین گردید.
نتایج و یافته ها
به شرح زیر است:
-بیشترین درصد بیماران در گروه سنی زیر 25 سال قرار داشتند (32%) به
طوریکه جذابترین آنان 17 سال داشت.
29 بیمار (58%) در سن 16 سال اولین نزدیکی جنسی را تجربه کردند.
20 بیمار (40%) 3 بار در هفته نزدیکی و 11 نفر (22%) آنان در پریود قبلی
نزدیکی داشتند.
40 بیمار (80%) متاهل و 4 نفر (8%) مولتی پارتز بودند.
-هیچیک از کاندوم استفاده نمی کردند. بیشنرین روش مورد استفاده، برای
جلوگیری روش Withdrawl بود.
-13 نفر (26%) سابقه قبلی PID و 7 بیمار (14%) سابقه معرف سیگار داشتند.
-کشت اندوسرویکس از نظر نیرویاگوز و سرولوژی کلامیدیاتراکوماتیس در
همه موارد منفی بود.
-شایعترین ریسک فاکتور نزدیکی در سن 26 سال و کمترین عامل PID به
دنبال کورتاژ تشخیص یا درمانی و رفتار جنسی همسران بیماران بوده است.
-یک مورد آپسه لوله یا تخمدانی وجود داشت که بیمار حدود 6 سال قبل TL
شده بود.
:ABSTRACT
The object of this study was evaluation of predistions factors of pelvic
Intlammatory Disease (PID). PID is one of the most Common discase in
regsoductive sexually active women that because of improduct sequelac, it
is betten of identify risk factotrs and high risk woman for emp[hasizing
preventive medicine and education in the care of palients.
This study was a descroptive study on women with PID othecuding to
BouAli Hospital. From so questionare, Precentage of each factor determend.
Findings are:
-16 ratients (32%) were 25 years old. The youngest one eas 17 years old.
29 patients exyenenced the first coitno before 16v years old.
-Frequency at cortuuo times in a week was 40% (20 patients)
-(22%) 11 patients have been coited in last menstiral period.
-The mojouly (80%) were marrird are 8% (4 patients) were multigartrers.
-The most common method of contragets was withoutt and no one used
condom.
-Previous hostory of PID in 13 patient (26%), Cigarette Smoking in 8
patients (14%) and Ialroqeu PFD in 6 patients (12%)
-Cultures of N.Gonorrhes and Sewrologuine studies of C.Trachomatis were
negative.
-The most Common risk facts was first coitus before 16 years old and the
learn one was iatrogenic PID and sexual behavior of parmer.
-One patient with tuboovanan abscess and past history of TL 6 years ago.
مقدمه و بیان مسئله
بیماری التهابی لگن (PID) یکی از جدی ترین عفونتهایی است که امروزه زنان
با آن مواجهند. زنان درمان نشده یا آنهایی که بطور کامل درمان نشده اند
ممکن است دچار عوارض تهدید کننده حیات شوند و حتی زنانی که کاملاً
درمان می شود در ریسک بالاتری برای عوارض بالقوه جدی ناشی از بیماری
می باشند. PID شامل طیفی از بیماریها است که اشاره به عفونت دستگاه
ژنیتال فوقانی دارد بعبارتی ابتلا سروکیس و سپس رحم، لوله های فالوپ و
ساختمانهای مجاور را درگیر می کند. بعبارتی دیگر PID یک سندروم کلینیکی
حاد است که اغلب با گسترش صعودی میکروارگانیسم از واژن و
اندوسرویکس به اندومتریوم، لوله های فالوپ و ساختمانهای مجاور همراه
است.
از آنجا که بیماریهای منتقله از طریق جنسی (STDs) در حال حاضر به طور
اپیدمیک در کشورهای ایالات متحده گزارش میشوند، PID حاد شایعترین و
مهمترین عارضه این دسته از بیماریهاست. طبق گزارشات از نیمه 1960 بروز
عفونت های ناشی از نایریاگنوره و کلامیدیا تنراکوماتیس بیشتر از دو میلیون
و چهار میلین مورد در سال بوده است. Bell، Holmes تخمین زدند که سالیانه
یک میلیون زن برای سانپژیت حاد در ایالات متحده تحت درمان قرار می گیرند.
حدود 103×300-250 زن در سال با تشخیص سانپژیت حاد یا ة’ بستری می
شوند. حدود دو و نیم میلیون ویزیت پزبشک و حدود صد و پنجاه هزار عمل
جراحی برای عوارض ناشی از PID در سال انجام یمگردد که این خود باعث
تقبل هزینه های مستقیم و غیرمستقیم PID و عوارض آن در حدود چهار
میلیون دلار در دهه اخیر در ایالات متحده شده است.
با توجه به اینکه PID حاد سالیانه در حدود %2-1 زنان جوان فعال از نظر
جنسی را درگیر می کند، و موربیدیتی حاصل از آن بیشتر از هر نوع عفونت
دیگر در این گروه سنی است. لذا PID به عنوان شایعترین عفونت جدی در
زنان 25-16 ساله درنظر گرفته یم شود.
در طی بارداری، بعد از منوپاز قبل از منارک و در زنان مجرد نادر است. اگر
در این گروهها PID رخ دهد اغلب ثانویه به انتشار کانونهای عفونی داخلی
شکمی مثل آبسه اپاندیکولر پاره شده می باشد.
PID معمولاً توسط میکروارگانیسمهای منتقله از طریق جنسی شامل
نایسریاگنوره و کلامیدیا تراکوماتیس ایجاد می شود اما موارد زیادی از بیمایر
ناشی از عفونتهای پلی میکروبیال است که از واژن و اندوسرویکس صعود
کرده و مخاط اندومتر و لوله های فالوپ را درگیر میکند و باین ترتیب باعث
آسیب و صدمات عملکردی لوله، درگیری و ساختمانهای داخل صفاقی مجاور،
چسبندگی های اطراف لوله ای و آبسه لوله ای تخمدانی می گردد که می تواند
بطئر کامل ساختمان و عملکرد طبیعی لوله را مختل کند.
در کل PID حاد غیر سلی را می توان به دو دسته بزرگ گنوکوکال و
غیرگنوکال، بسته به جدار غری ینیریا گنوره از اندوسرویکس تقسیم کرد.
بعباراتی PID یا بعلت عوامل شایع شامل پینیریاگوزه و کلامدیا تراکومایستن
مثل در از 5% از موارد در ایالات متحده و یا بوسیله فلور نرمال
سرویکوواژینال ایجاد می شود. بنابراین کشت دستگاه ژنیتال تحتانی دقیقاً
ارگانیسمهای حاضر در عفونت دستگاه تناسلی فوقانی را منعکس نمی کند و
الگوی کشتهای مایع بریتونئال حاصل از کلروسنتز با فلوردستگاه تناسلی
تحتانی، نتایج حاصل را کم ارزش می نماید. ارگانیسمهای دستگاه تناسلی
فوقانی احتمالاً ارگانیسمهای عامل بیماریند. اما جداسازی و تعیین آنها مشکل
است، چون احتمال آلودگی با فلور دستگاه تناسلی تحتانی وجود دارد. با این
وجود کشت اندوتریکال مخصوصاً برای کلامیدیا تراکومایتس و کشت
سرویکال برای سیریاگنوره و ارزیابی سرویکال برای کلامدیا تراکوماتیس
ممکن است مفید باشند از نایسریاگنوره وجود دارد. در گروه دوره سنین
جوانی و بلوغ، کلامیدیا ممکن است شایعتر باشد. گونه های متعددی از
باکتریهای هوازی – بیهوازی بطور نرمال در دستگاه تناسلی تحتانی زنان فاقد
علامت وجود دارند که در زمان PID در حضور یا عدم حضور ارگانیسمهای
منتقله از طریق جنسی در دستگاه تناسلی فوقانی یافت می شود. PID ممکن
است بطور خاص هوازی، بیهوازی یا یک عفونت مخلوط هوازی – بیهوازی
باشد در 3/2 بیماران عوامل بیهواطزی یافت می شوند. باکتریهای هوازی عامل
PID، شامل گروه انتروباکتریاسه بویژه ECOli، گونه های استافیلوکک و
استروپوکک شامل انتروکوکسی می باشد و باکتریهای بیهوازی عامل PID،
شامل پپتوکک ها، پپتواسترپتوکک اتوپوکک های بیهوازی و گونه های
Prevotella یا گونه های باکتروئیدها هستند.
تعیین ارگانیسمهای عامل عفونت تنها بوسیله کشت مستقیم از محل صورت
میگیرد که برای این امر می توان کشت را از اگزورای لوله ای، بیوپسی لوله یا
از مایع کلدوساک در زمان لاپاروسکی یا لاپاراتومی تهیه کرد. مطالعات ارتباط
حدود %50 بین کشت اندوسرویکال و کشت لوله ای را نشان داده اند. حضور
نیریاگنوره معمولاً بعنوان یک فاکتور مهم عامل بیمایر درنظر گرفته می شوند.
اما بهرحال گنوره اند و سرویکال ضرورتاً به ماهیت پاتولوژنیک آن در همه
موارد اشاره نمی کند.
کشت های مستقیم لوله فالوپ ثابت کرده اند عفونتهای لولهای اغلب پلی
میکروبیال هستند. نوع و تعداد گونه ها متفاوت بوده و وابسته به مرحله
بیماری است بعنوان مثال گنوره اغلب در طی 48-24 ساعت اول بیماری کشت
می شود و در مراحل دیررسی یافت نمی شود. بطور مشابه ارگانیسمهای
متعدد بطور دیررس کشت می شوند و باکتریهای بیهوازی مانند Prevotella،
باکتروئیدها، پپتوکک ها و گونه های پپتواستروپوکک در این موارد غالب اند.
کلامدیاتراکومایتس به تنهایی ایجاد یک نرم خفیف سانپژیت با شروع بی سر و
صدا میکند. برخلاف گنوره، کلامدیا می تواند در لوله های فالوپ برای ماهها یا
سالها بعد از کلونیزاسیون اولیه، در دستگاه تناسلی فوقانی بماند. Svensson و
همکاران دریافتند که زنان با عفونت کلامدیاتراتکوتاتیس در لاپاروسکی جدی
ترین درگیری فالوپ را داشتند که احتمالاً به دلیل ماهیت کلینیکی آرام و خفیف
بودن علایم بیماری می باشد که منجر به تشخیص تأخیری شده و بنابراین
درمان به تأخیر افتاده یا انجام نمی گیرد.
دو عارضه عمده PID حاد که نازائی لوله ای و حاملگی خارجی رحمی (EP)
می باشد قویاً در ارتباط با عفونت کلامدیایی قبلی منجر شونده به چسبندگی
های داخل و اطراف لوله یا است.
فاسریاگنوره یک دیپلرکگ گرم منفی با رشد سریع (چرخه رشد حدود 40-20
دقیقه) می باشد که منجر به افزایش تعداد ارگانیسمها در اندومتریوم یا لوله
فالوپ می گردد که این خود باعث پاسخ التهابی شدید و سریع بوسیله دفاع
میزبان می شود که نتیجه نهایی آن تجمع گلبول های سفید و محصولات
التهابی آنهاست. مهاجرت این مخلوط لکوسیتیک و باکتریال در فالوپ به
تخمدان و حفره پیتونئال و بازگشت به سرویکس و واژن باعث ایجاد نشانه
هایی می شود که پاتوگنومونیک PID است. در مقابل کلامیدیا تراکوماتیس یک
ارگانیسم داخل سلولی با رشد کند می باشد. چرخه رشد کلامدیا حدود 72-48
ساعت است بنابراین هفته های متعدد تا ماهها برای رشد آن نیاز است تا به
تعداد کافی برای ایجاد نشانه های حاد بیماری برسد و بعلت رشد کند آن پاسخ
التهابی سریع و شدیدی ایجاد نمی گردد که این خود توضیحی برای ماهیت کند
و بی سر و صدای نشانه ای عفونت کلامدیا می باشد. بعلت چرخه رشد داخل
سلولی کلامدیا آزادسازی واسطه های عفونی با پارگی سلولی اتفاق می افتد و
این مکانیسم اصلی است که بوسیله آن کلامیدیا تراکوماتیس موجب بیماری در
عفونتهای لگنی حاد می شود و تخریب بافتی وئسیع زمینه یا را فراهم می کند
تا رشد باکتریهای هوازی بیهوازی بطور ثانویه تسریع گردد. در حقیقت بافت
نکروتیک محیط رشد عالی برای سایر ارگانیسمها را فراهم می نماید و آسیب
اپی تلیال باعث شکست مکانیسم های دفاعی سطحی میشود. بنابراین رژیمهای
درمانی PID بدون پوشش مناسب کلامیدیا منجر به افزایش بروز عوارض
طولانی مدت مانند آبسه ها و دردهای مزمن لگنی و افزایش مداخلات جراحی
می گردد. باین ترتیب درمان PID های شامل پوشش کلامدیا نیز هست هرچند
که کلامدیا علت علائم و نشانه های حاد بیماریذ نباشد.
| دسته بندی | اقتصاد |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 589 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 130 |
فصل اول :
کلیات تحقیق
مقدمه :
دنیایی که در آن زندگی می کنیم شاهد تحولات شگرفی است . سرعت این تحولات روز به روز بیشتر می شود به طوری که به هیچ وجه با گذشته های دور قابل قیاس نیست . اگر بخواهیم آمادگی همراهی و توان لازم برای همگامی با این تحولات داشته باشیم به ناچار باید اطلاعات ، دانش ، ابزارها و توانمندی های مناسب و ضروری را در خود ایجاد و شکوفا کنیم . در این میان هم مدیر علاوه بر توانایی های فنی نیاز به داشتن مهارت هایی در برقراری ارتباط مؤثر با دیگران را باید لازمه ی کار خود قرار دهد چون کار مدیر دستیابی و رسیدن به اهداف سازمانی است حال برای رسیدن به این اهداف سازمانی از مهارتهای ارتباطی که بنحوی برطرف مورد نظر خود بتواند نفوذ پیدا کند باید استفاده کند . هر روز که می گذرد همه ما چه به عنوان یک فرد ، مدیر ، سازمان و شرکت در محدودة گسترده تر و پیچیده تری از ارتباط با دیگران قرار می گیریم .
مهارت ایجاد ارتباط مؤثر و کارآمد یکی از مهمترین مهارت های لازم برای هر مدیر به شمار می رود زیرا موفقیت یک مدیر بیش از آنکه به تواناییهای تکنیکی اش مربوط باشد به توانایی او در برقراری ارتباط مؤثر با دیگران بستگی دارد نتایج تحقیقی که توسط نشریه Fortune بر روی 200 مدیر از شش شرکت انجام شده حاکی از آن بوده که بزرگترین عامل شکست مدیران ، ضعف مهارت های ارتباطی آنان بوده است . ( Ertel , 1999 , 23 )
یکی از مهمترین مهارت های ارتباطی ، مهارت در مذاکره1 است[1] ، مذاکره یعنی راه نفوذ در دیگران به منظور مبادله ی افکار یا اشیاء مادی است، مذاکره مهم ترین و رایج ترین وسیله برقراری ارتباط بین انسان هاست . و چون تمام نیازها ، ادامه زندگی ، امنیت ، آسایش زندگی ، رفاه اقتصادی ، افزایش آگاهی ، بالابردن سطح زندگی و پیشرفته ترین سطح این است که ، با دیگران برای تأمین نیازهای خود به توافق برسند.
روابط به دلیل وجود اهداف مشترک وجود دارد ، و بر این دلالت دارد که ابزار دستیابی به این اهداف توسط طرف های در حال مذاکره تقسیم می شوند ، بنا بر این فرآیند مذاکره خریدار و فروشنده به طور همزمان با عناصر همکاری و تعارض روبرو می شوند . همکاری ،اهداف متقابل و فردی را تأمین می کند در حالی که تعارض محیط رقابتی را برای دو طرف فراهم می کند برای اطمینان از این که این توافق از نفع شخصی شان حمایت می کند . ( wimsaatt and Gassenheimer , 1996 , 21 )
برای حداقل کردن این تعارض و برای رسیدن به راه حل های مصالحه ، استفاده و کاربرد
مهارت های مذاکره و انتخاب تاکتیک های مناسب مفید است .
یکی از نقش های مدیر از نظر مینتز برگ نقش مذاکره کننده است.(رضائیان1380، 19)
یکی از عوامل اساسی و بسیار مهم بر موفقیت و پیشرفت شرکت ها برخورداری مدیران این سازمان ها از مهارت ها و فنون مذاکره می باشد که این خود یک عامل بسیار مهم در موفقیت و انجام مذاکرات و عقد قراردادها می باشد پس یکی از توانمندی های مهارتهایی که برای مدیر لازم است فراگیری و کسب مهارت مذاکره است .
تعریف موضوع تحقیق:
در دنیای امروز ، دگرگونی هایی بسیار زیاد همراه با گسترش رقابت درزمینه های متنوع ، بویژه در بازارها مشاهده می شود بازاریابی از محدوده ی تولید ، قیمت گذاری ، شناسایی بازار و توزیع کالا فراتر رفتند و شرکت ها مجبور به ایجاد تماس و ارتباط با خریداران بالقوه و بالفعل می نماید با توجه به تغییر در زمینه مفهوم بازاریابی که از کسب سود از طریق افزایش فروش برمبنای تولید به کسب سود از طریق ارضای نیاز خریداران بر مبنای خریدار و مصرف کننده تغییر جهت داده خواه ناخواه مصرف کننده و خریدار که در این مفهوم فرصت مشارکت پیدا نموده است به آنان نیز حق تصمیم گیری مربوط به کارشان داده شده است دراین جا اهمیت مذاکره بیش از هر زمانی دیگر روشن دیده شده است و هر چه افراد بیشتری در تصمیم گیری ها مشارکت داشته باشند احتمال عدم توافقها نیز بیشتر خواهد شد با توجه به این موارد آشنایی مدیر و بازاریاب با مهارت های اساسی مذاکره امروزه از اهمیت خاصی برخوردار شده است . آشنایی و نهایتاٌ سلطه به اصول و مهارت هایی در مذاکره مدیران را به این توان مجهز می کند که در جریان ارتباطات با دیگران از پایین ترین و ابتدایی ترین مذاکرات تا بالاترین حد خودش یعنی مذاکرات بین المللی با طرف های مذاکره به نحوی مذاکره کنند که توافق حاصل از مذاکرات معقول ، منطقی و در بیشتر مواقع به نفع خود باشد .
بنابراین مساله اصلی تحقیق به صورت زیر تعریف می گردد:
رابطه بین مهارت مذاکره مدیران بازرگانی با فروش شرکتهای کاشی و سرامیک چگونه است؟
تاریخچه و سابقه موضوع تحقیق :
با بررسی تحقیقات انجام شده در داخل کشور که از طریق مطالعه پایان نامه ها در کتابخانه ها و مرکز اسناد و مدارک و بررسی پایان نامه های خارجی که از طریق سایت UMI انجام گرفت , سابقه ای از انجام پروژه ای مرتبط با موضوع وجود ندارد.
فقط تحقیقی در سطح بین الملل توسط رون آندریا که طی سال 2005 مهارت مذاکره در فروش را مورد بررسی قرار داده که هدف از این تحقیق شناسایی راه حل هایی جهت اجرای مذاکرات فروش بود در این تحقیق 2000فروشنده به طور یکسان از 500 شرکت ثروتمند از همه صنایع را مورد بررسی فرار دا د.و محققانی دیگر نظیر تونی مانینگ و باب ربرتسون بروی مهارت مذاکره و نفوذ در دو بخش طی سال 2003 و پولینس و دیگران که در مورد تفاوت های فردی و انگیزش در استفاده از مهارت های مذاکره در سال 2000 را مورد تحقیق قرار داده اند.
اهمیت و ضرورت تحقیق :
مذاکره امروزه یکی از با اهمیت ترین و مهمترین کار هر مدیر به حساب می آید . هر مدیر خواه ناخواه مرتبط با افراد زیر دست و مافوق و کلیه افرادی که به نحوی با سازمان مرتبط در تماس اند برخورد دارد این ارتباط خود نشان دهنده مذاکره است یعنی این ارتباطات به همین جا ختم نمی شود . بلکه وقتی این ارتباطات از مرزهای سیاسی کشورها می گذرد رابطه پیچیده تری تحت عنوان روابط خارجی پیش می آید که این نوع ویژه ای از مذاکرات و توانمندی های فوق العاده ای را طلب می کند این فرآیند امروزه با سرعت و تنوع و پیچیدگی خاص خودش به پیش می رود که این یک حقیقت غیر قابل انکار و قطعی به شمار می آید عدم تسلط به اصول فوق باعث خواهد شد که ، علاوه بر منافع فرد سازمانی ، منافع کلان و ملی نیز در معرض تضییع و خطر قرار می گیرد . بنا بر این برای حفظ منافع خرد و کلان و تقویت فرهنگ مذاکراتی باید به نحو شایسته ای اقدام مثبت و سریعی در این زمینه ایجاد ، توسعه و تقویت این عامل انجام گیرد با این وجود در ایران بسیاری از مدیران روش درست انجام کار مذاکره را نمی دانند هر چند این افراد جهت انجام امور تجاری خود دائماٌ در حال مذاکره اند ، لیکن حرف انجام عملی دلیل بر آن نمی شود که آن عمل درست انجام شود ، مذاکره هم احتیاج به دانش و مهارت خاص خود دارد که مدیران ما بایستی با این مهارت ها آشنایی پیدا کنند و آن را به خوبی فراگیرند و از جنبه علمی آنر ا بیاموزند با برخورداری از مهارت در مذاکره بدون اتلاف وقت و انرژی و منابع به راحتی می توانند از نقطه نظرات هم مطلع شوند و به خوبی از این مذاکرات سود ببرند .
از ضروریات این تحقیق آن است که با توجه به جنبه رقابتی شدن امروزه شرکت ها,انتصاب مدیرانی که بتوانند فروش شرکت را بالا ببرنداز اهمیت بالایی برخوردار است.
اهداف تحقیق :
مذاکره یکی از کارهای روزمره یک مدیر به حساب می آید برای جلوگیری از اتلاف وقت و نتیجه داشتن این مذاکرات چه خوب است که مدیران ما از دانش و مهارت مذاکره1 بهره گیرند تا به نتایج اصولی برسند.
هدف اصلی از این تحقیق عبارت است از :
ارزیابی تاثیر مهارت مذاکره مدیران بازرگانی با فروش شرکت در صنعت کاشی و سرامیک است.
چهارچوب نظری تحقیق :
برنامه ریزی ,هدایت و تحلیل نتایج مذاکرات تجاری ,عناصر کلیدی تجارت موفقیت آمیز است .
بهبود مهارتهای مذاکرات تجاری یک وظیفه مشکل ,با ارزش و اغلب از نظر شخصی چالش بر انگیز است . این پدیده ای خارق العاده است که مذاکرات می تواند شامل بعد وسیعی از موضوعات پیمانی ,تجاری و مالی باشد ,در بسیاری از موارد مذاکرات بسیار پیچیده تر می شوند .
سرعت تجارت افزایش یافته است فشارشدید را بر آن افرادی که در جستجوی مذاکره هستند که می خواهند امتازات بهتری از مذاکره را بدست آورند,قرار می دهند. کاربرد مهارت های مذاکره وقتی به درستی انجام شود فعالیت حرفه ای می شود.(Ashcroft,2004,229)
بیشتر فروش های تجارت با تجارت مستلزم مهارت های مذاکره است . (katler,2000,638)
تعاریف زیادی از مذاکره وجود دارد:
فارینتون و واترز مذاکره را :
فرایند حل اختلاف عقیده هایی که در معاملات پیمانی بین خریدار و فروشنده بوخود می آید.که در این تعریف مختصر از مذاکره نیاز برای فرآیند را تاکید می کند . (Ashcroft.2004,230)
فیشر و دیگران می گویند که مذاکره وسیله ای اساسی در بدست آوردن این است که شما از دیگران چه می خواهید.pullins & etal,2000,467))
مذاکره فرآیند ، تصمیم گیری توافقی بین افراد به هم وابسته و با توجیحات متفاوت است و یا می توان گفت مذاکره فرآیندی است که دو یا چند نفر یا گروه دارای هدف های مشترک و متضاد ، طرح های پیشنهادی خود را بیان می کنند و شرایط خاص خود را مورد بحث قرار می دهند تا احتمالاٌ به توافق برسند به عبارت دیگر مذاکره در صورتی مشترک است که طرفین ترجیحات متفاوتی داشته باشند . مذاکره به معنی گفتگو ، بحث یا چانه زنی جهت دستیابی به توافقی در معاملات بازرگانی می باشد که شامل مراحل برنامه ریزی ، ارزیابی و در مرور و تجزیه و تحلیل می باشد از این رو می توان گفت که مذاکره نوعی از ابزار ارتباطی بین دو طرف برای نیل به توافق پیرامون نیازها و نظرات متفاوت است .
ارکان اساسی مذاکره :
ارکان مذاکره از چهار عامل اساسی تشکیل می شود که عبارتند از 1- هدف مذاکره 2- روش های مذاکره 3- افراد و ویژگی ها و توانمندی های مذاکره 4- اطلاعات لازم جهت برگزاری مذاکرات موفقیت آمیز ( حسینی ، 1372 ، 200 )
مراحل اصلی در فرآیند مذاکره عبارتند از :
1- آمادگی1
2- ارائه پیشنهاد2
3- چانه زنی3
4- خاتمه دادن4
این مراحل در بعضی مذاکرات می تواند در مرحله دیگر تا حدی ادغام شود که آنها به عنوان مراحل مجزا قابل شناسایی نیستند . ( Daniels , 1998 , 57 )
مذاکره جنبه مهم فروش است درک فرایندهای درگیر در ایجاد رویاروی های موثر تر خریدار و فروشنده برای پیشرفت هم تئوری و هم عمل موثر است. pullins & etal,2000,466))
لی و دوبلر12 شرایط زیر را فهرست کرده اند که در آن مذاکره رویه مناسبی برای منعقد کردن فروش است :
1- هنگامی که عوامل بسیاری نه فقط بر روی قیمت بلکه بر کیفیت خدمت فراهم می شود .
2- وقتی که ریسک های تجاری به طور صحیح از پیش تعیین نمی شود .
3- وقتی که دوره ی بلند زمانی برای تولید اقلام خریداری شده مورد نیاز است .
4- وقتی که مکرراٌ در تولیدات به خاطر سفارشات در حال تغییر زیاد وقفه ایجاد شود . (katler,2000,638)
فرضیات تحقیق :
هر تحقیقی برگرفته از خلاقیت محقق و ابتکار آن به شمار می آید محقق در این رابطه به موضوعی می پردازد که در نوع خود تازه و نو است لذا محقق برای بررسی این پدیده که در ذهن او در قالب مسئله رخ می دهد اقدام به طرح فرضیه ای می نماید که از طریق اثبات یا رد فرضیه به صحت و سقم مسئله ایجاد شده پی می برد ، هیچ تحقیقی بنحوی انجام نمی گیرد مگر این که در فرضیاتی درست و سنجیده برخوردار باشد .
فرضیه اصلی : بین مهارت مذاکره مدیران بازرگانی با فروش شرکت رابطه وجود دارد .
روش تحقیق
نوع تحقیق بر اساس هدف : این تحقیق هدفش بهبود در مهارت های مدیر در انجام مذاکره می باشد که از نوع تحقیق کاربردی می باشد .
نوع تحقیق بر اساس ماهیت و روش :
این تحقیق از آن جهت که برای کسب اطلاع از وجود رابطه بین متغیرها صورت می گیرد از نوع تحقیق همبستگی است .
قلمرو تحقیق :
1-قلمرو مکانی
از عمده ترین نکات مورد توجه در یک تحقیق علمی تعیین حد و مرزهای مساله مورد تحقیق است ، در این راستا باید قبل از شروع تحقیق مساله مورد تحقیق را از جنبه های مختلف محدود نمود تا چهار چوب کمی روشن گردد و از اتلاف بیهوده وقت و منابع در مورد مطلبی که مربوط به تحقیق نمی باشد جلوگیری نمود ، بنابراین : به دلیل اینکه یکی از متغیرهای تحقیق رقم فروش می باشد و با توجه به این مطلب که سازمان ها رقم فروش واقعی خود را در اختیار مراجعین نمی گذارند لذا در صنعت مربوط در جمع آوری اطلاعات باید سعی شود کارخانجاتی انتخاب شوند که در بورس پذیرفته شده اند زیرا رقم فروش آنها در اسناد ارائه شده به بورس موجود و نسبت به سایر منابع قابل استنادتر است .
به دلیل اینکه در صنعت مربوط کاشی و سرامیک تعداد کارخانجات پذیرفته شده در بورس 9 عدد می باشد بدین دلیل نیاز به نمونه گیری نبوده و برای جمع آوری داده ها از روش سرشماری استفاده می شود .
2- قلمرو زمانی :
در این تحقیق سعی گردیده است که بررسی مهارت مذاکره مدیران با فروش شرکت را در شرکت های کاشی وسرامیک طی سال 83 را مورد مطالعه و بررسی قرار دهدو نتایج تحقیق با توجه به فعالیت آنها طی این دوره زمانی بدست آمده است .
ابزارهای گرد آوری اطلاعات:
در تحقیق حاضر جهت جمع آوری داده های مربوط به تحقیق از پرسشنامه لیکرت 4 تایی استفاده شده است.
روش تجزیه و تحلیل داده ها:
برای تجزیه و نحلیل داده ها از روش رگرسیون و همبستگی اسپیرمن و آزمون این ضریب و برای نرمال بودن داده ها از آزمون شاپیرو-ویلک استفاده شده است .
محدودیت های تحقیق:
الف : به دلیل مشغله کاری مدیران دسترسی به آنها به راحتی امکان پذیر نبود.
ب :به دلیل آگاهی مدیران نسبت به تکمیل پرسشنامه های تحقیقی و اهداف آن , برخی از آنها از پاسخگویی به پرسشنامه اجتناب می کردند که قانع کردن آنها جهت تکمیل پرسشنامه مستلزم وقت و توضیحات زیاد بود.
تعریف واژگان و اصطلاحات به کار رفته در تحقیق :
مهارت : توانایی به انجام رساندن علمی را گویند .
مذاکره : فرایند خل اختلاف عقیده هایی که در معاملات بین خریدار و فروشنده بوجود می آید.
( Ashcroft , 2004,230)
مهارت مذاکره: مهارت های اصلی مذاکره عبارتند از :
فروش : فرآیند شخصی یا غیر شخصی ، کمک کردن و یا متقاعد سازی مشتری پیش رو به خرید کالا .( H.Buskirk and D.Buskirk , 1992 , 4
فصل دوم :
ادبیات تحقیق
تعاریف مذاکره :
مذاکره تبادل ارتباط برای رسیدن به توافقی است وقتی که شما و طرف مقابل شما دارای منافعی هستید که بین شما مشترک است و در همان حال منافعی دارید که با یکدیگردر تضاد است.( فیشرو یوری ،1383 ، 20 )
مذاکره فرآیند تصمیم گیری توافقی بین افراد به هم وابسته و با ترجیحات متفاوت است . ( رضائیان ، 1382 ، 89 )
مذاکره فرآیندی است که دو یا چند نفر یا گروه دارای هدف های مشترک و متضاد ،طرح های پیشنهادی خود را بیان می کنند و شرایط خاص خود را مورد بحث قرار می دهند تا احتمالاٌ به توافق برسند . ( Hellriegel & etal , 1995 , 446 )
مذاکره : هنر رسیدن به تفاهم متقابل از طریق چانه زنی و بحث و استدلال بر سر مسائل اساسی است در حقیقت « فرآیند » جریان و یا برنامه ای است که یک خرید و فروش را به نتیجه می رساند0 (حسینی ، 1383 ، 29 )
مذاکره:به معنی گفتگو ، بحث یا چانه زنی جهت دستیابی به توافقی در معاملات بازرگانی می؛باشد ( رستمی ، 1382 ، 78 )
مذاکره : نوعی از ابزار ارتباطی میان 2 طرف برای نیل به توافق پیرامون نیازها و نظرات متفاوت است . ( رستمی ، 1382 ، 78 )
مذاکره : ضرورتاٌ هنر یافتن فنی است که هر دو طرف بتوانند از معامله آنچه را که می خواهند بدست آورند . ( H.Buskirk and D.Buskirk , 1992 , 324 )
مذاکره فرآیند حل اختلاف عقیده هایی که در معاملات بین خریدار و فروشنده بوجود می آید . ( Ashcroft , 2004,230)
مذاکره ، فرآیند مصالحه که در آن گروه ها با مجموعه اهداف و ارزشهای مختلف و برمبنای منافع شخصی متفاوت شان می باشند است . ( manning and Robertson , 2003 , 61 )
مذاکره : وسیله ای است که توسط آن افراد با علائق متفاوت می توانند در مورد اینکه چگونه بتوانند با افراد به سازش برسند ، به معنی دقیق کلمه به عنوان یک روش حل تعارض در نظر گرفته می شود . (manning and Robertson , 2003 , 61)
مذاکره : فیشر و دیگران می گویند : که مذاکره وسیله ای اساسی در بدست آوردن این است که شما از دیگران چه می خواهید . مذاکره ارتباطات پس و پیشی است که برای رسیدن به توافق طراحی شده است وقتی که شما و طرف دیگر دارای منافعی هستید که تقسیم شده است و دیگرانی که مخالف هستند . ( Pullins & etal , 2000 , 467 )
از نظر دیوید اسمیت1 مذاکره عبارت است از : روش تصمیم گیری که با ترکیب از منافع مشترک و متعارض اعضای گروه هایی که در تصمیم گیری شرکت کرده اند مشخص می شود ، اشتراک منافع منجر به این ضرورت می شود که هر دو طرف با هر تصمیمی موافقت کنند ، منافع متعارض مربوط به خصلت موضوعات اساسی است که نسبت به موقعیت غیرعادی است.(Wimsatt and Gassenheimer , 1995 , 20 )
مذاکره : فرآیندی است که حداقل 2 طرف برای رسیدن به توافق موضوعاتی که متقابلاٌ سودمند است تلاش می کنند . ( Gulbro and Herbing , 1996 , 17 )
مذاکره فرآیند رسیدن به تفاهم متقابل ، از طریق چانه زنی ، بحث و استدلال بر نکات اساسی است به عبارت دیگر مذاکره مجموعه کنش ها و واکنش های طرفین بر سر موضوعات مورد علاقه آنهاست و این مجموعه کنش ها و واکنش ها به مراتب بیشتر از یک مقایسه ساده بین پیشنهادها و پذیریش ها است . ( حسینی ،1376 ، 200 )
جهان به طور فزاینده ای در حال رقابتی شدن است به این معنی است که ایجاد محل رقابتی در این دنیا مهمتر است از هر چه خصوصیاتی که در جهان دارد استفاده کنید به این معنی که افزایش بازگشت تمام سرمایه ها با کارکردن به طور مؤثر و انجام بهترین معامله ای که می تواند انجام شود تا حداکثر مزیتی را برای شرکتتان تضمین کند این مستلزم رفتن به بازارها با محصول خوب ، با ویژگی هایی که بازار در زمان مناسب می خواهد ( یا توسط بازاریابی خوب ، می تواند متقاعد می شود )
مابقی ممکن است به شناسایی قیمت مناسب برای اینکه آن را برای مشتریان جذاب تر کند مهیا کند اما به نفع سازمان این مستلزم مذاکره مؤثر است به هر حال این داد و ستد تجاری مشکل واضحی از مذاکره است . ما به مهارت های مذاکره 1 اغلب هم در زندگی کاری و هم در بقیه زندگی مان نیاز داریم اگر چه به مهارت برای تمام شرایط نیاز داریم ولی اکثر ما چنین مهارت هایی را آموزش ندیده ایم در محیط تجاری معمولاٌ با دو زمینه در ارتباط هستیم .
نخست : عرصه تجاری خرید و فروش ، ما برای بسیاری از کالاهایی که می خریم و یا می فروشیم برای قیمت مذاکره می کنیم .
دوم : مربوط به روابط صنعتی است و خصوصاٌ مشکلات روابط صنعتی ، به هر حال انواع عرصه های دیگر هم وجود دارد که مهارت مذاکره مفید هستند علاوه بر قیمت های مذاکره شده در مورد کالاها ،همچنین دربارة تاریخ تحویل نیز مذاکره می کنیم ما در مورد زمان های جلسه مان مذاکره می کنیم وغیره ... ، بعضی وقت ها مذاکرات ، مذاکراتی رسمی و کامل هستند که هر دو طرف در آن می نشینند که موقعیت شان را از آغاز بشناسند . در زمان های دیگر مذاکرات می توانند نسبتاٌ رسمی باشند اما آنها با وجود این مذاکره هستند .
در اکثر مذاکرات هر دو طرف با مخفی نگه داشتن اطلاعات بر روی موقعیت و پایگاه اطلاعاتی شان مذاکره می کنند به این دلیل بعضی از مردم مذاکره را به عنوان فعالیت نادرست در نظر می گیرند به هر حال بایستی مذاکره ضرورتاٌ مثبت در نظر گرفته شود ، کسانی که از مذاکره امتناع می کنند معمولاٌ بیشتر اطلاعات را پنهان می کنند و اطلاعات کمی را می دهند .
مذاکرات اگر مؤثر باشد منجر به مصالحه یا تغییرات موقعیت و رفتار می شوند در طی زمان آنهایی که اغلب با هم مذاکره می کنند بایستی برای موقعیتی با احترام و اعتماد متقابل امیدوار باشند این ممکن است منجر به شرایطی شود که مذاکره ضرورتش کمتر شود . بنا بر این مذاکره مؤثر و پایدار می تواند منجر به بهبود روابط صنعتی و تجاری شود . (, 1998 , 56 Daniels)
برنامه ریزی ، هدایت و تحلیل نتایج مذاکرات تجاری1 عناصر کلیدی تجارت موفقیت آمیز است . بهبود مهارت های مذاکرات تجاری یک وظیفه با ارزش و اغلب در نظر شخص چالش برانگیز است ، مذاکره یک پدیده خارق العاده و مرموز است که می تواند شامل بسیاری از موضوعات پیمانی ، تجاری و مالی باشد ، اما تعدادی از مذاکره کننده ها این تفکر را نمی پذیرند ، چه بسا که در بسیاری از مذاکرات تجاری این امر پیچیده تر می شود .
سرعت تجارت افزایش یافته است فشار شدید را بر آن افرادی که در جستجوی مذاکره اند که امتیازات بهتری را از مذاکرات بدست آورند قرار می دهند . کوتاهی در مصرف زمان کافی در جزئیات منجر به عدم اطمینان می شود که بعداٌ بحث ها وادعا هایی را در تمام موضوعاتی که ظاهراٌ حل شده است ایجاد می کند . و این مستلزم کاربرد مهارت های مذاکره است که وقتی به درستی انجام شود فعالیت ما حرفه ای است . مذاکره یک فرآیند پویا است که به طور مستمر چالش ها و فرصت هایی برای مشارکت کنندگان ارائه می دهد به طوری که : فرآیند حل اختلاف عقیده هایی که در معاملات بین خریدار و فروشنده بوجود می آید . ( Ashcroft , 2004,230)
این تعریف مختصر از مذاکرات تجاری 1نیاز برای فرآیند را تأکید می کند و هر نیاز برای برنامه ریزی : اساس هر فرآیندی نیاز برای برنامه ریزی 2 است که در مذاکرات تجاری برای موفقیت در آن حیاتی است . باید در برنامه ریزی همه چیز در نظر گرفته شود و تمام اهداف3 ممکنه در برنامه ریزی تنظیم شود که این بخش مهم برنامه ریزی است که بیشتر موفقیت به آن بستگی دارد . اهداف بایستی تا جایی امکان دارد واقعی باشد . برنامه کار، مورد نیاز است که بر مبنای برنامه تاکتیکی برای افزایش میزان و اثرات آنها بر ملاحظات تجاری و روان شناسی است . عکس العمل طرف دیگر باید به طور دقیق مورد توجه قرار گیرد و پاسخ های ممکن آماده گردد . هر آیتم باید زمان بندی شود و مشارکت طرف دیگر در نظر گرفته شود . بسیاری از مذاکرات با شکست روبرو می شوند ، زیرا افراد زود وقت شون به پایان می رسد . مدیریت ضعیف زمانی می تواند منجر به سوءتفاههمات و شکست برای حل جزئیات شود . برنامه ریزی مستلزم زمان و منابع مناسب است . مذاکره کننده باید حرف های اولین خود را آماده کنند . این وظیفه مشکلی است برای مذاکره کنندگان که بی تجربه اند . یک مکالمه و دیالوگ مردد و لرزان امتیاز و اعتماد به نفس را به طرف مقابل می دهد پس حرف های اولیه بسیار حیاتی است . ( Ashcrott , 2004 , 229 )
پس این خود نشان می دهد نقش مهارت مذاکره را که چگونه می تواند برای مذاکره کنندگان مفید باشد .
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 55 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 71 |
فصل اول : کلیات
· مقدمه
· بیان مسئله
· اهداف تحقیق
· روش انجام تحقیق
· اهمیت موضوع تحقیق
· محدودیتهای تحقیق
· تعریف واژه ها و اصطلاحات
· خلاصه از سایر فصلها
· مقدمه
· ادبیات
· سابقة موضوع تحقیق
· مقدمه
· عنوان تحقیق
· اهداف کلی تحقیق
· نوع تحقیق
· جامعه آماری
· حجم نمونه
· ابزار تحقیق
· محدودیت های تحقیق
· موقعیت تاریخی و جغرافیایی شهرستان ساوجبلاغ
· اطلاعات کلی درباره مدارس شهرستان ساوجبلاغ
فصل پنجم :
· نتیجه گیری
· پیشنهادات
· ضمائم
فهرست جداول
· جدول شماره 1 ( میزان تحصیلات مخاطبین )
· جدول شماره 2 ( رشته تحصیلی مخاطبین )
· جدول شماره 3 ( سابقه رسمی مخاطبین )
· جدول شماره 4 ( سابقه خدمت در شهرستان مخاطبین )
· جدول شماره 5 ( سابقه خدمت در پست مدیریت مخاطبین )
· جدول شماره 6 ( سابقه خدمت قبل از مدیریت مخاطبین )
· جدول شماره 7 ( بومی وو غیر بومی بودن مخاطبین )
· جدول شماره 8 ( انتصاب قبل و بعد از انتصاب مخاطبین )
· جدول شماره 9 ( دوره آموزش قبل از انتصاب مخاطبین )
· جدول شماره 10 ( دوره آموزش قبل از انتصاب مخاطبین )
· جدول شماره 11 ( نظر خواهی از مخاطبین )
· جدول شماره 12 ( مدرک تحصیلی قبل از انتصاب مخاطبین )
· جدول شماره 13 ( میزان مطالعه مخاطبین )
· جدول شماره 14 ( زمان انتصاب مخاطبین )
· جدول شماره 15 ( رشته تحصیلی قبل از انتصاب مخاطبین )
این تحقیق که با عنوان بررسی خصوصیات مدیران مدارس شهری شهرستان ساوجبلاغ و تطبیق آن با آیین نامه انتصاب مدبران انجام شده است از نوع تحقیقات توصیفی میباشد .
1- بررسی خصوصیات مدیران مدارس شهری شهرستان ساوجبلاغ و تطبیق آن با آیین نامه انتصاب مدیران .
2- ارائه پیشنهادها و راه حلهای مناسب به مسئولین به منظور بهبود فرایند مدیریت و آموزش مدیران .
در ارتباط با اهداف موفق سئوالات زیر نیز برای محقق مطرح بوده است .
1- آیا انتخاب مدیران با شرایط مندرج در آیین نامه انتصاب مطابقت دارد ؟
2- آیا مدیران مدارس دوره های کار آموزی و آموزش ضمن خدمت مورد نیاز پست مورد تصدی خود را گذرانده اند ؟
جامعه آماری را کلیه مدیران شهری شهرستان ساوجبلاغ که تعداد آنها 92 نفر می باشند تشکیل میدهد .
ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه ای است که شامل 15 سؤال ( 13 سؤال پاسخ بسته و 2 سئوال پاسخ باز ) می باشد .
اطلاعات به دست آمده در برگیرنده نتایج زیر بوده است :
1- انتصاب مدیران بر اساس ضوابط مندرج مندرج در دستورالعمل بوده است .
2- مدیران از نظر گذراندن دوره های ضمن خدمت با کمبود جدی مواجه می باشند .
بر اساس نتایج بدست آمده پیشنهاد می گردد که :
1- بکار گیری مدیران آموزش دیده در پستهای مدیریتی بری دست یافتن به کارآیی بیشتر
2- فراهم آوردن آموزشهای مکاتبه ای و گواهی معتبر و تشویق مدیران در امر آموزش .
3- حداقل سالی دو جلد کتاب جدید در رابطه با مدیریت آموزشی در اختیار مدیران جهت مطالعه قرار گیرد و از آن آزمون بعمل آید بر اساس نتایج حاصله گواهی ضمن خدمت صادر گردد .
4- پیشنهاد می شود جهت یافتن اطلاعات دقیق و کامل تحقیق جداگانه با تفکیک سه مقطع ( ابتدایی ، راهنمایی و متوسطه ) در شهرستان ساوجبلاغ صورت گیرد .
- مقدمه
- بیان مسئله
- اهداف تحقیق
- روش انجام تحقیق
- اهمیت موضوع تحقیق
- محدودیتهای تحقیق
- تعریف واژه ها و اصطلاحات
- خلاصه ای از سایر فصلها
مقدمه
بدون شک در دوران کنونی شاید هیچ شغلی نباشد که پرداختن به آن به آموختی مقدمات و مهارتهای خاص نیاز نداشته باشند در میان مشاغل حرفه ای جهان آموزش های پیش از خدمت بخش جدا ناشدنی و انکار نا پذیر ان شغل به شمار می آید و همة داوطلبان چنان مشاغلی باید گواهینامه های علمی و فنی استواری مبنی بر طی موفقیت آمیز دوره حرفه ای پیش از خدمت را ارئه دهند تا پروانه آغاز کار دریافت دارند .
مدیریت آموزش و پرورش در شمار یکی از مشاغل حرفه ای است که به دلیل اهمیت و تأثیر عظیمی که در سرنوشت دانش آموزان دارد پرداختن به آن بدون گذراندن دورة آموزش پیش از خدمت و احراز و شایستگیهای علمی ، فنی و اخلاقی یا در موارد ویژه طی دوره های آموزش ضمن خدمت نباید مجاز شمرده شود .
هم اکنون در سراسر جهان پیشرفته برای مدیران آموزشگاهها و دیگر مسئولانی که در نظام های آموزش و پرورش به مدیریت می پردازند دوره های حرفه ای و تخصصی گوناگونی در دانشگاهها و دیگر مراکز آموزشی عالی بر پاشده و داوطلبان چنان مشاغلی با طیب آن دوره ها خود را برای کار مدیریت و ادارة نهادهای آموزشی آماده می سازند . از سوی دیگر در نظام آموزش و پروورش بشیاری از کشورهای جهان به ویژه کشورهای در حال توسعه اقتصادی اجتماعی رسم و سنت کهن آن است که از میان جامعه معلمان آنان را که درخشش و شلیستگی فنی و شغلی در کار تدریس دارند به کار مدیریت آموزشگاه یا سازمان آموزش و پرورش منصوب کنند ، در این زمینه بی آنکه در اهمیت سابقه آموزش برای مدیران آموزشگاهها یا واحدهای آموزش و پرورش تردید شود باید یاآور شد که در مرتبة نخست مهارتهای لازم برای اداره کردن یک آموزشگاه یا واحد آموزشی و تجربة کامیاب معلمان در اتاق درس ارتباطی ندارد و مردر مرتبة دوم تجربه ممتد تدریس ویژگیهای معلمی می تواند در راه اعمال مدیریت مؤثر آموزشی موانع غیر لازم پدید آورد . کامیابی در کار مدیریت اموزشگاهها و مشاغل کلیدی و سیاست گذاری نظام آموزش و پرورش بهاگاهی ها و دانش های خاص و دیگری جز هنر معلمی وابسه است هم اکنون گروه بس عظیمی از کارکنان آموزش و پرورش کشور عهده دار وظیفة مدیریت و کارگردانی مناطق و ادارات ستادی و اجرایی آموزش و پرورش و سازمانهای سیاست گذاری نظام در سراسر کشور هستند و شایسته آن است که همة نامزدان و دارندگان شغل مدیریت در همة رده های آموزشی کشور هرگز به مقام مدیریت منصوب یا در آن مقام تثبیت نشوند مگر پیش از انتصاب یا در زمان تصدی دوره ای را به صورت شرایط و ابزار ابقای شغل مدیریت با کامیابی طی کرده یا طی نمایند البته تا زمانب که چنین آرمانی به تحقق برسد باید تلاش شود تا مدیران مشاغل و داوطلبان دستیابی به مشاغل مدیریت بیش از تصدی یا در زمان تصدی بتواند با طی دوره های خاص مدیریت خود را با شایستگیهای علمی و فنی مجهز گردانند و با نگرشها و دیدگاههای امروز دانش مدیریت آشنا شوند .
در وضع آرمانی همة دانشکده های علوم تربیتی ، علوم اجتماعی و مدیریت کشور باید تجهیز شوند تا با همکاری وزارت آموزش و پرورش و ادارات کل اجرائی مناطق دوره های گوناگون مدیریت برای مدیران شاغل و داوطلبان مدیریت برپا دارند آنان پس از طی آن دوره ها بتوانند با کامیابی و تسلط بیشتر به وظیفة سنگین ،پیچیده و دشوار هدایت و رهبری نظام آموزشی بپردازند و تراز بهره وری نظام را افزایش دهند .
بنابراین آموختن مدیریت آموزشی با توجه به گسترش وظایف و پیچیدگی آن ضرورت دارد زیرا نباید مراکر آموزشی و اداری را ددر اختیار کسانی قرار داد که آگاه به علوم و فنون و مهارتهای مرتبط با مدیریت آموزشی نباشند ، آنچه امرئز قابل لمس است این است که اهمیت نقش مدیر آموزشی و ضرورت تربیت او هعنوز جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده است و از این رو غالباً اقدام چشمگیری در زمینة تربیت مدیر مشاهده نمی شود در صورتی که با توجه به اهمیت نقش آموزش و پرورش و مدیریت آن آموزش و تربیت افرادی که بتوانند در همة سطوح و رده های نظام آموزش و پرورش رسمی نقش های رهبری و مدیریت را عهده دار شوند بیش از بیش ضرورت می یابدد بیشینة معلمی و تجربه های ناشی از آن گرچه زمینه ساز خوب و لازمی برای ایفای وظایف و رهبری یک مرکز آموزش است ولی به تنهایی کافی نیست مدیران آموزشی باید علاوه بر آن در حیطة معارف ، علوم و فنون و مهارتهای مرتبط با آموزش و پرورش و مدیریت به اندازة کافی آموزش ببینند و پس از طی آموزشهای لازم باید طبق ضوابطی وقیق و مشخصی انتخاب شوند و اینک آنچه پیش روی دارید تحقیقی است که ویژگیهای مدیران مدارس شهری شهرستان ساوجبلاغ را با آیین نامه انتصاب مدیران مطابقت نموده است ، امید است که یافته های این تحقیق بتواند به کاربرد ضوابط در انتخاب مدیران مقاطع مختلف آموزشی کمک نماید .
تعریف موضوع تحقیق ( بیان مسئله )
اگر چه موضوع همزاد زندگی انسان است و از اولین روزهای پیدایش با او بوده است اما یکی از ویژگیهای قرن حاضر یعنی قرنی که ما در آن زندگی می کنیم انفجار اطلاعات است در حال حاضر هر 6 سال یکبار نیمی از دانش بشر کهنه و از دور خارج می شود و یافته های جدید جای آن را می گیرد .
اکتشافات و اختراعات و یافته های صد سال اخیر بشسر به تنهایی اقزونتری از تمامی یافته های دوران قبل است در چنین جهان متحول و متغیری بدون دستیابی به ابزارهای لازم و کافی سانسی برای ادامه بقا وجود ندارد . این پیچیدگیها و سرعت و قدرت عمل و انبوه فراوورده های انسانی و صنعتی نیاز به نیروی هماهنگ کننده متفکر و فرزانه ای بنام مدیر دارد تا بتواند با برنامه ریزی درست بین همة اجزاء امکانات و منابع سازمان هماهنگی و همسویی به وجود آورد اکنون عصر مدیریت و رهبری است موفقیت نهادها و سازمانها تا حد زیادی به کارآیی مدیریت بستگی دارد ، با توجه به ضرورت و اهمیت مدیریت سبب پیدایش گرایشها و انواع مختلف مدیریت شده است که مدیریت آموزشی در بین سایر انواع مدیریتها از جایگاه ویژه ای برخوردار است اگر آموزش و پرورش هر جامعه را در رأس همة مسائل جامعه بدانیم مدیریت آموزشی نیز با همان منطق جایگاه مهمی در بهسازی و توسعة جامعه دارد اگر مدیران آموزشی یم جامعه دارای دانش و مهارتهای کافی باشند بدون تردید نظام آموزشی نیز از کارآیی و اعتبار بالایی برخوردار خواهد بود .
ترقی هر جامعه ای در گرو نوع و چگونگی فعالیتی است که مدیران مدارس در مدرسه انجام می دهند و در مقابل آن ریشه رکود جامعه و افزایش بزهکاری را نیز در عدم مدیریت صحیح مدارس باید پیگیر شد با توجه به آنچه مطرح شد مدیر آموزشی نقش حیاتی در پیش برد اهداف تعلیم و تربیت دارد لذا مدیر باید دارای ویژگیها و توانائیها و مهارتهای خاصی باشد تا بتواند با کمال اطمینان کودکان نوجوانان را به دست او سپرد او باید همة عوامل لازم و مؤثر در تربیت و ادارة آموزشگاه را بشناسد و از همه مهمتر باید بداند که چگونه با آنها و روی انها کار کند.
با توجه به چنین مسئولیت سنگین ، برای انتصاب مدیران شرایط خاصی در نظر گرفته شده است که محقق می خواهد در یک بررسی دریابد که ایا انتصاب مدیران از روی اصول و مقررات بوده و مدیران مدارس بر حسب صلاحیتها و توانائیها انتخاب شده اند یا خیر .
اهداف تحقیق ( هدفهای کلی و آرمانی تحقق )
1- بررسی خصوصیات مدیران مدارس شهری شهرستان ساوجبلاغ و تطبیق آن با آیین نامه انتصاب مدیران .
2- ارائه پیشنهادها و راه حلهای مناسب به مسئولین به منظور بهبود فرایند مدیریت و آموزش مدیران .
نظر به اهمیت نقش مدیران در هدایت مسائل آموزشی آموزشگاه سئوالات زیر مور بررسی قرار میگیرد .
1- ایا انتخاب مدیران با شرایط مندرج در آیین نامه انتصاب مطابقت دارد ؟
2- آیا مدیران مدارس دوره های کارآموزی و آموزش ضمن خدمت مورد نیاز پست مورد تصدی خود را گذرانده اند ؟
با توجه به هدف تحقیق که توصیف عینی ، واقعی و منظمی خصوصیات موقعیت موجود دربارة ویژگیهای مدیران انطباق آن با ایین نامه انتصاب مدیران می باشد و با مراجعه کتب روش تحقیق و بررسیهای انجام شده در روش توصیفی محقق آنچه هست را بدون هیچگونه دخالت یا استنتاج ذهنی گزارش می دهد و نتایجی عینی از موقعیت می گیرد و فقط شرایط موجود واقعی را گزارش می دهد .
اهمیت موضوع تحقیق
مدیریت مدارس نیز مانند دیگر مشاغل موجود در تعلیم و تربیت در پرتو تجارب و توقعات ناشی از نفش معلمی تحول یافته است و همواره کسانی به مقام مدیریت نایل شده اند که خود را معلمانی توانا و با تجربه می دانستند به همین سبب تمامی دانش آموختگان فعلی موقعیت خویش را مدیون صلاحیت و شایستگی معلمی خود هستند .
این جایگاه علمی و فرهنگی مدیران است که آنان را در حل مسائل و مشکلات تربیتی و سازماندهی امور آموزشی توانا می سازد . تحقق حاضر در صدد تبین این مسئله است که آیا مدیران شاغل به امر مدیریت هستند هستند یا خیر به عبارت دیگر آیا مدیران حاضر واجد آن خصوصیات و توانائیهای لازم جهت احزار مقام مدیریت هستند یا خیر به عبارت دیگر آیا مدیران حاضر بر اساس صلاحیتهای علمی و تجربی که کلیة مدیران می باید از آن برخوردار باشند انتخاب شده اند یا بر اساس مصالح دیگر بر این اساس محقق آیین نامه نحوه انتصاب مدیران مصوب 26/7/75 را ملاک تشخیص شایستگیها قرار داده است و امیدوار است نتایج تحقیقی بتواند در امر انتصاب جدید مفید واقع گردد .
محدودیت های تحقیق
الف – محدودیتهایی که خارج از کنترل محقق است
1-تحقیقات تجربی گسترده در این زمینه وجود ندارد .
2-ضوابط حاکم بر ادارات در بعضی موارد کار محقق را دشوار نموده است .
3-چون پاسخ گویی الزامی نبوده شاید توجه زیادی نشده باشد .
4-جو عمومی حاکم بر اداره ها و مؤسسات آموزشی بیش از آن که مشوق بکار گیری مدیریت آموزشی به عنوان علم باشد مؤید بر داشتهای شخصی و ذهنی گرایی است .
ب- محدودیتهایی که در کنترل و نظارت محقق بوده است :
1- محدود کردن اهداف موضوع مورد تحقیق
2- محدود کردن نمونة مورد تحقیق
3- بسیار خوب بود که بررسی شود که آیا گروه مدیران که قبل از ابلاغ آیین نامه پست گرفته اند را با گروهی که بعد از آیین نامه انتصاب مدیران لنتخاب شده اند از نظر شرایط احزاز پست مورد مورد تصدی تفاوت معنی داری وجود دارد یا خیر اما با توجه به اینکه دستیابی به آن نیاز به کار گسترده دارد متأستفانه انجام آن از عهدة محقق خارج می باشد .
تعریف واژه ها و اصطلاحات
ویژگی ها : شامل خصوصیات و شرایط احراز پست مندرج در آیین نامه منصوب شورای عالی آموزش و پرورش شامل : استخدام رسمی ، میزان تحصیلات ، رشتة تحصیلی و سابقة خدمت .
ضوابط : شامل قوائد و قوانین و شرایطی است که برای رشته یا شغل مدیریت در آیین نامه در نظر گرفته شده است .
آیین نامه : شامل دستورالعمل نحوة انتصاب مدیران می باشد .
مدیران : رئیس مدرسه که هدایت و رهبری تمام پرسنل و دانش اموزان را به عهده دارد .
خلاصه ای از سایر فصلها
در فصل دوم به ادبیات تحقیق پرداخته شده در این فصل با استفاده از منابع معتبر ضمن ارائه مقدمهای از تاریخچة مدیریت ، مدیریت اسلامی ، اخلاق مدیریت و مدیریت آموزشی و پیرامون وظایف مدیران آموزشی بحث خواهد شد ، در فصل سوم روش و مراحل تحقیق مورد بحث قرار گرفته و جامعة آماری – جامعه نمونه روش جمع آوری اطلاعات روش تجزیه و تحلیل یافته ها با ارائه جداول یافته های حاصل از پرسشنامه های مربوط به مدیران ارائه شده در این فصل فرضیه تحقیق به ترتیب مطرح و با استفاده از یافته ها مورد بررسی و آزمایش قرار گرفته و نتیجه گیری صورت خواهد گرفت .
در فصل پنجم تحقیق نتیجه گیری کلی به عمل آمده و تحلیل لازم صورت گرفت و متعاقب پیشنهاداتی بر اساس یافته ها ارائه خواهد شد
- مقدمه
- ادبیات تحقیق
- پیشینة تحقیق
مقدمه
مدیریت از آغاز هستی و پیدایش انسان و تشکیل خانواده وجود داشته و با گسترش خانواده ها به وجود آمدن اجتماعات انسانی ضورت بیشتری پیدا کرده است چرا که جوامع پیچیده و سازمانهای گسترده امروزی احتیاج مبرم به برنامه ریزی هماهنگی ، نظارت ، هدایت و سازماندهی حساب شده دارد که بدون آنها امکان بهره وری از سازمان و رشد تکامل آن غیر ممکن و حتی محال به نظر می رسد .
این ضرورت در سازمانهای آموزشی اهمیت خاصی دارد زیرا وظایف آن به لحاظ کیفی بسیار گسترده و دارای اهمیت فراوان می باشد . در کشور ما توجه به مسئله مدیریت آموزشی تقریباً از سی سال پیش ابتدا از طریق ارائة دروس و سپس ایجاد رشته های تحصیلی دانشگاهی آغاز گردید ولی علیرغم گسترش روز افزون نظام آموزشی و ضرورت توجه بیش از بیش به ادارة آن متأستفانه نگاهی گذرا به آمار و اطلاعات و واقعیات موجود دربارة مدیران آموزشی در زمینه های سطح تحصیلات دیدن دوره های مدیریت و شرکت در کلاسهای آموزش ضمن خدمت و غیر بیانگر کم توجهی به ترتیب و آماده سازی این گروه پر اهمیت و مؤثر در آموزش و پرورش است .
مدیران آموزشی بازوان اجرائی سیایت گذران آموزشی کشور هستند و هیچ نظام و سیاست آموزشی بدون همکاری و مساعدت مدیران آموزشی قادر به رسیدن اهداف خود نمی باشد علاوه بر این مددت آموزشی دارای ویژگیهایی است که از نظر کمی و کیفی نسبت به سایر مدیریتها از اولویتهایی برخوردار است که آمار نشان نی دهد که قریب به نود هزار مدیر آموزشی در مدارس ابتدایی ، راهنمایی ، دبیرستان و هنرستان دانشسراهای روستایی و مراکز تربیت معلم مدارس کودکان استثنایی و در سایر سطوح آموزشی و اداری مشغول اداره امور آموزرش و پرورش کشور هستند (1) اینان افرادی هستند که معلمین را رهبری می کنند که روح و جان فرزندان جامعه را پرورش می دهند مدرسه سازمانی است که مدیران آن در تربیت تعداد بی شماری از کودکان و نوجوانان و شکل دادن شخصیت آنها دخالت دارد و هر گونه کوتاهی و سهل انگاری و اشتباه او و همکارانش تأثیرات نا مطلوب زیادی در رشد افراد و کل جامعه دارد .
توجه دقیق و موشکافانه نسبت به مدیریت آموزشی اهمیت و حساسیت و ارزشهای همه جانبه آن را مشخص تر می سازد .
مثلاً اگر مدارس به وظایف محوله خود به درستی عمل نکند قطعاً کار دادگشتری پر حجم تر خواه شد و اگر سازمان مدرسه کودکان امروز و بزرگسالان فردا را به رعایت حقوق خود و دیگران و همینطور احترام به قانون علاقمند سازد میزان مراجعات به دادگستری و مشغله نیروی انتظامی به میزان زیادی کاهش می یابد .
ترقی جامعه ما در گرو نوع و چگونگی فعالیتی که در محیط های تعلیم و تربیت انجام می گیرد و بدین لحاظ نمی توان اثر مدیریت را بعنوان رهبر آموزشی در چنین محیط هایی نادیده گرفت بطوری که فلیپ کومبز (1) در کتاب بحران جهانمی تعلیم و تربیت اشاره می کند « اگر قرار است تحولی در عرصه تعلیم و تربیت به وقوع بپیوندد این تحول و دگرگونی باید از مدیریت آموزش و پرورش آغاز شود » اگر مدیریت آموزشی بتواند انگیزه ها و جذابیت های لازم را در محیط آموزشی بوجود آورد می تواند بسیاری از معلمان بی رغبت و بی تفاوت را به سر شوق آورده تا کار پر ثمرتری را ارائه دهند و یا اگر مدیر مدرسه بتواند با زحمات فوق العاده و در عین حال با روش های درست تعلیم و تربیت از قبیل ایجاد نظم و انظباط منطقی در سازمان مدرسه جلب نظر و همکاری اولیا و به کار گیری روش های صحیح برنامه ریزی سازماندهی و غیره افراد شایسته ای را تربیت و تحویل جامعه بدهد که تعدادی از این افراد مئولیتها و مشاغل مهم جامعه را به دست گیرند که تأثیر به سزایی در روند پیشرفتهای اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی و غیره خواهند داشت .
| دسته بندی | علوم آزمایشگاهی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 44 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 65 |
فصل دوم
هدف از این تحقیق بررسی ایمنی زایی ژنهای L7/L12 و P39 در موشهای Balac است. بنابراین پس از جداسازی و تکثیر ژنهای فوق مراحل زیر در این تحقیق انجام گرفت.
1- لکون نمودن ژنهای فوق در یک ناقل انتقال دهنده Cleaning vector
2- تعیین ترادف نوکلئوتیدی ژنهای جداشده و مقایسه آن با ژنهای L7/L12
3- کلون نمودن ژنها در پلاسمید بیان کننده پروکاریونی Procaryotic expression vector
4- تولید و تخلیص پروتئینهای L7/L12 و P39
5- کلون نمودن آنها در پلاسمید بیان کننده اوکاریوتی Eucaryotic expression vector
6- هاری کردن پلاسمیدهای فوق از آندوتوکسین
7- تزریق پلاسمیدها، بسویه واکنش و سویه بیماریزا بروسلاآبورتوس به موش Balb/C
8- سنجشهای ایمونولوژیک
باکتریها و پلاسمیدهایی که برای انجام این پایان نامه استفاده دشه اند بترتیب زیر می باشند:
باکتریها: بروسلاآبورتوس سویه های 19S و 544 اشدیشیالکی سویه
اشریشیالکی سویه BL21 – اشریشیاکی سویه BL21(DE3(Plyss
پلاسمیرها: PGEX4T1 – PRT 28a – SK+(pSK) - Pblue Script-PCDNA3
- جداسازی کروموزوم بروسلا آبورتوس 19S:
برای تکثیر ج داسازی ژنهای L7/L12 و P39 ابتدا کروموزوم باکتری جداسازی گردید.
مواد:
بافر TE:
Tris – Hel 10mm
EDTA 1.0mm
PH بافر را پس از تهیه برروی 8 تنظیم می نمائیم.
پروتئیناز K:
CTAB/NaCl:
Nacl 4.1gr
CTAB 10gr
DDW 100ml (Final Volume)
روش:
ابتدا محیط برنسط برات را تهیه و استریل نموده و ml5 از محیط را با بروسط آبورتوس سویه 19S تلقیح می نمائیم. پس 48 تا 72 ساعت باکتریها رشد کرده و کدورت مناسبی را پیدا می کند. بقیه مراحل تخلیص کروموزوم بشرح زیر است:
1- 5/1 میلی لیتر از سوسپاستیون فوق را مدت 2 دقیقه در rpm5000 سانتریفوژ می نمائیم. محلول رویی را دور می ریزیم.
2- Ml576 از بافر TE را بر روی رسوب باکتری اضافه کرده و رسوب را در بافر حل می نمائیم. سپس ml30 از SDS(10%) و ml3 از پروئیناز K (mg/ml20) را افزوده و بمدت یکساعت در دمای 0C37 نگهداری می نمائیم.
3- پس از مخلوز Ml100 از (M5)NaCl از محلول CTAB/NaCl بمیزان Ml80 اضافه کرده و بمدت 10 دققیق در 0C65 انکوبه می کنیم.
4- هم حجم مخلوط بالا از ترکیب کلروفرم – ایزوآمیل (1/24) به مخلوط افزوده و سپس از مخلوط بمدت 5 دقیقه در rpm10000 سانترفوژ می کنیم. محلول رویی را به لوله دیگر منتقل می نمائیم.
5- هم حجم محلول روئی ترمیب فنل – کلروفرم – ایزوآمیل (1/24/25) پس از مخلوط بمدت 5 دقیقه در vpr10000 سانتریفوژ کرده و محلول رویی به لوله دیگری منتقل می نمائیم.
6- هم حجم محلول روئی ایزوپروپانل اضافه نموده و مخلوط می کنیم. پس از چند دقیقه DNA کروموزومی ته نشین شده که می توان بات یک پیپت پاستور آنرا جمع آوری نمائیم.
7- رسوب DNA کروموزومی را با الکل 70% شستشو داده و پس از خشک شدن در مجاورت هوا در Ml100 از بافر TE حل می نمائیم.
بررسی کمی و کیفی DNA کروموزومی:
برای تعیین خلوط کروموزوم باکتری از مواد و وسایل زیر استفاده میشود.
1- بافر PBE pH=8(10X)
Tris – base 890mM
Boric Acid 890mM
EDTA 25mM
2- آگارز MP
3- تانک الکتروفورز افقی
روش:
ابتدا آگارز MP در بافر TBE(0.5x) را بکمک حرارت حل کرده و ژل آگارز افقی را سینی مخصوص تانک الکتروفورز افقی تهیه می نمائیم. سپس به مقدار Ml5 از DNA کروموزومی را در چلهک ژل ساخته شده ریخته و در تانک الکتروفورز حاوی بافر TBE(0.5x) پس از برقراری جریان الکتریکی مستقیم الکتروفورز می کنیم.
بریا تعیین مقدار DNA نیز پس از تهیه رقت تز کروموزوم DD آنرا در (Optimal Density) طول موج 260 نانومتر اندازه گیری می نمائیم. مقدار DNA بر اساس فرمول:عکس رقت 50 DD قرائت شده = مقدار DNA تعیین می گردد.
- مرحله پس از جداسازی کروموزوم تکثیر و جداسازی ژنهای مورد نظر است. این فرآیند با استفاده از دستگاه PCR انجام می گردد. در دستگاه PCR با استفاده از عوامل پایه ای، ژن مورد نظر را می توان با استفاده از آنزیم تک پلی مرآز Tag Polymerase تکثیر نمود. عوامل پایه ای ذکر شده شامل موارد ذیل است.
1- قالب
2- پرایمر جلو Forward
3- پرایمر عقب Revers
4- دروکسی نوکلئوتیدها LNTP
5- منیزیوم
6- بافر
7- آنزیم پلی مرآز
8- آب مقطر استریل
برای تهیه پرایمرها ابتدا باید آنها را طراحی کرد. برای طراحی پرایمرهای ژن L7/L12 و P39 ابتدا مترادف نوکلئوتیدی ژنهای فوق را از مرکز اطلاعاتی NCBI بدست می آوریم.
accession No(L7/L12). L27819
accession No(P39). L35038
سپس بر این اساس و درنظر گرفتن نکات استاندارد طراحی پرایمر از جمله طول پرایمر، دمای اتصال G+C%، تولید پرایمر، تولید لوپ یا حلقه و ... ترادف پرایمرهای تعیین میگردد. در این مرحله از آنالیزهای کامپیوتری توسط برنامه Dlogo و Blast استفاده میگردد.
ترادف ژن مورد نظر و پرایمرهای Forward و Reverse برای جداسازی ژنهای فوق از باکتری بروسلا به شرح زیر است:
1- پرایمرهای L7/L12
Forward:
5’ GGA AAT GCT GAT CTC GCA AA3’
Revers:
5’ CCA CTT GAG TTC AAC XTT GGC CA3’
2- پرایمرهای P39
Forward:
5’ GCC GGC GCC TGT TGC CAA 3’
Reverse:
5’ C CGC TTT TGC GGC TTC AA 3’
جهت سهولت مراحل کلونینگ و با توجه به محلهای ممکن برای کلون سازی در پلاسمیدهای حد واسط و پلاسمیدهای بیانی دو جایگاه آنزیمی BamHI و XhoI درابتدا و انتهای پرایمر طراحی شده است. پرایمرهای طراحی شده توسط شرکت MWG آلمان ساخته شد.
برای انجام PCR از دستگاه TECHNE(Cambridge) مدل BENIUS استفاده شده است. برای بهینه سازی تکثیر ژنهای ذکر شده غلظتهای مختلف یون منیزیم (از 5/1 تا 5/3 میلی مولار) و دماهای مختلف مناسب برای اتصال پرایمرها با DNA کروموزومی (66-63 درجه سانتیگراد) بکار رفته است.
- تائید ژنوم سنتز شده توسط PCR:
برای تایید صحت قطعه ژنوم بدست آمده از PCR از هضم آنزیمی ژنهای فوق استفاده می گردد. چنانچه از هضم آنزیمی ژن L7/L12 با آنزیمهای EC0RI و Hind III بترتیب قطعات (168+206) و (305+69) باید دیده شود و از هضم آنزیمی ژن P39 با آنزیمهای NEOL و Hind III بترتیب قطعات (136+560+709) و (553+652) باید دیده شود.
برای تایید نهایی صحت ژنهای تکثیر شده از نظر ماهیت و ترادف نوکلئوتیدی آنها، این ژنها ابتدا در ناقل pSK+ کلون گردید و سپس برای تعیین سکانس به شرکت مربوط ارسال گردید.
- کلونینگ ژنهای L7/L12 و P39 در کلونینگ pSK+:
برای کلونینگ ژنهای فوق ابتدا باید ژنها تحت اثر آنزیمهای BamHI و xhoI قرارگرفته، سپس ناقل پلاسمیدی pSK نیز با آنزیمهای اخیر برش داده شود.
1- برش آنزیمی ژنهای L7/L12 و P39 با آنزیمهای BamHI و xhoI.
2- برش آنزیمی پلاسمید pSK با آنزیمهای BamHI و xhoI پلاسمید pSK در حدود kb96/2 وزن دارد. این پلاسمید دارای یک ناحیه تکثیری ColE1، یک ناحیه مقاومت به آمپی سیلین تحریک ناحیه f1 origin و یک ناحیه بنام multiple cloning site=MCS که جایگاه تعدادی از آنزیمهای تحدیدی را در خود دارد. برای تکثیز پلاسمید فوق از باکتری اشدیشیاکلی استفاده می گردد.
3- برای برش آنزیمی این پلاسمید ابتدا باکتری حاوی این پلاسمید را تکثیر میدهد. در ضمن تکثیر باکتری پلاسمید مورد نظر در باکتری همانندسازی کرده و تعداد آن افزایش می یابد. برای تکثیر باکتری از کشت آن در ml2 محیط LB حاوی ng/ml50 آنتی بیوتیک آمپی سیلین استفاده می شود. پس از 18 ساعت کشت مورد نظر کدورت مناسب را پیدا میکند. پس از آن پلاسمید از باکتری تخلیص میگردد.
مواد:
1- SET buffer:
Sucrose 50mM
EDTA 10mM
Tris-Hcl pH 8 15mM
2- بافر لیزکننده:
Lysis Buffer (1ml)
Na OH (2N) 100ml
SDS (10%) 100ml
DDW 800ml
3- استات پتاسیم 5 مولار با pH 4.2
Potassiun Acetate 5M for 100ml
KAC (4M) 60ml
Acetic Acid 11.5ml
DDW 28.5ml
روش:
ابتدا 5/1 میلی لیتر از کشت 18 ساعت باکتری را با استفاده از سانتریفوژ با دور rpm4000 بمدت 5 دقیقه رسوب میدهیم. سپس رسوب بدست آمده را در 100ml از SET buffer کاملاً حل کرده بمدت 5 دقیقه در حرارت اتاق قرار می دهیم. پس از مدت فوق ml200 از محلول لیز بافر تازه تهیه شده را در رسوب سوسپانسیون فوق ریخته، بخوبی مخلوط کرده و بمدت 2 دقیقه در یخ قرار میدهیم. سپی ml150 از محلول KAC بر نخلوط فوق ریخته پس از مخلوط نمودن مجدداً بمدت 5 دقیقه در یخ میگذاریم.
جهت تفکیک پروتئینهای آزادشده سلولی از DNA پلاسمید ml450 از ترکیب فنل-کلروفرم – ایزوآمیل الکل (1/24/25) بر سوسپانسیون حاوی باکتریهای لیز شده افزوده و بمدت 5 دقیقه با دور rpm10000 سناتریفوژ می نمائیم. محلول رویی را در لوله دیگر ریخته و به آن یک میلی لیتر اتانل مطلق سرد می افزرائیم. سپس با استفاده از سانتریفوژ با دور rpm1000 بمدت 5 دقیقه DNA پلاسمیدی را رسوب میدهیم. DNA رسوب داده را با الکل 70% شستشو میدهیم. پس از خشک شدن رسوب در مجاورت هوا، در ml20 از بافر TE حل نموده و به آن ئم5 از آنزیم Rnase A(5mg/ml) برای حذف RNA موجود اضافه می کنیم و بمدت نیم ساعت در 0c37 قرار میدهیم. برای نگهداری پلاسمید از 0c20- استفاده میشود.
پس از تلخیص، پلاسمید از نظر کیفی و کمی سنجیده میشود. برای این منظور از روشی که قبلاً در مورد کروموزوم باکتری توضیح داده شد، استفاده میگردد.
- هضم آنزمی پلاسمید sPK:
پس از تعیین غلظت پلاسمیدهای خالص شده هضم آنزیمی آن با استفاده از آنزیمهای BamHI و xhoI صورت میگیرد.
pSK 5ml(10ng)
BamHI 1ml
xhoI 1ml
Baffer (y Lango) 2ml
DDW 21ml
Tota l 30ml
پس از مدت 2 ساعت انکوباسیون در دمای 0c37 برای اطمینان از غلظت و کیفیت نمونه هضم شده آنرا برروی ژل آگارز 8/0% بررسی می نمائیم.
- هضم آنزیمی ژنهای L7/L12 و P39:
ژنهای فوق را نیز نظیر پلامید pSK تحت اثر آنزیمهای BamHI و xhoI قرار می دهیم.
L7/L12 10ml P39 10ml
BamHI 1ml BamHI 1ml
xhoI 1ml xhoI 1ml
Baffer 2ml Baffer 2ml
DDW 21 DDW 21
total 30 total 30
- اتصال ژنهای L7/L12 و P39 با پلاسمید (Ligation preparation) PSK برای اتصال قطعات ژنی با پلاسمید PSK از آنزیم T4 DNA Ligale استفاده می شود.
L7/L12 10ml P39 10ml
PSK 2ml PSK 2ml
T4 DNA ligale 1ml T4DNA ligale 1ml
Baffer 1.5ml Baffer 1.5ml
DDW 0.5ml DDW 0.5ml
total 15ml total 15ml
مخلوط فوق را بمدت 16 ساعت در 0c14 قرار میدهیم.
- انتقال DNA نوترکیب به میزبان) E0ch (HHI
- برای انتقال DNA نوترکیب به سلولهای میزبان ) E0ch (HHI ابتدا باید سلولهای میزبانهای مورد نظر و آماده پذیرش DNA نوتکریب بنمائیم. Competent cell برای تهیه این سلولها از وش زیر استفاده می گردد.
مواد:
محیط SOB
SOB for 100ml
0.5% yeast extract
2% trypton
10mm Nacl
2.5mm Kcl
10mm Mgcl2
10mm MgSo4
پس از تنظیم pH برروی 7-7.2 تنظیم کرده و پس از آن اتوکلاو می کنیم.
بافر TFBI
TFBI (for 100ml)
KAC 30mm
MnCl2.4H2O 50mm
Kcl 100mm
Cacl2.2H2O 10mm
Glycerol 15ml
H2O Complete to 100ml
PH را برروی 8/5 تنظیم کرده و پس از آن با اتوکلاو استریل می نمائیم.
بافر TFBII
TFB II (for 100ml)
MOPS 10mm
Cacl2.2H2O 75mm
KCL 10mm
Glycerol 15ml
H2O Complete to 100ml
پس از مخلوط نمودن آنرا با اتوکلاو استریل می کنیم.
روش تهیه Competent Cell
100 میلی لیتر از محیط SOB را در یک ارلن یک لیتری تهیه کرده و اتوکلاو می نمائیم. به محیط فوق 1 میلی لیتر از کشت 18 ساعت
) E.col.(DH5را تلقیح می نمائیم. ارلن را برروی شبکه قرار داده و با دور rpm200 در دمای 0C37 قرار داده تا OD550nm به حدود 5/0 برسد. ارلن محتوی باکتری را بمدت نیم ساعت در یخ قرار داده و پس از آن بندت 10 دقیقه در دمای 0C4 در rpm1800 سانتریفوژ می کنیم. برروی رسوب بدست آمده 20 /میلی لیتر بافر TFB I اضافه کرده و به آرامی رسوب را در بافر حل نموده و بمدت 10 دقیقه در یخ می گذاریم. سوسپانسیون فوق را بمدت 10 دقیقه در 0C4 با دور rpm1800 سانتریفوژ کرده و به رسوب بدستآمده 2 میلی لیتر بافر FTB II افزوده بمدت 15 دقیقه در یخ قرار می دهیم. پس از این مدت ml100 از سوسپانسیون باکتری را در ایندرف 5/1 ریخته و آنرا در 0C70 نگهداری می نمائیم.
ترانسفورماسیون
مواد لازم:
- سلولهای Competent
- پلاسمید DNA نوترکیبی
- محیط کشت مایع نوترین برات
- پلیت حاوی محیط کشت نوترین آگار به همراه آمپی سیلین
- گرمخانه 0C37
روش کار:
1- سلولهای Comptent باکتری ) E.coli.(DH5 را از 0C70- بیرون آورده روی یخ قرار می دهیم تا باز شود.
2- مقدار ml10 از مخلوط پلاسمید نوترکیب شده در مرحله قبل، را به سلولهای Competent می افزائیم.
3- نمونه فوق را بمدت 30 دقیقه در یخ قرار میدهیم.
4- پس از زمان فوق اپندرف حاوی نمونه را بلافاصله در گرمخانه 0C37 بمدت 5 دقیقه قرار میدهیم.
5- مجدداً نمونه ها را بمدت 2 دقیقه در یخ قرار میدهیم.
6- مقدار ml800 محیط کشت نوترین برات به نمونه فوق اضافه کرده و بمدت یکساعت در 0C37 انکوبه مب کنیم.
7- پس از انکوباسیون، سوسپانسیون فوق را به پلیتهای حاوی نوترین آگار (محتوی Ng/cl60 آمپی سیلین) منتقل کرده و پلیتها را 18 ساعت در گرمخانه 0C37 قرار می دهیم.
- غربالگری
باکتریهای رشد یافته پس از ترانسفورماسیون در محییط نوترین برات آنتی بیوتیک کشت داده و پس از حدود 18 ساعت که کدورت محیط مناسب شد، پلامیت آنها را تخلیص می کنیم. پلاسمیدهیا تخلیص شده را برروی ژل آگارز 1% بررسی می نمائیم. پلاسمیدهائی که حاوی ژن مورد نظر باشند، حرکت کنتری دارند لذا از سایر پلاسمیدهای فاقد ژن قابل شناسایی می باشند. پس از شناسایی این باکتریها با انجام PCR و هضم آنزیمی پلاسمید با آنزیمهای BamHI و xhoI مورد تایید قرار می گیرند بطوریکه در PCR قطعه مورد نظر دیده شود و در هضم آنزیمی از پلاسمید خارج شود.
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 187 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 30 |
بررسی الگوی سنی ازدواج در ایران
کنترل میزان رشد جمعیت یکی از مهمترین شاخصهای توسعه بحساب می آید. جمعیت دنیا در سال 1950 دو و نیم میلیارد نفر بوده و اکنون از مرز 6 ملیارد نفر گذشته است و پیش بینی می شود در سال 2025 میلادی به 5/8 میلیارد نفر برسد طی همین سالها در ایران روند رشد جمعیت از متوسط دنیا بالاتر بود و جمعیت 10 میلیونی 100 سال قبل اکنون به نزدیک به 7 برابر رسیده است[i].
کشور جمهوری اسلامی ایران که در دوران سالهای اولیه انقلاب دارای رشد جمعیت بالا و در حدود7/2 (که تا 4/3 نیز ذکر شده است)[ii] و در سالهای اخیر این میزان رشد تا حدود 7/1 (و مواردی تا 2/1 نیز ذکر شده) کاهش یافت این کاهش رشد جمعیت ناشی از اجرای طرحها و برنامه های کنترل جمعیت در سالهای اخیر بوده است.
هرم سنی جمعیت ایران در سالهای اول بعد از انقلاب شکلی مخروطی با قاعده پهن به خود گرفت که این شکل نشانگر رشد جمعیت بالا است و در سالهای بعد این رشد بسرعت کنترل و باعث تغییر در شکل نمودار فوق گردید بطوری که اکنون یک ناحیه فرو رفته در قاعده مخروط را می توان بوضوح مشاهده کرد مشابه این تغییر را می توان در نمودار رشد جمعیت کشور های اروپایی و بخصوص در کشور آلمان پس از جنگ جهانی اول مشاهده نمود که البته این تغییر شکل نمودار در اروپا در بین گروه جوانان و افراد میانسال (بویژه مردان ) و بدلیل کشته شدن سربازان در جنگ بوده است در حالی که تغییر شکل مزبور در کشور ما ناشی از کنترل رشد جمعیت و تنظیم خانواده می باشد.
کشور ایران دارای جمعیت جوانی می باشد و برابر آمار (در زمان مطالعه) حدود 35% جمعیت کشور را افراد زیر 18 سال تشکیل می دهند این آمار اهمیت تحقیق در مسائل جوانان و از جمله مسئله ازدواج را روشن تر می نماید[iii].
براساس مطالعات انجام شده در سال 1365 از سوی سازمان ثبت احوال نشان می دهد که 99 در صد از زنان کشور ما موفق به ازدواج می شوند و تنها یک درصد آنان تا پایان عمر خود موفق به ازدواج نمی شوند[iv].
شاخص دیگر میانگین طول مدت ازدواج است که این رقم در جامعه ما بسیار بالا است.
الگوی ازدواج در ایران بر اساس باور مردم به این گونه است که شوهر باید از زن بزرگتر باشد و میزان تفاوت سن حداقل 5 سال را لازم و این اختلاف سن را ضامن بقای خانواده ها می دانند.
همچنین طبق تحقیق انجام شده از سوی سازمان ثبت احوال میزان تفاوت سنی زن و مرد در کشور طی سالهای دهه 60 بین 8/4 تا 1/5 بوده است[v] اخیرا مجلس شورای اسلامی نیز در یک طرح پیشنهادی سن قانونی ازدواج برای مردان 18 و برای زنان را 15 سال اعلام نمود.
آمار های موجود اختلاف سن زن و مرد را در جوامع مختلف و از جمله در جوامع غربی نیز در همین حدود نشان می دهد تا به آنجا که فرمول زیر را که از دوران ارسطو باقی مانده است برای تعیین سن مناسب ازدواج زن و مرد صادق دانسته اند.
7+ (2/ سن مرد) = سن زن
نمودار شماره 1: نمایش میانگین سن ازدواج در زن و مرد بر اساس فرمول فوق
بر اساس این طرز تفکر و طبق فرمول فوق مشخص است که با افزایش سن ازدواج میزان اختلاف سن زن و مرد نیز افزایش می یابد به گونه ای که سن مناسب زن برای مرد 14 ساله معادل 14 سال و برای مرد 20 ساله معادل 17 سال و برای مرد 40 ساله معادل 27 سال و برای مرد 60 ساله معادل 37 سال خواهد بود.
نتیجه چنین تفکری در صورتی که میزان رشد جمعیت همواره مثبت باشد آن است که همیشه تعداد زنان در معرض ازدواج به مردان در معرض ازدواج بیشتر بوده است این موضوع تا کنون مشکل حادی را برای ازدواج زنان بوجود نیاورده لیکن این مشکل همیشه بطور مزمن خود را بروز داده است اگر چه تعدد زوجات باعث شده است تا ازدواج تعداد کمی از این بانوان نیز ممکن گردد.
بر اساس آمار منتشره از سوی سازمان ثبت احوال 82/2 درصد مردان کشور ما در سال 1370 دارای 2 همسر بوده اند که تعداد بیش از 345 هزار نفر از زنان را شامل می شود[vi] اگر فرض کنیم که فرهنگ چند همسری در جامعه همچنان حاکم باشد باز هم نمی توان انتظار داشت که کلیه دختران فرصت ازدواج را پیدا نماید ضمن آنکه عوارض چند همسری را نیز باید پذیرا باشند.
به ازای هر مرد در سن ازدواج حداقل یک زن در سن ازدواج و با اختلاف سنی ذکر شده وجود دارد لیکن با توجه به الگوی سنی ازدواج و فرهنگ اختلاف سن زن و مرد حاکم بر کشور ما انتظار می رود با توجه به تغییراتی که در میزان رشد جمعیت در کشور ما اتفاق افتاده است و منحنی هرم سنی در بخش قاعده آن دچار فرورفتگی شده است در سالهای آینده تعداد پسر های آماده ازدواج از تعداد دختر ها بیشتر شده و چه بسا تعداد قابل توجهی از آنان تا پایان عمر مجرد باقی بمانند اگر چه ممکن است تعدادی از مردان به فکر خروج ازکشور برای ازدواج افتند البته امکان واردات دختر از کشور های دیگر را نیز می توان در نظر گرفت! در هر حال این مشکل را با قانون چند همسری هم نمی توان رفع نمود!!
لازم به ذکر است در صورتی که بخشی از افراد جامعه بدلیل عدم تعادل تعداد پسر و دختر آماده ازدواج مجرد باقی بمانند علاوه بر ایجاد زمینه های فساد برای آنان بخش وسیعی ازافراد متاهل جامعه را نیز به فساد سوق می دهند حال این سوال پیش می آید که آیا افزایش تعداد افراد مجرد در جامعه را باید یک معضل بشمار آورد و یا اینکه مانند غربیها آن را به عنوان عامل کنترل جمعیت بحساب آورده و از آن استقبال نمود به هر حال پیش بینی میزان تجرد در بین زنان و مردان در سالهای بعد می تواند امکان تصمیم گیری های حساب شده و بموقع برای سیاستگزاران بهداشتی و بلکه فرهنگی و اقتصادی را فراهم سازد.
در یک بررسی وسیع که بوسیله دفتر سلامت خانواده و جمعیت در وزارت بهداشت و درمان و با نظارت مرکز آمار و همکاری کارشناسان و سازمانهای بین المللی در مهر ماه سال 1379 انجام شد آمار و اطلاعات بسیاری در زمینه جمعیت و شاخصهای توسعه جمع آوری گردید در این تحقیق علاوه بر سن تولد کلیه افراد خانواده سن ازدواج در زوجین مورد سوال قرار گرفت که زمینه بسیار مناسبی را برای انجام تحقیق در این زمینه فراهم ساخته است[vii].
لازم به ذکر اکنون نتایج این مطالعه تحت عنوان سیمای جمعیت و سلامت در جمهوری اسلامی ایران (مهر ماه 1379) منتشر شده است
الگوی سنی ازدواج در هر جامعه ای تابع شرایط عرضه وتقاضای حاکم بر آن جامعه می باشد و عوامل موثر برآن عبارتند از:
ج – عوامل موثر بر افزایش و کاهش میزان ازدواج
د – عوامل موثر بر ازدواج مجدد در زن ومرد
ه- عوامل موثر بر نسبت جنسی در جامعه
1- تعیین الگوی سنی ازدواج در کشور به تفکیک گروه های سنی
2- تعیین وضعیت الگوی سنی ازدواج در سالهای آینده بر اساس الگوهای سنی موجود در جامعه
3- تعیین وضعیت الگوی سنی ازدواج در سالهای آینده بر اساس ایجاد تغییر در الگوی سنی موجود
1- پیش بینی میزان تجرد قطعی در بین جوانان در دهه های آینده بر اساس الگوی سنی ازدواج در ایران
2- تعیین الگوی سنی مناسب ازدواج در ایران برای پیشگیری از تجرد قطعی جوانان در ده های آینده
1- الگوی سنی ازدواج در کشور چگونه است
2- ترکیب سنی جمعیت مجرد و متاهل چگونه است
3- ترکیب سنی جمعیت مجرد در سالهای آینده چگونه خواهد بود
4- در صورت تغییر در الگوی سنی ازدواج ترکیب سنی جمعیت مجرد در سالهای آینده چگونه خواهد بود
1- اختلاف سن هنگام ازدواج در زن و مرد در ایران بالا است
2- ترکیب سنی جمعیت کشور بطور مشخص متفاوت از دیگر کشورها است
3- ترکیب سنی جمعیت مجرد در کشور با توجه به اختلاف سن هنگام ازدواج نامناسب است و در سالهای آینده عدم تناسب بین گروه های سنی منجر به تجرد تعداد زیادی از جمعیت کشورخواهد گردید
4- در صورت تغییر در الگوی سنی ازدواج می توان از تجرد قطعی افراد در سال های آینده جلوگیری نمود
بمنظور بررسی ویژگیهای جمعیتی و بهداشتی در جمهوری اسلامی ایران دفتر سلامت خانواده و جمعیت با همکاری مرکز آمار ایران و با مشارکت کارشناسان و سازمانهای ملی و بین المللی طرح تحقیقاتی وسیعی را در مهرماه 1379 در سراسر کشور به اجرا در آورده است.
در این طرح ملی که زیر نظر کارشناسان ستادی وزارت بهداشت و مرکز آمار انجام شد پرسشنامه ای 22 صفحه ای مشتمل بر کلیه اطلاعات جمعیتی و بهداشتی کشور تهیه گردید.
در این بررسی که توسط تیم های با تجربه از سراسر کشور و با نظارت کارشناسان ستاد مرکزی وزارت بهداشت و مرکز آمار ایران انجام شد اطلاعات فراوانی در زمینه های اطلاعات عمومی خانوار - اعضای خانواده ها - وضعیت کار افراد 5 تا 14 سال - حادثه و معلولیت در خانوار - تسهیلات و امکانات رفاهی خانوار - اطلاعات عمومی و باروری و شیردهی زنان 10 تا 49 ساله – تنظیم خانواده – وضعیت کودکان زیر 5 سال در مورد بیماریهای اسهالی و عفونتهای حاد تنفسی – آموزش پیش دبستانی و شیر مادر جمع آوری گردید.
برای بررسی الگوی سنی ازدواج در ایران نیاز به داده هایی در زمینه سن ازدواج زن سن ازدواج مرد و سال ازدواج آنها می باشد در طرح بررسی ویژگیهای جمعیتی و بهداشتی در ایران داده های جمع آوری شده که قابل بکارگیری در این بررسی می باشند عبارتند از:
1- سن هر یک از اعضای خانوار چقدر است؟
2- وضعیت تاهل هر یک از اعضای خانوار چگونه است؟
3- سن در اولین ازدواج زن چقدر است؟
4- در این ازدواج (اولین ازدواج) شوهر چند سال داشت؟
در این بررسی برای هریک از افراد زن 10 – 49 ساله خانوار که حداقل یک بار ازدواج کرده فرم مخصوص تکمیل شده است بگونه ای که کلیه زنان همسردار یا بی همسر (بعلت طلاق یا فوت همسر) مورد پرسشگری قرار گرفته و به سوالات فوق پاسخ داده اند.
لازم به ذکر است که با داده های موجود می توان میزان ازدواج و الگوی ازدواج را به تفکیک هر سال مورد بررسی قرار داد برای این منظور کافی است برای بدست آوردن سال ازدواج از فرمول زیر استفاده کنیم.
سن زن در اولین ازدواج + سن زن – 1379 = سال ازدواج
بدین تربیب می توان فهمید که هر گروه سنی از زنان با کدام گروه سنی از مردان ازدواج کرده اند و در طی سالهای مختلف این الگوی سنی چه تغییری کرده است. با فرض ثابت ماندن الگوی بدست آمده در دهه آینده و درصورت اعمال این الگو میتوان روند توزیع سنی زنان و مردان در معرض ازدواج در سالهای آینده را پیش گویی و مورد مطالعه قرار داد.
با توجه به اینکه در بررسی انجام شده حجم نمونه زیادی جمع آوری شده است و نمونه شباهت به سرشماری خواهد داشت و تعیین حجم نمونه نیاز نخواهد بود.
در این بررسی از هر استان دوهزار خانوار روستایی و دوهزار خانوار شهری مورد بررسی قرار گرفتند و حدود 114 هزار خانوار ایرانی (مشتمل بر 536 هزار نفر) مورد پرسشگری قرار گرفته که برای هر خانوار پرسشنامه هایی مشتمل بر 22 صفحه توسط نیروهای کارآزموده تکمیل گردید.
در این مطالعه نکات اخلاقی لازم رعایت شده است و در صورت مشاهده امکان وقوع فرضیات فوق با ارائه راه حل مناسب به مسئولان و سیاست گذاران کشور نسبت به پیشگیری از مشکل فوق اقدام خواهد شد .
از آنجا که این بررسی بر اساس اطلاعات بدست آمده از طرح بررسی ویژگیهای جمعیتی و بهداشتی در جمهوری اسلامی ایران می باشد نیازی به پیش آزمایی وجود ندارد.
بررسی ویژگیهای جمعیتی و بهداشتی در تاریخ مهر ماه 1379 با انجام پرسشگری از حدود 114 هزار خانوار در سراسر کشور انجام شد در این بررسی که توسط تیم های با تجربه از سراسر کشور و با نظارت کارشناسان ستاد مرکزی وزارت بهداشت و مرکز آمار ایران انجام شد اطلاعات فراوانی در زمینه های مختلف جمعیتی بدست آمد.
برای ورود داده ها به رایانه نرم افزار ویژه ای بوسیله EpiInfo طراحی گردید که در آن کنترل های ویژه ای نیز در نظر گرفته شد که این امکان را فراهم نمود تا داده ها با دقت بیشتری ثبت شوند.
طی دوره بررسی فعالیت های کنترل و نظارت و ارزشیابی بصورت مستمر و دقیق توسط مجریان اعمال گردید.
پس از تکمیل و انتشار نتایج بررسی فوق داده های طرح در آذرماه 1382 بطور کامل جهت انجام بررسی بروی الگوی سنی ازدواج در اختیار قرار گرفت.
پس از دریافت داده ها نسبت به حذف مواردی که دارای داده های ناقص و یا متناقض برای این بررسی بودند از قبیل نداشتن سن هنگام ازدواج و یا سن همسر در هنگام ازدواج و یا عدم تناسب سن فرد با اطلاعات مربوط به تاهل اقدام گردید. لازم به ذکر است موارد حذف شده حدود 0017/0 از اطلاعات جمعیتی و کمتر از 06/0 از اطلاعات مربوط به سن تاهل بوده است که در نتایج بدست آمده بی تاثیر می باشند.
پس از اینکه داده ها پالایش شدند و امکان کار با داده ها فراهم شد نتایج حاصل به تفکیک جمعیت های هر استان – شهر و روستا- زن ومرد- تاهل و تجرد (افراد هرگز ازدواج نکرده و حداقل یکبار ازدواج کرده) و گروه های سنی 5 ساله در جداول ویژه ثبت شد به گونه ای که امکان مقایسه نتایج به تفکیک هر یک از گروه های فوق امکان پذیر باشد از طرفی داده های وضعیت تاهل زنان نیز به تفکیک هر استان – شهر و روستا و گروه های سنی در جداول مربوطه ثبت گردید در ادامه به کمک نرم افزار Excel نمودار هرم سنی در جمعیت های مختلف و به تفکیک هر استان، شهر و روستا و وضعیت تاهل ترسیم شد.
در بررسی اولیه مشاهده می شود که اختلاف چشمگیری در نتایج حاصله از استانهای مختلف و شهر و روستا غیر از موارد خاص مشاهده نمی شود به گونه ای که می توان نتایج هر یک از جمعیت ها را به کل کشور تعمیم داد.
هرم سنی به تفکیک استانها: به منظور بررسی وضعیت الگوی سنی ازدواج در جامعه به تفکیک هر یک از استانها و جمعیت های شهری و روستایی اختلاف سنی زن و مرد بر اساس سالهای ازدواج آنها محاسبه و نمودار مربوطه ترسیم شد نمودار های هرم سنی استانهای مختلف نشان می دهند که کلیه استان های مورد مطالعه از وضعیت تقریبا مشابهی برخوردار هستند اگر چه تفاوتهای اندکی را می توان در نمودار ها مشاهده نمود علیرغم برابر بودن تعداد خوشه ها در هر استان جمعیت های بدست آمده با اندکی تفاوت همراه می باشند.
هرم سنی به تفکیک روستا و شهر: در نگاه اولیه به هرم سنی جمعیت های شهری و روستایی می توان بوضوح به شباهت های بین آنها و هرم سنی هر یک از استان ها و هرم سنی کل کشور پی برد اما در مقایسه بین هرمهای سنی شهر و روستا با کمی دقت می توان اختلاف جزئی موجود بین آنها را ملاحظه نمود و آن اینکه نسبت جمعیت مرد به زن در هر گروه سنی در روستا کمتر از مقدار آن در شهر است این موضوع نشان دهنده مهاجرت شغلی جمعیت های مرد روستایی به سوی شهرها می باشد.
هرم سنی به تفکیک روستا و شهر در کل کشور: برای محاسبه و ترسیم دقیق هرم سنی اطلاعات بدست آمده را پس از وزن دهی با یکدیگر جمع نموده و هرم سنی برای کل کشور به تفکیک شهر و روستا ترسیم گردید.
با توجه به اینکه اطلاعات بدست آمده مربوط به سال 1379 می باشد برای برآورد وضع موجود محاسبه و اصلاح مقادیر بدست آمده ضروری بنظر می رسید. بدین منظور با فرض اینکه الگوی سنی ازدواج در طی سالهای 79 تا 82 تغییر زیادی نداشته است ابتدا الگوی سنی ازدواج را به تفکیک سن برای زن و مرد در سه سال منتهی به 79 محاسبه نموده و مقادیر بدست آمده از تعداد افراد مجرد کاسته شد تا تصویری از وضعیت فعلی در سال 82 بدست آید.
لازم به ذکر است منظور از افراد مجرد افراد هرگز ازدواج نکرده می باشد و افراد متاهل شامل افراد حداقل یکبار ازدواج کرده می باشد.
| دسته بندی | پزشکی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 1103 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 68 |
چکیده :
عنـــوان : بررسی اثرات درمان با کورتیکواسترئید خوراکی روی پارامترهای اسپیرومتری در بیماری انسدادی مزمن ریوی.
روش اجرای پژوهش :
در این مطالعه نیمه تجربی ما اثرات درمان با کورتیکواستروئید خوراکی را روی۳۰ بیمار انتخاب شده بررسی می کنیم.
از تمامی بیماران یک اسپیرومتری پایه به عمل می آید سپس به مدت ۳ هفته تحت درمان با داروهای رایج در درمانCOPD (آترونت ،سالبوتامول، برم هگزین، تئوفلیین وآنتی بیوتیک) + 5 . 12 پردنیزولون قرار می گیرند. پس از پایان این دوره اسپرومتری مجدد به عمل می آید و نتایج اسپرومتری قبل وبعد از آزمون با هم مقایسه می شوند.
نتایج : نتیجه این کار آزمایی نیمه تجربی نشان داد درمان کوتاه مدت با کورتیکواستروئید خوراکی آن هم به صورت دوزکم (Low Dose)تفاوت معنی دار آماری در میزان بهبودی پارامترهای اسپیرومتری بیماران COPD نداشته است.
اما کورتیکواستروئید به طور چشمگیری شکایات تنفسی بیماران شامل سرفه ،تنگی نفس فعالیتی،میزان خلط وتنگی نفس شبانه راکاهش داده
(مقدمه پزوهش وبیان مسئله ) Introduction, Statement of problem
جنبه های بالینی COPD :
COPDامروزه به وسیله انجمن آمریکائی قفسه صدری ( ATS )تعریف شده است .این تعریف عبارت است از وجود انسداد جریان هوا ثانویه به برونشیت مزمن (بیماری راه هوایی ) یا آمفیزم (تخریب پارانشیم همراه بابزرگ شدن راه هوایی ).انسداد جریان هوایی معمولا پیشرونده است.
ممکن است همراه با افزایش حساسیت باشد وممکن است بالقوه برگشت پذیر باشد .
اصل تعریف ،دانستن این نکته است که بعضی بیماران COPDممکن است انسداد راههای هوایی شان به طور قابل توجهی برگشت پذیر باشد و آن بیماران آسمی که انسداد راههای هوایی شان برگشت ناپذیر است از COPD غیر قابل افتراق هستند.
شکل(١) دیاگرام غیر تناسبی ون. هر دایره بیانگر یک واﮊه کلی است . مستطیل بیانگر محدودیت جریان هوائی است که با اسپیرومتری با فشار اثبات شده است . مناطق سایه دار مربوط به بیماران تشخیص داده COPDاست. توجه کنید که یک بیمار (جزء ١ )ممکن است آمفیزم بدون COPD داشته باشد (بیماری که در عکس قفسه سینه Bullae بدون محدودیت جریان هوایی دارند)بطور مشابه بیمار ممکن است دفع خلط داشته باشد ،ولی اسپیرومتری نرمال باشد (جزء۲،برونشیت ساده).در نهایت یک فرد آسمی ممکن است محدودیت جریان هوایی را نشان ندهد (جزء٣). وفقط پس از Bronchoprovocation Test تشخیص داده شود.
اپیدمیولوزی COPD وعوامل زمینه ساز :
تخمین زده شده است که در ایالات متحده نزدیک به 16 میلیون انسان از COPD رنج می برند اگر چه بین سالهای ۱۹۷۹ و۱۹۸۹ شیوع بین ٪٦-۴ در مردان بالغ و ٪۳-۱ زنان متغیر است ، افزایش بیشتر برای زنان بوده است تا مردان.
COPD به عنوان چهارمین علت مرگ ،مطرح است .خوشبختانه یک کاهش پیشرونده در درصدجامعه سیگاری وجود داردکه منجر به کاهش مرگ و میر ناشی از COPD در آینده نزدیک می شود جای خوشحالی است که بیشتر این کاهش مربوط به ترک سیگاردر مردان است و نه زنان. لذا تلاشهای بیشتری باید به مساُله ترک سیگار اختصاص داده شود.
همانطور که در جدول (۲)نشان داده شده است مهمترین علت COPD سیگار کشیدن است.
دیگر علل احتمالی به عنوان فاکتورهای غیر وابسته در ایجاد COPD عمل می کنند اما اهمیت آنها در مقایسه با نقش سیگار کشیدن کم است.تنها علت دیگر که برای یک فرد ،از نظر اهمیت با سیگار کشیدن قابل مقایسه است،نقص آنزیم1 α – آنتی تریپسین ( AAT )می باشد اما AATعلت کمتر از ٪١موارد COPD محسوب می شود.
جدول۲ : عوامل زمینه ساز برای ایجاد COPD
|
ممکن |
احتمالی |
ثابت شده |
|
وزن مقع تولد پایین عفونت های تنفسی دوران کودکی سابقه خانوادگی آتوپی IgA غیر ترشحی گروه خونی A |
آلودگی هوا فقر کودکان در معرض سیگار الکل افزایش حساسیت راههای هوایی |
سیگار کشیدن مواجهات شغلی (سیگار کشیدن) نقص– آنتی تریپسین |
کودکان در معرض سیگار (passive smoker) نسبت به کودکان غیر سیگاری با شیوع بالائی علائم و بیماریهای تنفسی را تظاهر میکنند .همچنین آنها ،کاهش قابل اندازه گیری در تســتهای عملــــکرد ریوی (PFT) نشان می دهند. اگر چه اثبات نشده است که این مسأله منجر به COPD شود ولی بسیار محتمل است.
مواجهه با مواد آلوده کننده در محیط احتمالاًبه روش مشابه عمل می کند و مطمئناً عملکرد بیماران با انسداد راههای هوایی را بدتر می کند . میزان مور تالیتی و مور بیدیتی ناشی از COPD در سفید پوستان در مقایسه با غیر سفید پوستان بیشتر است.
آتوپی، افزایش حساسیت راه های هوایی و آسم ممکن است ،در ایجاد COPD نقش داشته باشد.
نشان داده شده است که افزایش حساسیت راههای هوائی نسبت معکوس با دارد و این امر پیشگویی کننده یک میزان تسریع یافته کاهش عملکرد ریوی در سیگاریهاست.
تنها فاکتور میزبانی اثبات شده که منجر به COPD می شود. نقصآنتی تریپسین می باشد. این پروتئین سرم به وسیله کبد ساخته می شود و نقش اصلی، مهار نوتروفیل الاستاز است.
میزان طبیعی AAT 350-150 (استاندارد تجارتی)یا 48-20 (استاندارد آزمایشگاهی) است. کمبود شدید AAT منجر به آمفیزم زود رس می شود.
سن شیوع بیماری بوسیله سیگار کشیدن تسریع میشود . بیماری در افراد سیــگاری در سن متــوسط ٤٠ سال و در غیر سیــگاریها در50 سال آغاز می شود.
تاریخچه طبیعی COPD :
کاهش عملکرد ریوی در طی زمان در شکل (٣ )نشان داده شده است. افراد نرمال غیرسیگاری سالیانه ml 35 - 25 ازخود را از دست می دهند. این میزان کاهش در افراد سیگاری در مقایسه با غیر سیگاری بیشتر است . هر چه میزان سیگار مصرفی بیشتر باشد، سرعت این کاهش نیز بیشتر است.همچنین هر چهاولیه کمتر باشد، سرعت نزولبیشتر است.
بیماران COPDسالیانه حدود٩٠ کاهش می یابد . مطالعه سلامت ریوی نشان داد ، بیمارانی که سیگار را ترک کردند افزایش متوسط در پس از برونکو دیلاتور ، حدود 57 در اولین ویزیت سالیانه در مقایسه با کاهش متوسط 38در آنهایی که سیگار کشیدن را ادامه داده انده،داشته اند. این مسأله نشان می دهد که پس از ترک سیگار نه تنها روند کاهش کاهش می یابد، بلکه عملکرد ریوی ممکن است به طور حاد، بهبود یابد.
در بیشـتر بیـماران بزودی پس از ترک سـیگار،میزان کاهش به حد نُرمال برمی گردد.
شکل (٣). میزان کاهش عملکرد ریوی بر اساس عادت به سیگار.توجه کنید که میزان کاهش در سیگاریها سریعتر است و پس از ترک سیگارتمایل به بازگشت به حد نرمال دارد . با ترک سیگار شروع علائم COPD به تاخیر خواهد افتاد.
تظاهرات بالینی :
شرح حال
بیماران تیپیک COPD قبل از بروز علائم بیش از ٢٠ پاکت در سال سیگار می کشند. آنها بطور شایع با سرفه های خلط دار و یک بیماری حاد قفسه سینه در حدود دهه ٥ زندگی تظاهر می کنند . تنگی نفس معمولا در دهه٦ یا ٧ آغاز می شود،اما می تواند تظاهر بارزی باشد تنگی نفس ممکن است ناتوان کننده باشد و بطوری که با فعالیت خیلی کم ، علائم تشدید شود . این سیکل معیوب یکی از مهمترین مشکلات بیماران با COPD پیشرفته است.
شکست این ســیکل معیوب منـجر به بهـبودی وضـعیت عمـلکردی بیماران می شود.
خِلط ابتدا فقط در صبح وجود دارد و معمولاً موکوئیدی است. در خلال تشدید علائم بیــماری خلط ممکن است چرکی شود. شرح حال ویزینگ و تنگی نفس ممکن است منجر به تشخیص اشتباه آسم شود. با پیشرفت بیماری فواصل بین تشدید علائم کوتاه میشود. در انتهای دوره بیماری هایپوکسمی پیدا میشود. در صورتی که شدت بیماری زیاد باشد. ممکن است منجر به سیانوز بالینی شود. وجود سردرد صبحگاهی بیانگر هایپرکاپنی است. بعضی از بیماران کاهش وزن پیدا می کنند و Cor-Pulmonale همراه با نارسایی قلب راست و اِدم ممکن است در بیماران با هایپوکسمی و هایپرکاپنی اتفاق بیفتد. بیشتر اپیزودهای خلط خونی ناشی از خراشهای مخاطی هستند نه ناشی از کارسینوما. به هر حال به علت اینکه برونکوژنیک کار سنیوما با شیوع بالائی در سیگاری های دارای COPD اتفاق می افتد، با وجود اپیزودخلط خونی باید بررسیهایی جهت رد کردن این احتمال انجام شود.
معاینه فیزیکی :
در ابتدا معاینه قفسه سینه ممکن است ویز را فقط در بازدم با فشار نشان دهد. باپیشرفت انسداد ،پرهوایی ایجاد می شودو قطر قدامی – خلفی قفسه سینه افزایش می یابد. دیافراگم پایین می آید وحرکتش محدود می شود. در این مرحله صدای ریوی کاهش یافته و صداهای قلبی، اغلب مات می شوند.
معمولاً در قواعد ریه ها، کراکل شنیده می شود. در بیماران با درجه بالای محدودیت جریان هوائی زمان تنفسی با فشار بسیار طولانی (بیش از ٤ ثانیه با استــتوســـکوپ روی تــراشـــه) ممـــکن است، شنیده شود. بیماران End-stage COPD ممکن است وضعیت هایی را به خود بگیرند که از تنگی نفس رهایی یابند مانند خم شدن به جلو با انداختن وزن روی آرنج ها. (Tripod Position) عضلات تنفسی فرعی گردن و کمربند شانه ای به طور کامل استفاده می شوند باز دم اغلب موجب جمع شدن لبها و انقباضات با فشار عضلات شکمی می شود
به داخل کشیده شدن متناقض فضای بین دنده ای تحتانی در دم، یک یافته کلاسیک است. کبد بزرگ شده دردناک ،بیانگر نارسایی قلبی است. ولی بدون وجود نارسایی قلبی ، به علت افزایش فشار داخل سینه ای، دسیتانسیون و در هیپوکسی شدید و هیپرکاپنی ممکن است Asterixis مشاهده شود .
در بیماران COPD که آمفیزم دارند «Pink Puffers» نامیده می شوند به علت اینکه سیانوز ندارند و از عضلات فرعی تنفس استفاده میکنند و بازدم را با لب ها ی جمع انجام می دهند.
و بیمارانی که برونشیت مزمن دارند «Blue Bloaters» نامیده می شوند چون احتباس آب دارند و سیانوز واضح تری دارند.
البته اکثر بیــماران اجــزایی از هر دو را دارند و به سـادگی کـلاسه بندی نمی شوند.
یافته های آزمایشگاهی :
عکس قفسه سینه:
به علت اینکه آمفیزم بوسیله واژه های آناتومیک تعریف می شود عکس قفسه سینه خلفی ـ قدامی و طرفی مدرکی دال بر وجود آن است. پرهوایی به وسیله دیافراگم صاف و پایین، افزایش فضای هوایی خلف جناغ و سایه قلبی باریک و بلند مشخص می شود. باریک شدن (Tapering)آهسته سایهای عروقی به همراه افزایش شفافیت (Hyper transparency)ریه ها علامت آمفیزم است. Bullae (مناطق رادیولوسنت با قطر بزرگتر از 1 سانتی متر که به وسیله سایه های خط مویی قوسی احاطه می شود) وجود آن را مطرح می کند. البته Bullae فقط بیماری منطقه ای شدیدی را مطرح می کند و الزاماً بیانگر آمفیزم شدید نیست .
مطالعات درباره ساختمان ریه و عکس قفسه سینه نشان می دهد که در صورت شدید بوده بیماری آمفیزم قویاً تشخیص داده می شود. اما در بیماری خفیف یا حتی متوسط، تشخیص دقیق نیست. هیپرتروفی بطن راست در COPD منجر به کاردیومگالی (بزرگ شدن قلب) نمی شود. ولی در مقایسه با عکس قفسه سینه قبلی، ممکن است بزرگ شدن را نشان دهد. سایه های عروقی ناف ریوی برجسته می شوند و با بزرگ شدن قدامی بطن راست، سایه قلب به فضای پشت جناغ دست اندازی می کند.
سیگار علاوه بر COPD رسیک فاکتور کانسر ریه و بیماری قلبی نیز هست بنابراین یک عکس قفسه سینه نه تنها برای یافتن آمفیزم بلکه به همان اندازه اهمیت، جهت رد کردن کلیه بیماریهایی که با این علائم مشابه تظاهر می کند اندیکاسیون دارد. CT-Scan بخصوص CT با قدرت تفکیک بالا CT-Scan High Resolution حساسیت و اختصاصی بودن بالاتری نسبت به عکس قفسه سینه استاندارد دارد. البته به علت اینکه CT به ندرت درمان را تغییر می دهد، جایی در مراقبت روتین بیماران COPD ندارد.
تست های عملکرد ریوی (PFT)
تعیین ظرفیت حیاتی با فشار ، برای تشخیص و ارزیابی شدت و پیگیری پیشرفت بیماری نیاز است . به آسانی قابل اندازه گیری است و نسبت به سایر اندازه گیریهای دینامیک راههای هوایی ، کمتر متغیر است و پیش بینی دقیق تری از سن، جنس، نژاد و قد می دهد. با افزایش شدت COPD میزان و نسبت افت می کند. معمولاً هنگامی کهبه کمتر از ٪٥٠ مقــدار پیش بینی شده مــی رسد بیــمار دچار تنـگی نفس فعـالیتی می شود و اگربه ٪٢٥ از مقدار پیش بینی شده برسد بیمار در حالت استراحت نیز تنگی نفس خواهد داشت. با رسیدنبه کمتر از٪٢5 از مقدار پیش بینی شده، علاوه بر تنگی نفس در حالت اســتراحت، احتباس ، Cor-Pulmonale نیز اغلب ایجاد می شوند.
در مواردی که برونشیت غالب است اغلب با اینکهبالاتر از ٪٢٥ از مقادیر طبیعی است. بیمار دچار احتباس و کور پولمونر می باشد. درحالی که اگر آمفیزم غالب باشد. قبل از شروع احتباس و کورپولمونر به مقادیری بسیار کمتر از حد فوق کاهش یافته است. ABG در مراحل اولیه بیماری تنها هایپوکسمی را نشان می دهد. با پیشرفت بیماری هایپوکسمی تشدید و هایپرکاپنی ایجاد می شود به تدریج با کاهش به زیر یک لیتر، هیپرکاپنی ایجاد می شود. موارد غیر طبیعی ABG در جریان تشدید حاد علائم، فعالیت و خواب بدتر می شود.
آزمایش خلط :
در برونشیت مزمن پایدار، خلط موکوئیدی و ارجحیت سلولها با ماکروفاژاست. با تشدید علائم خلط اغلب چرکی میشود و نوتروفیل ها ظاهر می شوند. رنگ آمیزی گرم معمولا ترکیبی از ارگانیسم ها را نشان می دهد. شایعتری پاتوژنهای بدست آمده از کشت خلط عبارتند از: استرپتوکوک پنومونیه،هموفیلوس آنفلوآنزا، موراکسلا کاتارالیس است.
البته کشت و حتی رنگ آمیزی گرم به ندرت قبل از درمان ضد میکروبی در بیماران سرپائی مورد نیاز است.
تشخیص و مونیتورینگ :
در بیماران مشکوک به COPD یک اسپیرومتری با فشار ، ارزیابی فیزیولوژیک پایه برای تعیین کمیت انسداد را فراهم می کند ABG در بیماران COPD شدید (Stage III) به تشخیص وجود و شدت هایپوکسمی و هایپرکاپنی کمک می کند.
ABG در موارد خفیف یا متوسط بیماری نیاز نیست مگر اینکه یافته های بالینی اختصاصی یا علائم نیاز به آن را مطرح کند. ABG متوالی تست اصلی برای مونیتورینگ دوره بیماری است.
Staging در COPD :
هیچ Staging یا سیستم تعیین درجه شدت که مورد قبول همگان باشد در مورد بیماران COPD وجود ندارد. همانگونه که قبلاً بحث شد معیارهای پروگنوستیک قوی برای مورتالیتی عبارتند از :سن بیمار، و در نهایت وجود هایپوکسمی و هایپرکاپنی.
یک سیستم طبقه بندی ایده آل شامل اجزاء٣ فاکتور (و ظرفیت انجام فعالیت های روزانه زندگی یا ظرفیت ورزش کردن و تنگی نفس) است.
این سیستم Staging به کلینیسین ها و مراقبین بهداشتی جهت شناسایی حد ممکن مراقبت و پیچیدگی بیماران کمک می کند و همچنین یک تخمین کلی از پروگنوز بیماران بدست می دهد.
جدول ( ٤ ) Staging در COPD
|
Spirometry |
Symptoms |
Severity |
Stage |
|
Normal |
Chronic cough or Sputum Production |
At Risk |
0 |
|
|
Chronic cough or Sputum Production |
Mild |
I |
|
|
Chronic cough or Sputum Production |
Moderate |
|
|
|
Chronic cough or Sputum Production |
Severe |
III |
|
|
Chronic cough or Sputum Production |
Very severe |
IV |
درمان جامع COPD :
انسداد جریان هوائی در COPD عمدتاً بازگشت ناپذیر است. هدف کلی درمان پیشگیری از بدتر شدن عملکرد ریوی ،کاهش علائم و درمان عوارض در هنگام بروز است. پس از تشخیص بیماری باید بیمار را جهت مشارکت فعال در درمان بیماری، تشویق نمود. این امر ممکن است اعتماد به نفس و عوارض درمان را بهبود بخشد. تمام بیماران باید به یک زندگی سالم و فعالیت منظم تشویق شوند. در این زمان درمانهای پیشگیری کننده بسیار مهم هستند و تمام بیماران باید ایمنی شوند. که شامل تزریق واکسن پنوموکوک و سالیانه واکسن آنفلوآنزا است . الگوریتم دقیق برای برخورد جامع با بیماران COPDدر جدول (٥) و شکل (٦) نشان داده شده است.
جدول (٥) درمان بیماران علامت دار COPD
|
مداخلاتی که علائم را بهبود می بخشند . |
مداخلاتی که طول عمر را بهبود می بخشند |
|
درمان داروئی باز سازی تحصیلات آموزش و ورزش حمایت روحی تغذیه جراحی
|
ترک سیگار اکسیژن درمانی در صورت وجود هیپوکسمی |
شکل (٦ ) الگوریتم نشان دهنده. درمان کلی بیماران COPD
ترک سیگار :
به علت اینکه سیگار علت مهم COPD است، ترک سیگار از عوامل بسیار مهم در درمان بیمارانی است که هنوز سیگار می کشند. به علت اینکه اثبات شده است که سیگار کشیدن ثانویه (در معرض دود سیگار بودن و نه سیگار کشیدن) باعث تخریب عملکرد ریوی می شود، محدود کردن تماس با سیگار، بخصوص در کودکان باید تشویق شود.
عواملی که باعث سیگار کشیدن بیماران می شود عبارتند از: قدرت اعتیاد آور نیکوتین، واکنش وضعیتی به محرک های حول وحوش سیگار کشیدن، مشکلات روحی و اجتماعی مانند: افسردگی وتحصیلات پایین ودر آمد پایین و... به علت اینکه عوامل محرک بیماران به سیگار کشیدن متعدد هستند باید مداخلات متعددی جهت ترک سیگار صورت گیرد.
یک سیستم حمایت اجتماعی قوی شامل عوامل حرفه ای، خانوادگی و دوستانه در ترک سیگار و پرهیز طولانی مدت آن مُوثر است . توصیه پزشک به ترک سیگار موجب ایجاد نتایج موفقی خواهد شد بهتر است پزشک یک تاریخ ترک را برنامه ریزی کند زیرا تنظیم یک تاریخ ترک برای توقف ناگهانی معمولاً مفیدتر از ترک تدریجی سیگار است. محرومیت از سیگار باعث اضطراب، تحریک پذیری اختلال در تمرکز و عصبانیت، خستگی، گیجی، افسردگی و قطع خواب، بخصوص در خلال اولین هفته ترک می شود. لذا نیکوتین جایگزینی به دنبال ترک سیگار، علائم وابستگی را کمتر و ترک سیگار را راحت تر می کند . آدامس نیکوتین Placrilex (mg 2 در قطعه) بســیار موثر است. بیــمارانی که در خــلال ٢ هفــته اول تـــرک شکست می خورند باید تحت درمان داروئی قوی یا یک درمان کمکی مانند Clonidine ( - آدرنژیک) قرار گیرند. مواد از بین برنده اضطراب مانند Buspirone علائم قطع وابستگی را کاهش می دهد.
Hypnosis ممکن است اثر کمکی داشته باشد اما هنگامی که به عنوان تنها درمان ترک به کار رود، ارزش کمی دارد.
درمان دارویی:
درمان دارویی COPD باید بر اساس شدت بیماری و تحمل بیمار به داروهای بخصوص تنظیم شود .شایعترین داروها و دوزاژ در جدول (٧ ) وبرخورد گام به گام در بیماران سرپایی در جدول(٨) لیست شده است.
امروزه هیچ مدرکی وجود ندارد که استفاده منظم از هر کدام از این داروها پیشرفت COPD را تغییر بدهند ولی علائم آنها کاهش ، تحمل فعالیتشان افزایش می یابد و کیفیت زندگی شان بهبود می یابد. از آنها که اکثر بیماران مسن هستند و به عوارض جانبی داروها حساس هستند، تنظیم دوزاژ باید بر اساس هر مورد بخصوص انجام شود.
|
جدول (7) درمان دارویی گام به گام در COPD |
1- برای علائم خفیف متغیر:
اسپری آگونیست انتخابی 2-1 پاف هر 6-2 ساعت (بیش از 12-8 پاف در 24 ساعت نشود) یا آگونیست طولانی اثر، 2 پاف هر 12 ساعت.
2- برای علائم مداوم خفیف تا متوسط:
اسپری Ipratropium (Atrovent) 6-2 پاف هر 6 تا 8 ساعت + اسپری آگونیست انتخابی 4-1 پاف موقع نیاز.
3- در صورتی که پاسخ به گام 2 نامطلوب باشد می توان:
تئوفیلین پیوسته رهش (Sustained release) 400-200، 2 بار در روز یا 800-400 موقع خواب برای برونکواسپاسم شبانه اضافه کرد یا:
از آلبوترول پیوسته رهش (Sustained release) 8-4، 2 بار در روز یا تنها شب ها می توان استفاده کرد.
4- در بیمارانی که شواهدی از افزایش حساسیت برونش (Bronchial Hyperactivity) دارند می توان یک دوره درمانی با استروئید خوراکی (بطور مثال پردنیزون) تا 40 برای 14-10 روز و سپس کاهش دوز به صورت یک روز در میان تا قطع کامل آن استفاده کرد.
5- برای تشدید علائم شدید:
دوز آگونیست را افزایش می دهیم، برای مثال 8-6 پاف هر نیم تا 2 ساعت یا تجویز زیر جلدی اپی نفرین یا تربوتالین 5/0 – 1/0 یا افزایش دوزاژ آترونت به 8-6 پاف هر 4-3 ساعت و تجویز تئوفیلین به صورت IV با همان دوزاژ قبلی و دوزاژ متیل پردنیزولون IV/stat/ 100-50 و سپس هر 8-6ساعت و در صورت داشتن اندیکاسیون آنتی بیوتیک اضافه کنید.
جدول (8)درمان داروئی گام به گام در بیماران COPD.
Stepwise pharmacologic management of COPD
* سطح سرمی تئوفیلین 20-10 باید باشد .
برونکودیلاتور :
برونکوریلاتورهای مورد استفاده مشابه همانهایی است که در آسم استفاده می شود . البته بیماران COPD چون اغلب مسن هستند ممکن است دچار تحمل کم به لرزش (Tremor)ناشی از اثر مقلدی سمپاتیک ، عصبی شدن، اثرات جانبی قلبی شوند طرز استفاده صحیح از اسپری نیز باید به بیماران آموزش داده شود.
رسوب موکوسی در دهان منجر به عوارض جانبی موضعی مانند برفک دهان با مصرف استروئید استنشاقی خواهد شد که باید به بیمار آموزش و گوشزد شود.
درمان با آگونیست تنگی نفس را کاهش داده و تحمل فعالیت را در COPD بهبود می بخشد. ثابت شده است، استفاده از Salmetrol (Serevent) که اسپری طولانی اثرآگونیست است از برونکواسپاسم شبانه هم جلوگیری می کند.
مواد آنتی کولینرژیک:
در بیمارانی که علائم مداوم دارند، استفاده منظم از Ipratropium (Atrovent) توصیه شده است. دارو شروع آهسته تر و فعالیت طولانی تری نسبت بهآگونیستی مانند آلبوترول دارد. ثابت شده است که در افزایش تحمل فعالیت موثر است و تنگی نفس را کم می کند. اما همانطوری که در مورد آگونسیت ها صدق میکند هیچ مدرک قابل توجهی دال بر اینکه مصرف مداوم آنتی کولینرژیک ها با یا بدون - آگونیست ها منجربه بدتر شدن اسپیرومتری یا تسریع مرگ زود رس در COPD شود، وجود ندارد. بنابراین استفاده از درمان منظم با Ipratropium+ آگونیست به میزان نیاز برای حدود ٤ بار در روز مناسب است.
تئوفیلین:
داروی خط سوم در درمان COPD است پتانسیل مسمومیت موجب کاهش محــبوبـیـت آن شده است. ارزش نسبی این دارو، برای ظرفیت پائین یا توانایی پائین بیمارانی است که نمی توانند از اسپری بصورت مطلوب استفاده کنند زیرا می توانند به راحتی تئوفیلین را ٢-١ بار در روز استفاده کنند.
نشان داده شده است که تئوفیلین در بهبود عمکرد تنفسی، برای تحریک مرکز تنفسی، برای افزایش فعالیت های روزانه زندگی، برای کاهش تنگی نفس، بهبود برون ده قلبی، کاهش مقاومت عروق ریوی، بهبود خونرسانی عضلات قلبی ایسکمیک موُثر است. تحقیقات جدید یک نقش ضد التهابی برای این دارو مطرح کرده است .
سطح سرمی درمانی 20 - 15 بسیار نزدیک به سطح توکسیک آن است لذا استفاده از آن باید با دقت از طریق اندازه گیری سریال سطح سرمی اش دنبال شود.
درمان ضد التهابی :
بر خلاف ارزش نسبی درمان ضد التهابی در درمان آسم ، داروهای ضد التهابی ، نقش اثبات شده قابل توجهی در درمان روتین COPD ندارند. Nedocromil, Cromolyn به عنوان داروهای مفید اثبات نشده اند. اگر چه در صورت وجود آلرژی راههای تنفسی، احتمالاُ می توانند مفید باشند. در بیماران سرپایی در تشدید علائم ممکن است نیاز به یک دوره درمانی با استروئید خوراکی باشد اما مهم است که این دارو سریعاً از بیمار گرفته شود زیرا جمعیت مسن تر COPD، مستعد به عوارضی مانند ضایعات پوستی، کاتاراکت، دیـابــت، استئوپورز و عفونت ثانویه هستند. این خطرات با دوزهای استاندارد آئروسل استروئیدی همراه نیستند. این دوز باعث برفک دهان می شود اما خطر ناچیزی جهت عفونت ریوی دارد. تحقیق دیگری که درباره اثرات درمان طولانی مدت با کورتیکواستروئید در COPD انجام شده، نشان میدهد که علائم بیمار را به مقدار قابل توجهی بهبود می بخشد ولی روی معاینه بالینی و پارامترهای اسپیرومتری تاُثیر قابل ملاحظه ای ندارد . تحقیق دیگری نشان داده است که درمان با استروئید استنشاقی و مصرف β آگونیست استنشاقی پارامترهای اسپیرومتری را در ¼ بیماران بهبود می بخشد .
مواد موکوکینتیک :
تنها مطالعه کنترل شده در ایالات متحده که نقشی برای این داروها در درمان مزمن برونشیت مطرح شده، توسط ارزیابی چند مرکز روی یدآلی ارائه شده است. طبق مطالعات انجام شده، دارو باعث بهبود علائم می شود. نقش داروهای دیگر شامل آب، کاملاً مشخص نشده است.
آنتی بیوتیک ها:
آنتی بیوتیک ها نقش اثبات شده ای در پیشگیری و یا درمان تشدید علائم COPD ندارند مگر اینکه مدرکی دال بر عفونت وجود داشته باشد؛ مانند تب، لکوسیتوز، تغییرات در عکس قفسه سینه. اگرچه عفونت های مکرر بخصوص در زمستان رخ می دهد؛ دوره های طولانی مداوم یا متناوب آنتی بیوتیک ها، ممکن است مفید باشد. در تجویز دارو، مسائل اقتصادی باید مدنظر باشد. زیرا داروهای قدیمی ارزان تر مانند: تتراسایکلین، داکسی سایکلین، آموکسی سیلین، اریترومایسین، کوتری موکسازول یا سفاکلر معمولاً مؤثر هستند. باکتری های عمده که باید در نظر باشند، عبارتند از: استرپتوکوک پنومونیه، هموفیلوس آنفلوآنزا، موراکسلاکاتارالیس.
| دسته بندی | بازاریابی و امور مالی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 249 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 225 |
فهرست مطالب
فصل اول
1-1 مقدمه. 2
2-1 ضرورت و اهمیت مسئله 5
3-1 اهداف تحقیق.. 8
4- 1 فرضیات تحقیق.. 8
5-1 کاربردهای انجام تحقیق.. 9
6-1 پیشینه تحقیق.. 9
تحقیقات انجام شده در زمینه بازاریابی و بازار رسانی محصولات کشاورزی 9
فصل اول
بخش اول. 17
1-2 مقدمه 17
2-2 تاریخچه 18
3-2 خصوصیات گیاهشناسی زیره سبز. 18
1-3-2 ویژگیهای عمومی 18
2-3-2 ارقام زیره سبز. 20
3-3-2 زیستگاه و پراکنش 20
1-4-2 مصارف خوراکی و ارزش غذایی.. 25
2-4-2 اهمیت دارویی 26
5-2 سایر کاربردهای زیره سبز. 26
6-2 ویژگیها وروشهای کشت زیره سبز. 27
1-6-2 کاشت 29
3-6-2 داشت 30
3-6-2 برداشت 31
7-2 آفات و امراض 32
8-2 خصوصیات زرشگ 33
9-2 تاریخچه زرشک 34
10-2 خصوصیات گیاهشناسی و پراکنش جنس زرشک 35
1-10-2 ویژگیهای عمومی 35
2-10-2 گونههای زرشگ 35
3-10-2 زیستگاه و پراکنش 38
11-2 مصارف خوراکی، ارزش غذایی و اهیمت دارویی زرشک 39
1-11-2 مصارف خوراکی و ارزش غذایی: 40
2-11-2 اهمیت دارویی 40
12-2 سایر کابردهای زرشک: 41
13-2 ویژگیها و روشهای پرورش زرشک بیدانه 42
1-13-2 کاشت و تکثیر. 44
2-13-2 داشت 45
3-13-2 برداشت 46
14-2 آفات و امراض زرشک 48
بخش دوم. 51
1-2 تعریف بازار. 51
2-2 طبقه بندی بازارهای مختلف... 51
1-2-2 طبقه بندی بازار بر اساس موضوع مبادلات: 51
2-2-2 بازارها بر اساس وضعیت مکانی: 52
3-2 تعریف بازاریابی.. 52
4-2 ابعاد مختلف بازاریابی.. 55
1-4-2 بازاری گرائی.. 56
2-4-2 بازار شناسی.. 56
3-4-2 بازاریابی.. 56
4-4-2 بازار رسانی.. 57
5-4-2 بازار گردی.. 57
6-4-2 بازار سنجی.. 57
7-4-2 بازار داری.. 58
8-4-2 بازار گرمی.. 58
9-4-2 بازار گردانی.. 58
5-2 عناصر قابل کنترل و موثر بر بازاریابی.. 59
6-2 تاریخچه بازاریابی.. 59
7-2 مفاهیم اساسی بازاریابی.. 62
8-2 عوامل موثر در بازاریابی.. 63
1-8-2 فروشندگان اولیه. 63
2-8-2 واسطههای بازاریابی.. 64
1-2-8-2 دلالان. 64
2-2-8-2 واحدهای توزیع فیزیکی.. 64
3-2-8-2 آژانسهای خدمات بازاریابی.. 65
4-2-8-2 واسطههای مالی.. 65
3-8-2 مشتریان. 65
4-8-2 رقبا 66
5-8-2 جوامع. 67
9-2 مفهوم جدید بازاریابی.. 67
10-2 تئوریهای رفتار خریدار. 68
1-10-2 تئوری اقتصاد خرد (Microevonmic theory) 68
2-10-2 تئوری روان شناسی (psychogical) 69
1-2-10-2 مراحل تصمیم گیری خریدار. 69
1-1-2-10-2 شناخت اشکال. 69
2-1-2-10-2 جستجو برای اطلاعات... 70
3-1-2-10-2 ارزیابی کردن خط مشیهای مختلف (عمل تصمیم گیری) 71
11-2 مفهوم بازاریابی محصولات کشاورزی.. 72
12-2 اهمیت بازاریابی محصولات کشاورزی.. 73
13-2 عملیات بازاریای.. 75
1-13-2 فعالیتهای مبادله ای.. 75
2-13-2 فعالیتهای فیزیکی.. 76
14-2 سازمان بازاریابی.. 78
15-2 فعالیتها و وظایف بازاریابی محصولات کشاورزی.. 80
1-15-2 جمع آوری اطلاعات... 80
2-15-2 حمل و نقل.. 81
3-15-2 درجه بندی و استاندارد نمودن محصولات... 82
4-15-2 بسته بندی و تبدیل محصولات... 83
5-15-2 انبارداری.. 85
6-15-2 تبلیغات... 85
7-15-2 اعتبار. 85
8-15-2 قیمت گذاری.. 86
16-2 شبکههای بازاریابی.. 87
1-16-2 خرده فروشان. 87
2-16-2 عمده فروشان. 87
3-16-2 سلف خران. 88
4-16-2 میدان داران. 88
5-16-2 سایر موارد. 88
17-2 اهداف بازاریابی محصولات کشاورزی.. 89
1-17-2 آنچه به عهده دولت میباشد. 89
2-17-2 آنچه بر عهده تولید کننده میباشد. 90
18-2 نقش شرکتهای تعاونی در بازاریابی.. 91
19-2 مسیر بازاریابی.. 91
20-2 هزینههای بازاریابی.. 92
21-2 حاشیه بازاریابی.. 93
24-3- کارایی بازاریابی.. 94
23-2 مدلهای حاشیه بازاریابی.. 96
1-23-2 الگوی مارک- آپ (Mark up Model) 96
2-23-2 الگوی حاشیه نسبی (Relative Model) 97
3-23-2 الگوی هزینه بازاریابی (Marketing Cost. Model) 97
4-23-2 الگوی انتظارات عقلایی (Ration Expectation Model) 98
24-2 شفافیت بازار. 99
25-2 برخی مشکلات اساسی موجود در بازاریابی محصولات کشاورزی.. 99
فصل سوم
1-3 مقدمه. 103
2-3 روش تحقیق.. 103
3-3 روش جمع آوری اطلاعات... 103
4-3 منابع اطلاعات ثانویه. 104
5-3 منابع اطلاعات اولیه. 105
6-3 جامعه آماری.. 105
7-3 نمونه آماری.. 105
فصل چهارم
1-4- مقدمه. 108
2-4- اهمیت اقتصادی زیره 108
1-2-4- کشورهای وارد کننده و صادر کننده زیره 110
2-2-4- روند تولید و صادرات زیره 110
3-4 مشخصات جامعه مورد بررسی و مشخصات تحقیق.. 114
4-4 ویژگیهای نمونه مورد بررسی تولید کنندگان زیره 115
1-4-4 ویژگیهای سنی.. 115
2-4-4 سطح تحصیلات... 116
3-4-4 وضعیت مالکیت اراضی.. 117
5-4 ویژگیهای نمونه مورد بررسی عمده فروشان زیره 118
1-5-4 ویژگیهای سنی.. 118
2-5-4 سطح تحصیلات... 119
1-6-4 ویژگیهای سنی.. 120
2-6-4 سطح تحصیلات... 120
7-4 انواع بازارهای زیره 121
1-7-4 بازار سر مزرعه. 122
2-7-4 بازار عمده فروشی.. 124
3-7-4 بازار خرده فروشی.. 126
8-4 سازمان بازاریابی زیره 127
1-8-4 عمده فروشان. 128
2-8-4 خریدران محلی.. 129
3-8-4 نمایندگان عمده فروش... 129
4-8-4 میدان داران. 130
5-8-4 دلالان. 130
6-8-4 خرده فروشان. 131
9-4 عملیات بازاریابی زیره 131
1-9-4 حمل و نقل.. 131
2-9-4 درجه بندی.. 132
3-9-4 استاندارد. 133
1-3-9-4 مواد خارجی موجود در زیره 133
2-3-9-4 ویژگیهای زیره استاندارد شده باید به شرح زیر باشد: 134
4-9-4 بسته بندی.. 134
5-9-4 اطلاعات زیر باید بر روی هر بسته یا بر چسب شود: 135
5-9-4 انبارداری.. 135
10-4 اعتبار. 135
11-4 مسیر بازاریابی زیره 137
1-11-4 مسیرهای اصلی بازاریابی زیره 138
12-4 قیمت گذاری.. 138
13-4 حاشیه بازاریابی.. 139
14-4 هزینه بازاریابی.. 141
15- 4 سود بازاریابی.. 144
16-4 ضریب هزینه بازاریابی.. 145
17-4 ضایعات... 146
18-4 عدم کارایی بازاریابی.. 147
19-4 شفافیت بازار. 148
20-4 ویژگیهای نمونه مورد بررسی تولید کنندگان زرشک... 149
1-20-4 ویژگیهای سنی.. 149
2-20-4 سطح تحصیلات... 150
3-20-4 وضعیت مالکیت اراضی.. 151
21-4 ویژگیهای نمونه مورد بررسی عمده فروشان زرشک... 152
1-21-4 ویژگیهای سنی.. 152
2-21-4 سطح تحصیلات... 153
22-4 ویژگیهای نمونه مورد برری خرده فروشان زرشک... 153
1-22-4 ویژگیهای سنی.. 153
2-22-4 سطح تحصیلات... 154
23-4 انواع بازارهای زرشک... 155
1-23-4 بازار سر مزرعه. 156
2-23-4 بازار خرده فروشی.. 158
24-4 سازمان بازاریابی.. 160
1-24-4 عمده فروشان. 160
2-24-4 خریداران محلی.. 161
3-24-4 نمایندگان عمده فروش... 162
4-24-4 میدان داران. 162
5-24-4 دلالان. 163
6-24-4 خرده فروشان. 163
25-4 عملیات بازاریابی زرشک... 164
1-25-4 حمل و نقل.. 164
2-25-4 درجه بندی.. 164
3-25-4 استاندارد. 166
4-25-4 بسته بندی.. 168
5-25-4 انبارداری.. 168
26-4 اعتبار. 169
27-4 مسیر بازاریابی زرشک... 170
28-4 قیمت گذاری.. 171
29-4 حاشیه بازاریابی.. 172
30-4 هزینههای بازاریابی.. 173
31-4 سود بازاریابی.. 177
32-4 ضریب هزینه بازاریابی.. 179
33-4 ضایعات... 179
34-4 عدم کارایی بازاریابی.. 182
35-4 شفافیت بازار. 183
36-4 مشکلات بازاریابی و صادرات زیره و زرشک... 184
فصل پنجم
1-5- مقدمه. 188
2-5 نتایج و بحث... 188
3-5 پیشنهادات جهت بهبود بازاریابی زیره و زرشک... 198
منابع. 205
1-1 مقدمه
تحقیق برای افزایش صادرات غیرنفتی که در کشور ما امری الزامیاست. دراین مورد گرچه در مقاطعمختلف زمانی چه قبل و چه بعد از انقلاب تحقیقاتی انجام شده است اما اقدامات مؤثری آنچنانکه باید و شایدهنوز صورت نگرفته است. تجربه کشورهای موفق در امر توسعه اقتصادی نشان داده که تجارت خارجی نقشبسیار مهم و تعیین کنندهای در فرایند توسعه این کشورها ایفا کرده و به طور قطع میتوان گفت که هیچکشورتوسعه یافته و تازه صنعتی شدهای را نمیتوان یافت که بدو توسعه تجارت و تکیه بر صادرات خود به اینامر نایل شده باشد. الگوی توسعه متکی به صادرات امروزه تقریباً در میان اکثر کشورهای در حال توسعه بهصورت مدل غالبی درآمد است و از این رو مشاهده میکنیم که طی 1980 بسیاری از این کشورها بسویخصوصی سازی و کاهش دخالتهای دولت در اقتصاد، مقررات زدایی، آزادسازی تجاری، تلاش در جهتجلب سرمایههای خارجی و به طور کلی در جهت حاکمیت عناصر اقتصاد بازار اهتمام کردهاند. نظریه تجارتبه عنوان متور رشد اقتصادی دارای مخالفین و موافقین زیادی است. پر بیش و سنیگر از جمع مخالفان ایننظریه بویژه در کشورهای درحال توسعه بودهاند و دلیل این امر را تخریب رابطه مبادله تجاری این کشورهامیدانند زیرا این کشورها صادر کننده مواد خام و وارد کننده محصولات نهایی میباشند و قیمت مواد خامنسبت به محصولات نهایی روز به روز در حال کاهش است برخی دیگر از نظریهپردازان اقتصادی همانندریکاردو، هگچر اهلین و کروگمن از موافقین رابطه مثبت بین رشد اقتصادی و تجارت خارجی بوده و دلیل اینامر را عمدتاً در مزیتهای نسبی و فراوانی نسبی عوامل تولید در بین کشورهای مختلف میدانند اما نکته ایناست که به مرور زمان و بویژه پس از جنگ جهانی دوم از تعداد مخالفین کاسته شده و بر تعداد موافقین افزودهشده است به دیگر سخن دیدگاه صاحبنظران در مورد نقش مثبت و مؤثر تجارت خارجی در رشد اقتصادیروز به روز خوشبینانهتر شده و آنرا به یک اصل تبدیل مینمایند.
در سالهای اخیر جهت توسعه اقتصادی کشور واستفاده از تجارت خارجی به عنوان یکی از محورهایاصلی رشد وتوسعه اقتصادی، افزایش ذخایر ارزی، ایجاد زمینههای اشتغال و رونق کسب و کار برای صنایعمختلف و رهایی از اقتصاد تک محصولی نفت، روند پژوهش دراین مورد شتاب بیشتری گرفته است هرمحصولی که صادر میشود در منطقه تولید آن محصول رشد و توسعه اقتصادی ایجاد میشود. جهت افزایشصادرات به فعالیت بازاریابی و تدوین استراتژیهای مؤثر برای ورود به بازارهای جهانی باید بیشتر و بهترپرداخته شود. جوان بودن جمعیت کشور، توسعه صادرات را میتواند به عنوان یکی از استراتژیهای ایجاداشتغال منظور داشت جهت وارد شدن به بازارهای جهانی نیازمند طراحی استراتژی مناسب بازاریابی بینالمللی میباشیم در شروع قرن 21 جهان با دو تحول تغییر اساسی مواجه است.
1- روند جهانی شدن 2- پیشرفت سریع تکنولوژی
بنابراین اتکا به بازارهای داخلی دیگر کافی است گرچه آسانتر است از این پس باید جهانی اندیشید و ملیو بومیعمل نمود پیشرتف ارتباطات و توسعه شبکههای اطلاع رسانی جهانی فعالیتهای بازاریابی را بسیارتخصصی و پیچیده نموده است بازاریابی را به صورت یکی از محورهای اصلی فعالیت بازرگانی و مدیریتیدرآورده است. در بازاریابی جهانی باید به عوامل اصلی محیطی که پیوست در حال تغییر و تحول و تعامل بایکدیگر هستند مانند اقتصاد، تکنولوژی، سیاست، قانون و فرهنگ توجه کافی مبذول داشت و استراتژیبازاریابی برای هر کشور را با توجه به این عوامل طراحی نمودد و به ویژه ارزشهای فرهنگی محیط را برایافزایش فروش در نظر گرفت. فرویپاشی شوروی سابق و حرکت کشور چین به طرف اقتصاد بازار، آزادیکشورهای اروپای شرقی، تشکیل اتحادیه اروپا، رشد و توسعه اقتصادی کشور جنوب شرق آسیا و... همگیفرصتهای نوین بازاریابی را به ارمغان آوردهاند. توسعه GATT (موافقن کلی روی تعرفه گمرکی و تجارت) وسازمان و نهادهای اقتصادی جهانی و منطقهای همکاریهای اقتصادی و بازرگانی، WTO (سازمان تجارتجهانی) تسهیلات و تمهیدات فعالیت بازاریابی و بازرگانی را بوجود آوردهاند به همان نسبت هم با رقابتآزادند مواجه شدن، تمیهدات و محدودیتهایی را بجود آوردهاند و رقابت از قیمت به رقابت بد کیفیت وبستهبندی انتقال یافته است پایان جنگ سرد سیاسی جای خود به جنگ سرد اقتصادی و تبلیغاتی و فعالیتمناسب بازاریابی داده است در قرن 21 شرکتها و کشورهایی برنده خواهند بود که با نوآوری و فعالیتمناسب بازاریابی از طریق طراحی استراتژیهای بازاریابی بتوانند فرصتهای نوین تجاری را کشف نموده و اآنها بهره برداری نمایند و هرچه بیشتر در صحه تجارت و رقابت جهانی وارد شده و فعال باشند و تبوانند سهممناسبی از این بازار را گرتفه و آرنا حفظ نموده و درآینده توسعه بخشند با توجه به نکات فوق و نیز شرایطبوجود آمده در نظام تجارت جهانی تمامیکشورها و بویژه کشورهای درحالت وسعه بر آن شدهاند که بانگرشی جامعه و با توجه به تحولات اقتصاد بینالملل برنامههای توسعه اقتصادی خود را مورد ارزیابی قراردهند بدیهی است جمهوری اسلامیایران نیز به عنوان یک کشور در حال توسعه که تاکنون اقتصاد غیرنفتی آننقش و حضور چندانی دراقتصاد بین الملل نداشته نمیتوانست از این جریان و تحولات جهانی مستثنی باشداز آنجا که حضور ایران در صحنه اقتصاد بین الملل طی چند دهه گذشته عمدتاً به فروش نفت خام و ورود انواعکالاها خلاصه شده است لذا برنامههای توسعه اقتصادی کشور هیچگاه در پیوند ارگانیک و توسعهزا با تجارتخارجی و توسعه صادرات قرار نگرفت به نظر میرسد که دستیابی به هر گونه راه حل در جهت رفع و یاتخفیف مشکل فوق و نیز برقراری ارتباط میان هر یک از بخشهای اقتصادی کشور و ازجملهبخش کشاورزی بااقتصاد بین الملل مستلزم ایجاد سیاستهای مناسب، اعمال دیدگاههای مقتضی و اجرای برنامههای زیربناییو مستمری خواهد بود که براساس بررسیها و پژوهشهای جامع ارائه و تهیه گردیده است بیتردید نتایجمجموعه پژوهشهای این پروژه میتواند شنخت لازم را برای سیاستگذاری و اتخاذ راهکارهای پایه برایتوسعه تجارت کشاورزی، حضور مؤثر در بازارهای بینالمللی روند الحاق به سازمان جهانی تجارت، مقابله بااثرات منفی ناشی از اجرای موافقتنامه WTO به بخش کشاورزی و سایر مسائل مرتبط در اختیار قرار میدهد.
آنچه پیش روی دارید حاصل پژوهشی است با عنوان بازاریابی و بازاررسانی زیره و زرشک در استانخراسان هدف کلی این مطالعه بررسی وضعیت بازاررسانی و بازاریابی محصولات فوق الذکر در سطوحمختلف تولید کننده، عمده فروش، خرده فروش و صادر کننده و نیز تعیین سیر حاشیه، کارآیی و ضریب هزینهبازاریابی این دو محصول، بررسی عوامل مؤثر برحاشیه خرده فروشی، ضایعات و کارآیی بازاریابی زیره وزرشک بررسی و شناخت وضعیت رقبای بالقوه و اصلی صادراتی در بازارهای نهایی، هدف، برآورد توابععرضه و تقاضای صادرات محصولات فوق، شناسایی مسیرهای صادراتی در بازارهای جهانی و بینالمللی ودر نهایت ارائه راهکارهای مناسب جهت بهبود بازاریابی و بازاررسانی آنها در داخل و خارج کشور و توسعهصادرات زیره و زرشک میباشد.
2-1 ضرورت و اهمیت مسئله
بخش کشاورزی به عنوان یکی از بخشهای قدیمیو اصلی در اقتصاد کشورهای در حال توسعه از جملهایران میباشد گرچه در فرآیند توسعه کشور از اهمیت اقتصادی این بخش کاسته شده است اما هنوز سهمعمدهای از تولید ناخالص داخلی، اشتغال و تجارت خارجی بدون نفت را تشکیل داده و نیز بدلایل تأمیننیازهای غذایی کشور و ضروری جامعه و داشتن مساعدتهایی در رشد اقتصادی کشور از جایگاه خاصیبرخوردار است. نظر به اینکه حدود یک سوم صادرات غیرنفتی ایران از بخش کشاورزی است و با توجه بهارزبری پایین این بخش نسبت به سایر بخشهای اقتصاد کشور و وابستگی کم آن به تکنولوژی پیچیده میتوانبا توسعه صادرات محصولاتی که از نظر شرایط اقلیمی، اقتصادی و فرهنگی دارای مزیتن سبی میباشند باتوجه به بحث عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی (WTO) بخشی از ارز مورد نیاز کشور را تأمین ومساعدت قابل توجهی به سایر بخشهای اقتصاد در جراین توسعه اقتصادیا نجام گیرد به منظور افزایش کارآییو بهبود نظام بازاررسانی محصولات کشاورزی در کشرو ایران و نیز توسعه صادرات آنها با توجه به رقابتهایجهانی در زمینه بازار محصولات کشاورزی نیاز به تحقیقات اقتصاد کشاورزی در مورد محصولات و مناطقیکه دارای مزیتن سبی از نظر تولید، بازاریابی، صادرات هستند روز به روز محسوستر میشود.
کشور ایران باتنوع وسیع آب و هوایی در پارهای از مناطق آن در زمینه تولید برخی از محصولات کشاورزینظیر پسته، خرما، کشمش، بادام، گردو و زعفران و زیره و زرشک از مزیت نسبی قابل توجهی برخوردار استلذا جهت اتخاذ سیاستهای مطلوب در زمینه بهبود نظام بازاریابی و بازاررسانی و توسعه صادرات آنها نیاز بهمطالعات اقتصادی به صورت علمیحائز اهمیت میباشد.
زیره و زرشک به عنوان یکی از گرانترین ادویه جهان با خصوصیات و ویژگیها و مصارف گوناگون غذایی وزیره سبز نیز به عنوان ادویه با مصارف گوناگون و استفادههای صنعتی و دارویی میتوانند از جایگاه ویژهای درصادرات محصولات کشاورزی برخوردار باشند سهم تولید کشورمان با بیش از 60 درصد کل تولید زیره وزرشک در جهان به عنوان بزرگترین تولید کننده و صدور بیش از 80 درصد آن و در مورد زیره سبز به عنوانبزرگترین تولید کننده با سهمیحدود 35 درصد تجارت جهانی و صدور حدود 95 درصد در صورت یافتنجایگاه و ارزش واقعی آنها در بازارهای جهانی با توجه به نقش تعیین کننده کشور ما در حال حاضر و تقویت آندر آینده از جمله نکات ارزشمند آن در بین جایگاه محصولات صادراتی کشور است. مزیت نسبی واهمیتی کهاین محصولات از نظر تولید، سطح زیر کت و اشتغال زایی در مناطق مختلف کشور بویژه استانهای خراساندارد و نیز قابلیت توسعه صادرات این محصولات در بازار جهانی که میتواند منجر به افزایش درآمدهایارزی کشور شود آنها را از جایگاه ویژهای برخوردار نموده است اما وجود مسائل و مشکلات مختلف چه درزمینههای تولید و نحوة عمل آوری این محصولات توسط کشاورزان که عمدتاً بدلیل عدم توجه کافی بهساختار نظام بازاریابی و بازاررسانی و نداشتن یک تشکیلات منسجم که کلیة مراحل تولید، بازاریابی،بازاررسانی و صادرات را تحت پوشش قرار دهد، است و باعث گردیده که علیرغم کیفیت مرغوب اینمحصولات نسبت به نمونههای خارجی آنها زیره و زرشک ایران وضعیت مناسبی را در بازار جهانی نداشتهباشند ایران به عنوان بزگترین تولید کننده زیره و زرشک دنیا هنوز در بازار جهانی جایگاه مشخص و روشنیندارد ومجبور است بدلایل فوق از جمله تبلیغات منفی رقبا محصول خود را به کمتر از نصف قیمت جهانی بهفروش رساند بنباراین باتوجه به اهمیت زیره و زرشک ایران و وضعیت خاص آنها، ساختار اقتصادی اینمحصولات در عرصههای تولید، بازاریابی، بازاررسانی و صادرات نیاز به بازنگری و تحول اساسی دارد لذا دراین مطالعه وضعیت بازاریابی و بازاررسانی و صادرات این محصولات به صورت مطالعه موردی در مناطقعمده کشت، در استان خراسان مورد بررسی قرار گرفته است اضافه بر آن با توجه به محدودیت منابع مختلفلزوم افزایش بهرهوری استفاده از منابع مختلف از جمله زمین و سرمایه محسوس است به بارو آرنارد وواساوادا (1995) توسعه صادرات از دو طریق عمده میتواند موجب رشد بهرهوری گردد آنهامعتقد هستندکه توسعه صادرات از یکسو موجب دسترسی به بازارهای جدید و در نتیجه افزایش ظرفیت تولیدی و احدهادر کشورهای صادر کننده میشود این امور موجب کاهش هزینه متوسط تولید هر واحد از محصول و افزایشبهرهوری تولید میشود اضافه بر آن با گسترش صادرات و ورود واحدهای تولید به بازارهای جهانی درجةرقابت بین تولید کنندگان افزایش مییابد لذا بنگاههای تولیدی به منظور تضمین ادامه حضور خود در بازار وهمچنین افزایش و یا حداقل حفظ سهم صادراتی خود مجبور به افزایش بهرهوری و توان مدیریتی خودمیگردند این امر هب نوبه خود موجب استفاده مناسبتر از منابع تولید و رشد بهره وری خواهد شد از سویدیگر به عقیده نهدا و دهادش وار (1993)، افزای بهرهوری استفاده از نهادهها میتواند موجب کاهشهزینههای تولید محصول و پیشرفت تکنولوژی تولید این محصول و در نتیجه افزایش صادرات شود با توجه بهفقدان انتشار مطالعات اقتصادی جامع در زمینههای فوق در مورد زیره سبز و زرشک ایران ضرورت و اهمیتاین تحقیق ضروری است.
3-1 اهداف تحقیق
1- بررسی وشناخت عملیات بازار رسانی زیره و زرشک.
2- تعیین مسیر، حاشیه، سود، کارایی وضریب هزینه بازازیابی زیره و زرشک.
3- برآورد هزینه خدمات بازاریابی و بررسی عوامل موثر بر حاشیه بازاریابی زیره و زرشک.
4-بررسی و شناخت وضعیت رقبای بالقوه صادراتی در بازارهای نهایی وهدف.
5- تعیین شفافیت یا عدم شفافیت بازار زیره و زرشک.
6- ارائه راهکارهای مناسب جهت بهبود وضعیت بازاریابی زیره و زرشک.
7- برآورد توابع عرضه داخلی، تقاضای داخلی وعرضه صادراتی زیره و تعیین عوامل موثر بر آن.
4- 1 فرضیات تحقیق
1- بازار زیره از شفافیت کامل برخوردار است
2- میزان ضایعات زیره و زرشک کمتراز 10 درصد است.
رابطه حاشیه با؟ به هزینه بازاریابی وقیمت خرده فروشی مثبت است.
بازار زرشک از شفافیت کامل برخوردار است.
5-1 کاربردهای انجام تحقیق
در کشور ما توسعه صادرات و بازاریابی محصولات کشاورزی و فرآْوردههای حاصل از آن در چارچوب برنامههای توسعه کشاورزی و از جهات اجتماعی واقتصادی دیگری نیز نتایج مثبتی برای جامعه رو به توسعه کشور در بر دارد به نظم ی رسد که کشور ازمزیتهای نسبی زیادی در زمینه تولد انحصاری وشبه انحصار این محصولات در بازارهای منطقه ودنیا برخوردار باشد، نتایج تحقیق حاضر میتواند به عنوان راهنمایی برای برنامه ریزان و سیاست گذاران برای برنامه ریزیهای آتی باشد.
6-1 پیشینه تحقیق
تحقیقات انجام شده در زمینه بازاریابی و بازار رسانی محصولات کشاورزی
بررسی وسیع منابع از طریق بانکهای اطلاعات علمیوچکیده نامههای موجود، موضوعات تحقیقی مختلفی را در مورد زرشک به این شرح مشخص نمود: 43 مقاله در مورد مواد موثر دارویی دارای الکالوئیدها، 32 مقاله در رابطه با مسائل گیاهشناسی که 7 مورد آن در رابطه با زنگ سیاه گندم بود (برخی گونههای زرشک میزبان واسطه این بیماری میباشند). 21 مقاله در مورد گیاهشناسی، 14 مقاله در مورد ازدیاد کشت سلولی جهت استخراج مواد موثر دارویی، 12 مقاله در مورد کنترل و آزاد سازی زرشک برای کنترل بیماری سیاه غلات، 11 مقاله در مورد مسائل بیوشیمیایی و نیز بیولوژیکی و 4 مقاله در مورد درمان کلینیکی با مواد دارویی زرشک، اما گزارشی در مورد تولید، بازاریابی و بازار رسانی زرشک ارائه نگردیده است (بالندری، 1371)
تحقیقات ومطالعات بازاریابی، و بازار رسانی محصولات کشاورزی شناخت نسبتا وسیعی از علوم کشاورزی واقتصاد را میطلبند. اهمیت مطالعات در زمینه بازاریابی و بازار رسانی محصولات کشاورزی زمانی روشن شد که با ورود تکنولوژی به کشاورزی سنتی و بکار گیری روشهای نوین به زراعی توسط کشاورزان فعالیت کشاورزی روند تجاری شدن را به خود گرفت و مسئله مازاد یک یا چند محصول کشاورزی در مناطق خاصی ایجاد شد. از سوی دیگر با افزایش جمعیت و مهاجرت روستائیان به شهرها و دورتر شدن فواصل بین قطبهای تولید و مصرف، کانالهایی که این محصولات را از مزرعه تا به دست مصرف کننده عبور میدهد را پیچیده تر کرد. بعلاوه سیستم بازاریابی و بازار رسانی نه تنها محصولات تولید شده را در داخل کشور توزیع میکند بلکه با گسترش دائمیتجارت بین المللی این وظیفه را در سطح جهانی نیز انجام میدهد. از این او اهمیت تحقیقات و مطالعات بازاررسانی محصولات کشاورزی تحقیقاتی روز به روز بیشتری گردیده است (ترکمانی، 1378) در زمینه بازاریابی و بازار رسانی محصولات مختلف کشاورزی تحقیقاتی نیز انجام شده، اما در رابطه با دو محصول زیره و زرشک تنها در زمینه مسائل فنی و به زراعی آنها تحقیقات اندکی بوسیله نهادهای تحقیقاتی انجام شده است.
نجفی (1376)، در تحقیقی وضعیت بازاریابی خرما بویژه در استان فارس با تاکید بر صادرات آن را مورد بررسی قرار داد. به منظور انجام مطالعه با استفاده از روش نمونه گیری دو مرحله ای در هر یک از شهرستانهای مورد مطالعه از تولید کنندگان، عمده فروشان و گروهی از صادر کنندگان که بیشتر در شیراز مستقر بودند از طریق تکمیل پرسشنامه، مصاحبه حضوری به عمل آمده، افزون بر آن اطلاعات تکمیلی از سازمانهای مرتبط مانند سازمان کشاورزی و اداره استاندارد و تحقیقات صنعتی جمع آوری شده است. به منظور بر آورد تابع صادرات خرما از اطلاعات سری زمانی مربوط به سالهای 74-1355 استفاده شده است.
مدل مورد استفاده جهت تعیین عوامل موثر بر صادرات خرما:
Y=bo-b1X1-b2X2-b3X3+b1X1+b5X5-D+uii
که در آن:
Y: میزان صادرات
X: نرخ رز
X2: تسهیلات اعطایی بانکها به بخش کشاورزی
X3 : نرخ تورم
X4 : نرخ سود بانک
X5: قیمت صادراتی
D: متغیر مجازی پیمان ارزی
U: جمله اخلال
بر آورد تابع فوق نشان میدهد، که افزایش نرخ ارز، تسهیلات اعطایی بانکها وافزایش قیمت صادراتی، بر صادرات خرما اثر مثبت و افزایش نرخ تورم و نرخ سود بانکی اثر منفی داشته از طرفی وجود پیمان ارزی که نشانگر کاهش سود بدست آمده از صادرات است بر صادرات نیز اثر منفی داشته است.
خزاعی (1376)، در بررسی خود در مورد بازار زعفران توصیه مینماید که جهت رفع مشکلات بازار داخلی و خارجی و افزایش سود زعفران کاران نیاز به بازبینی در تشکیلات موجود در بخش تولید و بازار عرضه است. وی اعتقاد دارد که واسطههای بیشمرای وارد بازار زعفران شده اند که بیشتر در پی کاهش مدت زمان فروش این محصول در بازار خارجی هستند بنابراین اگر تشکیلاتی ایجاد شود که بتواند رقیبی قوی در بازار داخلی وخارجی برای واسطهها باشد و به مروز زمان آنها را از بازار خارج نماید این واسطهها حذف خواهند شد. او در پایان پیشنهاد مینماید که با ایجاد مجمعی متشکل از دولت و تعاونیها به منظور سیاست گذاری مناسب، حمایت ونظارت بر آن، تحت عنوان صندوق زعفران میتوان به یک سیستم هماهنگ د رتولید، بسته بندی، توزیع و صادرات و حل مشکلات زعفران کاران دست یافت.
ترکمانی (1378)، تولید و بازاریابی وعوامل موثر بر صادرات زعفران ایران را مورد بررسی قرار داد. در زمینه وضعیت بازاریابی زعفران در دو استان خراسان و فارس به این نتیجه رسید که در نظامن بازار رسانی فعلی- قسمت اعظم منافع نصیب تجار دلالان عمده فروشان و صادر کنندگان غیر مجاز (قاچاق) میگردد و تولید کنندگان از منافع بسیار اندکی برخوردار میباشند. وی سهم عوامل بازاریابی در قیمت نهایی زعفران را به طور متوسط 25 درصد. هزینه خدمات بازاریابی وارزش افزوده زعفران صرف هزینه خدمات بازاریابی این 318 و 4933 محاسبه نمود. که مقدار 645 درصد ارزش افزوده زعفران صرف هزینه خدمات بازاریابی این محصول شده است و پیشنهاد میکند که با تغییر مسیر بازاریابی وتشکیل اتحادیههای محلی خرید زعفران در شهرستانهای تولید کننده، شرکتهای سهامیبسته بندی، توزیع و صادرات میتوان کشاورزان را در عواید این شرکت سهیم نمود و مدار بازاررسانی کاملا شفافی ایجاد نمود.
دانشور ومظهری (1379)، در تحقیقی تحت عنوان (نگرش اقتصادی- اجتماعی بر جایگاه محصولات کشاورزی راهبردی ویژه خراسان) نقشی را که تولید زرشک در ایجاد در آمد، اشتغال زایی و کمک به توسعه اقتصادی- اجتماعی منطقه داشته، بررسی نمودند. این پژوهش نیز در سه مرحله مطالعه اسنادی و واحدهای تولیدی انجام گرفت. نتایج نشان داد که تولید زرشک باعث افزایش بهره وری نیروی کار، کاهش نرخ بیکاری پنهان در بخش کشاورزی و ... میگردد و در نهایت چنین اذعان نمودند که توجه بیش از بیش به تولید کشاورزی زرشک و افزایش سطح زیر کشت آن در استان و سرمایه گذاری د راستای صنایع وابسته به آن روند توسعه اقتصادی- اجتماعی مناطق محروم جنوب استان خراسان را بهبود خواهد بخشید. در ضمن این مطالعه ارزش افزوده حاصل از زرشک خشک در کل منطقه بیرجند وقاین را 6/5 میلیارد ریال وارزش افزوده زرشک تبدیل شده به افشره در کل منطقه بیرجند و قائن را 22 میلیارد ریال ذکر نموده است.
شریف آزاد و باستان زاده (1375) در تحقیقی تحت عنوان (کششهای قیمتی و در آمدی صادرات غیر نفتی طی دوره 1338 تا 1372 بیان مینمایند که افزایش ارزش صادرات غیر نفتی وتنوع ترکیبات آنها ضرورت شناسایی وتعیین درجه تاثیر گذاری متغیرهای موثر بر روند عرضه و تقاضای صادرات غیر نفتی را اجتناب ناپذیر ساخته است، لذا در این تحقیق از یکسو متغیرهای فوق شناسایی شده و از سوی دیگر جهت و شدت تاثیر گذاری هر یک از آنها بر توابع عرضه و تقاضای اقلام صادرات غیر نفتی با استفاده از تکنیکهای اقتصاد سنج محاسبه شده است. کششهای قیمتی و در آمدی منتج از ضرایب تخمینی توابع مذکونر جهت و شدت تاثیر گذاری هر یک از متغیرهای فوق را به توابع عرضه و تقاضای صادرات غیر نفتی نشان میدهد.
دهقانیان و کهنسال (1375)، در مطالعه ای با استفاده از اطلاعات سری زمانی سالهای 1360 تا 1373 تاثیر تغییر قیمتهای اسمیو واقعی زعفران بر روی سطح زیر کشت آن، تاثیر نرخ تورم بر قیمت اسمیزعفران و تاثیر صادرات زعفران بر روی سطح زیر کشت، قیمت وعملکرد درهکتار این محصول مورد مطالعه قرار دادند. بر اساس نتایج بدست آمده قیمتهای واقعی زعفران نسبت به سال پایه کاهش نشان نمیدهد و در مجموع قیمت اسمیزعفران بر روی سطح زیر کشت آن تاثیر بسزایی داشته است. علاوه بر این بین صادرات زعفران با سطح زیر کشت، قیمت و عملکرد درهکتار سال بعد آن رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.
نوری و کوپاهی (1375)، توابع عرضه و تقاضای صادرات پسته را به صورت سیستمیو از روش 3SLS برآورد نموده اند در این مطالعه قیمت صادرات، قیمت صادارت جهانی، تولید ناخالص داخلی کشور تقاضا کننده نرخ مبادله ارز و تولید جهانی به غیر از ایران به عنوان عوامل موثر بر تقاضای صادرات و قیمت داخلی، تولید داخلی و در آمد حاصل از نفت به عنوان عوامل موثر بر تقاضای صادرات و قیمت داخلی، تولید داخلی و در آمد حاصل از نفت به عنوان عوامل موثر بر عرضه صادرات معرفی شده اند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داده است که کشش قیمتی تقاضا و عرضه صادرات به ترتیب 998/0 و 53/1 بوده است. درآمد کشورهای وارد کننده
مهرگان و شیخی (1375)، با توجه به دو فرآیند : الف: تجارت محرک رشد اقتصادی است و ب) تجارت مانعی در برابر رشد اقتصادی است و همچنین با استفاده از نظریههای اقتصادی از یک الگوی اقتصادی در برگیرنده 5 معادله و 4 اتحاد استفاده کردند و معادله ای بدست آوردند که آن را برای بخش کشاورزی ایران تخمین زدند. نتایج بدست آمده از این تخمین نشان داد که رشد صادرات بخش کشاورزی تاثیر معنی داری روی رشد اقتصادی این بخش ندارد زیرا درآمدهای ارزی حاصل از صادرات اغلب جذب فعالیتهای غیر کشاورزی همچون خدمات و صنعت میشود در این صورت صادرات بخش کشاورزی در نهایت منجر به رشد اقتصادی بخشهایی غیر از کشاورزی خواهد شد و تاثیر مثبت و معنی داری بر رشد اقتصادی بخشهای غیر کشاورزی خواهد گذاشت.
عبدشاهی و ترکمانی (1379). عوامل موثر بر صادرات مرکبات ایران تعیین وجود یا عدم وجود در ناپایداری درآمد و همچنین تعیین تخصص یا تنوع در تولید یا صادرات انواع مرکبات ایرانی را مورد بررسی قرار دادند. آمار و اطلاعات لازم جهت بررسی وضعیت صادرات به صورت سری زمانی از سال 76-1360 از مرکز تحقیقات. گمرک، وزارت بازرگانی، وزارت کشاورزی، بانک مرکزی و سایر سازمانهای مربوطه جمع آوری شده است. جهت بررسی تاثیر عوامل مختلف بر روی تابع عرضه صادرات مرکبات از توابعی به فرم خطی و لگاریتم خطی استفاده شده است. همچنین جهت بررسی وجود ناپایداری در درآمد صادراتی مرکبات و بررسی علت این ناپایداری از توابع لگاریتم خطی، ارزش صادرات و متغیر روند زمانی و تحلیل واریانس کواریانس استفاده شده است. تعیین تخصص یا تنوع در صادرات انواع مرکبات با استفاده از شاخص هرفیندال نیز صورت گرفته است. نتایج بدست آمده نشان میدهد که متغیرهای تولید داخلی و شاخصهای عمده فروشی کالاها به ترتیب تاثیر مثبت ومنفی بر صادرات لیمو شیرین داشته است. در تابع صادرات مرکبات به طور کلی متغیرهای تولید داخلی، قیمت صادراتی، تولید ناخالص ملی و نرخ ارز با تاثیر مثبت معنی داری شده است از طرفی ناپایداری در درآمد صادرات لیمو شیرین و صادرات پرتقال و کل مرکبات و تقاضای این محصولات بوده است. شاخص هرفیندال نشان میدهد که به مرور زمانی، صادرات به سمت تخصصی شدن حرکت کرده است، اما تولید به سمت تنوع در حرکت میباشد.
استفاده از گیاهان داروئی به قدمت عمر انسان است تا چند دهه گذشته آنچه که به عنوان دارو موردساتفاده قرار میگرفت ازمنابع طبیعی و بوط رعمده از گیاهان بدست میآمد. با پیشرفت سریع علوم و ساختداروهای شیمیائی که بصورت مصنوعی سنتز میشود کم کم داروهای شیمیائی جای داروهای گیاهی راگرفت. مدتی پس از مصرف مواد داروئی صناعی، اثرات نامطلوب جانبی در بعضی از آنها هویدا گردید.بطوریکه در مواردی آثار سوءو وعوارض جانبی بعضی از این داروها برای بیمار خطرناکتر از بیماری مورددرمان بود مجدداً بشر دست بسوی طبیعت دراز کرده و روش گیاه درمانی را بر شیمیدرمانی ترجیح داد. کهدر این رابطه دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی، کارخانههای داروسازی و سازمان بهداشتجهانی بنرامههای وسیعیجهت استفاده از گیاهان داروئی تدارک دیده و نقش گیاهان داروئی جهت موارد مختلف را در قرن بیست ویکم سرنوشت ساز تلقی نمودهاند از میان گیاهان داروئی که امروزه موارد مصرف نسبتاً زیادی پیدا نمودهمیتوان زیره سبز با نام علمی"Cuminum cyminum" از خانواده "Ammiaceae" را نام برد که در صنایعداروئی، غذائی و صابونسازی کاربرد دارد.
از طرف دیگر زیره سبز علاوه بر اینکه یک گیاه داروئی میباشد جنبه تجارتی و صادراتی آن نیز برایکشورمان دارای ارزش و اهمیت زیادی میباشد و از آنجا که تجارت و اقتصاد از مهمترین ارکان هر جامعهمیباشد ذا ضروری است این گیاه از آنچه دریچه نیز تحت بررسیهای دقیق قرار گرفته و راهای شکوفائیبررسی شود (یکی از آن راهها گسترش صادیات کالاهای کشاورزی بعنوان ضرورتی اجتناب ناپذیر تلقیگردیده و میبایست تمامیامکانات و توان علمیو تحقیقی در این مقوله بکار گرفته شود* تا شاید بتوانمشکلات موجود را شناسایی و راه حلمهای مناسب و بنیادی را برای آن بیابیم چرا که معتقدیم افزایش هر چهبیشتر صادرات غیرنفتی و حضور فعال در بازارهای بین المللی تضمین کننده استقلال کشو و سبب پیشبردمقاصد اسلامیمان خواهد بود. لذا با توجه به موارد یاد شده فوق جا دارد که در زمینههای به زراعی، به نژادیو مسائل اقتصادی زیره سبز تحقیقات بیشتری صورت گیرد.
در تعیین منشأ و مبدأ جغرافیایی زیره سبز بین محققین و منابع اختلاف عمدهای وجود دارد ولی به احتمالزیاد منشأ اولیه آن، ناحیه علیای مصر و سواحل نیل بوده است که امروزه به حالت نیمه وحشی در منطقهوسیعی از مدیترانه، ایران، عربستان و نواحی مختلف میروید و پرورش داده شده میباشد. مناطق انتشار گونهC.Cyminum بحال نیمه وحشی در حال حاضر شرق خراسان - 12 کیلومتری جنوب سبزوار (ارتفاع 880متری) بین سرخس و صالح آباد (ارتفاع 900-700 متری) سرخه غرب سمنان (1100 متر) - گرمسار بینتهران و سمنان و قندهار (700 متر) توسط پرفسورشینگر (Rechinger) در فلورایرانیکا اعلام و گزارشگردیده است.
زیره سبز گیاهی است علفی و یکساله از جنس Cuminum و گونه Cyminum از خانواده چتریان(Ammiaceae) که در عربی به آن کمون و در برخی از مناطق استان خراسان "کراویه" نامیه میشود. تعدادکروموزومها در این گیاه 2n برابر 14 گزارش گردیده ارتفاع ان بر حسب شرایط محیطی از 15 تا 40 سانتیمترمتغیر است. ریهش این گیاه راست و بطور قائم که تا عمق 30 سانتیمتری میتواند نفوذ نماید. ضخامت ریشهاصلی آن بزحمت به حدود 5/0 سانتیمتر در محل طوقه میرسد. دراای ریشههای مئوی فراوان بوده و ساقهدر این گیاه منشعب به تقسیمات دوتائی و بندرت سه تائی در محل انشعاب بندهائی را تشکیل میدهد کهمحل خروج برگها نیز از محل همین بندهاست. ساقه پس از 3 الی 8 انشعاب بالاخره به گل آذین ختم میشود.گل آذین جتر مرکب بوده، گلها کوچک به رنگ صورتی مایل به نفش و از نوع پنج تائی میباشد کاسه گل مرکباز 5 کاسبرگ نوک تیز و جام گل از 5 گلبرگ آزاد تشکیل شده است نافه گل از 5 پرچم اپی تپال تشکیل یافتهوتخمدان در آن 2 برچهای و تحتانی است. گل زیره خودگشن و دگرگشنی آن 35/2% میباشد. میوه از نوعدوفندقه است (Schizocarp) که براحتی از یکدیگر جدا میشود بذرها پوشیده از کرکهای کوتاه و ضخیممیباشد و به صورت عمودی روی دمگل قرار میگیرند. میوه زیره سبز بیضی شکل و در دو انتها باریک استرنگ بذر از سبز تا زرد تیره تغییر میکند. در سطح دانه شیارهائی نسبتاً عمیق ملاحظه میشود که تعداد اینشیارها روی بذر 7-5 عدد است و دیواره این شیارها به صورت دو ردیف دیوارة بلند به موازات شیارهاازنوک دانه تا انتها کشیده شدهاست. میوه زیره سبز بوی معطر داشته و طول تقریبی آن 6-3 میلیمتر و عرضه2-5/1 میلیمتر میباشد. میوه اغلب پوشیده از تارهای خشن است ولی در بعضی از ارقام این تارها دیدهنمیشود، وزن هزاردانه بطور متوسط 5/2 تا 3 گرم میباشد. برگهای زیره سبز باریک و بلند، متناوب، شفاف،بی کرک و رشتهای میباشد که هر دو یا سه تای آنها تشکیل دم واحدی را میدهند که از محل بندها رویسابقه میرویند ساقه در انشعابات آخری و زیر چتر معمولاً حاوی برگهای بیشتری هستند.این برگهای رشتهایکه سطح تبخیر گیاه را به حداقل ممکن کاهش میدهند خود عامل مهم دیگر مقاومت این گیاه به خشکی و دیمبودن آن بشمار میروند. از جنس Cuminum دو گونه به نامای علمیC. cyminum و C.Selifoliumوجود دارد در کشور ما ایران رقم خاص ثبت شدهای وجود ندارد ولی در هندوستان، بلغارستان و مصر ارقاموواریتههای زیادی ذکر گردیده است.
| دسته بندی | الکترونیک و مخابرات |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 4802 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 170 |
اینورتر
همانطور که می دانیم وظیفه اینوتر تبدیل dc به ac می باشد که این کار هم در فرکانس ثابت و هم در فرکانس متغیر صورت می گیرد . ولتاژ خروجی می تواند در یک فرکانس متغیر یا ثابت دارای دامنه متغیر یا ثابت باشد که ولتاژ خروجی متغیر می تواند با تغییر ولتاژ ورودی dc و ثابت نگهداشتن ضریب تقویت اینوتر بدست آید . از سوی دیگر اگر ولتاژ ورودی dc ثابت و غیرقابل کنترل باشد
می توان برای داشتن یک ولتاژ خروجی متغیر از تغییر ضریب تقویت اینوتر که معمولاً با کنترل مدولاسیون عرض پالس ( PWM ) در اینورتر انجام می شود استفاده کرد. ضریب تقویت اینوتر عبارت است از نسبت دامنه ولتاژ ac خروجی به dc ورودی .
اینوترها به دو دسته تقسیم می شوند : 1) اینوترهای تک فاز و 2) اینورترهای سه فاز . که خود آنها نیز بسته به نوع کموتاسیون تریستورها به چهار قسمت تقسیم می شوند . الف. اینوتر با مدولاسیون عرض پالس ( PWM ) ، ب. اینوتر با مدار تشدید ، پ. اینوتر با کموتاسیون کمکی ، ت. اینوتر با کموتاسیون تکمیلی . که اگر ولتاژ ورودی اینوتر ، ثابت باشد ، اینوتر با تغذیه ولتاژ ( VSI ) و اگر ورودی ثابت باشد ، آن را اینوتر با تغذیه جریان ( CSI ) می نامند .
از بین اینورترهای تکفاز دو نوع معروف به نام اینوتر تکفاز با سر وسط و اینوتر پل تکفاز می باشد که در اینجا به اختصار نوع پل تکفاز آن را بررسی کرده و سپس راجع به اینوترهای سه فاز توضیح خواهیم داد .
1-1 ) اینوترپل تکفاز
در این نوع اینوتر همانطور که در شکل 1 نشان داده شده است با آتش شدن تریستور مکمل T4 تریستور T1 خاموش می گردد . اگر بار سلفی باشد جریان بار بلافاصله معکوس نمی شود و لذا وقتی کموتاسیون کامل شد تریستور T4 خاموش می شود و جریان بار به دیود D4 منتقل می شود . فرمان کموتاسیون نسبت به زمان فرکانس بار اینوتر خیلی کوتاه می باشد . در اینجا ما کموتاسیون را ایده آل فرض می کنیم .
شکل 1- مدار اینوترپل تکفاز
حال اگر بار مقاومتی خالص باشد روشن کردن متناوب T1T2 و T3T4 باعث می شود که یک شکل موج مربعی دو سر بار قرار گیرد هر چند در حالت بار سلفی شکل موج جریان تأخیر دارد ولی مربعی می باشد . این شکل موج مربعی در شکل 2- الف نشان داده شده است . تریستور با استفاده از یک قطار پالس که به صورت 180o به آن اعمال می شود روشن می شود . به وسیله انتهای نیم پریود مثبت معلوم می شود که جریان بار مثبت بوده و به صورت نمایی افزایش می یابد . وقتی که تریستور T1 و T2 خاموش می شوند تریستورهای T3 و T4 روشن شده و ولتاژ بار معکوس می گردد ولی جریان بار تغییر نمی کند و مسیر جریان بار دیودهای D3 و D4 می باشند که منبع dc را به دو سر بار وصل می کنند و ولتاژ معکوس شده و انرژی تا زمانی که جریان به صفر برسد از بار به منبع منتقل می شود از آنجایی که در لحظه صفر شدن بار جریان تریستورها نیاز به تحریک ( آتش شدن ) مجدد دارند لذا یک قطار پالس آتش نیاز است تا هر لحظه که جریان صفر شد بلافاصله تریستورهای بعدی را روشن کند .
می توان ولتاژ خروجی را به صورت شکل موج مربعی با پریود صفر نیز درست کرد . همانطور که در شکل 2- ب نشان داده شده این نوع شکل موج را می توان با جلو بردن زاویه آتش تریستورهای مکمل T1T4 نسبت به تریستورهای T2T3 درست کرد همانطور که از شکل دیده می شود قطار پالس آتش تریستور T1 و T4 به اندازه f درجه عقب تر از قطار پالس تریستور T2 و T3 می باشد . در شکل 2- ب فرض کنیم با خاموش شدن تریستور T1 ، تریستور T4 روشن شود ، جریان بار به دیود D4 منتقل می شود اما از آنجاییکه تریستور T2 هنوز روشن است جریان بار در مسیر D4 و T2 جاری می شود ، بار اتصال کوتاه شده و ولتاژ بار صفر می شود . وقتی که تریستور T2 خاموش و تریستور T3 روشن می شود تنها مسیر جریان بار دیود D3 می باشد و منبع dc در جهت منفی به بار متصل می شود و تریستورهای T3 و T4 بلافاصله بعد از صفر شدن جریان بار هدایت می کند لذا شکل جریان تریستور و دیود متفاوت می شود .
1-2 ) اینوتر تکفاز PWM
اینوتر کنترل شده جهت تولید شکل موج مدوله شده عرض پالس دارای شکل موجی مطابق شکل 3 می باشد . همانطور که از شکل دیده می شود دراین روش سعی شده است که در نقاط نزدیک پیک پریود روشن بودن طولانی تر باشد این روش را کنترل مدولاسیون پهنای پالس ( PWM ) می نامند . دراین روش ها مونیکهای مرتبه پایین در شکل موج مدوله شده پهای پالسی خیلی کمتراز شکل موجهای دیگراست .
با توجه به شکل 3 ملاحظه می کنید که در برخی از فواصل ولتاژ اعمال شده به مدار مصرف باید صفر باشد که عملی کردن آن به این صورت است که در طی این فواصل یا تریستورهای T1 و T3 بطور همزمان روشن هستند و یا تریستورهای T2 و T4 . به هر حال ، خروج دیود و تریستور که به صورت سری با بار قرار می گیرند باعث اتصال کوتاه شدن بار می شوند . در این روش باید توجه شود که در هر سیکل تعداد کموتاسیون ، حداقل بوده و نیز تریستورها به صورت قرینه روشن شوند .
برای تولید یک شکل موج همانند شکل 3 نیازمند اعمال کموتاسیونهای زیادی درهر سیکل هستیم از آنجایی که در انتها و ابتدای هر سیکل ، باید دو سر بار اتصال کوتاه شده و ولتاژش صفر شود لذا باید یک تریستور در ابتدا و انتهای سیکل قطع شود که این عمل تلفات ناشی از کموتاسیون را افزایش می دهد . اما برای کاهش این تلفات باید مقدار کموتاسیون درهر سیکل کاهش یابد که این کاهش تعداد کموتاسیون به صورت زیر می باشد که در انتهای هر پالس تنها یکی از دو تریستور هادی جریان قطع گردد و هیچ تریستور دیگری به منظور اتصال کوتاه کردن دو سر بار روشن نگردد . و در شروع پالس بعدی ، آن تریستوری که در انتهای پالس قبلی خاموش شده بود بار دیگر روشن گردد .
2- اینورترهای سه فاز
در کاربردهای با توان بالا ( یا سایر جاهایی که به سه فاز نیاز باشد ) از اینورترهای سه فاز استفاده می شود . اینوتر سه فاز را می توان با اتصال موازی سه اینورتر تکفاز پل درست کرد و همچنین باید توجه داشت که جریان گیت آنها باید با هم 120o اختلاف فاز داشته باشد تا ولتاژهای سه فاز متقارن ایجاد گردد . برای حذف هارمونیکهای مضرب سه در ولتاژ خروجی می توان از یک تراشی درخروجی اینوتر استفاده کرده و اتصال ثانویه آن را ستاره می بندد و بار را نیز یا مثلث یا ستاره بست . مطابق شکل 4 که یک مدار اینوتر سه فاز را نشان می دهد شامل 6 تریستور ، 6 دیود و منبع تغذیه می باشد .
این اینوترها دارای ساختمان کلی مطابق شکل 4 بوده و براساس نحوه سیگنال فرمان به دو دسته تقسیم می شوند . 1- در هر لحظه دو تریستور هدایت می کند . 2- در هر لحظه سه تریستور هدایت می کند .
با وجود این دو روش سیگنال فرمان گیت ها باید به گونه ای باشد که در هر فاصله 60o ، به گیت وصل یا از آن قطع شود و همچنین اینوترها نیز به گونه ای طراحی شده اند که هر کدام بتوانند 180o هدایت کنند . و همچنین اگر باری که توسط اینورتر تغذیه می شود سلفی باشد جریان بار در هر فاز نسبت به ولتاژ پس فاز می شود .
1- روش اول : در این روش در هر لحظه دو تریستور هدایت می کند چون کلاً 6 تریستور داریم جمعاً 120*6=720o هدایت داریم و در هر 360o تعداد تریستورهایی که هدایت می کنند برابر است با :
یعنی در هر لحظه دو تریستور به صورت همزمان هدایت می کنند که یکی از تریستورها جریان را به بار می برد و دیگری نیز جریان را از بار برمی گرداند . مطابق شکل 5 ملاحظه می شود که با قطع شدن جریان گیت ig1 ، جریا گیت ig4 وصل می شود در عمل باید یک زمان کافی برای خاموش شدن تریستور T1 باشد از انجا که پس از قطع ig1 ، جریان گیت ig4 عمل می کند لذا تریستور T1 زمان کافی برای خاموش شدن خود ندارد و لذا هنگام اعمال تریستور T4 و قطع شدن T1 منبع توسط آنها اتصال کوتاه می شوند هر چند که اگر زمان کافی برای خاموش شدن تریستور T1 در نظر گرفته شود و لیکن کموتاسیون به خوبی صورت نگیرد باز هم یک اتصال کوتاه مخرب در منبع تغذیه رخ می دهد . که این یکی از عیبهای روش دوم است . با استفاده از روش دو تریستوری خطر اتصال کوتاه شدید منبع را می توان حل کرد در این حالت یک فاصله زمانی 60o بین ابتدای پالس فرمان یک تریستور و انتهای پالس فرمان مربوط به تریستور دیگری که با آن سری شده است وجود دارد که این خود مدت زمان بیشتری را برای خاموش شدن تریستور اول فراهم می کند علاوه بر این اگر هر گونه تأخیر در قطع شدن تریستور T1 ، به هر علت ناشی از عیبهای مختلف تنها منجر می گردد جریان بار دو مسیر جهت عبور داشته باشد که این عمل می تواند موجب نامتعادلی جریان بار شود و هرگز اتصال کوتاه شدید منبع تغذیه را در بر نخواهد داشت .
a ترتیب کلیدزنی را نشان می دهد . (b شکل موجها
در این وضعیت هر 6 فرمان قطع در هر پریود لازم خواهد بود پس در این حالت سیگنال فرمان هم هر سیکل را می تواند به 6 فاصله زمانی مطابق شکل 5-b تقسیم بندی کند . از آنجا که در هر تریستور با اتمام سیگنال فرمانش قطع می شود پس در حالتی که بار غیراهمی باشد پتانسیل تنها دو ترمینال خروجی اینورتر در هر لحظه قابل بیان است .
روش دوم : در این روش در هر لحظه سه تریستور هدایت می کند . روندی که در این روش برای سیگنال های فرمان در نظر گرفته می شود بدین صورت است که در این حالت هر تریستور فاصله 180o را هدایت می کند و چون کلاً 6 کلید داریم لذا کل هدایت می شود :
6 * 180o = 1080o
که باز هم مثل روش قبل اگر آنرا بر 360o تقسیم کنیم معلوم می شود که درهر لحظه کلید باید وصل شود که در این حالت یک یا دو کلید جریان را به بار می برند و دو یا یک کلید جریان را از بار برمی گرداند . ترتیبی که در این حالت برای سیگنالهای فرمان در نظر گرفته می شود در شکل 6 نشان داده شده است . که در آن سه تریستور به طور همزمان در حال هدایت جریان می باشند .
به راحتی می توان پتانسیل ترمینالهای خروجی اینوتر را درهر یک از فواصل زمانی این سیگنالهای فرمان تعیین نموده و از آنجا ولتاژهای خط خروجی را معین نمود . در این حالت یک گروه ولتاژ متناوب سه فاز متعادل خواهیم داشت . به طوریکه این ولتاژها تحت تأثیر شرایط بار مصرف واقع نمی شوند و مجزا از متعادل یا نامتعادل بودن و یا خطی یا غیرخطی بودن بار عمل می کنند . اگر بار مصرفی خطی بوده و دارای اتصال مثلث باشد جریان شاخه ها را می توان با استفاده از ولتاژ حساب کرد اگر بار خطی بوده و اتصال آن نیز ستاره باشد در اینصورت با استفاده از روش جمع آثار می توان جریان شاخه های بار و ولتاژ فازی بار را بدست آورد .
در پایان هر یک از فواصل مشخص شده در شکل 6-b مربوط به ولتاژ خطی ، سیگنال فرمان از روی گیت یک تریستور برداشته می شود که در اکثر شرایط بار ، می بایست قطع اجباری در مورد آن صورت پذیرد . پس در هر پریود 6 مرتبه عمل قطع اجباری باید انجام شود . فرمان گیت کلیدها در شکل داده شده دیده می شود که در اول T6-T1 ، در دوم سیکل T1-T2 و به همین ترتیب T2-T3 ، T3-T4 ، T4-T5 ، T5-T6 هدایت می کنند . یکی از شکل موجها را رسم می کنیم و سپس بقیه شکل موجها به همین روش مشخص می شوند .
- بررسی شکل موج ولتاژ در ابتدای سیکل کلیدهای 1 و 6 فرمان دادند پس مدار به صورت شکل 7 در می آید و داریم :
| ی از موارد خاص مورد توجه ، در به کارگیری این اینورتر با یک مدار مصرفی مقاومتی متعادل با اتصال ستاره می باشد که در شکل 7- الف نشان داده شده وضعیتهای 3 , 2 , 1 مدار معادل سیستم را در سه پریود متوالی از سیکل ولتاژ خط نشان می دهد . با تقسیم ولتاژ روی مدارهای شکل7-2 الف ولتاژهای فازی مدار مصرف را می توان تعیین نمود و از آنجا شکل موج ولتاژهای فازی مطابق شکل 6 بدست می آید . |
با یک بار اهمی ، تنها تریستورها هادی جریان بوده و بنابراین از دید تئوری می توان دیودها را حذف نمود بدون آنکه در عملکرد مدار خللی وارد آید .
اما در ادامه در دوم سیکل کلیدهای 1 و 2 وصل شده و داریم :
و در سوم سیکل کلیدهای 2 و 3 وصل شده و داریم :
در چهارم سیکل کلیدهای 3 و 4 وصل و در سیکل پنجم نیرو کلیدهای 4 و 5 وصل شده و داریم :
و در پایانی سیکل کلیدهای 5 و 6 وصل شده و داریم :
Vb و Vc نیز مشابه Van ولی با 120o اختلاف فاز خواهند بود .
3- اینورتر با تشدید سری
اینورترهای تشدید سری براساس نوسان جریان تشدید کار می کنند . عناصر کموتاسیون و کلیدزنی ، با بار سری شده و یک مدار با میرایی ضعیف را تشکیل می دهد . به علت مشخصه طبیعی مدار ، جریان عناصر کلیدزنی صفر می شود . اگر عنصر قطع و وصل یک تریستور باشد ، مدار را خود کموتاسیون می گویند . این نوع اینورتر ، شکل موج تقریباً سینوسی با فرکانس زیاد از 200 Hz تا 100 KHz تولید می کند و عموماً برای قدرت های نسبتاً ثابت ( مثل کوره ها القائی ، مولد اولتراسونیک ، لامپهای فلورسنت و یا امواج رادار زیر آبی ) به کار می رود . به علت فرکانس بالای قطع و وصل ، اندازه عناصر کموتاسیون کوچک است .
4- اینورترهای منبع جریان :
در بخش قبلی دیدیم که اینورترها از یک منبع ولتاژ تغذیه می شوند و جریان بار باید از مثبت به منفی و برعکس نوسان می کند . برای بارهای سلفی ، لازم است که دیودهای هرزگرد همراه المانهای قدرت باشند در صورتیکه در یک اینورتر منبع جریان ، ورودی یک منبع جریان است ، جریان خروجی بدون توجه به بار اینورتر ، ثابت نگهداشته شده لیکن ولتاژ خروجی ، مجبور به تغییر می شود . در عمل اینورتر جریان ثابت از یک منبع dc با اندوکتانس بزرگ تغذیه می شود . تغییری که در ولتاژ اینورتر رخ می دهد برابر است با : و چون کوچک است بنابراین در پریودهای کوچک سطح جریان منبع تغذیه تقریباً ثابت باقی می ماند .
در اینورتر منبع جریان ، مدارات کموتاسیون تنها به خازن نیاز داشته و ساده تر هستند . ( شکل 8 را ببینید )
فرض کنید که T1 و T2 در حال هدایت بوده و خازنهای C1 و C2 با پلاریته ای شارژ شوند به گونه ای که صفحه سمت چپ آنها مثبت گردد . با آتش شدن تریستورهای T3 و T4 ، تریستورهای T1 و T2 به صورت معکوس با یاس می شوند . پس T1 و T2 خاموش می شوند . اکنون جریان از مسیر T3C1D1 ، بار و D2C2T4 عبور می کنند . خازنهای C1 و C2 تخلیه شده و با سرعت ثابتی که توسط جریان بار تعیین می شود دوباره شارژ می شوند . وقتی جریان C1 و C2 صفر می شود ، جریان بار از دیود D1 به D3 و از دیود D2 به دیود D4 منتقل می شود . D1 و D2 زمانی که جریان بار کاملاً معکوس شود قطع می شوند . اگر تریستورهای T1 و T2 در نیم سیکل بعدی آتش شوند خازن ها ، تریستورهای T3 و T4 را خاموش می کنند . زمان کموتاسیون بستگی به جریان و ولتاژ بار دارد . دیودهای نشان داده شده در شکل در واقع خازنها را از ولتاژ بار ، ایزوله می کنند . نمونه ای از کاربرد این اینورتر تغذیه موتور القایی می باشد . برای یک پریود طولانی ، سطح جریان براساس نیاز بار تغییر خواهد کرد و در شرایط حالت دائمی به سطح ولتاژ منبع بستگی دارد .