| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 377 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 59 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
مقدمه 14
2-1- پیدایش شهر و شهرنشینی 15
2-1- 1- مرحله اول دگرگونی و رشد شهرها سال1300 تا 1320 15
2-1- 2- مرحله دوم دگرگونی و رشد شهرها سال 1320 تا 1341 16
2-1- 3- مرحله سوم رشد شتابان شهر نشینی تا انقلاب اسلامی 17
2-1- 4- مرحله چهارم ادامه شدت شتابان شهرنشینی بعد از انقلاب اسلامی 17
2-2- فضای شهری و ابعاد آن 18
2-2-1- تأثیر فضاهای شهری بر وجوه مختلف یک شهر 19
2-2-2- تاثیر فضاهای شهری بر سیما و کالبد یک شهر 19
2-2-3- تاثیر فضاهای شهری بر وجوه فرهنگی و اجتماعی یک شهر 20
2-3- فرایند بازساخت و شکل گیری مناطق کلانشهری 20
2-3-1- سنت زیبایی شناسی بصری در طراحی شهری 22
2-3-2- سنت ایجاد مکان شهری 22
2-4- تعریف کلان شهر 23
2-4-1- تاریخچه پیدایش کلان شهر 24
2-4-2- خصلتهای کلان شهرها 24
2-4-2-1- سلطه عقلانیت و حسابگری در شهرها 24
2-4-2-2- پیچیدگی کلان شهرها 25
2-4-2-3- دلزدگی و یکنواختی 25
2-4-2-4- احتیاط، محافظه کاری در کلان شهری 25
2-4-2-5- کلان شهر، مرکز تحول فرهنگ مدرن 25
2-4-2-6- عدم تجانس و ناهمگونی شهرها 26
2-4-2-7- تراکم و آلودگی محیط 26
2-4-2-8- تأخر فرهنگی و عدم هماهنگی انسان و ماشین 26
2-5- تاریخچه پیدایش مفهوم کیفیت زندگی 26
2-5-1-کیفیت زندگی شهری 28
2-5-2- مفهوم کیفیت زندگی 30
2-6- نظریه های کیفیت زندگی 33
2-6-1- کیفیت زندگی ناشی از برخورداری 33
2-6-2- کیفیت زندگی ناشی از ارتباطات 34
2-6-3- کیفیت زندگی ناشی از کیفیتِ بودن 34
2-6-4- کیفیت زندگی شهری و برنامه ریزی 34
2-7- دیدگاه های کیفیت زندگی 36
2-7-1- مکتب ساختارگرایی 36
2-7-2- مکتب اصلاح گرایی 37
2-7-3- نظریات طراحان شهری معاصر در باب کیفیات محیطی 37
2-7-4- مدلهای طبقه بندی کیفیت محیط شهری 38
2-7-4- 1- مدل لنگ: نیازهای انسانی 38
2-7-4-2- مدل اپلیارد: حالت های ادراک انسانی 39
2-7-4- 3- مدل «کانتر» : مولفه های « مکان » 39
2-8- ابعاد اساسی در مدلهای سنجش کیفیت زندگی شهری 39
2-8-1- کیفیت زندگی و ابعاد سه گانه آن 41
2-8-2- شاخص های سنجش کیفیت زندگی شهری 43
2-9- برنامه ریزی 46
2-10- دیدگاههای توسعه پایدار شهری با توجه به محیط زیست 46
2-10-1- تعریف سازمان خواربار جهانی (فائو) 47
2-10-2- تئوریهای توسعة منطقهای 47
2-10-3- روش منطقهایکردن 48
2-10-4- مناطق همگن 48
2-10-5- مناطق عملکردی 49
2-10-6- مناطق برنامهریزی 49
2-10-7- نظریه سیستمها 51
2-11- تعریف و مفهوم ارزیابی عملکرد محیط 51
2-11-1- مفهوم ارزیابی محیط 53
2-11-2- اهداف، عملکرد و معیارهای ارزیابی 53
2-11-3- ارزشیابی محیط 54
2-11-4- مفهوم ارزشیابی 55
2-12- مدیریت شهری و مشارکت مردمی 57
2-12-1- مشارکت و توسعه شهری 58
2-12-1-1- مفهوم مشارکت 58
2-12-1-2- سطوح مشارکت 59
2-12-1-3- ضرورت و اهمیت مشارکت در توسعه 60
2-13- نظریه برنامهریزی ارتباطی 62
2-13-1- برنامه ریزی فضایی 63
2-13-2- ساختار فضایی 64
2-13-3- ساماندهی فضایی 64
مقدمه
اگر چه شهرها دارای تاریخی طولانی هستند اما رشد شهرهای بسیار بزرگ و گذار به یک جامعه شهری جهانی به ظهور شهرگرایی صنعتی در اوایل قرن بیستم برمی گردد. بایروچ،انقلاب صنعتی را نقطه عطف و عزیمت گاه تاریخ شهر و شهرنشینی می داند که عامل محرکه رشد حیرت آور شهرنشینی می داند که عامل محرکه رشد حیرت آور شهرنشینی بوده است. وی ضمن اشاره به دوره های تحولات جمعیتی و میزان رشد جمعیت شهری، دوره کنونی را یک دوره انفجار شهری قابل توجه در جهان در حال توسعه توصیف می کند. «گیلبرت و گاگلر» نیز در کتاب خود با عنوان"شهرها، فقر و توسعه:شهرنشینی در جهان سوم" به صراحت، موضوع صنعتی شدن و توسعه صنعتی را یکی از دلایل شکل گیری کلانشهرها و ابرشهرها در کشورهای در حال توسعه می دانند. به اعتقاد آنها صنعتی شدن پیامدهای مکانی و بازتاب های فضایی آشکاری داشته است. در سراسر جهان سوم، توسعه صنعتی در بزرگترین شهرها از سرعت بیشتری برخوردار بوده و تأکید بر رشد کلانشهر و ابرشهر در اولوییت قرار داشته است.
در واقع حجم، تنوع و آهنگ تغییرات ناشی از وقوع انقلاب صنعتی موجب دگرگونی هایی در ساختار و سازمان فضایی شهر شد که نقش، ماهیت و جایگاه شهرها به عنوان نوع برتر اسکان نیازمند تعریف مجدد شد. انقلاب صنعتی به همراه تولید انبوه و متمرکز از یک سو و گسترش و تسهیل شیوه های ارتباطی شهر با هاله پیرامونی خود، به تدریج سازمان و ساختار فضایی نوینی شکل داد که آشکارترین و برجسته ترین وجه آن گسترش فضایی شهر و رشد کمی آن بود.
در واقع آنچه کلانشهر را به منطقه کلانشهری تبدیل کرد، انقلاب دوم تکنولوژیک بود. در انقلاب دوم تکنولوژیک کارخانه هایی که کوچک بودند تبدیل به مجتمع های عظیم صنعتی شدند. این پدیده ای است که تحت عنوان سرمایه داری سازمان یافته از آن یاد می شود. در انقلاب اول صنعتی، کارگاه ها و محوطه های صنعتی کوچک در درون مرزها و محدوده های شهری اسقرار یافتند، اما در انقلاب دوم به مدد فناوری های نوین در حمل و نقل و ارتباطات، امکان استقرار محوطه های عظیم کارگاهی صنعتی در پیرامون شهرها فرآهم آمد و حوزه میان کنش جمعیت و فعالیت در منطقه ای وسیع گسترده شد.
| دسته بندی | تاریخ و ادبیات |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 689 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 336 |
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده ..................................................................................................................1
مقدمه ..................................................................................................................2
فصل اول :
1-1سید جمال الدین نخستین هوا خواه اتحاد و اسلام ..........................................................7
فصل دوم :
2-1امتیاز تنباکو و نتایج آن .......................................................................................33
فصل سوم :
3-1کشته شدن ناصرالدین شاه ....................................................................................58
فصل چهارم :
4-1مظفرالدین شاه و اعطای مشروطیت ........................................................................89
فصل پنجم :
5-1محمدعلی شاه و قانون اساسی از جلوس سلطنت تا توپ بستن به مجلس .......................123
فصل ششم:
6-1معاهده دولتین روس انگلیس از نقطه نظر ایران.......................................................158
فصل هفتم :
7-1لطمه 23 ژوئن 1908 {م} و به هم خوردن مجلس اول ............................................178
فصل هشتم :
8-1دفاع تبریز ......................................................................................................210
فصل نهم :
9-1سقوط تبریز و هیجان ایالات ...............................................................................232
فصل دهم :
10-1غلبه ملت و خلع محمد علیشاه و اعاده مشروطیت ..................................................263
فصل یازدهم :
11-1جلوس سلطان احمد شاه و تشکیل مجلس ثانی .......................................................289
منابع ...............................................................................................................312
چکیده انگلیسی ..................................................................................................314
چکیده
بررسی تحولات سیاسی ایران از دوران فعالیت سیاسی سید جمال الدین اسد آبادی تا جلوس احمد شاه از مهم ترین مباحث تاریخ سیاسی معاصر ایران محسوب می شود . در این دوره 2 گزینه مرتبط به هم تحولات را رقم زده است :
الف ) تحولات داخلی ایران
ب) نگاه غرب به تحولات داخلی ایران
بی شک هر دو مرتبط به هم بوده اند در این راستا مورخین ایرانی و غربی مطالبی به رشته تحریر درآورده اند . از میان نویسندگان غربی می توان نوشته های ادوارد براون را نام برد محتوای کتاب وی حاوی نکات برجسته ای است که تا حدودی بیطرفانه جنبه های وقایع نگاری دوره مزبور را به رشته تحریر کشیده است وی بدون جهت گیری خاصی تحولات داخلی را متاثر است آگاهی عمومی و استبداد دستگاه دولتی می داند اداوار بروان نوشته های خود را در 11 بخش متفاوت ولی مرتبط به هم نوشته است . عمده ترین نگاه وی به بخش تحولات مشروطه است . وی استبداد محمدعلی شاه را سخت ترین دوره تاریخ معاصر ایران می داند . نسخه خطی که به راهنمایی استادان محترم تصحیح و تحشیه شده ماده خامی بوده است که در تاریخ نگاری جزء سرچشمه های اصلی محسوب می شود به همین خاطر بر آن شده ام تا مطالب را بر اساس روشن نمودن وقایع تاریخی نه تنها تصحیح بلکه توضیح دهم.
مقدمه
کتاب تاریخ انقلاب ایران از متون مهم و معتبر تاریخی مربوط به دوران قاجاریه است که وقایع زمان را در یازده فصل از سلسله وقایع تنباکو و تاثیر آن بر ساختار اجتماعی ایران تا جلوس احمد شاه بر تخت سلطنت را در بر می گیرد.
مولف کتاب نامعلوم است و درباره انگیزه تألیف کتاب هم سخنی به روشنی در متن نیامده ولی از فحوای کلام چنین استنباط می شود که وی علاقه وافری به ذکر وقایع دوره مشروطیت داشته و خواسته متن مهم را در معرض دید اهل فن قرار دهد. بی شک این اولین متنی نیست که محققین و نویسندگان تاریخی در خصوص تاریخ ایران از منظر تحلیل وقایع علاقه نشان داده اند. مطالعه موردی در خصوص محتوای سفرنامه هائی که سیاحان نوشته اند چنین معلوم می شود که ایران بواسطه موقعیت مهم جغرافیای سیاسی ـ فرهنگی مطمح نظر آنان نیز بوده است. و متن حاضر نیز از این قاعده مستثنی نیست.
باری کل کتاب شامل یازده فصل می باشد که فصل اول شامل:
مطالبی است در خصوص سید جمال الدین اسدآبادی که به نخستین هواخواه اتحاد اسلام معروف بوده است.
در فصل دوم، امتیاز تنباکو و پی آمدهای آن به تفصیل توضیح داده شده است.
کشته شدن ناصرالدین شاه و شیوه برخورد حاکمیت با قاتل ایشان از جمله وقایع مهم فصل سوم متن می باشد.
اعطای مشروطیت توسط مظفرالدین شاه به مردم از جمله مطالب ارزشمند فصل چهارم است. در فصل پنجم، مطالب و مسائل مربوط به محمد علیشاه و قانون اساسی از زمان جلوس وی به تخت سلطنت تا به توپ بستن مجلس آورده شده است.
فصل ششم متن، شامل وقایع و پی آمدهای معاهده دولتین روس و انگلیس از نظر ایران است.
لطمه بیست ژوئن 1907 میلادی بر ساختار سیاسی ایران از جمله وقایع و مطالبی است که نویسنده به تفصیل در فصل هفتم به آن پرداخته است.
دفاع قهرمانانه مردم غیور تبریز از آزادی از جمله مطالبی است که در فصل هشتم به آن پرداخته شده است.
سقوط تبریز پس از دلاوریها و ایستادگیهای دلیرانه و هیجانات ایالات از جمله مطالب مهم مندرج شده در فصل نهم می باشد.
فصل دهم شامل وقایع مربوط به غلبه ملت بر محمد علیشاه و خلع وی از سلطنت و اعاده مشروطه است.
فصل پایانی جلوس احمد شاه بر تخت سلطنت را شامل می باشد.
نسخه خطی فوق به شماره 8860 در کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی در قم موجود است که توسط اینجانب تهیه شده است.
پس از تفحص از فهرست نسخ خطی استوری، بریگل و فهرست نسخ خطی بریتانیا و لیدن هلند، نوبت به بررسی فهرست کتب خطی داخلی رسیده بود که به کمک استاد محترم مشاورم فهارس ملک، ملی و دانشگاه تهران بررسی شد که نسخه بدلی از آن پیدا نکردم. لذا مبنای تصحیح را بواسطه تک نسخه بودن بر اساس تحشیه و مقایسه با دیگر کتبی که در آن ایام نوشته شده است، گذاشتم.
نویسنده کتاب، مطالب را از زمان سید جمال الدین اسدآبادی شروع کرده و معتقد است که سید بر ضرورت انجام اصلاحات سیاسی و اجتماعی برای ایجاد دگرگونی، نه تنها در خود ایران بلکه در سر تا سر خاورمیانه داد سخن می داد تا به این وسیله این کشورها در برابر نفوذ غرب ایستادگی کنند و بر نارسایی ها و فساد دولت های خاورمیانه چیره شوند.
واکنش مهم برای ایجاد دگرگونی در ایران، در پی واگذاری [محرمانه ی] امتیاز تنباکو در سال 1891 م/ 1308 هـ.ق. به وجود آمد که خبر آن برای نخستین بار در روزنامه فارسی زبان «اختر» چاپ استانبول و سپس در اعلامیه ای به گوش مردم رسید. افکار عمومی به سرعت تحریک شد. زیرا اعطای امتیاز تنباکو در زندگی همه مردم ایرانیانی که با آن سر و کار داشتند مستقیماً تاثیر می نهاد. واگذاری این امتیاز به اروپائیان از علل اساسی اعتراض و مخالفت مردم بود.
پس از الغای امتیاز تنباکو، سید جمال الدین و شمار کوچکی از پیروان وی بر تلاشهای خود برای مشروعیت زدائی از ناصرالدین شاه افزودند و یکی از آنها میرزا رضای کرمانی بود که شاه را در سال 1313 هجری قمری به قتل رسانید.
از زمان بحران گریبایدوف در سال 1244 هجری مخالفت با بابیها و سپس مخالفت با واگذاری امتیاز تنباکو که به لغو آن در سال 1308 قمری انجامید ایرانیها بر اساس مذهب و اقتدار علمائی که مجتهدین بر آن سلطه داشتند بسیج شدند. مشروعیت سلطنت در هر سه مورد یاد شده به زیر سوال رفت. حاکمیت ملی در دهه 1300 هجری قمری به خصوص با اعطای امتیازات به خارجیان، مساله ساز شد و مشروعیت شاه را تضعیف کرد. دو تحول مهم در حال بروز بود. یکی، تبیین نظرات و عقاید مربوط به چگونگی مقابله با مسائل داخلی و خارجی، و دیگری پیدایش گروه های جدیدی که خواستار انجام تغییرات بودند. این خواست مردم برای ایجاد تغییرات، چالشی را هم برای اقتدار سلطنت و هم مذهب به لحاظ پاسخگوئی در برابر مردم در پی داشت. بعلاوه پایه و اساس مشارکت سیاسی مردم در حال گسترش بود.
مظفرالدین شاه در چنین شرایطی جانشین پدرش شد. وی سیاست پدر را در بی تفاوتی نسبت به اصلاحات ادامه داد. تظاهرات مردم، بست نشینی، سرکوب مردم زندگی اقتصادی پایتخت را فلج کرد. شالوده تحرک ملی به مشروطیت انجامید. در سال 1285 خورشیدی نخستین دورة مجلس شورای ملی افتتاح شد. اندیشه قانون گذاری چالشی در برابر نظریه اسلامی ایجاد کرد.
با درگذشت مظفرالدین شاه بن بستی در روابط بین محمد علیشاه و مجلس بوجود آمد. شاه جدید اگر چه متمم قانون اساسی را توشیح کرد ولی با اساس آن مخالف بود. وی با انتصاب میرزا علی اصغر خان امین السلطان به صدر اعظمی که منفور مردم بود بر وخامت اوضاع افزود و باعث هرج و مرج در تهران شد. پس از ترور صدر اعظم بدست عباس آقای تبریزی و سوء قصد ناموفق به جان محمد علیشاه وی دست به کودتا زد و مجلس را تعطیل کرد. رهبران تندرو اصلی به زندان افتادند و سپس به دار آویخته شدند و تعداد دیگری نیز فرار اختیار کردند.
مقاومت در برابر کودتای محمد علیشاه از تبریز آغاز شد. ولی وقتی که نیروهای شاه تبریز را تصرف کردند انقلابیون به رهبری ستارخان به گیلان پناه آوردند تا از آنجا دوشادوش سایر انقلابیون به سمت تهران حرکت کنند.
به توپ بستن مجلس عاقبتی برای شاه نداشت و سرانجام به سفارت روسیه پناهنده شد. تار و پود کشور بواسطه عدم اعتماد محمد علیشاه به مشروطه گسیخته بود. احمد شاه درست پیش از جنگ جهانی اول، تاج شاهی بر سر نهاد و ظاهراً ایران در این جنگ بی طرف بود. همانگونه که اشاره شد موضوع کتاب شامل حوادث و وقایع مشروطه و سرانجام سلطنت احمد شاه می باشد. حوادث آمده در کتاب وقایع خاصی را در اختیار خواننده قرار می دهد. وقایعی که به صورت تطبیقی با حوادث و مسایل اروپا هماهنگی دارد و از این بابت متنی محکم می باشد.
بیشترین توجه مولف در کتاب تاریخ انقلاب ایران، معطوف به عدالت خواهی مردم است. دفاع مردم تبریز از مشروطه و اعطای فرمان مشروطه و ایستادگی محمد علیشاه در مقابل مشروطه از مهم ترین وقایع متن محسوب می شود. مولف در خاتمه کتاب به شرح احوال جلوس احمد شاه به تخت سلطنت پرداخته و مطلب را به این واقعه ختم کرده است.
از نظر سبک انشاء و نگارش کتاب تاریخ انقلاب ایران در ردیف کتابهای مهم فارسی بشمار می آید و اگر چه مانند بقیه کتب عصر قاجاریه ویژگی تاریخ نویسی دوران قاجار را که سبکی متکلف و مقشیانه است، ندارد لکن از جاذبه کلام و مزایای ادبی بی بهره نیست. متنی است که از انسجام و متانت برخوردار است.
تاریخ انقلاب ایران از جمله منابع تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران عصر قاجاریه است و این دوره از چند لحاظ حائز اهمیت است:
اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران پس از جنگ های ایران و روس، دگرگونیهایی را طلب می کرد. عهد نامه گلستان و ترکمانچای سرآغاز بیداری ایرانیان جهت اصلاح در ساختار نظامی گردید.
شورشهای سیاسی نشان از اغاز اندیشه اصلاح و خردگرائی بود. تا در این خصوص بتوانند ایران را وارد عرصه تفکر و تفحص سیاسی کنند.
رویارویی حاکمیت با مردم از جمله مسایل مهم در این متن است. تقابلی که منجر به مشروطیت و مشروعیت عدالتخواهی مردم گردید.
اما در مورد روش کار در روی این رساله باید گفت که در رسم الخط رساله سعی شده است تطبیق شیوه تحریر کتاب با رسم الخط متداول کنونی رعایت شود. برای حفظ امانت هر جا در متن تصرفاتی ایجاب کرده و یا کلمه ای در نسخه افتاده بود در داخل قلاب [ ] گذاشته شده است.
در پاورقی، مطالبی که لازم تشخیص داده می شد بصورت موجز توضیح داده شده ولی تفصیل وقایع در بخش تحشیه نوشته شده است. بعضی از اصطلاحات و لغات مهجور در پاورقی با استفاده از کتب مرجع و لغت نامه دهخدا توضیح داده شده است.
در شماره گذاری صفحات به این نکته توجه شده است که به جای برگشماری که در واقع شامل دو صفحه است فقط به آوردن شماره صفحات اکتفا شده و این کار به این دلیل صورت گرفته است که از آوردن تعداد زیادی شماره در صفحات متن خودداری شود.
درباره تعلیقات و ضمائم و فهرستها هم چنانچه ملاحظه خواهد شد در تعلیقات کتاب اساس کار بر آن بوده است که حتی المقدور جای سوالی برای خواننده باقی نماند. ابتدا بسیاری از اسامی اشخاص و شهرها و مطالب و وقایع تاریخی و اصطلاحات با توضیح مختصر در پاورقی ذکر شده است. سپس توضیحات مفصل هر فصل در پایان همان فصل بصورت تعلیقات رساله آمده است.
تعلیقات رساله حاضر در چند بخش تنظیم شده است.
1ـ تعلیقات کلی که در آن هر جا توضیحی مورد نیاز بوده آورده شده است.
2ـ تعلیقات جغرافیایی که در این بخش بیشتر توضیحات مربوط به اماکن بصورت مختصر در پاورقی ذکر شده است.
3ـ تعلیقات مربوط به اشخاصی که در هر جائی که تشخیص داده شده به صورت کلی در پایان هر فصل توضیح داده شده است.
نکته قابل ذکر در بخش تعلیقات اینکه با توجه به حجم توضیحات بعضی از وقایع و اشخاصی که نیاز به توضیح بیشتر داشت با شماره لاتینی در آخر هر فصل مربوط به همان فصل آورده شده است. و شماره اعداد فارسی نشان دهنده تعلیقات و توضیحات کوتاه و معنی لغات و تبدیل سالها و ماههای میلادی به قمری و خورشیدی در پاورقی رساله می باشد.
فصل اوّل
سید جمال الدین نخستین هوا خواه اتحاد اسلام
سید جمال الدین نخستین هوا خواه اتحاد اسلام
مولف گوید : «در تابستان 1092 [م][1] زمانی که دار العلم کمبریج[2] به قدوم هیأت[3] (هواخواهان توسعه مدارس) شرف اندوز بود از نگارنده چنین خواهش رفت که در موضوع اتحاد اسلام نطقی در محضر آن هیأت محترم ایراد نماید. در ضمن آن نطق به خاطر دارم شکوک[4] و احتمالات خود را در اصل وجود اتحاد اسلام اشاره نموده بدون تدقیق حصول این معنی را نزدیک به محال تعبیر نموده ام. اگر چه گمان دارم هنوز هم ابواب اعتراض بر این مساله مفتوح مانده و دست ایرادات از دامن این موضوع کوتاه نشده باشد. زیرا به زعم مغربیان اتحاد اسلام زاده یک نوع عصبیتی است که به تعصبات (اتحاد آلمان) و (اتحاد اسلام) یا (اتحاد امپراطوریهای بریتانیا) بی شباهت نیست بلکه مسلم است».
درجه و شدّت آن عصبیت خیل کمتر از این تعصبات است. زیرا اولاً: اتحاد اسلام امری است قابل مدافعه و شایسته حمایت و ثانیاً: اساس این اتحاد بر یک عقیده عمومی مبتنی است که مبانی آن هم با نظریات عقلیه موافقت دارد. و حال آنکه اتحادهای سائره اساسش جز بر یک نژاد عمومی مبتنی نیست و [شاید] مبنایش هم آن طور با نظریات عقلیه موافقت ننماید. و شک و شبهه ئی نیست که حوادث و وقایع اخیر[5]حس اخوت و اتحاد و شرکت در منافع را در ملل اسلامی تولید نموده است.
چنانچه دیده می شود بعضی از ممالک مستقله اسلامیه مانند عثمانی و ایران و مراکش که استقلال و ملیت آنان از طرف دول اروپا[6] تهدید و انذار می شود بیم اضمحلال و خوف هلاک آنان را بیدار و هوشیار[7] و به خطرات عمومیه آگاه نموده و محقق است تدریجاً آنها را به جانب یک اساس متین محکمی سوق می دهد. با این ملاحظه و نظر ممکن است از وجود اتحاد اسلام سخنی رانده شود. مسلم است حرکت و جنبشی که در این سی ، چهل سال اخیر در عالم اسلام مشهود گشته و کم و بیش آثار و علائم موثره اش از حیث سیاست و دین در عثمانی ـ ایران ـ مصر ـ مراکش ـ قریم و هندوستان پدیدار شده بدون تردید بواسطه غلبه و مظفریت دولت ژاپن بر دولت روس تقویت و تایید یافته است. زیرا این تفوق و تقلب بر عالمیان ثابت مبرهن داشت در صورتیکه ملل آسیایی [2] در تکمیل قشون و سلاح با ملل اروپائی مساوی و مشابه باشند قابلیت و استعداد آن را دارند که در میدان مبارزت در مقابل قوی ترین عساکر دول اروپا خودداری و مقاومت نمایند. ولی اگر بخواهیم ابتدای این حرکت و جنبش را تحقیقاً بدست آوریم خیلی بیشتر از اینها است چه نهضت اصلاحیه ملت عثمانی که به یمن اقدامات (شناسی افندی) و (ضیا پاشا) و (کامل بیک) نخستین رجال انجمن (جوانان ترکی) رسماً شروع و به اعطای مشروطیت در 23 دیسامبر 1876 [م] [8] منتهی گردید از پنجاه سال قبل شروع می شود و این حرکت اصلاح در ایام مظلم جنگ عثمانی و روس روی به فترت نهاد و در تحت حکومت مستبدانه سلطان عبدالحمید به کلی محو و نابود شد.
تا آنکه ناگهان در 24 ژوئیه[9] 1908 [م] با یک حسیات مفتخرانه غیر مترقیانه زنده گردید. درست یک ماه بعد از آنکه پارلمان ایران به حکم شاه و اقدام دست نشانده های روسی او دچار خراب و انهدام شود به همچنین نهضت علیه مصریها که در حوالی سال 1871 [م][10] شروع و به طغیان عرابی پاشا و تصرف انگلیس در 1882 [م][11] منتهی گردید. هنوز از نظرها محو نشده و اثار مختلفه چند در این سنوات اخیره ظاهر داشته است. و نیز انقلاب و هیجان ایرانیان در 5 ماه اوت 1906 [م][12] که در تحت حکم مظفرالدین شاه مرحوم منتهی به اعطای مشروطیت شد و موقتاً بواسطه (کودتا) لطمه مملکتی 23 ماه ژوئن 1908 [م][13] مقطوع و منفصل گردید. در واقع نفس الامر تا اندازه ای که آثار ظاهره مدخلیت دارد از هیجان ظفر توامان واقعه[14] انحصار تنباکو در 1891 [م][15] شروع می شود در صورتی که افکار و عقایدی که مایه و باعث تولید و ظهور این نفرت عمومی بود در پنج شش سال قبل از مقدمه انحصار تنباکو بواسطه شخص شهیری که تذکره حیات او را در این فصل قصد نموده ام اشاعه و انتشار یافت.
یکی از مسائلی که هنوز مطرح مذاکره و در تحت مباحثه است این است که ایا مردمان بزرگ باعث هیجانهای بزرگند یا هیجانهای بزرگ مایه پیدایش مردمان بزرگ می شود. ولی این مقدار مسلم است که هر دو لازم و ملزوم یکدیگرند. در این نهضت اتحاد و حریت ملل اسلامی هیچ کس مانند سید جمال الدین اقداماتش واضح و لایح نیست که با چهره با جلال و تاثیر و قوت نفسی عالی و معلوماتی بیشمار و فعالیتی خسته نشدنی و جرعتی با جسارت و فصاحتی فوق العاده قلماً و لساناً بر این امر خطیر قیام و اقدام نمود.
دانشمند مزبور جامع کمالات، فیلسوف و نویسنده هم ناطق و هم روزنامه نگار بود. و بعلاوه یکی از سیاسیون نیز بشمار می رفت. دوستانش او را یکی از وطن پرستان بزرگ و دشمنانش او را یکی از شورشیان عالم می دانستند. به اغلب ممالک اسلامی یکی دو مرتبه مسافرت نموده و بسیاری از پایتختهای[16] ممالک اروپا را نیز سیاحت کرده در شرق و غرب با بزرگان عصر [3] خویش بعضی را با روابط دوستانه و برخی را با حسیات دشمنانه ملاقات نموده است.
خوشبختانه برای تذکره حیات این دانشمند بزرگ مطالب و عناوین بسیار در دست است . ولی غالباً به زبان عربی است. مختصری از شرح زندگانی او در مقدمه ترجمه عربی کتاب (رد برد هریین) که از مولفات خود آن جناب است مندرج گردیده (اصل این کتاب بزبان فارسی در 1880 [م][17] در حیدرآباد دکن تالیف و در 1885 [م] مطابق 1303 [ق][18] در بیروت طبع و توزیع یافته است).
تاریخ دیگری در ترجمه حیات این دانشمند تا زمان فوت او که در 1897 [م][19] واقع شد در جلد دوم کتاب مشاهیر الشرق تالیف جرجی زیدان منطبعه مصر 1902 [م] در صفحه 66ـ54 مسطور است و نیز در این اواخر المنار که هنوز منتشر است بسیاری از آثار علمیه و اقدامات او را که حاکی از علو مقاصد و سمو[20] همت است نشر داده و می دهد. بزرگترین تلامیذ مرحوم سید یکی شیخ محمد عبده2 مفتی دیار مصر است که با وجودی که از علمای بزرگ عالم اسلامی است. مع هذا به تلمیذ در محضر سید افتخار دارد و سید را معلم خود می داند. بدو ملاقات این معلم و متعلم در مصر در تاریخ 1871 [م][21] بوده و از آن تاریخ به بعد در شرح زندگانی و حیات سید اسناد کثیری در دست است. ولی از تذکره اوایل حیات او به جز یکی دو فقره موجود نتوان یافت. آن هم چندان معتمد علیه نتواند بود زیرا در موطن صاحب تذکره اختلاف و تباین دارد. از آن جمله مسقط الرأس او را افغانستان دانسته اند. در صورتی که عموم ایرانیان و بالاخص (ژنرال شنیدلر) که دستی در امور ایران دارد معترفند که مسقط الرأس سید در حقیقت اسدآباد کابل نیست بلکه اسدآباد همدان است. ولی با آن احاطه و استیناس[22] که در 68ـ1857 [م][23] در امور پیتکی افغان اظهار داشته بر این قول قدری مشکل می نماید. و چنین اشعار داشته اند که ادعای افغانی بودن سید3 با وجود ایرانیت بنابراین مصلحت بوده که خود را از اهل تسنن قلمداد[24] دهد و یا آنکه خود را از تحت حمایت ایران خارج نماید.
خلاصه بنا بر قول خود صاحب ترجمه سید محمد، جمال الدین در سال 1254 هجری مطابق 9ـ 1828 میلادی[25] در قریه اسعدآباد حوالی کنار که از توابع کابل است تولد یافته، پدرش سید صفدر از سلاله محدث مشهور علی ترمدی است.
و بالاخره سلسله نسبش به حسین بن علی بن ابیطالب (ع) منتهی می شود. در زمان طفولیت با پدرش به جانب کابل عاصمه افغانستان حرکت نمود و از همان اوان طفولیت آثار ذکاوت و هوش از او مشهود می شد. در سن هشت سالگی پدرش به تربیت و تعلیم او اقدام نموده در عرض ده سال به تحصیل تمام سلسله علوم شرعیه و ادبیه احاطه و استیلا یافت. یعنی علوم مقدماتی را از علم لغته [4] و علم فصاحت و بلاغت و شعب آن و علم تاریخ و فقه اسلامی و شعب آن علم تصوف و منطق و فلسفه و حکمت الهی و طبیعی و ریاضی و هیئت، طب و تشریح و غیره را تماماً تحصیل نمود. و در سن هجده سالگی به هندوستان مسافرت و یک سال و چند ماه در آن مملکت توقف نموده بعضی فنون متاخره و آداب اروپائیان را فرا گرفت. از آنجا بطور سیاحت به جانب کعبه معظمه شتافت و در 1273 هجری[26] به مکّه وارد شد و از آن پس به ولایت خود عودت نمود و در ملازمت دوست محمد خان وارد گردید. در همان اوان چون سلطان احمد شاه پسر عموی دوست محمد خان بر هرات مستولی شده بود با لشکری انبوه به همراهی دوست محمد خان به جانب هرات شتابید. در سنه 1864 میلادی مطابق 1280 هجری[27]، دوست محمد خان بدرود زندگانی گفت و شیرعلی بجای او نشست. و بدستور وزیر خود محمد رفیق خان به گرفتاری و دستگیری برادران خود محمد اعظم و محمد اسلم و محمد امین اقدام نمود. سید جمال الدین که ملازمت محمد اعظم خان را اختیار نموده بود پس از شروع بگیر و دار برادران فرار اختیار نموده جنگ خانگی برپا گردید.
و بالاخره محمد اعظم خان و برادرزاده اش عبدالرحمن خان (امیر سابق) پایتخت[28] را متصرف شده محمد افضل خان پدر عبدالرحمن را که در غزنه بواسطه ادعای امارت محبوس شده بود رها نمودند. محمد افضل خان پس از یک سال جهان را وداع گفت و محمد اعظم خان به جای او برخاسته سید جمال الدین را صدراعظم خویش نمود و هر گاه نسبت به منسوبان خویش بخل و حسادت نورزیده آنها را دخیل در کار کرده بود و امور را به خرد سالان و جوانان کم تجربت تفویض نداشته بود هر آینه در سایر تدابیر عاقلانه سید تمامت مملکت را در تحت نفوذ و اقتدار خویش در آورده بود.
در این اثنا میر شیرعلی به تسخیر هرات برخاست و یکی از برادر زادگان او پسر محمد اعظم خان به امید[29] آنکه مورد الطاف و عنایت پدر خواهد شد، بر او بتاخت.
و با شتاب تمام با دویست سوار از انبوه لشکریان خارج شده یعقوب خان یکی از سرداران شیرعلی او را گرفته در حبس انداخت. جرئت و جلادت شیرعلی از این مقدمه به حرکت آمد و با جسارتی تمام جنگ را تجدید نموده و چون دولت انگلیس آزاد و از حیث پول به او[30] همراهی و مساعدت می نمود بالاخره بر محمد اعظم خان و برادرزاده اش عبدالرحمن خان غالب آمد. محمد اعظم خان به جانب بخارا فرار و در همانجا به رحمت ایزدی پیوست. عبدالرحمن خان هم به بخارا شتافت. سید جمال الدین در کابل اقامت نمود و بواسطه سیادت و نفوذ شخصی خود از انتقام امیر شیرعلی محفوظ ماند. ولی بعد از اندک وقتی بهتر آن دید که از آن مملکت هجرت نماید. لذا درخواست اجازه سفر مکّه نمود. این درخواست به این شرط پذیرفته گردید که از ایران عبور ننماید به ملاحظه آن که شاید با محمد اعظم خان رفیق قدیمی خویش ملاقات نماید. لذا در 1285 هجری قمری[31] از راه [5] هندوستان عزیمت سفر حجاز فرمود. حکومت هندوستان سید را با کمال احترام پذیرایی نمود و به این تدبیر او را از ملاقات با روسای مسلمین ممنوع داشت مگر آنکه در تحت مراقبت حکومت بوده باشد. و بعد از یک ماه توقف او را با یکی از کشتیهای خود به سویس فرستاده از آن جا به مصر قاهره وارد و چهل روز توقف و مکرر در جامع از هر به ملاقات و مذاکره و محاوره با اساتید و طلاب مشغول شد و بعضی نطقها نیز در برخی مجامع مخصوص[32] ایراد فرمود.
سید جمال الدین مصلحت خویش چنان دانست که در عوض مکّه به اسلامبول[33] مسافرت نماید در آنجا علی پاشا وزیر اعظم عثمانی و سایر اولیای امور از او پذیرایی نمودند. و شش ماه بعد از ورود او به عضویت انجمن دانش (آکادمی عثمانی) انتخاب گردید. و در 1287 هجری[34] تحسین افندی رئیس دارالفنون او را دعوت نمود که نطقی در محضر طلاب مدرسه ایراد نماید. اگر چه ابتدا بواسطه عدم تسلط در زبان ترکی معذرت خواست ولی بعد دعوت را اجابت نموده نطقی مهیا و به زبان ترکی مرقوم به صفوت پاشا وزیر معارف و شیروانی زاده وزیر نظمیه ینیف پاشا ارائه نمود و پسند تمام افتاد.
بدبختانه حسن فصی افندی شیخ الاسلام بر[35] مقامات سید حسادت برد و بر تحقیر نفوذ و سلطه او مصمم گردید. و در زمانی که در محضر جمعی از بزرگان عثمانی و روزنامه نگاران نطق خود را بیان می نمود شیخ الاسلام مترصد آن بود که نکته و ایرادی بدست آورد و گوینده را به سستی و فساد عقیدت منسوب دارد. سید جمال الدین در نطق خود عالم سیاسیت را به انسان تمثیل نمود که اعضاء آن به حرف و مشاغل تشبیه می شود. مثلاً پادشاه را به جای دماغ و آهنگران را به بازو و زارعین را به کلیه و ملاحین را به پاها و از این تفصیل تمثیل نموده، گفت: «اندام هیأت بشریه بدین قسم ترکیب یافته ولی بدن بی روح زیست نتواند روح این بدن یا از قوه نبوت است یا از فلسفه و حکمت. و فرق این دو آن است که قوه نبوت عطیه الهیه است و به کوشش حاصل نشود ذلک فَضلُ الله یعطی مَن یشاء[36] و در صورت که قوه حکمت و فلسفه از فکر و تحصیل حاصل تواند شد و دارای این دو قوه بدان تمیز داده می شود که نبی معصوم و مبرآ از خطا است ولی فیلسوف و حکیم دوچار نسیان و خطا خواهد شد.»
شیخ الاسلام این کلمات را متمسک نموده که سید جمال الدین نبوت را صنعت و شغلی از اشغال دانسته و پیغمبر را صانع و کاسب گفته است. این مسأله در محراب و منبر مطر ح مذاکره و در جراید و مطبوعات موضوع مباحثه گردید. و از طرفین به دفاع قلمی برخاستند تا انکه بالاخره دولت سید را امر به حرکت از اسلامبول نمود و در سنه 1871 [م] در 22 مارس[37] از اسلامبول به مصر عزیمت کرد. [6]
قصد اصلی سید جمال الدین این بود که چندان توقفی در مصر ننماید. ولی ریاضی پاشا او را ملاقات نمود و مفتون و مجذوب محاسین او گردید و از دولت ماهی هزار غروش[38] مدد معاش احتراماً برای او درخواست و تحصیل نمود. طلاب علوم و سایر فضلا که شهرت او را دریافته بودند بر سر او گرد آمده وی را به نطق و خطابه وادار نمودند. او نیز علوم عالیه و شعب مختلفه علم کلام، فلسفه، فقه، هیئت و تصوف را تدریس می نمود. تا آنکه شهرت و نفوذ او در مصر تزاید یافت. وی نیز در ضمن تعلیم و تدریس همّ خود را بدان مصروف داشت که تلامیذ خود را به نوشتن مقالات در ذیل عناوین مختلفه ادبی، حکمتی، دینی و سیاسی تربیت و تعلیم نماید. چنانچه در آن وقت در مصر معدودی از نویسندگان مانند عبدالله پاشا فکری، خیری پاشا، محمد پاشاف مصطفی پاشا و هبی و چند نفر دیگر بیشتر یافت نمی شد ولی حالیه از برکت اقدام سید عدة نویسندگان جدید روی به ازدیاد نهاده است.
باری در اینجا نیز از بعضی مراکز حسد و عداوت ورزیدند و متکلمین قدیم او را قدح و ملامت نمودند که به احیای[39] فلسفه و حکمت اقدام نموده است. بعلاوه ژنرال[40] قونسول انگلیس مسیو و یویان از فعالیت سیاسی سید نیز مظنون شد و توفیق پاشا را که به خداوت مصر نائل بود تحریک نموده سید را به اتفاق شاگرد با وفای خود ابوتراب4 از مصر خارج کردند.
این مسأله[41] در 1879 [م][42] اتفاق افتاد و سید مجدد روی به هندوستان نهاد. در حیدآباد دکن متوقف و رساله رد برد هریین را در آنجا تألیف و توزیع نمود.
در 1882 [م][43] هیجان (جوانان مصری) که سید جمال الدین از آن جمله بود و غرض و مقصدشان محدود نمودن تجاوزات خدیوی و منع نفوذ و مداخله اجانب بود منتهی به شورش عرابی پاشا و بمباران[44] اسکندریه و جنگ تل الکبیر و تصرف انگلیس گردید. قبل از آن که خصومت و نزاع ظاهر شود حکومت هندوستان سید جمال الدین را از حیدرآباد دکن به کلکته احضار نمود و در انجا متوقف داشت تا جنگ تمام و وطنیون مصری مغلوب گردیدند. آن وقت اجازه داد که از هندوستان خارج شود پس از آن چند روزی به لندن آمد و از آنجا به پاریس رفته سه سال در آن پایتخت[45] توقف نمود.
در زمان توقف در پاریس با رفیق و شاگرد خویش شیخ محمد عبده مفتی دیار مصر که بواسطه دخالتش در هیجان ملّی 1882 [م] از مصر تبعید شده بود بپیوست. و متفقاً روزنامه هفتگی موسوم به عروه الوثقی را به زبان عربی طبع و منتشر نمودند. [ص7]
مسلک این روزنامه که در فرانسه به موسوم بود اصلاً سیاسی و به تمامیه بر ضد دولت انگلیس بوده و از نمره 6 در (رومارتل) طبع و نشر گردید.
نگارنده یک نسخه نمره 17 مورخه 25 سپتامبر 1884 [م][46] بیشتر به دست نیاورده [است]. و از تاریخ این نسخه [می] توان دریافت که تاسیس آن در ماه مه[47] همان سال بوده است. نمره بعد از آن 18 شماره آخر این جریده بود زیرا دولت انگلیس از شدت حملات و نفوذ متزایده او در هراس افتاده دخول آن را به هندوستان مانع شد. و احتمال می رود وسایلی دیگر هم برای توقیف آن فراهم نموده باشد.
در زمان توقف در پاریس سید جمال الدین تا اندازه [ای] زبان فرانسه را تحصیل کرده بود که نظریات و افکار خود را می توانست در مطبوعات اروپائی نشر و تعلیم دهد. چنانچه در موضوع (اسلام و علم) با رنان 5(Renan) فیلسوف معروف معارضه فلسفی نمود. مقالات سیاسی او در انگلند و روسیه و عثمانی و مصر در مطبوعات انگلیسی بسیار منتشر می گردید. و سیاسیون معتبر انگلیسی سید را در آن زمان دارای شخصیت و شهرت و استقامت می دانستند. با وجود این اظهار مخالفت در حوالی سال 1885 [م][48] که به لندن مسافرت نمود با لارد (راندلف چرچیل) (سیردر مندولف) و (لارد سالیبری) اتفاق ملاقات افتاد و از نظریات سید درباره متمهدی سودانی که در آن اوان ظاهر شده بود تحقیقاتی نموده بنا بر قول (مستر ویلفرید بلنت) خواستند با او عهد موافقتی استوار نمایند.
بعد از توقیف روزنامه عروه الوثقی سید جمال الدین از پاریس به مسکو و سنت پطرز پورغ مسافرت [نمود] و در آنجا با کمال رأفت و لطف پذیرفته شد و چهار سال در آن پایتخت متوقف گردید. در زمان توقف در روسیه خدماتی شایان به مسلمانان روسیه نمود و امپراطور روس را به اجازه طبع قرآن و سایر کتب مذهبی وادار و تشویق نمود.
در اوقاتی که هنوز سید جمال الدین در روسیه متوقف بود ناصرالدین شاه به آن پایتخت مسافرت نموده اظهار میلی به ملاقات سید نمود ولی او حاضر به ملاقات نگردید. اگر چه پس از اندک زمانی در (مونیش) اتفاق ملاقات افتاد و شاه او را مجبور نمود که به اتفاق او به ایران مسافرت نماید حتی به او وعده داد که مقام صدرات را به وی[49] واگذار نماید.
سید بعزر اینکه می خواهد به عرض پاریس حاضر شود این مسئولیت[50] را معذرت خواست. ولی بالاخره اصرار و تأکید شاه غالب آمد. اگر چه یکی از دوستان وی (شیخ عبدالقادر مغربی) او را از این خیال ممانعت نموده گفت [ص8] : «چگونه ممکن است شاه تو را به مقام صدرات برساند در صورتی که می داند شما برای تقویت مذهب تسنن این طور ساعی هستید.» سید در جواب چنین اظهار نمود (این نیز از وهم و حماقت او است) لکن با وجود این به همراهی شاه به ایران آمد و چندی توقف نمود. پس از اندکی چون تغییراتی در وضع سلوک شاه نسبت به خود مشاهده نمود برای مسافرت اروپا[51] اجازه خواست شاه نیز با وضع نامطلوبی انکار نمود او نیز بدین واسطه به زاویه حضرت عبدالعظیم (ع) تحصن اختیار نمود و هفت ماه در آن مکان توقف نموده عداوت و بدخواهی او نسبت به شاه در این موقع ظاهر و واضح شد. نطقاً و قلماً بدگوئی نمود و خلع او را در نظر گرفت و عده [ای] از تلامیذ و اصحاب خود را که دوازده نفر آنان نامی و مشهور بودند دور خود جمع نمود از آن جمله شیخ علی قزوینی است که در زمان مشروطه اول ایران یکی از قضات عدلیه بود و بالاخره در باغ شاه محبوس و مورد غضب شاه مخلوع گردید. دیگری میرزا آقاخان که بعد معاون مدیر روزنامه (اختر) اسلامبول[52] گردید و بالاخره سرّاً او را در تبریز در 17 ژوئیه 1896 [م][53] با شیخ احمد روحی6 مقتول نمودند. دیگر میرزا رضای کرمانی که در 6 مه 1896[54] ناصرالدین شاه را کشت. و در 2 آگوست[55] (اوت) همان سال در تهران به دار آویخته شد. و دیگری میرزا محمد علی خان تهرانی که کتابی در ردّ مذاهب تألیف نموده است.
باری شاه اخراج سید را از ایران در مد نظر آورده و این امر منجر به هتک احترام امام زاده واجب التعظیم گردید. زیرا به قدر پانصد نفر سوار برای دستگیری سید که در آن وقت در بستر ناتوانی افتاده بود فرستاد و او را دستگیر و تحت الحفظ به حدود عثمانی بردند. این واقعه هواخواهان سید را به غضب برانگیخت چنانچه در فصل دیگر مذکور خواهد شد و این خود یکی از علل معتبره قتل ناصرالدین شاه به شمار می رود.
نگارنده درست از تاریخ نفی سید جمال الدین از ایران مسبوق نیست ولی احتمال می رود که یا در اواخر سال 1890 [م] یا در اوایل سال 1891 [م][56] واقع شده باشد. در پائیز 1891 [م] زمانی که سید در لندن بود من او را به دعوت مرحوم پرنس ملکم خان در خانه [ای] واقع در هلند پارک که تا زمان منازعه این مرد سیاسی بزرگ (ملکم خان) با شاه محل سفارت ایران بود ملاقات نمودم. تاثیرات شخصی من که از ملاقات سید حاصل شده در فصل آتیه در ذیل واقعه انحصار دخانیات مذکور خواهد شد. در زمان توقف او در لندن در بعضی مجامع نطق نمود و مقالات مختلفه در ذیل عنوان (استیلای رُعب در ایران) منتشر داشت و با شدت تمام اخلاق شاه را تنقید حتی صحت عقل او را نیز تردید نموده بود. [ص9]
در سال 1892 [م][57] سید مجدداً به اسلامبول شتافت و در آن عاصمه[58] پنج سال وقت گذرانید. سلطان عبدالحمید تا یک سال قبل از وفات او با کمال رأفت و مرحمت با او سلوک نمود و بالاخره از او درخواست نمود که معارضه با شاه ایران را خاتمه دهد. زیرا چنین بیان نمود که سفیر ایران سه مرتبه در این موضوع به دربار سلطان اظهارات داشته بود هر مرتبه سلطان خود را از مداخله در این امر معذور داشته ولی در کرت[59] سوم قول به اقدام داده است در جواب این فرمایش شاه سید اظهار داشت: «محض اطاعت اوامر خلیفه عصر، شاه ایران را بخشیدم. شاه ایران را بخشیدم» پس سلطان فرمود: «[در] واقع پادشاه ایران از شما خیلی هراسان است» این خوف و هراس چنانچه وقایع اخیره ثابت و محقق داشت بی جا و موقع هم نبوده است. در مقدمه قتل ناصرالدین شاه در اول مه 1896 [م][60] به دست میرزا رضای کرمانی ابتدا غیر منصفانه حضرات بابیه را به این ارتکاب متهم داشته ولی به زودی این گمان در حق سید جمال الدین و اعوان او میرزا آقاخان کرمانی و شیخ احمد روحی و حاجی میرزا حسن خان مخبر الملک برده شد. و دولت ایران اخراج این چهار نفر را از مملکت عثمانی از باب عالی درخواست نمود و بالاخره دولت عثمانی اشخاص مزبوره را تسلیم اولیا[ی] امور ایران نمود و آنها را به تبریز آورده مخفیانه به قتل رساندند. چنانچه تفصیل آن در فصل آتیه در ضمن شرح قتل ناصر الدین شاه بیان خواهد شد. ولی در خصوص تسلیم نمودن سید جمال سلطان عثمانی رضا نداده امتناع ورزید و مسأله[61] تبعیت سید جمال الدین در این موقع مطرح مذاکره گردید زیرا اگر حقیقتاً[62] افغانی بود بایستی بتواند دعوی حمایت نماید یا اینکه چون افغانستان در دربار دول سایره نماینده ندارد و دولت انگلیس مسئول حفظ منافع آن امارت است اقلاً از دولت انگلیس درخواست محاکمه نماید. در هر حال سید یا بواسطه آنکه حقیقتاً از اهل افغانستان نبود یا آنکه نمی خواست به دولتی مانند دولت انگلیس که علناً اظهار نفرت و انزجار می نمود پناهنده شود خود را تفویض سلطان عثمانی نمود او نیز از تسلیم نمودن سید چنانچه گذشت امتناع ورزید.
در اواخر سال 1896 [م][63] مرض سرطان به فک اسفل[64] او عارض گردید به گردنش سرایت نموده در 9 ماه مارس 1897 [م][65] وی را هلاک ساخت و در نزدیکی نشان تاش در مزار شیخ لرمزار لیفی با مشایعت و رسوم تمام مدفون گردید.
بسیاری از ایرانیها را عقیده این است که سید به مرگ طبیعی فوت نگردید بلکه او را مسموم نمودند به این قسم که یکی از گماشتگان سلطان ابوالهدی نام به وسایلی چند ذرّات سمیه در دهان او داخل نموده و بالاخره به شکل سرطان وی را [ص10] هلاک ساخت. لکن بسیاری از عثمانیها این مسأله را به کلی تکذیب نموده انکار دارند. «العِلمُ عند الله»[66].
این بود مختصری از تاریخ حالات این مرد بزرگ که تقریباً در ظرف بیست سال در مجاری امور مسلمانان مشرق نفوذ خود را بیشتر از هم عصران خویش نافذ و ساری داشته [است]. تاریخ حیات این دانشمند بزرگ در واقع همان تاریخ ازمنه متاخره مسأله شرقی است که مشتمل بر تاریخ افغانستان و هندوستان و به درجات عالی تر شامل عثمانی، مصر و ایران بوده باشد چنانچه در ممالک اخیره مذکوره نفوذ او هنوز به طریق مختلفه با قوتی تمام زنده و نمودار است. ولی تنها ذکر وقایع حیات او آن طوریکه شایسته و سزاوار است تشریح مقامات او را نتواند نمود. و اگر بخواهیم بی طرفانه اعمال او را شرح دهیم یعنی بطوری که هیچ چیز را پنهان نکرده اغراق گوئی نکنم یقین دارم اکثری از هم وطنان من که این فصل را اینجا قرائت نموده اند بدون تردید او را یکی از محرکین خطیر مهم خواهند شناخت که محض انجام مقصد خویش تا همه جا خود را مهیا ساخته باشد. قبل از آنکه کاملاً در افکار سیاسی او بحث و تدقیق[67] رود و از فکر عمیق او که اساس اصلیه آن پرورش افکار است تحقیق شود محض آنکه حالات این مرد را واضح تر بیان نمایم بطور اختصار فصلی را که در اخلاق و اطوار شخصیه او در کتاب مشاهیر الشرق مندرج است بیان می نمایم.
سید جمال الدین مردی است کوتاه قد و قویم البنیه سیاه چرده شبیه به اعراب حجاز با چشمهائی سیاه و تند نظر او نافذ و نزدیک بین و به واسطه نداشتن عینک مجبور بوده در حین قرائت کتاب را نزدیک نگاه دارد. موهای وی بلند و هیچ نمی تراشیده و عادتاً وضع لباس او چون علمای اسلامبول بوده و عموماً روزی یک مرتبه خوراک می نمود ولی دائماً چای را به طرز ایران می آشامیده به دخاه نیز عادت زیادی داشت. به کیفیت تنباکو نیز بسیار مقید [بود]. چنانچه خودش شخصاً خریداری می کرد و بر خلاف اغلبی از اهالی آسیا سیگار را ترجیح به سیگارت می داد. در اواخر توقف او در اسلامبول از سلطان ماهی هفتاد و پنج تومان لیره عثمانی به وی می رسید. و نیز یک دست خانه با لوازم آن در محله نشانتاش برای او معین شده بود و از اصطبل همایونی نیز اسب و درشکه برای او مهیا بود. عموماً تمام روز را در خانه می ماند و در حوالی غروب به بعضی تفریحگاههای اسلامبول حرکت می نمود. خواب وی قلیل [بود]. شبها دیر به جامه خواب می رفت و صبح زود بر می خواست. واردین را با کمال ادب و مهربانی می پذیرفت رعایت درجات را می نمود و حریص در باز دید واردین بود خصوصاً مراوده با اشخاص بزرگ ذی شأن را در نطق فصیح و از اصطلاحات عوامانه اجتناب می نمود و کلمات را در خور لیاقت مستمعین اداء می فرمود. از حیث اجتماعی کمتر کسی در مشرق زمین به مقام وی رسیده در صحبت مجد و از شوخی و مزاح بر کنار بود. با کمال زهد و تقشف2 زندگانی می نمود و اعتنائی به علایق دنیویه نداشت. در مقابل خطر شجاع و جسور و در معاشرت آزاد و بشاش ولی تندخو بود. کلیتاً3 نسبت به عموم بشاش و خرسند بود و در معاملات و مراوده به بزرگان مستقل و مستقیم [بود]. چنانچه منقول است زمانی که سید را از مصر تبعید نمودند با دست خالی وارد سویس شد. قونسول ایران به اتفاق چند نفر از تجّار ایرانی به عنوان قرض یا به عنوان هدیه وجهی به او تقدیم داشتند سید انکار نموده، گفت:«پول را برای خود نگاه دارید زیرا احتیاج شما به آن بیشتر از من است شیر به هر کجا که رود آذوقه خود را بدست خواهد آورد.» قوای عقلانی او و سرعت انتقال و تشخیص وی مشهور است. چنانچه معروف است خیالات مردم را قبل از صحبت درک می نمود. قوه جذابه غریبی در شخص وی بود که مستمعین را به طرف خود جذب و با عقیده خویش همراه می نمود. در علم و معارف یدی طولی داشت. خصوصاً در فلسفه قدیم و فلسفه تاریخ و تاریخ تمدن اسلامی و در تمام علوم معموله ما بین مسلمانان تبحر و در تحصیل زبان چابک و ماهر بود. فرانسه را در سه ماه بدون معلم تحصیل نمود که قرائت و ترجمه را قادر آمد. زبان عربی و ترکی و فارسی و افغانستانی را کامل و روسی و انگلیسی را ناقص می دانست. در خواندن کتب ایرانی و عربی خیلی حریص بود و همچو معلوم می شود هرگز تاهل اختیار ننموده و به حسن و جمال زنان شیفته و متأثر نمی شده است.
فصلی که در کتاب مشاهیر الشرق نظریات سید را تفصیل می دهد از قرار ذیل است.
از این مختصر تاریخ زندگانی سید جمال الدین و اعمال او چنین مفهوم می شود. غرض و مقصدی که تمام افعال وی به آن متمایل بوده و محوری که تمامی آمال و آرزوی او بر آن گردش می نموده اتحاد اسلام و جمع کردن تمام مسلمین ممالک مختلفه دنیا را در تحت یک امپراطوری اسلامی در ظلّ صیانت یک خلافت عظمی بوده در این راه تمام قوای خود را صرف و برای این مقصد تمام هواهای دنیوی را ترک نموده عیالی اختیار و شغلی انتخاب ننموده [است]. و مع هذا به قصد خویش نایل نشده و حتی دیوانی هم از خیالات و نظریات خود باقی نگذارد. طومار عمرش فرد پیچیده شد و به جز رساله رد برد هریین و بعضی مکاتیب و رسائل مختلفه در مواضع متنوعه که بعضی از آنها مذکور آمده است از وی چیزی باقی نماند [است]. ولی در قلوب عموم و اصحاب و تلامذه خود روحی تازه دمید و قوای آنها را به حرکت آورده قلم آنها را تند و سریع نمود چنانچه شرق زمین از آثار قلم و زحمات آنان منتفع شده و خواهد شد.
سید محمد رشید مدیر مجله (المنار) سه مقاله مهم[68] از قلم سید جمال الدین منتشر داشته و در آن مقالات طبیعت [ص 12] و دائره نفوذ او را در مجاری امور ایران که در فصول آتیه بیان خواهد شد به خوبی تشریح و تصویر می نماید. نخستین این مقالات مکتوبی است که به یکی از مجتهدین اعلم مقیم سامره حاجی میرزا حسن شیرازی نگاشته و بواسطه آن مکتوب آن عالم بزرگ را حاضر نمود که در مسأله امتیاز تنباکو داخل شده به همراهی ملت قدمی در اتحاد قوه مذهبیه ایران بردارد. و مقالات دیگر دو مقاله ایست که در ماه فوریه[69] و مارس[70] 1892 [م] به روزنامه عربی (ضیاء الخالقین) داده و هر دو آنها در مسأله ایران نوشته شده است. مدیر (المنار) به هر یک از این مقالات تنبیهاتی اضافه نموده که من آنها را با بعضی از منتخبات سید جمال الدین ذیلاً مندرج خواهم داشت.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 101 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 25 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1 ناحیه سیاسی................................ 14
2-2 فضا....................................... 15
2-2 -1 تقسیمات بنیانی فضا...................... 15
2-2-2 فضای جهانی............................... 16
2-2-2 -1 عرصه بین المللی....................... 16
2-2-2 -2 عرصه ی فراملی......................... 16
2-2-2 -3 فضای سیاره ای......................... 17
2-3 سازماندهی.................................. 18
2-4 سازماندهی های بین المللی................... 18
2-5 سازماندهی فضا.............................. 19
2-5-1 سازماندهی سیاسی فضا و اهمیت آن........... 20
2-5-2 اهداف سازماندهی سیاسی فضا................ 21
2-6 عناصر و شاخصهای سازماندهی سیاسی فضا........ 22
2-6-1 شاخص جمعیت............................... 22
2-6-2 شاخصهای جغرافیایی....................... 23
2-6-3 شاخص سیاسی.............................. 23
2-7 فرآیند سازماندهی سیاسی فضا................ 24
2-8 سازماندهی و مدیریت مکان و ناحیه سیاسی...... 26
2-9 عوامل موثر بر شکل گیری فرایند سازماندهی سیاسی فضا 27
2-10 اهداف عمده سازماندهی سیاسی و مدیریت ناحیه. 28
2-11 ملاحظات لازم در سازماندهی سیاسی فضا......... 28
2-12 نظامهای حکومتی مدیریت سیاسی فضا........... 29
2-12 -1 الگوی بسیط یا تک ساخت.................. 29
2-12 -2 الگوی ترکیبی و فدرال................... 30
2-12-3 الگوی ناحیه ای.......................... 30
2-13 تمرکز و عدم تمرکز در نظام سیاسی........... 30
2-14دولت و حکومت محلی.......................... 31
2-1 ناحیه سیاسی
ناحیه سیاسی به بخشی از سطح زمین گفته میشود که در قلمرو ارادۀ سیاسی و فرمانروایی یک قدرت سیاسی قرار گیرد. این قدرت سیاسی ممکن است فرد، نهاد، نظام سیاسی یا حکومت (منطقهای و جهانی)، شورا یا جمعی متشکل باشد که یک فضای جغرافیایی را در اختیار میگیرد و به طور همهجانبه یا موردی، ارادۀ خود را بر قلمرو آن اعمال میکند. بنابراین، با توجه به تنوع و تعدد قدرتهای سیاسی و نهادهای فرمانروا، فضای جغرافیایی سطح زمین به نواحی متعدد سیاسی همجوار، متداخل یا سلسله مراتبی تقسیم میشود. نواحی سیاسی- فضایی انواع مختلفی دارد که این موارد را میتوان تشخیص داد:
1- ناحیه سیاسی درون شهری: کوچکتری واحد جغرافیایی در شهر که در قلمرو اداری یک مدیریت سیاسی- خدماتی نظیر شورا و شهرداری و یا حوزۀ رأی قرار میگیرد.
2- ناحیه سیاسی درون کشوری: تقسیمات سیاسی و سلسله مراتبی داخل یک واحد سیاسی مستقل یا کشور. چنین الگویی برای اداره بهتر خدمات، فضای کشور را به واحدهای کوچکتر تقسیم میکند که هر واحد مانند یک ناحیه سیاسی- اداری است.
3- ناحیه سیاسی ملی یا کشوری: این نواحی خود دارای دو زیرگروه هستند،
4- ناحیه سیاسی فراکشوری: قلمرو نظامهای منطقهای در عرصه بینالمللی. این نواحی چند کشور و ناحیه سیاسی مستقل را در برگیرنده و براساس ویژگیها و اهداف مشترک آنها با یک یا دو کارکرد از گروههای عمومی و تخصصی پدید میآیند. سازمان ملل متحد و ناحیه ایکائو و اتحادیه زغال و فولاد اروپا نواحی تخصصی هستند.
5- ناحیه سیاسی بینالمللی: قلمرو نظامهای بینالمللی و جهانی در سطح کره زمین. (حافظنیا و کاویانیراد، 1383، 19)
2-2 فضا
فضا واژه ی شگفت انگیزی است زیرا که این کلمه برگرفته از واژه ی spatium به معنای (پا، واحد اندازه گیری طول) نخست در زبان فرانسوی تا سده ی شانزدهم به عنوان یک فضای زمانی و سپس یک فضای مکانی کم و بیش محدود شده ای که چیزی می توان در ان جای داد به کار رفته است. از سده ی هفدهم و پس از سفر ماژلان بود که دانشمندان، پادشاهان و امپراتوران به زمین به عنوان یک موجودیت یگانه و یکپارچه نظیر یک سپهر نگریستند و از سده ی هفدهم فلاسفه ای چون لاک و لایبنیتز فضا را به عنوان یک محیط مدرک Concu به وسیله ی انتزاع فضای محسوس Percu با سه بعد چونان محیطی آرمانی و نامتناهی مطرح ساختند. که در آن تمامی گستره های متناهی و محدود جای می گزیده اند. در پایان سده ی هجدهم فیلسوف بزرگ امانوئل کانت که سوای فلسفه مدرس جغرافیا نیز بود عنوان کرد که فضا و زمان دو مقوله ی بنیادی از دانش بشری و هر یک به دیگری وابسته است .
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 98 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 51 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
مقدمه .................................................................................................................................................................................... 17
2-1 ادبیات تحقیق (مفاهیم و تعاریف موضوع) ................................................................................................................... 18
2-1-1 شهر ............................................................................................................................... .......................................... 19
2-1-2 فضای سبز ................................................................................................................................................................ 20
3-1-3 فضای سبز شهری ..................................................................................................................................................... 22
2-2 سابقه توجه به کاربری فضای سبز ................................................................................................................................. 24
2-3 دیدگاه هاو نظریه های مرتبط با فضای سبز شهری ....................................................................................................... 25
2-4 تاریخچه فضای سبز در ایران ........................................................................................................................................ 28
2-5 استانداردهای فضای سبز ............................................................................................................................................... 29
2-6 استانداردهای و سرانه های فضای سبز در ایران ........................................................................................................... 31
2-7 اهداف احداث فضای سبز شهری ................................................................................................................................. 33
2-8 مدیریت فضای سبز شهری ........................................................................................................................................... 37
2-9 نقش و اهمیت فضای سبز در زندگی شهر......................................................................................................................39
2-10 ضرورت فضای سبز .................................................................................................................................................. 40
2-11 آثار فضای سبز بر بیوکلیمای شهری....................................................................................................................... 40
2-12 اهمیت و نقش فضای سبز در شهرسازی................................................................................................................ 41
2-13 نحوه تاثیرگذاری فضای سبز بر اقلیم شهری.......................................................................................................... 41
2-14 عملکردهای فضای سبز.......................................................................................................................................... 41
2-15نقش های عموعی فضای سبز................................................................................................................................. 42
2-16 اهمیت و اثرات فضای سبز و پارک........................................................................................................................ 43
2-17 فضای سبز و رابطه آن با محیط زیست.................................................................................................................. 43
2-18 اثرات توسعه فضای سبز و رابطه آن با محیط شهری............................................................................................. 44
2-19 نقش فضای سبز در کنترل و کاهش آلودگی هوا از آلاینده ها .............................................................................. 44
2-20 اثرات روحی روانی با توجه به رنگ سبز............................................................................................................... 45
2-21 ارتباط فضای سبز در گذراندن اوقات فراغت......................................................................................................... 45
2-22 جایگاه فضای سبز در رویکرد توسعه پایدار.......................................................................................................... 45
2-23 تاریخچه و مفهوم توسعه پایدار............................................................................................................................. 46
2-24 شهر و توسعه پایدار............................................................................................................................................... 51
2-25 شهر پایدار ............................................................................................................................................................ 52
2-26 شاخصهای توسعه پایدار........................................................................................................................................ 53
2-27 توسعه پایدار شهری .............................................................................................................................................. 54
2-28 نتیجه گیری............................................................................................................................................................ 55
مقدمه
شهرها در آغاز قرن بیست ویکم ،تقریبا"دو درصد از مساحت کره زمین را اشغال کرده و حدود نیمی از جمعیت جهان را در خود جای داده اند . جمعیت شهری دنیا هر سال 55 میلیون نفر افزایش می یابد و پیش بینی می شود که در سال 2020 ،جمعیت به 75 درصد کل جمعیت برسد .شهرها در حال گسترش اند و به این ترتیب ،دست اندازی شهرها به منابع طبیعی نیز رو به افزایش است . تأثیر تراکم و تمرکز جغرافیایی فعالیت های انسانی و فن آوری ،ورای مرزهای اداری و کالبدی شهرها و تأثیرات آن بر مردم و محیط زیست روبه فزونی است . شهرها مراکز تجارت ،فرهنگ ،اقتدار ،هیجان و در عین حال مکان تنش و مخاطرات اند (ارجمند نیا،1379،ص12 ).
امروزه شهر نشینی در کشورهای پیشرفته ی صنعتی و نیز در ممالک توسعه نیافته ،بارزترین نمود تکامل جوامع انسانی به شمار می رود . با گسترش شهرها ،به ویژه شهرهای بزرگ ،جوامع انسانی با مشکلات متعددی مواجه شده اند که از مشخص ترین آنها ،مشکل مسکن ،کمبود امکانات و ظرفیت های زیست محیطی و آلودگی های مرتبط با آن می باشد . گسترش جامعه شهری کنونی در کشورها با همه مشکلاتش ،حاصل شهرنشینی معاصر و در واقع رشد جمعیت ،تحرک و جابجایی آن است (عزیزی،1380،ص32).
لذا امروزه اهمیت شهر و شهرسازی از دیدگاه سالم سازی محیط زیست درچارچوب یک ((شهر سالم))بیش از هر زمان مورد توجه قرار گرفته و به عنوان یکی از ضروریات توسعه ی پایدار مطرح است.شهرها پیوسته رو به گسترش اند و هر روز بر تعداد ساکنان شهر های بزرگ افزوده میشود.و این گستردگی روز افزون تخریب محیط زیست و افزایش آلودگی های زیست محیطی را برای شهروندان به همراه دارد.این در حالی است که طبق اصل 50 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران حفظ محیط زیست که نسل امروز و نسلهای بعدی بایستی در ان حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند،وظیفه عمومی تلقی می شوند.اینک با توجه به این مهم،یکی از وظایف عمده شهر داریها حل مسائل زیست محیطی و تعدیل محیط شهری و محیطی سالم و قابل زیست برای ساکنان آن است،از این روست که ایجاد و توسعه فضای سبز همواره جزء فعالیتهای اصلی شهرداریهای کشور بوده و می باشد.توجه به فضای سبز شهری یا به عبارت دقیقتر توجه به سطو حی از کاربریهای از شهری با پوشش گیاهی انسان ساخت به منظور تولید اکسیژن،تعدیل دمای محیط،جذب برخی آلا ینده ها،تثبیت برخی سطوح شیب دار،افزایش رطوبت و نهایتا بازدهی اکولوژیک باعث ارتقای کیفیت محیط زیست شهری می شودو برقراری تعاملات اجتماعی و مهمتر از آن نیاز به گذران اوقات فراغت و تفریح و استراحت شهروندان را فراهم می سازد.هر چند قانون حفظ گسترش فضای سبز مصوب 1359 و آیین نامه ی اجرایی آن فعالیتهای مرتبط با توسعه فضای سبز را مشخص ساخته است، اما با نگاهی اجمالی به وضعیت فضای سبز شهری موجود،لزوم توجه بیش از پیش در این زمینه به وضوح مشخص می گردد(سعید نیا،1379،پیشگفتار)
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 103 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 54 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
-1پیشینه تحقیق.................................... 12
2-2شهر............................................ 14
2-2-1 شهر بر اساس نگرش سیستمی..................... 16
2-2-2شهرنشینی..................................... 17
2-2-3 شهر نشینی در جهان سوم....................... 19
2-3عوامل موثر در پیدایش شهرها..................... 20
2-3-1-عوامل طبیعی................................. 20
2-3-2-عوامل اقتصادی............................... 21
2-3 -3-عوامل سیاسی................................ 22
2-3-4-عوامل اجتماعی ـ فرهنگی و اعتقادی............ 22
2-4 عوامل موثر بر رشد و توسعه فیزیکی شهرها........ 23
2-4-1 عامل طبیعی.................................. 23
2-4-2 عامل جمعیتی................................. 24
2-4-2-1 رشد طبیعی جمعیت شهر .................... 26
2-4-2-2 اثر مهاجرت .............................. 27
2-4-2-3 اثر گسترش محدوده وادقام آبادیهای پیرامونی 29
2-4-3 عامل اقتصادی................................ 29
2-4-4 عامل سیاسی.................................. 30
2-5 عوامل گسترش شهرها............................. 32
2-6 گسترش افقی و فیزیکی شهر....................... 33
2-7 نقش و عملکرد شهر.............................. 35
2- 8 طرحهای مختلف توسعه شهری...................... 36
2-8-1 شهر ستاره ای................................ 36
2-8-2 شهر خطی..................................... 37
2-8-3 شهر گسترده.................................. 39
2-8-4 شهر در مدل حلقه ای.......................... 40
2-8-5 توسعه درد آور شهری ( زاغه ها و حلبی آبادها) . 41
2-8-6- ساخت دوایر متحد المرکز..................... 41
2-8-7 بافت ستاره ای............................... 42
2-8-8 ساخت چند هسته ای............................ 43
2-9 تعریف برنامه ریزی کاربری اراضی شهری........... 44
2-10 اهداف برنامه ریزی کاربری اراضی شهری.......... 45
2-10- 1 اهداف کلان ................................ 45
2-10-2 اهداف خرد یا ویژه......................... 45
2-11 فرایندبرنامه ریزی کاربری اراضی شهری.......... 47
2-12 طبقه بندی کاربریهای شهری..................... 48
2-12-1 طبقه بندی زمینهای دایر.................... 48
2-12-2 اراضی بایر یا بدون استفاده شهری............ 50
2-13 استانداردهای فضا و مقیاس عملکردی کاربریها.... 51
2-14معیار های مکان یابی در بر نامه ریزی کاربری اراضی شهری 52
2-15مکاتب ونظریه های بر نامه ریزی کاربری اراضی شهری 53
2-15 -1مکتب کارکردگرایی........................... 54
2-15 -2مکتب ساختارگرایی........................... 55
2 .مبانی نظری تحقیق
در این فصل ابتدا درباره مفاهیم گسترش افقی شهرها پرداخته شده است سپس در مورد عوامل موثر بر رشد وگسترش شهر ها که شامل عوامل طبیعی ، جمعیتی ، اقتصادی ، سیاسی پرداخته شده است ودر ادامه آن در مورد نظریه ها ی توسعه شهری و ساخت شهرها بحث شده است.
2-1- پیشینه تحقیق:
1- حسن هوشیار در صفحه 19 پایان نامه (برنامه ریزی توسعه فیزیکی شهرهای میانه اندام ، نمونه موردی شهر مهاباد) در سال 1383 آورده است که: شهرها همانند موجودات زنده ،همواره از لحاظ کالبد بزرگتر و از لحاظ ساخت پیچیده تر می شوند. به دنبال این رشد فیزیکی ،شرایط اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی آنها نیز به تدریج دگرگون می شود. استقرار و توسعه فیزیکی شهرها ، در وهله اول تحت تاثیر شرایط محیطی و جغرافیایی آنها قرار دارد و فضاهای مجاور شهری و عوامل گوناگون طبیعی ، از جمله شکل ناهمواری ها ، وهمجواری شهر با عوارض طبیعی ، کوه ، دشت ، رودخانه ، جلگه وسواحل دریا ، وشرایط اقلیمی حاکم بر آنها ، در چگونگی توسعه شهرها نقش تعیین کننده ای دارند ، بطوری که شهرهابه تبعیت از این شرایط طبیعی شکل می گیرد و ضمن برقراری ارتباط با یکدیگر ، به رشد و توسعه خود ادامه می دهند . این شرایط درتعیین نقش و اندازه شهر ها سهم عمده ای ایفا می کند و مناسب بودن محیطهای جغرافیایی به صورت ناحیه ای ،تاثیر بسزایی در روند و شکل گیری و توسعه آنها خواهد داشت .(هوشیار1383:ص19)
2 - ایرج شاهی در صفحه 218 تا220 پایان نامه (امکانات و محدودیت های توسعه فیزیکی شهر تالش ) در سال 1384آورده است که: به منظور رسیدن به توسعه پایدار شهری ، مدیریت توسعه پایدار شهری باید با استفاده و رعیت اصول و قوانین شهرسازی ومشارکت ودخالت شهروندان در فرایند شهرسازیو با توجه به عوامل اقتصادی و زیست محیطی به صورت آگاهانه بر روند توسعه شهر تسلط داشته باشد ، تا محیطی مطلوب وشایسته زندگی انسان فراهم آید. در سالهای اخیر توسعه ساخت وساز ها باعث اتصال و الحاق بافت روستایی به بافت شهری تالش گردیده است. ارتفاعات ، رودخانه ، اراضی کشاورزی و رانش زمین از موانع عمده توسعه فیزیکی و کالبدی شهر تالش می باشد . وجود فضاهای خالی و بافت متخلخل در اثر الحاق تعدادی از روستاها به محدوده شهر و اراضی کشاورزی از امکانات توسعه شهر می باشد. (شاهی ، ایرج1384، :ص218 و 220 )
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 12765 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 77 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1- منطقه مورد مطالعه 25
2-2- پیشینه تحقیقاتی 41
2-2-1- پیشینه تحقیقاتی (منابع خارجی) 41
2-2-2- پیشینه تحقیقاتی در ایران 45
2-3- جمعبندی 47
3-1-............................................. مقدمه 51
3-2- سنجش از دور حرارتی 51
3-3- سنجنده MODIS 54
3-4- شهرسازی و میکروکلیماتولوژی شهری 57
3-4-1- فاکتورهای کنترل کننده اقلیم شهر 58
3-4-2- معادله توازن تابشی در شهر 61
3-5- جزایر حرارتی شهری 65
3-5-1- جزایر حرارتی شهری سطح زمین 66
3-5-2- جزایر حرارتی شهری اتمسفری 66
3-5-3- ارتباط دمای سطح و دمای هوا در شهر 67
3-5-4- عوامل موثر بر جزایر حرارتی شهری 67
3-5-5- جزایر حرارتی شهری و تغییرات اقلیم 75
3-5-6- پی آمدهای جزایر حرارتی شهری 76
3-6- خوشه بندی 77
3-6-1- خوشه بندی 77
3-6-2- روشهای خوشهبندی 78
3-6-3- تحلیل نقاط بحرانی گتیس-اورد .................................................................................79
منطقه مورد مطالعه
منطقه مورد مطالعه تحقیق شامل پنج کلانشهر اهواز، اصفهان، تبریز، تهران و مشهد می باشد. این شهرها به عنوان مهمترین مراکز جمعیتی و صنعتی دارای رشد بالای توسعه شهری و افزایش جمعیت بودهاند. با توجه به تاثیر عرض جغرافیایی و اقلیمهای مختلف بر دمای سطح و پدیده جزایر حرارتی، شهرهای انتخابی در عرضهای جغرافیایی مختلف و در سطح کشور پراکنده شده اند که اقلیمهای مختلف را شامل میشوند. محدوده مطالعاتی در این تحقیق در شکل های 2-1 تا 2-5 نمایش داده شده است.
تهران
تهران از نظر جغرافیایی در 51 درجه و 17 دقیقه تا 51 درجه و 33 دقیقه طول شرقی و 35 درجه و 36 دقیقه تا 35 درجه و 44 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته است. شهر تهران در دامنه جنوبی رشته کوه های البرز و حاشیه شمالی کویر مرکزی ایران قرار دارد. تهران بین کوه های البرز و حاشیه شمالی کویر مرکزی ایران در دشتی نسبتا هموار واقع شده است. پهنه استقرار آن از جنوب و جنوب غربی به دشت های شهریار و ورامین منتهی می شود و در سمت شمال و شرق با حد طبیعی فضای جغرافیایی شهر تهران در کوه و دشت به وسیله دو رود کرج در غرب و جاجرود در شرق مشخص می شود که در نزدیکی کویر نمک در جنوب شرقی تهران به یکدیگر می پیوندند. ارتفاع تهران از 1104 متر در جنوب تا ارتفاع 1800 متر ابتدای پارک جمشیدیه در شمال تهران متغیر است.
متوسط دمای تهران در ماه مرداد به 8/29 و در دی ماه به 8/2 درجه سلسیوس می رسد. تعداد روزهای یخبندان سالانه حدود 55 روز است. در هر کدام از ماه های دی تا اسفند تعداد روز های یخبندان بیشتر از 10 روز می باشد. (سعیدی، 1375 و افشار، 1379). ایجاد جزیره حرارتی سبب شده است که جریان باد از اطراف به طرف شهر وزیده و مواد آلاینده حومه را هم به داخل شهر هدایت کند. باد غالب مهرآباد، غربی و دوشان تپه، شمال شرقی است. بادهای غربی در ایستگاه دوشان تپه در درجه دوم قرار دارند. در مجموع بادهای غربی اقلیم تهران را کنترل می کنند. جهت باد در هر دو ایستگاه حاکی از آن است که استقرار هر نوع منبع آلاینده در غرب تهران سبب آلودگی هوا می شود. با توجه به اینکه در شرق تهران هم بادهای شرقی غالب هستند هر دو جریان، مواد آلاینده را از هر طرف به مرکز شهر می آورند و مرکز شهر پتانسیل آلودگی بالایی دارد. فرسوده بودن ماشین ها، عدم رعایت اصول استاندارد از طرف مردم، و نبود مدیریت کارآ همگی سبب شده اند که خودروها معضل بزرگی برای تهران و حتی ایران بشود (غیور منش، 1382).
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 110 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 101 |
فهرست
عنوان صفحچکیده 1
فصل اول : کلیات تحقیق 2
مقدمه 3
بیان مساله 5
اهمیت و ضرورت تحقیق 6
هدف تحقیق 7
فرضیه تحقیق 8
فصل دوم : پیشینه و ادبیات تحقیق 9
تاثیر سه رنگ اصلی در زندگی 10
توصیف رنگهای اصلی 12
رعایت اعتدال 15
نقش رنگها در بهبود بخشیدن به زندگی 15
سبز لیمویی 16
سبز کله اردکی 17
بنفش 18
نارنجی پررنگ 19
سیاه 20
رنگ قرمز 21
تاثیرات رنگها بر شخصیت کودکان 22
واکنش عمومی نسبت به رنگ 24
صورتی 25
زرد 26
آبی 27
قهوه ای 28
فهرست
عنوان صفحه
تحقیقات پروفسورلوشر در مورد تاثیر رنگها بر شخصیت 29
تاثیر باور نکردنی رنگ ها بر آرامش انسان 33
مسئله عزت نفس 36
خود پنداره 40
طرحواره های خود 41
خودهای ممکن 45
ناهمخوانی شناختی 50
نظریه ادارک خویشتن 52
هویت 54
نقش ها 55
اتکا به تجربه خویش 57
رویکردی منحصر به فرد به مشاوره 60
خودو گرایش به سمت شکوفایی 62
شرایط ارزش 63
ناهمخوانی 64
آزمون های روان شناختی 65
پژوهش در نظریه راجرز 66
پژوهش در نظریه راجرز 67
ارزیابی درمان فرد مدار 68
رشد خود در کودکی 69
توجه مثبت 70
سئوال هایی در مورد ماهیت انسان 73
درمان فرد مدار 74
گروهای رویارویی 75
فهرست
عنوان صفحه
تحقیقات انجام شده 77
تحقیقات انجام شده 78
فصل سوم : روش تحقیق 80
جامعه آماری 81
روش نمونه گیری 82
روش آماری مربوط به فرضیه ها 84
فصل چهارم : یافته ها و تجزیه و تحلیل داده ها 85
جدول 1-4 86
یافته ها و تجزیه و تحلیل داده ها 88
جدول 2-4 89
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری 90
بحث و نتیجه گیری 91
پیشنهادات 93
محدودیت ها 94
منابع و ماخذ 95
ضمائم
چکیده:
هدف ازتحقیق حاضرمقایسه رنگ قرمزومشکی و عزت نفس دانشآموزان مقطع دانشآموزان ابتدایی وراهنمایی شهرستان ابهرکه فرضیه تحقیق عبارت است ازبین دانشآموزانی که تمایل به رنگ قرمز و مشکی دارند از لحاظ عزت نفس تفاوت معنی داری وجودداردکه جامعه مورد مطالعه عبارتنداز: دانشآموزان دختر مقطع سوم راهنمایی و پنجم ابتدایی شهرستان ابهراست که طبق آمار بدست آمده از بین 5 مدرسه راهنمایی و دهها مدرسه ابتدایی که 120نفربه عنوان نمونه انتخاب گردیده ازمون عزت نفس کوپراسمیت بر روی آنها به شیوه گروهی اجرا گردیده است که جهت آزمون فرضیه تحقیق از روش اماری t متغیر مستقل استفاده گردیده که نتایج بدست آمده حاکی از آن است که به جای دانش آموزان تمایل به رنگ قرمز و مشکی از لحاظ عزت نفس تفاوتی وجود ندارد. چون t محاسبه شده برابر906/1از t جدول 671/2با درجه ازادی 118درسطح معنی داری 5%کوچکتراست پس فرضیه خلاف ردشده است.
فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه:
قبل ازاین که دوباره خودپنداری هویت وعامل بودن بحث کنیم بد نیست قدری مکث کنیم وعقیده اساسی ای را که افراد زیادی به آن پای بند هستند به چالش بطلبیم یعنی بهترین راه برای افزایش دادن انگیزش دیگران این است که عزت نفس آنها ر ابالا ببریم اموزگاران کارفرمایان مربیان همواره بااشتیاق میگویند برای با انگیزه کردن دانش آموزان وکارمندان و ورزشکاران بایدعزت نفس آنها را بالابردکاری اینک که آنها از آنچه هستند احساس رضایت کنند بعد ببینندکه چه چیزهای شگفت اوری اشکارمی شودبالابردن عزت نفس هدف خوبی است هرچه باشدعزت نفس یاشادبودنهمبستگی مسبت داردامامشکل تقویت کردن عزت نفس به عنوان مداخله انگیزش این است که تقریبا هیچ یافته ای وجود نداردکه نشان دهدعزت نفس موجب چیزی میشودبلکه عزت نفس راکل موفقیت هاوشکست هابه وجودمی اوردوچیزی که باید بهبود یابد عزت نفس نیست بلکه بهبود مهارتهایی برای پرداختن به دنیااست(سگدیمن نقل شده درازار1994)به عبارت دیگردر رابطه عزت نفس با عملکرد خود عزت نفس متغییرعلنی نیست دراین رابطه دوپزوهشگرنتیجه گرفتندکه عزت نفس عمدتانتیجه متراکم موفقیت ها وشگفت هامرتبت باپیشرفت است و تاثیرمهمی برپیشرفت بعدی ندارد(هلک وون اکن19959)همین پزوهشگران به امتیاز مدل پرورش مهارت به عنوان بهترین روش برای ساختن خود پنداره قوی و انعطافپذیری درکودکان دوره ابتدایی اشاره کردند. نکته مهم نهفته دراین نقل قول جهت تأثیر عینی بین عزت نفس و پیشرفت زایندگی عملکرد خود است. عزت نفس و پیشرفت همبستگی مثبت باهم دارند(بولس1999) اما بالا رفتن عزت نفس موجب بالارفتن پیشرفت نمی شود بلکه افزایش پیشرفت بالارفتن عزت نفس را بالامی اورد (بیرن1984و1986وهارتر1993)عزت نفسشان که زندگی چگونه میگذرد اما این منبع انگیزشی نسبت که به افراد امکان دهدکاری کنندکه زندگی خود پیش برود نتیجه میگیریم میگوییم شواهد وجود نداردکه نشان دهدتقویت کردن عزت نفس افراد عملکرد آنها را بهبود خواهد بخشید (بامینروهمکاران2003).
افرادی که عزت نفس پایینی دارند از سطح بسیار بالایی اضطراب رنج میبرند مهمترین امتیاز عزت نفس بالا این است که خوددربرابرافسردگی واضطراب محافظت میکندبنابراین عزت نفس پایین افراد را در برابراضطراب آسیب پذیر میسازد اما چون عزت نفس پایین بدان است که به معنی آن نیست که سعی دربزرگ کردن عزت نفس خوب است درواقع عزت نفس بزرگ شده جنبه شیوهای دارد افرادی که خودانگاره بزرگ شدهای دارند وقتی خودانگاره مطلوب آنها تهدید میشود(مارشال1386).
بیان مسأله:
پزوهش از موضع مزلوکه اعلام میدارد افرادی که عزت نفس بالایی دارند از حرمت نفس واعتماد به نفس بالایی برخوردارند حمایت میکند.آنها در مقایسه با کسانی که عزت نفس پایینی دارند احساس میکنند شایسته تر و ثمربخشتر هستند از او دارای عزت نفس بالا در موقعیتهای بهترعمل میکنند بررسی دانش آموزان که به دنبال کار بودند معلوم کرد آنهایی که به دنبال کار بودند معلوم کرد آنهایی که عزت نفس بالایی داشتند از دانش آموزان که عزت نفس پایینی داشتند پیشنهادات شغلی بیشتری دریافت کرد وکارفرمایان آنها را مطلوبتر ارزیابی کردند(البس وتیور1983)تحقیق دیگری معلوم کرد افرادی که عزت نفس بالایی داشتند ازکسانی که عزت نفس پایینی داشتند با مشکلات ازدست دادن کار مؤثرتر است و درگاهی اوقات تمایل به رنگها و عقاید مشخص در رابطه با روحیه فردی ممکن است تأثیری در بالا بودن عزت نفس داشته باشد بعضی اوقات تمایل به رنگهای روشن وگاهی تمایل به رنگهای تیره در افرادخودیابی وعزت نفس را میتواند دچار تغییر وتحول نماید وگاهی هم برعکس آن پیش میآورد و باعث سرشکستگی و افسردگی در فرد میشود. (پورافکاری 1382)
سؤال مسأله:
ایا میزان عزت نفس در افرادی که گرایش به رنگ قرمز دارند بیشتر از افرادی است که گرایش به رنگ مشکی دارند؟
اهمیت و ضرورت تحقیق:
هنگامی که کودکان ازرویارویی های گسترده خود به تدریج به میزان تجربی پیچیده تری راتشکیل میدهند بخشی ازتجربه آنها متمایز میشود.این بخش مجزا که با کلمههای من، مرا و خودم توصیف میشود عزت نفس است وتشکیل عزت نفس و متمایز کردن انچه که مستقیماً و بی واسطه بخشی ازخود است.ازدیگران اشیاء ورویدادهایی که نسبت به خویشتن بیرونی هستند راشامل میشود عزت نفس تصور ما انچه باید باشیم نیز است درحالت ایده ال خود الگویی هماهنگ یا کل سازمان یافتهای ست تمام جنبه ها خود برای هماهنگی تلاش میکنند وهنگامی که خود شکل میگیرد کودکان نیاز به انچه را که توجه مثبت نامید پرورش میدهند دراین نیاز احتمالا اموخته شده است هرچند که راجرز گفت منبع آن اهمیت ندارد نیاز به توجه مثبت عمومیت داشته و مستمر است این نیاز پزیرش جهت اعتماد به نفس و تأیید شدن از طرف دیگران مخصوصاً ازجانب ما درهنگام طفولیت راشامل میشود و امید است با ارائه این تحقیقات بتوانیم عزت نفس واعتماد دانش آموزان ونوجوانان خود را بالا ببریم ودرارائه محیط ومسائل مربوط به آن درزمینه بهتر زیستن نوجوانان گام مهمی بر داریم تابتوانیم با نوجوانانی برخورد کنیم که به اعتماد به نفس بالایی است یابند.
هدف تحقیق:
هدف از تحقیق حاظر بررسی تأثیر رنگ قرمز و مشکی و بر بالارفتن عزت نفس دانشآموزان است و اینکه آیا تحرک پذیری جوش و خروش رنگ قرمز در افزایش اعتماد به نفس و خودیابی میتواند در دانشآموزان نقش بسزایی داشته باشد یا نه برعکس است و همین طور آیا با بالا رفتن سن و تحصیلات عزت نفس دانش آموزان دارای تفاوت است یا نه به این صورت که دانش آموزان دوره راهنمایی دارای عزت نفس بالاتری نسبت به دانش آموزان ابتدایی هستند و آیا عزت نفس دربین دانش آموزانی که علاقمند به رنگ قرمز هستند بیشتر از علاقمند به رنگ مشک است.
هدف کلی
هدف کلی این است که آیا گرایش به رنگ قرمز و یا مشکی در افزایش عزت نفس نقش مهمی دارد یا نه.
هدف جزیی
هدف جزیی عبارت است از اینکه میزان عزت نفس درافرادی که گرایش به رنگ قرمز دارند بیشتر از افرادی است که گرایش به رنگ مشکی دارد و نوع رنگ در افزایش و بالا بودن عزت نفس نقش دارد.
فرضیه تحقیق
1-میزان عزت نفس دانش آموزان باگرایش به رنگ قرمز بیشتر ازدانش آموزان باگرایش به رنگ مشکی است.
تعاریف نظری و عملیاتی واژه ها و مفاهیم
تعاریف نظری عزت نفس: عبارت است از خود پذیری و ارزیابی ها یه مثبت خویشتن و روابط نزدیک و صمیمانه با دیگران در روابط میان فردی مثبط و استقلال و مسلط بر محیط و به عبارتی درک معنی که به زندگی فرد جهت و هدف میدهد برای داشتن اعتماد به دنفس و تأیید خویشتن که در ترقی و پیشرفت تعریف عملیاتی عزت نفس: نمره ایست که آزمودنی از آزمون عزت نفس کوپراسمیت بدست میآید. (محمدی1385)
عزت نفس عبارتند از شایستگی نیاز به اینکه احساس کنیم میتوانیم بر تکالیف دشوار غالب شویم و خودمختاری که حاصل آزادی عمل کردن مطابق باتمایلات به نیاز ها و نیاز به احساس کردن ارتباط نزدیک با دیگران. (محمدی-1385)
فصل دوم
پیشینه و ادبیات تحقیق
تأثیر سه رنگ اصلی در زندگی
تصور دنیایی به دور از رنگها غیر قابل تصور است. نافذ بودن و گیرایی رنگها در اکثر فرهنگها مشهود است. برخورداری از تجارب مناسب با رنگها می تواند برای انسان محیطی غنی فراهم سازد تا تحت تأثیر آن توجه به دنیای درون و نحوه رابطه با محیط پیرامون وی شکل مناسب تری به خود گیرد.آیا رنگها احساس های متفاوتی را در ما ایجاد می کنند؟ چرا برخی رنگها، رنگهای دلخواه ما هستند؟چه عواملی سبب می شوند که ما برخی رنگهای دیگر را نمی پسندیم؟به وضوح نمی دانیم چرا رنگ سرخ هیجان آور است. آیا رنگهای سیاه، خاکستری یا قهوه ای ملال آور هستند؟ و آیا رنگهای درخشانتر توانایی شادکردن ما را دارند؟روانشناسان براین باورند که رنگ از نیروی طبیعی و اثربخش برخوردار است. رنگ می تواند روح و روان فرد را تحت تأثیر قراردهد، شفابخش و نشاط آور باشد. به زعم آنان، چنانچه انسانها حس رنگ شناسی خویش را تقویت کند، کنترل بهتری روی هیجانات خود خواهند داشت و در نتیجه هماهنگی بهتری بین تن و جان خویش برقرار خواهند ساخت.
ما به کمک رنگ لباس و محیط افراد خود، می توانیم احساسات خود را قدرتمندتر و منحصر به فردتر از قبل بروز دهیم. رنگهایی که ما برای لباس خود استفاده می کنیم، به طور مستقیم و غیرمستقیم بر رفتار خود ما تأثیر می گذارد یعنی از یک طرف بررفتار خود ما و از طرف دیگر بر رفتار افرادی که با آنها سروکار داریم، بدین صورت که آنها ناخودآگاه مطابق با رنگ لباس ما واکنش نشان می دهند.اینکه رنگها از یک طرف بازتاب و بیانگر احساس ما هستند و از طرف دیگر احساس خاصی را در ما برمی انگیزاند نشان از پویایی ارتباطی دارد که مابین حواسها، نیازهای عاطفی ما و یک رنگ بخصوص برقرار می شود.
زمانی یک رنگ واحد احساس وحشت، خوشحالی و یا هیجان را در ما برمی انگیزد و رنگی دیگر به ما آرامش می دهد با کمک رنگها می توان احساسات خود را بروز داد. عموماً از رنگهای قرمز و زرد به عنوان رنگهای گرم و از رنگهای آبی و فیروزه ای به مثابه رنگهای سرد یاد می شود. بیان اینکه رغبت به زندگی خاص و عدم تمایل به رنگی دیکر در رابطه با گرایشهای شخصیتی و یا برخی ویژگی های روحی قراردارد و از دنیای درون انسان خبر می دهد، موضوع بحث برانگیزی است که نشان می دهد، رنگ دلخواه هر کسی به نوعی با افکار و علائق او مرتبط است. رنگ دلخواه رنگی است که تأثیر مفید و رضایتبخش روی شما می گذارد و در جایی که آن رنگ وجود دارد، با علاقه فراوان کار می کنید. با استفاده از توصیف های سه رنگ اصلی، به راحتی آن رنگ را خواهید شناخت. با آشنایی بیشتر با رنگها پی خواهید برد که کدام رنگ را بیشتر می پسندید و یا چه رنگی در کارها به یاریتان می آید و یا برعکس، نسبت به کدام رنگ احساس خوشایندی دارید. مثلاً توجه کنید که حالتهای جسمی، روحی و روانی شما با تونهای رنگ گرم هماهنگ است یا با تونهای رنگ سرد.در مبحث ر وانشناسی رنگها اعتقاد براین است که تمایل یا عدم تمایل افراد به برخی از رنگها، غالباً به گونه ای ناخودآگاه، ارائه دهنده اطلاعات مفیدی از وضعیت و نیازهای احساسی و جسمانی افراد است. انتخاب رنگهای خاص می تواند کمبودها و عدم تعادلهای احساسی و جسمانی اشخاص و همزمان جنبه های شخصیتی قوی و مثبتی را که خود آنها از وجودشان بی خبرند، به خوبی آشکار سازد. به کمک رنگها می توان به رهنمودی مؤثر برای غلبه بر مشکلات و به فعل درآوردن بخش اعظمی از توانایی های بالقوه خود دست یافت.(ابطمی 1384)
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 221 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 66 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
1-2- مقدمه 18
2-2- مروری بر پیشینه برنامه ریزی حمل و نقل 18
1-2-2-سیر تکامل تفکر برنامه ریزی حمل و نقل شهری در جهان ( پس از دهه 1980): 18
2-2-2-سیر تکامل تفکر برنامه ریزی حمل و نقل در ایران 22
3-2- نظریهها و دیدگاههای مرتبط با حمل و نقل پایدار 24
1-3-2- نظریه توسعه پایدار- توسعه پایدار شهری 24
2-3-2- جنبش نوشهرسازی ( نوشهرگرایی) 27
3-3-2-دیدگاههای اندیشمندان حمل و نقل انسان محور 29
1-3-3-2- جین جیکوبز 29
2-3-3-2- کالین بوکانان 30
3-3-3-2-دونالد اپلیارد 31
4-3-3-2- پیتر کالتروپ 32
4-2- ابعاد حمل و نقل پایدار شهری 32
1-4-2- بعد زیستمحیطی حمل و نقل پایدار 33
2-4-2- بعد اجتماعی حمل و نقل پایدار 33
3-4-2- بعد اقتصادی حمل و نقل پایدار 33
5-2- محورهای حمل و نقل پایدار 34
6-2- اهداف حمل و نقل پایدار 35
7-2-راهبردها و استراتژیهای عمده حمل و نقل پایدار 38
1-7-2-تغییرات در تکنولوژی وسایل نقلیه / سوخت 39
2-7-2-اصلاح نحوهی استفاده از وسایل 39
3-7-2-مدیریت تقاضا 39
4-7-2-استراتژی کاربری زمین 40
8-2- سیاستهای عمدهی حمل و نقل پایدار 40
9-2- اصول برنامه ریزی و سیاست گذاری در دستیابی به حمل و نقل پایدار 41
1-9-2- محدودیت تردد وسایل نقلیه 41
2-9-2-تغییر ساختار شهری و کاربری زمین 42
3-9-2-کاهش نیاز به سفر و تقلیل تأثیرات سوء حمل و نقل 43
1-3-9-2-ترویج پیادهسازی 43
2-3-9-2- ترویج دوچرخه سواری 43
3-3-9-2-گسترش حمل و نقل عمومی 43
4-9-2-تغییر فرهنگ استفاده از وسایل نقلیهی شخصی 44
5-9-2-مدیریت تقاضای سفر 44
1-5-9-2- پیشبینی پارکینگها 44
2-5-9-2- پیشبینی نیازهای حرکت کالا 45
3-5-9-2- پیشبینی نیازهای معلولین 45
6-9-2- ارتقاء کیفیت زیستمحیطی 45
7-9-2-توجه به نقش شبکهی حمل و نقل در مدیریت بحران حوادث طبیعی 46
10-2-شاخصهای حمل و نقل پایدار 46
11-2-چالشهای اصلی توسعه پایدار حمل و نقل 51
1-11-2-چالشهای پایداری مالی و اقتصادی حمل و نقل 51
2-11-2-چالشهای پایداری محیطی و بو مشناسی حمل و نقل 51
3-11-2-چالشهای پایداری اجتماعی و توزیعی حمل و نقل 52
12-2-چارچوب نظری تحقیق 52
13-2- پیادهسازی ( حمل و نقل پیاده محور ) 53
1-13-2- مقدمه 53
2-13-2- ضرورت و اهمیت موضوع 54
3-13-2- مؤلفههای تأثیرگذار در محیطهای پیادهسازی 55
4-13-2- اصول و معیارهای حمل و نقل پیادهسازی 62
5-13-2- راهبردها و سیاستهای حمل و نقل پیادهسازی 63
6-13-2- نتیجهگیری 64
14-2- دوچرخه سواری 65
1-14-2- مقدمه 65
2-14-2- پیشینه تردد دوچرخه در جهان و ایران 66
3-14-2- انواع مسیرهای دوچرخه 66
4-14-2- عوامل مؤثر در طراحی شبکه دوچرخه سواری موفق شهری 67
5-14-2- نتیجهگیری 68
15- 2- جمعبندی و نتیجهگیری 68
1-2- مقدمه
ترتیب مطالب فصل حاضر به گونهای است که مبانی نظری و ادبیات تحقیق در حوزه مسائل حملونقل، به خصوص حملونقل پایدار از ابعاد مختلف مورد شناسایی و بررسی قرار گیرد. در این فصل ابتدا پیشینهی برنامهریزی حملونقل به طور عام و حملونقل خصوصی به طور خاص در جهان و ایران مطرح شده و سپس ابعاد و محورهای مهم موضوع بیان شده و پس از آن بر مبنای ترتیبی که در برنامهریزی راهبردی است اهداف، راهبردها و سیاستهای حملونقل پایدار براساس منابع مختلف ارائه شده و در ادامه اصول برنامهریزی و سیاستگذاری در دستیابی به حملونقل پایدار براساس موارد قبل بیان شده و در نهایت شاخصها و چالشهای پیش روی حملونقل پایدار ارائه شده است.
هدف از تدوین مبانی نظری در این پژوهش، مطالعهی ادبیات نظری مطرح در زمینه موضوع حملونقل پایدار و آشنایی بیشتر با موضوع است تا بتوان دادههای لازم در مدلهای تحلیلی را بر مبنای آن تعیین نموده و به نتایج علمی و دقیق دست یافت.
2-2- مروری بر پیشینه برنامهریزی حملونقل
1-2-2-سیر تکامل تفکر برنامهریزی حمل و نقل شهری در جهان ( پس از دهه 1980):
از آنجاییکه موضوع و مفهوم حملونقل پایدار (موضوع کلی تحقیق حاضر)، در حوزه حملونقل انسانمحور میگنجد و براساس منابع علمی مختلف، پس از دهه 1980 بود که نگرش برنامهریزی حملونقل به سمت مفاهیم و موضوعات حملونقل انسانمحور گرایش پیدا کرد؛ بنابراین آنچه که نیاز است در این تحقیق به آن پرداخته شود ، بررسی دیدگاههای حملونقلی پس از دهه 1980 میباشد.
نظریههای حملونقلی انسانمحور بعد از دهه 1980 :
یکی از مهمترین نظریههای ارائه شده در این دوران ، الگوی وونرف یا آرام سازی ترافیک است که گرچه به لحاظ نظری در اواخر دهه 1960 تبیین گردید اما از اوایل 1980 جنبه عمومی و اجرایی به خود گرفت. وونرفها در واقع خیابانهای واحد همسایگی طراحی شده جهت محدود کردن سرعت خودرو و اولویت بخشی به حرکت پیاده و زندگی روزانه ساکنان هستند.
از اواخر دهه 1980 سرمایهگذاری جهت ایجاد شبکهها و انواع سامانههای حملونقل همگانی در شهرها ابعاد بسیار گستردهتری یافت و گرههای حملونقلی به عنوان یکی از مهمترین کانونهای توسعه شهری مطرح گردیدند. نظریه توسعه وابسته به حملونقل همگانی که در برخی متون تخصصی با اصطلاحات و عبارات دیگری چون توسعه پیوسته با حملونقل همگانی و توسعه در مجاورت حملونقل همگانی نیز یاد میگردد در همین زمان ارائه شد.
از سوی دیگر، در دهه پایانی قرن گذشته و در آستانه هزاره سوم و با تقویت گرایش به رویکردهای اجتماعی و طراحی شهری در توسعهی بافتهای پیرامونی پایانههای حملونقلی، در سالیان اخیر توسعه حمل و نقل همگانی محور به عنوان کاملترین دیدگاه معرفی شده است که برخی از مهمترین ویژگیهای اینگونهی اخیر، وجود کاربری مختلط در پیرامون پایانهها، توجه به کیفیات طراحی محله، کاهش استفاده از اتومبیل شخصی و گسترش گونههای ترابری همساز با حملو نقل همگانی به ویژه پیادهروی و دوچرخهسواری میباشد.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 141 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 21 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1 حرکات توده ای 9
2-1-1 انواع زمین لغزه 11
2-1-1-1 طبقهبندی وارنز از حرکات تودهای 11
2-1-2 ریزشها 13
2-1-3 واژگونیها 13
2-1-4 لغزشها 13
2-1-4-1 لغزشهای چرخشی 13
2-1-4 -2 لغزشهای انتقالی 14
2-1-4-3 جدا شدگیهای جانبی 15
2-1-4-4 جریانها 15
2-1-4 -5 حرکتهای مرکب و ترکیبی 15
2-1-5 علل وقوع حرکات دامنه ای 16
2-1- 5-1 شرایط ساختاری و بنیادی 16
2-1- 6 عوامل ایجاد کننده زمین لغزش 18
2-1- 6-1 عوامل افزایش دهنده تنش برشی 18
2-1- 6-2 عوامل کاهنده مقاومت برشی 19
2-1-7 پایداری دامنهای 20
2-1-8 تعریف و مفهوم پهنه بندی خطر زمین لغزش(حرکات دامنه ای) 22
2-1- 9 پیشینه ی تحقیق 22
2-1 حرکات توده ای
یکی از مهمترین واژههایی که در مطالعات حرکات دامنهای به کار می رود واژه زمین لغزش باشد زمین لغزش فرمی از فرایندهای دامنهای است که به جابجایی و حرکت روبه پایین مواد، خاک و سنگها در دامنهها اشاره دارد. شکل یک دامنه تابعی از فرم اولیه، ساختمان زمین شناسی و جنس مواد و تغییرات بعدی حاصل از فرآیندهای تخریبی است. فرم اولیه یک دامنه که در اثر عوامل درونی بوجود آمده با گذشت زمان به وسیله عوامل بیرونی به صور مختلف هوازدگی، تخریب و جابجایی، شکل ثانویهای بخود میگیرد. فرایند تکامل و دگر ریختی دامنهها ناشی از نظام (سیستم) مختلفی از عوامل است که میتواند در قالب یک سیستم باز دامنهای مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد. حرکات تودهای و زمین لغزشها در واقع از فرایندهای اصلی مسئول تغییر شکل دامنهها هستند که وقوع آنها، تبعات زیست محیطی و اقتصادی با اهمیتی را به دنبال دارد. در بسیاری از متون زمین لغزش اصطلاحی است عام و رایج که برای بررسی و اشاره به حرکت و جابجایی رو به پایین خاک و مواد سنگی در دامنهها بکار میرود. این واژه درگذشته به طور گسترده ای به وسیله مهندسان و پژوهشگران مرتبط با موضوع استفاده میشد و اکنون نیز واژهای مصطلح و رایج است. مفهوم زمین لغزش در شکل عامیانه خود در بر گیرنده کلیه حرکات دامنهای است که تحت تأثیر عوامل مختلف بر روی شیبها رخ میدهند. اما باید خاطر نشان ساخت که اصطلاح "حرکات تودهای" در این زمینه واژهای جامعتر و رساتر است. "حرکات تودهای شامل تمامی جابجاییها و جدا شدگیهای خاک و مواد سنگی به صورت تودهای است که تحت تأثیر نیروی گرانش رخ میدهد (1984,cheroly). این تعریف به طورجامعی تمامی حرکتهای دامنهای اعم از کوچک و بزرگ، سریع و کند را در برمیگیرد. لیکن خزش یا کریپ در داخل این تعریف قرار نمیگیرد. چنانچه هدف کلیه حرکات تودهای و غیرتودهای (همچون کریپ) باشد، در این هنگام باید از اصطلاح "حرکات دامنهای" استفاده کرد. وقوع حرکات تودهای باعث تغییر شکل ناهمواری ها و دامنهها شده و حجم قابل توجهی از مواد را به سمت پایین منتقل میکند. عمل فرسودن و پست کردن زمین و دامنهها به وسیله حرکات تودهای و سایر فرم های فرسایشی "تخریب تودهای" نامیده میشود. بنابراین آن دسته از جابجاییهای دامنهای که به صورت تودهای رخ میدهند حرکات تودهای نامیده میشوند و خود داری انواع مختلف و ویژهای هستند که لغزش یا زمین لغزش خود نوعی از آنها میباشد. لذا در یک برداشت و مفهوم:
1- زمین لغزهها یکی از انواع ویژه حرکات تودهای هستند که مشخصهها و ویژگی های خاص خود را دارا میباشند
2- در مفهوم و برداشت دوم از زمین لغزهها که عمدتاً از سوی مهندسان و برخی از پژوهشگران به کار گرفته میشود زمین لغزهها مترادف با حرکات تودهای هستند و شامل کلیه حرکات دامنهای میشود.
در پژوهش حاضر به دلیل آنکه برداشت و اصطلاح اخیر در ادبیات مربوط به این موضوع همچنین در میان مردم و جامعه جهانی به طور وسیعی جا افتاده و رایج شده است، مفهوم زمین لغزهها به مفهوم عام آن و مترادف با حرکات تودهای به کار میرود. از میان تعاریفی که برای زمین لغزش ارائه شده است می توان به نمونههایی چند اشاره کرد: ترزاگی (1950) زمین لغزش را اینگونه تعریف کرده است: زمین لغزش جابجایی توده سنگی، خاکی یا رسوبهای نهشته شده بر دامنه است. مرکز ثقل توده لغزشی در جهت پایین و خارج از محل شروع کشیده میشود و سرعت حرکت مواد در زمین لغزش نمونه وار صفر تا حداقل یک پا در هر ساعت افزایش مییابد.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 153 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 44 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1- گردشگری روستایی 11
2-2- تعریف گردشگری روستایی 12
2-2-1- گردشگری عشایری (یک الگوی فضایی) 13
2-3- قلمرو گردشگری روستایی 14
2-4- انواع گردشگری روستایی 16
2-4-1- گردشگری طبیعی/ روستایی 16
2-4-2- گردشگری فرهنگی/ روستایی 16
2-4-3- اکوتوریسم 16
2-4-3-1-................. اکوتوریسم به عنوان یک مفهوم 17
2-4-4- گردشگری دهکدهای 18
2-4-5- گردشگری کشاورزی 18
2-4-6- گردشگری مزرعه 19
2-4-7- گردشگری سبز 19
2-5- اثرات توسعه گردشگری روستایی 20
2-6- گردشگری روستایی: مفاهیم و ارزیابی 23
2-7- گردشگری روستایی، راهبرد توسعهی روستایی 30
2-8- پیشینه تاریخی گردشگری روستایی 31
2-9- گردشگری روستایی در تجارب جهانی 34
2-9-1-1-.. گردشگری روستایی در ایالات متحده آمریکا (ایالت یوتا) 35
2-9-1-2-................. گردشگری روستایی در روستای «برونته» انگلستان 36
2-9-1-3-.. طرح «تارکا» در انگلستان 37
2-9-1-4-.. گردشگری روستایی در اسپانیا 39
2-9-1-5-.. گردشگری روستای در استرالیا و نیوزلند 40
2-10- مطالعات انجام شده پیرامون موضوع تحقیق ..........................................................................43
فصل دوم: پیشینه و مبانی نظری تحقیق
در فصل دوم پایان نامه، محقق به بررسی و مرور ادبیات تحقیق میپردازد، هر تحقیق و مطالعه ای گذشته ای دارد و مباحث گوناگونی در آن حوزه ارائه گردیده است. بخشی از این مباحث به صورت تئوریک و نظریاند و برخی دیگر مطالعات تجربی هستند که در آن حوزه انجام گرفتهاند. محقق به هنگام بررسی دیدگاهها و نظریهها، باید تلاش کند تا از میان کتابها، گزارشهای تحقیقاتی، مقالهها و مطالعههایی که در گذشته در خصوص موضوع مورد نظر انجام گرفته، به جمع آوری دیدگاهها و نظریه های مطرح در آن حوزه پرداخته و آنها را به دقت مورد مطالعه قرار دهد. هنر محقق در این است که به جای بررسی و مطالعه پراکنده این دیدگاهها، به دسته بندی و طبقه بندی آنها بپردازد. در هنگام بررسی مطالعات تجربی انجام شده پیرامون موضوع تحقیق، محقق مجدداً به مطالعه و بررسی مقالات، گزارشها، پایان نامهها و تحقیقاتی که به صورت تجربی در حوزه موضوع مورد مطالعه انجام گرفته است، پرداخته و اطلاعات مورد نیاز را جمع آوری مینماید. تحقیقات پیشین در زمینه موضوع مورد نیاز میتواند منبع با ارزشی در هدایت تحقیق و تهیه پرسش نامه باشد. در این فصل از پایان نامه به بررسی دیدگاه دانشمندان مختلف در خصوص مباحث مرتبط با توریسم (گردشگری) روستایی پرداخته شده است. این مباحث شامل: تعاریف و مفاهیم مرتبط با گردشگری روستایی، انواع گردشگری روستایی، پیشینه تاریخی گردشگری روستایی، کاربرد گردشگری روستایی در برخی کشورها، اثرات و پی آمدهای گردشگری در نواحی روستایی میباشند و در انتهای این فصل به بررسی مطالعات تجربی انجام شده پیرامون موضوع تحقیق پرداخته شده است.
گردشگری روستایی
در حال حاضر انسان متمدن امروزی که از فشارهای گوناگون شهرنشینی صنعتی و ماشینی شدن زندگی رنج میبرد، تمایل فزایندهای برای روی آوردن به آرامش طبیعی و ظرافتهای فرهنگی جوامع روستایی دارد. گسترش خطوط حملونقل دریایی، زمینی و هوایی بین مناطق مختلف روستایی و شهری جهان و هم چنین شکلگیری و گسترش سازمانهای ارائهدهنده خدمات به گردشگران از عوامل عمده برای رونق گرفتن گردشگری روستایی به شمار میآید. خوشبختانه مناطق روستایی ایران از تنوع وسیع فرهنگی، آداب و رسوم و منابع طبیعی برخوردارند که آنها را به منابع بسیار جذاب برای گردشگران تبدیل کرده است. از لحاظ مفهومی به نظر ساده میآید که گردشگری روستایی را به عنوان گردشگری که مناطق روستایی را در بر میگیرد تعریف کنیم. ولی این تعریف نمیتواند شامل مجموعهای از فعالیتها و اشکال متنوع مدیریتی و نهادهای توسعهیافته تر کشورهای مختلفی شود که در ارتباط با صنعت گردشگری فعالیت میکنند. در این قسمت به بیان تعاریف متعددی از گردشگران روستایی و پس از آن به بیان مفاهیم مرتبط با انواع گردشگری روستایی و اثرات مثبت و منفی توسعه گردشگری روستایی پرداخته میشود.
تعریف گردشگری روستایی
با توجه به اینکه گردشگری روستایی میتواند در برگیرنده گستره وسیعی از گونههای مختلف گردشگری باشد، میتوان تعاریف متعددی از گردشگری روستایی ارائه داد. «گردشگری روستایی عبارت از فعالیتها و گونههای مختلف گردشگری در محیطهای مختلف روستایی و پیرامون آنها که دربردارنده آثار (مثبت- منفی) برای محیط زیست روستا (انسانی- طبیعی) است. بدیهی است اینچنین برداشتی از گردشگری روستایی میتواند زمینههای مختلف فعالیتهای گردشگری چون: سکونتگاهها، رویدادها، جشنوارهها، ورزشها و تفریحات گوناگون را در بر گیرد که در محیط روستا شکل میگیرند. در این بین شرایطی طبیعی، مورفولوژیکی و اقلیمی همراه با ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی محیط روستا اشکال گوناگون و متنوعی از روستاها را به وجود میآورند که هر کدام به لحاظ فیزیکی، تیپ معماری، نوع مسکن، الگوی سکونت، نوع معیشت، آداب و رسوم و سنتها از یکدیگر متمایز میشوند. این وجه تمایز و وجوه مختلف روستاها خود خالق جاذبههایی است که گردشگران روستایی را به بازدید از این مناطق علاقمند و آنها را هراز گاهی به مسافرت به این مناطق وامیدارد.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 648 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 72 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1-گردشگری 7
2-2- تاریخچه گردشگری 7
2-2-1- عهد باستان 7
2-2-2- قرون وسطی 8
2-2-3- رنسانس 9
2-2-4- انقلاب صنعتی 9
2-2-5- جهانگردی نوین 10
2-3- انواع گردشگری 10
1- گردشگری تندرستی (گردشگری سلامت) 10
2- گردشگری درمانی (گردشگری سلامت) 10
3- گردشگری پزشکی (گردشگری سلامت) 10
4- گردشگری ورزشى 11
5- گردشگری ماجراجویی 11
6- گردشگری کشاورزی 11
7- گردشگری مجازی 11
8- گردشگری زیست محیطی 11
9- گردشگری فروشگاه کتاب 11
10- گردشگری آموزشی 12
11- گردشگری آثار باستانی 12
12- گردشگری تفننی 12
13- گردشگری فراگیر 12
14- گردشگری دائمی 12
15- گردشگری سفری 12
2-4- توسعه پایدار گردشگری 15
2-5- تعریف اوقات فراغت ،تفریح وجهانگردی 22
2-6-ارتباط بین گردشگری واوقات فراغت 23
2-7- گردشگری و اهمیت آن 23
2-8-گردشگری و آثار آن 24
2-8-1- آثار اقتصادی جهانگردی 24
2-8-2- آثار اجتماعی و فرهنگی 25
2-8-3- آثار محیطی 26
2-9- اجزاء و عناصر صنعت گردشگری 28
2-10- گردشگر 35
2-11- برنامه ریزی 36
2-12- ویژگیهای برنامه ریزی 37
2-13- انواع برنامه ریزی 37
2-14- رویکرد های برنامه ریزی گردشگری 39
2-15- برنامه ریزی گردشگری 41
2-16- برنامه ریزی استراتژیک 42
2-17- مدل مفهومی برنامه ریزی استراتژیک گردشگری منطقه 43
2-18- مراحل برنامه ریزی استراتژیک 45
2-19- ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی (QSPM) 57
2-20- روستا 62
2-21- انواع روستا از نظر سکونت گاهی 63
2-1-گردشگری
واژه ((توریسم ))از دوبخش ترکیب یافته است :((تور)) به معنای سفر ،گشت،مسافرت، سیاحت، و((ایسم)) ،پسوندی که اشاره به مکتب یا اندیشه ای فلسفی ،مذهبی ، سیاسی ،ادبی وغیره دارد. بنابراین توریسم یعنی مکتبی که پایه فکری آن سیاحت وگردشگری است.
ریشه یونانی این واژه ((توریست)) است که از یونان به اسپانیا ، سپس به فرانسه واز آنجا به انگلیس واردشده است. در قرن 14میلادی ، tour به معنای ((نوبت)) یا ((دوره خدمت)) در قرن 15به معنای ((حرکت دورانی)) ودرقرن17 به معنای ((مسافرت کردن به اطراف )) به کارمی رفت ودرقرن 18و19 کلمات ((توریسم))و((توریست)) از آن گرفته شد. توریسم نه تنها درزبان های فرانسوی وانگلیسی ،بلکه در اکثر زبان های زنده دنیا بااندکی اختلاف درتلفظ ،مفهومی مشترک دارد. در زبان فرانسه تور علاوه بر ((نوبت)) ،به مفهوم ((حرکت)) ،((مسافرت)) و((گردش))نیزمی باشد، خواه این گردش به دور دنیاویاحرکت به دور محوری باشد. (شاهد ،1388،ص 9)
درفرهنگ لغات فارسی ، گردشگری راچنین تعریف کرده اند: در اقطارعالم سفرکردن وشناخت،مسافرت برای تفریح وسرگرمی،سفری که در آن مسافربه مقصدی می رودوسپس به محل سکونت خود بازمی گردد.
بورکات ومرلیک در سال 1981 گردشگری راسفری موقتی وکوتاه معرفی می کنند که درآن گردشگر برای سیروسیاحت به منطقه ای خارج از محل سکونت وکار خود می رود.
سازمان جهانی گردشگری تعریف جامعی را از گردشگری ارائه داده است که بسیاری از محققان وصاحب نظران آن را به رسمیت شناخته اند. سازمان مذکور گردشگری رااینگونه تعریف کرده است: ((تمام مسافرت هایی که منجر به اقامت حداقل یک شبه درمقصد شود، امامدت زمان دوربودن از منزل نباید بیش از یک سال باشد)) . ( رضوانی ، 1374، ص 97)
2-2- تاریخچه گردشگری
2-2-1- عهد باستان
مردم تمدن های ما قبل تاریخ با اهداف مختلفی از جمله غذا ، آب و هوا ، دوری از خطر و یا بلایای طبیعی اقدام به مسافرت می کردند . با گذشت زمان و کسب فنون و دانش های مختلف ، مردم اندک اندک تمایل به یکجا نشینی پیدا کردند و از این به بعد بیشتر با انگیزه ی تجارت و معامله مسافرت می کرد . اولین امپراطوری های عهد باستان در آفریقا و آسیا و خاورمیانه ایجاد شدند . به وجود آمدن زیر بناهای اقتصادی موجب به وجود آمدن جاده ها ومسیر ها شد ، در این دوران حاکمان ماموران خود را به منظور سر کشی به درگیری ها و گرفتن مالیات به نقاط دیگر روانه می کرد . برای اولین بار در مصر بود که خاندان سلطنتی برای تفریح از این جاده ها و مسیر ها عبور کردند و این امر موجب گسترش جاده ها و به وجود آمدن کاروانسراها شد ، بعد ها با به قدرت رسیدن امپراطوری آسوری ها این مسافرت ها با شدت بیشتری همراه بود و پس شکست دادن امپراطوری آسوری به وسیله ی ایران ، موجب به وجود آمدن مسیر هایی طولانی شد و حتی ایرانی ها کالسکه هایی برای حمل مسافر ساختند و در مسیرها علامت هایی برای شناسایی مسیر برای مسافران ایجاد شد . یونانیان از دو جهت توانستند نقش مؤثری در جهانگردی ایفا کنند ، یک ، با ضرب سکه که دیگر مسافران مجبور نبودند برای خرید کالا معاوضه کنند و با خود از مبدا حرکت کالا حمل کنند ، دو ، با گسترش زبان یونانی، دیگر بیشتر مردم مشکل زبان نداشتند و به راحتی قادر به برقراری ارتباط بودند . در آن زمان سفر به یونان از رونق بسیار خوبی برخوردار بود که بیشتر سفرها هم به وسیله کشتی و از طریق دریا انجام می شد . رومیان برای استفاده از هوای آفتابی به مصر می رفتند و مردم مصر هم برای دیدن باران و استفاده از هوای خنک به روم می رفتند . فردی به نام پوسانیاس که اهل یونان بود در ۱۷۰ میلادی،کتاب ده جلدی با نام راهنمای یونان منتشر کرد تا مسافران به ویژه رومی ها را راهنمایی کند ولی رومیان برعکس به مصر سفر می کردند . در گذشته هم جهانگردان مانند جهانگردان امروزی میل زیادی به خرید اجناس داشتند و مسئله ی پنهان کردن کالاهایی که از گمرک وارد کشور می شد امری عادی بود . که این وضع هنوز هم ادامه دارد ، زیرا در آن زمان ۲۵ درصد واردات به عنوان عوارض گمرکی ضبط می گردید .(فیروزیان ، 1388، ص 18)
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 165 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 22 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1- انسان و طبیعت 14
2-2- انواع مناطق طبیعی 14
2-3- مفهوم گردشگری 14
2-4- جغرافیای گردشگری 15
2-5- انواع توریسم 15
2-6- توسعه پایدار و گردشگری پایدار 16
2-7- گردشگری بر پایه طبیعت ( اکوتوریسم ) 17
2-8- ارکان اصلی اکوتوریسم 17
2-9- مفهوم ژئوتوریسم 17
2-10- قلمرو ژئوتوریسم 18
2-11- شکل های جالب زمین 18
2-12- فرایندهای زمین 18
2-13- ژئوسایت ها 19
2-13-1- ژئوسایت های اولیه 19
2-13-2- ژئوسایت های ثانویه 19
2-14- نمونه ای از ژئوسایتهای ایران و جهان 19
2-15- مفهوم ژئوپارک 20
2-16- مفهوم ژئوپارک از دیدگاه یونسکو 20
2-17- چشم انداز یا Landscape 20
2-18- پتانسیل بالقوهٌ ژئوپارک های ایران 20
2-19- گونه های مختلف ژئوتوریسم 21
2-20- ژئوتوریسم ماجراجویانه 22
2-21- ژئوتوریسم پایدار 23
2-22- ابزارهایى مورد استفاده در تفسیر ژئوتوریسم و ژئوسایت ها 23
2-23- مزیت ها واثرهاى مثبت ژئوتوریسم و ژئوپارک 25
2-24- سیاست گذاری های کلان کشور بر روند توسعه ژئوتوریسم 26
2-25- حفاظت از محیط زیست 27
2-26- طرح پایدار و اقامتگاه های طبیعی 27
2-27- نوشتن طرح اکوتوریستی برای منطقه 27
2-28- ظرفیت قابل تحمل 27
2-29- نقش مناطق حفاظت شده در توسعه پایدار 27
2-30- دشواری طرح ریزی در مناطق حفاظت شده 28
2-31- وظایف گردشگران طبیعت 29
2-32- وظایف دولت برای طبیعت گردی 29
2-33- انواع طبیعت گردها 29
2-34- منطقه بندی پارک ها و طرح های مدیریتی 30
2-1- انسان و طبیعت
2-2- انواع مناطق طبیعی
2-3- مفهوم گردشگری
2-4- جغرافیای گردشگری
2-5- انواع توریسم
ü توریسم قومی : در این نوع گردشگری، گردشگران به منظور مشاهدهٌ سبک زندگی افراد بومی و قومی مسافرت می کردند که با نحوه ی پوشش افراد بومی، منازل آنها، حضور در جشن ها و شرکت در مراسم مذهبی آنهاست. که هدف گردشگری قومی، شناخت اقوام مختلف و شرکت در تجربه های آنهاست.
ü توریسم تاریخی : گردشگران به بازدید از موزه ها، مسجدها، کلیساها و آثار و باناهای تاریخی میپردازند که تمام این آثار یادآور عظمت و شکوه کشورهای باستانی مانند ایران، مصر و یونان است همچنین گردشگران از نمایشنامه هایی که وقایع مهم دوران گذشته را بازسازی می کند استقبال خواهند کرد.
ü توریسم تفریحی و استفاده از تعطیلات : شامل گردشگرانی می شود که جهت استفاده از تعطیلات، تفریح، استراحت و استفاده از آب و هوای گرمتر یا خنک تر از محل اقامت به مکان دیگری نقل مکان میکنند.
ü توریسم فرهنگی - آموزشی : مقصود از این نوع گردشگری آّشنایی با مواریث فرهنگی، هنری، آداب و رسوم، بناها و آثار تاریخی با هدفهای آموزشی، تحقیقاتی، و پژوهشی صورت می گیرد.
ü توریسم جوانان : مسافرت جوانان با اهداف آموزشی، تفریحی و ورزشی است که هم اکنون در بسیاری از کشورها مورد توجه قرار گرفته است.
ü توریسم تفریحی و ورزشی : گردشگر تفریحی و ورزشی توجه خود را را معطوف به شرکت در فعالیتهای ورزشی، استفاده از چشمه های آب معدنی، حمام آفتاب و دیگر فعالیت های اجتماعی در یک محیط دلنشین و راحت می کند. برخی از این مناطق مورد علاقه به طور معمول سواحل دریا، پیست های اسکی، زمین های بازی و میدان های اسب دوانی است.
ü توریسم ماجراجویانه : بسیاری از افراد در سفر دست به کارهایی می زنند که مخاطره آمیز است و میخواهند در این زمین تجربه هایی بدست آورند به همین سبب ممکن است از راه های جدید یا غیرعادی، مهارت و توانایی های جسمی را بیازمایند و به همین منظور به کوهنوردی، قایقرانی یا صخره نوردی میروند. به طور کلی این سفرهای مخاطره آمیز یا حادثه جویانه به مقصدهای پرخطر مانند قلب کویر، غارهای ناشناخته، مسیرهای فاقد جاده، قلل کوه ها، رودخانه ها جنگل ها و مناطق طبیعی دیگر انجام میشود.
ü توریسم سلامت : منظور اینکه گردشگر به مکان هایی برود که بتواند در آنجا خدمات درمانی و پزشکی انجام دهد. بنابراین چنین گردش یا سفری مستلزم فعالیت های گوناگون بوده که هر یک مسئله بهداشت و سلامت فرد و یا گردشگر، مدنظر است. نمونه های اصلی این نوع سفرها عبارتند از : مراقبت های بهداشتی، زیبایی اندام، گذراندن دورهٌ نقاهت و بازپروری، استفاده از چشمه های آب درمانی گردشگری دارای اهداف خاصیت که هرکدام از گردشگران با آن نیت به سفر می پردازند. بنابراین شناخت انگیزه های گردشگران در بحث گردشگری مهم است.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 139 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 37 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
مقدمه................................................ 9
2-1.تعاریف ومفاهیم.................................. 10
2-1-1.مفهوم مسکن ................................... 10
2-1-2.مسکن روستایی.................................. 11
2-1-3.پایداری و توسعه پایدار........................ 14
2-1-4.توسعه پایدار روستایی.......................... 15
2-1-5.مسکن پایدار روستایی.......................... 17
2-2.مسکن و نظریات مربوط به آن....................... 17
2-3.اهمیت مسکن در زندگی انسان....................... 18
2-4.نقش مسکن درفرایند توسعه اقتصادی و اجتماعی و اهمیت آن 19
2-5.روشهای اساسی تامین مسکن......................... 20
2-5-1.ارتقای کیفیت سکونت............................ 20
2-5-2.تامین زمین و خدمات............................ 21
2-5-3.اهداف روش تامین زمین و خدمات.................. 21
2-5-4.روش توانمند سازی.............................. 22
2-6.عوامل موثر در تدوین استاندارد های مسکن.......... 23
2-6-1.زیانهای ناشی از بی دقتی در تدوین استانداردهای مسکن 23
2-6-2.استانداردهای مسکن............................. 23
2-6-3.شکل مطلوب مسکن................................ 24
2-6-4.استحکام مسکن.................................. 24
2-7.جایگاه مسکن روستایی در توسعه پایدار روستایی..... 24
2-9. شاخص ها ی تبیین کننده توسعه پایدار و توسعه پایدار روستایی 26
2-10.اصول طراحی مسکن پایدار روستایی................. 27
2-10-1.موارد اکولوژیکی ............................. 27
2-10-1-1.مسکن پایدار و طراحی منظر.................... 27
2-10-1-2.مسکن پایدار و اقلیم......................... 27
2-10-1-3.مسکن پایدار و حفاظت از منابع آبی........... 28
2-10-1-4.مسکن پایدار و پیوند با طبیعت................ 28
2-10-2.موارد اجتماعی................................ 29
2-10-2-1.مسکن پایدار و فرهنگ ساکنین.................. 29
2-10-2-2.مسکن پایدار و کاربریهای مختلط............... 29
2-10-2-3.مسکن پایدار و تراکم......................... 29
2-10-2-4.مسکن پایدار و رابطه انرژی و سلامت........... 30
2-10-3.موارد اقتصادی................................ 30
2-10-3-1.مسکن پایدار و عوامل تکنیکی.................. 30
2-11.شاخصهای مسکن پایدار در تجارب جهانی............. 30
2-11-1.شاخص های توسعه پایدارمسکن در ایران........... 33
2-12.سیاست های مسکن در برنامه های عمرانی قبل و بعد از انقلاب 34
2-12-1.سیاست های مسکن در برنامه های قبل از انقلاب.... 34
2-12-2.سیاستهای مسکن در برنامه های عمرانی بعد از انقلاب 35
2-13.روش شناسی پژوهش................................ 36
2-13-1. روش تحقیق................................... 36
2-13-2.تعیین حجم نمونه.............................. 37
2-13-3.تجزیه و تحلیل دادهها......................... 38
2-13-4.اجزای پرسشنامه............................... 38
2-14.شاخص های مسکن پایدارمورد استفاده در این تحقیق. 39
مقدمه
مطالعه و تحقیق در شرایط سکونتگاههای روستایی ، در محورمطالعات جغرافیای روستایی قرار میگیرد . جغرافیای روستایی به بررسی و شناخت ساختاری-کارکردی اجتماع روستایی با توجه به اهمیت و نقش نیروهای گوناگون طبیعی و انسانی می پردازد . همچنین برپایی فضایی حاصل از فعالیت های زراعی و غیر زراعی روستایی و نیز ساختارها و کارکردهای گوناگون در مکان وظیفه اصلی جغرافیای روستایی است ، اساسیترین هدف جغرافیای روستایی را می توان ایجاد فضای حیاتی مناسب وپایدار برای روستاییان عنوان نمود . این هدف در جغرافیا و برنامه ریزی روستایی با برنامه ریزی شهری و منطقه ای قابل دستیابی میباشد که نهایتا هدف کلان آن یعنی توسعه یکپارچه یا همه جانبه روستایی را دنبال می کند . با مشخص شدن لزوم دخالت دانش جغرافیا در حیطه مطالعات روستایی میتوان اکنون جایگاه مباحث پایداری و ناپایداری سکونتگاههای روستایی را در چارچوب این علم چنین بیان نمود . شهر و روستا در عرصه سرزمین ملی ، ساختار فضایی ویژهای را به صورت یک سیستم باز و نظام شکل می دهند اگر به دلیل جزیی ازنظام ، پیوسته و مداوم در برخورد با سایر اجزا قرار گیرد و روابط سیستمی حاکم بر نظام دچار آشفتگی گردد، ضعف و رکود و در نهایت نابودی مجموعه سیستم فراهم خواهد شد . بنابراین عرصه های روستایی ، به عنوان پدیده های مکانی- فضایی برآیندی از عوامل و عناصر مکان ساز ، نظام اکولوژیک ،پیشینه تاریخی ، فرهنگی ، سیاست گذاری اجتماعی و اقتصادی ، نظام و نگرش حاکم بر فضاست . پس هرگاه در خلال فرایندهای فضایی در توالی عملکردها ، عوامل فوق از نظر زمانی ، متاثر از نیروهای درونی و برونی در مقابل یا مکان قرار گیرند ، کالبد آن به لحاظ عملکرد تضعیف گشته ، از پاسخ گویی به نیازهای آنی و آتی ساکنانش باز می ماند و این سرآغاز رکود و گاهی اضمحلال جایگاه عرصههای روستایی در شبکه عام سکونتی سرزمین است . نهایتا میتوان بیان نمود هرگونه برنامه ریزی توسعه نواحی روستایی بدون داشتن آگاهی کامل از توان سکونتگاههای روستایی در جهت ایجاد تعادلی پویا تحت تاثیر عوامل درونی و بیرونی در طی روندهای زمانی و مکانی کاری بیهوده میباشد . به عبارت دیگر مجموعهای از عوامل و فرایندهای طبیعی ، اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی ، تاریخی ، نظامات سیاسی و ایدئولوژیکی بصورت متغیرهای مختلفی که بر یکدیگر اثر متقابل دارند ، بصورت سیستم ، باعث پیدایش و استقرار سکونتگاههای انسانی اعم از شهر و روستا در پهنه ای از سرزمین شده که این عوامل و فرایندها به همراه تعامل و مناسبات متقابل بین سکونتگاهها ، ساختار فضایی ویژه ای را به صورت یک نظام سیستم شکل می دهد . تا زمانی که جایگاه و نقش هر یک از اجزاء در کل نظام بر اساس تواناییهای درونی آن بوده و عملکرد و کارکرد هر جزء مکمل اجزای دیگر باشد ، تداوم و توسعه نظام را در پی داشته و هر سکونتگاه قادر به پاسخگویی به نیازهای اساسی ساکنانش خواهد بود . اما اگر به دلایلی اجزای این نظام ، پیوسته در تقابل با سایر اجزای قرار گرفته و یا روابط سیستمی حاکم بر مجموعه نظام دچار اختلال گردد، زمینه ضعف ، رکود متلاشی شدن ساختار آن فراهم خواهد شد (افشاری ، 1388: 13-10) .
2-1.تعاریف ومفاهیم
2-1-1.مفهوم مسکن
اکثر کشورهای درحال توسعه همگی بر این نظر هستند که تعریف مسکن به یک واحد مسکونی محدود نمی شودبلکه محیط مسکونی را در بر می گیرد . براساس مطالعاتی که در هندوستان صورت گرفته ،مفهوم مسکن علاوه بر ساخت فیزیکی که یک خانواده به عنوان سرپناه مورد استفاده قرارمیدهد،کل محیط مسکونی را شامل میشود که شامل کلیه خدمات وتسهیلات ضروری مورد نیاز برای بهزیستی خانواده و طرحهای اشتغال،آموزش و تندرستی افراد است، همچنین مسکن به مجموعه ای از تسهیلات گفته میشود که به منظور ارائه خدمات فشرده و در یک مکان فیزیکی قرار دارد. این واژه بدان معناست که مفهوم مسکن با توجه به شرایط اجتماعی ،اقتصادی و خانوادگی تغییر می کند(مخبر،18:1363). به عبارت دیگرمسکن چیزی بیش از سرپناه صرفا فیزیکی است و کلیه خدمات و تسهیلات عمومی لازم برای بهتر زیستن انسان را شامل می شودو باید حق تصرف نسبتا طولانی و مطمئن برای استفاده کننده فراهم باشد(k.napp.1982.35).
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 86 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 51 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1- مفهوم عدالت در فضا.. 18
2-2- مفهوم عدالت اجتماعی در فضا.. 21
2-3- ابعاد عدالت اجتماعی.. 22
2-3-1- برابری و مساوات.. 22
2-3-2- قانونمندی.. 23
2-3-3- اعطای حقوق.. 23
2-3-4- توازن.. 24
2-4- تئوری های عدالت اجتماعی.. 24
2-4-1- عدالت اجتماعی و عقلانیت.. 24
2-4-2- عدالت اجتماعی و عدالت معنوی.. 25
2-4-3- مطلق بودن عدالت اجتماعی.. 25
2-4-4- عدالت اجتماعی و رفاه عمومی.. 26
2-5- عدالت فضایی و عدالت جغرافیایی.. 27
2-6- عدالت اجتماعی از نظر مکاتب و دیدگاههای مختلف.. 30
2-6-1- مفهوم عدالت از دیدگاه اسلام.. 30
2-6-2- سوسیالیسم و عدالت اجتماعی.. 33
2-6-3- عدالت اجتماعی از دیدگاه لیبرالیسم.. 35
2-6-3-1- بررسی نظریات تئوری پردازان لیبرالیسم کلاسیک.. 37
2-6-3-2بررسی نظریات تئوری پردازان لیبرالیسم نو.. 39
2-6-3-3نظریات مربوط به اندیشمندان میانه.. 40
2-6-3- 3- 1 جان راولز.. 47
2-6-3-3 - 2آنتونی کیدنز.. 40
2-7- عدالت در فضا.. 42
2-8-معیارهای عدالت فضایی.. 45
2-9- عدالت اجتماعی و مدیریت شهری.. 46
2-10عدالت فضایی در شهر.......................................................................... 47
2-11- نظریه توسعه پایدار شهری.. 50
2-12-توسعه پایدار وعدالت فضایی در شهر.. 52
2-13-توسعه پایدار و عدالت اجتماعی.. 54
2-14- جمعبندی …………………………………………………………………………...56
مفهوم عدالت در فضا
مفهوم عدالت در فرهنگهای مختلف معانی زیادی دارد که هر یک از این فرهنگها به معانیی از آن اشاره کرده اند. در فرهنگ فارسی عمید مفهوم عدالت به معنی عادل بودن، انصاف داشتن و دادگر بودن می باشد( عمید، 1375 : 1705). در فرهنگ جامع این واژه به معنی دادگری کردن و عدالت کردن آمده است (سیّاح، 1372 : 563). در فرهنگ گزیده فارسی به عنوان اسم به معنی دادگری و عادل بودن بیان شده است (صدری افشان حکمی، 1382 : 686).
برای دستیابی به مفهوم عدالت در فضا، ابتدا باید به تعریف عدالت بپردازیم: «آزادی» اجتماعی بر «حقوق» فرد در اجتماع دلالت دارد، اما «عدالت» به میزان دستیابی انسانها بر آنچه «استحقاق» آنهاست اطلاق می شود. به بیان دیگر، عدالت میزان یا پیمانه اندازه پاداشی است که انسانها از حضور و تلاش خود در جامعه باید برگیرند.
با قبول اینکه عدالت بر توزیع دستاوردهای فعالیت اجتماعی بر اساس استحقاق انسانها دلالت دارد، ابتدا باید دو مفهوم رسمی و عینی یا مادی عدالت را از هم تمیز دهیم. عدالت رسمی بیانگر میزان استحقاق هر یک از اعضای جامعه بر اساس قانون است. مثلأ، در اصل سی و یکم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آمده است: «داشتن مسکن متناسب با نیاز، حق هر فرد و خانواده ایرانی است.» یا در بند دورازدهم اصل سوم، «برطرف ساختن هر نوع محرومیت در زمینه های تغذیه و مسکن و کار و بهداشت و تعمیم بیمه» هدف قرار گرفته است. تعریف این حقوق اجتماعی برای شهروندان ایرانی در شمار عدالت رسمی قرار می گیرد، اما مسلم است که اینها تنها هدف رسمی یک نظام محسوب می شوند و برآوردن آن نیازمند زمان است و البته نه برای به دست فراموشی سپردنشان! هم اینجاست که مفهوم عینی عدالت مطرح می شود: عدالت عینی که به آن عدالت اجتماعی نیز گفته می شود، و یکی از پایه های توسعه پایدار نیز هست، بر تعریف مشخص ساز و کار تولید و توزیع فرصت بهرمندی، نیاز و استحقاق هر فرد یا خانوار از محصول عمل اجتماعی دلالت دارد. به سخن دیگر، در چارچوب عدالت عینی باید به این پرسشها پاسخ داده شود: چه مواردی از دستاوردهای عمل اجتماعی (چه)، به چه مقدار (چند)، به چه کسانی (کدام)، در چه جایی (کجا)، در چه مدت زمانی (کی)، از چه راهی (چگونه)، باید یا می تواند تعلق گیرد یا توزیع شود؟
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 107 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 40 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1 مقدمه 12
2-2 گردشگری 12
2-2-1 مفاهیم و تعاریف گردشگری 12
2-2-2 تعاریف فنی صنعت گردشگری 14
2-2-3 انواع گردشگری 15
2-3 توریسم درمانی 18
2-3-1 مفاهیم و تعاریف توریسم درمانی 18
2-3-2 انواع فعالیتهای گردشگری با هدف بهبود جسمی و درمان امراض 19
2-3-3 تاریخچه توریسم درمانی 22
2-4 بررسی توریسم درمانی در جهان 25
2-4-1 عوامل موثر در توریسم درمانی 27
2-4-2 آثار رشد و توسعه توریسم درمانی بر کشورها 31
2-4-3 موانع گسترش توریسم درمانی 31
2-4-4 پیش بینی آینده توریسم درمانی در جهان 33
2-4-5 مروری بر توریسم درمانی در برخی کشورها 37
2-5 توریسم درمانی در ایران 39
2-5-1 جایگاه و ساختار برنامه ریزی برای توریسم درمانی 42
2-5-2 نقاط قوت، ضعف، تهدیدها و چالش های توریسم درمانی در ایران 44
2-5-2-1 نقاط قوت و فرصت ها 44
2-5-2-2 نقاط ضعف و تهدیدها 45
2-5-2-3 چالش ها و موانع پیش روی صنعت گردشگری درمانی در ایران 46
2-1 مقدمه
این فصل از تحقیق به بررسی ادبیات و مبانی نظری تحقیق می پردازد. برای سهولت جمع بندی و نتیجه گیری مطالب این فصل در چهار قسمت ارایه گردیده است. قسمت اول به بررسی گردشگری، تعریف، مفاهیم و اشکال مختلف آن می پردازد. در قسمت دوم به بررسی و تعریف توریسم درمانی و انواع آن و همچنین به بیان تاریخچه و بخش بندیهای این نوع از گردشگری پرداخته می شود. در قسمت سوم وضعیت توریسم درمانی در دنیا، عوامل موثر در توریسم درمانی، موانع موجود و فعالیتهای صورت گرفته در تعدادی از کشورهای پیشتاز در این عرصه در دنیا شرح داده می شود. در قسمت پایانی فصل به توریسم درمانی در ایران پرداخته شده و مواردی از جمله جایگاه و مزیتها، فرصتها و تهدیدها و چالش ها و موانع کلی این صنعت در ایران بیان می گردند.
2-2 گردشگری
2-2-1 مفاهیم و تعاریف گردشگری
یکی از قدیمی ترین تعاریفی که از گردشگری ارایه شده، مربوط است به وهاب(1971) که به نقل از ادموند پیکارد، استاد گردشگری، آن را اینگونه تعریف میکند:
" کارکرد گردشگری آن است که وجوه و ارز را از منابع خارجی به درون کشور وارد کنند. فایده آن این است که هزینه های گردشگری بر روی بخش های مختلف اقتصاد و به ویژه هتلداری موثر است".
همانطور که ملاحظه می شود این تعریف از حوزه های خارج از خود صنعت گردشگری بنا بر شرایط زمانی تعریف شده و رنگ و بویی کاملا اقتصادی دارد. همچنین بیشتر از آن که به چیستی گردشگری بپردازد به کاربرد آن اشاره دارد.
این تعاریف اولیه گردشگری بینش کمی را در خصوص ماهیت گردشگری و یا میزان و دلیل سفر افراد به ما ارایه می دهد. امروزه تعاریف دقیق تر و جامع تری از گردشگری و گردشگر موجود است.
مقدار و تنوع تعاریف ارایه شده از گردشگری را نباید صرفا ناشی از اختلاف سلیقه نویسندگان دانست بلکه ماهیت پیچیده و چند بعدی و میان رشته ای بودن گردشگری منشاء بسیاری از اختلاف نظرهاست.
در قانون "توسعه صنعت گردشگری" مصوب مجلس شورای اسلامی ایران چنین آمده است : منظور از ایرانگردی و جهانگردی هر نوع مسافرت انفرادی یا گروهی است که بیش از 24 ساعت بوده و به منظور کسب و کار نباشد. سازمان جهانگردی، گردشگری را این گونه تعریف کرده است : تمام مسافرت هایی که منجر به اقامت یک شب در مقصد شود و دور ماندن از منزل بیش از یکسال نیز نباشد و با هدف تجارت و کسب و کار صورت نپذیرد.
در تعریفی دیگر گردشگری به مجموعه فعالیتی اطلاق میشود که در جریان مسافرت یک گردشگر اتفاق می افتد. این فرآیند شامل هر فعالیتی از قبیل برنامه ریزی سفر، مسافرت به مقصد، اقامت، بازگشت و حتی یادآوری خاطرات آن نیز می شود. همچنین فعالیتهایی را که گردشگر به عنوان بخشی از سفر انجام می دهد نظیر خرید کالاهای مختلف و تعامل میزبان و مهمان را نیز در بر می گیرد. بطور کلی می توان هرگونه فعالیت و فعل و انفعالی را که در جریان سفر یک سیاحتگر اتفاق می افتد را گردشگری تلقی نمود.
این تعریف سه مرحله از فعالیت مصرف کننده را در بر می گیرد :
این مراحل متوالی نقطه آغاز خوبی برای فعالیتهای گردشگری هستند و دیدگاه روشنی را درباره چگونگی و دلایل انجام سفر و نقطه نظرهای افراد درباره عوامل باارزش هر سفر و همچنین نکات مهمی را درباره توانایی یک مقصد در جلب مشتری پیش روی ما قرار می دهند. همچنین برخی از متخصصان، گردشگری را در قالب یک شبکه مبدا- مقصد مورد بررسی قرار داده اند. برای مثال تعریفی از پیرس در رابطه با گردشگری در زیر آمده است :
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 6167 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 60 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
-2-تعریف و مفهوم گردشگری................... 19
2-2-توریست................................. 19
3-2-تعریف لغوی بافت فرسوده و قدیمی......... 19
4-2-مفهوم بافت قدیم شهری................... 20
5-2-تعریف انواع بافت....................... 20
6-2-نظریه های گردشگری در ایران و جهان...... 21
7-2-نگرش ها و دیدگاهها در موردبافت قدیم.... 22
7-2-1-نگرش موزه ای......................... 22
7-2-2-نگرش سلولی........................... 23
7-2-3-نگرش ارگانیستی(ارگانیکی)............. 24
8-2- مکاتب و نظریات در مورد بافت قدیم...... 25
8-2-1-نظریه اوژن ویوله سودو................ 25
8-2-2-نظریه جان راسکین..................... 25
8-2-3-نظریه محافظه کاران................... 25
8-2-4-نظریه رادیکال........................ 26
8-2-5-نظریه عقلانی.......................... 26
9-2-صنعت گردشگری در جهان................... 26
10-2-اولویت های گردشگری و گردشگرها در ایران 27
11-2-تجارب جهانی در مورد بافت قدیم......... 28
11-2-1-کشور ایتالیا........................ 29
12-2-تجارب ایرانی در مورد بافت قدیم........ 29
12-2-1-بافت یزد............................ 29
12-2-12-تجربه منطقه 12 تهران................ 29
13-2-جایگاه ایران در گردشگری جهانی......... 30
14-2-بافت قدیمی شهرهای ایران............... 30
15-2-توسعه درون شهری....................... 31
16-2-انواع گردشگری......................... 31
17-2-جاذبه های گردشگری..................... 32
18-2 گردشگری و توسعه پایدار................ 32
19-2-موانع اجتماعی و خدماتی،اجرایی در بخش گردشگری 34
20-2-تأثیرات اقتصادی-اجتماعی توریسم(توریسم و ایجاد اشتغال) 34
21-2-شهرهای خشک ایران و قابلیت های توریستی آن 35
22-2-نومونه ای از عناصر مشخص و اصلی شهر در دوره ایرانی-اسلامی 35
22-2-1-مسجد................................ 35
22-2-2-بازار............................... 37
22-2-3-ارگ و بارو.......................... 38
22-2-4-کاروانسراها......................... 39
22-2-5-محله ها............................. 40
22-2-6-آب انبارها.......................... 40
23-2-بررسی جایگاه بافت تاریخی در سازمان فضایی و ساختار کالبدی شهر امروز.................................. 41
24-2-شناخت عناصر، ومحوطه های با ارزش تاریخی-فرهنگی،کالبدی-مذهبی........................................... 42
25-2-تدقیق اهداف کلی ساماندهی و مداخله در بافت قدیم 43
26-2-نقاطضعف و راهکارهای احیاء بافت قدیم... 45
27-2-روش های مرمت شهری..................... 45
28-2-نقاط ضعف.............................. 46
29-2-راهکارها جهت تجدید حیات و باز زنده سازی 46
30-2-گردشگری شهری و آثار آن بر سیما و فضای شهری 47
31-2-ضمانت توسعه پایدار گردشگری شهری با حفاظت بافت های قدیمی 50
32-2-بافت قدیمی فرهنگ نامه آموختنی یا واژگان دور ریختنی 53
33-2-اجزا و عناصر شهری بافت قدیمی.......... 54
33-2-1-چگونگی تغییر و تحولات بافت قدیم...... 57
34-2-مدلSWOT ............................. 59
-2 تعریف و مفهوم گردشگری:
گردشگری یا توریسم را به شکل های مختلفی تعریف کرده اند . که اصلی ترین و علمی ترین آن به صورت زیر است : در تعریف فنی از طرف سازمان جهانی گردشگری (WTO) گردشگری را از ابعاد مختلف، بر اساس تمایز در رویکرد به مکان بازدید، به صورت زیر تعریف کرده است:
*گردشگری عبارت است از فعالیت های افرادی که برای استراحت،کار و دلایل دیگر به خارج از محیط سکونت معمول خویش سفر کرده، حداکثر برای یک سال متوالی در آن جا اقامت میکنند.(سقایی،پاپلی یزدی،1385،ص 12)
*و اما تعریفی که از سوی اریک کوهن پیشنهاد شده است گردشگر را این طور تعریف کرده است:" یک مسافر داوطلب و موقت که به امید لذت بردن از یک تجربه متنوع و تازه طی یک سفر طولانی و اغلب غیر قابل تکراری به مسافرت می پردازد."(ارمغان، 1386، صص24 و25)
*به عقیده swarboke ؛ توریسم امروزه به عنوان ابزاری است که برای توسعه کشورهای در حال توسعه مطرح می شود تا جایی که دوکات dekudt از آن به عنوان گذرنامه توسعه کشورها یاد می کند. (ارمغان، 1386،صص25)
*به عقیده کاسترز؛ جهانگردی دانشی است چند رشته ای در صورتی که بدون انجام تجزیه و تحلیل های سیاسی دقیق توسعه و تکامل یابد، قطعاً کامل نخواهد شد. (ارمغان، 1386، صص25)
*در فرهنگ لغات فارسی، گردشگری را چنین تعریف کرده اند؛ در اقطارعالم سفر کردن و شناخت؛ مسافرت برای تفریح و سرگرمی؛ و سفری که درآن مسافر به مقصدی می رود و سپس به محل سکونت خود باز
میگردد.(الوانی،دهشتی، 1373،ص18)
2-2 توریست:
شخصی است که به دلایل قانونی غیر از مهاجرت به کشور وارد می شود و در آنجا دست کم بیش از 24 ساعت و حداکثر یک سال اقامت می کند. .(رضوانی، 1381،صص17 و 18)
3-2 تعریف لغوی بافت فرسوده و قدیمی:
بافت فرسوده شهری در ادبیات انگلیسی معادل اصطلاح Inner city می باشد که عمدتاً با آنچه ما از زمان ، بافت قدیمی نام می بریم، برابر است. در مدل منطقه بندی ارائه شده توسط جامعه شناسان مکتب شیکاگو در سال 1920 Inner city عمدتاً با ویژگی های زیر تعریف شده است: 1) منطقه پذیرای مهاجرین جدید به شهر که از آنجا تلاش خود را برای بهبود موقعیت اقتصادی و اجتماعی آغاز کرده و سپس از آنجا به طرف حومه ها حرکت می کند. 2) منطقه تحول؛ Agene interansition منطقه ای که ساکنان آن یا در آنجا زودگذرند یا اعضای پایین ترین گروههای اجتماعی و گروههای اقتصادی راکد و غیر قابل حرکت می باشند.(عظیمی،1388،ص630)
از دیدگاه سازمان میراث فرهنگی آن قسمت از شهر که حدود صد سال یا بیشتر قدمت داشته باشد، بافت تاریخی نامیده می شود.(طاسیان،1383، ص7)
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 329 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 67 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
مفاهیم، تعاریف و چارچوب نظری.. 14
مقدمه.. 15
2-1- مفاهیم و تعاریف.. 15
2-1-1- مفهوم سکونتگاههای غیررسمی.. 15
2-1-2- تعاریف سکونتگاههای غیررسمی.. 17
2-1-3- تعریف توانمند سازی.. 20
2-2- گرایشات شهرنشینی و سکونتگاههای غیررسمی.. 20
2-2-1- گرایشات جهانی.. 20
2-2-2- گرایشات شهرنشینی و سکونتگاههای غیررسمی در ایران.. 28
2-3- ویژگیهای اسکانهای غیررسمی.. 30
2-4- علل پیدایش سکونتگاههای غیررسمی.. 32
2-4-1- عوامل ساختاری جامعه:.. 32
2-4-2- علل سازمانی:.. 33
2-4-3- فقدان سیستمهای حمایتی و مشارکتی:.. 33
2-4-4- فعالیتهای باندهای (مافیایی) نامشروع زمین.. 34
2-5- رویکردها و رهیافتهای مداخله در اسکانهای غیررسمی.. 34
2-5-1- رویکردهای مداخله در اسکانهای غیررسمی در قالب دیدگاههای مختلف.. 35
2-5-2- بررسی تاریخی رویکردهای مداخله در اسکانهای غیررسمی 48
2-5-2-1- مقطع اول (دهه 1960).. 48
2-5-2-2- مقطع دوم (دهه 1970).. 49
2-5-2-3- مقطع سوم (دهه 1980).. 52
2-6- فرآیند توانمند سازی.. 55
2-7- ساختار و ابعاد توانمندسازی.. 57
2-8- جایگاه و اهمیت مشارکت با تأکید بر توانمندسازی سکونتگاه های غیررسمی.. 60
2-8-1- مشارکت توسعه ای.. 61
2-8-2- الگوی مشارکت ساکنین سکونت گاه های غیر رسمی.. 62
2-8-3- موانع و مشکلات مشارکت متشکل مردمی در کشور.. 64
2-8-3-1- محدودیت های ساختاری و سیستمی ( نبود سازماندهی و زیر ساخت های مناسب).. 65
2-8-3-2- محدودیت های فرهنگی و اجتماعی ( نبود یکپارچگی فرهنگی ، زبانی و ...).. 66
2-8-3-3- محدودیتهای نهادی :.. 66
2-8-3-4- محدودیت های قانونی ؛.. 67
2-8-3-5- محدودیت های مالی ؛.. 67
2-8-3-6- محدودیت های مربوط به حرکت جدید سازمان های غیر دولتی ؛ 67
2-8-3-7- محدودیت های تکنولوژی ؛.. 68
2-8- نتیجه گیری و ارائه رویکرد نظری تحقیق.. 68
مقدمه
در این فصل ابتدا مفاهیم و تعاریف مرتبط با موضوع تحقیق مورد بحث قرار می گیرد. سپس شهرنشینی در ایران و جهان مورد بررسی قرار گرفته و در ادامه به تبیین ویژگی ها، علل و سیاست های مداخله در سکونتگاههای غیررسمی پرداخته می شود. همچنین جایگاه و اهمیت مشارکت به عنوان یکی از اصلی ترین پارامترهای توانمندسازی این سکونتگاهها مورد بررسی قرار می گیرد و در انتها فرایند و ابعاد توانمندسازی بحث شده و روش مداخله در بافت برای ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی انتخاب می گردد.
2-1- مفاهیم و تعاریف
2-1-1- مفهوم سکونتگاه های غیررسمی
سکونتگاه های غیررسمی در جهان از پیشینه طولانی برخوردار است، که از زمان شکل گیری تا کنون با عناوین متعددی چون: حاشیه نشینی، سکونتگاه های خودرو و نابسامان، اجتماعات آلونکی، سکونتگاه نابهنجار و خود انگیخته نامیده می شود. بدین صورت که شخصی به غیراز مالک زمین، مساکنی را با اجازه و یا بدون اجازه صاحب ملک می ساخته است. اما آنها مساکن حاشیه ای غیرقانونی، به آن مفهومی که ما تعریف و طبقه بندی می نمائیم، نبوده اند.
با این حال، « اسکان های غیررسمی » در حقیقت یک اصطلاح منسوب به غرب است که سابقه آن به نوشته های متفکرینی چون رابرت پارک[1]، اورت استون [2]، جان ترنر[3] و چارلز آبرامز[4] برمی گردد.
رابرت پارک و اورت استون در نوشته های خود کوشیدند ظهور یک تیپ شخصیت، یعنی انسان با سکونت غیررسمی را در وضعیت برخورد و ستیز فرهنگی روشن سازند. همانگونه که پارک نشان داده، انسان ساکن سکونتگاه غیررسمی کسی است که در سرنوشت، محکوم به زندگی در دو جامعه با فرهنگ نه متفاوت بلکه متعارض می باشد (Kazemi , 1980, pp 19-50)
جان ترنر در سال 1969 نظریه خوش بینانه و مثبتی را اتخاذ نمود و اســکانهای غیررسمی را به عنوان راه حل بسیار مناسب برای مشکلات مسکن در نواحی شهری کشورهای در حال توسعه توصیف کرد.(Turner, 1968, p357)
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 152 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 54 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1) مقدّمه
پس از انقلاب صنعتی، به دلیل عوارض ناشی از رشد شهرنشینی درغرب مانند تمرکز جمعیت، اشغال اراضی جدید، توسعه حمل ونقل ماشینی و... ضرورت های جدیدی در مورد نحوه تقسیم اراضی شهری به وجود آمد. نخستین اقدام ها در زمینه تفکیک اراضی مربوط به تدوین مقرراتی برای تقسیم زمین بود که بیشتر جنبه مهندسی و تدوین مقررات ثبت املاک داشت، ولی به تدریج با اهداف اقتصادی، اجتماعی و اصول برنامه ریزی همراه گردید. استفاده صحیح و آماده سازی زمین، هدف اصلی برنامه ریزی کاربری زمین است. هرچند این برنامه ریزی اثرات اجتماعی واقتصادی ، پایه اطلاعاتی برنامه ریزی کاربری زمین است، لیکن برنامه ریزی کاربری زمین، ابتدا به محیط فیزیکی مربوط می شود و به مکان یابی فعالیت های صنعتی، مسکونی، ارتباطی و... در ارتباط بایکدیگر می پردازد(دلاور، 1384 : 18). موضوع زمین و چگونگی استفاده از آن همواره موضوع و بستراصلی برنامه ریزی شهری بوده و در حقیقت سرنوشت نهایی طرح توسعه شهری را چگونگی مداخله و نظارت بر نحوه استفاده از زمین رقم می زند و همواره یکی از مسایل اجتماعی اقتصادی و کالبدی در شهرنشینی معاصر را این مقوله تشکیل داده است ) هاشم زاده همایونی، 1379 : 713). توجه به زمین به عنوان یک منبع اصلی و تجدیدناپذیر درتوسعه پایدار شهری امری ضروری است؛ چرا که زمین شهری جزو منابع اصلی توسعه پایدار شهر تلقی می شود و دسترسی عادلانه و استفاد ه بهینه از آن یکی از مؤلفه های توسعه پایدار است. بنابراین دیدگاه، زمین یک ثروت همگانی است و بستری مناسب برای فعالیت های شهروندان و ابزاری برای تحقق خواست ها و آرزوهای انسانی است )کریمی، 1380 : 31).
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 936 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 66 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1. پیشینه تحقیق 14
2–2. مفاهیم پایه ای 16
2-2-1. مفهوم شهر 16
2-2-2. مفهوم کالبد شهر 17
2-2-3. مفاهیمی پیرامون توسعه کالبدی شهر 17
2-2-4. فضای شهری و توسعه فضایی 17
2-2-5. فضا و فضای شهری 17
2-3. ورودی 18
2-4. تعریف فضای ورودی شهر 18
2-4-1. عوامل موثر در طراحی فضای ورودی موفق 19
2-5. مفهوم کیفیت محیط شهری 20
2-5-1. مدل جان لنگ: نیازهای انسانی 20
2-5-2. مدل "کانتر" : مولفه های مکان 20
2-5-3. مدل جان پانتر 21
2-5-4. مولفه های کیفیت 21
2-6. عملکرد (کارکرد) و کالبد محیط 22
2-7. عملکرد ورودی شهر 22
2-7-1. ویژگی های عملکردی ورودی شهر 22
2-7-2. اصول عملکردی ورودی ها 22
2-7-3. مولفه های عملکردی 22
2-7-4. تاثیر سرعت بر عملکرد ورودی شهرها 23
2-7-5. ارتقاء مولفه های عملکردی در ورود به شهر 24
2-8. مولفه کالبدی 24
2-8-1. عوامل تاثیرگذار بر کالبد و ظاهر ورودی شهر 24
2-8-2. هویت کالبدی 25
2-8-3. ورودی شهر امروز صحنه تناقص و تضاد 25
2-9. انواع ورودی های شهری 27
2-9-1. ورودی شهر- خیابان 28
2-9-2. ورودی شهر- ایستگاه راه آهن 29
2-9-3. ورودی شهر – فرودگاه 29
2-10. سلسله مراتب کارکردی – مکانی ورودی ها 30
2-10-1. حوزه های فضای ورودی شهر 30
2-10-2. روشهای ارزیابی کاربری اراضی شهری 32
2-11. ساماندهی شهری 37
2-12. نظریه پردازان جهانی 37
2-12-1. جان راسکین (1900-1818) 37
2-12-2. کامیلوبویی تو (1914-1836). 38
2-12-3. کامیلو سیت (1903-1843) 38
2-12-4. پاتریک گدس 38
2-13. نگاهی به گذشته، حال و آینده ورودی شهرها 39
2-14. تجارب جهانی ساماندهی ورودی 43
2-14-1. لستر 44
2-14-2. وین 45
2-14-3. آمستردام 47
2-15. سابقه برنامه ریزی و طرح های ساماندهی مبادی ورودی در ایران 49
2-15-1. طراحی مبادی ورودی شهر آمل 50
2-15-2. شیراز 52
2-15-3. مشگین شهر 54
2-15-4. جیرفت 56
2-15-5. تبریز 56
2-15-6. کلاچای 58
2-15-7. قزوین 59
2-15-8. ورودی غربی تهران 61
2-15-9. نصب دروازه ماهی ورودی شرق بندرانزلی 65
2-15-10. دروازه قرآن ورودی غرب شهر خشکبیجار رشت 66
2-16. دیدگاه ها و نظریات شهری 67
2-16-1. نظریه مدرنیسم 67
2-16-2. نظریه پست مدرنیسم 68
2-16-3. نظریه توسعه پایدار شهری 68
2-16-4. مکتب ترقی گرایی 70
2-16-5. مکتب ساختارگرایی{ structuralist school } 70
2-16-6. دیدگاه سازمان دهی زمین و تفکیک اراضی 71
2-16-7. دیدگاه استفاده از طرح جامع در تغییرات کاربری اراضی 72
2-1. پیشینه تحقیق
1 – بر اساس مطالعات داخلی، ظاهری در سال1380 وودی اصلی شهر قزوین(اتوبان قزوین – تهران) را مورد مطالعه و بررسی قرار داده است. ظاهری بر اساس مطالعات اولیه ای که بر روی ورودی اصلی شهر قزوین انجام می دهد، مشکلات آن را بیان می کند و جهت حل مشکلات محور ورودی شهر قزوین براساس شناخت وضع موجود و مطالعات میدانی به ارائه راه حل های مختلف می پردازد.
2– قریب در سال 1382 به منظور ساماندهی و تعیین معیارهای برای طراحی مبادی ورودی شهر، وضعیت موجود مبادی دو شهر با دو توپوگرافی متفاوت، مبادی ورودی محور کاشان – قم و جاجرود – تهران، که اولی در ناحیه ای کوهستانی و جنگل کاری شده و دیگری در دشتی هموار و خشک قرار دارد، مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار داده است.
3 – اکبری مهام، امیر، ومحسنی، ایرج، از پایان نامه کارشناسی ارشد، سال 1389 دانشگاه مازندران مقاله ای با عنوان بررسی کیفیت کالبدی و کارکردی مبادی ورودی شهر(نمونه ی مورد مطالعه: شهر بابلسر) در نشریه جغرافیا و توسعه بهار 90 به چاپ رساندند، مبادی ورودی به عنوان یکی از اصلی ترین اجزای ساختار کالبدی و فضایی شهر، علی رغم اهمیتی که به لحاظ کالبدی، کارکردی و زیبایی شناسی دارد با جانمایی کاربری های ناهمگن و ناسازگار به فضایی با ساختاری منفصل، فاقد هویت و مغشوش مبدل شده است. بدین ترتیب فضای ورودی بسیاری از شهرهای کشور با افت شدید کیفیت کارکردی و کالبدی روبروست و این امر آسیب های جدی به سیما و هویت شهرها وارد کرده است. نتایج نشان می دهد کیفیت کالبدی و کارکردی محدودهی مورد مطالعه بر اساس مجموعه شاخص های تحقیق در سطح نازلی است و در صورت بی توجهی به سیما و هویت شهر آسیب خواهد رساند.
4 – طالشی و امیر فخریان در سال 1388 در پایان نامه کارشناسی ارشد در مطالعات خود به ساماندهی کاربریهای شهری در ورودی منطقهی هفت، کلان شهر مشهد پرداخته اند. در این مقاله ضمن تشریح چگونگی تراکم کاربری های مزاحم شهری در این ورودی، گرایش غالب در طرح ریزی بنیادی کاربری ها در سه محور اصلی این منطقه، بر پایه محور گردشگری مذهبی به منظور کاربری های مکمل آن طرح ریزی شده است.
5 – دکتر شهرام شکوهی نیا، و پریسا رشید شمالی، در مقاله ای با عنوان ورودی شهر که در دومین کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران سال 1378 ارائه دادند دلایل انتخاب موضوع را بی هویت بودن سیما و فرم شهر و در نتیجه بی هویتی و ناخوانایی ورودی شهر، ناهنجاری چهره عملکردهایی که در آغاز نقاط ورودی به شهر شکل گرفته اند و. . . . . بیان کردند.
6 – میر رحیم موسوی، دانشجوی کارشناسی ارشد راه و ترابری دانشگاه سمنان، سال 1385، به بررسی علل تصادفات ورودی شهرها و سازماندهی فضاهای پیرامون در جهت ایمن سازی، ایمنی ترافیک پرداخته و به این نتیجه رسیده است که در تمام مراحل طراحی، برنامه ریزی و عملکردهای ترافیک باید مبادی ورودی مدنظر قرار گیرند تا با کاهش تصادفات و برخوردهای وسایل نقلیه علاوه بر جلوگیری از هدر رفتن سرمایههای کشور، از تاملات روحی افراد نیز کاسته شود. وی همچنین عنوان کرد که بررسی میزان و تعداد و شدت برخوردهای وسایل نقلیه با یکدیگر و یا با عابرین نشان می دهد که بیش از 60 درصد تصادفات جاده ای کشور در محدوده ورودی شهرها اتفاق می افتد.
7 – دکتر نورالدین عظیمی در کار پژوهشی با عنوان طراحی ورودی های اصلی شهر رشت که در سال 1390 به پایان رساندند چهار ورودی اصلی شهر رشت شامل محورهای انزلی، فومن، تهران، و لاهیجان مورد مطالعه قرار دادند و راهکارهای پیشنهادی جهت ارتقاء کیفیت فضای شهری این چهار ورودی ارائه دادند.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 50 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 23 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1 تاریخچه ورودی شهر.. 11
2 –2 ورودی شهرها در ایران.. 11
2 – 3 مفهوم ورودی.. 14
2 – 4 اجزاء فضای ورودی.. 15
2–5 بررسی عوامل موثر بر طراحی ورودی ها.. 16
2-6 نحوه تاثیرگذاری نقش ورودی در طراحی.. 16
2-7 نقش های تعریف شده برای ورودی.. 17
2-8 ورودی شهر امروز صحنه تناقض و تضاد.. 18
2-9 توقعات موضوعی از ورودی.. 22
2-9-1 تبدیل پذیری. 22
2-9-2 نفوذ پذیری. 24
2-10 توقعات موردی از ورودی شهر.. 25
2-10-1 پذیرندگی. 25
2-10-2 خوانایی. 26
2-10-3 تشخص. 27
2 –11 نظریه پردازان جهانی.. 28
2-11-1 جان راسکین (1900-1818). 28
2 -11-2 کامیلو بویی تو (1914 – 1836). 29
2-11-3 کامیلو سیت (1903 _ 1843). 29
2-11-4 کنسانتین دوکسیادیس. 30
2-1 تاریخچه ورودی شهر
در گذشته اولین نشانه بصری شهر در ذهن ناظر، ورودی شهرها بود (دروازه، حصار، بارو، سوار، خندق،...). کالبد شهر در ظرف حصار بارو و گاه خندق قرار داشته و ورود به شهر ازطریق حوزه دروازه صورت میگرفته است. حس ورود ازطریق رویت حصار و بارو و ظهورکشتزارها و باغات ایجاد شده و اولین تصویر عینی مسافران باروی شهر بوده است. ورودی ها در گذشته به لحاظ ادراکی و عملکردی قابل تامل و بررسی میباشد. دروازه قزوین، دروازه شاه عبدالعظیم، دروازه دولت از جمله قدیمی ترین دروازهها میباشند. ویژگی های ادراکی شامل دعوت کنندگی، هویت بخشی، ایجاد حس مکان، ایجاد کریدور بصری و ادراکی بین فضای خارج و درون شهر و به لحاظ عملکردی شامل برقرار ارتباط فیزیکی بین فضای خارج و داخل، تامین امنیت و نظارت، هدایت و جهت دهی به مسافران معرفی سلسله مراتبی شهر و. . . است که توجه به این ویژگی ها بیانگر در نظر گرفتن توأم معنا، عملکرد و شکل در ورودی شهرهای قدیمی است. حال امروزه نیز با وجود اینکه نخستین فضای برخورد مسافر با شهر ورودی آن است و نخستین تصویر ذهنی و پیشداوریهای وی بر این اساس صورت میگیرد، اما همچنان با عدم ارایه تصویر مناسبی از ورودیها رو به رو هستیم. فضاهای ورودی امروز فضاهایی فاقد ساختار مشخص، فاقد هویت، مملو از اغتشاشات بصری و سیمایی نامطلوب، عدم خوانایی وهدایت درست مسافر، فاقد جذابیت بصری و ایجاد انگیزه در ناظر، نبود ساختار مشخص برای القای حس ورود، پایین بودن کیفیت محیطی و از بین رفتن عملکرد تفرجگاهی آن و... می باشد که علاوه بر سیمای طبیعی چیز دیگری برای تمایز میان آنها وجود ندارد. با توجه به توسعه کالبدی بیش از پیش شهرها، حاشیه های امروز، بافت های میانی شهرهای آینده ما هستند که یقیناَ بافت های مساله داردر آن زمان خواهند بود. بنابراین توجه به کیفیت فضای ورودی شهرها و تبیین چند سونگر مسایل آن، یکی از اساسی ترین موضوعاتی است که در طراحی و ساماندهی ورودی ها باید در نظر گرفت. . (خادمی ورفیعی 1390)
2 –2 ورودی شهرها در ایران
شهرهای ایرانی پیش ازاسلام بویژه در دوران هخامنشی و ساسانی بر مبنای باورهای دینی و متاثر از مقوله جهان بینی ساخته می شد. این شهرها معمولا به حصاری ختم می گشت که چهار دروازه به سوی عالم داشته و یادآور جهات اربعه بود. در این جهان بینی شهر با زمین به عنوان مرکز عالم مقایسه می گشت که از طریق دروازههای خود با کل عالم هستی که به چهار قسمت تقسیم میشد ارتباط می یافت. بنابراین مشاهده میگردد که این دوران علاوه بر دو عملکرد برقراری ارتباط و نمایش جهات اربعه مفهومی فلسفی در رابطه با شهر و دروازههای آن وجود داشت.
در دوران ساسانی بازار در اطراف ورودی و دروازه شهر توسعه یافت و میدان با عملکردهای مختلف نظیر اعلام فرمانهای دولتی بخشودگیها و عقوبت ها در مقابل آن ظهور یافت. به این ترتیب زمینه شکل گیری فضایی پیرامون دروازه ورودی و بسط مفهوم ورودی از یک مرز و یا سطح عمودی برای عبور که با عنصر شاخص دروازه تعریف می شد به فضایی خاص از نظر عملکردی فراهم گردید. هر چند که" این فضا از دیدگاه ریخت شناسی هنوز فضای خاصی را سبب نمی شده است. چنین ساختاری از فضای ورودی شهرها بعد از اسلام نیز وجود داشت "که به تدریج با گذشت زمان بویژه در دوران صفویه رشد کرد و به تکامل رسید. (حبیبی 1375 ص 102) .
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 1307 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 44 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
-1) فرایند شکل گیری سیستم منظر شهری...........................................................................14
2-2) جنبش های نخستین پیرامون تلفیق شهر با طبیعت........................................................ 15
2-3) جایگاه طبیعت در شهرسازی نیمه اول قرن بیستم..........................................................16
2-4) عوامل موثر بر شکل گیری طراحی شهری در قرن 21...................................................17
2-5) بلوارهای شهری در ایران ...............................................................................................18
2-6) بلوارهای اولیه در جهان..................................................................................................19
2-7) پیشینه تحقیق..................................................................................................................20
2-7-1) سبزراه های داخلی.....................................................................................................20
2-7-1-1) بلوار کشاورز – تهران...........................................................................................20
2-7-1-2) بلوار میرداماد – تهران...........................................................................................20
2-7-1-3) بلوار پیروزی – مشهد...........................................................................................21
2-7-1-4) بلوار چمران – شیراز........................................................................................... 21
2-7-2) سبزراه های خارجی....................................................................................................22
2-7-2-1) سایت لادفانس "La Defence" در پاریس............................................................22
2-7-3-2) سبزراه قاهره- مصر ................................................................................................23
2-7-4-3) پارک بلوار "Park Avenue" منهتن – نیویورک...................................................24
2-8) ویژگی های بلوارهای شهری..........................................................................................25
2-8-1) مفرح بودن.................................................................................................................. 25
2-8-1-1) گیاهان.....................................................................................................................25
2-8-1-2) آب..........................................................................................................................26
2-8-1-3) تابش آفتاب.............................................................................................................27
2-8-1-4) سایه........................................................................................................................27
2-8-2) فضاهای نشستن..........................................................................................................28
2-8-3) وسعت دید..................................................................................................................30
2-8-4) ایمنی در کنش میان پیاده و سواره...............................................................................31
2-8-5) روان بودن....................................................................................................................35
2-9) ضوابط طرح بهسازی و نوسازی بلوار..............................................................................41
2-9-1) فواصل..........................................................................................................................41
2-9-2) کاربری ها و فعالیت ها................................................................................................41
2-9-3) حرکت پیاده و سواره...................................................................................................42
2-9-4) شکل بلوار....................................................................................................................45
2-9-5) بدنه ها و جداره ها.......................................................................................................45
2-9-6) کف...............................................................................................................................45
2-9-7) مبلمان شهری...............................................................................................................46
2-9-8) نور................................................................................................................................47
2-9-9) پوشش گیاهی...............................................................................................................48
2-1) فرایند شکل گیری سیستم منظر شهری
برای ابهام زدایی از مفهوم "منظر شهری" و دیگر مفاهیم مرتبط لازم است جایگاه این مفهوم در فرایند تعامل میان انسان و محیط تشریح گردد. مدل ذهنی روابط میان انسان و محیط نشان می دهد که یک رابطه دو طرفه میان ویژگی های محیط شهری از یک سو و ادراک، شناخت و ارزیابی و رفتار انسانی از سوی دیگر وجود دارد (رضازاده،55،1385). در مرحله نخست محیط شهری، هندسه و ویژگی های مملوس خود، نظیر ویژگی های بصری، صوتی، بو و غیره را در معرض حواس پنجگانه انسان قرار می دهد. در این مرحله اصطلاحا محیط شهری توسط فرد مورد "ادراک" قرار می گیرد. محصول تعامل در این ادراک یا (Perception) مرحله پدیده هایی است که از آن با لفظ منظر شهری نام برده می شود که به منظور عدم اختلاط با (Cityscape) دیگر مفاهیم مرتبط، در این مطالعه از اصطلاح "منظر عینی شهر" استفاده می نماییم.
در مرحله دوم محیط شهری توسط فرد مورد شناخت قرار می گیرد. در این مرحله ذهن فرد بر اساس داده های محیطی، طرح واره های ذهنی، تجارب و خاطرات قبلی تصویری از محیط ساخته و معنای معینی را به محیط الصاق می نماید. محصول تعامل میان محیط شهری و ذهن فرد، پدیده ای است که با لفظ" منظر ذهنی" از آن نام می بریم.
در مرحله سوم City Image یا همان منظر ذهنی شهر، شهر ذهن فرد بر اساس شناختی که از محیط به دست آورده و بر مبنای فرایندهای تاثری و ارزیابانه، نسبت به محیط واکنش عاطفی مثبت یا منفی پیدا می کند. محصول تعامل محیط شهری و ذهن ارزیابانه فرد، پدیده ای است که از آن با اصطلاح ذهنی- ارزیابانه شهر ( City Evaluation Image ) یاد می شود ( Hubbard,1989,122).
نهایتا در مرحله چهارم از تعامل میان محیط شهری و انسان، فرد بر مبنای محتویات ذهنی- ارزیابانه خود که نشان دهنده احتمال رویدادهای محتمل الوقوع در محل می باشد، به رفتار معینی دست می زند. از بررسی رابطه میان محیط شهری و انسان می توان نتیجه گرفت که منظر شهری یک "سیستم" است که از تلفیق سه زیر سیستم "منظر عینی شهر"، "منظر ذهنی شهر" و "منظر ذهنی- ارزیابانه شهر" شکل می گیرد. (گلکار،97،1387)
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 106 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 44 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
-1: پیشینه تحقیق.......................................... 11
2-2: انواع فضاهای سبزشهری................................. 15
2-2-1: فضاهای سبزعمومی.................................... 15
2-2-2: فضاهای سبزنیمه عمومی............................... 15
2-2-3: فضاهای سبزخیابانی.................................. 15
2-2-4: فضاهای سبزخصوصی.................................... 15
2-3: تقسیم بندی فضاهای سبز................................ 15
2-3-1: پارک............................................... 16
2-3-1-1: طبقه بندی پارکها براساس هویت..................... 16
2-3-1-2: طبقه بندی پارکها براساس اهمیت، مقیاس و حوزه نفوذ. 16
2-3-1-2-1: انواع پارکهای شهری در مقیاس واحد همسایگی........ 17
2-3-1-2-2: پارک شهری در مقیاس محله......................... 17
2-3-1-2-3: پارک شهری در مقیاس ناحیه........................ 17
2-3-1-2-4: پارک شهری در مقیاس منطقه........................ 17
2-3-1-2-5: پارک فراشهری (پارکهای بسیار بزرگ)............... 17
2-3-2: باغها.............................................. 18
2-3-3: فضای سبزخطی........................................ 18
2-3-3-1: کمربندهای سبز.................................... 18
2-3-3-2: فضای سبز معابر................................... 18
2-3-3-2-1: میادین.......................................... 18
2-3-3-2-2: فضای سبز گذرگاهها............................... 18
2-3-4: فضای سبزعمودی...................................... 19
2-3-4-1: بام های سبز...................................... 19
2-3-4-2: دیواره های سبز................................... 19
2-4: تاریخچه فضای سبزدرجهان............................... 20
2-5: تاریخچه فضای سبزدرایران.............................. 22
2-6: اهمیت،ضرورت ونقش های فضای سبزشهری.................... 24
2-6-1: اهمیت فضای سبزدرزندگی شهری......................... 24
2-6-2: نقش فضای سبزبراقلیم شهری........................... 26
2-6-3: نقش فضای سبزازبعدشهرسازی........................... 26
2-7: معیارهای برنامه ریزی فضاهای سبزشهری.................. 27
2-7-1: سرانه ها واستانداردهای فضای سبزشهری................ 27
2-8: معیارهای محیطی فضای سبزشهری.......................... 30
2-9: معیارهای مکانیابی فضای سبزشهری....................... 30
2-10: مکان شناسی فضای سبز................................. 31
2-11: عوامل موثردرطراحی فضای سبز.......................... 37
2-11-1: نیازهای بیولوژیکی................................. 37
2-12: اثرات فضاهای سبزدربهبودشرایط محیط زیستی............. 38
2-12-1: اثرات فضای سبزدرکاهش آلودگی صوتی.................. 39
2-12-2: اثرات تفرجگاهی فضای سبز........................... 40
|
2-13: ضوابط معماری انواع فضاهای سبزشهری................... 40
2-13-1: ضوابط طراحی خطی................................... 40
2-13-2: ضوابط ایجاد فضاهای سبزبرحسب اقلیم منطقه........... 42
2-13-3: ضوابط مربوط به آب درفضاهای سبز.................... 42
2-13-4: ساختمانهاوتأسیسات موردنیاز فضاهای سبزشهری......... 43
2-1: پیشینه تحقیق
بنابر اسناد علمی و تاریخی آغاز طراحی منظره و فضای سبز به ایرانیان نسبت داده میشود. پیشینه پردیسهای ایران به سده چهارم میلادی بر میگردد. این عنوان به باغهایی گفته می شد که برای تفرج همگان بنا شده است. واژه پردیس ریشه سانسکریت داشته و به مفهوم بهشت است که در متون انگلیسی همان واژه سانسکریت یعنی «paradis» به کار برده میشود، در تورات نیز از پردیسهای ایران باستان صحبت به میان رفته است. در طول زمان به تدریج باغها و شکارگاههای اختصاصی گسترش یافت. همزمان با گسترش شهرها اقدام به ایجاد باغهای ملی، میدانها و پارکهای عمومی با فرم و ویژگیهای متفاوت گردید. نخستین قطعه جنگلی که برای این منظور در نظر گرفته شد، بخشهایی از جنگلهای واقع در بین گنبد و بجنورد، معروف به جنگل گلستان بود که در سال 1366 به طور رسمی به عنوان پارک ملی نامگذاری گردید و در همان سال نخستین پارک جنگلی طبیعی توسط مهندس آشتیانی بنیانگذار پارکهای جنگلی در جاده هراز- آمل طراحی و بنا گردید و نیز همان سال نخستین پارک جنگلی دست کاشت درخرگوش دره تهران بنا شد (شریفی، 11371: 180 و 181). نظریه های چند وجود دارند که به نوعی در اهداف آنها بر فضای سبز و نیاز مبرم شهر به داشتن این فضاها بحث شده است. البته مکتبهایی هم بوده اند که به نوعی برای رفع مشکلات شهری ناشی از صنعت و کالبد بی روح شهری، ایده هایی مانند کار بر روی زمین به عنوان اوقات فراغت، الگوی شهر- پارک برای تمرکز زدایی از شهرهای قدیمی و... را ارائه کرده اند. از جمله این مکتبها میتوان به : اصلاح گرایی، شیکاگو، مدرنیسم، طبیعت گرایی، آمایش انسانی و نظریه توسعه پایدار اشاره کرد. برخی اندیشمندان این گونه در نظریه های خود درباره فضای سبز سخن گفته اند:
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 99 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 31 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
مقدمه............................................. 18
2-1-چگونگی گردش عمومی جو و تشکیل سیستم های جوی.... 22
2-2-اصل چرخندگی................................... 27
2-3-انرژی جنبشی................................... 30
2-5-مفهوم مونسون.................................. 30
2-6-بارش مونسونی.................................. 32
2-7-ویژگی های بادهای مونسونی...................... 33
نقش بعضی از سیستمها در مونسونهای تابستانی و زمستانی در مقابل یکدیگر............................................ 35
چهارچوب نظری تشکیل مونسونها....................... 36
2-10-مکانیزم تشکیل مونسون......................... 38
2-11-اختلاف گرمایشی عامل محرک مونسونها............. 40
2-12-تأثیر کم فشار مونسونی بر آب و هوای ایران..... 41
مقدمه
عناصر تشکیل دهنده جوی نقش مهمی درعملکرد سیستم های هوا وتغییرکوتاه مدت آب وهوا ایفا می کنند.(تامپسون،1382،ص2) مبادلات انرژی در تروپوسفر به صورت سیستم های همرفت آزاد واجباری هنگامی که توده های هوا در محیط جوی صعود می نمایند ، با تغییرات گرمایی جداگانه انجام می گیرد. این ارتباط،مقدار حرکت عمودی درون تروپوسفر را تا زمانی که منجر به شرایط پایداری یا ناپایداری شود ، کنترل می کند. همرفت آزاد به بسته هایی از هوا اطلاق می گرددکه ابتدا از طریق تماس با تراکم گرمایی سطح زمین گرم می شوند وعمدتا با بی نظمی های تابش محلی مرتبط هستند( یعنی به علت اختلافات بازتابش). برای مثال قیر آسفالت دارای پایین ترین آلبدو شهری (02/0) است که در مقایسه با نواحی چمنزار روستایی (20/0) به طور برجسته ای متفاوت است. این امر عمدتا عاملی برای جزیره گرمایی است که منجر به همرفت آزاد بیشتر و وجود پوشش ابری وبارندگی بر روی نواحی مناطق شهری می گردد. وقتی توده هوا خیلی گرم می شود ، دما بالاتر وچگالی پایین تری را (انبساط) در مقایسه با هوای اطراف آن گسترش می دهد. توده هوای گرم ، سبک ، وشناور ، از سطح زمین صعود می نماید وتوسط هوای سردتر ومتراکم تر به صورت همگرایی به سوی ناحیه خیلی گرم جابه جا می شود . توده ی هوای شناورتر تا زمانی که از محیط جوی اطراف آن گرمتر باقی بماند به صعود ادامه خواهد داد. اگر دماها یا چگالی ها یکی شوند، موازنه حاصل می شود وهوا به طور افقی دور خواهد شد. در نهایت اگر توده هوا سردتر ومتراکم تر از محیط جوی شود مجبور است تا از طریق جو به عنوان یک ناحیه فرونشینی وواگرایی مشخص در سطح زمین متراکم گردد.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 172 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 70 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همرا با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
1-2 مفاهیم ........................................................................................................................................... 14
1-1-2 توسعه پایدار شهری ............................................................................................................... 14
2-1-2 مدیریت شهری ........................................................................................................................ 14
3-1-2 محله .......................................................................................................................................... 16
4-1-2 مدیریت محلی ......................................................................................................................... 18
5-1-2 برنامه ریزی محله محور ........................................................................................................ 20
6-1-2 تقسیمات محله ای (محله بندی) ........................................................................................ 22
2-2 مکاتب .......................................................................................................................................... 23
1-2-2 مکتب ساختارگرایی ............................................................................................................... 23
3-2 رویکردها ..................................................................................................................................... 26
1-3-2 رویکرد توسعه پایدار شهری ................................................................................................. 26
1-1-3-2 حکمروایی خوب شهری ................................................................................................... 30
2-1-3-2 مشارکت .............................................................................................................................. 34
3-1-3-2 توسعه اجتماعات محله ای .............................................................................................. 37
2-3-2 رویکرد مدیریت یکپارچه شهری ......................................................................................... 39
3-3-2 رویکرد های نوین به محله .................................................................................................... 41
3-2 نظریه ها ...................................................................................................................................... 43
1-3-2 تئوری نو شهرگرایی ............................................................................................................... 43
4-2 مدل ها .......................................................................................................................................... 46
1-4-2 مدل های ساخت شهر .......................................................................................................... 46
2-4-2 مدل شهرهای سالم ................................................................................................................ 50
6_2 تجارب ............................................................................................................................................ 55
1-6-2 مدل اندازه ی محله در غرب .................................................................................................. 55
1-6-2 مدل اندازه ی محله در ایران .................................................................................................. 57
7_2 نتایج مبانی نظری .................................................................................................................... 57
1-2 مفاهیم:
1-1-2 توسعه پایدار شهری:
واژه توسعه پایدار را اولین بار به طور رسمی برات لند در سال 1987 در گزارش (آینده ی مشترک ما) مطرح کرد. این واژه در مفهوم گسترده آن به معنی" اداره و بهره برداری صحیح و کارا از منابع پایه، طبیعی، مالی و نیروی انسانی برای دستیابی به الگوی مصرف مطلوب است که با به کارگیری امکانات فنی و ساختار و تشکیلات مناسب برای رفع نیاز نسل امروز و اینده به طور مستمر و رضایت بخش" امکان پذیر می شود. (مکنون، 1374: 5)
جامع ترین و علمی ترین تعریف توسعه پایدار کمسیون برات لند:" توسعه ای که در جهت رفع نیازهای نسل کنونی باشد، بدون اینکه توانایی های نسل آینده را در رفع نیازهایشان کاهش دهد." توسعه پایدار بر حفاظت از محیط زیست، اقتصاد پایدار، رفاه افراد فقیر، امکان بهبود استانداردهای زندگی و استفاده درست و بهینه از منابع می باشد(نمازی، 1374: 44).
نظریه توسعه پایدار شهری، حاصل بحثهای طرفداران محیط زیست درباره مسائل زیست محیطی به خصوص محیط زیست شهری است که به دنبال نظریه ی توسعه پایدار برای حمایت از منابع محیطی ارائه شد. در این نظریه موضوع نگهداری منابع برای حال و آینده از طریق استفاده بهینه از زمین و وارد کردن کمترین ضایعات به منابع تجدیدپذیر مطرح است(Blowers, 1994: p.6) .
در توسعه پایدار شهری مسائلی مانند: جلوگیری از آلودگی محیط شهری، کاهش ظرفیتهای تولید محیط محلی، حمایت از بازیافتها ، عدم حمایت از توسعه های زیان آور و از بین بردن فقر مطرح است (Clark, 1992 :pp.140_147).
2-1-2 مدیریت شهری:
شهر که یک زیستگاه پیچیده و متنوع است که با مدیریت شهری سامان می یابد و از این رو نیاز است تا با برنامه هایی دقیق برای رشد و توسعه ی آینده ی شهر و با طرح هایی کارا به حل مسائل و مشکلات کنونی پرداخت. " از این رو مدیریت به معنای کار کردن با افراد و گروه ها برای رسیدن به مقاصد سازمانی است که وظایف آن برنامه ریزی، سازماندهی، نظارت و انگیزش می باشد." (سعیدنیا، 1379: 19 _ 20).
| دسته بندی | کشاورزی و زراعت |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 209 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 41 |
فهرست
مقدمه...........................................................................................................3
مرفولوژی ریشه.............................................................................................4
رشد ریشه های درختان....................................................................................5
اعمال ریشه های درختان میوه............................................................................7
پایه ها و عوامل طبیعی....................................................................................9
راندمان محصول...........................................................................................10
انواع پایه ها و کنترل رشد...............................................................................12
عوامل محیطی مختلف.....................................................................................14
کنترل رشد...................................................................................................18
پایه های گیلاس.............................................................................................18
پایه های آلو..................................................................................................19
پایه های هلو و زرد آلو...................................................................................20
پایه های درختان آجیلی...................................................................................21
پایه های انگور.............................................................................................22
شناسایی انواع سرما.......................................................................................25
درجه بروز خطر..........................................................................................29
انواع یخبندان...............................................................................................31
علایم خسارت و سرمازدگی............................................................................32
روشهای حفاظت نباتات از سرما و یخبندان.........................................................34
منابع.........................................................................................................3
مقدمه
ریشه ها اغلب فراموش شده بوده اما اندام بسیار مهمى از نظام درخت میوه هستند.دلیل فراموش شدگى آنها سختى دیدن آنهاست و اساساً زیر کف باغ دیده شدنى نیستند.ریشه ها اگرچه دیده نمىشوند ولىبطور معنى دارى رشدبوده و کارکرد درختان میوه را تنظیم مىکنند.به دلیل تنگناهاى موجود در دیدن آنها اطلاعات مربوط به سیستم ریشه اى درخت میوه محدود تر از اطلاعات مطالعه شده است.به هر صورت دانش درباره رشد و نمو ریشه و تنظیم ریشه بکار گرفته شده بوسیله پایه به اداره بهتر باغ منجر خواهد شد.هنگام بررسى درختان میوه در باغ باید به یاد بیاوریم که آنها یک نظام واقعى ژنتیکى مرکب هستند.یک درخت ترکیبى از بخش هوایى یعنى رقم میوه یا پیوندک و یک رقم پایه است.ریشه ها باید به همان اندازه مورد توجه قرار گرفته که بخشهاى هوایىمدیریت مىشوند.
مورفولوژى ریشه
ریشه عضوى از گیاه است که معمولاً در داخل خاک قرار داشته املاح محلول و آب را براى تغذیه گیاه از زمین جذب مى کند.در تعریف ریشه و مقایسه آن با ساقه،ریشه فاقد برگ است.گرچه ریشه نهاند انگان بطور عادى فاقد برگ است ولىبا اثر دادن هورمونها و تغییر محیط کاشت مىتواند تحول یافته و برگ دار شود.ریشه اصلى دو لپه اى ها از رشد ریشه چه حاصل شده با دوام است و تا آخر عمر گیاه باقى مىماند.در صورتیکه در تک لپه اى ها ریشه اصلى زود از بین رفته و ریشه هاى نابجا جانشین آن مى گردند.ریشه هاى نابجا در گیاهان تک لپه مانند گندم و ذرت معمولاً در نزدیک خاک و در محل یقه ظاهر مىشوند.ریشه هاى فرعى در نهاند انگان دو لپه اى با نظم و قاعده ثابتى در اطراف ریشه هاى اصلى ظاهرشده و رشد مىکنند.منشاْ ریشه هاى فرعى در دو لپه اى ها همیشه درونىاست و از تقسیم سلولهاى دایره محیطیه یا ریشه زا که در برابر دسته هاى چوبى قرار دارند حاصل شده به تدریج با هضم و حذف بافت هاى سر راه ریشه اصلىاز آن خارج مىشوند.
ریشه در پایین بطور معمول منتهى به کلاهک است.پس از کلاهک ناحیه تارهاى کشنده و بعد از آن منطقه ریشه هاى فرعى و بالاخره یقه قرار دارد که به ساقه متصل است.
ریشه ها متناسب با اعمال و کارىکه به جز جذب مواد انجام مىدهند ممکن است تغییراتى در زیر به آنها اشاره مىشود پیدا کنند.
الف)ریش هاىغده اى:در این ریشه ها ریشه اصلى و فرعى پس از آنکه رشد معمولى خود را تمام کردند رشد راْسى آنها به تدریج متوقف شده در بافتهاى آنها مواد ذخیره اى متراکم و انباشته مى گردد.ریشه هاى غده اى از ساقه هاى غده اى (مانند سیب زمینى)به علت نداشتن جوانه به خوبى متمایزند.شکل کلى ریشه هاى غده اى تقریباً دوک مانند است.
ب)ریشه هاى مرکب:مانند ریشه ثعلبیها که غده اى ساده یا پنجه اى شکل هستند.هر غده در این ریشه ها از الحاق چندین ریشه فرعى به وجود مىآید.
ج)ریشه هایىکه وظیفه مکانیکى دارند:مانند ریشه هاى خار مانند بعضى از نخل ها و یا ریشه هاى هوایى لوروزانیشلیا که از این دسته به شمار مىروند.
د)ریشه هاى مکنده:گیاهانى مانند دارواش سس و گل جالیز داراى ریشه هاى مکنده اىهستند که وارد تنه گیاه (ریشه- ساقه و حتی برگ) میزبان که ممکن است درخت،درختچه و علفى باشند که شیره غذایى را از آنها جذب مىکنند.
ه)ریشه هاىبرگى:ریشه بعضى از ثعلبهاى نواحى حاره که در سطح خاک یا در هوا قرار دارند مانند برگ یا ساقه هاى جوان داراى کلروپلاست فراوان بوده عمل کربن گیرى را انجام مىدهند.
رشد ریشه هاى درختان:
ریشه هاى جوان یک درخت میوه معمولاً درابتدا به رنگ سفید وآبدار همراه با ریشه هاى مویین کوتاه هستند.بعد از 1 تا 4 هفته به رنگ قهوه اى در مىآیند و ریشه هاى مویین پژمرده مىشوند.قهوه اى شدن در طىیک دوره 2 تا 3 هفته اى در تابستان اتفاق مىافتد.ولى این پدیده در زمستان تا 12 هفته طول مىکشد.قهوه اى شدن قشر پوست در نتیجه تجزیه و فساد صورت مى گیرد.به دنبال از بین رفتن قشر پوست برخى از ریشه ها ضخیم مىشوند که موجب تولید سیستم ریشه دائمىدر درخت مىشود.حداکثر میزان رشد ریشه هاى سیب در حدود یک سانتیمتر در روز است.رشد ریشه عمدتاً در هنگام شب است.بر خلاف قسمت هوایى درخت ریشه ها دوران استراحت ندارند.آغاز رشد ریشه درختان میوه بستگى به درجه حرارت دارد.بر اساس گزارش کولسینکوف(1971) در تحت شرایط کنترل شده رشد ریشه سیب درختى در 5-4 درجه سانتیگراد،گلابى 7-6 درجه سانتیگراد،زرد آلو و هلو در 12 درجه سانتیگراد آغاز مى شوند.
پدیده دوره اى بودن رشد ریشه به طور فزاینده اى بستگى به رشد شاخه و میزان باردهى درخت دارد.معمولاً پایان اوج آغازین رشد ریشه مرتبط با شروع رشد فعال شاخه است و دومین اوج فعالیت ریشه بعد از توقف رشد شاخه آغاز مىشود.تنظیم کننده هاى رشد که رشد شاخه را کاهش مىدهند بالعکس رشد ریشه را افزایش مىدهند.پاکلوبوتازول یک ماده بازدارنده بیوسنتر جیبرلین است که بطور فزاینده اى رشد شاخه سیب را کاهش مىدهد ولى در عوض موجب رشد ریشه ها مىشود.عوامل زیادى بر روى نقش ریشه تاْثیر دارند که بعضى از آنها میزان اکسیژن و دى اکسید کربن خاک،رطوبت خاک،درجه حرارت،سموم بیولوژیکى،بقایاى مواد شیمیایى،تراکم خاک،اسیدیته،وسعت میکوریزه،خصوصیات ژنتیکى ریشه و فیزیولوژى ویژه سیستم ژنتیکى مرکب رقم،پایه مىباشند.خصوصیات ژنتیکى ریشه حائز اهمیت مىباشند زیرا ریشه وسعت کنترل رشد،تحمل به انواع مختلف خاک و محیط،مقاومت به امراض،حشرات و آفات خاکزاد،سازگارى پایه با پیوندک،جذب و توازن مواد غذایى و نهایتاً عواملى چون کیفیت میوه و راندمان محصول را تعیین مىنماید.
اعمال ریشه هاى درختان میوه:
ریشه ها چندین عمل کلیدى در درختان انجام مى دهند.آنها با خاک برهمکنش داشته و ساختارى را به منظور نگهدارى درخت فراهم مىکنند.ریشه ها در گرفتن آب و جذب و تحلیل عناصر غذایى از خاک مهم هستند.ریشه ها اندامى مهم در ذخیره کربوهیدراتها بوده و تولید آنها در طول فصل رشد و براى فصول رکود و هنگام ادامه فعالیت زیست شناختى مورد نیاز است.ریشه ها همچنین مقدارى کنترل ژنتیکى بربخش هوایى اعمال مىکنند و مى توانند گسترش گیاه را مانند تاریخ شکفتن گل،مقدار شکوفه روى درخت،زمان به بار نشستن،اندازه میوه،کیفیت و زمان برداشت و مقاومت زمستانى متاْثر کنند.پایه ها در سازگارى با نوع خاک(شنى در برابر رسى)و PH خاک(اسیدى در برابر قلیایى)متفاوت هستند.برخى از پایه ها نسبت به حشرات خاک،مهره داران یا برخى امراض و آفات مقاوم هستند و بنابراین اجازه مىدهند تا باغ ادامه حیات بدهد در حالى که وجود این آفات و امراض عامل محدود کننده مىباشند.یکى از مهمترین امتیازهاى بکارگیرى پایه هاى افزایش یافته از راه همگروهى کنترل ژنتیکى بر بخش هوایى درخت و طبیعت آنها به منظور زود به گل رفتن یا تولید زودتر میوه بوسیله پایه است.اکنون پایه بهینه یا کاملى وجود نداشته و تنوع زیادى در بین وظایف و کنترل رشد درخت بوسیله پایه ها وجود دارد.پایه ها از نظر توانایى پشتیبانى از درخت متفاوت هستند.برخى از ژنوتیپهاى پایه ها به دلیل ماهیت ژنتیکى آنها به داشتن ریشه هاىترد و شکننده گرایش دارند در صورتیکه در دیگر پایه ها ریشه هاى انعطاف پذیرى بیشترى دارند.
ازریشه ها و پایه ها ریشه هایى روى سطح خاک خارج مى شود درحالى که دیگر پایه ها از تنه اصلى خود ریشه هایى با فعالیت محدود یا رشدى بطور ژرف در خاک تولید مىکنند.هنگامى که ریشه ها داراى ویژگى هاى ترد و شکنندگى بوده ریشه ها قطر کمى دارند و یا ریشه هاى ژرف با فرآورده زیاد همراه باشند خاک هاى سنگین و مرطوب و یا بادهاى شدید به شکستن ریشه یا خم شدن درخت به یک سمت مىانجامد که اداره شدنى نیست.در چنین حالتهایى اغلب بکار گیرى قیم به منظور پشتیبانى از توان ژنتیکى پایه ضرورى است و اجازه مىدهد تا درخت بتواند فرآورده بیشینه را حمل کرده و در برابر باد ایستادگى کند.
پایه ها و عوامل محیطی
تحمل خاکهاى مختلف:
تهویه خاک در اعماق مختلف یک عامل کلیدى در رشد ریشه مىباشد.
اکسیژن کم و دى اکسید کربن بالا مىتواند رشد ریشه را کاهش دهد یا متوقف نماید و مانع جذب مواد غذایى گردد.بوینتون(1939)ثابت کرد که در درجات حرارت 1،21 – 12،7 درجه سانتیگراد خاک ، وقتى اکسیژن خاک به زیر حدود 15% رسید کاهش قابل توجهى در تشکیل ریشه هاى کوچک جدید در سیب بوجود آمد.در 10% میزان اکسیژن و تجمع دى اکسید کربن به میزان 5 تا 10 درصد رشد محدود شده ریشه منجر به کاهش رشد قابل توجه قسمت فوقانى گردید.ریشه هاى کوچک براى فعالیت عادى خود به مقدار تهویه بیشترى از ریشه هاى بزرگتر نیاز دارند.بقاى درختان در خاکهاى ماندآبى شده اساساً به دلیل اکسیژن کم مى باشد.ریشه هاى آلو،محیط یا شرایط ماندآبىرا خیلى بهتر از هلو یا زردآلو تحمل مىکنند.زیرا آندو در اثر آزاد شدن هیدرولیکى سیانید هیدروژن از نسوج خودشان در شرایط اکسیژن کم صدمه مىبینند.(روو وکاتلین 1971).بعضى از گونه ها مثل مرکبات در شرایط غیر هوازى تمایل به تولید سولفید هیدروژن در ریشه هاىخود نشان مىدهند که موجب صدمه مىگردد.سیب کلاً خاکهاى مرطوب را بهتر از درختان میوه هسته دار تحمل مىکند و ریشه هاى گلابى متحملترین درخت در بین تمام درختان خزاندار مىباشد.
خاکها ممکن است بصورت منبعى براى بقایاى شیمیایى علفکشها و آفت کشها درآیند و در این صورت امکان دارد مسائل خاصى براى پایه ها به وجود آورند.این که آیا یک گونه بقایاى خاصى را تحمل خواهد کرد یا بوسیله آن صدمه خواهد دید به خصوصیات ژنتیکى ریشه و میکروکلیهاى بستگى دارد.بعضى مواقع خاک را قبل از کاشت تدخین مىنمایند.به خصوص در جایى که زمین قبلاً در زیر محصولات میوه اى بوده باشد.خاک حاوى پاتوژنهاى گیاهى بالقوه زیادى است که شامل انواع قارچها،باکتریها و کرم هاى حلقوى بیماریزا یا نماتدها مىشود.تدخین خاک با متیل بروماید،کلروپکرین و سایر بیوسایدهاى آلى اغلب موجب بهبود رشد گیاهان در طول سال اول یا دوم مىشود.ولى این مواد ضدعفونى کننده براى ریشه ها سمى بوده لذا ضدعفونى کردن باید به قدر کافى قبل از کاشت صورت بگیرد تا پراکنده شدن سم امکان پذیر گردد.یکى از بهترین راه ها براى مقابله به آفات و بیماریهاى خاک،انتخاب یا اصلاح براى مقاومت ژنتیکى است.این راه باعث اجتناب از مشکل کنترل به وسیله مواد شیمیایى مىشود که اغلب مساْله اى به آلودگى محیط اضافه مىنماید.مقاومت ژنتیکى در برابر بعضى آفات پیدا شده است.براى مثال مقاومت در برابر شته هاىریشه سیب و گلابى،نماتدهاى گلابىو میوه هاى هسته دار،فیتوفتراى گلابى و غیره....
راندمان محصول:
نوع پایه شدیداً در روىعملکرد یک رقم معینى تاْثیر مىگذارد.تا 50 درصد یا بیشتر اختلاف عملکرد یک رقم در روىپایه هاىمختلف مىتواند وجود داشته باشد.نه تنها محصول در هر درخت بلکه راندمان محصول یعنى عملکرد در هر واحد اندازه درخت شدیداًبا نوع پایه تغییر مىکند.دلایل این اثرات همیشه آشکار نیست ولى این اثرات را اغلب مىتوان به اختلافات در تحمل پایه ها به خاکهاى نامطلوب،در مقاومت به آفات یا در جذب مواد غذایىمربوط نمود.عملکرد نه تنها به رقم،آب و هوا و عملیات زراعى مربوط مىشود بلکه به نوع پایه اى که بکار مىرود نیز مربوط مىگردد.راندمان یک پایه به عنوان یکى از عوامل ثابت که نمىتوان آنرا بدون کشت دوباره باغ یا تاکستان تغییر داد بلکه مىباید قبل از انتخاب شناخته شود.
کیفیت میوه:
پایه مىتواند به مقدارزیادى روى کیفیت میوه تاْثیر بگذارد.معمولترین اثر پایه روى میوه اختلاف در سفتى،در مقادیر اسیدهاىآلىو در مقدار قند مىباشند.توازن این سه عامل میل به تغییر طعم و بافت میوه را نشان مىدهد.پیوندکهاى سیب معمولاً روى پایه هاىگونه مربوط به خود سیب تکثیر مىشوند.لذا اختلاف در کیفیت حداقل میباشد.پایه هاى آلو ممکن است مقادیر متفاوتى قند و اسید ایجاد کنند ولى بعضى از آنها مى توانند وقوع ناهنجاریهاى قهوه اىشدن داخلى،چروکیدگى انتهاى متصل به شاخه و لکه صمغىمیوه را تحت تاْثیر قرار دهد.کیفیت گیلاس،هلو و میوه هاىآجیلى زیاد تحت تاْثیر پایه قرار نمىگیرد اگرچه بعضىاز مواقع گونه هایى به غیر از رقم مورد نظر بکار مىرود.
| دسته بندی | کشاورزی و زراعت |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 78 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 76 |
فهرست
عنوان صفحه
تاریخچه ارزش اقتصادى و غذایى انگور 1
گیاه شناسى انگور 10
ساختار اندام هاى مو 14
روشهاى تکثیر مو 31
انواع مختلف قلمه مو 36
طرز تهیه قلمه 40
کاشت قلمه 45
گزینش پیوندک 52
پیوندک انگیلیسى یا نیمانیم 56
آماده سازى پایه 57
شیوه اجراى پیوند ترصیعى 63
تأثیر پیوند بر تولید و کیفیت میوه 76
توافق پایه و انواع مختلف خاک 78
گزارش کار 80
شرح کار 80
جداول 87
نتیجه گیرى 96
منابع 97
تاریخچه و ارزش اقتصادی و غذایی انگور
اصل و دیرینگی انگور
انگور،یکی از مهمترین میوه هایی است از زمانهای بسیار قدیم مورد استفاده بشر قرار گرفته است. بطور کلی ،دو نظریه متفاوت در مورد دیرینگی انگور وجود دارد . عده ای از آگاهان معتقدند که انگور،حتی پیش از پیدایی غلات ،مورد استفاده بشر قرار گرفته است انگور،بطور وحشی و به مقداری فراوان در جنگلها وجود داشته و انسانهای نخستین،از برگ و میوه آن بهره می جستند. عده ای دیگر دیرینگی انگور را در حدود 6تا7 هزار سال تخمین می زنند. بر طبق روایات موجود ،حضرت نوح (ع)نخستی کسی بود که به پرورش انگور پرداخت. در نگاره های موزائیکهای مصری که به 3500سال پیش از میلاد تعلق داشته و به دوران سلطه فنیقی ها و آشوری ها بر مصر مربوط می شوند،می توان چگونگی کاشت و پرورش تاک را بطور کامل مشاهده کرد . در دوران سلطنت ها موراپی 1 پادشاه بابل ( 1728 -1686پیش از میلاد ) تاکستانها ی فراوانی در منطقه ای پهناور بین رودخانه های دجله و فرات وجود داشته است که بطور مصنوعی آبیاری می شده اند . و بر طبق نظریه ی مورخین شخصی به نام سایبولد 2، بذر انگور های کاشته شده را از منطقه ای نا معلوم ، به جنوب آرارات و شرق دجله ( تقریبا منطقه ی آذربایجان و کردستان ) آورد .
پرورش انگور در آسیای صغیر از حدود 2000 تا 2500 سال پیش از میلاد شروع شده و توسط مهاجرین از طریق دریای مدیترانه به کشورهای بالکان گسترش یافته است بر طبق نشانه های بدست آمده یونانیان در حدود هزار سال پیش از میلاد پرورش انگور را در کشور خود آغاز کردند .عدهای از آگاهان بر این عقیده اند که یونانیان شیوه ی پرورش و تولید انگور را از فنیقی ها که حدود 2 هزار سال پیش از میلاد در مصر می زیسته اند فراگرفته اند .در سال 600 پیش از میلاد پرورش انگور در فرانسه از شهر بندری مارسی 1 آغاز شده و کاشت آن به سوی شمال این کشور گسترش یافت . رومیان نیز در حدود 30 تا 50 سال پس از میلاد کشت انگور را در قسمتهای جنوبی آلمان آغاز کردند و مبدا تاریخی کاشت انگور در ایران متاسفانه بطور دقیق معلوم نیست .اما بر طبق نظر متخصصین کاشت انگور حداقل از 2 هزار سال پیش از میلاد در این کشور متداول بوده است . در مورد انگور حکایات داستانها و روایات بسیار فراوانی وجود دارد که اکثرا در زمینه ی استفاده از انگور برای تهیه ی شراب (دوران پیش از میلاد ) در منطقه ی آسیا صغیر روم و یونان قدیم بوده و بیانگر مصرف آن در بزمهای درباری لشکر کشی ها و جنگل های مختلف می باشند . این رسم در میان شاهان ایران و اطرافیانشان رواج داشته و بخشی از ادبیات منظوم منشور فارسی نیز به شراب و می گساری اختصاص یافته است که خمریات نامیده می شود . اما پس از ظهور اسلام در ایران کاشت و پرورش انگور بطور کلی برای تولید فرآورده های غیر الکلی مورد استفاده قرار گرفت.
ارزش اقتصادی انگور
انگور یکی از مهمترین میوه هایی است که از دیر باز تاکنون به مقدار زیادی و به اشکال مختلف مورد استفاده ی بشر قرار گرفته است.
بر طبق آمار سازمان بین المللی انگور در پاریس سطح زیر کشت انگور در سال 1910، برابر با 7 میلیون هکتار بود که تا سال 1987 نزدیک به 10 میلیون هکتار رسیده است .
تولید و پرورش انگور در قاره های مختلف ، به دلیل متفاوت بودن شرایط اقلیمی دارای سطوح زیر کشت گوناگونی است که به ترتیب اهمیت عبارتند از:
نام کشور میلیون هکتار درصد کل
اروپا 409/7 73
آسیا 476/1 3/14
آمریکا 516/0 15
آفریقا 458/0 6/3
از مهمترین کشورهای تولید کننده انگور ، می توان اسپانیا ( 1740000هکتار) ، ایتالیا ( 1406000هکتار ) ، فرانسه ( 1320000هکتار ) و شوروی ( 1203000هکتار ) را نام برد که جمعاً بیش از 55% از کل سطوح زیر کشت جهان را دربر می گیرند . در جدول شماره 1 سطح زیر کشت و مقدار کل تولید انگور برای مصارف تازه خوری ، کشمش و شراب سازی در کشورهای مختلف ، ارئه شده است .
در سال 1987 ، مقدار کل تولید انگور ( به استثنای کشمش ) در دنیا ، حدود 66میلیون و 990 هزار تن بوده که حدود 38 میلیون تن از این مقدار ، فقط در قاره اروپا تولید شده است . متاسفانه ، افزون بر 80% از میزان کل تولید انگور در دنیا ، در صنایع شراب سازی مورد استفاده قرار می گیرد و به همین دلیل ، در بسیاری از کشورهای تولید کننده انگور در قاره اروپا و آمریکا ، ارزش اقتصادی انگور فقط به تولید و تهیه شراب و دیگر فراورده های مشابه ، وابستگی دارد . در کشورهای مسلمان جهان ، انگور برای مصارف تازه خوری ، کشمش ، شیره و یا آب انگور ، تهیه شده و مورد استفاده قرار می گیرد .
میزان کل تولید انگور برای مصارف تازه خوری ، حدود 7 میلیون تن و میزان کل تولید کشمش دنیا در سال 1987 ، افزون بر 1 میلیون و 81 هزار تن می باشد.
سطح زیر کشت انگور در سال 1354 نسبت به سال 1353 حدود 16%افزایش نشان می دهد . مهمترین مراکز زیر کشت انگور در ایران استان مرکزی با 41 هزار هکتار (26% از کل کشور )استان فارس با 34988 هکتار استان خراسان با 30 هزار هکتار (19% از کل کشور ) و استان آذربایجان غربی با 20 هزار هکتار (12% از کل کشور ) می باشد .میزان تولید انگور نیز در سال 1354 نسبت به سال 1353 حدود 28% افزایش نشان می دهد .مهمترین مراکز تولید انگور نیز به ترتیب اهمیت عبارتند از:
استان مرکزی با 254 هزار تن ( 34%از کل کشور )خراسان با 140 هزار تن (18% از کل کشور ) و آذربایجان غربی با 84 هزار تن ( 11% از کل کشور ) تعداد کل بوته های مو در ایران در سال 1354 حدود 156 میلیون اصله تخمین زده شده و میانگین عملکرد انگور همین سال در سطح کشور برابر با 4725 کیلو در هکتار است.
ارزش غذایی انگور
انگور از نظر ارزش غذایی و خاص بهداشتی دارای سودمندی های بسیار ی است. میزان مواد و عناصر مختلف موجود در میوه ی انگور با توجه به نوع رقم شرایط محل کاشت و درجه رسیدگی حبه ی انگور کاملا متفاوت است .از مهمترین مواد قندی موجود در حبه ی انگور تازه ساکاروز، گلوکز، دکستروز واز اسیدهای آلی ، اسید فرمیک،اسید مالیک ، اسید سیتریک واسید تارتاریک را می توان نام برد . درآب انگور علاوه بر آب ، قند و اسید های مختلف ، 5/3 تا 4 گرم بی تارتارات پتاسیم و همچنین نمک های کانی مانند آهک منیزیم ، آهن ، منگنز و سیلیس وجود دارد . مقدار انرژی موجود در هر 100 گرم انگور تازه ، 67 کیلو کالری و در هر 100 گرم کشمش برابر با 268 کیلو کالری می باشد.
در مورد ارزش طبی انگور روایات و مطالب بسیاری وجود دارد که همگی بیانگر اثرات فوق العاده زیاد انگور از لحاظ بهبودی و درمان بیماریهای مختلف می باشد .
در کتاب طب النسی و الائمه نوشته ی سید محمود ده سرخی از قول رسول اکرم (ص) آمده است که :
بهترین طعام شما نان و بهترین میوه های شما انگور است .
از بین میوه ها انگور و خربزه را دوست دارم .
خرید و فروش من انگور و خربزه است.
انگور را دانه دانه بخورید که گوارا تر است.
در همین کتاب از حضرت صادق (ع) نقل شده است که :
چهار چیز است که از بهشت نازل شده است که یکی از آنان انگور است.
در حدیث دیگری آمده است : چون آب تمام شد و استخوان مردگان نمایان شد. حضرت نوح (ع) چون آنها را بدید سخت نا شکیبایی نمود و غمگین گشت خداوند وحی فرمود :
انگور سیاه بخور تا غمت زائل شود . از حضرت امیرالمومنین علی (علی) نیز نقل شده است که : بخورید سرکه که از انگور درست شده و آن کرم شکم بکشد .و همچنین: بخورید کشمش که صفرا را خاموش بلغم را ساکن و پی را محکم و خستگی را می برد و قلب را نیکو می کند .
بطوری که اشاره شد در مورد انگور و خواص طبی و موارد استفاده ی آن برای درمان بیماریهای مختلف گفته های فراوانی وجود دارد که در اینجا اثرات متفاوت قسمتها ی مختلف بوته ی انگور بطور مختصر شرح داده می شود . از برگ تازه مو در پخت غذا استفاده می شود .
دم کرده ی برگ خشک آن نیز به عنوان چای برای رفع بیماریهای نقرس یرقان اسهال و خون ریزی ها مورد استفاده قرار می گیرد.
از قطره های تراونده ی شاخه های انگور در اوائل فصل رویشی (اشک انگور ) برای درمان بیماریهای پوستی تب خال و دفع سنگهای کلیه استفاده می شود .
در کتاب سبزیها و میوه های شفا بخش ترجمه و نگارش م- نراقی چنین آمده است که: انگور املاح معدنی بدن را زیاد می کند ادرار می آورد و ملین است و برای کم خونی مسمومیت بدن در مقابل خستگی و یا سو تغذیه درد مفاصل رماتیسم و انسداد مجاری طحال و کبد و از بین بردن سنگ مثانه و کلیه ،مورد استفاده قرار می گیرد .
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 236 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 446 |
مقدمه :
در جمع معلمان و دست اندرکاران تعلیم و تربیت چه بسیارند افرادی که دانش های لازم را در مورد موضوع درس و مفاهیم تدریس دارند ، ولی شیوه استفاده صحیح و روش آموزش و انتقال مطلوب را نمی دانند و یا درموقع تدریس دچار مشکل می شوند . یکی از راههایی که معلمین را در امر تدریس موفق یاری میکند نوشتن طرح درس است . مسلماً یکی از زمینه های لازم برای برخورداری از یک برنامه ریزی سیستماتیک آموزش استفاده مهم از طرح درس است او با این کار تضمینی برای موفقیت خود و همچنین اعتماد به نفس جهت انتقال مفاهیم مورد نظر در تدریس به دست می آورد . لذا پژوهشگر در این تحقیق سعی نموده است تا تاثیر استفاده از طرح درس را بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مورد بررسی قرار دهد.
پرسشهای تحقیق :
1ـ آیا معلمین استفاده از طرح درس را به عنوان یک ضرورت در کار آموزش احساس می نمایند ؟
2ـ آیا استفاده از طرح درس در میزان پیشرفت تحصیلی دانش آموزان موثر است ؟
3ـ استفاده از طرح درس تا چه اندازه در انتخاب روش ها ، رسانه ها ، سازماندهی مناسب در آموزش کمک می کند ؟
4ـ نوشتن طرح درس تا چه حد در استفاده بهتر یا زمانبندی منا سب تر برای استفاده از وقت می تواند مفید باشد ؟
روش تحقیق :
روش تحقیق روش تحقیق توصیفی ـ پیما یشی است جامعه آماری این تحقیق را معلمین زن مقطع ابتدایی ناحیه 2 شهرستان اراک تشکیل می دهد و نمونه آماری این تحقیق 40 نفر از این جمعیت می باشد که به طریق نمونه گیری تصادفی انتخاب شده اند . ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه است که شامل سوال بسته و باز می باشد . تحلیل اطلاعات با استفاده از آمار توصیفی صورت گرفته است .
نتایج تحقیق :
بر اساس تحلیل اطلاعات نتایج زیر حاصل شده است :
1ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره یک ؛ حدود 75% از افراد برای کلاسهای خود طرح درس تهیه می کنند که اکثر آنها نوشتن طرح درس روزانه را لازم میدانند . 60% از معلمین نوشتن طرح درس را برای تدریس بهتر لازم میدانند . 70% از آنها نوشتن طرح را برای همه مقاطع لازم میدانستند .
2ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره دو؛ بطور کلی 92% افراد معتقدند که طرح درس بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان موثر است . 75% افراد در بیان اهداف آموزشی توسط معلم قبل از شروع آموزش را امری ضروری میدانند .
3ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره سه؛ 60% از معلمین معتقدند که در طرح درس تمام فعالیت هایی که توسط معلم و دانش آموز در خلال آموزش انجام می گیرد ، پیش بینی می شود . مسلماً انتخاب روش ها ، رسا نه ها و سازماندهی هم جزئی از فعالیت های معلم است .
4ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره چهار؛ 90% معلمین معتقد به زمانبندی که در طراحی آموزش انجام می گیرد هستند و معتقدند که این زمان بندی دارای فواید زیر می باشد :
معلمین از قبل می توانند از فرصتها مناسب تر استفاده نمایند، از به هدر رفتن وقت ، و بحثهای بیهوده غیر درسی جلوگیری میکند .
2.عنوان : راهنمای تدریس اجتماعی ( دوم راهنمایی )
مقدمه :
نظامهای آموزشی امروز مبتنی بر تکنولوژی تدریس است. به این سبب معّلم در این نظام باید از صلاحیت های خاصی برخوردار باشد ، و برای ایفای نقش کارشناس و مدیر آموزش ، هدایتها یا مهارتهای لازم را چه در دوره تربیت معّلم و چه پس از آن از طریق منبعی ارزشمند و جامع در شکل راهنمای تدریس کسب کند ، ارائه حجم محتوای سنگین با روش های سنّتی آموزش دیگر جوابگوی نیاز فردای فرد و جامعه نیست . این پژوهش کوششی است در جهت طراحی منظم یا سیستماتیک تدریس و یادگیری کتاب تعلیمات اجتماعی سال دوم راهنمایی.
اهداف قحقیق :
1ـ بحث از ماهیت راهنمای تدریس .
2ـ هدف از آموزش تعلیمات اجتماعی .
3ـ تهیه راهنمای تدریس برای 16 درس تعلیمات اجتماعی در پایه دوم راهنمایی .
روش تحقیق :
روش تحقیق ، توصیفی، تحلیلی ، اسنادی یا کتابخانه ای است . ابتدا محتوای کتاب تعلیمات اجتماعی سال دوم راهنمایی مورد بررسی قرار گرفته است و بعد ضمن مطالعه کتب روشهای تحقیق و تکنولوژی تدریس راهنمای تدریس مناسبی برای این کتاب تالیف شده است .
نتایج تحقیق :
1ـ ماهیت راهنمای تدریس و مزایای طرح درس و طراحی آموزشی مورد بررسی قرار گرفته است .
2ـ اهداف کلی آموزش اجتماعی دوره راهنمایی و مشکلات و محدودیت های تدریس این درس ، روشها و فنون مختلف تدریس این درس مطرح شده است .
3ـ بر مبنای مرور مطالعاتی صورت گرفته برای 16 درس کتاب اجتماعی سال دوم راهنمایی بر مبنای مدل سیستماتیک تدریس راهنمای آموزش، طراحی و پیشنهاد شده است . این طرح درس شامل عناصر : مشخصات کلی درس ، هدف کلی درس ، اهداف جزئی ، اهداف رفتاری ، مواد و رسانه های آموزشی ، روش تدریس ، ارزشیابی از جریان تدریس و فعالیت های علمی خارج از کلاس برای دانش آموزان .
3.عنوان : بررسی تکنیکی و محتوایی کتابهای فارسی مقدماتی و تکمیل نهضت سواد آموزی
پژوهشگران : لیلا ذولقدر ، فاطمه فرهنگ فلاح ، استاد راهنما : آقای محمدمینا ، سال اجرا : 78
مقدمه :
در این تحقیق سعی شده است به بررسی نقش تصاویر در آموزش بزرگسالان از نظر ارائه پیام توجه شود . با توجه به نقاط ضعف و قوتی که در آموزش بزرگسالان در کشور ما وجود دارد مطمئناً هرچه محتوای آموزشی منسجم تر و سنجیده تر انتخاب شود بهتر می تواند نتیجه دهد.صاحبنظران اعتقاد دارند خواندن تصاویر نظیر خواندن حروف و کلمات دارای اصول و قوانینی است که بایستی آنان را در فراگیران تقویت کرد. لذا پژوهشگران بر آن شدند تا با این بررسی کمکی در جهت کاربرد یافته های مثبت تصویر و عدم تکرار کاربرد نامناسب آن محتوای آموزشی قدمی هرچند کوتاه برداشته باشند.
پرسشهای تحقیقاتی :
1ـ تصاویر کتاب از نظر گروه نمونه تحقیق تا چه حد برای بزرکسالان مناسب است؟
2ـ تصاویر کتاب از نظر گروه نمونه تحقیق تا چه میزان با محتوا همخوانی دارد ؟
3ـ تصاویر کتاب ازنظر گروه نمونه تحقیق تا چه حد از نظر فنی مناسب تهیه شده است؟
الف) از نظر وضوع ب) از نظر رنگ آمیزی ج) از نظر کیفیت چاپ د) لحظه برداشت ه) تطبیق با واقعیت و) از نظر هماهنگی اجزاء ز) از نظر کادربندی
4ـ تصاویر کتاب از نظر گروه نمونه تحقیق تا چه حد می تواند جلب توجه نماید ؟
5ـ تصاویر کتاب از نظر گروه نمونه تحقیق تا چه میزان با هم ارتباط دارند؟
روش تحقیق :
این تحقیق از نوع تحقیقات توصیفی ـ پیمایشی است . جامعه آماری در این تحقیق راهنمایان تعلیماتی و آموزشیاران نهضت سوادآموزی شهرستان اراک در سال 79-1378 می باشد . کل راهنمایان تعلیماتی در سطح استان 14 نفر و آموزشیاران 36 نفر می باشند و ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه از نوع باز و بسته و تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و رسم جدول میباشد .
نتایج تحقیق :
بر اساس تحلیل داده ها نتایج زیر بطور خلاصه وار حاصل شده است :
1ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره یک: بطور متوسط از نظر 35% افراد نمونه تحقیق کتاب برای بزرگسالان مناسب می باشد .
2ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره دو ؛ بطور متوسط از نظر 59% افراد نمونه تحقیق تصاویر با محتوای کتاب همخوانی دارد.
3ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره سه؛بطور متوسط از نظر 28% افراد نمونه تحقیق تصاویر کتاب از نظر فنی مناسب می باشد .
4ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره چهار ؛ بطور متوسط از نظر 32% افراد تصاویر کتاب قادر به جلب توجه مخاطبین می باشد .
5ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره پنج؛ بطور متوسط از نظر 40% افراد نمونه تحقیق تصاویر کتاب با هم در ارتباط هستند .
نتایج خلاصه شده ای که از کتاب فارسی دوره تکمیلی بدست آمده است :
1ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره یک ؛ بطور متوسط 38% افراد نمونه تحقیق تصاویر کتاب برای بزرگسالان مناسب می باشد.
2ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره دو ؛ بطور متوسط از نظر 50% افراد نمونه تصاویر کتاب با محتوای کتاب همخوانی دارد .
3ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره سه ؛ از نظر 37% افراد نمونه تحقیق تصاویر کتاب از نظر فنی مناسب می باشد .
4ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره چهار ؛ بطور متوسط از نظر 34% افراد تصاویر کتاب قادر به جلب توجه مخاطبین می باشد .
5ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره پنج ؛ بطور متوسط از نظر 40% افراد نمونه تحقیق تصاویر کتاب با هم در ارتباط هستند .
شخص نابینا مانند دیگر اشخاص مبتلا به ناتوانی، خواهان زندگی و برخورد و آموزش عادی و معمولی است در حالی که کودکان نیمه بینا که گروهی از کودکان استثنایی هستند با مشکلات عدیده ای از جمله عاطفی، اخلاقی، روانی اجتماعی، آموزشی و درسی و غیره روبه رو هستند. محقق در این تحقیق سعی نموده است ضمن بیان تعریف و ویژگی های نیمه بینایی به شرح علل و عوامل آن پرداخته و مسائل و مشکلات آموزشی و درسی دانش آموزان نیمه بینای شهر اراک را مورد مطالعه و بررسی قرار داده و راه حلهای مناسب را ارائه دهد.
پرسشهای تحقیقاتی :
1ـ مشکلات ارتباطی کودکان نیمه بینا در کلاس درس چیست ؟
2ـ مشکلات یاددهی ـ یادگیری کلاسی دانش آموزان نیمه بینا چه مواردی می باشد؟
3ـ مربیان تا چه حد با ماهیت نیمه بینایان آشنایی دارند ؟
4ـ از دیدگاه معّلم و شاگردان نیمه بینا ، چه راه هایی جهت رفع مشکلات آموزشی و درسی نیمه بینایان وجود دارد ؟
روش تحقیق :
این پژوهش یک مطالعه توصیفی از نوع پیمایشی می باشد. جامعه آماری این تحقیق عبارتند از کلیه دانش آموزان نیمه بینای شهرستان اراک و معلّمان آنها در سال تحصیلی 79ـ78 مشغول تحصیل و تدریس می باشد. نمونه آماری این تحقیق 6 نفر دانش آموز نیمه بینا و3 نفر از معلّمان آنها که در دبستان ابابصیر و مدرسه راهنمایی 17 شهریور شهرستان اراک تدریس و تحصیل میکنند تشکیل می دهد. ابزار جمع آوری اطلاعات استفاده از پرسشنامه، که دوپرسشنامه یکی توسط معلمین و دیگری توسط دانش آموزان تکمیل گردیده است می باشد. روش تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی می باشد .
نتایج تحقیق :
براساس تحلیل داده ها نتایج زیر حاصل شده است.
1ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره یک ؛ از آنجایی که 72% دانش آموزان و83% از معّلمان عقیده دارند که نور کلاسها مناسب بوده و 83% از دانش آموزان و 100% از معّلمان عقیده دارند که صدای آموزشیاران هنگام نوشتن روی تخته رسا می باشد و 83% از معّلمان ودانش آموزان معتقدند که وسایل کمک آموزشی استفاده شده در کلاس مناسب است. پس می توان گفت دانش آموزان نیمه بینا در کلاس درس مشکل خاصی ندارند.
2ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره دو؛ 67% دانش آموزان وسایل کمک آموزشی استفاده شده در کلاس را مفید میدانند و 94% نیز کتابهای نیمه بینایان را مفید می دانندو 83% هم عقیده دارند معلّمان در بروز خستگی چشم ناشی از مطالعه به آنان کمک می کنند و 87% هم عقیده دارند که می توانند مشکلات درسی خود را از معلّم بپرسند، لذا در موارد فوق مشکل خاصی وجود ندارد.
3ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره سه؛ بر اساس داده های حاصل 100% پاسخهای ارائه شده در خصوص ویژگی های نیمه بینایی درست می باشد.
بطور متوسط میتوان گفت: 73% معلّمان نسبت به ماهیت نیمه بینایی اطلاعات لازم را دارند.
4ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره چهار؛ مطابق داده های حاصل از پرسشنامه 100% معلّمان آموزش انفرادیموثّرترین راه حل مشکلات آموزشی نیمه بینایان تلقی میکنند.همچنین 66% از دانش آموزان وسایل کمک آموزشی که قابلیت بزرگ نمایی دارند را وسیله مناسبی جهت حل مشکلات آموزشی می دانند. 66% از معلّمان هم خواهان مجزا کردن گروه های مختلف کودکان استثنایی از نیمه بینایان هستند تا آموزش آسان تر صورت گیرد.
5.عنوان : نقش ویدئو در آموزش
پژوهشگر : زهرا غلامی، استاد راهنما: دکتر محمد سیفی، سال اجراء : 78
مقدمه :
امروزه دستگاه های ضبط و پخش ویدئو تیپ و ویدئو کاست بصورت منابع استاندارد در آموزش در آمده و به طور گسترده در مدارس مورد استفاده قرار می گیرند. تعدد تنوع سیستمهای پرقابل ضبط و پخش تلویزیونی در مستقیم تولید در کلاسهای درس فراهم کرده است. پیدایش ویدئو آموزشی بعد از کتابهای درسی در تعلیم و تربیت حائز اهمیت بسزایی است اگر چه این رسانه مفید هرگز قادر نخواهد بود جایگزین معلّم شده و حتی نمیتواند به تنهایی مورد استفاده قرار گیرد نوارهای ویدئویی این امکان را می دهد که اطلاعات را ضبط کنیم و به کرات آنها را ببینیم و ویدئو وسیله ای ارزان و مناسبی به حساب می آید و برای آموزش فردی و گروهی مناسب است.
اهداف تحقیق :
1ـ معرفی دستگاه ویدئو و دستگاه ویدئویی .
2ـ تاریخچه ویدئوی آموزشی در ایران و جهان .
3ـ کاربرد آموزشی ویدئو در کلاس .
4ـ وضعیت جاری ویدئوی آموزشی در ایران .
روش تحقیق :
این تحقیق با استفاده از روش اسنادی یا کتابخانه ای صورت گرفته است پژوهشگر با استفاده از منابع کتابخانه و مجلات دست به مطالعه و بررسی نقش ویدئو در آموزش زده است و در پایان به نتایج سودمندی در رابطه با این موضوع رسیده است.
نتایج تحقیق :
در راستای اهداف مشخص شده نتایج زیر بدست آمده است :
پژوهشگر ضمن معرفی ماهیت دستگاه ویدئو و نوار ویدئو اطلاعات مفیدی در نتیجه کاربرد آموزشی ویدئو ، وضعیت کنونی ویدئوی آموزشی در ایران ، تاریخچه کاربرد آموزش ویدئو در جهان، تاریخچه کاربرد ویدئو در ایران به مخاطب ارائه میدهد و به این نتیجه میرسد که ویدئو به عنوان یک رسانه آموزشی می توانند از حواس سمعی بصری فرد استفاده کرد و به دانش آموزان اطلاعاتی با حوزه وسیع تر و محسوس تر ارائه نماید و این دستگاه می تواند بر مشکل زمان و مکان فائق آمده و بسیاری از رویدادهایی را که دور از فضای آموزشی است به کلاس آورد و خیلی از مواردی را که با چشم غیر مسلح قادر به دیدن آنها نیستیم به تصویر کشیده و در کلاس درس استفاده کنیم.
6.عنوان : بررسی فضاهای آموزشی و مطابقت آن با استفاده از استانداردهای موجود مدارس ابتدایی شهر اراک در سال تحصیلی 78
پژوهشگر : زهرا یعقوبی جورابی ، استاد راهنما : آقای سعید موسوی پور ، سال اجراء : 78
مقدمه :
برای تامین نیروی انسانی متعهد، متخصص و ماهر باید شرایط مطلوبی در جامعه بخصوص در مدارس و فضاهای آموزشی بوجود آورد و محیط مساعدی را فراهم ساخت تا کودکان از طریق آن بتوانند به تجارب لازم دست یابند، محیط به طور مستقیم و غیر مستقیم بر سلامت روح و جسم فراگیران و در نتیجه بر پیشرفت تحصیلی آنان موثّر است این تاثیر در دوران ابتدایی حائز اهمیت است ، زیرا پایه های اولیه یادگیری دانش آموزان در دوران ابتدایی صورت میگیرد. بنابراین فضاهای آموزشی از جمله فضاهای فیزیکی و فضاهای عاطفی و روانی مدارس در رشد و تکامل و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان موثر است.
پرسشهای تحقیقاتی :
1ـ در ساخت فضاهای آموزشی تا چه میزان استانداردها رعایت شده است ؟
2ـ دلایل عدم رعایت استانداردها در ساخت فضاهای آموزشی چیست ؟
3ـ آیا فضاهای آموزشی استاندارد بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان تاثیر دارد ؟
روش تحقیق :
نوع تحقیق به صورت توصیفی، تحلیلی است. محقق جهت جمع آوری اطلاعات مورد نیاز به تهیه مقالات، پایان نامه ها و منابعی که در این زمینه وجود دارد پرداخته است، و از جمله منابعی که در پژوهشگاه تربیت معلّم ، مرکز تربیت معلّم ضمن خدمت فرهنگیان سازمان برنامه و بودجه و دانشگاه اراک موجود بوده است استفاده کرده تا به بررسی و تحلیل فضاهای آموزشی و مطابقت آن با استانداردهای تعیین شده موجود بپردازد.
نتایج تحقیق :
1ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره یک ؛ بر اساس تحقیقات صورت گرفته مدارس مورد بررسی مطابق با استانداردهای تعیین شده ، نبوده و باید حتی الامکان سعی شود تا مکانی مناسب برای احداث مدارس ایجاد شود در این تحقیق پژوهشگر به این نتیجه میرسد که عوامل فضاهای آموزشی مدارس ابتدایی مورد مطالعه با استانداردهای موجود مطابقت ندارد و این عوامل غیر استاندارد نمی تواند جوابگوی نیازهای آموزشی و تربیتی دانش آموزان باشد.
2ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره دو؛ دلایل عدم رعایت استانداردها در ساخت و ساز فضاهای آموزشی :
الف ) افزایش روز افزون جمعیت دانش آمورزان، گسترش علم و دانش، لزوم استفاده از امکانات آموزشی و بهره مندی از آنها در زندگی روزمره، در مدارس با کمبود فضاهای آموزشی روبرو میشویم.
ب ) کمبود بودجه ی امکانات مالی، عدم برنامه ریزی صحیح و کمبود نیروی انسانی متخصص در امر ساخت و ساز مدارس ، توجه به کمیت و عدم توجه به کیفیت فیزیکی فضاهای آموزشی در اکثر مدارس مورد مطالعه دیده شده است .
3ـ مطابق بررسی های به عمل آمده اگر محیط های آموزشی از لحاظ نور، صوت، آب و هوا و رنگ مناسب باشدسلامت روح و جسم فراگیران تامین می شود و بر پیشرفت تحصیلی و یادگیری دانش آموزان تاثیرگذار است .
7.عنوان : ارزشیابی دوره کارشناسی تکنولوژی آموزشی از دیدگاه فارغ التحصیلان رشته تکنولوژی آموزشی دانشگاه اراک تا سال 1378
پژوهشگران : ابراهیم قادی پاشا ، احمد قلعه نوئی ، استاد راهنما : دکتر محمد سیفی ، سال اجراء : 78
مقدمه :
با وجود کارکردها و توانائیهایی که درتکنولوژی آموزشی وجود دارد همواره پیاده کردن اهداف و خواسته های تکنولوژی آموزشی کشور ما با مشکلات و موانعی روبرو است . با وجود مشکلات وموانع همواره وضعیت فارغ التحصیلان و نحوه بهره گیری از نظام ها ی آموزشی از فارغ التحصیلان این رشته در حاله ای از ابهام بوده است و انجام تحقیقات در زمینه وضعیت فارغ التحصیلان این رشته و میزان سودمندی واحدهای درسی آن ضروری می نماید.
پرسشهای تحقیقاتی :
1ـ فارغ التحصیلان گروه نمونه تحقیق تا چه حد از تخصص خود رضایت دارند ؟
2ـ فارغ التحصیلان گروه نمونه تحقیق تا چه حد شغل فعلی خود را در رابطه با تکنولوژی آموزشی می دانند؟
3ـ مشکلات شغلی فارغ التحصیلان بر حسب اولویت کدامند ؟
4ـ دروس رشته تکنولوژی آموزشی اصلی ،تخصصی، اختیاری، بطور کلی و به تفکیک تا چه حد از نظر فارغ التحصیلان مفید می باشد ؟
5ـ فارغ التحصیلان گروه نمونه تحقیق برای اصلاح برنامه های آموزشی تکنولوژی آموزشی چه پیشنهاداتی دارند ؟
روش تحقیق :
در این تحقیق پژوهشگر از روش توصیفی استفاده کرده است . ابزار و شیوه جمع آوری اطلاعات پرسشنامه است که شامل سوال باز و بسته است . گروه نمونه تحقیق 40 نفر از فارغ التحصیلان کارشناسی تکنولوژی آموزشی است . جامعه آماری این تحقیق شامل فارغ التحصیلان رشته تکنولوژی دانشگاه اراک از بدو تاسیس این رشته در دانشگاه اراک 1378 که 115 نفر می باشد .
نتایج تحقیق :
بر اساس تحلیل داده ها نتایج زیر حاصل شده است :
1ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره یک ؛ 5/47 % از افراد گروه نمونه تحقیق در حدمتوسط،25% افراد گروه تحقیق در حد خیلی زیاد و 5/17% افراد در حد خیلی کم و از تخصص خود به عنوان تکنولوژیست آموزشی رضایت خاطر دارند .
2ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره دو؛ 5/42% افراد گروه نمونه تحقیق در حد متوسط 5/32% افراد در حد خیلی کم و کم از افراد گروه در حد خیلی زیاد و زیاد شغل فعلی خود را در ارتباط با تکنولوژی آموزشی می دانند.
3ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره سه؛ 90% از افراد گروه در حد خیلی زیاد و زیاد ، 10% افراد در حد متوسط و کم ، مهمترین عامل در محروم ماندن تکنولوژی آموزشی را عدم شناخت مسولان از توانائیهای این رشته بیان می کنند .
4ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره چهار؛
1ـ4ـ میزان سودمندی دروس تخصصی به طور کلی ؛ 14/50% از افراد دروس تخصصی نظری را در حد خیلی زیادوزیاد مفید دانسته اند ، 2/28% از افراد نمونه تحقیق دروس تخصصی نظری را در حد متوسط مفید دانسته اند و 66/21% افراد دروس تخصصی نظری را در حد خیلی کم و کم مفید دانسته اند 65% از افراد دروس عملی و کاربردی را در حد خیلی زیاد وزیاد مفید دانسته اند،19% افراد گروه این دروس را در حد خیلی کم و کم مفید دانسته اند.
2ـ4ـ میزان سودمندی دروس اصلی بطور کلی ؛ بطور کلی 10% از افراد گروه نمونه تحقیق همه دروس اصلی را مفید دانسته اند .
3ـ4ـ میزان سودمندی دروس اختیاری بطور کلی ؛ 5/12% افراد بطور کلی همه دروس اختیاری را مفید دانسته اند .
5ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره پنج ؛ 35% افراد افزایش دروس عملی و کاربردی را برای بهبود برنامه های تکنولوژی آموزشی پیشنهاد می دهند ، 30% از افراد ایجاد امکانات و تجهیزات بیشتر ، 5/27% از افراد نمونه بهبود کیفیت محتوای دروس نظری ، 5/22% از افراد استفاده و بکارگیری از اساتید مجرّب و متخصّص ، 5/17% از افراد نمونه تحقیق ایجاد و برگزاری سمینارها و نشستها ، 5/12% از افراد افزایش کتب تخصصی این رشته را برای بهبود برنامه های آموزشی تکنولوژی آموزشی پیشنهاد می کنند .
8.عنوان : مطالعه و بررسی روش استفاده بهینه از تخته و گچ
پژوهشگر : ابولقاسم بنائی بروجئی، استاد راهنما : دکتر محمد سیفی ، سال اجراء :78
مقدمه :
یکی از رایج ترین انواع وسایل آموزشی ، تابلوهای آموزشی میباشد که در امر تدریس و یادگیری نقش ارزنده ای دارد . معمولی ترین آنها تابلوهای گچی هستند . تابلوهای گچی جزء وسایل آموزشی تسهیل کننده هستند که آموزش را عینی و فهم مطالب را آسان میکند. تخته و گچ در بسیاری از کلاسهای مقاطع مختلف کشور ایران تنها رسانه ای است که در ارائه پیام آموزشی در خدمت معلّم است و به همین دلیل بررسی وضع جاری کاربرد این رسانه و نیز جمع آوری تجهیزات مفید و ابتکارات معلّمان در کاربرد آن کاملاً ضروری است .
پرسشهای تحقیقاتی :
1ـ معاّمین گروه نمونه تحقیق در چه مواردی ودر چه حد ازتخته وگچ درتدریس استغاده می کنند ؟
2ـ دلایل استفاده گسترده گروه نمونه تحقیق از رسانه تخته و گچ درتدریس چیست؟
3ـ گروه نمونه تحقیق از چه روش و موادی در کاربرد تخته و گچ استفاده می کنند ؟
4ـ گروه نمونه تحقیق چه روشهایی را برای استفاده بهینه از رسانه تخته و گچ در دروس مختلف پیشنهاد می کنند ؟
روش تحقیق :
روشی که در این تحقیق بکار رفته است بر اساس روش توصیفی _ پیمایشی می باشد.جامعه آماری این تحقیق را دانشجویان دبیری رشته های مختلف دانشگاه اراک تشکیل می دهند ، نمونه آماری این تحقیق به صورت تصادفی و از طریق حضور در جلسات امتحان دروس تربیتی و عمومی انتخاب شده است که شامل 51 نفر می باشد، ابزار جمع آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه باز و بسته صورت گرفته است .
نتایج تحقیق :
1ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره یک؛ 59% از این افراد از این رسانه اغلب موارد و در ضمن رسانه های دیگر استفاده می نمایند، 35% افراد از این رسانه همیشه و بعنوان رسانه اصلی آموزش استفاده می نمایند. بنابراین 94% افرا نمونه کاربرد این رسانه را مورد تحقق قرار داده اند.
2ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره دو؛ دلایل استفاده گسترده معلّمین گروه نمونه تحقیق از رسانه تخته و گچ به ترتیب اولویت عبارت اند از :
ü در دسترس بودن تخته و گچ 29%
ü معمولی ترین و رایج ترین وسیله آموزشی 29%
ü بعضی دروس نیاز به نوشتن بر روی تخته دارند 25%
ü کمبود وسایل پیشرفته آموزشی 25%
ü موُثر بودن در ایجاد انگیزه و یادگیری عمیق 23%
ü یادگیری سمعی بصری که تسریع در یادگیری دارد 23%
ü جلب توجه دانش آموزان
3ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره سه؛
ـ روش توصیفی ( سخنرانی ) 49% ـ روش حل مساله 23% ـ روش پرسش و پاسخ 29%
مواد و ابزار مکمل تخته سیاه و گچ عبارتند از : استفاده از تصاویر ، اشکال هندسی و نمودارها 54% ، استفاده از گچ های رنگی متنوع 29% ،استفاده از وسایل آموزشی : اورهد ، اوپک ، اسلاید ، فیلم های آموزشی 29% ، نوشتن قواعد با خط درشت 21% ، بکارگیری در تدریس تاریخ و جغرافیا 11%
4ـ در رابطه با پرسش تحقیقاتی شماره چهار؛ شرکت دادن دانش آموزان برای حل مساله 45% استفاده از گچ رنگی و خط زیبا 31% ،استفاده از تخته برگردان و کشویی 27% ، تقسیم بندی تخته بر اساس موضوع درس 23% ، استفاده از کشیدن تصاویر و بزرگ کردن آنها توسط اوپک 21% ، استفاده از وسایل کارگاهی وآزمایشگاهی 19% ،
رسم تصاویر و اشکال با استفاده از الگو 17% ،استفاده ازتابلوی سفید، ماژیک ( وایت برد) 13% .
9.عنوان : بررسی عوامل موثر در میزان استفاده معلّمین از وسایل کمک آموزشی در مدارس ابتدایی ناحیه یک شهرستان اراک در سال 78ـ 1377
پژوهشگر : زهرا فولادی ، استاد راهنما : دکتر محمد سیفی ، سال اجراء : 78
مقدمه :
تدریس در دوره ابتدایی به دلایلی با تدریس در مقاطع دیگر متفاوت است . در این دوره به دلیل دارا بودن برخی نیازها و توانائیهای خاص و شرایط منحصر به فرد نیاز به آموزش های عینی و منسجم دارد . محتوای پربار برنامه های درسی و انتخاب روش های متناسب با آنها ایجاب می کند که وسایل و مواد آموزشی مطلوب و مورد نیاز فراهم گردد و چنان شرایطی را بوجود آورد که کیفیت و کمیت یادگیری دانش آموزان در زمینه های مختلف موفقیّت آمیز می باشد . در این تحقیق سعی شده میزان کارایی وسایل کمک آموزشی تدریس از نظر معلّمین دوره ابتدایی مورد بررسی قرار گیرد .نکته دیگری که در این تحقیق مورد توجه قرار گرفته است میزان موجودیت وسایل کمک آموزشی در مدارس ابتدایی و همچنین میزان آشنایی معلّمین از این وسایل است .
پرسشهای تحقیقاتی :
1ـ آیا سطح تحصیلات معلّمین در میزان استفاد آنها از وسایل کمک آموزشی موثر است؟
2ـ میزان استفاده معلّمین مقاطع ابتدایی از وسایل کمک آموزشی در چه حد است ؟
3ـ میزان آشنایی معلّمین مقطع ابتدایی از وسایل کمک آموزشی در چه حد است ؟
4ـ میزان موجودیت وسایل کمک آموزشی در مدارس ابتدایی تا چه حد است ؟
5ـ مهمترین علل عدم استفاده از وسایل کمک آموزشی در مدارس ابتدایی چیست ؟
روش تحقیق :
در این تحقیق از روش توصیفی ـ پیمایشی استفاده شده است . داده های مورد نیاز بوسیله پرسشنامه جمع آوری شده است که در آن از هر دو نوع سوال باز و بسته استفاده شده است .جامعه آماری مورد تحقیق کل معلّمان مدارس ابتدایی ناحیه یک شهرستان اراک است که شامل 1500 نفر می باشد. نمونه ای به تعداد 90 نفر بصورت تصادفی از بین معلّمین انتخاب شده است و برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و آمار استنباطی استفاده شده است .
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 146 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 94 |
چکیده پژوهش :
با توجه به اینکه اضطراب از مهمترین اختلالات عصبی و روانی به حساب آمده و منشا بسیاری از عصبیت ها و ناراحتیها می باشد. بررسی های اخیر نشان داده اند که اختلالات اضطرابی بیشترین فراوانی را در سطح کل جمعیت دارند.
دختر و پسر پایه سوم راهنمایی شهر ضیاء آباد می باشد که برای رسیدن به این هدف آزمون اضطراب کتل را بین دانش آموزان اجرا و بعد از بررسی و تجزیه و تحلیل به این نتیجه رسیدیم که جنسیت آزمودنیها بر میزان اضطراب آنان تاثیر نداشته است .
از میان 120 نفر دانش آموز مورد آزمون 4 دختر و 1 پسر دارای روحیه آرام و راحت و تنش زدوده و مضطرب و 36 دختر و 26 پسر دارای اضطراب متوسط و 14 دختر و 38 پسر روان آزرده و مضطرب و 6 دختر و 5 پسر نیز نیازمند مشاوره و یا درمانگری هستن
هدف کلی : بررسی رابطه بین اضطراب و جنسیت در دانش آموزان دختر و پسر پایه سوم راهنمایی شهر ضیاء آبی
فصل اول
کلیات پژوهش
مقدمه
اضطراب پدیده ای روان شناختی است که تقریباًهمگان با آن آشنا هستند یا آنکه در طول عمر خود،در موقعیت هایی به آن دچار شده اند.این تجربه روانی – فیزیولوژیک در ابعاد آسیب شناسی روانی نیز شایع ترین اختلالات روانی را شامل می شود.(کنرلی -1382)
اضطراب یکی از شایع ترین بیماریها در جهان امروز ،مخصوصاًدر دنیای صنعت است .آن را از مهمترین اختالات عصبی وروانی به حساب آورده ودر مطالعات بالینی به آن نوروز« اضطرابی» گویند. ونیز آن را منشاءبسیاری از عصبیت ها وناراحتی ها ذکر نموده اند .چه بسیار ند مشاجرات ودرگیری های خانوادگی که ظاهراًبرسر مسائل جزئی پدید می آیند ولی در واقع ریشه واساس آنهاناشناخته وچه بسا که ناشی از اضطراب .(علی قائمی -1376)
گاهی افراد در جامعه زندگی می کنند که حال ووضع متعادلی ندارند .با مختصر تحریکی از جای می جنبند وبا اندک بهانه ای فتنه وآشوب به پا می کنند ظاهر قضیه در داوری ها این است که این امر ناشی از بد اخلاقی ،کج مزاجی ،ویا سوءاخلاق افراد است در حالیکه اگر نیکو تَعمُق شود ریشه آن اضطراب است . مردم عامی از آن غافلند ودر جامعه هم روشنگری های مناسبی نیست تا هرکس بداند در خانه ومحیط زندگی چه می گذرد وچرا افراد در مواردی آنچنان سخت بهم در آویخته اند .(همان منبع )
برخی از روانپزشکان وروانکاوان هسته مرکزی بخش اعظم بیماریهای روانی را در اضطراب جستجو می کنند ومدعی هستند که هم اکنون بیشتر تخت های بیمارستانهای روانی توسط مبتلایان به این بیماری اشغال شده است وحتی برخی از صاحب نظران بین اضطراب وسرطان را مدعی شده اند.
از این بیماری کودکان نیز بی نصیب نیستند. آنها هم کودکی خود را با چنین وضعی آغاز می کنند تا سرانجام چه شود وکشتی لنگر شکسته آنها در کلام ساحل پهلو بگیرد. آیا جان وروانی سالم از این قضیه به در برند یا نه ؟
واین خود سئوالی که ذهن بسیاری از والدین ومربیان را مشغول کرده است .در کل این بیماری عامل صدمه بزرگی برای کودکان است والحّق باید برایشان چاره ای اندیشید .(همان منبع )
اضطراب یک بیماری شایع وساری ودامنگیر همه گروها وهمه سنین از افراد انسانی است .پیر وجوان کودک وبزرگسال زن ومرد از آفت آن دور وبر کنار نیستند.
در هر کجا به یک نحو ویک گونه خود را نشان می دهد وچرخ ماشین زندگی را دچار لنگی می کند.
براساس یک بررسی 30%از مراجعین به پزشک عمومی از اضطراب در عذابند .وهم چه بسیارند افرادی که در اثر اضطراب چون آتشفشانی طوفانی هستند،وحال وحوصله هیچ کاری ندارندوزندگی برای خود ودیگران جهنم می کنند .(همان منبع )
اگر آدمی نیکو تأ مل کند هر شب وروز هزاران وحتی میلیونها انسان را می یابد که آرامش وقرارشان را از دست داده اند وشب هنگام تا به صبح بیدار مانده ودر اطاق یا حیاط خانشان به قدم زنی وبی تابی می گذرانند .منتظر آنند صبح زودتر سر رسد وآنها را از این مخمصه عظیم نجات بخشد .زمانی آنها را در بستر می یابند که برپشت افتاده اند وغلت می زنند نه می توانند راحت وآسوده بخوابند ونه می توانند به معنای واقعی بیدار وسرزنده وبا نشاط باشند.این بیماری در درجات مختلف آن بگونه ای شایع است که روانکاوان هربار بخواهند به منبع روانی یک بیماری توجه کنند در اثر کنکاشها وتلاشها نخست به این امر دست می یابند.وهنگامی که عمیق تر از پیش مسأله ای را می نگرند به ریشه وعمق مسأله در دوران کودکی پی می برند سرنخی از قضیه را می یابند که به مرحله کودکی وصل ومربوط است .(همان منبع )
در دنیای پنهان بسیاری از افراد ترس های مبهمی از امور مجهول وجود دارد که زمینه را برای نگرانی واضطراب آنها فراهم می آورد واین خود منشاءبسیاری از حالات وتمایلات ناصواب ،موضع گیریها ورفتارهای ویژه می شود.تجّلی چنین حالات در همه ی افراد موجود نیست از آن بابت که :
¶ گاهی میزان واندازه آن به درجه ای نیست که در آنان تجلی ومتظاهر شود.
¶ برخی از افراد سعی دارند اضطراب را مخفی نگه داشته وبه گونه ای بر ظهور آن فائق آیند واین خود مایه مشاهده حالت عادی در آنهاست .
¶ بعضی از افراد تدریجاًبدان عادت کرده ومتحمل آن می شوند ودر واقع با آن سازگار شده اند بدین سان این حالات در افراد وجود دارد ولی به گونه ای است که دیگران کمتر می توانندبدان پی ببرند .افرادی که بدان عادت کرده اند تدریجاًممکن است خودشان نیزاز آن غفلت کنند وندانند آنها را چه می شود ویا چگونه باید با آن برخورد نمایند .(همان منبع )
مساله اضطراب و بررسی آن یکی از مسائل مهم در نظام پرورش می باشد که کمتر مورد توجه صاحب نظران قرار گرفته است.
بیان مسأله
اضطراب از جمله حالات روانی واز شایع ترین آشفتگی های روحی است که در عصر پرشتاب کنونی بدون آنکه خود متوجه باشیم بر غالب اعمال ورفتارمان سایه افکنده است.
اضطراب در بسیاری از افراد وجود دارد وشدت آن در افراد متفاوت است .در این پژوهش مهمترین مسأله این است که :
اهمیت وضرورت موضوع تحقیق
زندگی هرگز بدن اضطراب واسترس نیست چرا که عصر ما را « عصر اضطراب » نامیده اند مسلم است که در چنین عصری تظاهرات اضطراب بسیار فراوان وگسترده اند وهمه انسانها برای حفظ تطابق خود با محیط از انواع روشها ومکانیزم ها استفاده می نمایند.
فروید اضطراب را به عنوان پاسخی به ادراک خطر یا فشار روانی تعریف می کند. اضطراب بیشتر هنگامی رخ می دهد که انتظار خطری می رود که ایجاد شود تا پس از آنکه عملاًآن موقعیت مخاطره آمیز رخ داده باشد به این ترتیب اضطراب نیز همانند درد جسمی با علامت دادن فرا می رسد .اضطراب می تواند نشانگر ناتوانی از مقابله با خطر هم باشد .
هدف این تحقیق این است که به افراد کمک کند تا با اضطراب بیشتر آشنا شوند در ضمن بتوانند خود را از ورطه این درد ناخوشایند برهانند .چرا که این احساس کلید بسیاری از ناراحتیهای روانی دیگر خواهد بود.
بنابراین باید سعی کنیم در درجه اول بهداشت روانی فرد را مورد توجه قرار دهیم وهمچنین فرد را در شناخت توانییها ومحدودیتهایش یاری دهیم.
اضطراب اغلب نه به علل آشکار بلکه به علت تداعی های روانی شخص ممکن است ظاهر گردد وموقعیت برای فرد مهّم است بسیاری از افراد قادر به شناخت اضطراب خود به عنوان مشکل اساسی نبوده ونمی توانند بین احساسات وعلائم جسمی خود ارتباطی برقرار کنند.اضطراب بر بسیاری از جنبه های عملکرد آدمی از توانایی ادراکی یادگیری وحافظه گرفته تا اشتهاءعملکرد جنسی وخواب تأثیر می گذارد. اضطراب مشکل آفرین می تواند بر دامنه گسترده ای از توانایی های آدمی تأثیرات نامطلوبی بگذارد وخود را به اشکالی بسیار متفاوت نشان دهد .(کنرلی ،1382)
مطالعه وشناخت علل اضطراب دانش آموزان تلاشی در جهت بهبود وضعیت بهداشت روانی ،وضعیت تحصیلی وآینده شغلی آن هاست .زیرا اضطراب شدید بر سلامت جسمانی روانی ،عملکرد تحصیلی وآموزشی ،رضایت از زندگی واستفاده بهینه از توانایی ها واستعداد ها وحتی سبک زندگی افراد اثر می گذارد.
الف )پیشینه نظری
تاریخچه
تقریباًیک قرن پیش زیگموند فروید اصطلاح نوروز اضطراب را ابداع ودونوع اضطراب مشخص نمود. یک نوع اضطراب که از لیبید ومهار شده ناشی می شود وبه عبارت دیگر افزایش فیزیولوژیک در تنش جنسی به افزایش برابر لیبیدوومعرف ذهنی آن رویداد فیزیولوژیک منجر می شود.
نوع دیگر اضطراب به بهترین وجه احساس نگرانی یا ترس که از فکر یا میلی سرکوب شده ناشی می شود مشخص می گردد این نوع اضطراب مسئوول پیدایش پسیکو نوروز هاست .
فروید این اختلا لات اضطراب وابسته به آنها را در درجه اول به عوامل روان شناختی ربط می دهد .فروید متوجه شده بود که اضطراب حاصل در اینجا از شدت کمتری نسبت به اضطراب حاصل در نوروزهای واقعی برخوردار است .
اضطراب هیجان ناخوشایندی است که با اصطلاحاتی نظیر دلشوره ،نگرانی – وحشت وترس بیان می شود.
اضطراب سبب به هم ریختن تعادل موجود می گردد وفرد دائماًبه منظور برقراری تعادل می کوشد پس می توان گفت که اضطراب به عنوان یک محرک بسیار قوی می تواند گاهی مفید وگاهی مضر باشد دالبته این بستگی به درجه ترس ومقدار خطری دارد که متوجه فرد است .اگر شدت عکس العمل فرد با مقدار خطر متناسب باشد آن را اضطراب متعادل یا نرمال می گویند.
زیرا شخص را وادار می سازد که خطرات را از خود دور کند این حد اضطراب مفید بوده ومقدار زیاد اضطراب باعث اختلال در رفتار می شود یعنی اضطراب زیاد نه تنها مانع یادگیری است بلکه به نوع خود سبب می شود که فرد تنواند رفتارهای جدید ومناسب موقعیت های مختلف بیاموزد .
اضطراب مفهوم جدیدی نیست چون در آثار مصریان باستان هم از آن نامبرده شده است .نویسندگان قرون وسطی وجود اضطراب را یکی از شرایط اصولی واولیه زندگی انسان تلقی می کردند وهمچنین اهمیت اضطراب در زندگی معاصر از سوی نویسندگانی چون آلبرت کامو ودییلو اچ اون وکلاس رود مورد توجه قرار گرفته است.
آلبرت کامو که دوران ما را قرن ترس نامیده است.
دییلو اچ اون که در اشعارش از عصر ما به عنوان عصر اضطراب به خوبی یاد کرده است.
کلاس رود که کتاب مشهوری در باب دنیای ما بنام عصر اضطراب به رشته تحریر در آورده است. حضور مضمون اضطراب توسط روان پزشکان وروان شناسان نیز به عنوان نشانه ای از ناراحتی های عصبی معرفی شده است .
تخمین زده شده است که در 20 سال گذشته بیش از 5000مقاله وکتاب درباره اضطراب در جراید روان شناسی وروان پزشکی به رشته تحریر در آمده است. محتاطانه ترین بر آورد حاکی از این است که بین 15 تا 25 درصد همه بیمارانی که پزشکان عمومی مراجعه می کنند مبتلا به یک نوع بیماری روانی هستندویا مشکلات مبهم روانی دارند.
الف)رویکردهای نظری به اضطراب
نظریه های بیولوژیکی اضطراب :
آنزیک اظهار داشته که تفاوتهای فردی در تجربه ی اضطراب در تنیجه به ارث رسیدن یک ساختمان ژنتیکی خاص رخ می دهد طوری که هر فرد آمادگی برای نااستواری هیجانی اندک یا زیادی را پیدا می کند .از این پیش زمینه ارثی به عنوان گرایشی در هر فرد برای واکنش شدید یا ضعیف در برابر محرکی خاص که ممکن است موجب آشفتگی شود یاد می شود.
آنزیک همچنین خاطر نشان می سازد که در افراد معینی زمینه ارثی برای پاسخ های کاملاًشرطی شده وجود دارد بدین طریق نظریه های زیستی –پزشکی با نظریه های رفتاری ترکیب می شوند.(تروورجی –سیمون جی )
سلیگمن در نظریه «آمادگی »در برابر ابتلا به هراس نیز نظریه زیستی –پزشکی ورفتاری را با هم در می آمیزد . بنابراین نظریه ،در نتیجه فرآیند های تکاملی ،انسان را از نظر زیستی مستعد است تا به آسانی نیست به محرکهای خاصی ترسهای شرطی از خود نشان دهد.در انسان ابتدایی این ترسها همچون پاسخ طبیعی ،برای مثال ترس در برابر خزندگان ،مارها ،جاهای مرتفع رخ می داد که همین ترس ادامه بقا را تضمین می کرد .این ترسها هنوز هم معمول هستند چون بنابر عقیده سلیگمن «ژن آمادگی » ممکن است هنوز از نسلی به نسل دیگر انتقال یابد. (همان منبع )
نظریه های روانکاوانه اضطراب
نظریه فرویدی
فروید در نوشته های اواخر عمر خود بین سه نوع متفاوت از اضطراب تمایز قائل شد.
اضطراب عینی یا اضطراب در برابر واقعیت که هر کسی آن را تجربه می کند وقابلیت واکنش به خطر واقعی است آن گونه که در جهان خارجی رخ می دهد .فروید مشخص می کند که چنین اضطرابی هم منطقی وهم متناسب با محرک است .چنین اضطرابی شیوه ای سریع وسازگارانه است که فرد هنگام مواجهه با خطر به آن متوسل می شود.(همان منبع )
دو شکل اضطراب که موجب مشکلات روانی می شود اضطراب اخلاقی واضطراب روان رنجوری خوانده می شود.
فروید اظهار می دارد که نخستین تجربه اضطراب در اثر تولد رخ می دهد .نوزاد از رحم که جایی امن برای اوست جدا می شود ووارد یک موقعیت نو وناآشنا می شود وبه ناگاه در می یابد که نیاز های نهاد ممکن است با تأخیر ارضا شود .« اضطراب اولیه » است که پس از آن برای تمامی تجربه های دیگر الگویی می شود.
به دومین شکل از اشکال سه گانه اضطراب فرویدی بر می گردیم .اضطراب اخلاقی به ترس از تنبیه توسط فرا خود برمی گردد وزمانی رخ می دهد که نهاد فرد را مجبور کند تا رفتاری رو انجام دهد یا تمایل انجام آن رفتار را در او بر انگیزد ورفتار مذکور با هنجارهای معمول ،سازگار نباشد .در چنین مواقعی اضطراب به شکل احساس گناه وشرم در می آید .سومین شکل یعنی اضطراب روان رنجوری نتیجه ی تهدید نهاد برای تسلط برخود است که پیامد اجتماعی آن نیز رفتار ناپسند لذت جویانه یا پرخاشگرانه است. کودک شدیداً بواسطه چنین رفتارهایی از گذشته تا حال مورد تنبیه قرار گرفته است .همچنین انتظار تنبیه آتی است که اضطراب ایجاد می کند .خود تلاش می کند تلاشهای نهاد را با توجه به نظارت فراخود ،واپس زند ولی وقتی این واپس زنی بطور جزئی موفق باشد ،اضطراب « شتاور » تجربه می شود.
این اضطرابهای شتاور می تواند به اشیای جهان واقعی متصل شود به طوری که خود تلاش می کند تا تنش انباشته شده را آزاد کند . ترس بر چیز دیگری « فرافکنده » می شود که نماد تعارض ناخود آگاه است وهراس ایجاد می شود. (همان منبع )
| دسته بندی | علوم سیاسی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 98 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 155 |
فصل اوّل:
نظریه عمومی مسئوولیت مدنی
مبحث اول:
معانی و مفاهیم مسئولیت مدنی
در زمینه مسئولیت مدنی پاسخ به این پرسش ها که چرا وارد کننده زیان باید در مقابل زیان دیده مسئوول شناخته شود و چنین مسئولیتی در عمل چه هدفی را دنبال می کند و به طور کلی چگونه می توان به گونه ای عادلانه و با کمترین هزینه ضرر را جبران و اداره کرد ،از طرف هر کسی و در هر جای دنیا داده شده باشد،به عنوان یکی از گزینه های موجود در کشور ما نیز قابل استفاده است.به ویژه که به نظر می رسد، مسئولیت مدنی در نظام های مختلف حقوقی، در مقایسه با بسیاری از شاخه های حقوق، بیشترین همسانی را با یکدیگر داشته و با توجه به روند جهانی شدن حقوق و اقتصاد و راه یافتن علوم و فنون غربی به کشورهای جهان سوم،این همانی روز به روز در حال افزایش است.
اهمیت مسئولیت مدنی تا آنجا است که «اصل ضرر نزدن به دیگری به لزوم جبران ضرر ناروا» را یکی از سه اصل موضوعه اخلاق و حقوق دانسته اند.تحولات اجتماعی و عوض شدن چهره تمدن بشری ،اهمیت مسئولیت مدنی را دو چندان کرده است.
گفتار اوّل:
مفهوم مسئوولیت
الف)معنی لغوی مسئوولیت
مسئول اسم مفعول از سأل، یسأل بر وزن منع یمتنع سوال مصدر آن می باشد[1]. در فرهنگ لغات مسئولیت به معنی قابل بازخواست نمودن انسان آمده و غالبا به معنی تکلیف و وظیفه و آنچه که انسان عهده دار آن باشد تعریف شده است. چنانچه در فرهنگ نوین عربی به فارسی مسئولیت به معنی قابل بازخواست و مسئول به معنی قابل جواب آمده است. [2]بعضی دیگر از لغویین یکی از معانی مسئول را کسی دانسته اند که فریضه ای بر ذمه دارد به طوری که اگر عمل نکند از او بازخواست می شود و مسئولیت را به معنای مسئول بودن نسبت به انجام دادن امری آورده اند[3]. دهخدا معانی مسئولیت داشتن را متعهد و موظف بودن و معنای مسئولیت را ضمان دانسته است.[4]
گاهی مسئولیت به معنای جمعی و گروهی می باشد که به آن مسئولیت مشترک یا مسئولیت گروهی «مسئولیه جماعیه» گفته می شود و شخص مسئول. یعنی شخصی که مسئول کردار خود است. « مسئول عن فعله» و در فرهنگ فروزان از مسئول به عنوان ضامن ذکر شده است. [5]در ترمینولوژی حقوق مسئولیت را متعهد قانونی شخصی بر رفع ضرری که بر دیگری وارد کرده تعریف نموده اند.[6]
قانون مدنی ایران نیز علاوه بر استعمال لفظ مسئول و مسئولیت در اکثر مواقع به پیروی از فقه کلمه ضمان و ضامن را بکار برده است. در قانون مدنی فرانسه مخصوص در مبحث قراردادها لفظ 2"garanti" که معادل با ضامن است به جای مسئول3" Respasibil" به کار رفته است ولی در قانون تجارت و جزای آن کشور لفظ مسئولیت4" Resposibilated" استعمال شده است. مسئولیت اصطلاحی است جدید که در سابقه ی نیم قرن استعمال دارد و از لغت فرانسوی Resposibilated" "5 گرفته شده که خود این کلمه مأخوذ از6 Responsibilat"" می باشد و این کلمه از لفظ لاتینی7 Responsum"" که آن هم به نوبۀ خود از ریشه یResponder""8به معنی جواب گفتن گرفته شده است.[7] کلمه مسئولیت در حقوق ایران و صفان فقه اسلامی همانند کلمه ی
Responsabilite" "9 و کلمه ی10 Responsibility"" درحقوق فرانسه و انگلستان در معنای عام استعمال شده و اعم از مسئولیت جزائی و مدنی می باشد. البته در ادبیات فارسی و متون اسلامی مسئولیت در مفاهیم دیگری از جمله مسئولیت الهی وجدانی، اجتماعی، اخلاقی، سیاسی و بین المللی به کار می روند که به دلیل نداشتن مفهوم اصطلاحی در متون حقوقی کاربرد ندارد. در برخی موارد مسئولیت به معنای ضمانت یا کیفر یا دین نیز به کار می رود.
ب )مفهوم اصطلاحی مسئولیت
مسئولی ت به معنای قانونی آن همان التزام شخص به تحمل حکم قهری قانون در قبال رفتاری است که از وی صادر شده است. عده ای از حقوقدانان ایرانی، با توجه به معنای لغوی مذکور، مسئولیت را عبارت از التزام شخص به پاسخگوئی اعمال و رفتار خویش در قبال مردم دانسته اند که معیار تجلی آن اعمال و رفتاری است که موجب خسارت یا جنایت می گردد[8] هر چند که در قانون ایران هیچ گونه تعریفی از مسئولیت ارائه نشده است و به همین دلیل از طرف حقوقدانان نیز به صورت یکسان تعریف نشده است ولی همگی آنها مسئولیت را به نوعی متعد و التزام دانسته اند. در حقوق خارجی نیز مسئولیت در "liability"1 یک مفهوم حقوقی است که بر اساس قدرت یک طرفه و مطابق با یک قاعدۀ حقوقی انجام یا عدم انجام امری را الزام می کند. به طور مثال بایع در قرارداد بیع مسئول تحویل مبیع و مشتری مسئول پرداخت ثمن است. گاهی طرف مقابل شخص دارای ایستلا که 2"Subjection" و توانائی3 power"" نامیده می شود. شخص دارای مسئولیت از نظر حقوقی ملزم است کاری را انجام دهد یا چیزی را متحمل سازد. بنابراین شخص مسئول ممکن است نسبت هب اجراء یا پرداخت مسئولیت داشته باشد یا زندانی شود و یا به هر طریق دیگری در معرض تکالیف و تبعات حقوقی قرار گیرد. مسئولیت ممکن است بر اثر عمل اختیاری یا الزام قانون ایجاد شود. مثلا در صورتی که شخص از اجرای مفاد قرارداد تخلف کند بر اساس قواعد عمومی را نقض کند به موجب این قانون مسولیت خواهد داشت.
ج)مفهوم فقهی مسئولیت
مسئولیت در رفته در باب ضمان مورد بررسی قرار می گیرد ضمان در رفته به طور مطلق در معنای مسئولیت اعم از کیفری و مدنی استعمال شده است. این عنوان فقهی و حقوقی در حقوق مدنی دارای اقسام متعددی است: مثل ضمان عقدی، ضمان قهری، ضمان عین، ضمان ایدای متعاقبه ضمان اتلاف و ... اصل 171 قانون اساسی مقصر را طبق موازین اسلامی ضامن می داند. اصل فوق با الهام از منابع فقهی صراحتاً چگونگی ضمان و مسئولیت قاضی را مشخص کرده است. برابر این اصل هر گاه در اثر تقصیر یا اشتباه قاضی در موضوع یا حکم در تطبیق حکم بر مورد خاص ضرر مادی یا معنوی متوجه کسی گردد در صورت تقصیر، مقصر طبق موازین اسلامی ضامن است در غیر این صورت خسارت بوسیله ی دولت جبران می شود و در هر دو حال از متهم اعاده حیثیت می گردد. یکی از معانی که برای واژه ضمان در اصل مذکور منظور شده است، ضمان قهری است که ابتدا به تعریف آن می پردازیم: مسئولیتی است که متضرع بر عقد قرارداد نبوده و از تعهد اشخاص در مقابل یکدیگر ناشی نمی شود. مبنای این مسئولیت این وظیفه عام و یک تکلیف قانونی است که افراد در مقابل یکدیگر دارند که خسارتی به یکدیگر وارد نیاورند. در جاهایی که دو نفر هیچ پیمانی با هم ندارند و یکی از آنها به عهد یا خطا به دیگری زیان می رساند، مسئولیت را غیرقراردادی یا خارج از قرارداد یا ضمان قهری می نامند.[9]
از آنجائی که قاضی با متهم یا طرفین دعوی هیچ رابطه قراردادی ندارد و لذا مسئولیت او قراردادی نیست، بلکه در خارج از قرارداد است. یعنی ضمان قاضی، ضمان عقدی نیست بلکه ضمان قهری است. فقها هم در مواردی که شخص ملزم به پرداخت مالی می شود از لفظ ضمان استفاده می کنند و هم در مواردی که از جهت کیفری مسئول است از ضمان استفاده می کنند.
در قانون مجازات اسلامی بر اساس ماده 319 هر گاه طبیبی گرچه حاذق و متخصص باشد در معالجه هائی که شخصا انجام می دهد یا دستور آن را صادر می کند هر چند به اذن مریض یا ولی او باد باعث تلف جان یا نقض عضو یا خسارت مالی می شود. ضامن است. مواد 321، 320، 326، 327 قانون مذکور نیز لفظ ضمان را در مورد لزوم پرداخت دیه به کار برده است وقتی در ماده 324 در جائی که کسی به عمر موجب جنایت می گردد، واژه ضمان به کار رفته است. از آنچه گفته شد نتیجه می گیریم لفظ ضمان فقط در موارد جبران خسارت مالی به کار نمی رود و معنای عامی دارد و در مورد مسئولیت کیفری هم از واژۀ ضمان استفاده می شود که به آن ضمان کیفری می گوییم.
د)مفهوم تکلیفی مسئولیت
قبل از بیان حکم تکلیفی لازم است مختصری توضیح در مورد حکم شرعی نیز داده شود. افعال خداوند معلل به اغراض و اهداف می باشد. ثابت می شود که غرض و هدف به مکلف بر می گردد و آن غرض گاهی جلب منفعت برای مکلف است و گاهی رفع ضرر است. از او و این درگاهی به دنیا مربوط است و گاهی به آخرت و احکام شرعی از این چهار فرض خارج نیست. و چه بسا در حکم اغراض متعدد جمع می شود. چنانکه اگر کسی برای روزی خود و افراد واجب النفقه اش و افراد مستحبه النفقه به قصد قربت کسب کند هر گاه راه درآمدش منحصر به همان کسب باشد آن چهار غرض در آن صمع می گردد. تقی دنیوی حاصل می شود. برای آنکه نفوس از نابودی محفوظ می ماند و جلب نفع اخروی ازآن جهت است که عمل به قصد قربت انجام یافته است و دفع ضرر اخروی بدین نحوست که واجب را انجام داده است و در نتیجه ضرری را که بر ترک واجب مترقب بوده دفع شده است و دفع ضرر دنیوی بدین گونه است که اگر قوت تحصیل نشود نفوس زیادی ببیند و تلف می شوند.[10] بنابراین حکم شرعی عبارت است از قانون صادر از خدای تعالی برای سامان بخشیدن به زندگی مادی و معنوی انسانها که حکم شرعی نیز به حکم تکلیفی و حکم وضعی تقسیم می شود. و حکم تکلیفی حکم شرعی است که مستقیما به افعال انسان ( مکلف ) تعلق می گیرد و رفتار انسان را در جوانب مختلف زندگانی شخصی، عبادی، خانواگی، اقتصادی و سیاسی، تصحیح و توجه می کند و همه سر و سامان می بخشد. مثل حرمت شرب خمر، وجوب نماز، اباطه احیاء زین مرده[11] یعنی دایرکردن ول زمین باید. بنابراین حکم تکلیفی مکلف را از حیث انجام و ترک معین می کند.
حکم تکلیفی نیز خود به حرمت، وجوب استجاب، کراهت و اباحه تقسیم می شود که به چهار قسم از اعمال ( عبادت، عقود، ایقاعات و احکام) انحصار یافته است.
مثلا در مورد وجوب در احکام تکلیفیه آمده « ویحب علی القاضی التسویه بین الحسنین فی الکلام معها ... » بر قاضی واجب است در سخن گفتن با هر دو مورد، رعایت تسویه و مساوات را بنماید و همچنین درسایر اکرامات.
ه)مفهوم وضعی مسئولیت:
حکم وضعی قسم دیگری است از احکام شرعی که مستقیما به انسان و رفتار و گفتار او مربوط نمی شود بلکه وضع مشخص و معینی را قانون گذاری می کند که به طور غیرمستقیم بر اعمال و رفتار انسان اثر می گذارد از قبیل احکامی که پیوند زناشوئی را نظم می بخشد. زیرا آن احکام مستقیما رابطه معین و صحیح بین زن و مرد را قانونگذاری می کند ولی به طور غیرمستقیم بر اعمال و رفتار آن دو اثر می گذارد زیرا آن زن و مرد که پیوند زناشوئی بستند هر یک نسبت به دیگری تکالیفی پیدا می کنند و رابطه میان احکام تکلیفی و احکام وضعی رابطه ناگسستنی است زیرا هیچ کدام وضعی یافته نمی شود که در آن جنب آن حکم یا احکامی تکلیفی وجود نداشته باشد. مثلا زوجیت حکم شرعی وضعی است که در جنب آن احکام تکلیفی چیزی دیده می شود. از قبیل وجوب انفاق شوهر بر زن، وجوب تمکین زن نسبت به شوهر و غیره. همچنین تکلیف حکم شرعی وضعی است که در ردیف آن، احکام تکلیفی متعددی وجود دارد، از جمله حرمت تصرف دیگری در آن مگر به اذن مالک، حرکت غصب آن و غیره .[12]
حقوق با پذیرش این واقعیت در صدر این امر است که هیچ خسارتی را بدون جبران نگهدارد. برای رسیدن به این قاعده گفته شده است هر کس مسئول جبران خسارتی است که به دیگران وارد می سازد. مسئولیت پاسخگوئی انسان است نسبت به اعمالی که بر اساس عقل و شعور با آزادی انتخاب می نماید. انسان با ارتکاب هر عملی آثاری به بار می آورد که البته آن آثار دامان گیر خود اوست.
مسئولیت همواره با احساس آزادی همراه است والا مسئولیت امور جبریه امری نامعقول خواهد بود. پیشرفت جوامع بشری و خروج بشر از زندگی بدوی، به مسئولیت مفاهیم جدیدی داده است. برخی از دانشمندان ابراز عقیده کرده اند که مسئولیت تعهد و الزامی است که شخص نسبت به جبران، زیان وارده به دیگری پیدا می کند. اعم از اینکه زیان مذکور در اثر عمل شخص مسئول باشد یا عمل اشخاص وابسته به او یا ناشی از اشیاء اموال تحت مالکیت یا تصرف او.[13]
متون بشر را مقید به شناخت و حفظ حقوق جامعه از نوع جدید نمود. آزادی انسان محدود شد به حدی که به آزادی همنوع لطمه وارد نیاورد. لذا جامعه برای آزادی انسان حدی قایل شده تجاوز از این حد موجب مسئولیت شد. انسان دارای حقوقی بود که تکلیف در کنار حقوق قامت افراشته بود. عدم رعایت تکلیف، او را در مقابل حقوق دیگران مسئول می ساخت. مسئولیت تنها شکل اخلاقی نداشت بلکه نوع حقوقی مسئولیت جلوۀ بیشتری گرفت.
گفتار دوم: انواع مسئولیت
الف)مسئولیت اخلاقی
علم اخلاق علمی است که از ملکات انسانی که مربوط به قوای نباتی و حیوانی و انسانی است. صحبت می کند و او را راهنمایی می کند تا به فضائل رسیده و از رذایل بپرهیزد و به این وسیله سعات خود را تکمیل نموده و اعمالی از او سر زند که موجب ستایش اجتماع گردد.[14]
اخلاق و حقوق رابطۀ نزدیکی با یکدیگر دارند. اخلاق در تولد برخی حقوق نقش دارد. مسئولیت اخلاقی مسئولیتی است که قانونگذار معترض آن نشده است. مثل مسئولیت انسان نسبت به خود یا خداوند، ضمانت اجرای این مسئولیت تنها تأثر وجدانی است و هیچ ضمانت اجرای حقوقی ندارد. در واقع مسئولیت اخلاقی، مواخذه و سرزنش وجدان شخصی است که مرتکب خطائی شده است عمل با حسن نیت. وجدان را وادار به سرزنش نمی کند. مسئولیت اخلاقی انسان است در پیشگاه خدایش. شرمندگی و ندامتی است که او نسبت به اعمال ارتکابی در محضر وجودی که ناظر اعمال اوست دارد.
ب)مسئولیت حقوقی
مسئولیتی است که در قوانین مذکور است و در مقابل مسئولیت اخلاقی و دینی قرار دارد. مسئولیت حقوقی وظیفه ای است قانونی که دلالت بر انجام عمل یا ترک عملی دارد. اینکه بگوئیم وظیفه ای قانونی منظور ما تمایز آن مسئولیت از مسئولیت اخلاقی می باشد. والا در برخی مواقع برای تعیین مسئولیت حقوقی یا مصادیق به عرف مراجعه می شود و این امر معنی در حقوق دانستن مسئولیت ندارد. مسئولیت حقوقی به دو شاخۀ، مسئولیت کیفری و مسئولیت مدنی قابل تقسیم است.
1:مسئولیت کیفری
مسئولیت کیفری یا جزائی، مسئولیت شخصی است که مرتکب جرمی می شود که آن جرم در قانون تصریح شده باشد و شخص مرتکب به یکی از مجازاتهای مقرر در قانون برسد.
عبارت است از التزام مشخص به پاسخگویی آثار و نتایج زیانبار فردی و اجتماعی عمل مجرمانه ای که انجام داده، یا ترک نموده است.[15]
2: مسئولیت مدنی
مسئولیت مدنی در زندگی کنونی بشر از مباحث اساسی و عمده ای شده است که به گونه ای که حتی اظهارنظر شده که م.م نوع دیگری از مسئولیت حقوقی است. مسئولیت مدنی هنگامی بوجود می آید که ملزم به ترمیم نتایج خسارتی باشد که به دیگری وارد آورده است.
از دید دکتر حسینی نژاد، مسئولیت مدنی، تعهد انسان است در برابر انسانی دیگر. تعهدی که این داشتند بزرگ از آن نام می برد، البته دارای ضمانت اجرائی نیز می باشد. یعنی قانون آن را به رسمیت شناخته و مورد حمایت قرار داده است. زیرا این وظیفه مرتکب است که زیان وارده را جبران و ترمیم نماید و چنانچه شخصی به دیگری ضرری وارد نماید، و از این حیث زیان دیده متحمل ضرر شود، عدالت و بقاء حیات جامعه اقتصادی جبران خسارت وارده را دارد.
برخی دیگر از دانشمندان نظر داده اند:
مسئولیت مدنی عبارت از ملزم نبودن شخص است به میزان خسارتی که در حق دیگری وارد می آورد این مسئولیت زمانی بوجود می آید که کسی بدون مجوز قانونی به شخص دیگری لطمه ای وارد آورد که منجر به ورود خسارت شود.[16]
نظر عده ای دیگر به این صورت بوده است که:
در زبان حقوقی جز در موارد استثنائی منظور از مسئولیت مدنی جبران خسارت است. [17]
تقسیم مسولیت مدنی:
مسئولیت مدنی از حیث قلمرو به دو شعبۀ مهم تقسیم می شود. یکی مسئولیت ناشی از قرارداد و دیگری مسئولیت خارج از قرارداد. بعبارت دیگر ضمان ناشی از عتر و صفان ناشی از قانون که به تفکیک آنها را مورد بررسی قرار می دهیم:
1-2- مسئولیت مدنی ناشی از قرارداد: مسئولیت ناشی از قرارداد یا عهدی عبارت از تعهدی است که در نتیجه تخلف از مفاد قراردادهای خصوصی، برای اشخاص ایجاد می شود. به عبارت دیگر مسئولیت کسی است که در عقدی از عقود اعم از عقود معین و غیرمعین تعهدی را پذیرفته باشد و به علت عدم انجام تعهد یا تأخیر در انجام تعهد و یا در حین انجام تعهد و یا به سبب انجام تعهد، خسارتی به متعهد له وارد نماید. اصطلاحا این نوع مسئولیت را مسئولیت ناشی از قرارداد و مسئولیت عقدی می نامند که در مقابل مسئولیت خارج از قرارداد استعمال می گردد و عناصر تشکیل دهنده اش: الف: تخلف از تعهد. ب: ضرری که از تخلف مزبور به متعهد له وارد می شود. ج: رابطه سبسیت بین تخلف و ضرر.[18]
بنابراین مسئولیت قراردادی وقتی تحقق پیدا می کند که در نتیجه عدم اجرای تعهد یا قرارداد، ضرر وارد شده باشد که این ضرر و خسارت ناشی از رابطۀ حقوقی (قرارداد یا تعهد) فی مابین زیان دیده یا متهدله با متعهد است. در هر حال در قراردادها اگر کسی تعهد ناشی از قرارداد را ایفاء نکند، طرف مقابل حق و اختیار دارد از متعهدی که از انجام تعهد خود مطابق قرارداد سرباز می زند خسارت بگیرد و قانون مدنی آن را خسارت عدم انجام تعهد نامیده است و مسئولیتی که متعهد در این گونه موارد در برابر متعهد له پیدا می کند، اصطلاحا مسئولیت قراردادی گفته می شود
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 172 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 128 |
فهرست
عنوان صفحه
چکیده 1
فصل اول : کلیات تحقیق 2
مقدمه 3
بیان مسأله 5
سؤال مسئله 6
اهمیت و ضرورت تحقیق 7
فرضیه های تحقیق 8
تعاریف عملیاتی و نظری واژه ها و مفاهیم 9
فصل دوم : پیشینه و ادبیات تحقیق 11
تعریف 12
مشکل تعریف 12
تاریخچه 19
مختصری درباره تاریخچه بهداشت روانی در ایران 25
اهمیت، دامنه، حدود و زیان بخشی بیماری های روانی در جامعه 34
علل افزایش و شیوع بیماریهای روانی 40
با شور و شوق پیر شدن 48
خانواده 51
دوستی ها 53
روابط اجتماعی : تنهایی و انزوا 54
محل زندگی 55
خانه سالمندان 56
سالمند کیست؟ 60
قانون سالمندى 62
واقعیات خانه سالمندى 66
نگاهی به خانه سالمندان و گرایش افرادپیر برای ورود به این خانه ها 70
چرا این عزیز را به جمع هم سالان خود نبریم؟ 72
مراکز ارائه دهنده خدمات بهداشتی به خانواده 74
آیا سالمندان گرایشی به خانه سالمندان دارند؟! 77
مشکلات اقتصادی عزت نفس سالمندان را خدشه دار می کند 81
افراد سالمند و مشکلاتشان درخانه سالمندان 83
تحقیقات انجام شده 90
فصل سوم : روش تحقیق 92
جامعه آماری 93
نمونه روش نمونه گیری 93
ابزار اندازه گیری در تحقیق 94
شیوه اجرای آزمون 95
نمره گذاری 96
روش تحقیق 97
روش تجزیه و تحلیل دادها 98
فصل چهارم : یافته ها و تجزیه و تحلیل دادها 99
تجزیه و تحلیل داده ها 100
آزمون فرضیه تحقیق 102
نمودار مربوط به تجزیه و تحلیل دادها 107
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری 110
بحث و نتیجه گیری 111
محدودیت ها 114
پیشنهادات 115
منابع 116
پیوست 118
چکیده :
درتحقیق حاضر سلامت روانی سالمندان آسایشگاهی و غیر آسایشگاهی شهرستان ابهر مقایسه شد . فرضیه های عنوان شده عبارت بودند از اینکه بین سلامت روانی سالمندان آسایشگاهی و غیر آسایشگاهی تفاوت وجود دارد و بین خرده آزمونهای روانی مانند اختلال اضطرابی ، جسمانی ، افسردگی ، اجتماعی سالمندان آسایشگاهی تفاوت وجود دارد که جامعه مورد عبارت بود از ، سالمندان آسایشگاهی و غیر آسایشگاهی که 60 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردید و آزمون سلامت روانی گلد برگ بر روی آنها اجراء گردید نتایج بدست آمده حاکی از آن بود که بین سالمندان آسایشگاهی و غیر آسایشگاهی در زیر مقیاس های سلامت روانی و خود سلامت روانی تفاوت وجود دارد . به عبارت دیگر ، سالمندان غیر آسایشگاهی از سلامت روانی کمتری نسبت به سالمندان آسایشگاهی برخوردار بودند .
واژه های کلیدی : سالمندی ، آسایشگاه و سلامت روانی .
فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه
در طول قرن بیستم انسان بیش از تمام تاریخ دست خوش دگرگونی از نظر شیوه های زندگی ، روابط اجتماعی و مسائل بهداشتی روانپزشکی شده است . تلاش شتابزده برای صنعتی شدن و گسترش سریع شهرنشینی و زندگی ماشینی که لازمه آن مقبول شیوه های نوین زندگی است اثر معکوس بر سلامت انسان گذاشته و مسائل بهداشتی تازه ای را به بار آورده است اوضاع اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی و فرهنگی نابسامان جهان و بار مشکلات اجتماعی و محیطی و روانی واکنش های بیمارگونه بسیاری در افراد و جوامع به وجود آورده است که خود سبب وخیم تر شدن اوضاع و نامساعد تر شدن محیط زیست شده است . پیری روز بروز مسئله جدی و بزرگی در کشورهای در حال پیشرفت و پیشرفته می شود و بخصوص افراد پیر و طرز زندگی آنان اکثراً مسائل روانی، اجتماعی ، فرهنگی ، اقتصادی را پیش می اورند و دوران پیری از نظر سلامت روانی بسیار حایز اهمیت است و از نظر پیشگیری باید به خاطر داشت که معمولی ترین بیماری های روانی در افراد پیر عبارتند از پیسکوزهای پیری ، اختلالات روانی ناشی از اختلالات عروقی ، کمبود اکسیژن و از بین رفتن فعالیت های عادی مغز که با کم شدن روابط اجتماعی از دست دادن مسئولیت و تربیت پسران و دختران بعلت ازدواج و جدا شدن آنها ، بازنشسته شدن و از دست دادن نزدیکان و اطرافیان توأم می گردد و حتی گاهی جدا سازی سالمندان از خانه و کاشانه و در کنار خانواده و بچه ها بودن می تواند در روحیه آنها به قدری تأثیر گذار باشد که نتوان کاری از پیش برد . از اوایل انقلاب صنعتی بطور روز افزونی خانواده ها ، از زیر بار مسئولیت سالمندان شانه خالی می کنند وسالمندان هم اکنون بین تازه واردین بسیاری از بیمارستانهای روانی کشورها پیشرفته حتی 40 درصد از مجموع بستری شدگان را تشکیل می دهند اگر چه در گروههای سنی بالا تعداد از زنان مسن خیلی بیشتر از مردان است و لی تعداد مردان بستری شده در این بیمارستانها بیشتر از زنان می باشد زیرا در این سنین زنان انعطاف پذیری بیشتری از مردان اند و خود را بهتر اداره می کنند . هم چنین از تعداد بستری شدگان تعداد بیشتری بیمار از طبقات پایین اجتماع که از نظر اقتصادی فقیرتر بوده و تحت بزرگی از سکنه شهرهای بزرگ را تشکیل می دهند وجود دارد به طوری که افراد مسن همگی از انزوای اجتماعی دلتنگند والدین می نالند که فرزندانشان آنقدر کار می کنند و یا به خود مشغولند که فرصت دیدار و یا حتی تلفن کردن به آنها را ندارند و گاهی اوقات وارد شدن به یک آسایشگاه می شود محل دوم زندگی سالمندان که هر کدام از این محیط ها می توانند تاثیری سو برروی سالمند داشته باشد . این پدیده ها شاید بیشتر مربوط به عوامل اجتماعی است تا عدم هماهنگی در میزان وقوع بیماری در سنین بالا و این نکته شایان توجه است . ( میلانی فر – 1385)
بیان مسأله
همانطور که شرح داده شد مسئله افراد مسن در جوامع مسئله جدی و بزرگی را مخصوصا در سالهای اخیر ایجاد کرده است . اهمیت مسئله بیشتر از این نظر است که بروز بعضی از اختلالات روانی ، رفتاری ، شخصیتی ، حافظه و عدم مقرارت زندگی به تنهایی ، احتیاج به حمایت دیگران و نظایر آن با عث شده است که پیران را جزء بیماران روانی قلمدادو در آنان را در بیمارستان روانی بستری نمایند . با وجودی که به عقیده بعضی بیشتر اشکالات افراد مسن در نتیجه از بین رفتن اعمال طبیعی و عادی نسج مغز است ولی از دست دادن اعتماد به نفس ، ارتباط اجتماعی ، مسئولیتهای شغلی و حتی افراد خانواده یا فامیل مهمترین عامل هستند شخص مسن اکثرا متوجه درون خود می شود ، افسرده می گردد و دچار مشغولیات هیپوکندریاک و هذیان بخصوص درباره کار دستگاههای گوارشی و کار دیواسکولر می شود ، تنهایی احساس می کند علاقه و خبرگی حرفه ی خود را کم کم از دست می دهد و در یک دایره معیوب قرار می گیرد که همان عوارض پیری است و فکر اینکه مبادا فرزندان آنها را طرد کنند خود باعث می شود از لحاض روانی دچار تغییر و تحول شوند این برعهده قشر جوان است که با بکار گیری اصول بتواند در جهت راحت زیستن سالمندان کمک باشد و این مساله آیا منزل و خانه و خانواده می تواند سلامت روحی و روانی پیران را برگرداند یا خیر ( شاملو– 1385 )
در تحقیق حاضر به این نکته توجه داریم که آیا محیط خانه سالمندان برای سالمندان مناسب است و آیا در کنار گروهی از هم سن و سالها می تواند در جهت ادامه زندگی یک سالمند نقش داشته باشد . یا نه و آیا سلامت روحی و روانی در بین سالمندان حاضر در خانه سالمندان و سالمندان غیر آسایشگاهی متفاوت است و اینکه سالمندان که در خانه و یا کنار فرزندان خود هستند سلامت روانی بالاتری دارند .
سؤال مسئله
آیا بین سالمندان آسایشگاهی و سالمندان غیر آسایشگاهی از لحاظ سلامت روانی تفاوت وجود دارد .
اهداف تحقیق
هدف کلی در تحقیق حاضر عبارتند از اینکه سالمندان که در کنار خانواده و یا خانه اجدادی زندگی می کنند آیا از لحاظ روحی و روانی در سطح بالاتری نسبت به سالمندی هستند که در کنار یک سری سالمند دیگر با خصوصیات تقریبا مشابه هستند ، است یا نه تفاوت وجود ندارد .
و هدف جزریی اینکه آیا سالمندانی که در آسایشگاه به سر می برند از لحاظ اختلالات جسمانی اضطرابی ، اختلال رفتاری ، اجتماعی نسبت به سالمندانی که در آسایشگاه به سر نمی برند تفاوت دارند. یا نه .
اهمیت و ضرورت تحقیق
اهمیت سلامت روانی تامین سلامت فکر و روان افراد جامعه است . برای رسیدن به این هدف احتیاج به نیروی انسان فعال و کاردان ، همکاری سازمانهای دولتی، برنامه ریزی ، بودجه برای ایجاد و گسترش سازمانهای روان پزشکی و بالاخره آموزش سلامت همگانی در سطح جامعه بخصوص در مورد کودکان و سالمندان مطرح است که آموزش سلامت روانی به افرادی که مسن هستند و کمی از لحاظ روحی و روانی دچار تغییر تحول شده اند لازم است جهت همکاری استفاده از سرویسهای موجود در صورت مواجه با استرس و مشکلات روانی و آموزش برخورد صحیح فرزندان و اطرافیان با یک فرد مسن و نوع برخورد با آن تا بتواند سلامت روحی و روانی را در آن تضمین کنیم . همانطور که می دانیم دوره میانسالی و سالمندی یکی از پرفشارترین دوره زندگی است که در این دوره مسائل زندگی خانوادگی ، پرورش فرزندان و نگهداری و رسیدن به ارتقائ شغلی برای آنها تمام مسائلی است که روحیه و روان سالمند تاثیر بسزایی در زندگی اجتماع داشته که اگر در زمان سالمندی فرزندان برای جبران این زحمات رفتار ناشایستی از خود نشان دهند حتماً سالمند را دچار به هم ریختن و انزوا می کند . ( میلانی فر – 1385) .
فرضیه های تحقیق
فرضیه اصلی
بین سالمندان آسایشگاهی و غیر آسایشگاهی از لحاظ سلامت روانی تفاوت وجود دارد .
فرضیه های فرعی
1- بین سالمندان آسایشگاهی و غیر آسایشگاهی از لحاظ اختلال جسمانی تفاوت وجود دارد .
2- بین سالمندان آسایشگاهی و غیر آسایشگاهی از لحاظ اختلال اجتماعی تفاوت وجود دارد .
3- بین سالمندان آسایشگاهی و غیر آسایشگاهی از لحاظ اختلال رفتاری تفاوت وجود دارد .
4- بین سالمندان آسایشگاهی و غیر آسایشگاهی از لحاظ اختلال اضطرابی تفاوت وجود دارد .
تعاریف عملیاتی و نظری واژه ها و مفاهیم
سلامت روانی : عبارتند از سازش فرد با جهان اطرافش به حداکثر امکان به طوری که باعث شادی و برداشت مفید و موثر به طور کامل شود که از زبان کارل منجر بوده است . ( ملایری فر – 1385 )
واتسون مؤسس مکتب رفتار گرایی می گوید سلامت روانی عبارت است از رفتار عادی نمودار شخصیت انسان سالم است که موجب سازگاری او با محیط و با نتیجه رفع نیازهای اصلی و ضروری می شود . ( میلانی فر – 1385 )
و سلامت روانی بالاخره عبارتند از نمره ای است که آزمودنی از آزمون سلامت روانی گلد برگ بدست آورده است .
تعریف پیری : مخصوص افرادی است که معمولا بالای 75 سال هستند و از لحاظ جسمی شکننده اند و مبتلا به اختلالت بینایی و شنوایی و اختلالات روانی می باشند .
سالمندان آسایشگاهی : عبارتند از سالمندانی که برای نگهداری از آن ها ، آنها را به مراکز سالمندان که با تسهیلات پزشکی و بهداشتی و شیوه زندگی و برنامه آنها بر نظر این مراکز است و سالمند باید تابع آن باشد .
سالمندان غیر آسایشگاهی : عبارتند از سالمندانی که بقیه عمر خود را در میان فرزندان و کانون خانواده گذران می کنند و لزوم وجود حمایت و نگهداری از طرف همسر و فرزندان آنهاست
فصل دوم
پیشینه و ادبیات تحقیق
تعریف
بهداشت روانی [1]، روانپزشکی پیشگیر[2] ، بهداشت روانی اجتماعی[3] و یا روانپزشکی اجتماعی[4] به کلیه روشها و تدابیری اطلاق می شود که برای جلوگیری از ابتلاء و درمان بیماریهای روانی و توان بخشی بیماران روانی موجود به کار می رود .
دو واژه اخیر بعد از سومین انقلاب در روانپزشکی[5] از سال 1963 که باعث ایجاد مراکز جامع روانپزشکی در مناطق جغرافیایی و با جمعیتی معین گردیده بکار می رود .
مشکل تعریف
مشکل تعریف بهداشت روانی از آنجا سرچشمه می گیرد که هنوز تعریف صحیح و قابل قبولی برای بهنجاری[6] نداریم . البته تعاریف ئ نقطه نظرهای زیادی با توجه به شرایط و موقعیتهای اجتماعی ، سن و فرهنگ برای بهنجاری شده است .
پزشکان و افرادی که با دید پزشکی به مسئله نگاه می کنند بهنجاری یا سالم بودن را نداشتن علائم بیماری[7] تلقی می کنند و به عبارت دیگر سلامتی و بیماری را در دو قطب مخالف یکدیگر قرار می دهند و برای اینکه فردی سالم بیمار شودبایستی از قطب سالم به قطب مخالف برود .
این امر در بعضی از بیماریها منجمله بیماریهای عفونی ممکن است صادق باشد ولی در بیماریهای روانی صادق نیست . عدم وجود علایم بیماری روانی و یا از بین رفتن علایم بیماری در اثر درمان ، به معنی نیست که فرد از سلامت روانی کامل برخوردار و به اصطلاح سالم است . بیماران مبتلا به صرع ، جنون ادواری و انواع افسردگی ها و نظایر آن از این قبیلند . البته این موضوع منحصر به بیماران روانی نیست و در اکثر بیماریهای جسمانی نیز صدق می کند . بیماران مبتلا به فشار خون و با بیماری قند و غیره اگر به علت استفاده از دارو ، فشار خون عادی و یافتند خون در حد طبیعی دارند دلیلی بر سلامتی آنها نیست چون قطع درمان باعث پیدایش و برگشت علایم بیماری خواهد شد .
پزشکان و روانپزشکان بهداشتی[8] که در سازمانهای بهداشتی یا طب پیشگیری و برنامه های اجرایی سروکار دارند و به اصطلاح دید بهداشتی دارند مانند اپیدمیولوژیست ها برای تعریف بهنجاری از نرمال میانگین[9] یازنگوله معروف منحنی توزیع عمومی استفاده می کنند و افراد را با خصوصیات افراد میانگین که از طریق آماری به دست می آید ، خود مسئله قابل بحثی است .
روانپزشکان فردی را از نظر روانی سالم می دانند که تعالی بین رفتارها و کنترل او در مواجه با مشکلات اجتماعی وجود داشته باشد [10]. از این دیدگاه انسان و رفتارهای او در مجموع یک سیستم در نظر گرفته می شود که بر اساس کیفیات تاثیر و تاثر متقابل عمل می کنند . با این دید سیستمیک ملاحظه می شود که چگونه عوامل متنوع زیستی انسان بر عوامل روانی اجتماعی او اثر گذاشته و بالعکس از آن اثر می پذیرد .
به عبارت دیگر در بهداشت و تعادل روانی ، انسان به تنهایی مطرح نیست بلکه آنچه مورد بحث قرار می گیرد پدیده هایی است که در اطراف او وجود دارند و بر جمع سیستم و نظام او تاثیر می گذارند و از آن متاثر می شوند .
پس از دید روانپزشکان سلامتی عبارتست از تعادل در فعالیتهای زیستی،روانی، و اجتماعی افراد که انسان از این تعادل سیستمیک و ساختارهای سالم خود برای سرکوب کردن و تحت کنترل در آوردن بیماری استفاده می کند.روانکاوان و طرفداران فرضیه های روانکاوی (روان تحلیلی) از شخصیت ایده آل صحبت می کنندو«من»[11] را میانجی بین خواسته های «نهاد»[12] و کنترل و مؤاخذه «فوق من» [13]می دانند و بهنجاری را میانجیگری صحیح و منطقی بین دو قدرت «نهاد» و «ابرمن» می دانند.روانکاوان به مراحل مختلف رشد روانی و عملکرد صحیح و خالی از تعارض ایگو،استفاده از مکانیسم های دفاعی سازنده در ضربه ها و فشارهای شدید را دلیل بر سلامت و تعادل روانی می دانند.کارهای اریکسون[14] و هارتمن[15] نیز به منظور تایید این نظریه است .
کارشناسان سازمان بهداشت جهانی سلامت فکر و روان را این طور تعریف می کنند :
«سلامت فکر عبارت است از قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران،تغییر و اصلاح محیط فردی و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی به طور منطقی،عادلانه و مناسب» .
لونیسون[16] و همکارانش در1962سلامتی روان را این طور تعریف کرده اند:
«سلامتی روان عبارت است از اینکه فرد چه احساسی نسبت به خود، دنیای اطراف،محل زندگی،اطرافیان و مخصوصا با توجه به مسئولیتی که در مقابل دیگران دارد،چگونگی سازش وی با در آمد خود و شناخت موقعیت مکانی و زمانی خویشتن».
کارل مننجر(7 )به نقل می گوید : « سلامت روانی عبارت است از سازش فرد با جهان اطرافش به حداکثر امکان به طوری که باعث شادی و برداشت مفید و موثر به طور کامل شود . »
طبق تعریف واتسون مؤسس مکتب رفتارگرایی « رفتار عادی نمودار شخصیت انسان سالم است که موجب سازگاری او با محیط و با نتیجه رفع نیازهای اصلی و ضروری او می شود »
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 158 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 147 |
فهرست
عنوان صفحه
چکیده 1
فصل اول : کلیات تحقیق 2
مقدمه 3
بیان مسأله 6
اهداف تحقیق 7
اهمیت و ضرورت تحقیق 8
سؤال تحقیق 9
تعاریف واژه ها و مفاهیم عملیاتی و نظری 9
ازدواج مدرن 10
فصل دوم : پیشینه و ادبیات تحقیق 11
تاریخچه طلاق 12
طلاق در ملل و ادیان مختلف 12
یونان باستان 13
قانون بابل 14
ایران باستان 15
دین مسیحیت 16
کشور شوروی سابق 19
تبت 21
چین 22
کشورهای اروپایی و آمریکایی 23
ایالات متحده آمریکا 24
کشور فرانسه 26
جدایی جسمانی 27
انگیزه های ازدواج 28
ازدواج به طریق خواستگاری 31
جدایی قانونی 34
طلاق 35
انواع طلاق در ایران 38
اختلالات رفتاری 39
طلاق و اختلالات رفتاری 31
تحولات عاطفی نوجوانان و نقش والدین در اختلالات رفتاری 42
طلاق و اختلالات رفتاری- اجتماعی 44
آمار و اختلالات ناشی از طلاق 45
مشاوره پیش از ازدواج و اطلاع رسانی به جوانان 46
مشاوره و سلامت اجتماعی 57
علل و پیامدهای طلاق 61 67
فقر، بیکاری و عدم آگاهی 63
مشکلات اقتصادی 65
اعتیاد، منشاء 85 درصد طلاق ها 66
مشکلات جنسی، عامل 50 درصد طلاق 70
یک طلاق در برابر هر 5 ازدواج 80
طلاق، فاجعهای در انفجار خانواده 82
طلاق و شرایط زنان 84
رابطه بین طلاق وخودکشی 88
تاثیر طلاق بر اختلالات رفتاری کودکان ونوجوانان 97
تحقیقات انجام شده در خارج و در داخل کشور 121
فصل سوم : تعیین روش تحقیق 123
روش تحقیق 124
جامعه آماری 124
نمونه و روش نمونه گیری 124
ابزار اندازه گیری در تحقیق 125
روش تجزیه و تحلیل دادها 127
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها 128
تجزیه وتحلیل داده ها 129
مدل های آماری به کار رفته:جدول 1-4 و نمودار 1-4 130
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری 133
بحث و نتیجه گیری 134
پیشنهاد ها و محدودیت ها 136
منابع 137
ضمائم : پرسش نامه طلاق 140
چکیده :
هدف از تحقیق حاضر مقایسه طلاق در بین زوج هایی که ازدواج سنتی داشته اند و زوجینی که ازدواج مدرن داشته اند که فرضیه عنوان شده عبارت بود از اینکه بین زوجینی که ازدواج سنتی داشته اند میزان شیوع طلاق متفاوت از ازدواج هاییاست که به شیوه مدرن ازدواج کرده اند 80 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردیده که انتخاب نمونه ها از طریق روش نمونه گیری در دسترس بوده است و آزمون طلاق بر روی آنهااجرا گردیده که جهت آزمون فرضیه ها از روش آماری t مستقل استفاده گردیده که نتایج نشان داد که بین زوجینی که ازدواج سنتی داشته اند میزان شیوع طلاق متفاوت از زوج هایی است که به شیوه مدرن ازدواج کرده اند . به عبارت دیگر میزان شیوع طلاق در زوج هایی که به صورت سنتی ازدواج کرده بودند بیشتر از زوج هایی بود که به شیوه جدید ازدواج کرده بودند .
واژهای کلیدی : طلاق ، ازدواج سنتی ، ازدواج به سبک جدید
فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه :
ساختار زندگی که مفهوم مهمی در نظریه لوینسون است ، الگو یا طرح اساسی زندگی فرد در هر لحظه معین می باشداجرای تشکیل دهنده آن روابط فرد را با دیگران اعم از افراد ، گروهها و موسئسات هستند، فقط ساختار زندگی می تواند اجزای زیادی داشته باشند، ولی معمولاً فقط تعداد کمی از آنها که با زندگی زناشویی خانوادگی و شغل ارتباط دارند برای زندگی فرد حیاتی هستند با این حال ارزش عمده و جانبی اجزای ساختار زندگی تفاوت های فردی زیادی وجود دارد گزارش های زندگی نامه ای خیلی ازافراد ، توصیف مراحل زندگی لوینسون را تایید می کنند. این گزارش ها همچنین نشان می دهند که اوایل بزرگسالی (جوانی ) دوره ی بیشترین انرژی در خود نعمت، تناقض و استرس است. این سالها، رضایت زیاد از عشق، تمایلات جنسی، زندگی خانوادگی، دستاورد های شغلی و تحقیق اهداف مهم زندگی را به همراه دارند اما این سالها فشارهای زیادی را نیز وارد می آورند: تصمیمات مهم در باره ازدواج فرزندان، کار و کسب زندگی ، قبل از اینکه خیلی از افراد تجربه زندگی لازم را برای انتخاب عاقلانه داشته باشند زنان در طول زندگی ، بیشتر از مردان روابط صمیمی هم جنس دارند و زنان می گویند وقتی که با دوستانشان هستند ترجیح می دهند فقط صحبت کنند در حالی که مردان می گویند وقتی که با دوستانشان هستند ترجیح می دهند کاری انجام دهند از این صحبت ها البته در کیفیت دوستی ، تفاوت های فردی وجود دارد که هویت جنسی و فعالیت زناشویی در آن دخالت دارند مردان و زنانی که بر اثر مشکلات روحی و روانی یکدیگر و یا عدم تفاهم با یکدیگر و تازه بعد از ازدواج خصوصیات رفتاری هم آگاهی پیدا می کنند که این خیلی دیر است و باعث مشکلات بعدی در زندگی می شوند و تازه بعد از مراسم ازدواج آنان به تعداد زیادی مسائل می پردازد.
که قبلا به طور فردی درباره ی آنها تصمیم گرفته یا خانواده شان توصیفی کرده بودند آنها باید به مسائل روزمره می پرداختند و از روابط هم آگاهانه با خبر می شدند چون تمام این مسائل می تواند درجه این و طلاق نقش بسزایی داشته باشد بخصوص افرادی که خارج از دامنه سنی هنجاری برای ازدواج قرار دارند اغلب با استرسهایی مواجه می شوند که این انتقال را دشوارتر می سازد. آنهایی که پیش از موقع ازدواج می کنند، شاید از خانواده خود گریزان شدند یا خانواده ای را جستجو می کنند که هرگز نداشته اند اغلب این افراد، هنوز هویت ایمن و استقلال کافی را که برای پیوند زناشویی ضروری است پرورش نداده اند به رغم پیشرفت در زمینه ی حقوق زنان، ازدواج های سنتی هنوز در کشور های غربی یافت می شود در این نوع ازدواج، نوعی تقسیم بندی آشکاربین نقشهای زن و شوهر وجود دارد. مرد رئیس خانواده است مسئولیت اصلی او تأمین مالی خانواده است زن خود را وقف مراقبت از همسر و فرزندان می کند وظیفه دارد آسایش خانواده را تأمین نماید با این حال ازدواج های سنتی در دهه های اخیر تغییر کردند ارزشهای جنبش زنان را منعکس می کنند در این حالت، زن و شوهر به صورت برابر رابطه برقرار می کنند و قدرت و اختیار تقسیم می شود هر دو همسر می کوشند وقت و انرژی خود را صرف کار با بچه ها و روابط شان می کنند را متعادل سازند طلاق و جدایی شاید در این زوجین کمتر خود را نشان دهد ولی درهر هم زندگی تفاهم و درک روابط و حرفهای دو طرفین باید رعایت شود .(کرباسی ،1374 ، ص 49)
بیان مسأله:
به طور کلی یکی از موضوعات اصلی دوره جوانی، ازدواج است. در ازدواج تداوم زندگی و امنیت خاطر از اهمیت بسیار برخوردار است در این پدیده اجتماعی طرفین در ارضاء نیازهای اولیه ، ارتباطات اجتماعی و پرورش فرزند از یکدیگر بهره می جویند و زوجین سعی می کنند تا نگرش ها ، باور ها و ارزش های فرهنگی را به فرزندان خود منتقل کنند در صورت عدم تفاهم در مسائل اجتماعی ، اقتصا دی و خانوادگی در زوجین گاهی اوقات جدایی و طلاق حرف اول را می زند و همیشه در ذهن افرادی که مبادرت به طلاق دارند سوالاتی از قبیل این که به چه منظور ازدواج کرده که باعث جدایی و طلاق شده و این جدایی چه می تواند باشد به مشکلات پیش روی خود می افزاید و فرد می تواند با تفکر مثبت و هدفمند شدن افکار می توانند از این مسئله صرفنظر کند و از طرف دیگر گاهی انواع ازدواج ها و نوع آن می تواند در محکم شدن پایه ازدواج نقش بسزایی داشته باشد گاهی حضور والدین در ازدواج ها و تعیین همسر برای فرزند و مشخص کردن معیار های ازدواج می تواند تأثیر گذار و مثبت باشد و در مشاوره قبل از ازدواج افراد با توجه به نیاز ها و تواناییها را و اطلاعات خود با تجربه مشاور می توانند به نقاط ضعف یکدیگر مطلع شوند ولی در کل هر نوع ازدواج چه سنتی و چه مدرن و به عبارت دیگر چه با انتخاب والدین وچه انتخاب خود فرد در محیط کاری یا تحصیلی مشکلات خاص خود را دارد که ریشه اصلی حل این مشکلات می تواند مهمتر از تمام مسائل دیگر باشد (ستوده ، 1385 ، ص186 )
اهداف تحقیق:
هدف از تحقیق حاضر مقایسه میزان شیوع طلاق در بین زنانی که ازدواج سنتی داشتند بیشتر از زنانی که ازدواج مدرن داشتند و این که هدف کلی ما این است که آیا ازدواج های سنتی و با انتخاب والدین و تصمیم آنها و عدم تصمیم طرف مقابل و مراسم خواستگاری می تواند در طلاق بیشتر نقش داشته باشد تا ازدواج هایی که خود طرف برای خود با معیارهایی که در ذهن دارد تن می دهد و آیا انتخاب فرد همیشه بدون اشتباه و غلط بوده است و آیا تصمیم والدین نمی تواند در زندگی موفق نقش داشته باشد .
اهمیت و ضرورت تحقیق :
طلاق انفجاری است که منظومه خانوادگی و روابط عاطفی و شناختی و اجتماعی نزدیکترین اعضای ارتباطی و عاطفی را از هم می پاشاند و امید و اعتماد و نقش پذیری کودکان و نوجوانان از والدین و نیاز های آنها به حمایت های مالی و عاطفی و درمانی و شناختی اجتماعی از آنها دچار بحران و دگرگونی می گردد و نوع احساس در ماندگی و احساس حقارت و خود کم بینی در افراد بوجود می آیند و امید است که با این گونه تحقیقات و بررسی علل طلاق در بین زوجین جوانی و افرادی که در راستای ازدواج هستند اول از همه با حضور والدین و یا مشاورین ازدواج مشکلات بعد از ازدواج شناخته شود و سعی کنیم که در کاهش طلاق توسط زوجین راهکارهایی را به کار ببریم که بتوانیم زندگی خوب و خوشی را داشته باشند و ارائه این گونه تحقیقات در نهاد خانواده می تواند نقش بسزایی داشته باشد در ازدواج فرد دوست دارد که به نیاز های عاطفی و روابط اجتماعی بیشتری از طرف همسر خود قائل شود و اگر کمی این نردبان بخواهد بلغزد مشکلات بعدی را به همراه دارد .
سوال تحقیق :
آیا میزان شیوع طلاق در بین زوج هایی که به طور سنتی ازدواج کرده اند متفاوت از زوج هایی است که به شیوه مدرن ازدواج کرده اند؟
تعاریف واژه ها و مفاهیم عملیاتی و نظری
طلاق عبارت است انفجاری که منظومه خانوادگی و روابط عاطفی و شناختی و اجتماعی نزدیکترین اعضای ارتباطی و عاطفی را از هم می پاشاند که این مسائل در بین زنان و شوهرانی که به علت مشکلاتی مانند عدم تفاهم یکدیگر و یا عدم مراتب تحصیلی و اجتماعی آنها با هم نمی خورد و این مسائل باعث جدایی طرفین می شود .( دهنورد 1384)
تعریف عملیاتی طلاق :
عبارتند از نمره ا ی که آزمودنی از آزمون طلاق به دست آورده است .
ازدواج سنتی :
عبارت است از ازدواجی که با سنت گذشته و حضور والدین و بزرگان فامیل و طبق تعیین خواستگار یا نامزد مناسب جهت ازدواج انتخاب گردیده است . (عسگری 1380)
ازدواج مدرن :
عبارتند از ازدواجی است که دختر یا پسر با آشنایی با جنس مخالف و آشنایی و دوستی و هم صحبتی با هم تن به ازدواج می دهند با استفاده از معیارهای خود شخصاً و بدون دخالت اطرافیان دست به انتخاب می زنند. (بهادری 1382)
| دسته بندی | خبرنگاری |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 158 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 115 |
عنوان صفحه
فصل اول(کلیات تحقیق)
مقدمه 2
بیان مسئله 4
اهداف تحقیق 5
فرضیه تحقیق 7
تعاریف عملیاتی 7
فصل دوم(پیشینه و ادبیات تحقیق)
هوش هیجانی را بشناسیم 10
چگونه می توان در هوش هیجانی پیشرفت کرد؟ 13
مؤلفه های هوش هیجانی 16
سنجش برای هوش هیجانی 19
هوش هیجانی EI 20
اهمیت اندازه گیری هوش هیجانی 24
تعریف و پیشینه هوش هیجانی 25
پیشینه مطالعه هوش غیر شناختی 27
هوش درون فردی 30
مؤلفه های اصلی هیجانی و اجتماعی و عوامل تشکیل دهنده آنها 32
مؤلفه ها 33
عوامل 34
فصل سوم(روش تحقیق)
جامعه مورد مطالعه، حجم نمونه، روش نمونه گیری 39
ابزار اندازه گیری 40
روش تحقیق 41
عنوان صفحه
روش آماری مربوط به فرضیه 42
فصل چهارم(یافته ها و تجزیه و تحلیل داده ها)
مقدمه فصل چهارم 44
جدول نمرات خام آزمودنی ها از آزمون هوش هیجانی وضعف روانی 45
بررسی رابطه بین وسواس و هوش هیجانی 47
نمرات خام آزمودنی های از آزمون وسواس در گروه دختران و پسران 48
مقایسه وسواس در بین دختران و پسران 50
نمرات خام آزمودنی ها از آزمون هوش هیجانی در بین دختران و پسران 51
مقایسه هوش هیجانی در بین دختران و پسران 53
فصل پنجم(بحث و نتیجه گیری)
بحث و نتیجه گیری 56
پیشنهادات 59
محدودیت های تحقیق 60
منابع و مآخذ 61
فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه
بیان مسأله
اهمیت وضرورت تحقیق
اهداف تحقیق
فرضیه تحقیق
متغییرهای تحقیق
تعاریف عملیاتی ونظری واژه ها ومفاهیم
مقدمه :
مفهوم هیجانی موضوعی است که مورد توجه دانشمندان وفلاسفه قدیم بوده است وحتی داروین شواهدی یافت که در آن همراه با تکامل دستگاه عصبی مرکزی ،حالات هیجانی نظیر: ترس ،خشم ولذّت جلوه گر می شود .(اتکسیون 1986؛ترجمه براهنی 1380)
ولی بررسی علمی ودقیق آن به دهه ی گذشته بر می گردد که ابتدا در سال 1990پیتر سالوی هوش هیجانی را مطرح کرد و آن را به صورت توجه به هیجان ها وکاربرد مناسب آنها در روابط انسانی ،درک احوال خود ودیگران ،خویشتن داری وتسلّط بر خواسته های آن ،همدلی با دیگران واستفاده مثبت از هیجانها در تفکروشناخت مطرح کردند بعد گلمن 1995 هوش هیجانی را به عنوان یکی از مؤلفه های سلامت روان معرفی کردند وبر این باور بود که برای ارتقاءسلامت روان افراد باید مؤلفه های هوش هیجانی را در افراد پرورش داد. هم چنین اون بار آن نیزبا طرح نظر خود تحت عنوان بهره هیجانی آن را عبارت از قابلیت ها ومهارت هائی می دانند که بر روی توانایی فرد برای مقابله مؤثر با احتیاجات محیط وفشارهای آن اثر می گذارد بطور خلاصه گفته می شود که میزان هوش nافراد ،ضامن موفقیت آنها در درازمدت وکل زندگی نمی باشد بلکه ویژگیهای دیگری برای برقراری ارتباطات مناسب انسانی وموفقیت در زندگی لازمست که هوش هیجانی نامیده شود وطرفداران اصلی روان شناسی انسان گرایانه در این دهه گودون آلبورت ،آبراهام مازلو و کارل راجرز عقیده دارند که یکی از احتیاجات ضروری وجنسی انسان این است که نسبت به خودش احساس خوبی داشته باشد هیجان های خود را مستقیماًتجزیه نماید واز نظر هیجانی رشد کند. (هرمان 1992به نقل از سالوی وهمکاران 1958)
در حیطه روان شناسی اندیشمندان بزرگ از طرفی به علّت شناسی دردهای روانی انسان واز طرف دیگر به طرح روش هایی برای بهره مندی انسان از ظرفیت کامل خود در جهت اختلالات رفتاری به خصوص ضعف روانی ووسواس که توضیحاتی شده که همه در جای خود مقبول وهریک تکامل بخش ویا حداقل همپوش نظریه های پیشگام شده است .
بیان مسأله
تجارب هیجانی از دیر باز به عنوان متدی مرکزی درمانگری در نظر گرفته شده است ودرماندگی هیجانی عمده ترین عامل انگیزش برای جستجو درمان است .بر همین اساس نظم جویی عاطفی ،اختلال های عاطفی ،پیوند هیجانی وفرایند تحول نظم جویی عواطف از مباحث مورد توجه روان درمانگران است امروز این امر مورد قبول قرار گرفته است که تنظیم عواطف وطرح یابی زیست شناختی کاملاً وابسته بهم هستند (شور -1994)در دهه های اخیر با تأثیر هیجان در کارکرد شخصیت وسلامت روان تأکید فراوانی شده است ومطالعات روزافزونی به منظور بررسی اینکه افراد چگونه با حوادث هیجانی واسترس زا او کنار می آیند وتأثیرات ضمن این روش ها بر سلامت جسمی ودور از اختلالات رفتاری ماند ضعف روانی ووسواس می شود .(پروین 1996)
در این باره می گوید :دیدگاه غالب این است که هیجاناتی که توسط افراد تجربه می شود ونیز چگونگی کنار آمدن افراد از نظر هیجانی قسمت مهمّی از شخصیت آنها را تشکیل می دهد ودارای تأثیر مهمی بر روی وسواس دارد . انسان ها در موقعیت های متفات واکنش های گوناگون از خود نشان می دهد اما با وجود تمام این تفاوتها ،راهی که برای کنترل واداره هیجانات خود انتخاب می کنند باید از نظر اجتماعی مناسب ومقبول باشد ،اگر چنین نباشد اثراتی که رفتارهایشان به دنبال خواهد داشت می تاند ویرانگر باشد سالووی ومایر (1990-1989)با طرح مفهوم تازه هوش هیجانی که براساس نظریات گاردند درباره استعداد های فردی شکل گرفته بود پاسخ قابل قبولی برای این سئوال مطرح نموده است . وبراساس این نظریه انسان دارای توانایی های قابل پرورش است که می تواند اورا برای مقابله با شرایط زندگی آماده کند .(سید محمدی 1382)
اهداف تحقیق
هدف از تحقیق حاضر بررسی رابطه بین هوش هیجانی ووسواس در بین دانش آموزان مقطع سوّم دبیرستان یا حدود سنی 17ساله شهر ابهر است واینکه آیا هوش هیجانی افراد ووسواس در اعمال وافکار می تواند با هم رابطه داشته باشد وآیا وسواس عملی یا فکری در هوش هیجانی تأثیر مثبت یا منفی دارد . واینکه آیا هوش هیجانی در بین دختران بیشتر از پسران است ویا وسواس در بین دختران وپسران دارای تفاوت است یا نه .
اهمّیت وضرورت تحقیق
باید گفت که بیشتر مهارتهادر اثر تعلیم وتربیت پیشرفته می شود واحتمال دارد که این موضوع حداقل برای بعضی از مهارتهای هوش هیجانی صحیح باشد . مهارتهای هوش هیجانی در منزل وبا تعامل خوب والد وفرزند شروع می شود والدین به فرزندان خود یاد می دهند که هیجانهای خود را تشخیص داده وآنها را نامگذاری کنند ولی اگر غیر از این باشد ممکن است این نشان ندادن هیجانها در فرزندان باعث اختلالات رفتاری در فرزندان شود به این شکل که فرزندان ما به خاطر سرکوب شدن این هیجانات دست به اعمالی می زنند مانند وسواس که خواه به صورت عملی است وهواه به صورت فکری ویا حتی سیتری ونشان دادن بیماریهای مانند سردرد ودل ودرد وامثال اینها که امید است با انجام این پژوهشها بتوانیم میزان ای عوامل را از زندگی نوجوانان بکاهیم وهمین طور روش درستی در ایجاد هیجان فرزندانمان بیابیم . وهمین طور آیا بین هوش هیجانی وجنسیت در بین آزمودنی ها تفاوت معنی داری وجود دارد یا نه .(مهرآور-1385)
فرضیه تحقیق
بین هوش هیجانی ووسواس در بین دختران رابطه وجود دارد .
بین هوش هیجانی دختران وپسران تفاوت معنی داری وجود دارد .
بین وسواس دختران وپسران تفاوت معنی داری وجود دارد .
هوش هیجانی ← متغییر وابسته
وسواس ← متغییر مستقل
جنسیت ← متغییر کنترل شده
تعاریف عملیاتی ونظری واژه ها ومفاهیم
هوش هیجانی (تعریف نظری ):
عبارت است از توانایی شناخت ،درک وتنظیم هیجانها واستفاده از آنها در زندگی است وهمین طور هوش هیجانی برای بیان کیفیت ودرک احساسات افراد ،همدردی با احساسات دیگران وتوانایی اداره مطلوب خلق وخو به کار برد .
وسواس (تعریف نظری ):
یکی از اختلالات روانی است که گاهی اوقات با اعمال مستمر و پی در پی مانند دست شستن و راه رفتن وگاهی هم به صورت وسواس فکری واینکه کاری را انجام نداده ومدام ومستمر کاری را انجام دادن وفکر کردن مُداوم .
تعریف عملیاتی هوش هیجانی :
عبارتند از نمره ای است که آزمودنی از آزمون هوش هیجانی بدست آورده است.
تعریف عملیاتی وسواس :
عبارتند از نمره ای است که آزمودنی از آزمون وسواس بدست آورده است .
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 131 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 173 |
-1- مقدمه
دورۀ نوجوانی دوره ای است که در مصادف با تغییر و انتقال در برگ[1]، 1990 ) . استقلال نسبی از والدین و وابستگی به گروه همسالان و دوستان ، رشد و تحول مفهوم خود و هویت یابی اجتماعی و جنسی ، اتتخاب رشته تحصیلی ، برنامه ریزی برای دانشگاه و انتخاب شغل از جمله عواملی هستند که برای نوجوانان تنیدگی هایی را ایجاد می کنند (فورنت[2] و همکاران ،1998 ) این عوامل تنیدگی زا توأم با خواست ها و تقاضا های آموزشی در محیط مدرسه و انتظارات والدین از نوجوانان ، سلامت و بهداشت روانی آنها را به مخاطره می اندازد و بر عملکرد کلی و تحصیلی آنها تأثیر منفی می گذارد (نایمی[3] و واینیوماکی[4] ،1999 ) پژوهش ها حاکی است افرادی که در رویارویی با چنین مسائلی فاقد توانایی های لازم و اساسی هستند ، آسب پذیر بوده و مشکلاتی نظیر افسردگی ، اضطراب ، تنهایی و احساس طرد شدگی ، کمرویی ، خشم ، تعارض بین فردی و....را تجربه می کنند. در عین حال پژوهش های بیشماری حاکی است که بسیاری از مشکلات بهداشتی و اختلالات روانی – عاطفی ریشه های روانی – اجتماعی دارند و ارتقای مهارتهای مقابله ای و توانایی های روانی – اجتماعی در بهبود و سلامت روانشناختی افراد بسیار مؤثر است . این توانایی ها فرد را برای مقابله مؤثر باموقعیت های تعارض زا یاری می کند و شخص را قادر می سازد تا در رابطه با سایر افراد جامعه ، فرهنگ و محیط خود به گونه ای مثبت و سازگارانه عمل کرده و سلامت به ویژه سلامت روانی خود را تامین کند . به همین دلیل در سالهای اخیر آموزش مهارتهای زندگی[5] برای آماده نمودن افراد هنگام مقابله با مشکلات و فشارهای زندگی و ایجاد رفتارهای مثبت و کاهش رفتارهای منفی و در نتیجه دستیابی به زندگی موفقیت آمیز مورد توجه روانشنا سان و دست اندر کاران نظام های آموزشی قرار گرفته است.
برنامه ها ی آموزشی مهارت های زندگی به دامنه وسیعی از مهارتهای زندگی به دامنه وسیعی از مهارتها برمی گردد، اما مهارتهای اجتماعی[6] و ارتباطی از جمله مهارت هایی می باشد که آموزش این مهرت ها تأثیر قابل توجهی بر کاهش رفتارهای منفی و افزایش رفتارهای مثبت و سازگارانه داشته است .در حقیقت ، ارتباط بین فردی یکی از مهمترین توانایی های بشر است اما برخی افراد در برقراری ارتباط ،مهارت لازم را نداشته و یا پاسخ های آنها اغلب اثری منفی بر ارتباط دارند و همین سدهای ارتباطی ممکن است به تنهایی و کناره گیری اجتماعی و نیز عدم کارایی تحصیلی و شغلی فرد منجر شود . حتی برخی از صاحب نظران معتقد ند که اختلالات روانی در اصل ناشی از مشکلات مربوط به ارتباط نا مناسب است و بیمار روانی از روابط انسانی محروم مانده است (بولتون[7] ترجمه سهرابی ،1381 ) . بنابراین با آگاهی از نقش مهارت های اجتماعی در تأمین سلامت روانشناختی افراد و با توجه به اهمیت یادگیری این مهارت ها برای مواجهه با مسائل و مشکلات روز مره و تأثیر آن بر بهبود زندگی فردی و اجتماعی این تحقیق در صدد است تا میزان اثر بخشی آموزش این مهرت ها در سلامت روانشناختی دانش آموزان مراجعه کننده به مراکز مشاوره را بررسی کند.
1-2- بیان مسأله
انسان امروزی به لحاظ پیچیدگی های زندگی ، وسعت و سرعت تغییرات ، با چالشهای فراوانی روبه روست که این چالش ها در قرن آینده بارزتر خواهد شد (دلور ؛ترجمه فقیهی و رئوف ، 1375) چالش ها و بحران هایی مانند چالش بین جهانی شدن و بومی ماندن ، بحران جمعیت ، بحران سلامتی و تغذیه ، دگرگونی های فناوری و شرایط حرفه ای ، آثار فناوری نوین ارتباطی برمهارتهای اجتماعی اجتماعی و خلق وخوی ، مشکلات خانوادگی و اشتغال والین در بیرون از منزل ، افزایش فشارهای روحی و روانی و.... ، که هر یک از این عوامل ، مشکلاتی را بر چگونگی زندگی افراد و رفتارهای اجتماعی و فردی آنان تحمیل می کند.
مطالعات اخیر حاکی است که این مسائل میتوانند تأثیرات زیانبخشی بر سلامت جسمانی و روانشناختی افراد داشته باشند . در واقع ، بین تعداد مسائل روزمره ای که افراد تجربه می کنند و علائم مشکلات سلامت[8] و تنش های روانشناختی و فیزیولوژیکی همبستگی وجود دارد (دلانگیس[9] و همکاران، 1982 ). کمپبل[10] و سونسون [11](1992) ، معتقدند زمانی که تنیدگی ناشی از مسائل روزمره شدید باشد و یا فرد به دلایل مختلفی هر تنیدگی را به صورت منفی درک کند ،سلامت و عملکرد وی (بویژه عملکرد تحصیلی ) تحت تأثیر قرار می گیرد ( کمپیل و سونسون؛ نقل از راس ،1999؛ میسرا[12] ،2000 ).
کنار آمدن با این فشارها و کسب مهارتهای فردی و اجتماعی ، هموار بخشی از واقعیت زندگی انسان بوده ودر ادوار متفاوت زندگی او ، به اشکال گوناگون تجلی یافته است . در دورۀ کودکی ، تعارض ها جلوه چندانی ندارند ،اما با افزایش سن و هنگام مواجهه با دشواری های ویژة سنین نوجوانی ، کشمکشها و تعارضها بیشتر تظاهر پیدا می کنند. همزمان با رشد جسمانی و روانی ، انتظارات خانواده و جامعه بیز از فرد افزایش می یابد ، بطوری که نوجوان می پذیرد به سبب زندگی اجتماعی ، بخشی از تمایلات خود را محدود کند ودر چهار چوب هنجارهای اجتماعی و گروهی قرار دهد . در این میان ، هر چه جامعه پیچیده تر و ارتباطات بین فردی و اجتماعی وسیع تر گردد ، تعارض های درونی و محیطی نبزسیر صعودی طی میکند و همه این عوامل ، به سر گشتگی و آشفتگی بیشتر فرد می انجامد . اعتیاد ، پناه بردن به انواع داروهای اعصاب ، رفتارهای ضد اجتماعی و انواع اختلالات روانشناختی و عاطفی حاصل چنین فرایندی است . بنابراین محیط آموزشی یکی از اساسی ترین محیط هایی است که آموزش مهارت های زندگی از نظر بهداشت روانی ضروری است و به نظر میرسد در حوزه تعلیم و تربیت ، چگونگی رویارویی با مسائل مذکور و ایجاد زمینه مناسب برای رشد افراد و افزایش ظرفیت روانشناختی و توانایی های روانی – اجتماعی ،برنامه ریزی و الزامهای خاصی را می طلبد .
از طرفی نتایج بررسی های مختلف نشان داده است که سبک های مقابله ای افراد در برابر مشکلات و مسائل زندگی متفاوت است ، برخی هنگام مواجهه با مشکلات ، می کوشند با ارزیابی درست و منطقی موقعیت و با استفاده از راهبرهای مؤثر با موقعیت مقابله کنند ، عده ای در مواجهه با مشکلات به جای مقابله سازگارانه با مسائل ، سعی می کنند به روشهای مختلف مانند : کناره گیری ، افسردگی ، پناه بردن به الکل و مواد و سایر راهبرهای نا کارآمد ، از رویارویی با مشکلات اجتناب کنند. بنابراین مقدار تنیدگی که فرد تجربه می کند ممکن است تحت تأثیر توانایی فرد در مقابله مؤثر با رویداد ها و موقعیتها ی تنیدگی زا باشد . پژو هشگران با بررسی راهبردهای مقابله ای افراد موفق و نا موفق نشان دادند ، افرادی که بطور موفقیت آمیز با مشکلات مقابله میکنند ، افرادی هستند که خود را به مجموعه ای از مهارت ها تحت عنوان مهارت های زندگی مجهز کرده اند (کلینکه[13] ، نقل از محمد خانی ، 1380 ). براین اساس ، می توان گفت مهارتهای زندگی تواناییها و مهارت های عملی هستند که موجب رفتارهای مثبت و سازگارانه گردیده و برای احساس موفقیت ، توانمندی و شادکامی در زندگی روزمره مورد نیاز می باشد ( سازمان جهانی بهداشت ، ترجمه نوری قاسم آبادی و محمد خانی ،1377 ). ویژگی برجسته این برنامه ها آموزش مهارت های شناختی – رفتاری است که در اصلاح مشکلات رفتاری یا روانشناختی مؤثر تشخیص داده شده اند (بوتوین ، 1983 ؛ نقل از ناصری و نیک پور ،1383 ). این مهارت ها توانایی هایی هستند که منجر به ایجاد روابط بین فردی مناسب و مؤثر ، انجام مسئولیت های اجتماعی ، انجام تصمیم گیری های صحیح ، حل تعارض ها و کشمکش ها بدون توسل به اعمالی که به خود و دیگران صدمه می زند ، می شود . برهمین اساس در سالهای اخیر آموزش مهارتهای زندگی برای آماده نمودن افراد ، هنگام مقابله با مشکلات و ایجاد رفتارهای مثبت و در نتیجه دستیابی به زندگی موفقیت آمیز مورد توجه روانشناسان و دست اندر کاران نظامهای آموزشی قرار گرفته است و امروز بخشی از برنامه های درسی سطوح گوناگون تحصیلی به آموزش زندگی اختصاص دارد (ادیب و فردانش،1382). در اهداف آرمانی آموزش و پرورش ایران نیز تحت مضامین گوناگون به آموزش مهارتهای زندگی تاکید شده است، که این موارد عبارتند از:
- پرورش روحیه ی اعتماد به نفس و استقلال شخصیت .
- پرورش متعادل عواطف انسانی و همزیستی مسالمت آمیز .
- پرورش روحیه ی مشارکت و همکاری در فعالیتهای گروهی .
- پرورش روحیه ی تحمل آرای دیگران و سعه ی صدر .
- پرورش روحیه ی مقاومت در برابر تبلیغات سوء و.... که در نهایت منجر به تأمین سلامت جسمی و بهداشت روانی می شود (صافی ، 1379 ).
مهارتهای زندگی بسیار متعدد بوده و ماهیت و تعریف و تقسیم بندی های آنها نسبت به موقعیت ها تغییر می کند . به عنوان نمونه ، جوآن[14] مهارتهای زندگی را به سه دستۀ اصلی تقسیم اصلی تقسیم می کند که عبارتند از :
- مهارتهای زندگی روزمره
- مهارتهای فردی – اجتماعی یا ارتباطی
- مهارتهای حرفه ای (جوآن , 1990 ).
سازمان جهانی بهداشت (1994) ، ده مهارت اصلی را مشخص کرده است که به صورت جفت جفت طبقه بندی شده اند که عبارتند از :
1- خود آگاهی / همدلی
2- ارتباطی / روابط بین فردی
3- تصمیم گیری / حل مساله
4- تفکر خلاق / تفکر انتقادی
5- مقابله با هیجان ها / مقابله با استرس ( سازمان جهانی بهداشت ، 1994 ).
از آنجا که گرایش به گروه های دوستی و همسالان ، تضاد فکری با بزر گتر ها (بخصوص والدین ) ، تمایل به استقلال و .... از خصیصه های رفتاری دورة نو جوانی می باشد ، به نظر می رسد آموزش و یاد گیری مهارتهای ارتباطی و بین فردی به عنوان یکی از اقدامات بهداشت روانی از ضروریات می باشد ( ادیب و فردانش ، 1382 ) . مهارتهای ارتباطی به عنوان یکی از مهارتهای زندگی که شامل ارتباط کلامی و غیر کلامی مؤثر ، ابراز و جود یا جرأتمندی ، گوش دادن مؤثر و ادراک احساسات دیگران ، حل مسأله اجتماعی و حل تعارض بین فردی و .... میباشد ، رفتارهای سالم و مثبت و روابط صحیح با همسالان را در دورۀ نوجوانی موجب می گردند ، یادگیری این مهارتها برای پیشگیری از سوء مصرف مواد ، ایجاد رفتارهای مربوط به بهداشت و سلامت روانی و حل تعارض های بین فردی و بسیاری از مشکلات روانشناختی مورد نیاز می باشد (الیاس[15] و کریس[16] ، 1994 ).
اما با وجود تاکید بر آموزش این مهارتها برای دانش آموزان ایرانی ، شواهد حاکی است که این برنامه بخصوص در دوره تعلیم و تربیت عمومی در صحنه عمل چندان موفق نبوده و تحقیقات انجام یافته بر روی برنامه های آموزشی و میزان دستیابی دانش آموزان به مهرت های زندگی ، فقدان یا کمبود آن را نشان می دهد ( رمضان خانی و سیلری ، 1378 ؛کیامنش1379 ). بررسی دیگری نیز حاکی است که توانایی ها مهارت های عملی و سازشی بسیاری از دانش آموزان کشور ما برای حل مؤثر مسایل زندگی فردی و اجتماعی کفایت نمی کند ،با توجه به اطلاعاتی که از طریق سنجش صلاحیت های پایۀ دانش آموزان بدست آمده است، در حیطۀ مهارت های زندگی 2/87 در صد دانش آموزان مورد مطالعه در دستیابی به حداقل معیار مطلوب عملکرد نا موفق بوده اند (کرمانی ، 1381 ) .
از آنجا که اغلب پژوهش ها بر تأ ثیر مثبت آموزش مهارت های ارتباطی در ایجاد رفتارهای مثبت و سالم ، و کنترل رفتارهای منفی تأکید دارند ، این تحقیق در صدد یافتن پاسخ این سؤالات است :
1) آیا آموزش مهارت های ارتباطی در سلامت روانشناختی دانش آموزانی که مشکلات روانشناختی دارند ، می تواند اثر بخش باشد تا در صورت لزوم مشاوران مدارس بتوانند بعنوان یکی از شیوه های اصلاح و کنترل رفتار، مورد استفاده قرار دهند ؟
2) آیا آموزش مهارتهای ارتباطی در اصلاح شیوة مقابلة افراد با تعارضهای ارتباطی تأثیر دارند؟
3) آیا آموزش مهارتهای ارتباطی در اصلاح شیوة حل مساله افراد تأثیر دارد ؟
4) آیا آموزش مهارت های ارتباطی منجر به افزایش جرأتمندی و ابراز وجود در افرادمیشود؟
5) آیا مقطع تحصیلی دانش آموزان در اثر بخشی آموزش مهارت ها تأثیر دارد؟
1-3- ضرورت و اهمیت پژوهش
طبق آمار سازمان جهانی بهداشت انواع آسیب های روانی – اجتماعی در اغلب جوامع بطور نگران کننده ای رو به افزایش می باشد ، اختلالات روانی و عصبی ، وابستگی دارویی ، رفتارهای ضد اجتماعی و بزه کاری و .... به ویژه در نوجوانان روند صعود ی پیدا کرده است.تاکنون یکی از مهمترین برنامه ها یی که جهت پیشگیری و کنترل آسیب های روانی- اجتماعی نوجوانان و جوانان طراحی و اجرا شده است ، برنامه پیشگیری موسوم به «آموزش مهارتهای زندگی » می باشد که در سال 1993 به منظور ارتقای سطح بهداشت روان و پیشگیری از آسیب های روانی – اجتماعی از سوی سازمان بهداشت جهانی طراحی و در سطح وسیعی در کشورهای جهان مورد استفاده قرار گرفته است (رامشت و فرشاد ، 1383 ) . مهارت های زندگی عبارتند از مجموعه ای از توانایی ها که زمینۀ سازگاری و رفتار مثبت و مفید را فراهم می آورند ، این توانایی ها ، فرد را قادر می سازد مسئولیت های نقش اجتماعی خود را بپذیرد و بدون لطمه زدن به خود و دیگران ، با خواست ها ، انتظارات و مشکلات روزانه ، به ویژه در روابط بین فردی ، به شکل مؤثری روبرو شود . پژو هشگران ، تأثیر مثبت مهارتهای زندگی را در کاهش سوء مصرف مواد ، استفاده از ظرفیت ها و کنش های هوش ، پیشگیری از رفتارها ی خشنونت آمیز ، تقویت اتکاء به نفس ، تقویت خود پنداری و .... مورد تأیید قرار داده اند . پژوهش های بسیاری نیز در مورد سایر آسیب های فردی و اجتماعی و بهبود آن ها از طریق آموزش مهارت های زندگی انجام یافته است که مؤید گسترش آن است . یادگیری موفقیت آمیز مهارتهای زندگی ، احساس یاد گیرنده را در مورد خود و دیگران تحت تأثیر قرار می دهد . بعلاوه ، با تغییری که کسب این مهارتها در نو جوان به وجود میاورد ، برداشت و نگرش دیگران نیز تغییر می بابد . بنابراین ، مهارت های زندگی یکی از عوامل عمدة گسترش بهداشت روان نوجوانان است ( طارمیان و همکاران ، 13383 ) مهارت هایی که به« مهارت های زندگی » موسومند ، بی شمار هستند و ماهیت و تعریف آنها ، به نسب فرهنگ ها و موقعیت ها ، تغییر می یابد . تحلیل بنیادی این مهارت ها نشان می دهد که می توان تعدادی از آنها را پایة فعالیت های مربوط به ارتقای بهداشت روانی در مدارس قرار داد . زیرا یکی از مهمترین محیط آموزشی است . براین اساس مهارت های ارتباطی و اجتماعی یکی از مهمترین مهارت هایی می باشند که در افزایش سلامت روانشناختی افراد تأثیر بسزایی دارند . زیرا ارتباطات انسانی و روابط بین فردی مؤثر ، اساس و شالودة هویت و کمال انسانی است و مبنای اولیة پیوند وی با دیگران را تشکیل می دهد و موجب شکو فایی افراد و بهبود کیفیت روابط می شوند ( وود[17] ، ترجمه فیروز بخت ،1379 ) . همچنین ارتباط صریح و روشن ، بر خورد فرد با دیگران را تسهیل می سازد و عدم ارتباط یا ارتباط ضعیف ، خویشتن فرد را هم از نظر هیجانی و هم از نظر جسمی تضعیف می کند (بولتون ، ترجمه سهرابی ، 1381 ) . بین [18](2000) مهارتهای ارتباطی و بین فردی و مهارت های مرتبط با آن ، مانند حل مسأله و ابراز وجود و حل تعارض ها را به عنوان یکی از مهارت های زندگی مهم مورد تأ کید قرار داده است ( بین ,2000) .
پژوهش های بی شماری نیز نشان داده اند که بسیاری از مشکلات بهداشتی و اختلالات روانی و عاطفی ریشه های روانی – اجتماعی دارند . به عنوان نمونه نتایج تحقیقات تروئر ، براینت و آرجیل (1978 ) نشان داده است که بسیاری از افراد ی که دچار عوارض روانی ، همچون اضطراب و افسردگی و اختلالات شخصیتی هستند ، از نظر مهارتهای ارتباطی نیز بی کفایت به نظر می رسند ( کار تلج میلبرن ؛ ترجمه نظری نژاد ، 1372 ).
بنابراین آنچه پژوهش حاضر را مهم و قابل توجه می کند ، پرداختن به مؤلفه هایی است که در افزایش سلامت روانشناختی نوجوانان تأثیر می کند ، پرداختن به مؤلفه هایی است که در افزایش سلامت روانشناختی نوجوانان تأ ثیر دارند . هر چند که آموزش مهارتهای زندگی برای حفظ سلامت روانشناختی افراد در همه سطوح تحصیلی مورد تأکید است ، اما با تو جه به ویژگی های رشدی نوجوانان و مسائل و مشکلات یش روی آنان ، آموزش این مهارت ها در این دوره سنی اهمیت مضاعف دارد . گرایش به گروه های دوستی و همسالان ، تضاد فکری با بزر گسلان بخصوص والدین ، تمایل به استقلال و .... از خصیصه های رفتاری دورۀ نوجوانی است و این ویژگی ها منجر به کاهش آستانه مقاومت این افراد شده و آسیب پذیری آنها را افزایش می دهد . بنابراین در چنین شرایطی افزایش قدرت سازگاری وبالا بردن ظرفیت های مقابله ای فردی و اجتماعی از طریق آموزش مهارت های ارتباطی و بین از ضروریات است .
همچنین تأثیر آموزش مهارتهای زندگی به صورت کلی از جنبه های مختلفی مورد بررسی قرار گرفته است ، اما اثر بخشی مهارتهای ارتباطی و بین فردی ، به عنوان یکی از زیر مجموعه های مهارت های زندگی ، کمتر مورد پژوهش و ارزیابی قرار گرفته است .
اهمیت دیگر این پژوهش توجه به میزان اثر بخشی آموزش مهارتهای ارتباطی در کنترل و درمان اختلالات روانشناختی است ( پیشگیری ثانویه ) ، در اغلب پژوهش های انجام یافته به تأثیر آموزش مهارتهای در پیشگیری از اختلالات روانشناختی (پیشگیری اولیه ) پرداخته شده است و اثر بخشی آموزش مهارت ها در کنترل اختلالات روانی کمتر مورد قرار گرفته است ، این پژوهش به اثر بخشی آموزش مهارت های ارتباطی در دانش آموزان با مشکلات روانشناختی پرداخته است .
1-4- اهداف پژوهش
1-4-1- هدف کلی : هدف کلی هدف کلی پژوهش حاضر ، بررسی تأثیر آموزش مهارتهای ارتباطی در افزایش سلامت روانشناختی دانش آموزان مراجعه کننده به مشاورین مدارس است.
1-4-2- اهداف جزئی : هدف های جزئی این پژوهش عبارتند از :
- بررسی اثر بخشی آموزش مهارت های ارتباطی در بهبود شیوۀ حل مساله در افراد .
- بررسی تأثیر آموزش مهارتهای ارتباطی در اصلاح شیوه های مقابله ای افراد با تعارض های بین فردی .
- بررسی تأثیر آموزش مهارت های ارتباطی در نحوه ابراز وجود افراد .
- بررسی و مقایسه اثر بخشی آموزش مهارت های ارتباطی در دوره راهنمایی و دوره دبیرستان.
1-5- فرضیه های پژوهش
این پژوهش در صدد آموزن فرضیه های زیر است :
1- آموزش مهارت های ارتباطی در سلامت روانشناختی افراد مؤثر است .
2- آموزش مهارتهای ارتباطی درشیوه حل تعارض بین فردی افراد مؤثر است.
3- آموزش مهارتهای ارتباطی درشیوه حل مساله افراد تاثیر می گذارد .
4- آموزش مهارتهای ارتباطی منجر به افزایش میزان جراتمندی یا قاطعیت در افراد می شود .
5- اثر بخشی آموزش مهارتهای ارتباطی در سلامت روانشناختی دانش آموزان دوره راهنمایی و متوسطه متفاوت است .
1-6- تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها
متغیرها و مفاهیم مرتبط با آنها ، در این پژوهش به شرح ذیل می باشد.
1-6-1- سلامت روانشناختی[19]
-تعریف مفهومی : بعدی از مفهوم سلامت است و به معنی ادارک مثبت فرد از رویدادها و شرایط زندگی است که در اثر عوامل درونی (مانند شخصیت ) و عوامل بیرونی (مانند تأثیرات محیطی ) چنین ادراکی حاصل می شود (بزنر [20]و اشتاین هاردت[21] ، 1997). همچنبن سلامت روانشناختی یک پدیدۀ چند بعدی است و دارای خصصیه های
عاطفه ، شناخت ، رفتار ، خود پنداشت و روابط بین شخصی می باشد (وسینگ [22] و ون ادن ،1994؛ نقل از باباپور ، 1381) .
- تعریف عملیاتی : در این پژوهش سلامت روانشناختی عبارت از نمره ای است که فرد در آزمون SCL-90-R بدست می آورد.
1-6-2- شیوه های حل مساله[23]
- تعریف مفهومی : مهارت حل مسا له به فرایندی شناختی – رفتاری ابتکار ی فرد اطلاق می شود که به وسیلۀ آن فرد می خواهد راهبرهای مؤثر و سازگارانه مقابله ای برای مشکلات روزمره را تعیین ، کشف با ابداع کند( دزوریلا وشیدی ، 1992 ) . مهارت های حل مساله ، مؤلفه هایی همچون توانایی برخورد با مسائل ، استفاده از مراحل حل مساله ، شناسایی راه حل های گوناگون هنگام مواجهه با مشکل و انتخاب مؤثرترین راه حل ، گردآوری اطلاعات و ارزیابی و تحلیل آن ها ودر نهایت حل مشکل را در برمی گیرد (الیوت و همکاران ، 1995).
- تعریف عملیاتی : در این پژوهش شیوه حل مساله عبارت است از نمره ای که فرد در مقیاس شیوۀ حل مساله کسیدی و لانگ بدست می آورد .
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 2710 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 114 |
فهرست
عنوان صفحه
چکیده 1
فصل اول:کلیات تحقیق 2
مقدمه 3
بیان مسئله 5
اهمیت و ضرورت تحقیق 6
اهداف تحقیق 7
سوال مسئله 7
فرضیه تحقیق 8
متغیرها 8
تعاریف نظری و عملیاتی واژه ها و مفاهیم 8
فصل دوم: پیشینه و ادبیات تحقیق 10
تعریف سلامت روانی 11
مشکل تعریف 11
مختصری درباره تاریخچه و پیشینه سلامت روانی در ایران 12
تاریخچه بهداشت و سلامت روانی 25
زمینه تاریخی آسیب شناسی روانی 43
موضوع آسیب شناسی روانی 51
تعریف آسیب شناسی 53
دیدگاه اختلالات اضطرابی در سلامت عمومی 59
دیدگاه روان پویایی 60
دیدگاه رفتار گرایی 63
دیدگاه شناختی 65
نظریه ها ، تحقیقها و درمان افسردگی در سلامت عمومی 69
نظریه های زیست شناسی 70
تحقیقات انجام شده در خارج و داخل کشور 73
تحقیقات انجام شده در خارج از کشور 75
فصل سوم: روش تحقیق 77
فهرست
عنوان صفحه
طرح تحقیق 78
جامعه تحقیق 78
حجم نمونه تحقیق 79
پرسشنامه سلامت عمومی(ghq) 80
روش تحلیل داده ها 84
فصل چهارم: یافته ها و تجزیه و تحلیل داده ها 85
مقدمه فصل چهارم 86
جدول 2-4: مقایسه سلامت روانی 93
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری 104
بحث و نتیجه گیری 105
پیشنهادات 107
محدودیت ها 108
منابع و ماخذ 109
چکیده
هدف از تحقیق حاضر مقایسه سلامت روان در بین زنان با سرپرست و بدون سر پرست حدود سنی 35 ساله شهرستان رشت است که جامعه آماری مشخص شده عبارتند از زنان دارای شوهر و بدون شوهر که طبق آمار بدست آمده از اداره ثبت احوال از بین 12000 زن حدود سنی 35 سال و مشخص کردن آمار زنان بی سرپرست و با سرپرست 150 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردیده و جهت سنجش این آزمودنیها پرسش نامه سلامت عمومی گلدنبرگ که دارای 28 سوال چهار گزینه ای است استفاده گردیده و نمرات خام آن بدست آمده و جهت آزمون فرضیه ها از روش آماری t متغیر مستقل استفاده گردیده که نتایج بدست آمده حاکی از آن است که بین سلامت روانی و اضطراب و افسردگی و نشانه های بدنی در بین زنان با سرپرست و بدون سرپرست تفاوت معنی داری وجود دارد .
فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه
اعتقاد کامل داریم که تندرستی یکی از نعمتهای بزرگ در زندگی انسان است و نمی توان منکر شد که سلامتی روانی در رده بالاترین نعمتها است . افرادی که به نحوی با بیماران روانی ، عقب ماندگان ذهنی ، معتادان به مواد مخدر و الکل سر و کار دارند به این امر اعتقاد کامل دارند بدیهی است بیماریهای روانی مخصوص به یک قشر و یا طبقه خاصی نبوده و تمام طبقات جامعه را شامل می گردد . بیماری روانی ، کارگر ، کارمند ، محصل ، مهندس نمی شناسد و به عبارت دیگر امکان دارد ابتلا به ناراحتی های روانی برای همه افراد جامعه وجود دارد و هیچ انسانی از فشارهای روانی و اجتماعی مصون نیست و به عبارت دیگر در برابر بیماریهای روانی مصونیت نداشته و ندارد به طورکلی باید گفت وجود یک بیمارروانی به کار عادی و اقتصاد خانواده لطمه شدید وارد می کند از لحاظ روابط انسانی سایر افراد خانواده را دروضع ناراحت و تاسف آوری قرار می دهد و خانواده باید صرفنظر از مخارج هنگفت و صرف وقت فشار روانی شدیدی را برای نگهداری بیمار خود تحمل کند و هدف از سلامت روان ارشاد و راهنمایی و آشنا ساختن مردم به اصول و روابط صحیح انسانی و بر حذر داشتن آنها از مخاطراتی است که سلامت روان را تهدید می کند متخصصین بهداشت روانی آموزش بهداشت همگانی را اساسی ترین روش پیشگیری اولیه می دانند شخص سالم احساس می کند که افراد اجتماع او را دوست دارند و به او احترام می گذارند و او نیز متقابلاً به آنها احترام گذاشته و آنها را دوست دارد . فرد غیر عادی اظهار می کند به کسی اعتماد ندارد ، اجتماع برای او ارزش قائل نیست او دوست خود و واقعی نداشته و ندارد . به افراد اجتماع بد بین بوده و نسبت به آنها سوء ظن دارد و روی این اصل برای خود نیز ارزش قائل نیست هدف اصلی از سلامت روان تقویت فکر و اصلاح رفتار افراد است لذا بر اساس این اصول باید به شخصیت و حیثیت دیگران احترام گذاشت و نسبت به دیگران گذشت و بردباری داشت و این اصل را قبول کرد که افرا اجتماع از هر صنفی و در هر موقعیتی باشند می توانند مثمر ثمر باشند و اجتماع می تواند به نحو مفیدی از آنها استفاده کند و عدم قبول این اصول باعث پیدایش عقیده خود کم بینی ، عدم اعتماد به نفس ، نا امنی و سوء ظن و عدم سازش شده است ( میلانی فر – 1381 ) .
بیان مساله
شناختن توانایی ها و محدودیت های فردی و اجتماعی و واقع بین در رسیدن به هدف یکی از اصول سلامت روان که شخص با واقعیت زندگی روبرو شود، خود را همانطور که هست بشناسد و قبول کند و کشمکش با واقعیت اغلب سبب بروز اختلال روانی می گرد به این صورت که نوجوانان دارای خانواده و نوجوانان پرورشگاهی می توانند در معرض این موضوع قرار بگیرند به این صورت که نوجوانان پرورشگاهی در صورت عدم موفقیت در کشمکش با واقعیت پیش آمده حتماً دچار عدم سلامت روان خواهد شد . شخص سالم باید علاوه بر استفاده از خصوصیات مثبت و برجسته به محدودیت و نواقص خود آشنایی کامل داشته باشد که این محدودیت ها زیاد مانند نواقص و عوارض جسمانی هستند و در برابر اینها همه افراد یک نوع واکنش نشان نمی دهد گروهی واقعیت را قبول می کنند و به زندگی عادی خود ادامه می دهند و از فعالیت خودداری نمی کنند و سعی می کنند که تعادل طبیعی بین خود و حرفه شان را به خوبی برقرار کند که تمام این مطالب نشان می دهد که آیا افراد می توانند دارای سلامت روانی در زندگی باشند یا نه و به خصوص جوانان و نوجوانان که در معرض نافرجامیها ممکن است قرار بگیرند می توانند سلامت خود را حفظ کند که در این میان مخصوصاً نوجوانانی که به دور از مراقبت و توجه والدین خود در محیط های پرورشگاهی مورد تربیت قرار می گیرند و همین طور نوجوانانی که زیر سایه والدین خود به زندگی می پردازند می توانند از لحاظ سلامت روان و بهداشت روانی در یک رده باشند ( میلانی فر – 1380 ) .
اهمیت و ضرورت تحقیق
پی بردن به شخصیت ، قابلیتها و توانایی ها یا خود پنداری از مهمترین مسایل سلامت روان است و تصور مثبت و متعادل از خود داشتن نشانه سلامت روان و تصور منفی و نامتعادل از خود به معنای روان ناسالم قلمداد می شود، شخص در وهله اول باید بداند کیست و دارای چه عواطف ، ادراکات و احساساتی است و ون خود پنداری در اثر یادگیری به وجود می آید و به اصطلاح آموختنی است لذا تجارب گذشته و نقش اولیاء همانطور که ذکر شد باعث می شود که نوجوان به قضاوت درباره خود پی ببرد و از خود ارزیابی به عمل آورد و اعتماد به نفس پیدا می کند ولی اگر ارزیابی ناپسند و تحقیر کننده شود و در نوجوان باعث پیدایش عقده های خود کم بینی شود که نمونه هایی از این مشکلات مانند عدم برخورداری از جهت والدین در زمان حساس زندگی خود که این عامل و دوری از محیط گرم خانواده و سپری کردن عمر در یک محیط نه چندان گرم و با محبت می تواند بوجود آورند مشکلات روانی در نوجوان گردد که امید است با پژوهش های انجام شده و در صدر قرار دادن مردان و همسران بعنوان پشتیبان خانواده و بررسی کامل حضور آنها بر خانواده باعث بالا رفتن سلامت روانی در بین زنان و فرزندان خانواده بوده و بتوانیم هر امری که باعث بالا رفتن سلامت روانی در خانواده می شود را عنوان کنیم.
اهداف تحقیق
هدف از تحقیق مقایسه سلامت روانی زنان با سر پرست و بدون سر پرست حدود سنی 35 ساله شهرستان رشت است و اینکه آیا حضور همسر یا سر پرست خانواده می تواند باعث سلامت روانی گردد یا بالعکس نبودن همسر باعث پایین آمدن سلامت روانی زن می شود؟
سوال مسئله
1- آیا بین سلامت روان زنان با سر پرست و بدون سر پرست حدود سنی 35 ساله تفاوت معنی داری وجود دارد؟
فرضیه تحقیق
فرضیه اصلی
بین سلامت روان زنان با سر پرست و بدون سر پرست حدود سنی 35 ساله تفاوت معنا داری وجود دارد.
سه بعد سلامت روان را نیز به عنوان فرضیه فرعی در نظر می گیریم .
فرضیه فرعی
1- (A ) : نشانه های بدنی
2- ( B ) : اضطراب
3- (D ) : افسردگی
متغیرها
سلامت روان متغیر وابسته
سن زنان حدود سنی 35 سال متغیر کنترل
زنان دارای با سرپرست و بدون سر پرست متغیر مستقل
تعاریف نظری و عملیاتی واژه ها و مفاهیم
سلامت روان عبارتنداز سازش فرد با جهان اطرافش به حداکثر امکان به طوری که باعث شادی و برداشت مفید و موثر به طور کامل شود و سلامتی روان عبارت است از اینکه فرد چه احساساتی نسبت به خود ، دنیای اطراف محل زنگی ، اطرافیان مخصوصاً با توجه به مسئولیتی که در مقابل دیگران دارد چگونگی سازش وی با درآمد خود و شناخت موقعیت مکانی و زمانی خویشتن است ( شاملو 1380 ) .
در این پژوهش سلامت روانی عبارت است از نمره ایست که آزمودنی از آزمون GHQ به دست می آورد .
زنان دارای سر پرست عبارت است از زنانی ک دارای شوهر یاهمسر بوده و سرپرست زندگی آنها بر عهده مرد خانواده می باشد.
زنان بدون سر پرست عبارت است از زنانی که بدون شوهر یا همسر بوده که بعلت مرگ یا جدایی طرفین زن دارای سر پرست خانواده نمی باشد.
| دسته بندی | اقتصاد |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 240 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 111 |
« فهرست مطالب »
عنوان : صفحه :
چکیده 8
فصل اول :
مقدمه.......................................................................................................................... 12
اهمیت موضوع........................................................................................................... 15
اهداف تحقیق............................................................................................................. 17
فرضیات...................................................................................................................... 17
فصل دوم :
مروری بر پژوهش های انجام شده.......................................................................... 20
فصل سوم :
روش تحقیق............................................................................................................. 53
3 . 1 ) کیفیت.......................................................................................................... 55
3 . 2 ) تخمین و تصریح مدل.................................................................................. 61
3 . 3 ) اثرات تغذیه ای تغییر قیمت......................................................................... 66
3 . 4 ) اثرات رفاهی تغییر قیمت............................................................................. 68
فصل چهارم :
نتایج بحث............................................................................................................... 72
4 . 1 ) روش پرداخت یارانه.................................................................................... 72
4 . 2 ) اولویت بندی در اعطای یارانه...................................................................... 73
4 . 3 ) الگوی مصرف مصرف کنندگان................................................................... 87
4 . 4 ) اثرات تغذیه ای کاهش یارانه....................................................................... 94
4 . 5 ) اثرات درآمدی (رفاهی) .............................................................................. 97
4 . 6 ) اثرات قیمت کالا بر شاخص فقر.................................................................. 98
فصل پنجم :
خلاصه و نتیجه گیری.............................................................................................. 101
فصل ششم :
فهرست و منابع........................................................................................................ 108
عنوان و چکیده انگلیسی
« فهرست مطالب »
عنوان : صفحه :
1 ) سهم هریک از اقلام انرژی یارانه بخش انرژی (درصد)
2 ) مقدار و سهم هر یک از اقلام از یارانه کالاهای اساسی و دارو در سال 79
3 ) سهم هر یک از بخش ها از کل یارانه های اعطایی
4 ) سهم دهک مختلف از کل یارانه پرداختی
5 ) سهم دهک درآمدی از یارانه درصد
6 ) متوسط بُعد خانوار در استان های مورد مطالعه و کل نمونه (نفر)
7 ) متوسط تحصیلات سرپرست خانوارهای شهری (تعداد سال های تحصیل)
8 ) میانگین سهم مخارج چهار کالای مورد مطالعه در مناطق روستایی (درصد)
9 ) میانگین سهم مخارج چهار کالای مورد مطالعه در مناطق شهری (درصد)
10 ) مصرف ماهانه سرانه کالاهای منتخب در دهک روستایی (kg)
11 ) متوسط مصرف ماهانه سرانه کالاهای منتخب در دهک شهری (kg)
12 ) متوسط سهم مخارج سرانه ماهانه کالاها در دهک مختلف خانوارهای روستایی (ریال)
13 ) متوسط سهم مخارج سرانه ماهانه کالاها در دهک های مختلف خانوارهای شهری (ده ریال)
14 ) سهم کالاهای مورد مطالعه در مخارج زندگی دهک درآمدهای مختلف خانوارهای روستایی
15 ) سهم کالاهای مورد مطالعه در مخارج زندگی دهک های درآمدهای مختلف خانوارهای شهری
16 ) ضرایب کشش های قیمتی کالاهای مورد مطالعه
17 ) کشش قیمتی کالاهای منتخب
18 ) کشش درآمدی کالا در الگوی مصرف خانوارهای روستایی
19 ) کشش درآمدی کالا در الگوی مصرف خانوارهای شهری
20 ) کشش کیفیت کالاها در الگوی مصرف خانوارهای روستایی
21 ) کشش کیفیت کالاها در الگوی مصرف خانوارهای شهری
22 ) میزان انرژی مواد غذایی مورد مطالعه در کل مواد غذایی در مناطق روستایی (کالری)
23 ) سهم هر یک از کالاها در کل انرژی در الگوی مصرف مصرف کنندگان روستایی (درصد)
24 ) میزان انرژی مواد غذایی مورد مطالعه در کل موادغذایی در مناطق شهری (کالری)
25 ) سهم هر یک از کالاها در کل انرژی در الگوی مصرف مصرف کنندگان شهری (درصد)
26 ) اثرات تغذیه ای سناریوهای مختلف تغییر قیمت بر روی مصرف کنندگان روستایی (درصد کاهش در انرژی)
27 ) اثرات تغذیه ای سناریوهای مختلف تغییر قیمت بر روی مصرف کنندگان شهری (درصد کاهش در انرژی)
28 ) اثرات درآمدی سناریوهای مختلف تغییر قیمت بر روی مصرف کنندگان روستایی (درصد کاهش در درآمدی)
29 ) اثرات درآمدی سناریوهای مختلف تغییر قیمت بر روی مصرف کنندگان شهری (درصد کاهش در درآمدی)
30 ) اثرات سناریوهای مختلف تغییر قیمت بر روی شاخص فقر در مناطق روستایی
31 ) اثرات سناریوهای مختلف تغییر قیمت بر روی شاخص فقر در مناطق روستایی
چکیده :
پرداخت یارانه از جمله راههای انتقال درآمد است که عمدتاً به منظور حمایت از اقشار کم درآمد و بهبود توزیع درآمد صورت می گیرد در کشور ما نیز از ابتدای دهۀ 50 کالاهای یارانه ای به طور گسترده توزیع شد.
امروزه بنا به دلایل محدودیت بودجه و منابع کمیاب در کشورهای در حال توسعه و عدم تأمین نیازهای اساسی گروههای فقیر، هدفمندسازی پرداخت یارانه به گروههای هدف مورد توجه واقع شده است.
هدف اصلی این پژوهش بررسی الگوی فعلی مواد غذایی شامل : یارانه میان دهک درآمدی شهری و روستایی و ارائه راهکارههای علمی می باشد و به منظور بررسی رفتار مصرف کنندگان و برآورد کشش های قیمتی کالاهای مورد مطالعه از رهیافت دیتون 1998 استفاده گردید. براساس این رهیافت و با بهره گیری از تفاطت میان گروههای مختلف مصرف کننده موسوم به دسته که هر دسته در برگیرنده یک شهرستان بود واکنش مصرف کنندگان در مورد قیمت مورد بررسی قرار گرفت. پس از تخمین تابع تقاضای کالاهای مشمول یارانه (برنج . نان . روغن . گندم) کشش قیمتی درآمدی و کیفیت محاسبه شد. معادلات تقاضای این کالاها براساس روش رگرسیون به ظاهر نامرتبط و با استفاده از بسته نرم افزاری micro Fit.4:1 صورت گرفت. داده های این بررسی نیز شامل مخارج و مقدار مصرف کالاهای مزبور و همچنین ویژگی های جمعیتی اندازه خانوار و میزان تحصیلات سرپرست خانوار بود.
این اطلاعات از میان 848 خانواده روستایی و 607 خانواده شهری استان : خراسان، مازندران، آذربایجان و ...
ارزیابی و روند فعلی مصرف کالاهای منتخب حاکی از وجود تفاطت قابل ملاحظه میان دهک های مختلف شهری و روستایی از لحاظ میزان مصرف و مخارج اختصاص یافته به این کالاها بنا شد. به گونه ای که در حال حاضر دهک های درآمدی بالاتر هم از لحاظ کمیت و هم کیفیت از کالاهای منتخب بهره بیشتری می برند. رفتار مصرفی مصرف کنندگان شهری و روستایی نیز حاکی از این است که کالاها به صورت مجموعه ای مکمل مصرف می شوند.
تأثیر افزایش قیمت کالاهای منتخب بر روی میزان انرژی بر حسب کالری و درآمد دهک های مختلف و شاخص فقر به کمک سناریوهای مختلف افزایش قیمت این کالاها بررسی شد. نتایج حاصل از بررسی اثرات تغذیه ای حاکی است از افزایش همزمان قیمت تمامی کالاهای مصرف کنندگان روستایی که بیشتر از مصرف کنندگان شهری تحت تأثیر قرار می گیرند.
افزایش قیمت برنج نیز در اغلب دهک های درآمدی مصرف کنندگان شهری بیش از مصرف کنندگان روستایی با کاهش انرژی مواجه کرده و در مورد زنان این روند تا حدودی معکوس است و میان دهک های درآمدی شهری و روستایی نیز میزان کاهش در کالری نسبتاً نامنظم است.
بررسی اثرات درآمدی افزایش قیمت : قند، شکر، نان هم نشان داد که با افزایش قیمت این کالاها مصرف کنندگان روستایی نسبت به مصرف کنندگان شهری کاهش در درآمد بیشتری را تجربه می کنند.
سناریو افزایش قیمت برنج و افزایش همزمان قیمت تمامی کالاها نیز در مناطق شهری بیشتر دهک های درآمدی پایین و در میان مصرف کنندگان روستایی نیز بیشتر دهک های درآمدی بالا را تحت تأثیر قرار می دهد.
براساس نتایج به دست آمده پیشنهاد می شود ابتدا دهک درآمدی در مناطق شهری و روستایی شناسایی شود و توزیع یارانه ای کالاها در میان دهک های واقع در زیر خط فقر صورت گیرد. البته کاهش توزیع یارانه ای این کالا در میان دهک های درآمدی بالا نیز باید تدریجی صورت گیرید
فصــــل اول :
مقدمه
یارانه به هر گونه پرداخت انتقالی اطلاق می شود که به منظور حمایت از اقشار کم درآمد و بهبود توزیع درآمد از محل خزانه دولت و هر آنچه که می تواند به خزانه دولت واریز گردد به صورت نقدی و یا جنسی به خانوارها و تولیدکنندگان کالا و خدمات تعلق می گیرد.
در یک تقسیم بندی کلی می توان یارانه ها را به یارانه کالاهای مصرفی ، یارانه خدمات اجتماعی و یارانه کالاهای واسطه ای برای تولیدکنندگان گروهبندی کرد.
( سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، 1380 )
پرداخت یارانه از جمله شناخته شده ترین راه های انتقال درآمد به گروه های کم درآمد جامعه است که هر کشور در حال توسعه و هم در کشورهای توسعه یافته دارای سابقه طولانی است. ( موسسه مطالعات پژوهش های بازرگانی، 1375 )
ممکن است یارانه به صورت ضمنی و یا آشکار باشد.
در حالت پرداخت ضمنی یارانه به صورت غیر مستقیم و عمدتا توسط تولید کنندگان پرداخت می شود. بدین ترتیب که تولید کنندگان در ازاء تولید کالا قیمت های پایین تری از بازار آزاد دریافت می کنند.
پرداخت آشکار یارانه نیز خود به 2 صورت عمده اعمال می شود:
یا کالاهای مشمول یارانه با قیمتی پایین تر از قیمت بازار در میان مصرف کنندگان توزیع می شود و یا اینکه کالاهایی توزیع می شود که حاوی شکلی از توزیع مجدد درآمد بدون اثر قیمتی هستند. ( 1944، Hoffman & etal )
در کشور ما نیز سابقه یارانه به قحطی ناشی از جنگ جهانی و تامین غله و نان از سوی دولت مربوط می شود اگرچه این یارانه ها آشکار نبوده اما بخشی از هزینه های آن از سوی دولت تامین شده است. ( موسسه مطالعات پژوهش های بازرگانی، 1375 )
یعنی افزون بر 50 سال است که بر روی کالاهایی مثل گندم یارانه تعلق می گیرد.
اوایل دهه 50 را می توان نقطه عطفی در پرداخت یارانه دانست در نتیجه به پرداخت یارانه بیشتر اقدام نموده و علاوه بر گندم به کالاهایی دیگر مثل قند و شکر و چای و روغن نباتی نیز یارانه تعلق گرفت. ( موسسه مطالعات پژوهش های بازرگانی، 1375 )
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با شروع جنگ به دلیل شرایط خاص لازم بود نقش دولت در زمینه های مختلف اقتصادی و اجتماعی و به ویژه در زمینه های نظارت و کنترل بر شبکه توزیع قیمت گذاری کالاها و حمایت از گروه های کم درآمد و آسیب پذیردر مقابله با فشار تورم و جبران کمبودها افزایش می یابد. در این دوره هزینه یارانه بسیار افزایش یافت به گونه ای که با وجود شرایط خاص که پس از خاتمه جنگ حاکم بود و با وجود افزایش شدید جمعیت و تنگنای منابع ارزی و ریالی پرداخت آن از سوی دولت غیر قابل تحمل به نظر می رسید. بنابر این به... سیاست آزاد سازی و تعدیل اقتصادی، بررسی، حذف یارانه ها و جانشین ساختن آن با نظامی که بار مالی کمتر و زمان بیشتر به همراه داشته باشد مطرح شد.
البته در سطح جهانی از دو دهه گذشته و به توصیه اکید بانک جهانی و صندوق بین المللی پول مبتنی بر حذف یارانه برای تسریع رشد اقتصادی در جهان سوم بحث پیرامون آن رونق گرفته است. ( موسسه مطالعات پژوهش های بازرگانی، 1375 )
در همین راستا برخی از کشورهای جهان سوم سعی کرده اند تا هزینه یارانه مواد غذایی را کاهش دهند و در این زمینه به موفقیت رسیده اند. ( 1944، Hoffman & etal )
به طور کلی هدفمند کردن یارانه عبارتست از تعریف و انتخاب گروه ها یا خانوارها و حتی افراد هدف و توزیع منافع بین آنها لازمه این است که بتوان گروهی از افراد بر اساس معیارهایی از دیگران متمایز کرد.
هدف هر طرح هدفمند سازی تحویل کالا یا خدمات به گروهی که نیاز بیشتری به آنها دارند و مثتثنی کردن عده ای می باشد که توانایی خرید این کالاها یا خدمات را از کانال های خصوصی دارند.
هدفمند کردن یارانه از طریق 3 مکانیزم قابل تحقیق است: خود هدفمند[1]، هدفمندسازی اداره شده[2] و هدفمندسازی گروه گرا.
مکانیزم خودکار هدفمند کردن مشتمل بر توزیع کالاهایی می باشد که عمدتا افراد فقیر از آنها استفاده می کنند. البته این مکانیزم لزوما هدفمند کردن اداره شده نیز مبتنی بر انتخاب شکل خاصی از توزیع است. این مکانیزم متضمن برخی از هزینه های اجرایی است که این هزینه های اجرایی نیز با افزایش صحت و دقت فرآیند هدفمند سازی افزایش می یابد. ( 1944، Hoffman & etal )
روش هدفمند کردن گروه گرا نیز رهیافتی است که مستلزم تصمیمات جامعه پیرامون شایستگی خانوارها برای مشارکت در برنامه های کمک های غذایی است.
در این رهیافت تصمیمات مبتنی بر اطلاع قبلی از موقعیت امنیتی غذایی هر یک از خانوارها است. (clay & etal , 1999)
1 . 1 ) اهمیت موضوع
اصولا هدفمند کردن یارانه ها به 2 دلیل صورت می گیرد: محدودیت منابع و بودجه دولت و عدم تامین نیازهای اساسی گروه های فقیر انتقادها و مشکلاتی که پیرامون یارانه موادغذایی ارائه می شود از سه بعد اقتصاد خرد، کلان و اجتماعی _ فرهنگی قابل تامل است در سطح اقتصاد خرد، ضعف در شبکه های بازاریابی و همچنین دور بودن تولید کنندگان از محل بازار در کشورهای جهان سوم منجر به بهره برداری بیشتر و افزایش هزینه های بازارسازی از سوی واسطه ها شده است. بدین ترتیب بهبود بازاریابی مواد غذایی می تواند منجر به کاهش هزینه های آن و به دنبال آن افزایش قیمت در تولید کنندگان و کاهش در قیمت پرداختی مصرف کنندگان شود. در این زمینه نیز مطالعاتی وجود دارد که دال بر صحت این مطلب می باشد.
از طرف مصرف با توجه به قدرت خرید پایین افراد فقیر، اجرای برنامه های حمایتی بدیهی است اما آنچه در این میان بحث انگیز است، تغییر الگوی مصرف کنندگان به سمت کالاهای مشمول یارانه است که عمدتا نیز وارداتی هستند.
از بحث های مطرح در این زمینه نحوه توزیع کالاهای مشمول یارانه است که اغلب به صورت عمومی و بدون جهت گیری به سوی اقشار خاصی از جامعه می باشد که منابع اقتصادی از بخش عمومی و خصوصی انتقاد به سمت مصرف کالاهای مشمول یارانه هدایت شده و این امر علاوه بر تحریف جریان سرمایه گذاری و کاهش رقابت در اقتصاد توانایی دولت در ایجاد اشتغال را نیز کاهش می دهد. ( laraki , 1989 )
افزون بر این، در مراحل اولیه توسعه هزینه فرصت منابع اختصاص داده شده به واردات مواد غذایی بسیار بالا می باشد. از بعد اجتماعی و فرهنگی نیز اعتقاد عموم بر این است که باید نیازمندی های عمومی مثل بهداشت، اشتغال، آموزش و تغذیه از سوی دولت مرتفع شود. ( laraki , 1989 )
به دلیل بار هزینه ای یارانه ها اغلب دولت به دنبال تجدید نظر در برنامه های اعطایی یارانه به مواد غذایی هستند تا در صورت امکان از بار هزینه ای آن بکاهند: در جهت حذف یارانه ها نیز تلاش هایی صورت گرفته، اما این تلاش ها عمدتا بر اساس منتفع شدن اقشار درآمدی بالا به جای گروه های فقیر و همچنین با توجه به استدلال گروه های درآمدی پایین نسبت به گروه های درآمدی بالا سهم بزرگتری از درآمد خود را به مواد غذایی اختصاص می دهند، عقیم مانده است.
اما امروزه اغلب کشورهای در حال توسعه در جهت کاهش یارانه مواد غذایی گام برداشته اند. این در حالی است که هنوز در ایران سهم هزینه یارانه مواد غذایی در بودجه دولت بسیار بالاست.
به گونه ای که در طول 3 دهه گذشته بیش از 40% از بودجه دولت را به خود اختصاص داده. (موسسه مطالعات پژوهش های بازرگانی، 1375 )
متوسط سهم یارانه کالاهای اساسی از بودجه دولت طی دوره 1379_ 1373 نیز 9/9 درصد می باشد. ( ترازنامه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سال های مختلف )
علاوه بر این اقشار درآمدی بالا نسبت به گروه های درآمدی پایین از یارانه پرداخت شده بیشتری بهره می گیرند. بدین ترتیب که بر اساس
1) یارانه کالاهای اساسی علاوه بر چهار کالا برنج، روغن، نان، قند شکر کالاهایی مثل گوشت، پنیر شیر، مرغ را شامل شده که چهار گروه دوم سهم بسیار اندکی را تشکیل می دهند.
آمارهای منتشر شده در حال حاضر سهم بالاترین دهک درآمدی را نسبت به سهم پایین ترین دهک درآمدی در یارانه را نشان داده و کالاهای روغن خوراکی و قند شکر به ترتیب 1/2 و 7/1 برابر می باشد. این رقم برای 20 درصد بالای درآمدی نسبت به 20 درصد پایین و برای دو کالای مذکور به ترتیب 6/1 و 5/1 برابر است. ( سازمان مدیریت برنامه ریزی کشور، 1380 ) با توجه به مسائل فوق و همچنین وجود مشکلاتی چون محدودیت بودجه و افزایش جممعیت. اهمیت هدفمند کردن یارانه و تجدید نظر در جهت گیری آن به سوی اقشار فقیر کشور بیش از پیش آشکار می شود.
1 . 1 ) اهداف تحقیق
2 . 1 ) فرضیات تحقیق
| دسته بندی | هنر و گرافیک |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 268 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 74 |
فهرست
عنوان صفحه
چکیده 1
فصل اول(کلیات تحقیق) 2
مقدمه 3
اهمیت و ضرورت تحقیق 6
طرق از بین بردن رفتار شرطی 14
قانون تاثیر و تقویت رفتار 24
تعمیم یا انتقال یادگیری 26
فصل دوم ( پیشینه و ادبیات تحقیق) 33
تعریف روانشناسی 34
روان شناسی رنگ ها به عنوان روش درمان 38
روان شناسی رنگ های مختلف 39
فصل سوم(روش تحقیق) 55
جامعه مورد مطالعه 56
روش آماری مربوط به فرضیه ها 58
فصل چهارم(یافته ها و تجزیه و تحلیل داده ها) 60
نمرات خام برای دو گروه دختران و پسران 61
فصل پنجم (بحث و نتیجه گیری) 66
پیشنهادات و محدودیت ها 69
منابع و مؤاخذ 70
چکیده
هدف از تحقیق حاضر بررسی تأثیر رنگها بر روی یادگیری کودکان مقطع اوّل دبستان شهرستان ابهر است که فرضیه های عنوان شده عبارتند از تأثیر رنگها بر روی یادگیری در دختران وپسران دارای تفاوت است وهمین طور رنگ زمینه دریا دگیری تأثیر دارد که ما بعد آماری عنوان شده عبارت از دانش آموزان مقاطع اول دبستان است که با آمار بدست آمده 540 نفر است که 50نفر به عنوان نمونه انتخاب شده وآزمون گر گردنیاف رنگی برروی آنها اجرا گردیده است که نتایج بدست آمده از طریق آمار استنباطی وواریانس دو عاملی جهت فرضیه اوّل مورد سنجش قرار داده شد همین طور جهت سنجش فرضیه دوّم وتأثیر رنگ متن وزمینه بر روی یادگیری از روش آمار توصیفی وبدست آوردن فراوانی ودرصد آن که نتایج بدست آمده حاکی از آن است که بین تأثیر رنگها برروی یادگیری دختران وپسران تفاوت وجود ندارد ودر حدود 42 درصد از دانش آموزان معتقدند که رنگ زمینه می تواند در یادگیری تأثیر گذار باشد .
فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه
همانطور که اکثر روان شناسان یاد آوری کرده اند ،اولین سالهای زندگی در رشد روانی – عاطفی کودک نقش بسیار مهّم دارد واریک اریکسون معتقد است که کار اصلی شخص در جویان خردسالی غیر از موارد دیگر ،یادگیری اعتماد است وبه نظر او در دوره خردسالی ،کودک یاد می گیرد که دنیا یا محل خوب ورضایت بخش است یا منبع ناراحتی ها وناکامی ها وهیجان های منفی است که از دیدگاه اریکسون اوّلین موفقیت روانی – عاطفی کودک این است که ،بدون اضطراب وخشم شدید بپذیرد که مادرش جلو چشمش دورتر رود پذیرش واین بر اثر پیش بینی مسائل بیرونی صورت می گیرد تعداد زیادی از روان شناسان مخصوصاًآنهایی که تحت تأثیر سنت فرویدی قرار گرفته اند معتقدند که اوّلین روابط کودک برای روابط بعدی امر با دیگران الگو قرار می گیرد روان شناسان اهمّیت رشد عاطفی سالم را یادآوری کرده اند که تمام این مسائل نشأت گرفته از یادگیری در کودکی است که مسائل عاطفی ،شناختی وحتی تأثیر رنگها در اوان کودکی می تواند دیدگاه کودک را تغییر دهد . توانایی وتأثیر رنگ نیز بر روی یادگیری عمل نمادها را همراهی می کنند که این تواناییها مخصوصاًدر بازی کودک تجلی می کنند ومثلاًشکل تقلید تأخیری وبازی نمادین با رنگ مورد علاقه کودک می تواند تأثیر پذیری بیشتری داشته باشد که رنگ به نوعی به روحیه ورشد شخصیت کودک می تواند تأثیر گذار باشد به طوری که رنگهای تند مثل قرمز وآبی در یادگیری بیشتر خود را نشان می دهند .
بیان مسئله :
در طول مرحله حسی – حرکتی یعنی از بدو تولد تا دو سالگی کودک مخصوصاًمشغول کشف روابط بین حواس ،اعمال وپیامدهای آنهاست که ویژگی اصلی این مرحله ،کشف پایداری شیءاست که تأثیر رنگ اشیاءدر این کشف پایداری اشیاءمی تواند نقش بسزایی داشته باشد ،پایداری شیءوتثبیت رنگها در ذهن کودکان توانایی درک موجودیت یک شیءبه رغم غیر قابل رؤیت بودن آن که در مرحله حسی و حرکتی کودک با تحول تفکر ودر ک پایداری شیءوتأثیر رنگ بر ذهنیت خود را می تواند کم کم باور کند . وهمین طور می تواند گفت که روانشناسی رنگ بر روی یادگیری وتأثیر آن بر ذهنیت کودک می تواند نقش مهّمی داشته باشد که به این صورت رنگهای اصلی به مانند قرمز وسبز وآبی می تواند در سریع یادگرفتن نقش داشته باشد به این شکل که کودک همیشه به دنبال دنیای رنگی برای خود می گشته است واین تأثیر هم می تواند در سریع یادگرفتن نقش داشته باشد که حال این رنگها به شاد بودن یا سیاه بودن می تواند تقسیم شود که هر کدام یک نقشی می توانند داشته باشند
سئوال مسئله :
اهداف تحقیق :
هدف از تحقیق حاضر تأثیر رنگها بر یادگیری کودکان است به این صورت که آیا رنگ آمیزی در اشیاءواشکال در کتابها وحتی رنگ آمیزی در منزل ونوع رنگهای استفاده شده می تواند در یادگیری سریع کودک وآشنا شدن آن با وسایل ومحیط خانه واطراف نقش بسزایی داشته باشد و آیا محیط رنگی تأثیرش بیشتر از محیط سیاه سفید خواهد بود .
اهمیت وضرورت تحقیق :
سازگاری هایی متعدد کودک موجب می شود که او از مراحل مختلفی بگذرد ،مراحلی که ساخت تدریجی طرحوارتک تازه را به همراه می آورد این ساخت همیشه بر اساس یک نظم قابل پیش بینی صورت می گیرد که به عبارت دیگر ،هر چند که تجربه وآموزش می توانند آهنگ عبور کودک از این مراحل را تند یا کُند کنند هیچ چیزی نمی تواند نظم بنیادی آنها را بر هم بزند ویادگیری نقش بسزایی در زندگی کودکان داشته ودارند که بستگی به عوامل تازه وجدیدی هستند که این عوامل که می تواند مهّم جلوه کند تأثیر رنگها در یادگیری کودکان است اینکه آیا در به یاد سپردن بسیاری از مطالب واشیاءمی توان رنگ وتأثیر آن را مهّم دانست امید است با پژوهش های انجام شده بتوان مراحل سریع یادگیری را در بین کودکان شناخته وسعی کنیم که یادگیری برای کودکان به طور آسان وسهل انجام گیرد . که این تحقیقات در مراکز مهد کودک وخانواده می تواند نقش بسزایی داشته باشد .
فرضیه تحقیق :
متغییر های تحقیق :
à رنگها ←متغییر مستقل
à یادگیری ←متغییر وابسته
تعاریف عملیات واژه ها ومفاهیم :
یادگیری عبارتند از توانائی بالقوه ونسبتاًپایدار که فرد بر اثر ممارست وتمرین می تواند به آن دست یابد وبالاخره عبارتند از نمره ای است که آزمودنی از آزمون مربوط به آموزش ویادگیری بدست آورده است.
تأثیر رنگها عبارتند از تأثیر ی که رنگها بر آموزش ویادگیری کودکان می تواند داشته باشد واینکه رنگها در آموزش وبه یاد سپردن اشیاءومطالب می تواند نقش مهمّی داشته باشد .
پیدایش این آمادگی ارزش بخصوصی برای سازگاری او با محیط خواهد داشت ،زیرا بدین وسیله قادر می شود تا بهتر با خود ودیگران ارتباط برقرار کند .
هنگاهی که کودک رشد می کند از اهمیّت رفتار شرطی در مورد او کاسته می شود ورفتارهایی که منجر به حل مسائل می گردد اهمّیت زیادتری پیدا می کند روش اصلی که در حل مسائل به کار می رود ،به روش آزمایش وخطا مشهور است بر اساس این روش خود دست به عملی می زند ،اگر به نتیجه برسد آنرا ادامه می دهد ،واگر مرتکب اشتباهی شد از ادامه آن خودداری کرده ،سعی می کند راه دیگری را اتخاذ نماید .
بعبارت دیگر ،اگر رفتاری سبب کسب پاداش شود ،این رفتار محکم تر می شود وامکان ادامه آن زیادتر است ،وبالعکس اگر رفتاری پاداش آور نباشد متروک می شود . این را «قانون»تأثیر می نامند . دانستن اصل واصول این قانون برای فهم رفتارهای عادی وغیر عادی افراد بشر ضروری است .
«یادگیری براساس آزمایش وخطا»
در یادگیری به وسیله آزمایش وخطا ،آموزنده ظاهراًبدون اینکه نقشه وهدفی داشته ویا اینکه از رابطه ی میان عملی که می کند ونتیجه ی آن ،مطلع باشد ،دست به آزمایش روشهایی مختلفی می زند .
بنابراین رفتارهایی که منجر به موفقیت شود تکرار می شود وآنهایی که با شکست روبرو گردد ادامه پیدا نمی کند . وبزودی از بین خواهد رفت وودوزت حداقل شرایط یادگیری بوسیله ی آزمایش وخطا را به قرار زیر می پندارد .
«یادگیری وبهداشت روانی »
بشر گنجایش یادگیری را به ارث می برد ،ولی تمام رفتارهای او به غیر از رفتارهای انعکاسی ساده ،بر اساس یادگیری است . او مغز خود را به ارث می برد ،ولی تمام معلومات وچگونگی روابط آنها را فرا می گیرد ،او گنجایش تطبیق وسازش را از راه وراثت کسب می کند ،ولی نوع سازش وطرقی را که به این منظور انتخاب میکند ،در اثر تجربه اخذ می نماید . مثلاًگنجایش یادگرفتن زبان ارثی است ولی در اینکه شخص چه نوع زبانی را صحبت می کند . بستگی به آموزش و پرورش دارد . به همین منوال قدرت وگنجایش ایجاد عواطف واحساسات در افراد مورثی است ولی اینکه شخص دچار اختلالات عواطف واحساسات می شود ارتباط زیادی به یادگیری دارد .
افراد انسان دائماًدر حال تطبیق وسازش با محیط خود هستند وهر اقدام به سازش مستلزم تغییر رفتارهای قبلی وآموختن رفتارهای جدیدی است .
هنگامی که در فرد رفتارهای جدیدی به منظور سازش با محیط ایجاد می شود ماهیت این سازش تحت تأثیر نوع سازشهای قبلی بویژه تحت تأثیر پاداش یا تنبیه حاصله از آن در می آید . بنابراین رفتار بخصوص فرد را نه تنها در زمینه وقایع حاضر باید سنجید ،بلکه نسبت به رفتارهای گذشته نیز باید اندازه گیری کرد . هر فردی بر حسب مشخصات روانی خود عمل می کند ؛بدین معنی که هیچ رفتار بشر بی علّت نیست ودر رفتارهای اشخاص نوعی ثبات وتوالی وجود دارد که مشخص کننده شخصیت وطرز زندگی آنهاست ،اگر چه شخصیت افراد دائماًمقول می گردد ،ولی در پایه واساس آن تغییرات کلی داده نمی شود .
«روشهای یادگیری»
در حال حاضر علم روانشناسی اطلاعاتی درباره ی چگونگی یادگیری ومقدار وشرایط آن در دست دارد وبه وسایل علمی می تواند مقدار تغییری را که بادگیری در رفتار به وجود می آورد اندازه گیری کند ،ولی دانش ما درباره ی اتفاقاتی که هنگام یادگیری در سلسله ی اعصاب روی می دهد ،بسیار ناچیز است . وبا وجود اینکه قریب نیم قرن است که آزمایشهایی در مورد رابطه ی یادگیری با سلسه ی اعصاب به عمل می آید ،هنوز به کشف مطالب قابل اهمیتی نرسیده ایم . در حال حاضر نه روانشناسان فیزیولوژیکی قادر به پاسخ گویی به بسیاری از پرسشها در این زمینه هستند ونه متخصصان اعصاب ،ولی امید است که در آینده این علما بتوانند پرده از بسیاری مهّمات مربوط به یادگیری وسلسه اعصاب بردارند ،گذشته از اینها ما می توانیم بدون اینکه اطلاعات کافی درباره ی تشکیلات سلسله اعصاب در دست باشد ،تحقیقاتی در زمینه های یادگیری انجام دهیم .
| دسته بندی | حقوق |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 175 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 142 |
عنوان صفحه
مقدمه 1
فصل اول
دسته بندی نظامهای حقوقی در خانواده های بزرگ حقوقی 2
گفتار اول: معیار و ملاک دسته بندی نظامهای حقوقی 3
گفتار دوم: تعداد نظام های حقوقی 5
گفتار سوم: نظام های مختلط 6
فصل دوم
تاریخچه تشکیل نظام حقوقی رومی-ژرمنی 8
مبحث اول-حقوق مشترک دانشگاهها 11
مبحث دوم-نظام های حقوقی ملی و منطقه ای 17
گفتار دوم: دوره ی حقوق قانونی(مبتنی بر قانون) 30
گفتار اول:شکل گیری نظام حقوق نوشته و تحولات تاریخی آن 38
گفتار سوم: نقش حقوقدانان 51
مبحث دوم: حقوق فرانسه 52
گفتار اول: تاریخچه شکل گیری حقوقی مدرن 52
گفتار دوم: قانون مدنی فرانسه 53
گفتار سوم:ساختار حکومت 54
گفتار چهارم: آموزش حقوق و فعالیتهای حرفه ای آن 65
مبحث سوم: حقوق آلمان 67
گفتار اول: تاریخچه شکل گیری حقوق مدرن 67
گفتار دوم : تدوین قانون در آلمان 68
گفتار چهارم: ساختار حکومت 71
فصل سوم:نظام حقوقی کامن لو 78
گفتار سوم: منابع حقوق انگلیس 128
مبحث اول: آرای قضایی 129
فهرست
عنوان صفحه
بند اول: سازمان قضایی انگلیس 129
بند دوم: قاعده سابقه 137
مبحث سوم : عرف و عادت 144
مبحث چهارم: دکترین و عقل 146
مبحث پنجم: عرف و عادت 147
بند اول: دادگاه های بالا یا مافوق SUPERIOR COURTS 148
نمودار سازمانهای قضائی در حقوق انگلیس 148
دوم :دادگاه عالی جزائی CROWN COURT 150
سوم : دادگاه استیناف COURT OF APPEAL 152
الف: دادگاه های بخش COUNTY COURTS 153
ب: دادگاه صلح COURT OF PEACE 154
ج: دادگاه اطفال و نوجوانان JUVENILE COURTS 155
فصل چهارم: حقوق اسلامی 156
گفتار اول: اساس تغییر ناپذیر حقوق اسلامی 157
گفتار دوم: انطباق حقوق اسلامی با دنیای جدید 160
نتیجه گیری 161
منابع و ماخذ 162
فصل اول
دسته بندی نظامهای حقوقی در خانواده های بزرگ حقوقی
مشابهت نظامهای حقوقی به یکدیگر امر انکار ناپذیری است و قوانین و مقررات در کشورهای گوناگون شباهت فراوانی به یکدیگر دارند . کسانی که به خارج از مسافرت و در آنجا به خرید ، فروش ، اجاره هتل ، کرایه ماشین ، استفاده از اتوبوس و امثال آن مبادرت می کنند ، تفاوت ماهوی بین این قراردادها و قراردادهای منعقده در کشورهای خود نمی بینند . همین طور مسافران مزبور می دانند که در کشور خارجی نیز دزدی جرم است ، عبور از چراغ قرمز تخلف است ، کسب مال از طریق کلاهبرداری و حیله موجب مسئولیت می شود و از بین بردن اموال عمومی مجاز نیست . با وجود این ، همانندی و مشابهت بین برخی از نظامهای حقوقی به اندازه ای روشن و شفاف است که می توان این نظامها را متعلق به یک خانواده حقوقی بزرگ تر دانست.
طبقه بندی نظامهای حقوقی در خانواده های حقوقی بزرگ تر یک فعالیت علمی و نظری برای مقاصد آموزشی و ایجاد نظم و انضباط در مطالعات حقوق تطبیقی است . در علوم ، طبقه بندی امر رایجی بوده و فواید آن انکاناپذیر است . برای نمونه ، دانشمندان علوم طبیعی گیاهان یا جانوران را طبقه بندی می کنند و این طبیقه بندی به دانش آموزان کمک می کند تا راحت تر بتوانند گونه های گوناگون گیاهی یا حیوانی را شناسایی و نسبت به مشخصه های عمومی آنها اطلاع پیدا کنند.
در این صورت با آگاهی از اینکه یک گیاه یا یک حیوان متعلق به کدام طبقه است ، می توان نسبت به خصوصیات کلی آن اطلاع یافت . مثلاً با دانستن اینکه کانگورو جزء پستانداران است ، می توانیم به خصوصیات کلی آن حیوان پی ببریم بدون آنکه به طور مشخص آن را مورد مطالعه قرار دهیم.
در حقوق نیز طبقه بندی نظامهای حقوقی متفاوت به دانستن پژوهان حقوقی کمک می کند که نسبت به نظامهای حقوقی متفاوت و متنوع آگاهی کلی بیابند . مثلاً وقتی اطلاع حاصل می شود که کشور برزیل جزء کشورهای متعلق به خانواده روی – ژرمنی است ، فرد بدون مطالعه حقوق برزیل می تواند نسبت به ساختار ، اصول حاکم ، نهادها و مفاهیم حقوقی ، منابع حقوقی ، سلسله مراتب منابع و امثال آن ، آگاهی کلی بیابد ، زیرا فرض این است که نظامهای حقوقی متعلق به یک خانواده پیشینه تاریخی مشترک و نهادها و ساختارهای مشابهی دارند . این آگاهی عمومی به درک جزئیات مسائل حقوقی آن کشور و به حقوقدان کمک می کند که بداند با چه دیدگاهی با قوانین و مقررات آن کشور برخورد کند و چه انتظاری از آنها داشته باشد.
طبقه بندی نظامهای حقوقی گوناگون در خانواده های بزرگ تر مفید ولی با محدودیتها و مشکلاتی مواجه است ، زیرا این امر مستلزم تعیین معیارها و ملاکهایی است که براساس آن بتوان کشوری را در یک خانواده به خصوصی قرار داد. تعیین تعداد خانواده های بزرگ حقوقی نیز به سادگی ممکن نیست و در نهایت برخی از کشورها نظام مختلط دارند و گنجاندن آنها در یک طبقه دقیق نیست. این مشکلات در سه گفتار به شرح ذیل بررسی می شود.
گفتار اول : معیار و ملاک دسته بندی نظامهای حقوقی
اولین مشکل در طبقه بندی نظامهای حقوقی یافتن معیارها و ملاکهایی است که بتوان به استناد آن یک نظام حقوقی را در یک خانواده بزرگ حقوقی قرار داد. در ابتدا بسیاری از دانشمندان حقوق تطبیقی می کوشیدند که یک عامل مثل پیشینه تاریخی یا نظام اقتصادی را ملاک قرار داده و بر اساس آن به تقسیم بندی نظامای حقوقی مبادرت کنند . در حال حاضر گرایش کلی به این سمت است که یک عامل به تنهایی کفایت نمی کند و ترکیبی از عوامل گوناگون باید در تقسیم ملاک عمل باشد. برخی از نویسندگان از یک عامل واحد صحبت کرده اند ، ولی ملاک واحد آنان در واقع حاوی ملاکها و معیارهای متفاوتی است ( مثلاً اِسوایگِرات [1] معیار واحدی را با عنوان «سبک»[2] مطرح می کند ، ولی متذکر می شود که تعیین سبک یک نظام حقوقی به در نظر گرفتن پیشینه تاریخی ، منطق حقوقی حاکم حقوقی مفاهیم و نهادهای حقوقی خاص حقوقی منابع حقوقی و سلسله مراتب آنها و ایدئولوژی حاکم بر آن نظام حقوقی منوط است.
رنه داوید برای طبقه بندی نظامهای حقوقی دو معیار را مطرح کرده است اولین معیار که جنبه فنی دارد این است که حقوقدانی که در یک نظام حقوقی آموزش دیده است می تواند بدون مشکل زیاد در نظام دیگر فعالیت کند . چنانچه پاسخ به این سوال مثبت باشد ، این فرض مطرح می شود که منطق حقوقی حاکم و نهاد و مفاهیم حقوقی مشترکی وجود دارد و احتمالاً این دو به یک خانواده متعلق هستند . معیار دوم مشابهت در فلسفه و ایدئولوژی حاکم بر نظامهای حقوقی و مشارکت در اصول اقتصادی و سیاسی است که مبنای تقسیم بندی خواهد بود . به نظر رنه داوید ترکیب این دو معیار مبنای قابل قبولی را برای دسته بندی نظامهای حقوقی در خانواده های بزرگ تر فراهم می سازد.[3]
ساختار حقوق یکی دیگر از ملاکهایی است که مبنای طبقه بندی نظامهای حقوقی قرار می گیرد . از دیدگاه رنه داوید ، موارد سه گانه ذیل ساختار حقوق را تشکیل می دهد :
n مفاهیمی که در پرتو آن مفاهیم قواعد آن نظام شرح و تفسیر می شود ؛
n نقسیماتی که در چهارچوب آن تقسیمات قواعد آن نظام دسته بندی می گردد ؛
n طرز فکر رایج نسبت به قاعده حقوقی .[4]
در هر حال ، ترکیبی از عوال ذیل به عنوان معیاری برای طبقه بندی مورد توجه قرار می گیرد :
1-سابقه تاریخی
یکی از عوامل مهم در طبقه بندی نظامهای حقوقی در نظر گرفتن سابقه تاریخی مشترک در شکل گیری ساختار ، نهادها ، مفاهیم و منابع حقوقی است . مثلاً کشورهای کامن لو سابقه حقوقی مشترکی دارند که این سابقه تاریخی آنها را به یکدیگر پیوند می زند.
2- منطق حقوقی حاکم
در کلیه نظامهای حقوقی برای رسیدن به حکم یک موضوع مشخص از منطق حقوقی استفاده می شود . این منطق حقوقی ممکن است براساس برهان باشد که ازیک قضیه کلی (هر کس به دیگری خساترت وارد کند باید آن را جبران کند) و یک قضیه جزئی (حسن به حسین خسارت وارد کرده است ) و نتیجه ( بنابراین حسن باید خسارت وارده به حسین را جبران کند ) تشکیل می شود . این منطق حقوقی ممکن است براساس قیاس باشد که از یک قضیه جزئی ( حسن شیشه منزل حسین را شکست و به تعویض شیشه محکوم شد) و یک قضیه جزئی مشابه ( احمد با ماشین خود به دیوار خانه تقی زد و آن را خرابکرد) و یک نتیجه ( احمد باید دیوار خانه را بازسازی کند) تشکیل می شود . برخی از نظامهای حقوقی مثل کشورهای متعلق به نظام رومی – ژرمنی از روش اول و کشورهای متعلق به نظام کامن لو از روش دوم استفاده می کنند.
3-نهادهای حقوقی ویژه
برخی از نهادهای حقوقی اختصاصی به یک نظام حقوقی معین دارند و وجود چنین نهادهایی در یک نظام حقوقی مبنایی برای طبقه بندی آن نظام حقوقی تلقی می شود . مثلاً نهاد وقف مختص نظام حقوقی اسلامی است و وجود این نهاد در یک نظام حقوقی مبنای منطقی برای قرار دادن آن نظام در نظام حقوقی اسلامی تلقی می شود . همچنین وجود نهاد « عوض یا معوض»[5] در حقوق قرار دادها مختص به نظام کامن لوست و وجود این نهاد در حقوق یک کشور مبنایی برای قرار دادن آن کشور در نظام حقوقی کامن لو تلقی می گردد.
1- منابع حقوق و جایگاه آن
اشتراک منابع حقوقی ، سلسله مراتب آن منابع و نحوه تفسیرشان از دیگر عوامل مهم طبقه بندی نظام های حقوقی محسوب می شود . در حقوق کامن لو رویه قضایی اهمیت و جایگاه ویژه ای دارد و در صدر منابع حقوقی قرار می گیرد ؛ در صورتی که در حقوق نوشته ، قانون در صدر قرار دارد . همچنین در حقوق کامن لو اصولاً قوانین به صورت لفظی و ادبی و در نتیجه به صورت مضیق تفسیر می شود ، در صورتی که در حقوق نوشته اصولاً قانون به صورت منطقی و با در نظر گرفتن قصد قانون گذار تفسیر می گردد.
5- ایدئولوژی حاکم
زندگی اجتماعی ، اقتصادی و حقوقی در کشوری تحت تاثیر ایدئولوژی حاکم قرار دارد . این ایدئولوژی ممکن است مذهب ، اعتقادات ملی ی گرایشهای سیاسی باشد . مثلاً نظامهای متعلق به نظام های اسلامی ، هندو سوسیالیستی از جمله طبقه بندیهایی هستند که براساس ایدئولوژی شکل گرفته اند.
گفتار دوم : تعداد نظام های حقوقی
با توجه به اختلاف در معیارها و ملاکهای مربوط به طبقه بندی نظام های حقوقی نسبت به تعداد آنها نیز توافق وجود ندارد . برخی از نویسندگان متعلق به بلوک شرق ( کشورهای کمونیستی و سوسیالیستی ) معتقد بودند که فقط دو نظام بزرگ حقوقی وجود دارد : یکی سوسیالیستی و دیگری سرمایه داری و بورژ وازی . بنابراین نظام های کامن لو و حقوق نوشته ( رومی – ژرمنی) تقسیمات فرعی در داخل نظام حقوقی بورژوازی تلقی می شوند نَپ[6] ، حقوقدان اهل چک ، خانواده های حقوقی را به سه گروه تقسیم می کند : حقوق آمریکایی – انگلیسی ( کامن لو) حقوق نوشته ( رومی – ژرمنی) و حقوق اسلامی . رنه داوید در کتاب نظام های بزرگ حقوقی معاصر این حقوقی ها را به چهار گروه تقسیم کرده است : حقوقی رومی – ژرمنی ، کامن لو ، سوسیالیتی و متکی به مذهب یا سنت . تحت پوشش دسته چهارم ، نظام های متعددی مثل حقوق اسلامی ، حقوق افریقایی و حقوق کشورهای خاور دور مطرح شده است که بین آنها تفاوتهای اساسی وجود دارد . این نوع تقسیم بندی این برداشت را به وجود می آورد که این نظام ها اهمیت زیادی ندارند و ذکر آنها صرفاً برای اجتناب از انتقاداتی است که ممکن است بیان شود : چرا این نظام ها مطرح نشده است؟
نظام های حقوقی ممکن است در یکی از نظام های بزرگ حقوقی ذیل طبقه بندی شوند :
n حقوق کامن لو ( انگلیسی – امریکایی )
n حقوق نوشته (رومی – ژرمنی)
n حقوق اسلامی
n حقوق سوسیالیستی
n حقوق آفریقایی
n حقوق خاور دور.
گفتار سوم : نظام های مختلط
یکی از مشکلات مربوط به طبقه بندی نظام های حقوقی این است که نمی توان به سادگی برخی از آنها را در طبقه ی خاصی قرار داد. مثلاً ایالت کبک در کانادا یا ایالت لوئیزیانا[7] در آمریکا از جمله نظام هایی هستند که ترکیبی از نظام حقوق نوشته و حقوق کامن لو می باشند . در بسیاری از کشورهای در حال توسعه ، بخشی از نظام حقوقی متأثر از حقوق مذهبی یا سنتی داخلی و بخشی متأثر از حقوق خارجی است . مثلاً پاکستان از نظر حقوق قراردادها و مسائل تجاری به نظام کامن لو و از نظر حقوق خانواده به نظام اسلامی تعلق دارد.
کشورهای متعلق به یک نظام حقوقی از نظر مشابهت و داشتن اصول و خصیصه های مشترک در یک سطح نیستند و در واقع طیفی را تشکیل می دهند که از بخش پر رنگ شروع و به بخش کم رنگ منتهی می شود . بنابراین اگر فرض کنیم که یک نظام حقوقی مثل دایره ای است که از طرف مرکز به سمت محیط کم رنگتر می شود ، می توان مطرح کرد که برخی از کشورها در مرکز قرار دارند و برخی به تناسب به بخشهای کم رنگ تر تمایل می یابند . در بخشهای کم رنگ تلاقی دو نظام بزرگ حقوقی متصور است . مثلاً بسیاری از کشورهای اسلامی متأثر از حقوق نوشته و حقوق اسلامی اند.
فصل دوم
نظام حقوق نوشته(رومى-ژرمنى)
تاریخچه تشکیل نظام حقوقى رومى-ژرمنى
دوره حقوق عرفى
1- انحطاط اندیشه ی حقوق. نمودار حقوق اروپایی پیش از قرن سیزدهم چیست؟ عناصری که وجود دارد و نظام حقوقی با استمداد از آن امکان استقرار می یابد ، در این دوره اساساً دارای جنبه عرفی است . امپراطوری روم تمدّن درخشانی داشت و بلوغ روی یک نظام حقوقی پدید آورد که در جهان بی سابقه بود . لیکن امپراطوری رم ، از قرنها پیش دیگر موجودیت خود را در غرب از دست داده بود . یورشهای ملل گوناگون ، به ویژه ژرمن ها ، در قرن پنجم ، این امپراطوری را منقرض کرد . به دنبال این یورشها ، ملتهای تابع امپراطوری رم از یک سو و بربرها از سوی دیگر ، در کنار هم زندگی کردند و هر دسته پیرو قانون خاص خود بود . با وجود این ، به مرور ایام ، شیوه های زندگی به هم نزدیک شدند ، گروههای مختلف نژادی با هم در آمیختند و عرفهای سرزمینی ، با پیدایی فئودالیته ، حاکم بر روابط مردم شدند و اصل نخستین شخصی بودن قوانین[8] را طرد کردند.
البته پارهای مدارک و اسناد هست که می توان برای شناخت حقوق رم یا حقوق بربر به آنها رجوع کرد . مجموعه های ژوستینین ( شامل سه مجموعه به نام کد[9] ، دیژست[10] و اینستیتوت[11] که از سال 529 تا 534 میلادی منتشر و با یک سلسله قوانین جدید (نوول)[12] تکمیل شد در شرق و تا حدی در ایتالیا و مجموعه ی معروف به «قانون رومی ویزیگوت ها»[13] یا کتاب آلاریک[14]( مصوب 506 میلادی ) در فرانسه و ایتالیا از لحاظ نظری معرف حقوق رم بود . قوانین بربر از قرن ششم به بعد برای اغلب قبایل ژرمنی نوشته شد . این جریان تا قرن دوازدهم برای قوانین قبایل مختلف شمال اروپا یا اسلام ادامه یافت .[15]
مع هذا ، این اسناد و مدارک حقوقی را که در واقع در اروپای قرن دوازدهم اجرا می شد به خوبی معرفی نمی کنند . «قوانین بربر» فقط بخشی غالباً کم اهمیت از روابط اجتماعی را ، که امروزه تابع حقوق می دانیم ، تنظیم می کرد وانگهی ، مجموعه های قوانین رم ، حتی متون ساده شده آن از سوی آلاریک ، به سرعت به شکل مجموعه های بسیار عالمانه و پیچیده درآمدند . حقوق عالمانه ی این مجموعه ها ، در عمل دگرگون شد و خود به خود از سوی مردم به صورت حقوق عامیانه به اجرا در آمد . هیچ کس در اندیشه ی آن نبود که قواعد این حقوق را ، که فقط ارزش محلی داشت ، از طریق نوشته تثبیت کند. در ایتالیا ( با فرمان تئودوریک[16] ، سال 500) و در اسپانیا ( با فوئر و خوز گو[17] ، 654 – 694) ، سلاطین اوستروگوت[18] و ویزیگوت[19] کوشیدند قواعد قابل اجرا در مورد اتباع خود را ، چه از اصل ژرمنی باشند و چه از ریشه ی لاتینی ، در مجموعه ی حقوقی واحدی تنظیم کنند ؛ ولی کاری که بدین سان آغاز شده بود با هجوم لمباردها [20] به ایتالیا (565 ) و حمله ی اعراب به اسپانیا (711) از میان رفت . گذشته از این اقدامات ، مقامات دولتی به دخالت در موضوعاتی که عموماً به حقوق عمومی بیشتر مربوط بود تا به حقوق خصوصی ( مانند فرمانهای فرانک ها مرسوم به کاپیتولر) [21] آن هم در موارد خاص ، اکتفا کردند . ابتکارات خصوصی هم عدم اق دام آنان را جبران نکرد.
اگر موفقیت طرف دعوی بسته به ادله ای از قبیل داوری الهی ، سوگند اصحاب دعوی یا سوگند جمعی (تزکیه)[22] یا آزمایش اردالی[23] باشد ، شناخت و تبیین قواعد حقوقی چه فایده ای دارد ؟ اگر هیچ مقام صاحب قدرتی ملزم و آماده نباشد که نیروی خود را در اختیار محکوم له بگذارد ، چه فایده که حکمی به نفع وی صادر شود ؟ در تاریکیهای اوائل قرون وسطی ، جامعه به وضعی ابتدایی تر از بیش بازگشت . ممکن بود هنوز حقوقی باقی باشد : نهادهایی که برای بیان حقوق ایجاد شدند ( مانند راشیمبورگ[24] مربوط به فرانک ها ، لاگمن[25] مربوط به اسکاندیناوها ، ائوزاگاری[26] مربوط به آیسلندیها ، برهون[27] مربوط به ایرلندیها ، ویتن [28] مربوط به آنگلوسا کسون ها ) ، همچنین نوشتن قوانین بربر ، می توانست ما را به وجود آن معتقد کند ؛ ولی حکومت قانون دیگر به پایان رسید . هم در میان افراد و هم در بین گروههای اجتماعی ، دعاوی با قانون طرق قویتریا قدرت خود کامه یک رئیس حل و فصل شدند . بهترین نهاد در این زمان داوری بر مبنای حفظ همبستگی گروه و تأمین همزیستی مسالمت آمیز بین گروههای مخالف و برقراری صلح بود ، نه بنابر آنچه عدالت اقتضا می کرد . حتی آرمان جامعه ای که باید حقوق هر کس را تضمین کند رها شد : مگر یک جامعه ی مسیحی نباید بیشتر سعی کند که بر پایه ی افکار برادری و احسان بنا شود ، پولس قدیس [29] در نخستین نامه ی خود به اهالی کرنت[30] احسان را به جای عدالت می ستود و به مومنان توصیه می کرد که به جای مراجعه به دادگاهها ، به داوری رهبران مذهبی و برادران خود متوسل شوند . اوگوستن قدیس[31] هم از همین نظریه دفاع می کرد.
در قرن شانزدهم هنوز یک ضرب المثل آلمانی رواج داشت که می کفت :« حقوقدانان ، مسیحیان بد»[32] ؛ اگر چه این عبارت را مرجحاً درباره ی علمای حقوق رم به کار می بردند ، اما همه ی حقوقدانان را شامل می شد و در نتیجه حقوق هم خود چیز بدی بود.
2- تجدید حیات اندیشه ی حقوقی : ایجاد خانواده ی حقوق رومی – ژرمنی در ارتباط با تجدید حیاتی بود که در قرنهای دوازدهم و سیزدهم در اروپای غربی پدید آمد . این تجدید حیات بود که در همه ی زمینه ها ظهور کرد و یکی از جنبه های مهم آن جنبه ی حقوقی بود.
جامعه ، با تجدید حیات شهرها و تجارت به این فکر رسید که تنها حقوق می تواند نظم و امنیت و در نتیجه ، امکان پیشرفت را تامین کند . آرمان ایجاد جامعه ای مسیحی مبتنی بر احسان کنار گذاشته شد ؛ از بوجود آوردن شهر خدا بر روی زمین صرف نظر شد . کلیسا هم ، یا وضوح بیشتر ، جامعه ی مذهبی مؤمنان را از جامعه ی غیر مذهبی و جهان درون را از جهان برون تفکیک کرد و در این دوره یک حقوق خصوصی مسیحی تدوین کرد.[33] دیگر مذهب و اخلاق از نظام مدنی و حقوق تمیز داده شدند ؛ برای حقوق وظیفه ای خاص و نوعی استقلال ( نسبت به مذهب و اخلاق) در نظر گرفتند که از آن پس ویژه ی طرز فکر و تمدّن غربی شد .
این فکر که حقوق باید حاکم بر جامعه باشد فکر تازه ای نبود و لااقل ، در مورد روابط افراد با یکدیگر ، از طرف رومیان پذیرفته شده بود . لیکن ، بازگشت به این فکر در قرن دوازدهم یک انقلاب بود . فلاسفه و حقوقدانان می خواستند که روابط اجتماعی بر پایه ی حقوق برگردد و به هرج و مرج و خودسری که از قرنها پیش حاکم بوده است پایان داده شود . آنان خواهان حقوق جدیدی بر پایه ی عدالت بودند که به یاری عقل می شد آن را به دست آورد ؛ آنان به خاطر روابط مدنی ( اجتماعی – م.) توسل له ماوراء الطبیعه را رها کردند . جنبشی که در قرنهای دواردهم و سیزدهم پدید آمد به همان اندازه انقلابی بود که جنبش قرن هجدهم برای برقراری دموکراسی به جای قانون قدرت شخصی ، یا جنبش قرن بیستم برای برقراری دموکراسی به جای قانون قدرت شخصی ، یا جنبش قرن بیستم برای برقراری سازمان اجتماعی مارکسیستی به جای هرج و مرج نظام سرمایه داری.
جامعه ی مدنی باید مبتنی بر حقوق باشد : حقوق باید نظم و پیشرفت را در جامعه ی مدنی محقق کند . این افکار در اروپای غربی قرنهای دوازدهم و سیزدهم ، به صورت افکاری عمده درآمدند و تا امروز به نحو غیر قابل انکاری حکومت کرده اند.
| دسته بندی | شیمی |
| فرمت فایل | pptx |
| حجم فایل | 5446 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 247 |
فصل اول
شیمی تجزیه :با تعیین کیفی و کمی مواد سرو کار دارد
تجزیه کیفی:تعیین هویت یک گونه شمیایی
مثلا اگر یک آلوده کننده در یک رودخانه ماهیها را از بین می برد تجزیه کیفی را می توان برای تعیین هویت شیمیایی این آلوده کننده بکار برد
تجزیه کمی
تعیین غلظت یک گونه شیمیایی مشخص
تعیین غلظت جیوه در یک رودخانه آلوده
تقسیم بندی روش کار یک تجزیه شیمیایی
1.روش کار کلاسیک (تر)
2.روش کار دستگاهی
برخی از روشهای نوری
| دسته بندی | دامپزشکی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 92 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 117 |
فصل اول
مقدمه و خلاصه
1-مقدمه
ارتومیسکوویروس ها یاویروس های آنفلونزاحامل نوعی بیماری بسیارواگیر هستند که دردستگاههای تنفس،گوارش واعصاب جایگزین می شوندوگاهی درطیورمرگ ومیربسیارشدیدی ایجادمی نمایند.
این ویروس ها به دوپاتوتیپ ویروسهای آنفولانزا با قدرت بیماری زایی شدید ((HPAI وویروس های آنفلوانزا با قدرت بیماریزایی کم یا متوسط (nHPAI) یا (mPAI) تقسیم می گردند.عفونت آنفلوانزا در گونه های مختلف پرندگان دریایی مهاجر وآبزی درسرتاسردنیا مشاهده شده است واین پرندگان به عنوان مخزن ومنبع ویروسهای آنفلوانزای طیورمحسوب می شوند.اگرچه ویروسهای nHPAIازبیشترگونه های پرندگان اهلی جداشده اند ولی صنعت مرغداری وبوقلمون تا کنون بیشترین خسارات حاصله ازآنفلوانزارا متحمل شده است. ژنوم ویروس های آنفلوانزا حاوی RNA وهشت قطعه ای است. به همین دلیل بازارایی ژنتیکی در این ویروس ها زیاداتفاق می افتدوبه عنوان سدی بزرگ درراه کنترل وپیشگیری بیماری به حساب می اید .
براساس پادگن های نوکلئوکپسید یاماتریکس ، ویروسهای آنفلوانزابه سه تیپ AوB وC طبقه بندی می شوند وتیپ A ، عامل اکثرهمه گیری های آنفلوانزا درطیورودام ها و همچنین عامل مرگ میلیونها انسان درقرن حاضر بوده است. مهمترین پادگن های سطحی ویروس آنفلوانزا ، هما گلوتینین (HA) ونورامینیداز(NA) می باشند. براساس این پادگن ها ، تا کنون 15 تحت سروتیپ H ونه تحت سروتیپ N گزارش شده است. کلیه تحت سروتیپ های ویروس های آنفلوانزا ازپرندگان اهلی جدا شده اند . ویروس های آنفلوانزا دردستگاه تنفس وگوارش پرندگان آلوده تکثیر پیدا می کنند وانتقال مستقیم ویروس ازپرنده ای به پرنده ی دیگر ازطریق آئروسل و ذرات معلق منتشره ازدستگاه تنفس و مدفوع وانتقال غیرمستقیم ازطریق آب یاغذای آلوده انجام می گیرد. روند شکسته شدن HA به دومولکول HA1 وHA2 در بیماریزایی ویروس نقش مهمی دارد که به حضوریا عدم حضورپروتئازها دردستگاه گوارش و تنفس طیوربستگی دارد. تشخیص آزمایشگاهی عفونت آنفلوانزابراساس آزمایش های سرم شناسی ، ویروس شناسی ومولکولی می باشد. به دنبال جدا سازی ویروس های آنفلوانزا ، تیپ وسرو تیپ آن الزاماً مشخص می شود وپاتوتیپ آن باید توسط آزمایش های InvitroوInvivo مورد ارزیابی قرار گیرد. جداسازی ویروس های HPAI یا ویروسهای متعلق به تحت سرو تیپ های H5 و H7 باید به اطلاع مراجع ذیصلاح ملی و بین المللی دامپزشکی رسانده شود. به دلیل آنکه پرندگان دریایی مهاجروابزی به راحتی می توانند به طورهمزمان با ویروس هایی که ازنظر پادگن های H وN ، متفاوت هستند ، آلوده شوند ، لذا آنفلوانزای طیوراحتمالاًهمیشه به عنوان یک بیماری غیرقابل پیش بینی باقی خواهد ماند. مهمترین اقدام دربرنامه ی پیشگیری و کنترل آنفلوانزا ممانعت ازتماس پرندگان دریایی و مهاجروآبزی با گله های ماکیان ، بوقلمون و مرقابی می باشد. بلا فاصله بعد از ورود ویروس های آنفلوانزا به یک منطقه ، انجام سیا ست های کشتار، قرنطینه و واکسیناسیون ، احتمال انتشارویروس ازیک منطقه به منطقه دیگررابه شدت کاهش می دهد.
درمجموع برای بررسی و شناسایی بیماری ، نیاز به فراورده های سرمی است. بنابراین موسسه ی واکسن و سرم سازی رازی اقدام به تهیه آنتی سرم اختصاصی پروتئین هما گلوتینین ویروس آنفلوانزای سویه ی N2 H9 شایع درایران نمود تا به عنوان کنترل مثبت برای سرم های مجهول درآزمایش های تشخیصی به کار گرفته شود.
2-1-خلاصه فارسی:
برای تشخیص سرولوژیکی عفونت های آنفلوانزای طیور, روش های آزمایشگاهی مختلفی ازجمله آزمایش ممانعت ازهماگلونیناسیون(HI) ، ممانعت ازنورامینیداز(NI) ، رسوب برروی ژل آگار(AGP) والیزا (ELISA) بکارمی رود که بااستفاده ازاین آزمایشات می توان تیپ وتحت تیپ ویروس آنفلوانزارامشخص کرد.
باتوجه به گسترش بیماری آنفلوانزادرسطح کشوروبروزاپیدمی های اخیربیماری درصنعت طیورایران ، ارائه ی راه حلی برای تشخیص سریع بیماری درمرغداری هاجهت اجرای برنامه های کنترلی واحتمالاًریشه کنی ضروری است. چنین برنامه هایی بااستفاده ازآنتی ژن هاوآنتی سرم های وارداتی انجام می شودکه این فراورده هاباصرف هزینه های هنگفتی تهیه می شوندوبا توجه به اینکه تحت تیپ ویروس آنفلوانزای شایع درایران H9N2 می باشد ، موسسه ی تحقیقات واکسن وسرم سازی رازی تصمیم به تهیه وارزیابی آنتی ژن وآنتی سرم اختصاصیH9 جهت استفاده درآزمایش های مختلف کنترلی وتشخیصی نمود.
3-1-خلاصه ی انگلیسی
For serologic diagnosis of Avian influenza infections various laboratory methods such as hemagglutinin inhibition test(HI),Neuramidase inhibition test(NI),Agar gel precipitation test (AGP)and ELISA are used.By means of thise tests,serotype and subtype of influenza virus cold be diagnosed.with regard to the outbreak of influenza disease throughout the country and recent epizootic outbreak of the disease in the iran,s poultry industry,presenting a solution for immediate diagnosis of the disease in poultry farms for implementation of control and eradication
Measures is necessary.Such measures are implemented by the use of imported antigens and antiserums.Thise products are imported by spending lots of money andm whereas subtype of influenza virus in iran
Is H9N2 Razi vaccine and serum producing Research Institute decided
to prepare and evaluate the specific H9 antigen and antiserum to be
used in varios control tests and diagnosis.
فصل دوم
کلیات ویروس شناسی
وبیماری انفلوانزای
طیور
1-2-مقدمه بیماری:
واژه ی آنفلوانزادرابتدابیانگراپیدمی تب های کاتارال وحاد ، با انتشارسریع ، دربین انسان هابودکه به وسیله ی ویروس های خاانواده ی ارتومیسکویریده ایجادمی شد.
امروزه ثابت شده است که ارتومیکسو ویروس ها ، عامل تعدادقابل توجهی ازبیماری هاوعفونت های طبیعی انسانها ، اسبان ، خوکهای اهلی وگونه های مختلف پرندگان ومواردانفرادی بیماری درراسووتعدادی ازپستانداران دریایی می باشند ومعمولاً دستگاه تنفسی فوقانی رادرگیری می سازند . درآلودگی طیوراهلی با ویروس های آنفلوانزای مرغی(AI ) ، سندرم های مختلفی ازجمله یک بیماری تنفسی بدون علائم بالینی وکاهش تولیدتخم مرغ تایک بیماری شدید سیستمیک با مرگ ومیر نزدیک به 100 درصد دیده می شود ، فرم شدیدوسیستمیک بیماری ، ناشی ازآلودگی طیورباویروس های آنفلوانزای مرغی بابیماری زایی بالا(HPAI)می باشد. معمولاًبیماری دراکثرگونه های پرندگان وحشی به صورت نهفته می باشد.
2-2-تعاریف وکلمات مترادف:
آنفلوانزای مرغی اول باربه عنوان یک بیماری سیستمیک بامرگ ومیربالا(یعنی آنفلوانزای مرغی بابیماری زایی بالایاباحدت بسیاربالا)تشخیص داده شد. ازسال 1870 تا 1981، HPAI به نام های مختلف ازجمله fowl plague(معمول ترازهمه)fowl pest,peste aviaire, typhus exudatious gallinarium,geflugelpest,Brunswick bird plague Brunswick disease,Fowl diseaseو fowl or bird grippeشناخته می شد. در1981اولین کنگره ی بین المللی آنفلوانزای مرغی اصطلاح HPAI رابه عنوان تعریف رسمی فرم حادآنفلوانزای مرغی پذیرفتOIE, HPAI رادرلیستA بیماری ها قرارداده است. لیست A OIE ، شامل بیماری های قابل انتقالی است که دارای پتانسیل بالقوه برای انتشارسریع وبسیارجدی درسطح جهانی با نتایج سیاسی ، اقتصادی یابهداشت عمومی مهم می باشندوبیماری هایی هستندکه اهمیت زیادی درتجارت بین المللی حیوانات وتولیدات دامی دارند.
اشکال ملایمترAI ، در گونه های مختلف طیوراهلی مابین سالهای 1949 واواسط دهه ی 1960 شناخته شدندبه اصطلاحLow pathogenie,phathogenic,non highly, pathogenic AI و MP)Mildy pathogenic) درمورد این هابه کار گرفته شد . ضررهای اقتصادی وتولیدی ویروس های این دسته درصنعت طیوردرمقایسه با HPAI بسیارکمترمی باشد . nHpai یا MPAI درلیستAیاB بیماری های OIE قرارنگرفته ند.
3-2-اهمیت اقتصادی بیماری:
ضررهای اقتصادی ناشی از آنفلوانزای مرغی ، سویه ی ویروس گونه های پرندگان آلوده ، تعداد مزارع درگیر، روشهای کنترلی مورداستفاده وسرعت انجام برنامه هایی کنترلی وریشه کنی ، بستگی دارد. دراکثرکشورهای پیشرفته ، HPAI وMP درصنعت طیورتجاری ، بیماری های بومی نمی باشند. شیوع بیماری وضررهای اقتصادی ناشی ازآن ، درهمه گیری های MPAI یا HP درطیورتجاری وغالباً درماکیان وبوقلمون هاروی داده است. بعضی ازکشورهای پیشرفته ، همه گیری های بومی MPAI رادر طیورصنعتی خود دارند ودر بعضی از این کشورها ، MPAI بصورت بومی در سیستم های بازار محلی طیور (بازار طیورزنده) وسیستم پرورش طیوردرخانه که اقوام بومی نواحی وابسته به مراکزشهری ،ایجاد می کنند ، دیده می شود. اصطلاح LPM به جای اصطلاح پرندگان زنده استفاده می شود.
ضررهای ناشی ازوقوع همه گیری های HPAI درطیور اهلی در مزارع تجاری تولیدی یا درطیورسیستم های LPM وسیع می باشد . ضررهای مستقیم شیوع HPAI شامل هزینه های حذف طیور، ضررهای واگیری ومرگ و میر،هزینه های قرنطینه و نظارت بهداشتی وپرداخت غرامت برای حذف پرنده های بازاری زنده می باشد .
همه گیری های MPAI ، زیانهای اقتصادی عمده ای را برای تولیدکنندگان بوقلمون و مرغابی، مخصوصاً زمانی که با عوامل بیماری زای ویروسی یا باکتریایی ثانویه همراه باشند ، در پی دارد. درکل زیان های ناشی ازاین دسته در مقایسه باHPAI کمتر می باشد ، زیرا گله های آلوده ، با یک برنامه کنترلی ، حذف می گردندوواگیری آنها کمترمی باشد وتجارت ملی و بین المللی معمولاًاسیبی نمی بیند. [2]
ش4-2- اهمیت بیماری از نظرسلامت عمومی:
درحالت کلی ، ویروس های آنفلوانزا ، به هنگام انتقال ، با میزان خود وبا افراد همان گونه وگاهی اوقات درانتقال بین گونه ای ، با گونه های که قرابت نزدیکی دارند ، سازگارمی شوند . در موارد نادری ، ویروسهای A I قابلیت انتقال پذیری به انسان را نشان داده اند.
ازنظرتجربی ، ویروس های AI مختلف ، نشان داده شده است که توانایی محدودی برای تکثیردردستگاه تنفسی فوقانی انسان هادارند ، اگرچه درمواردنادری ، انتقال ویروس های AI به انسان به دوروش مجزاصورت گرفته است : 1) انتقال کل ژنوم ویروسAI و 2)انتقال قطعات ژنی ویروسAI .
مواردانفرادی انتقال تمام ژنوم ویروس های AI به انسان ، اثبات شده اند. با این وجودچنین مواردی درمقایسه با ویروس های آنفلوانزای سازش یافته باانسان که هرساله ودرطی پاندمیک های بیماری ، روی می دهد ، بندرت می توانند صدهامیلیون نفررادرگیرسازند . مواردانتقال ویروس های آنفلوانزای خوکی به انسان ، درمقایسه باانتقال ویروس های AI ، بیشترگزارش شده اند ، امااین امرزیادمعمول نمی باشد. این تفاوت اندک درانتقال پذیری ویروس آنفلوانزای مرغی وخوکی ، ممکن است ناشی ازتفاوت خصوصیات گیرنده های سلولی اپی تلیوم دستگاه تنفسی باشد. ویروس های AI به صورت خاصی به –acetylneuraminic acid –galactose α N –2,3 متصل به گیرنده هایSialoligosaccharide (اتصال3,2 α) ، باندمی شوند ، درحالی که ویروس های آنفلوانزای خوکی وانسانی بهglactose α N-acetylneuraminic acid-2,6
متصل به گیرنده های Sialoligosaccharide(اتصال 2,6 α )باندمی گردند ، اپی تیلیوم تنفسی پرندگان غالباً اتصال α 2,3 رادارد ، درحالی که اپی تلیوم تنفسی انسان دارای اتصال α 2,6 واپی تلیوم تنفسی خوک دارای مخلوطی ازاتصال α2,3 و α 2,6 است. این امرممکن دلیل تعداد موارد بیشترانتقال آنفلوانزای خوکی به انسان درمقایسه با آنفلوانزای مرغی به انسان ، باشد.
پنج موردازعفونت انسانی ، در اثر انتقال ویروسهایAI گزارش شده است. در1959یک مرد 46ساله ، هپاتیت عفونی پیشرفته ای را به دنبال مراجعت ازسفردوما هه دریایی از طریق آسیا ، آفریقا واروپا نشان داد.یک ویروس HPAI (H7N7) ازخون وی جداشد. بهبودیش کامل شد ، اما هیچ نوع انتی بادی خنثی کننده علیه ویروس های AI در خون وی ، رد یابی نشد طی سالهای 1978تا1979 ، یک ویروس (H7N7)MPAIباعث واگیری یک بیماری تنفسی و مرگ درچلچله های دریایی درشمال غربی ایالات متحده شد. کونژکتویت خود محدودی در کاراگرافی که با چلچله ها کارمی کردند به هنگام شیوع بیماری ، گزارش شد. در سال 1996 ، یک ویروس MPAI( (H7N7 از یک زن 43 ساله در انگلستان مبتلا به کونژکتویت جدا شد . این زن مرغابی های اهلی با گونه های مختلف را پرورش می داد و این مرغابی ها به صورت ازاد با مرغابی های وحشی د ریک دریاچه کوچک ارتباط داشتند. درسال 1997 ، یک ویروس HPAI(H5N1) با عث بستری شدن 18 نفرومرگ 6 نفر در هنگ کنگ شد. بیماران تب و علائم بیماری دستگاه تنفسی فوقانی ودستگاه گوارشی شامل استفراغ ، اسهال و دردرا داشتند در بیمارانی که فوت کردند ، پنومونی دو طرفی شدیدوسایر درگیریهای و جراحات شامل هموفاگوسیتوز، نارسایی کبدی و کلیوی شوک سپتیک و پانسیتوپنی ، دیده می شد ویروس های AI جدا شده ازبیماران ، مرتبط با طیورLPM و مزارعی بودند که همه گیری HPAI را تجربه کرده بودند. اعتقاد براین است که کشتارتمام ماکیان درمزارع هنگ کنگ ودرLPM ودیگرگونه های پرندگانی که درتماس باماکیان بودند ، مانع ازابتلا انسانی شد. در نهایت بین دسامبر 1998 و مارس 1999 ، یک ویروس MPAI (H9N2) از هفت نفر70-1 ساله درmainlant چین و هنگ کنگ جداشد ، در پنج از بیماران هیچ گونه علائم کلینیکی مشاهده نشد ، اما در دو نفرازبیماران تب وبیماری تنفسی دیده شد . تمامی این بیماران بهبود یافتند اطلاعات تجربی دریک مدل موشی اثبات کردکه ویروسهای AI H5N1 هنگ نکگ پتانسیل بالقوه ای را برای انتقال بین پرندگان و پستانداران درمقایسه با دیگر ویروسهای AI مانند:
(H5N2) 59 / Scotland / chickan / Aو(H5N1) 91 /England / turkey / Aو
(H5N2) 95 / 765320 / Queretaro/Achikenو(H5N2)97 / Italy / Chicken/A
دارند.
مرغابی های وحشی ودیگرپرندگان آبزی ، مخازن دائمی تمام ژن های ویروسی آنفلوانزا می باشند. ظهورژن های ویروسی AI درویروس های آنفلوانزای انسانی بندرت اتفاق می افتد و دوره های زمانی طولانی باید طی شودتا این امرصورت گیرد و باید بازآرائی ژنتیکی با بیش از یک ویروس آنفلوانزاانجام شود. اگر چه یک ویروس AI ای که وارد جمعیت انسانی می شود احتمال بازآرایی و ایجاد یک دودمان جدید از ویروس آنفلوانزای انسانی را دارد ، ولی این امر بسیارنادراست و دوره ی زمانی زیادی برای ایجاد ویروس های آنفلوانزا ی پاندمیک انسانی ، لازم می باشد ، به عنوان مثال ، آنا لیزتوالی نوکلئوتیدی مشخص کرد که ویروس های آنفلوانزای پاندمیک انسانی H2N2 سال 1957 و H3N2 سال 1968 منتج از بازآرائی به ترتیب سه تا (PB1 وHA و HA ) و دو تا (PB1 و HA ) ژن های ویروسی AI و پنج و شش ژن ویروسی آنفلوانزای انسانی می باشد.
خوک هایی که درمعرض ترکیبی ازسویه های بازآرائی شده ویروسهای آنفلوانزا ی پرندگان و پستانداران ، قرارگرفته اند ، توانایی آلوده سازی انسان و دیگرپستانداران را داشته اند.
باید خاطرنشان کرد که اکثر سویه های پاندمیک انسان از بازآرائی ژنتیکی بین ویروسهای آنفلوانزای پرندگان و انسان ، بوجودامده اند وشواهدی وجود دارد که خوک هادراین مسیربه عنوان میزبان واسط ، برای ایجاد بازآرایی عمل می کنند ، زیرا سلولهای این حیوان برای هر دوسویه انسان و پرندگان دارای گیرنده می باش
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 131 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 85 |
فهرست
عنوان صفحه
فصل اول 7
مقدمه 8
بیان مسئله 15
اهداف تحقیق 17
ضرورت واهمیت تحقیق 19
سوال مسئله 20
اضطراب 21
اختلال خلقی عاطفی 22
جانباز 23
روان درمانی 24
ناهنجاری 25
فصل دوم 27
روش تحقیق ( ادبیات و پیشینه تحقیق ) 28
نظریه علل افسردگی 29
نظریه های یادگیری 30
مروری برتحقیقات انجام شده 35
علائم افسردگی 36
علائم عمومی افسردگی 38
طبقه بندی افسردگی براساس علائم و نشانه ها 40
انواع بالینی افسردگی 46
همه گیرشناسی افسردگی ( شیوع افسردگی ) 47
سبب شناسی افسردگی ( علل افسردگی ) 49
افسردگی و تجارت نخستین کودکی 50
علل افسردگی های بیمار گونه 51
فصل سوم 55
جامعه آماری مورد 56
حجم نمونه 56
روش آماری 59
فصل چهارم 60
نمودار شماره (1) 67
نمودار شماره (2) 68
تجزیه و تحلیل آماری 69
تحلیل نتایج 71
فصل پنجم 72
بحث و نتیجه 73
محدودیتهای 74
پیشنهادات 76
ضمیمه 78
تست افسردگی بک 79
منابع و ماخذ 85
مقدمه
افسردگی یکی از رایج ترین انواع ناراحتیهای روانی است که باعث مراجعه به روانپزشکان ،روانشناسان و دیگر متخصصان بهداشت رو انی می گردد . از این لحاظ افسردگی با سرما خوردگی در میان ناراحتیها ی جسمی قابل مقایسه است . در هر لحظه از زمان 15 تا 20 در صد افراد بزرگسال جامعه ممکن است عوارض و نشانه های مختلف افسردگی شدید را از خود نشان دهند .حداقل 12 درصد از جمعیت کشور های پیشرفته در طی عمر خود برای معالجعه علایم افسردگی شدید به متخصصان روانی مراجعه می کنند و حدس زده می شود که 75در صد افرادی که در موسسات درمان روانی بستری میشوند دچار افسردگی هستند . به دلایلی که هنوز کاملاًروشن نیست در صد بیشتری از بانوان دچار افسردگی می شوند ،نسبت زنان به مردان افسرده در ممالک پیشرفته صنعتی تقریباً2به1 می با شد . افسردگی از زمان باستان شایع ترین نوع ((نا بسامانی عاطفی )) شناخته شده است و در بسیاری از مدارک زمان گذشته می توان آثار آن را مشاهده کرد در حدود 450 سال پیش از میلاد مسیح ،بقراط از این بیماری به نام ملانکولی یاد کرده است . از مطالعه تاریخ چنین بر می آید که دانشمندان ایرانی مانند ابو علی سینا ور ازی این بیماری را می شناختند و از آن به عنوان عارضه ای روانی یاد کرده اند در سال 1986 کراپلین ،افسردگی را جزء بیماریهای عاطفی (اختلالات خلقی )طبقه بندی کرد . از آغاز دوره پیش سنگ تا قرون 16تا 17 تکامل بشر از لحاظ ساز گاری اجتماعی و آسایش زندگی بسیار پایین بود . باانقلاب صنعتی همه چیز شروع به تحول نمود . صنعت رشد فزاینده ای پیدا کرد ،شهر های متمدنی مثل لندن ،نیویورک و توکیو به سرعت توسعه یافتند ،جمعیت شهرها به چندین برابر رسید و سطح در آمد مردم به شکل قا بل توجهی افزایش یافت اغلب مردم غربی در کمال رفاه و آسایش زندگی می کردند اما ساختمان جسمانی و عقلانی بشر در چند هزار سال گذشته تغییر بسیار جزِِئی حاصل کرد ،انسان مجبور بوده است تطابق و تغییر موقعیت را بیاموزد لیکن وا کنشهای اساسی و غریزه ای او هنوز هم شباهت بسیار نزدیکی با حیوانات عالی تر دارد و این همان مطلبی است که اریک فرام در تئوری خود در بارهٌ شخصیت گفته ، و آن اینکه انسان زمانی که برای آزادی از اصل خود ، یعنی طبیعت جدا شده و به زندگی متمدن شهری روی آورده ، احساس تنهایی می کند و این احساس موجب اضطراب و افسردگی او شده است که این مطلب ازدیاد افسردگی را در جوامع صنعتی تأیید می کند .
ناراحتیهای گوناگون روانی و از جمله افسردگی طبیعتاٌ در درجات شدید خود جسم آدمی را هم تحت تأثیر قرار می دهد و شخص را تا حد بیماریهای روان ــ تنی (1) پیش می برد.
حد نهایت آسیبی که ناراحتیهای روانی ، از جمله افسردگی ایجاد می کنند خود کشی (2) می باشد . بیماریهای روان ــ تنی ناشی از تأثیراختلالات روانی مانند اضطراب و افسردگی بر روی جسم انسان است . به عقیده تعدادی از دانشمندان و به خصوص پژوهشگران انگلیسی که در این مورد تحقیقات متعددی انجام داده اند علت بسیاری از بیماریهای جسمی (مثل زخم معده ، ناراحتیهای قلبی و عروقی ، سکته های مغزی ، فشار خون و تعدادی از درد های مفاصل و...) را ناشی از فشار ها و استرسهای روانی میدانند ،
عده ای عقیده دارند تعداد این بیماریهای روان تنی بیش از 60 در صد بیماریهای جسمی می باشد .
افسردگی درجات و انواع مختلفی دارد و از عوامل متعددی ممکن است ناشی گردد.
این عوامل شامل : سرشت طبیعی (3) ، وراثت ، اختلال در فعالیت شیمیایی و هورمونی بدن ، تجارب خانوادگی (بخصوص داشتن پدر و مادر افسرده یا الکلیک)،
از دست دادن یکی از والدین بخصوص مادر در اوایل زندگی یا محرومیت از علاقه و محبت والدین ، حوادث ناراحت کننده و منفی در سالهای اخیر زندگی ، گرفتاری با همسر یا زوجه ای خشن و پر خاشگر ، نداشتن روابط اجتماعی نزدیک با افراد قابل اعتماد ، بر خوردار نبودن از حمایت اجتماعی کافی و بالاخره نداشتن یا از دست دادن حسن احترام یا اعتماد به خود می باشد و یا می توان افسردگی را ناشی ازنگرش منفی نسبت به خود یا استدلالهای غلط در مورد وقایع مختلف زندگی و شناخت نادرست نسبت به آنها دانست .
یکی از افسردگی های شایع در بین زنان افسردگی پس از زایمان (1) یا جنون
پس از زایمان می باشد که ناشی از بهم ریختگی هورمونی پس از زایمان ، ضربه ای که در هنگام زایمان به مادر وارد می شود و برداشت مادر از اینکه قسمتی از وجودش از او جدا شده است . افسر دگیهای پس از زایمان اگر خفیف باشد ، عادی تلقی می شود و در صورتی که افسردگی شدید باشد و به حالت صدمه زدن به خود (مادر ) و نوزاد در آید خطرناک میباشد و احتیاج به در مان فوری دارد .
در مورد مردان قسمتی از جامعه آماری افسرده ها مربوط به افراد معلول و جانبازمی با شد که علت افسردگی در آنان به چند عامل مهم بر می گردد:
1- غمگین بودن آنها َ به خاطر نقص در یکی از اعضای بدن و یا از دست دادن عضوی از بدنشان .
2- نوع نگرش و طراز برخورد غلط مردم و کلاًً جامعه نسبت به فعالیت و کار آیی آنها .
3- شناخت منفی جانبازان نسبت به ابعاد وجودی خود که ناشی از نگرش غلط و طراز بر خورد اشتباه مردم با آنها می باشد .
اگر چه افسرگی از دیر باز به عنوان یکی از نا بسامانیهای روانی عمده شناخته شده است اما در دو دههء اخیر اهمیت این بیماری هم از حیث رنج و آزادی که مبتلایان به آن تحمل می کنند و هم از لحاظ بار سنگینی که این ناراحتی بر منابع در مانی ملتها تحمیل می نماید بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است و بخاطر وسعت فراگیر این بیماری و نیز تجارب کلینیکی ، حداقل در ممالک صنعتی مغرب زمین باعث شده متخصصان مربوطه از دو دهه اخیر به عنوان دوره جدید ملانکولی (افسردگی شدید ) در تاریخ روانپزشکی معاصر نام ببرند .به نظر این محققان در دو دههٌ اخیر افسردگی جای تشویش و اضطراب را ، که در دو دههٌ بعد از جنگ بین المللی دوم به عنوان مهمترین عارضه روانی تلقی می شد ، گرفته است و اینک رایج ترین ناراحتی روانی افراد بالغ را تشکیل می دهد .
همراه با بروز و شیوع وسیع افسردگی ، هم در کل جمعیت و هم در جمعیت مراجعان به مراکز بهداشت و درمان روانی ، اقدامات گو ناگونی از طرف متخصصان بهداشت روانی در زمینه تشخیص ،طبقه بندی ،بررسی عللو عوارض ودرمان انواع افسردگی به عمل آمده است . پژو هشهای دقیقی که در زمینه بررسی اساس شیمیایی حالات عاطفی و غیر عادی و تاًثیرات در مانی دارو هایضد افسردگی بعمل آمد پیچیدگی خاص این حالات و ارتباط متقابل آنها را با فعالیتهای شناختی و روابط شخصی و اجتماعی فرد به خوبی نشان داده است. حاصل این مطالعات تجدید نظری اساسی در سیستم تشخیص و طبقه بندی اختلالات عاطفی و افسردگی را ضرو ری ساخته و به نظام جدیدی که در چاپ سوم و چهارم راهنمایی تشخیص و طبقه بندی انجمن روان پزشکی آمریکا پیشنهاد شده منجر گشته است. ازسوی دیگر ،جستسجو ی راههای جدید درمان اختلالات عاطفی مورد توجه متخصصان بهداشت روانی قرار گرفته است . در این میان ،پیروانمکتب رفتار درمانی کوششهایی رادر جهت استفاده از اصول روانشناسی رفتاری در شناخت و درمان افسردگی به عمل آورده اند که هم از حدیث تازگی برداشت و هم از لحاظ درجه موفقیت در مانی مورد توجه اهل فن قرار گرفته است .
با توجه به اهمیت مو ضوع و توجه روز افزون به درمان افسردگی و علت یابی آن ضروری به نظر میرسد که مورد جانبازان نیز به این امر توجه کافی مبذول شود . چون جانبازان در زمان جنگ نیز فشار های و استر سهای روحی و رو انی زیادی را تحمل کرده اند .
این عوامل هم تأثیر بسزایی در وضعیت ر.حی و رو انی جانبازان از بعد عاطفی دارد که البته عوامل متعدد دیگری نیز مزید بر علت می باشد و بجاست مسئولین گرامی تمهیداتی را درجهت جلو گیری از ابتلاء به اختلالات روانی وبه خصوص افسردگی جانبازان به اجراءدر آورند ،که اگر این مسئله مورد توجه قرار گیرد و اقدامات لازم صورت گیرد بسیاری از اختلالات جسمی این عزیزان نیز بر طرف خواهد شد .
افسردگی در جانبازان به دنبال خود ،درو نگرایی را نیز در پی دارد که همین منوال ممکن است بیماریهای جسمی را نیز در بر گیرد ،لذا اهمیت این مو ضوع بر هیچ کسی پوشیده نیست و محقق نیز در پژوهش خود این مسئله رادر جانبازان شهرستان ایوان غرب مورد مطالعه و بررسی قرار داده است .
بیان مسئله
اصو لاًمسائل مربوط به روان انسان از دیر باز مورد توجه بوده و انسان را به تفکر وا می داشته است . دقت در خصوصیات خلقی و منش شخصیت و بطورکلی خصو صیات روانی مسئله ای نیست که برای بشریت بی سابقه بوده و در سد ه های اخیر بو جود آمده باشد ،اما باید توجه داشت که مسائل و تعاریف مربو ط به خصوصیات روانی در نزد افراد غیر متخصص با آنچه در نزد دانشمندان علوم روانپزشکی و روان شناسی مطرح می شود تفاوت عمد ه ای در روانشنا سی و رو انپزشکی اصطلاح افسردگی و به طور کلی اختلالات روانی بسیار وسیع تر از تعارف آن در نزد افراد غیر متخصص می باشد . روانشناسان و روان پزشکان افسردگی را به عنوان یک بیماری هم از جهت رو انی و هم از جهت بدنی مورد مطالعه قرار داده وبا توجه به فر ضیات مختلفی که در مورد افسردگی مطرح شده ،طبقه بندی های متعددی از افسردگی ارائه دادهاند .
با توجه به توضیحات فوق و عنوان پژوهش که (بررسی رابطه بین افسردگی و میزان معلولیت در جانبازان شهر ستان ایوان غرب ) نام دارد در حقیقت می خواهیم بدانیم آبا رابطه ای بین میزان و معلو لیت جانبازان و اقسردگی وجود دارد یا نه ؟
و اگر رابطه ای وجود دارد صر فاً بخا طر میزان معلو لیت می باشد یا بخاطر دلایل دیگری از قبیل نوع شغل ، سن ، میزان تحصیلات و ...... می باشد ؟
درک رابطه بین افسردگی که شایع ترین اختلال خلقی می باشد با انزوای اجتماعی و اقدامات مخرب بر علیه جامعه ،خانواده ، خود فرد و تشدید این مسئله که فرد احساس می کند روز به روز از کار آیی او بخاطر نقص بدنی کاسته میشود و در واقع نقایص بدنی بصورت یک امر غالبی در می آید و در نهایت خطر نا کترین اقدام یعنی خود کشی را در پی می سازد.
درک این مطلب که آیا جانبازان بخاطر معلولیت جسمی خود به سوی افسرد گی و به دنبال آن درو نگرایی روی آورده اند و این راه را بهترین طریق برای رو برو شدن با وضعیت جسمانی خود انتخاب کر ده ا ند یا اینکه قبل از معلو لیت هم افسر دگی داشته اند ، یا اینکه معلو لیت افسر دگی انها را شدت بخشیده است جای بحث دارد و توجه کافی به این عزیزان لازم و ضروری به نظر می رسد . جانبازان می توانند سر منشاء اقدامات مفید و ساز نده ای باشند .
اگر توجه کافی به آنها بشود و به کار آیی آنها معتقد باشیم و اگر به آنها میدان دهیم ،استعدادهاو نبوغ آنها آشکار می شو د و اگر توجه کافی وجود نداشته باشد منجر به گوشه گیری و انزوا و افسردگی می شودو عوارض بعدی نیز به دنبال آن می آیند .
اهداف تحقیق
در این پژوهش محقق بر آن است که مطالعه ای بین مقایسه میزان افسرد گی ضعیف و شدید داشته باشد . با توجه به اینکه جانبازان یکی از گرو هها ی با ارزش و قابل احترام جامعه می باشند محقق بر آن است که دایره شمول نتایجش را بطور اخص به گروه نمونه و بطور اعم سایر جانبازان تعمیم دهد و اقدامات مشابهی از طریق این پژوهش در اختیار همگان قرار گیرد تا نحوة بر خورد با آنان اصلاح گردد ، مسئله شناخت رو حیات آنان مورد توجه قرار گیرد و اینکه به مشاورة جانبازان اهمیت داده شود در زمینةاختلالات روانی و خلقی و به ویژة افسر دگی آنها تحقیقات جامعی صورت گیرد واقدامات مقتضی در رابطه با درمان و پیش گیری اختلالات روانی جانبازان صورت گیرد .
اگر چه افسردگی شیوع بسیاری دارد ولی اغلب بیماران افسرده تشخیص داده
نمی شوند یا به اشتباه یک اختلال جسمی یا روانی دیگر تشخیص داده می شود از این رو بیماران و خانواده آنها در معرض رنج و نا توانی غیر مو جهی قرار می گیرند . از آنجاییکه در مسائل کلینکی و درمان امر تشخیص به موقع و درست اهمیت ویژ ه ای دارد اگر بتوانیم الگو های پاسخ فرد افسرده و بخصوص جانبازان رادر جامعه مورد مطالعه بدست آوریم و این الگو ها را در اختیار دست اند کاران بهداشت و درمان جانبازان قرار دهیم قدم بزرگی در راه پیش گیری و درمان صحیح و کار بردی جانبازان افسرده و سایر جانبازان بر داشته ایم .
یکی دیگر از اهداف این تحقیق آگاه نمودن جانبازان به مسائلی چون پیش گیری ،درمان و تشخیص افسردگی برای رسیدن به اهداف بهداشت روانی می باشد. این اهداف عبارتنداز :
1- آشنایی جانبازانبا علائم اختلالات روانی .
2- حساسیت نسبت به علائم اختلالات رو انی .
3- مقابله با ننگ آلو دگی اختلالات رو انی .
این 3 مورد ما را متوجه اقداماتی می کند که باید در مورد آگاهی جانبازان از علائم اختلالات رو انی و حساسیت نسبت به این اختلالات انجتم داد و مسئولین محترم را متوجه این موضوع نمود که کوششی بیش از پیش در مورد سلامت روانی جانبازان انجام دهند که اگر سلامت روانی جانبازان بطور کامل تحقق یافت بطور حتم به سلامت جسمانی آنان کمک خواهد شد و کمتر مبتلا به بیماریهای سایکو سوماتیک (روان –تنی) خواهند شد و موفقیت بیشتر آنان را در زمینه های تحصیلی ،اجتماعی ،اقتصادی ، شغلی و ....... تضمین خواهد کرد .
ضرورت و اهمیت تحقیق
وفور پدیدهافسردگی و از جمله بروز آن در قشر با ارزش جانباز لزوم چنین تحقیقی را برای پژوهشگر ضروری ساخته بر خورد با این موضوع می تواند به بهبود وضع روحی و روانی جانبازان ختم شود و موقعیت آنان را در نظر شغلی ،تحصیلی ، اجتماعی و اقتصادی ارتقاءبخشد . بررسی همه جانبه ساختار روانی و شخصیتی افراد و شناخت استعداد های آنها کمک خواهد کرد که از کدام توان و نیروی آنها می توان نهایت استفاده را برد .
اهمیت موضوع در این است که حداکثر بازده مطلوب و استفاده صحیح از استعدادهای جانبازان عملی گردد .
با توجه به اینکه جهان امروز به اینکه جهان امروز جهان مقابله هاست کسانی در این مبارزه سر افراز خواهند شد که از کمترین نیرو بهترین بازده را بدست آورند و در این جهت اگر بتوان جانبازان را به شناخت بهتر و درک صحیح تری از خود ،نیاز ها و علائقشان رهنمون نمود می توان انتظار داشت که ین نیرو های عظیم بعد از فارغ التحصیل شدن و مهارت آموزی و کسب تخصص،به بهترین وجه بازده و کار آیی لازم و مطلوب را داشته باشند . اگر بتوان از بروز مشکل و بخصوص افسردگی در جانبازان جلو گیری کرد و آنان را به فعالیت بیشتری در زمینه های اقتصادی ،اجتماعی تشویق نماییم واین عزیزان را از کناره گیری در صحنه ها بر حذر داریم بطور حتم بسیاری از مشکلات جامعه بدست این عزیزان حل خواهد شد و اقدامات بیشتر و مفید تری را در جهت ارتقاءی کشور انجام می دهند و لذا کشور را بیش به استقلال در تمامی زمینه ها سوق می دهند.
سوال مسئله
میزان افسردگی در جانبازان خفیف بیشتر است یا در جانبازان شدید ؟
فرضیه های تحقیق
افسردگی در جانبازان در صد بالا بیشتر از افسردگی جانبازان درصد پایین است.
متغییرهای مورد مطالعه
افسردگی متغییر وابسته
جانبازان دو گروه جانبازان دو گروه متغییر مستقل
تعریف عملیاتی متغییرها
افسردگی1 : افسردگی یک هیجان عادی بشر است ،افسردگی با علائمی مثل غمگینی شکستگی ،نو میدی ، نا کامی و یا نا شادی مشخص ..
1. DEPRESSION
افسردگی نوعی حالت مالیخولیایی، احساس نومیدی و وضع روانی افسرده می باشد . اگر این حالت بطور مستمر ادامه داشته باشد به مدت 2 تا 6 ماه بیماری عادی و 6 تا 9 ماه افسردگی شدید و از علائم بیماری روانی شدید است که این حالت را جنونی یا سایکوتیک می نامند .
- افسردگی: اصطلاحی وسیع و مبهم است ، برای شخص عادی حالتی مشخص با غمگینی و گرفتگی و بیحوصلگی و برای پزشک گروه وسیعی از اختلالات عاطفی با زیر شاخه های متعدد را تداعی میکند . خصوصیات اصلی و مرکزی حالات افسردگی کاهش عمیق میل به فعالیت لذت بخش روز مره مثل معاشرت ، تفریح ، ورزش ، غذا و فعالیت جنسی است این ناتوانی برای کسب لذت حالتی نافذ و پایا دارد.
-اضطراب : اضطراب یک احساس فراگیر ، بسیار نا خوشایند و اغلب مبهم و دل واپسی است که با یک یا چند تا از احساسهای جسمی همراه میگردد . مثل احساس خالی شدن سر دل ، تنگی قفسه سینه ، طپش قلب و تعریق ، سر درد یا میل جبری ناگهانی برای دفع ادرار و بیقراری .
اضطراب : واکنش در مقابل خطری نا معلوم ، درونی ، مبهم و از نظر منشأ همراه با تعارض است .
- اختلال دو قطبی : اختلالی که در آن فرد ، مبتلا به دوره های شیدایی و افسردگی و یا فقط مبتلا به شیدایی است و یا تجربه می کند و وجود یک دوره شیدایی (مانی ) ضروری است .
- اختلال خلقی عاطفی : اصطلاحی است کلی و مربوط می شود به اختلال روانی که در آن آشفتگی اساسی در خلق وجود دارد ، که در یک انتهای آن افسردگی یا خوشی خفیف و کوتاه مدت قرار دارد و در یک انتهای آن افسردگیهای هذیانی شدید یا شیدایی سر سامی قرار دارد.
- اختلال مانیک – دپرسیو (شیدایی – افسردگی ): یکی ار اختلالات خلقی با مشخصات نوسان شدید خلق بین سر خوشی و شیدایی از یک طرف و ماتم زدگی و افسردگی از طرف دیگر که اغلب در بین تغییر از یک وضعیت خلقی به دیگر دوره های از خلق و خوی عادی دیده می شود .
-اختلالات سایکو ماتیک ( روان – تنی ): اختلالات جسمی می باشد که علت اصلی آنها نشانه ها و تعارضات روانی می باشد مانند زخم معده .
- تنش: احساس درونی نا مطلوبی می باشد که وجود یک نوع نیاز (روانی یا جسمی )را در فرد ضروری می سازد.
توهم : عبارت است از درک بدون محرک از دنیای خارجی یعنی درک ظاهری یک شی ءخارجی وقتی که چنین شیئ وجود ندارد .
-ترس : عبارتست از واکنش به تهدیدی معلوم ، خارجی و قطعی و از نظر منشأ بدون تعارض
-جانباز : در فرهنگ اسلامی کسی که به خاطر حفظ جان و مال و ناموس مردم کشورش از دست دشمن و بیگانه ، جان خود را به خطر انداخته است را جانباز می گویند .
فرد افسرده : کسی است که از موقعیتها و شرایطی که افراد عادی از آن احساس لذت و شادی می کنند احساس لذت و شادی نمیکند، افسرده می گویند
- خلق : حاصل مجموعه واکنشهای عاطفی در یک زمان معین و آکنده از گرایشهای هیجانی و غریزی بوده و به حالتهای روحی ما جنبه مطبوع یا نا مطبوع می دهد و بین دو قطب لذت و درد نوسان می کند و شخصیت انسان ازآن رنگ پذیر است.
- عاطفه : عبارتست از حالت هیجانی شخص که اندیشه آن را همراهی می کند و شخص به آن آگاهی دارد که این حالت فقط مخصوص انسان است .
- سر و تونین : از انتقال دهنده های عصبی در مغز میانی است که تصور میشود در بیماریهای روانی بخصوص در افسر دگی نقش داشته باشد و در دستگاه کناری و هیپوتالاموس یافت می شود .
- نوراپی نفرین : از هورمونهای است که از غدد فوق کلیوی ترشح می شود و فقط از برخی جهات شبیه اپی نفرین عمل می کند و در مناطقی از مغز یعنی دستگاه کنار هیپوتا لاموس تنظیم کننده رفتار هیجانی می باشد .
- دستگاه کناری (لیمبیک ): مجموعه ساختار هایی در مغز میانی و پیرامون آن که یک واحد کارکردی را تشکیل میدهد و انواع رفتارهای انگیزشی ، هیجانی مانند بیدار شدن و خوابیدن ، تحرک شدن و آرمیدگی ، غذا خوردن و جفت گیری را تنظیم می کنند .
- روان درمانی : عبارتست از درمان نا سازگاریهای شخصیت یا بیماریهای روانی به کمک شیوه های روانشناختی و معمولاً اما نه منحصراً از طریق مشاوره فردی مانند شناخت درمانی روانکاوی ، رفتاردرمانی ، خانواده درمانی ....
- الکتروشوک (درمان با تشنج برقی ):روشی برای درمان افسردگی که در آن یک جریان ضعیف برق از مغز گذرانده میشود و یک حالت شبه تشنج صرعی در بیمار بوجود می آید که سطح سرو تونین و نوراپی نفرین را در خون افزایش می دهد . از الکتروشوک زمانی استفاده می شود که بیمار به دارو پاسخ نمی دهد یا اینکه احتیاج به بهبودی سریع بیمار می با شد .
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 163 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 209 |
فصل اول
مسأله مورد بررسی
1-1- مقدمه
دورۀ نوجوانی دوره ای است که در مصادف با تغییر و انتقال در برگ[1]، 1990 ) . استقلال نسبی از والدین و وابستگی به گروه همسالان و دوستان ، رشد و تحول مفهوم خود و هویت یابی اجتماعی و جنسی ، اتتخاب رشته تحصیلی ، برنامه ریزی برای دانشگاه و انتخاب شغل از جمله عواملی هستند که برای نوجوانان تنیدگی هایی را ایجاد می کنند (فورنت[2] و همکاران ،1998 ) این عوامل تنیدگی زا توأم با خواست ها و تقاضا های آموزشی در محیط مدرسه و انتظارات والدین از نوجوانان ، سلامت و بهداشت روانی آنها را به مخاطره می اندازد و بر عملکرد کلی و تحصیلی آنها تأثیر منفی می گذارد (نایمی[3] و واینیوماکی[4] ،1999 ) پژوهش ها حاکی است افرادی که در رویارویی با چنین مسائلی فاقد توانایی های لازم و اساسی هستند ، آسب پذیر بوده و مشکلاتی نظیر افسردگی ، اضطراب ، تنهایی و احساس طرد شدگی ، کمرویی ، خشم ، تعارض بین فردی و....را تجربه می کنند. در عین حال پژوهش های بیشماری حاکی است که بسیاری از مشکلات بهداشتی و اختلالات روانی – عاطفی ریشه های روانی – اجتماعی دارند و ارتقای مهارتهای مقابله ای و توانایی های روانی – اجتماعی در بهبود و سلامت روانشناختی افراد بسیار مؤثر است . این توانایی ها فرد را برای مقابله مؤثر باموقعیت های تعارض زا یاری می کند و شخص را قادر می سازد تا در رابطه با سایر افراد جامعه ، فرهنگ و محیط خود به گونه ای مثبت و سازگارانه عمل کرده و سلامت به ویژه سلامت روانی خود را تامین کند . به همین دلیل در سالهای اخیر آموزش مهارتهای زندگی[5] برای آماده نمودن افراد هنگام مقابله با مشکلات و فشارهای زندگی و ایجاد رفتارهای مثبت و کاهش رفتارهای منفی و در نتیجه دستیابی به زندگی موفقیت آمیز مورد توجه روانشنا سان و دست اندر کاران نظام های آموزشی قرار گرفته است.
برنامه ها ی آموزشی مهارت های زندگی به دامنه وسیعی از مهارتهای زندگی به دامنه وسیعی از مهارتها برمی گردد، اما مهارتهای اجتماعی[6] و ارتباطی از جمله مهارت هایی می باشد که آموزش این مهرت ها تأثیر قابل توجهی بر کاهش رفتارهای منفی و افزایش رفتارهای مثبت و سازگارانه داشته است .در حقیقت ، ارتباط بین فردی یکی از مهمترین توانایی های بشر است اما برخی افراد در برقراری ارتباط ،مهارت لازم را نداشته و یا پاسخ های آنها اغلب اثری منفی بر ارتباط دارند و همین سدهای ارتباطی ممکن است به تنهایی و کناره گیری اجتماعی و نیز عدم کارایی تحصیلی و شغلی فرد منجر شود . حتی برخی از صاحب نظران معتقد ند که اختلالات روانی در اصل ناشی از مشکلات مربوط به ارتباط نا مناسب است و بیمار روانی از روابط انسانی محروم مانده است (بولتون[7] ترجمه سهرابی ،1381 ) . بنابراین با آگاهی از نقش مهارت های اجتماعی در تأمین سلامت روانشناختی افراد و با توجه به اهمیت یادگیری این مهارت ها برای مواجهه با مسائل و مشکلات روز مره و تأثیر آن بر بهبود زندگی فردی و اجتماعی این تحقیق در صدد است تا میزان اثر بخشی آموزش این مهرت ها در سلامت روانشناختی دانش آموزان مراجعه کننده به مراکز مشاوره را بررسی کند.
1-2- بیان مسأله
انسان امروزی به لحاظ پیچیدگی های زندگی ، وسعت و سرعت تغییرات ، با چالشهای فراوانی روبه روست که این چالش ها در قرن آینده بارزتر خواهد شد (دلور ؛ترجمه فقیهی و رئوف ، 1375) چالش ها و بحران هایی مانند چالش بین جهانی شدن و بومی ماندن ، بحران جمعیت ، بحران سلامتی و تغذیه ، دگرگونی های فناوری و شرایط حرفه ای ، آثار فناوری نوین ارتباطی برمهارتهای اجتماعی اجتماعی و خلق وخوی ، مشکلات خانوادگی و اشتغال والین در بیرون از منزل ، افزایش فشارهای روحی و روانی و.... ، که هر یک از این عوامل ، مشکلاتی را بر چگونگی زندگی افراد و رفتارهای اجتماعی و فردی آنان تحمیل می کند.
مطالعات اخیر حاکی است که این مسائل میتوانند تأثیرات زیانبخشی بر سلامت جسمانی و روانشناختی افراد داشته باشند . در واقع ، بین تعداد مسائل روزمره ای که افراد تجربه می کنند و علائم مشکلات سلامت[8] و تنش های روانشناختی و فیزیولوژیکی همبستگی وجود دارد (دلانگیس[9] و همکاران، 1982 ). کمپبل[10] و سونسون [11](1992) ، معتقدند زمانی که تنیدگی ناشی از مسائل روزمره شدید باشد و یا فرد به دلایل مختلفی هر تنیدگی را به صورت منفی درک کند ،سلامت و عملکرد وی (بویژه عملکرد تحصیلی ) تحت تأثیر قرار می گیرد ( کمپیل و سونسون؛ نقل از راس ،1999؛ میسرا[12] ،2000 ).
کنار آمدن با این فشارها و کسب مهارتهای فردی و اجتماعی ، هموار بخشی از واقعیت زندگی انسان بوده ودر ادوار متفاوت زندگی او ، به اشکال گوناگون تجلی یافته است . در دورۀ کودکی ، تعارض ها جلوه چندانی ندارند ،اما با افزایش سن و هنگام مواجهه با دشواری های ویژة سنین نوجوانی ، کشمکشها و تعارضها بیشتر تظاهر پیدا می کنند. همزمان با رشد جسمانی و روانی ، انتظارات خانواده و جامعه بیز از فرد افزایش می یابد ، بطوری که نوجوان می پذیرد به سبب زندگی اجتماعی ، بخشی از تمایلات خود را محدود کند ودر چهار چوب هنجارهای اجتماعی و گروهی قرار دهد . در این میان ، هر چه جامعه پیچیده تر و ارتباطات بین فردی و اجتماعی وسیع تر گردد ، تعارض های درونی و محیطی نبزسیر صعودی طی میکند و همه این عوامل ، به سر گشتگی و آشفتگی بیشتر فرد می انجامد . اعتیاد ، پناه بردن به انواع داروهای اعصاب ، رفتارهای ضد اجتماعی و انواع اختلالات روانشناختی و عاطفی حاصل چنین فرایندی است . بنابراین محیط آموزشی یکی از اساسی ترین محیط هایی است که آموزش مهارت های زندگی از نظر بهداشت روانی ضروری است و به نظر میرسد در حوزه تعلیم و تربیت ، چگونگی رویارویی با مسائل مذکور و ایجاد زمینه مناسب برای رشد افراد و افزایش ظرفیت روانشناختی و توانایی های روانی – اجتماعی ،برنامه ریزی و الزامهای خاصی را می طلبد .
از طرفی نتایج بررسی های مختلف نشان داده است که سبک های مقابله ای افراد در برابر مشکلات و مسائل زندگی متفاوت است ، برخی هنگام مواجهه با مشکلات ، می کوشند با ارزیابی درست و منطقی موقعیت و با استفاده از راهبرهای مؤثر با موقعیت مقابله کنند ، عده ای در مواجهه با مشکلات به جای مقابله سازگارانه با مسائل ، سعی می کنند به روشهای مختلف مانند : کناره گیری ، افسردگی ، پناه بردن به الکل و مواد و سایر راهبرهای نا کارآمد ، از رویارویی با مشکلات اجتناب کنند. بنابراین مقدار تنیدگی که فرد تجربه می کند ممکن است تحت تأثیر توانایی فرد در مقابله مؤثر با رویداد ها و موقعیتها ی تنیدگی زا باشد . پژو هشگران با بررسی راهبردهای مقابله ای افراد موفق و نا موفق نشان دادند ، افرادی که بطور موفقیت آمیز با مشکلات مقابله میکنند ، افرادی هستند که خود را به مجموعه ای از مهارت ها تحت عنوان مهارت های زندگی مجهز کرده اند (کلینکه[13] ، نقل از محمد خانی ، 1380 ). براین اساس ، می توان گفت مهارتهای زندگی تواناییها و مهارت های عملی هستند که موجب رفتارهای مثبت و سازگارانه گردیده و برای احساس موفقیت ، توانمندی و شادکامی در زندگی روزمره مورد نیاز می باشد ( سازمان جهانی بهداشت ، ترجمه نوری قاسم آبادی و محمد خانی ،1377 ). ویژگی برجسته این برنامه ها آموزش مهارت های شناختی – رفتاری است که در اصلاح مشکلات رفتاری یا روانشناختی مؤثر تشخیص داده شده اند (بوتوین ، 1983 ؛ نقل از ناصری و نیک پور ،1383 ). این مهارت ها توانایی هایی هستند که منجر به ایجاد روابط بین فردی مناسب و مؤثر ، انجام مسئولیت های اجتماعی ، انجام تصمیم گیری های صحیح ، حل تعارض ها و کشمکش ها بدون توسل به اعمالی که به خود و دیگران صدمه می زند ، می شود . برهمین اساس در سالهای اخیر آموزش مهارتهای زندگی برای آماده نمودن افراد ، هنگام مقابله با مشکلات و ایجاد رفتارهای مثبت و در نتیجه دستیابی به زندگی موفقیت آمیز مورد توجه روانشناسان و دست اندر کاران نظامهای آموزشی قرار گرفته است و امروز بخشی از برنامه های درسی سطوح گوناگون تحصیلی به آموزش زندگی اختصاص دارد (ادیب و فردانش،1382). در اهداف آرمانی آموزش و پرورش ایران نیز تحت مضامین گوناگون به آموزش مهارتهای زندگی تاکید شده است، که این موارد عبارتند از:
- پرورش روحیه ی اعتماد به نفس و استقلال شخصیت .
- پرورش متعادل عواطف انسانی و همزیستی مسالمت آمیز .
- پرورش روحیه ی مشارکت و همکاری در فعالیتهای گروهی .
- پرورش روحیه ی تحمل آرای دیگران و سعه ی صدر .
- پرورش روحیه ی مقاومت در برابر تبلیغات سوء و.... که در نهایت منجر به تأمین سلامت جسمی و بهداشت روانی می شود (صافی ، 1379 ).
مهارتهای زندگی بسیار متعدد بوده و ماهیت و تعریف و تقسیم بندی های آنها نسبت به موقعیت ها تغییر می کند . به عنوان نمونه ، جوآن[14] مهارتهای زندگی را به سه دستۀ اصلی تقسیم اصلی تقسیم می کند که عبارتند از :
- مهارتهای زندگی روزمره
- مهارتهای فردی – اجتماعی یا ارتباطی
- مهارتهای حرفه ای (جوآن , 1990 ).
سازمان جهانی بهداشت (1994) ، ده مهارت اصلی را مشخص کرده است که به صورت جفت جفت طبقه بندی شده اند که عبارتند از :
1- خود آگاهی / همدلی
2- ارتباطی / روابط بین فردی
3- تصمیم گیری / حل مساله
4- تفکر خلاق / تفکر انتقادی
5- مقابله با هیجان ها / مقابله با استرس ( سازمان جهانی بهداشت ، 1994 ).
از آنجا که گرایش به گروه های دوستی و همسالان ، تضاد فکری با بزر گتر ها (بخصوص والدین ) ، تمایل به استقلال و .... از خصیصه های رفتاری دورة نو جوانی می باشد ، به نظر می رسد آموزش و یاد گیری مهارتهای ارتباطی و بین فردی به عنوان یکی از اقدامات بهداشت روانی از ضروریات می باشد ( ادیب و فردانش ، 1382 ) . مهارتهای ارتباطی به عنوان یکی از مهارتهای زندگی که شامل ارتباط کلامی و غیر کلامی مؤثر ، ابراز و جود یا جرأتمندی ، گوش دادن مؤثر و ادراک احساسات دیگران ،
حل مسأله اجتماعی و حل تعارض بین فردی و .... میباشد ، رفتارهای سالم و مثبت و
روابط صحیح با همسالان را در دورۀ نوجوانی موجب می گردند ، یادگیری این مهارتها برای پیشگیری از سوء مصرف مواد ، ایجاد رفتارهای مربوط به بهداشت و سلامت روانی و حل تعارض های بین فردی و بسیاری از مشکلات روانشناختی مورد نیاز می باشد (الیاس[15] و کریس[16] ، 1994 ).
اما با وجود تاکید بر آموزش این مهارتها برای دانش آموزان ایرانی ، شواهد حاکی است که این برنامه بخصوص در دوره تعلیم و تربیت عمومی در صحنه عمل چندان موفق نبوده و تحقیقات انجام یافته بر روی برنامه های آموزشی و میزان دستیابی دانش آموزان به مهرت های زندگی ، فقدان یا کمبود آن را نشان می دهد ( رمضان خانی و سیلری ، 1378 ؛کیامنش1379 ). بررسی دیگری نیز حاکی است که توانایی ها مهارت های عملی و سازشی بسیاری از دانش آموزان کشور ما برای حل مؤثر مسایل زندگی فردی و اجتماعی کفایت نمی کند ،با توجه به اطلاعاتی که از طریق سنجش صلاحیت های پایۀ دانش آموزان بدست آمده است، در حیطۀ مهارت های زندگی 2/87 در صد دانش آموزان مورد مطالعه در دستیابی به حداقل معیار مطلوب عملکرد نا موفق بوده اند (کرمانی ، 1381 ) .
از آنجا که اغلب پژوهش ها بر تأ ثیر مثبت آموزش مهارت های ارتباطی در ایجاد رفتارهای مثبت و سالم ، و کنترل رفتارهای منفی تأکید دارند ، این تحقیق در صدد یافتن پاسخ این سؤالات است :
1) آیا آموزش مهارت های ارتباطی در سلامت روانشناختی دانش آموزانی که مشکلات روانشناختی دارند ، می تواند اثر بخش باشد تا در صورت لزوم مشاوران مدارس بتوانند بعنوان یکی از شیوه های اصلاح و کنترل رفتار، مورد استفاده قرار دهند ؟
2) آیا آموزش مهارتهای ارتباطی در اصلاح شیوة مقابلة افراد با تعارضهای ارتباطی تأثیر دارند؟
3) آیا آموزش مهارتهای ارتباطی در اصلاح شیوة حل مساله افراد تأثیر دارد ؟
4) آیا آموزش مهارت های ارتباطی منجر به افزایش جرأتمندی و ابراز وجود در افرادمیشود؟
5) آیا مقطع تحصیلی دانش آموزان در اثر بخشی آموزش مهارت ها تأثیر دارد؟
1-3- ضرورت و اهمیت پژوهش
طبق آمار سازمان جهانی بهداشت انواع آسیب های روانی – اجتماعی در اغلب جوامع بطور نگران کننده ای رو به افزایش می باشد ، اختلالات روانی و عصبی ، وابستگی دارویی ، رفتارهای ضد اجتماعی و بزه کاری و .... به ویژه در نوجوانان روند صعود ی پیدا کرده است.تاکنون یکی از مهمترین برنامه ها یی که جهت پیشگیری و کنترل آسیب های روانی- اجتماعی نوجوانان و جوانان طراحی و اجرا شده است ، برنامه پیشگیری موسوم به «آموزش مهارتهای زندگی » می باشد که در سال 1993 به منظور ارتقای سطح بهداشت روان و پیشگیری از آسیب های روانی – اجتماعی از سوی سازمان بهداشت جهانی طراحی و در سطح وسیعی در کشورهای جهان مورد استفاده قرار گرفته است (رامشت و فرشاد ، 1383 ) . مهارت های زندگی عبارتند از مجموعه ای از توانایی ها که زمینۀ سازگاری و رفتار مثبت و مفید را فراهم می آورند ، این توانایی ها ، فرد را قادر می سازد مسئولیت های نقش اجتماعی خود را بپذیرد و بدون لطمه زدن به خود و دیگران ، با خواست ها ، انتظارات و مشکلات روزانه ، به ویژه در روابط بین فردی ، به شکل مؤثری روبرو شود . پژو هشگران ، تأثیر مثبت مهارتهای زندگی را در کاهش سوء مصرف مواد ، استفاده از ظرفیت ها و کنش های هوش ، پیشگیری از رفتارها ی خشنونت آمیز ، تقویت اتکاء به نفس ، تقویت خود پنداری و .... مورد تأیید قرار داده اند . پژوهش های بسیاری نیز در مورد سایر آسیب های فردی و اجتماعی و بهبود آن ها از طریق آموزش مهارت های زندگی انجام یافته است که مؤید گسترش آن است . یادگیری موفقیت آمیز مهارتهای زندگی ، احساس یاد گیرنده را در مورد خود و دیگران تحت تأثیر قرار می دهد . بعلاوه ، با تغییری که کسب این مهارتها در نو جوان به وجود میاورد ، برداشت و نگرش دیگران نیز تغییر می بابد . بنابراین ، مهارت های زندگی یکی از عوامل عمدة گسترش بهداشت روان نوجوانان است ( طارمیان و همکاران ، 13383 ) مهارت هایی که به« مهارت های زندگی » موسومند ، بی شمار هستند و ماهیت و تعریف آنها ، به نسب فرهنگ ها و موقعیت ها ، تغییر می یابد . تحلیل بنیادی این مهارت ها نشان می دهد که می توان تعدادی از آنها را پایة فعالیت های مربوط به ارتقای بهداشت روانی در مدارس قرار داد . زیرا یکی از مهمترین محیط آموزشی است . براین اساس مهارت های ارتباطی و اجتماعی یکی از مهمترین مهارت هایی می باشند که در افزایش سلامت روانشناختی افراد تأثیر بسزایی دارند . زیرا ارتباطات انسانی و روابط بین فردی مؤثر ، اساس و شالودة هویت و کمال انسانی است و مبنای اولیة پیوند وی با دیگران را تشکیل می دهد و موجب شکو فایی افراد و بهبود کیفیت روابط می شوند ( وود[17] ، ترجمه فیروز بخت ،1379 ) . همچنین ارتباط صریح و روشن ، بر خورد فرد با دیگران را تسهیل می سازد و عدم ارتباط یا ارتباط ضعیف ، خویشتن فرد را هم از نظر هیجانی و هم از نظر جسمی تضعیف می کند (بولتون ، ترجمه سهرابی ، 1381 ) . بین [18](2000) مهارتهای ارتباطی و بین فردی و مهارت های مرتبط با آن ، مانند حل مسأله و ابراز وجود و حل تعارض ها را به عنوان یکی از مهارت های زندگی مهم مورد تأ کید قرار داده است ( بین ,2000) .
پژوهش های بی شماری نیز نشان داده اند که بسیاری از مشکلات بهداشتی و اختلالات روانی و عاطفی ریشه های روانی – اجتماعی دارند . به عنوان نمونه نتایج تحقیقات تروئر ، براینت و آرجیل (1978 ) نشان داده است که بسیاری از افراد ی که دچار عوارض روانی ، همچون اضطراب و افسردگی و اختلالات شخصیتی هستند ، از نظر مهارتهای ارتباطی نیز بی کفایت به نظر می رسند ( کار تلج میلبرن ؛ ترجمه نظری نژاد ، 1372 ).
بنابراین آنچه پژوهش حاضر را مهم و قابل توجه می کند ، پرداختن به مؤلفه هایی است که در افزایش سلامت روانشناختی نوجوانان تأثیر می کند ، پرداختن به مؤلفه هایی است که در افزایش سلامت روانشناختی نوجوانان تأ ثیر دارند . هر چند که آموزش مهارتهای زندگی برای حفظ سلامت روانشناختی افراد در همه سطوح تحصیلی مورد تأکید است ، اما با تو جه به ویژگی های رشدی نوجوانان و مسائل و مشکلات یش روی آنان ، آموزش این مهارت ها در این دوره سنی اهمیت مضاعف دارد . گرایش به گروه های دوستی و همسالان ، تضاد فکری با بزر گسلان بخصوص والدین ، تمایل به استقلال و .... از خصیصه های رفتاری دورۀ نوجوانی است و این ویژگی ها منجر به کاهش آستانه مقاومت این افراد شده و آسیب پذیری آنها را افزایش می دهد . بنابراین در چنین شرایطی افزایش قدرت سازگاری وبالا بردن ظرفیت های مقابله ای فردی و اجتماعی از طریق آموزش مهارت های ارتباطی و بین از ضروریات است .
همچنین تأثیر آموزش مهارتهای زندگی به صورت کلی از جنبه های مختلفی مورد بررسی قرار گرفته است ، اما اثر بخشی مهارتهای ارتباطی و بین فردی ، به عنوان یکی از زیر مجموعه های مهارت های زندگی ، کمتر مورد پژوهش و ارزیابی قرار گرفته است .
اهمیت دیگر این پژوهش توجه به میزان اثر بخشی آموزش مهارتهای ارتباطی در کنترل و درمان اختلالات روانشناختی است ( پیشگیری ثانویه ) ، در اغلب پژوهش های انجام یافته به تأثیر آموزش مهارتهای در پیشگیری از اختلالات روانشناختی (پیشگیری اولیه ) پرداخته شده است و اثر بخشی آموزش مهارت ها در کنترل اختلالات روانی کمتر مورد قرار گرفته است ، این پژوهش به اثر بخشی آموزش مهارت های ارتباطی در دانش آموزان با مشکلات روانشناختی پرداخته است .
1-4- اهداف پژوهش
1-4-1- هدف کلی : هدف کلی هدف کلی پژوهش حاضر ، بررسی تأثیر آموزش مهارتهای ارتباطی در افزایش سلامت روانشناختی دانش آموزان مراجعه کننده به مشاورین مدارس است.
1-4-2- اهداف جزئی : هدف های جزئی این پژوهش عبارتند از :
- بررسی اثر بخشی آموزش مهارت های ارتباطی در بهبود شیوۀ حل مساله در افراد .
- بررسی تأثیر آموزش مهارتهای ارتباطی در اصلاح شیوه های مقابله ای افراد با تعارض های بین فردی .
- بررسی تأثیر آموزش مهارت های ارتباطی در نحوه ابراز وجود افراد .
- بررسی و مقایسه اثر بخشی آموزش مهارت های ارتباطی در دوره راهنمایی و دوره دبیرستان.
1-5- فرضیه های پژوهش
این پژوهش در صدد آموزن فرضیه های زیر است :
1- آموزش مهارت های ارتباطی در سلامت روانشناختی افراد مؤثر است .
2- آموزش مهارتهای ارتباطی درشیوه حل تعارض بین فردی افراد مؤثر است.
3- آموزش مهارتهای ارتباطی درشیوه حل مساله افراد تاثیر می گذارد .
4- آموزش مهارتهای ارتباطی منجر به افزایش میزان جراتمندی یا قاطعیت در افراد می شود .
5- اثر بخشی آموزش مهارتهای ارتباطی در سلامت روانشناختی دانش آموزان دوره راهنمایی و متوسطه متفاوت است .
1-6- تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها
متغیرها و مفاهیم مرتبط با آنها ، در این پژوهش به شرح ذیل می باشد.
1-6-1- سلامت روانشناختی[19]
-تعریف مفهومی : بعدی از مفهوم سلامت است و به معنی ادارک مثبت فرد از رویدادها و شرایط زندگی است که در اثر عوامل درونی (مانند شخصیت ) و عوامل بیرونی (مانند تأثیرات محیطی ) چنین ادراکی حاصل می شود (بزنر [20]و اشتاین هاردت[21] ، 1997). همچنبن سلامت روانشناختی یک پدیدۀ چند بعدی است و دارای خصصیه های
عاطفه ، شناخت ، رفتار ، خود پنداشت و روابط بین شخصی می باشد (وسینگ [22] و ون ادن ،1994؛ نقل از باباپور ، 1381) .
- تعریف عملیاتی : در این پژوهش سلامت روانشناختی عبارت از نمره ای است که فرد در آزمون SCL-90-R بدست می آورد.
1-6-2- شیوه های حل مساله[23]
- تعریف مفهومی : مهارت حل مسا له به فرایندی شناختی – رفتاری ابتکار ی فرد اطلاق می شود که به وسیلۀ آن فرد می خواهد راهبرهای مؤثر و سازگارانه مقابله ای برای مشکلات روزمره را تعیین ، کشف با ابداع کند( دزوریلا وشیدی ، 1992 ) . مهارت های حل مساله ، مؤلفه هایی همچون توانایی برخورد با مسائل ، استفاده از مراحل حل مساله ، شناسایی راه حل های گوناگون هنگام مواجهه با مشکل و انتخاب مؤثرترین راه حل ، گردآوری اطلاعات و ارزیابی و تحلیل آن ها ودر نهایت حل مشکل را در برمی گیرد (الیوت و همکاران ، 1995).
- تعریف عملیاتی : در این پژوهش شیوه حل مساله عبارت است از نمره ای که فرد در مقیاس شیوۀ حل مساله کسیدی و لانگ بدست می آورد .
1-6-3- شیوه های حل تعا رض بین فردی
- تعریف مفهومی : شیوه حل تعارض رفتارهایی است که شخص به هنگام مواجه شدن با یک موقعیت تعارضی از خود نشان می دهد تا بتواند بر آن موقعیت غلبه کند .
این شیوه ها عبارتند از عبارتند از شیوۀ اجتنابی[24] ، مهربانانه[25] ، مصالحه گرانه[26] ، سلطه گرانه[27] و همراهانه [28]. شیوه های حل تعارض ، نشانگر دو بعد « توجه به خود » و توجه به دیگران » (رحیم[29] ، 1986 ) و یا دو بعد « رابطه سالم » و « رابطه نا سالم » ( هاریگوپال، 1995 ) می باشد.
- تعریف عملیاتی : در این پژوهش ، شیوه حل تعارض بین نمره ای است که فرد در مقیاس نسخه دوم شیوه مقابله رحیم بدست می آورد.
1-6-3- مهارت جرأت ورزی
- تعریف عملیاتی : ابراز وجود ، شیوه ای از ابراز نیازها ، خواسته ها و احساسات است که به معنای برسمیت شناختن حقوق خود در عین احترام گذاشتن به حقوق دیگران می باشد ، و جرأتمند بودن به معنای برقرار کردن ارتبا ط به شیوه ای غیر منفعلانه و غیر پرخاشگرانه است ( کنرلی ترجمه مبینی ) . مؤلفه های این مهارت عبارتند از : ابراز وجود ، نه گفتن به درخواست های نا معقول دیگران ، حفظ استقلال در بین دوستان ، تقاضای تغییر رفتارهای نامطلوب از دیگران ، ابراز عقاید متفاوت ، پذیرش کاستی خود ، آغاز و ادامۀ تعا ملات با دیگران ، ابراز احساسات مثبت .
- تعریف عملیاتی : در این پژوهش مهارت جرأت ورزی نمره ای است که فرد از طریق مقیاس جرأتمندی جرابک بدست می آورد .
| دسته بندی | مکانیک |
| فرمت فایل | pptx |
| حجم فایل | 4883 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 25 |
سیستم انتقال قدرت پیوستهCVT
سیستم انتقال قدرت
تغییر در مقدار گشتاوروسرعت
انتقال قدرت از موتور به چرخها
سیستم انتقال قدرت پیوستهCVT
سیستم انتقال قدرت دستی
کلاچ
گیربکس
گاردان
دیفرانسیل
کلاچ
مبدل گشتاور
دیفرانسیل
25 اسلاید فایل پاورپوینت
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 107 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 72 |
فهرست
عنوان صفحه
فصل اول
مقدمه 6
بیان مسئله 8
اهداف تحقیق 9
فصل دوم
انگیزه هاى فیزیولوژیائی در سطح تحقق نفس 14
تفاوت عزت نفس با خود پنداره 21
ریشه ها و ابعاد عزت نفس 22
عزت نفس بالا و پایین 26
شیوه پرورش 28
بدرفتاری جسمانی یا جنسی 29
ظاهر جسمانی 30
تغییرات در خود پنداره 33
تغییرات در عزت نفس 35
راههایی بسوی هویت 37
عواملی که بر رشد هویت تأثیر می گذارند 40
فصل سوم
جامعه تحقیق 44
روش نمونه گیرى 45
اعتبار و روانی ابزار تحقیق 46
روش آمارى 47
فصل چهارم
جداول پرسشنامه 50
فهرست
عنوان صفحه
یافته ها و تجزیه و تحلیل داده ها 51
یافته ها و تجزیه و تحلیل آنها 55
فصل پنجم
بحث و نتیجه گیرى 58
پیشنهادات 60
پرسشنامه عزت نفس 61
مقیاس تأیید خویشتن راتوس 65
منابع 71
فصل اول
مقدمه :
شخصیت و اخلاق کودک تنها در ارتباط با والدین رنگ نمی گیرد بلکه افراد دیگری هم وجود دارند که در برخی موارد نه تنها تاثیر فوق العاده ای در کودک می گذارند بلکه بسیار از یافته های والدین را در طریق تربیت نابود و زحمات و تلاشی آنها را خنثی می سازند بدین نظر ضروری است که نقش آنها و میزان اهمیت شان را در تربیت شناخت و تاثیر مثبت یا منفی که آنان در ساختن یا ویران کردن بتای اخلاقی و دیگر ابعاد وجود و شخصیت کودک دارند بدانیم بتدریج که طفل رشد می کند و پرورش می یابد با کسان و بستگان ووالدین نزدیک خویش و دستی با آنها و فرزندانشان در سنین بالاتر با دوستان و همسالان کوچه و محله خویش و همینطور بعد ما با افراد دیگر همه می تواند در تایید خویشتن تاثیر بسزایی داشته باشد به حقیقت باید اعتراف کرد که افراد محیط زندگی کودک یعنی همان ها که بر شمرده شدند در زندگی او نقش مثبت یا منفی می تواند داشته باشد کودک با فطرت پاک و با اندک مسامحه ای می توان گفت بی رنگ و بی تفاوت به دنیامی آید این خانواده است که او صالح و با اعتقاد ببار می آورد و حتی روابط دوستانه و سنجیده شده والدین هم می تواند موثر باشد ما اهمیت نقش وراثت و صفاتی را که از اجداد به کودک منتقل می شود را نادیده نمی گیریم ولی قائلیم که تربیت مخصوصا در خانواده این خصایص و صفات را تحت الشعاع قرار می دهد و حتی در برخی موارد اثرآن را خنشی می کند کودک مانند دفتری است که چیزی روی آن نوشته نشده و این خانواده است که در آن دفتر جملات افتخار آمیز یا ذلت آفرین می نویسد و چیزهای نا خوانا را خوانا می کند خانواده شخصیت کودک را رنگ می دهد حال بارفتار مناسب خود که آن را در درک از خویشتن به حد خود شکوفایی می رساند و اعتقاد را در آن بالا می برد و خواء با رفتار نا مناسب خود باعث یک کودک بدون عزت نفس و اعتماد به نفس بالا می شود براساس روش تربیتی والدین است که طفل در آینده آرام و متعادل می شود و یابی قرار آزاد بار می آید با چاکر ، غلام و بالاخره خوش فکر و خوش مرام ، عقیده کودک عقیده والدین است زیرا فکر و اندیشه اش هنوز آنچنان رشد و کمال نیافته که شخصا به تحلیل مسائل بپردازد در حقایق ماوراء ماده را کشف واز منابع استخراج نماید روی این نظر در سخنی از پیامبر آمده که هر مولودی بر منبای اساس فطرت به دنیا می آید واین والدین او هستند که او را یهودی ، نصرانی و.... بار می آورند ( علی قائمی امیری – 1382)
بیان مسئله :
خانواده نخستین محلی است که در آن طفل خاطره ای مطبوع یا نا مطبوع پیدا می کند احساسات و عواطف قوی یا ضعیف بدست می آورد محلی ایده آل برای تمرین مهر و عاطفه وانس و الفت و صمیمانه بودن و مهرورزی است که محبت های صادقانه مادر ، بوسه های پرمهر و بی ریای پدر ، دستگیرهای بدون چشمداشت و خالصانه والدین در آغوش گرفتن ، نوازش کردن ها و دلسوزی ها و غم خوری ها برای او همه و همه زمینه هائی جهت عاطفی بار آوردن کودک است خانواده از سوی دیگر وسیله ایی است برای انتقال آداب و اخلاق رسوم و سنت صحیح یا غلط است کودک در خانه اخلاق . اعتماد به نفس ، پاکدلی و مقررات را می آموزد واین همه مسائل از طریق والدین صورت می گیرد که می تواند تاثیر مثبت برروی درک از خود داشته باشد یا نه و بدین سان نقش خانواده در این جنبه ها نیز دارای اهمیت فوق العاده است و والدین هستند که به کودکان محبت فکری و عملی می دهند پس براین اساس زندگی خانوادگی و رابطه والدین باید مقدمه حیات اجتماعی باشد ( ستوده 0 هدایت الله – 1383 )
سوال مسئله :
1- آیا بین نگرشهای صمیمانه والدین و عزت نفس رابطه معنی داری وجود دارد ؟
2- آیا بین نگرشهای صمیمانه والدین و تایید خویشتن رابطه معنی داری وجود دارد ؟
اهداف تحقیق :
هدف از تحقیق حاضر بررسی رفتار والدین و نگرش آنها نسبت به رفتار صمیمانه والدین و اینکه آیا نوع رفتار و عزت نفس ودرک از خویشتن می تواند نقش بسزایی داشته باشد یا نه و اینکه هر چقدر رابطه والدین و فرزندان سنجیده و برنامه ریزی شده باشد کودک به اعتماد به نفس بالا دست می یابد.
اهمیت و ضرورت تحقیق :
خانواده باید از یک سو مرکز تندرستی . بهداشت جسمی . عقلی واز سوی دیگر مرکز پرورش ، پرورش تن ، رشد روان واز سوی سوم محلی برای آماده کردن فرد جهت زنگی اجتماعی باشد نتیجه دیگری که از این بحث عاید می شود این است خانواده اولین و مهمترین کانون پرورش صحیح ، احیا ء و شکوفائی استعداد هاست هر گونه تحول و تغییر اجتماعی باید از آغاز شود وهر اقدام اصلاحی نخست باید خانواده راشامل گردد و حتی که در خانواده های کودکی به دنیامی آید چهر ه زندگی عوض می شود و هدف زندگی از پدر و مادر بسوی سومی جهت می گیرد والدین نه تنها برای خود بلکه برای کودک هم که شده باید الگوی مهر و صفا باشند سعادت و آسایش خود را برای سعادت و آسایش دیگری مخصوصا کودک خویش بخواهد
( شعاری نژاد . حسین 1380 )
فرضیه تحقیق :
1- بین نگرش صمیمانه والدین و عزت نفس رابطه معنی داری وجود دارد
2- بین نگرش صمیمانه والدین و تایید از خویشتن رابطه معنی داری وجود دارد .
تعاریف واژه و مفاهیم :
عزت نفس . عبارت است اعتماد و اعتقادی که فرد نسبت به خوددارد وادراک و برداشتی که توام با نیاز به احساس ارزش به نحو سالم و متعادل آن واین حس باعث سلامت و تعادل روانی بالا و حتی تکامل وجودی در او می شود و بالاخره عبارتند از نمره ای است که از آزمون عزت نفس بدست آورده است . تایید خویشتن . عبارتند از احساس ارزش ، درجه تصویب ، تایید و پذیرش وارزشمندی است که شخص نسبت به خویشتن احساس می کند این احساس ممکن است به فرد نزدیک بوده واحساس ارزش فرد را بیشتر و متعادل تر می کند و مهمترین تصویر خود و ارزش درک خویشتن از دادن که دیگران نسبت به فرد و بویژه کودک است و بالخره نمره ای است که آزمودنی از آزمون درک از خویشتن را جرز بدست آورده است
رفتار صمیمانه : عبارت است رفتار و کردار سنجیده و مهربان در عین حال برنامه ریزى شده والدین محبت تربیت و شکوفایی فرزندان
تعاریف عملیاتی واژه ها و مفاهیم :
عزت نفسی . نمره ای که در آن آزمون عزت نفس بدست می آید.
تایید خویشتن : نمره ای که از آزمون تایید خویشتن بر می آید .
رابطه صمیمانه : عبارت از نمره ای است که آزمودنی از آزمون رابطه صمیمانه والدین بدست می آورد.
فصل دوم
انگیزه های فیزیولوژیائی در سطح تحقق نفس
انگیزه های روانی در سطح بقای نفس
1- انگیزه نظم ، فهم ، پیش بینی
2- انگیزه کفایت . شایستگی وامنیت
3- انگیزه محبت و ووابستگی
4- انگیزه تعلق ، پذیرش ، تایید
5- انگیزه عزت نفس ، ارزش داشتن و هویت
6- انگیزه ارزش ، معنی ، هدف و امید
تفاوت عزت نفس با خود پنداره
ریشه ها و ابعاد عزت نفس
تایید خود
عزت نفس دارای دو جنبه وابسته به یکدیگر به شرح زیر است
عزت نفس بالا و پایین
چه چیز ی باعث ضعف عزت نفس می شود
شیوه برورش
بدرفتاری جسمانی یا جنسی
ظاهر جسمانی
جنس
رویداد های جاری زندگی
عزت نفس والدین
تغییرات در خود پنداره
تغییرات در عزت نفس
راههایى بسوی هویت
وضعیت هویت و سلامت روانی
عواملی که بررشد هویت تاثیر می گذارند
انگیزه های فیزیولوژیائی در سطح تحقق نفس :
انگیزه های فیریولوژیائی در سطح کمال وخود شکو فائی را می توان در رشد بدنی رفتارهای جنسی و زناشویی ، تشکیل خانواده و بچه دار شدن دانست که کوششی است برای تداوم و حفظ نوع و گونه . انسان جاودانگی خویش را از طریق داشتن فرزند جستجو می نماید زیرا پس از مرگش وجود فرزند ، بویژه فرزند پسر می تواند نام وی را زنده نگاه دارد به همین دلیل است که کسانی که فاقد فرزند از نظر رسیدن به کمال در سطح فیریولوژیائی احساس کمبود و نارسائی می نمایند بسیاری از افراد برای جاودان ماندن نام خویش از طریق ساختن بناهای خیریه مانند مسجد ، بیمارستان ، مدرسه واز این قبیل اقدام می کنند عده ای دیگر از طریق بر جای گذاشتن آثار علمی ، ادبی ، هنری و مانند آن برای رسیدن به این هدف می کوشند .
انگیزه های روانی در سطح بقای نفس
انگیزه ه های روانی مربوط به بقای نفس عبارت است از 1- نظم ، فهم و پیش بینی 2- کفایت ، شایستگی و امنیت 3- محبت ووابستگی 4- عزت نفس ، ارزش داشتن و همسان سازی 5- تعلق ، پذیرش و تایید 6- امید ، ارزش و هدف
انگیزه نظم ، فهم ، پیش بینی
انسان فطر تا کنجکاو است او برای فهمیدن و رسیدن به تصویری معنی دار از دنیای خویش همواره در تلاش است اگر فرد نتواند نظم و ترتیب را در محیط خویش بیاید قادر نیست که پاسخهای مناسب و هوشمندانه ای نسبت به آنها داشته باشد آداب و رسوم و قوانین اجتماعی تا حدودی انعکا سهائی از انگیزه نظم و فهم و پیش بینی هستند کوشش بشر برای نظم ، فهم و پیش بینی در کنجکاوی وی درباره خویش و جستجوی دانش درباره دنیای اطرافش آشکار می شود برای این مقصود همواره تجارت جدید براساس پیش فرضهای موجود و قدیمی مورد تعبیر و تفسیر قرار گرفته غربال می شوند چنان که فستینگر 1 در 1962 نشان داده است وقتی اطلاعات جدید با اطلاعات و پیش فرضهای قبلی و موجود مغایر باشند شخص نا هماهنگی شناختی تجربه می کند و تا زمانی که اختلافات را تا حدی باهم وقف ندهد یا خود را متقاعد نسازد که این اختلافات وجود ندارند ناراحت باقی خواهد ماند .
2- انگیزه کفایت ، شایستگی وامنیت
هر فرد نیاز دارد که احساس کند قادر است در رفع مسائل خویش اقدام کند. احساس کفایت تا حد زیادی به رشد شایستگیهای فرد بستگی دارد نیاز امنیت به نیاز شایستگی و لیاقت وابسته است و با آن رشد می کند احساس عدم امنیت تا حد زیادی به رفتار فرد تاثیر می گذارد و بصورت مزمن و توسعه یافته غالبا منتهی به ترس . تشویش و قصور در شرکت کامل فرد باد نیای خود می شود هر قدر شخص بیشتر احساس کفایت نماید وهر قدر سطح شایستگی وی بالاتر باشد نیاز به امنیت را کمتر احساس می کند و برای کشف راههای نا آشنا و آزادی برای خود جهت یابی 1یابی ارزش می نهد .
3- انگیزه محبت و وابستگی
انگیزه محبت کردن و مورد محبت واقع شدن برای رشد شخصیت و عمل سالم فرد قطعی و مسلم انگیزه همبستگی نزدیک با افراد دیگر در سراسر زندگی ادامه می یابد و به ویژه درمواقع با استرسهای شدید اهمیت بیشتری پیدا می کند در تحقیق که بارد 2 در 1966 روی بیماران سرطانی انجام داد دریافت که بتدریج که مرگ آنان نزدیکتر می شود انگیزه وابستگی و محبت افزایش می یابد . یک تجربه جالب درباره انگیزه محبت ووابستگی تحقیقی است که توسط بمیارد 3 در 1954 صورت گرفته است وی به تنهائی مدت 65 روز با یک قایق پاورئی4 که برای نجات غرق شدگان کشتی مورد استفاده واقع می شود روی دریایی آتلانتیک گردش کرد . هدف بمیارد از این عمل آن بود که ثابت کند افرادی که در اثر سانحه کشتی غرق می شوند تا مدت زمانی طولانی می توانند زنده بمانند اوهیچ غذایی با خود نداشت ودر این فقط با غذائی که از دریا می توانست بدست بیاورد سرکرد بمبارد در باره این دوره تنهائی چنین اظهار می دارد سن شدیدا" می خواستم که کسی را داشته باشم.... که احساسات مرا تایید کند یا حتی بهتر از آن درباره آنها بحث نماید
| دسته بندی | عمران |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 6192 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 18 |
حفاظت آب وخاک:
مقدمه:
ذرات خاک از عناصر و مواد متعددی مانند هوموس، کربنات کلسیم، هیدارت، آهن، آلومینیوم به هم متصل گردیده و خاکدانه را بوجود میآورند. خاکدانه در صورت عامل اصلی ثبات و پایداری خاک در مقابل فرسایش محسوب میشوند. در اثر از بین رفتن پو.شش گیاهی و کم شدن مواد آلی ذرات خاک تحت تاثیر عوامل فرسایش پراکنده شده و توسط آب و باد از محل اولیه به مناطق دور و نزدیک انتقل مییابند. از بین رفتن خاکدانهها و پراکندگی ذرات مرحله اول فرسایش که به آن فرسایش طبقهای یا سفرهای گرفته و مهمترین علائم آن تشکیل لکههاب سفید و تجمع سنگریزه در سطح خاک میشود و اگر به موقع جلوگیری نشود، به تدریج ذرات توسط آب کنده شده و شیارهای در سطح خاک ظاهر میشود کهنه آن فرسایش شیاری میگویند و بالاخره شیارها به جوی و سپس به نهر تبدیل میگردند که فرسایش نهری خوانده میشود.
فرسایش خاک برای کشاورزان همیشه مشکلآفرین بوده. در مناطق خشک و نیمهخشک بیشتر فرسایش بادی و در مناطق مرطوب فرسایش آبی وجود دارد. در فرسایش دو واژه وجود دارد:
1. توان فرسیاندگی = توانائی یک عامل فرسایش دهنده مثل باد و یا آب
2. فرسایشپذیری = قابلیت خاک
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 148 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 88 |
فهرست
عنوان صفحه
چکیده 1
فصل اول(کلیات تحقیق) 2
اهمیت و ضرورت تحقیق 6
فصل دوم(پیشینه و ادبیات تحقیق) 11
پیشگیری در بهداشت روان 13 جهت گیری مذهبی درونی 20 شاخه های مختلف روانشناسی 32 عوامل تاثیر گذاری در شکل گیری شخصیت 43 فصل سوم (روش تحقیق ) 62
روش تحقیق 65
فصل چهارم(یافته ها و تجزیه و تحلیل) 66
جداول 68
فصل پنجم (بحث و نتیجه گیری 72
پیشنهادات 75
ضمائم 77
منابع و مآخذ 83
چکیده
هدف از تحقیق حاضر مقایسه بهزیستی شخصیتی دختران فراری با دختران عادی حدود سنی 20-18ساله شهرستان ابهر است که فرضیه عنوان شده در تحقیق حاضر عبارتند از اینکه بین دختران عادی وفراری از لحاظ بهزیستی شخصیتی تفاوت وجود دارد که جامعه مورد مطالعه در تحقیق حاضر عبارتند از دختران فراری ودختران عادی است که 100 نفر می باشد که 50 نفر از دختران عادی و50 نفر از دختران فراری هستند و آزمون سلامت روانی وعمومی گلدنبرگ که دارای 28 سئوال 5 گزینه ای است بر روی آنها اجرا گردیده که نمره گذاری آن بر طبق کلید می باشدکه جهت آزمون فرضیه تحقیق از روش آماری tمتغییر مستقل در سطح آمار استنباطی وتوصیفی استفاده گردیده که نتایج حاکی از آن است که بین بهزیستی شخصیتی دختران فراری ودختران عادی تفاوت وجود دارد ودر سطح معنی داری 5./. هم قرار دارد .
فصّل اول
-کلیات تحقیق
- مقدمه
- بیان مسأله
- اهداف تحقیق
-اهمیت وضرورت تحقیق
- فرضیه تحقیق
- واژه ها ومفاهیم
- تعاریف عملیاتی
مقدمه :
هر کس شخصیتی دارد وشخصیت شما به مشخص کردن میزان موفقیت وخشنودی ورضایت خاطر در زندگی کمک می کند که می توان به نوعی بهزیستی عنوان کرد . بدون اغراق باید بگوییم که بهزیستی شخصیتی ورسیدن به شخصیت سالم یکی از مهمترین نعمت های شماست وشخصیت ونوع زندگی کمک کرده است تا زندگی خود را شکل بدهد ودر آینده نیز همین کار را خواهد کرد . هر چیزی که بدست آورده اید هر چیزی که انتظار دارید در شغل خود بدست آورید خواه همسر یا والد خوبی وحتی وضعیت سلامت کلی شماتحت تأثیر بهزیستی شخصیت شماست وشخصیت کسانی که با آنها در تعامل هستیر قرار دارند شخصیت شما گزینه هایی را که در زندگی دارید محدود کرده یا گسترش می دهد . شخصیت یه شما اجازه نمی دهد تجربیات خاصی را با دیگران در میان بگذارید یا شما را قادر می سازد بیشتر آنها را با دیگران در میان بگذارید البته سعی در جمع بندی کردن مجموعه ای از ویژ گیهای بهزیستی وشخصیت یک نفر با استفاده از واژ ه های مهّمی چون عالی ووحشتناک کار آسانی است وشخصیت به قدری پیچیده است که نمی توان آن را به این سادگی توصیف کرد زیرا انسانها در موقعیتهای مختلف ودر ارتباط با افراد متفاوت بسیار پیچیده وتغییر پذیر هستند برای اینکه شخصیت وبهزیستی آن را درست توصیف وتعریف کنند . وعواملی در بهزیستی شخصیتی نقش بسزایی دارند مانند جبر واراده وطبیعت وتربیت که در نوع سلامت می توانند تأثیر گذار باشند ماهیت انسان به کشمکش قدیمی بین اراده وجبر گرایی مربوط می شود واینکه آیا ما آگاهانه اعمال خود را هدایت می کنیم وآیا این هدایت کردن باعث بهم خوردن شخصیت آدمی می شود که برخی از روان شناسان معتقدند که برخی رفتارها را رویدادهای گذشته تعیین می کنند وبرخی می توانند خودانگیخته وتحت کنترل باشند وصفات ویژگیهای ارثی شخصیت مارا تعیین می کند یا شرایطی در زندگی به ما می رسد که می توانیم به سلامت آن دست یابیم .
(محمدی، ص 39 ،1385)
بیان مسأله
چون بررسی شخصیت برای شناخت ماهیت انسان بسیار اهمیت دارد شاید تصّور اینکه که همیشه جایگاه برجسته ای را درروان شناسی اشغال کرده ورسیدن به بهزیستی شخصیتی از مسائل مهّم آن به شمار می رود که روان شناسان بعد از گذشت زمانی افزون بر نیم قرن از تاریخ روان شناسی به عنوان یک علم توجه نسبتاً کمی به شخصیت داشته اند واین باعث شده است که فرد در ایجاد بهزیستی شخصیتی هم دچار نوسان شود وبه عبارت دیگر علائمی در راستای این شخصیت وجود دارد مانند مشکلات خانوادگی وروحی وجسمی که باعث می شود سلامت شخصیتی فرد دچار نوسان گردیده وبهزیستی شخصیت وتوجه به آن از جمله مسائل مهمّی است که مورد توّجه قرار گرفته است واین می تواند در انسانها کاهش دهنده تنش وموجوداتی لذت جو باشند ودر تحقق بخشیدن به استعداد کامل خود ورسیدن به سطوح بالاتر خود شکوفایی ورشد با انگیزه تر می شوند تحقق بخشیدن در زندگی ومشکلات وخوشی های آن می تواند راهکاری برای رسیدن به اوج باشد وگاهی اوقات عواملی باعث بهم ریختن شخصیت آدمی می شود که بر انسان است راه درست آن را جهت ترمیم انتخاب گردیده ودر بهزیستی آن تلاش کند . (دادستان ،1382،ص29)
اهمیّت وضرورت تحقیق
توجه به سلامت شخصی در زندگی واهمیّت بهزیستی شخصیتی واینکه فرد از تمایلات وعقاید درونی سالم خود برخوردار باشد همواره یکی از مهمترین اصول زندگی است که گاهی اوقات عواملی در ایجاد این بهزیستی شخصیتی که می توان شامل شاد بودن – سرزنده بودن – خوش بودن وخوشحال زندگی کردن باشد که وابسته به مواردی است مثل خانواده تربیت وتوجه در جامعه که هر گونه اختلال در این موارد باعث بهم خوردن بهزیستی در شخصیت آدمی بخصوص قشر مهمّ جامعه یعنی جوانان ما می شود در قشر جوان چه دختر وپسر باید مسائلی مورد توجه قرار بگیرد که رسیدن به اوج سلامت جسمی وروحی را در آنها مشخص کرده بخصوص دختران که ضعیف النفس هستند در این تحقیق هدف آن است که دختران فراری که با دختران عادی مورد مقایسه قرار گرفته ومشخص شود که آیا بهزیستی شخصیتی در دختران فراری با دختران عادی دارای تفاوت است وبا ارائه اینگونه تحقیقات در مراکز آموزشگاهی وخانواده ونهادهای اجتماعی راه حل تازه ای برای این مشکلات بتوانیم بدست بیاوریم .
اهداف تحقیق
هدف از تحقیق حاضر مقایسه بهزیستی شخصیتی وسلامت روحی جوانان دختران فراری ودختران عادی حدود سنی 20-18است واینکه آیا دختران عادی دارای بهزیستی شخصیتی متفاوتی نسبت به دختران فراری هستند یا نه تفاوتی ندارند وآیا علائم خانوادگی مانند مشکلات عاطفی خانواده نسبت به دختران ویا عدم توجه والدین در بهزیستی شخصیتی تأثیر بسزایی دارد .
فرضیه تحقیق
فرضیه کلی :
بین بهزیستی شخصیتی دختران فراری ودختران عادی تفاوتی وجود دارد .
واژه ها ومفاهیم
بهزیستی شخصیتی ←متغییروابسته
دختران فراری وعادی ←متغییر مستقل در دو گروه
مشکلات عاطفی وعدم متعادل بودن تربیت ←متغییر کنترل کننده
تعاریف عملیاتی واژه ها ومفاهیم
بهزیستی شخصیتی عبارتند از ویژگیهای با درام شخصیتی که ثابت وقابل پیش بینی است وانسان در سلامت آن دست به کسب آگاهی از مدلهای مختلف زندگی جهت بهتر زیستن وبهتر بودن را می کند .
وبالاخره عبارتند از نمره ای است که آزمودنی از آزمون بهزیستی شخصیتی بدست می آورد .
دختران فراری عبارتند از از دخترانی است که به علّت مشکلاتی مانند عدم هماهنگی خانواده در تربیت ویا مشکلات اقتصادی وعاطفی از خانواده خود فرار کرده اند.
ودختران عادی عبارتند از دخترانی که به زندگی خود در کنار والدین مشغول به زندگی هستند .
| دسته بندی | مامایی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 6883 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 35 |
عوامل مؤثر بر تعیین جنسیت (پسر شدن) جنین
| دسته بندی | عمران |
| فرمت فایل | pptx |
| حجم فایل | 4277 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 70 |
مقدمه
یکی از معضلات سرنشینان وسایل نقلیه عبور بر بستر ناهموار معابر می باشد . با پیشرفت تکنولوژی و توسعه صنایع خودروسازی پارامتر آسایش و راحتی مسافر بیش از پیش مورد توجه طراحان قرار می گیرد . این راحتی ممکن نخواهد بود مگر اینکه وسایل نقلیه بر یک بستر مناسب و هموار قرار بگیرند و حرکت نمایند . در کشور ما به علت ارزان بودن فراورده های نفتی مثل قیر ، غالباً از آسفالت برای اجرای لایه های نهایی روسازی راهها استفاده می شود.
روسازی بتن آسفالتی علاوه بر ایجاد سطح صاف دارای زبری لازم برای ترمز گیری وسایل نقلیه نیز می باشد . خرابی روسازی راه و تأثیر بسزایی در کاهش سرعت ترافیک و به تبع آن ایجاد تأخیر بیشتر برای هزینه های مربوط به استهلاک وسایل نقلیه و مشارگکت زیست محیطی را از طرف دیگر در پی دارد .
شناخت دقیق نوع خرابی و اندیشیدن تدابیر لازم برای تعمیر و نگهداری راه و رفع خرابی های بوجود تقسیم بندی راهها از نظر رویه به شرح ذیل می باشد:
در اثر نفود آب به جسن اینگونه راهها خرابی زودتر اتفاق افتاده و نیازمند بازرسی و تعمیر و نگهداری بیشتری هستند . مهمترین خرابیهای راههای فاقد روکش عبارتند از :
پروفیل عرضی نامناسب :
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 55 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 71 |
چکیده :
هدف از تحقیق حاضر بررسی شیوع همسر آزاری در بین زنان متاهل حدود سنی 35-30 ساله شهرستان ابهر است که فرضیه های عنوان شده عبارت است بین پایگاه اقتصادی خانواده و همسر آزاری شوهر رابطه وجود دارد2) بین نبود فرزند و همسر آزاری رابطه وجود دارد . 3) بین ویژگیهای شخصیتی شوهر و همسر آزاری رابطه وجود دارد که جامعه آماری عنوان شده در این تحقیق عبارت است زنان متاهل حدود سنی 35-30 ساله که در یک ماه گذشته در حدود 450 نفر به مراکز مشاوره و شورای حل اختلاف مراجعه کرده که 45 نفر به عنوان نمونه انتخاب شده و آزمون مربوط به همسر آزاری و علل شیوع آن دارای 30 سوال دورسه مبحث مربوط به مسائل اقتصادی به مسائل فرزند و تربیت آنها و مسائل شخصیتی است که دارای دو گزینه بله و خیر است و جواب به سوالات بله به عنوان نمره خام به حساب آمده که جهت تجزیه و تحلیل داده ها از روش آماری استفاده گردیده و نتایج بدست آمده حاکی از آن است که فرضیه ها تایید شده بین منابع اقتصادی و نبود فرزند و ویژگیهای شخصیتی و شیوع همسر آزاری رابطه وجود دارد و سطح معنی داری آن برابر است .
فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه
وقتی روابط اشخاصی که دارای گذشته و آینده مشترک اند مورد مشاهده قرار می گیرد ، آشکار می شود که آنها در رفتار خود نسبت بهم از شیوه های سازمان یافته ای تبعیت می کنند اگر چیزی را بتوان به انسان و سایر حیوانات تعمیم داد ، این است که تمام« مخلوقات مستعد یادگیری » مجبور به سازمان دهی اند .
سازمان یافته بودن یعنی تبعیت از شیوه های الگو یافته و تکراری رفتار و قرار گرفتن در یک سلسله مراتب . موجوداتی که خود را سازمان می دهند در واقع پایگاه یا قدرت ، یا مراتبی تشکیل می دهند که در آن هر موجودی در سلسه مراتب جایی دارد ، بطوری که یکی فوق او و دیگری بدون او قرار میگیرد . گر چه گروهها بعلت نقش های گوناگون ، بیش از یک سلسه مراتب دارند ، مع هذا وجود مطلق سلسه مراتب اجتناب ناپذیر است ، زیرا سازمان ماهیتاً سلسه مراتبی است . ما ممکن است آرزوی جامعه ای داشته باشیم که در آن تمام مخلوقات ، پایگاه و تقدم و نابرابری وجود دارد . در بسیاری از جواع حتی طرز صحبت با مافوق و مادون یکسان نیست، شخصیت یک فرد از محیط روزمره خانوادگی و دل مشغولیهای برون سازمانی وی جداشدنی نیست . در هر نوع بررسی درباره تنیدگی فردی ، نمی توان مسایل خانوادگی ، مشکلات مالی ، تعارض بین باورهای شخصی و شیوه سازمان موسسه، تعارض بین خواسته های موسسه و خواسته های خانواده را نادیده گرفت . در حال حاضر ، هنوز هیچ تحقیق جامعی با در نظر گرفتن مجموعه تنشهایی که رویاروی فرد قرار دارند ، انجام نشده است . پژوهشهایی که از دهه 1970 در کشورهای انگلیس زبان انجام گرفت به وجود رفتار مشابهی در اکثر همسران کارمندان طبقه متوسط اشاره می کرد و به باور این زمان در لزوم ایفای نقش « حامی » شوهر انشان تاکید می نمود . بررسیهای دیگری که درباره همسران مدیران موسسات انجام شده اند ، بر وجود یک « قرار داد پنهانی » بین زن و مرد ، که هرگز آشکارا بیان نمی شود تاکید کرده اند ؛ قرار ددادی که بر اساس آن ، زن پذیرفته است تا نقش « سنگ بنای خانوادگی » را به گونه ای ایفا کند که فرد بتواند آزادانه با همه الزامهای حرفه ای و سازمانی خود مقابله نماید . بدین ترتیب ، موسسات از چنین تقسیم وظایفی که زنان می پذیرند یا تحمل می کنند ، سود می جوید .
بیان مساله
نه تنها فرد نسبت به استرس به صورت واحدی وحدت یافته عمل می کند بلکه واکنش وی به نحوی است که حداقل انرژی و ذخیره خود را به کار می اندازد . میلر در 1965 اظهار می دارد که موجودات زنده خواه از لحاظ تکامل در رده بالا باشند خواه پایین تمایل دارند که ابتدا دفاعهایی را به کار گیرند که برای آن کمترین بها را بپردازند اگر موثر واقع نشد منابع اضافی و گرانبهاتر وارد عمل می شوند . در سطح فیزیولوژی اگر بتدریج اسید به بدن یک سگ تزریق شود ابتدا تنفس به عنوان اولین مکانیزم دفاعی تشدید می گردد . اگر این تشدید تنفس موثرواقع نشد مکانیزمهای حفاظتی موثرتری مانند تغییرات زیستی – شیمیایی خون وارد عمل می گردد در سطح اجتماعی یک کشور در جنگ با کشور دیگر ابتدا نیروی کمی اعزام می دارد اگر موثر نبود بر نیروی خود می افزاید تا جایی که برای دفع دشمن ممکن است به بسیج عمومی مبادرت ورزد . البته در زندگی زناشویی هر زمان که مقدار زیادی انرژی غریزی در شخص متراکم شود و از انتشار آن جلوگیری به عمل آید تمدن به درد سر می افتد و شرایط بسیار انفجار آمیزی ایجاد می شود این بدان معناست که زوجین زیر ظاهر خود در حال غلیان هستند .
اهداف تحقیق
هدف از تحقیق حاضر بررسی شیوع گستره همسر آزاری است و اینکه چه مواردی باعث شیوع همسر آزاری در زندگی زناشویی می شود و چه مواردی باعث می شود که تحمل زندگی زناشویی کم و کمتر می شود به طوری که باعث آزار و اذیت در بین زوجین و گاهی این اذیت ها به قدری بد و وخیم است که صدمات جدی را به اطرافین می رساند که هدف از تحقیق حاضر این است که این موارد شناخته و باعث کاهش آنها شویم .
اهمیت و ضرورت تحقیق
درجه رشد عاطفی و فکری فقط بستگی به سن ندارد چون افرادی پیدا می شوند که در سنین 25 سالگی از نظر رشد عاطفی ، فکری ، اجتماعی کاملاً رسیده و بالغ هستند و برعکس اشخاصی وجود دارند که در سنسن خیلی بالاتر هنوز به رشد عاطفی اجتماعی نرسیده اند . از آنجایی که رشد عاطفی فکری با رشد هوشی رابطه مستقیم دارد و لذا اختلاف زیاد بین هوش و معلومات زن و مرد ممکن است سبب بروز اختلافات زناشویی بشود . تحقیقات نشان می دهد که مردان بیشتر مایلند یا زنانی که کم هوشتر از خودشان و همچنین از نظر تحصیل مدارک کمتری دارند ازدواج کنند . اغلب زنانی که خیلی باهوش و تحصیلات بالاتری دارند مجرد می مانند .
فرضیه های تحقیق
1-بین پایگاه اقتصادی خانواده و همسر آزاری شوهر رابطه وجود دارد .
2-بین نبود فرزند و همسر آزاری رابطه وجود دارد .
3-بین ویژگیهای شخصیتی شوهر و همسر آزاری رابطه وجود دارد .
متغیرهای تحقیق
پایگاه اقتصادی
ویژگی شخصیتی همسر متغیر مستقل
نبود فرزند
همسر آزاری متغیر وابسته
تعاریف عملیاتی واژه ها و مفاهیم کلیدی
کمبود منابع اقتصادی عبارتند از کم بودن دستمزد و یا عدم کار در زندگی زناشویی در بین مردان و عدم برآورده ساختن احتیاجات اعضای خانواده که همه می تواند جزء کمبود منابع اقتصادی باشد و بالاخره عبارتند از نمره ای که آزمودنی از آزمون مربوط به شیوع همسر آزاری بدست آورده است و عدم تفاهم زوجین عبارتند از عدم تفاهم در بین عملکردها و سازگاری و هماهنگ شدن زوجین در بسیاری از امور منزل و بیرون و اینکه هر کدام ساز مربوط به خود را می نوازد و حرف یکی از گلوی آن یکی پایین نمی رود و بالاخره عبارتند از نمره ای است که آزمودنی از آزمون شیوع همسر آزاری بدست آورده اند همسر آزاری عبارتند از آزار و اذیت زوجین به صورت خشونتهای جسمی ، و روحی که گاه این خشونتهای جسمی ضرب و شتم خود را نشان داده است و این موارد باعث روانه کردن زوجین به مراکز درمانی است و گاهی هم این اذیت ها به صورت روحی و روانی است که خود را به صورت مشکلات جسمانی نشان داده است .
فصل دوم
پیشینه و ادبیات تحقیق
سبکهای زندگی : سوال چند انتخابی
زن و شوهر ها داستانها دارند . برخی تا آخر عمر با هم زندگی می کنند ، برخی چند ماه یا چند سال بیشتر با هم نمی مانند و کارشان به طلاق می کشد . گروهی طلاق نمی گیرند اما جدا از هم زندگی می کنند . گروهی صاحب بچه نمی شوند و در به در دنبال بچه می گردن. تعدادی بیوه می شوند و تا آخر عمربه ازدواج مجدد تن نمی دهند . . البته کسانی هم هستند که اصلاً ازدواج نمی کنند . خلاصه این که سبکهای زندگی بسیار متفاوت دیده می شود . فصل حاضر به ما امکان می دهد که با انواع مختلف سبکهای زندگی آشنا شویم و به سوالات زیر پاسخ دهیم .
دو نفری زندگی کردن یا تنها زندگی کردن ؟
در طول چهل سال گذشته ، در کشورهای اروپایی و مخصوصاً آمریکای شمالی ، پدیده جدیدی حکمرفا شده است : انواع مختلف شیوه های زندگی وجود دارد . هر کس ، برای ارضای نیازهای زیستی ، اجتماعی و عاطفی خود ، چارچوبی خاص انتخاب می کند . این شیوه های مختلف ، مفهوم خانواده را به عنوان یک نهاد عاطفی خود زیر سوال برده است . زیر سوال بردن ازرشهای سنتی به تدریج سبکهای مختلف زندگی را به همراه می آورد ، بطوری که بعد از این راههای مختلف بر روی افراد ، چه از نظر شغلی و چه از نظر تشکیل خانواده ، باز می شود . سابق بر این ، اگر شخصی تصمیم می گرفت تنها بماند یا بچه دار نشود ، غیر عادی به حساب می آمد ، اما امروزه این طور نیست . هر کس می تواند شیوه زندگی خود را انتخاب کند. هنجارهای اجتماعی مثل سابق نمی توانند بر او فشار بیاورند .
برای درک بهتر فرآیندی که احتمالا انتخاب سبک زندگی را تعیین می کند ، میتوانیم به نظریه رشد روانی – اجتماعی اریکسون مراجعه کنیم . به عقیده او ، در آغاز بزرگسالی ، رشد روانی – اجتماعی در جهت حل بحران یا انزوا هدایت می شود . در این مرحله ، فرد توانایی ایجاد روابط صمیمی و پایدار را که بر وابستگی آزاد ، تعهد عمیق ، اعتماد ، محبت و حمایت استوار است ، به دست می آورد . رابطه صمیمیت مستلزم همدلی و استعداد تعامل اجتماعی است . به عقیده اریکسون ، برخی بزرگسالان در اوایل بزرگسالی توانایی وارد شدن به رابطه صمیمی را ندارند و در نتیجه در خود فرو می روند و منزوی می شوند .
بعدها ، وقتی بزرگسال به سن پختگی می رسد با بحران تازه ای روبرو می شود که قطب مثبت آن باروری است . به عقیده اریکسون ، در این مرحله شخص به تدریج حوزه تعهدات شخصی را گسترش می دهد ، از مسئولیتهای خود در مقابل خانواده کاملاً آگاهی می یابد ، به نسل بعدی و تربیت آن می اندیشد و در نتیجه شناختهای خود را جهت می دهد . این مرحله می تواند در تعهد نسبت به دیگران ، به منظور انتقال قسمتی شناختهای خود به آنها و راهنمایی آنها تحقق یابد . با این همه برخی بزرگسالان به سختی با این نقش همانند سازی می کنند و به خود محدود می شوند : چیزی که اریکسون آن را رکود می نامد . (منصور-1380)
زندگی مشترک : جنبه ها ی مثبت و منفی
اکثر بزرگسالان آرزو دارند ازدواج کنند و خانواده تشکیل دهند . روشن است که زندگی مشترک معایب و محاسنی دارد ، اما وقتی دو نفر تصمیم می گیرند با هم زندگی دایم داشته باشند ، آن را با تمام معایب و محاسنی که دارد می پذیرند . ( موسوی -1377)
جنبه های مثبت زندگی مشترک : صمیمیت و مشارکت
اگر درست باشد که زن و شوهرها لحظه های خوب و بد دارند ، این هم درست است که به مرور زمان بین آنها دو رابطه عاطفی و وابستگی متقابل برقرار می شود . بدیهی است که کیفیت ازدواج به اندازه تعداد ازدواجها تغییر می کند . برخی ازداجها موفقتر از برخی دیگر می شود . ژانت و لوثر (Jeanette & Lauer) ، دو جامعه شناس ، در جریان یک تحقق زمینه یابی ، برخی عوامل ازدواجهای موفق را استخراج کردهاند: اولین عامل ، نگرش مثبت نسبت به یکدیگر است . عامل بعدی ، احساس تعهد در مقابل ازدواج و مقدس شمردن آن است .
رابطه زن و شوهر ، مخصوصاً رابطه ای صمیمی است . صمیمیت ، همانطور که قبلاً دیدیم ، مستلزم دلبستگی ، حمایت ، محبت و مشارکت است . ویژگی رابطه صمیمی عبارت از تقابلی است که از پختگی نشات می گیرد و خوشحالی و رفاقت از امتیازهای آن است .
تعداد زیادی از زن و شوهرهای مسن معتقدند که زندگی زناشویی در طول سالهای آخر بیش از هر زمان دیگر ( البته به استثنای سالهای اول ) رضایت بخش است . به نظر می رسد که در سن پختگی ، زن و شوهر بهتر می توانند یکدیگر را دوست بدارند . به نظر می رسد که در سن پختگی ، زن و شوهر بهتر می توانند یکدیگر را دوست بدارند ، به یکدیگر احترام بگذارند و بهتر از همیشه از علایق همدیگر را در نظر بگیرند .
به نظر می رسد که بهبود روابط زن و شوهر در سنین بالا به عوامل زیادی وابسته است . از یک طرف فرزندان معمولاً خانه را ترک می کنند . ترک خانه پدری به وسیله فرزندان سنگینی کار و تنش والدین را کاهش می دهد . در واقع حضور بچه ها موجب می شود که ارتباط زن و شوهر و زمانی را که آن دو به فعالیتهای مورد علاقه یکدیگر اختصاص می دهند کم شود . کودکان معمولاً ریشه اصلی تعارضهای خانوادگی هستند و تعارضهای موجود را تشدید می کنند . از طرف دیگر در این مرحله از روابط ، زن و شوهر توانسته اند به مرور زمان تعداد زیادی از مسائل خود را حل کنند و موضوعهای تنش زا را از بین ببرند . کسانی که به سن پختگی رسیده اند ، در نقشهای مختلفی که اتخاذ کرده اند معمولاً تمایل دارند دو جنسیتی روان باشند تا بزرگسالان جوان .
در واقع حضور بچه ها موجب می شود که ارتباط زن و شوهر و زمانی را که آن دو به فعالیتهای مورد علاقه یکدیگر اختصاص می دهندکم شود . کودکان معمولاض ریشنه اصلی تعارضهای خانوادگی هستند و تعارضهای موجود را تشدید می کنند . از طرف دیگر ، در این مرحله از روابط ، زن و شوهر توانسته اند به مرور زمان ، تعداد زیادی از مسائل خود را حل کنند و موضوعهای تنش زا را از بین ببرند .بنابراین ، کسانی که به سن پختگی رسیده اند ، در نقشهای مختلفی که اتخاذ می کنند ، معمولاً تمایل دارند دو جنسیتی روان باشند تا بزرگسالان جوان.
مطالعات انجام شده ، واقعیتی جالب را نشان می دهد : متاهلها از نظر سلامتی ، بهتر از مجردها هستند و میزان مرگ و میر آنها ( با در نظر گرفتن سن، سلامتی پیشین ، مصرف سیگاز ، ورزش و چاقی ) کمتر از میزان مرگ و میر مجردها یا کسانی است که جدا از یکدیگر زندگی می کنند ، تحقیقات نشان می دهد که از نظر امتیازهای روانی و جسمی ، سهم مردان خیلی بیش از سهم زنان است .
در مجموع کسی که با همسر خود زندگی می کند نسبت به کسی که تنها به سر می برد ، اختلالهای روانی و جسنمی کمتری نشان می دهد ، زیرا حضور دایمی کسی که به او نزدیک است ، او را دوست دارد ، از نظر عاطفی او را تامین می کند و در دوره های دشوار زندگی از او پشتیبانی می کنند ، نسبت به زنان و مردانی که تنها به سر می برند ، معمولاً بیشتر خوشحالند و کمتر استرس دارند . بی دلیل نیست که گفته اند : « زن بلاست ، هیچ خانه ای بی بلا نباشد . »
گروهی که از سلامت روانی بهتری برخوردار است و اعلام می کند که خوشحالی بیشتری دارد . گروه مردان متاهل است . گروهی که کمتر احساس سلامتی می کند و کمتر خوشحال است . گروه مردان تنهاست . گروه زنان شوهر دار و گروه زنان تنها در میان دو گروه قرار دارند . ( موسوی – 1377 )
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 145 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 116 |
عنوان صفحه
چکیده 1
فصل اول:کلیات تحقیق 2
مقدمه 3
بیان مساله 4
اهداف تحقیق 5
تعاریف عملیاتی و نظری و اثرها و مفاهیم 6
فرضیه تحقیق 6
فصل دوم:ادبیات و پیشینه ی تحقیق 7
تعریف 8
تاریخچه 12
مختصری درباره تاریخچه بهداشت روانی در ایران 21
اهمیت دامنه حدود و زیانبخشی بیمارایهای روانی در جامعه 27
علل افزایش و شیوع بیماریهای روانی 30
تفاوتهای فردی در کار 38
جنبه های تفاوتهای فردی 38
تفاوتهای فردی در عملکرد شغلی 39
روشهای سنجش تفاوتهای فردی 40
شیوه های سنتی انتخاب کارکنان 41
کاربرد روانشناسی و روشهای علمی در گزینش 42
فرضیه های مربوط به فرد و شغل 43
آزمونهای استخدامی 44
مراحل برنامه آزمونهای استخدام داوطلبان شغل 45
موارد بررسی در تجزیه و تحلیل شغل 46
عنوان صفحه
ایجاد فرضیه 47
تعیین معیارها 48
اجرای آزمون 49
بررسی نتایج آزمون و تصمیم گیری 50
فصل سوم:جامعه مورد مطالعه 52
حجم نمونه 53
معرفی آزمون گلدنبرگ 54
روش تحقیق 55
فصل چهارم:یافته ها و تجزیه و تحلیل داده ها 56
مقدمه فصل چهارم 57
جدول 1-4 نمرات خام آزمودنیها دردو گروه شاغلین و مشاغل آزاد 57
یافته ها وتجزیه و تحلیل آنها 60
جدول 2-4 مقایسه سلامت روانی خانواده در بین شاغلین 61
فصل پنجم:بحث و نتیجه گیری 62
بحث و نتیجه گیری 63
پیشنهادات 64
محدودیت ها 65
پرسشنامه سلامت عمومی گلدنبرگ 66
منابع و ماخذ 71
چکیده :
فرضیه :
بین شاغلین دارای شغل آزاد و شاغلین دارای شغل دولتی از لحاظ سلامت روانی تفاوت معنی داری وجود دارد .
که جامعه مورد مطالعه عبارتند از شاغلین دارای شغل آزاد و شاغلین دارای شغل دولتی که 100 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردیده و آزمون سلامت عمومی و روانی گلونبرگ که دارای 28 سوال است بر روی آنها اجرا گردیده و بعد از به دست آوردن نمرات خام و با روش آماری t متغیر مستقل نتایج به دست آمده حاکی از آن است که بین سلامت روانی کارکنان دارای شغل آزاد و کارکنان دارای شغل دولتی تفاوت معنی داری وجود دارد و سطح معنی داری آن برابر 5% می باشد .
فصل اول :
کلیات تحقیق
مقدمه
در طول قرن بیستم بیش از تمام تاریخ دستخوش دگرگونی از نظر شیوه های زندگی، روابط اجتماعی و مسائل بهداشتی و پزشکی شده است تلاش شتابزده برای صنعتی شدن و گسترش سریع شهرنشینی و زندگی ماشینی که لازمه آن قبول شیوه های نوین برای زندگی است اثر معکوس بر سلامت انسان گذاشته و مسائل بهداشتی تازه ای را به بار آورده است .
اوضاع اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی و فرهنگی نابه سامان جهان و بار مشکلات اجتماعی و محیطی و روانی واکنش های بیمارگونه بسیاری از افراد و جوامع به وجود آورده است .
که خود سبب وخیم تر شدن اوضاع و نا مساعد شدن شرایط محیط زیست شده است گذشته نشان داده است که بسیاری از بیماریهای شایع غیر واگیر و بیماریهای روانی در کشورهای پیشرفته و در حال توسعه زائیده عواملی هستند که خود انسان آنها را خلق و گرفتار آن شده است بنابراین چنین عواملی قابل پیشگیری هستند و پیشگیری از بیمارها ، و رعایت بهداشت روانی باید از روز تولد شروع شود تا از پیدایش ناتوانیها ی جسمانی و روانی که سد راه انسان برای رسیدن به یک زندگی سالم و موفق است جلوگیری کند سلامت روانی یک زمینه تخصصی در محدوده روان پزشکی است و هدف آن ایجاد سلامت روانی بوسیله پیشگیری از ابتلاء به بیماریهای روانی کنترل عوامل موثر در بروز بیمارهای روانی ، تشخیص زود رس بیماریهای روانی ، پیشگیری از عوارض ناشی از برگشت بیماریها ی روانی و ایجاد محیط سالم برای بر قراری روابط صحیح انسانی است (میلانی فر 1378 ص 6 ).
مفهوم کار وشغل در رشته های مختلفی تعاریف متفاوتی دارد که علوم جامعه شناسی و جمعیت شناسی و ... هر کدام تعاریف گوناگون از کار دارد گر چه توجه به رفتار انسان در ارتباط با کار با محیط فعالیت او سابقه ای بسیار طولانی دارد اما این بخش از دانش شهری تنها از آغاز قرن حاضر به شکل علمی ظهور کرده که بتواند با این مقوله روان شناسی کار و رعایت امور آن به سلامت روانی و عمومی خانواده بیشتر کمک کند که پایه گذاری سلامت روانی در کار و رعایت اصول روانی در کار و روان شناسی صنعتی به نامهای والتر دیل اسکات – و هوگو مونستر برگ بودند که با نوشتن مقالاتی در باره اثر سلامت روانی در تبلیغات و اهمیت روشهای روان شناختی و به دست آوردن سلامت روانی آغاز شد .
بیان مساله :
بنابرآنچه که بیان می شود روان شناسی در انواع شغلها و رضایت و سلامت روانی خانواده حوزه فعالیت گسترده ای دارد و آن رشته ای از علوم است که مساله نیروی انسانی و دیگر جنبه های مربوط به دنیای کاررا امورد توجه قرار می دهد این توجه به رضایت و سلامت روانی خانواده در رابطه با شغل مورد نظر والدین مورد اهمیت قرار گرفته و سازگاری انسان را در جریان امرار معاش ، با عوامل و ویژگیهای محل کار با افرادی که در محیط کار دولتی و با اعضای بیشتری برخوردار هستند و افرادی که در یک محیط کار مخصوص مثل مغازه یا دفتری که به طور خصوصی است مشغول به کار هستند آیا سلامت روانی خانواده ها متفاوت است . بنابراین بدون بحث نخواهد بود اگر تعریفی را که به بعضی از روان شناسان برای روان شناسی صنعتی ارائه داده اند به روان شناسی کار اطلاق نمائیم یعنی مطالعه رفتار آدمی در هر مراحل تولید، توزیع و مصرف و توجه به سلامت روانی خانواده و اینکه کدام یک بیشتر می تواند آینده خانواده و سلامت آنها را تضمین کند و یکی از خصوصیات آدمی این است که افراد با هم متفاوتند که آدمها هم از نظر جسمانی و ظاهری با هم متفاوتند و هم از نظر ذهنی و روانی و این عوامل باعث انتخاب شغل در محیط دولتی یا آزاد می باشد که این تفاوت های فردی گاهی می تواند در سلامت روانی تأثیر بسزایی داشته باشد . (موسوی پور -1382-ص16 ).
سوال مساله
آیا بین افراد دارای شغل آزاد و شغلهای دولتی از نظر سلامت روانی خانواده ها تفاوت معنی دار وجود دارد؟
اهداف تحقیق
هدف از تحقیق حاضر بررسی سلامت روانی خانواده در بین افراد ی که والدین آنها بخصوص پدرشان دارای شغلهای آزاد و شغلهای دولتی هستند متفاوت است یا نه و اینکه آیا افرادی که سر پرست خانواده شان در مشاغل آزاد مانند فروشندگی سوپر مارکت یا لوازم خانگی دارای سلامت روانی بالاتری هستند به این علت که نوع مدیریت و کنترل کار در دست خودشان یا نه افرادی که در محیط کاری دولتی مشغول به کار هستند و از بیمه و ساعت کاری تنظیم شده از لحاظ سلامت روانی متفاوت هستند .
اهمیت و ضرورت تحقیق :
مردم گاهی از لحاظ ظاهری با هم متفاو تند این تفاوتها قابل مشاهده و از سوی دیگر افراد از سوی دیگر افراد از نظر هوش و استعداد و تواناییها و بطور کلی رفتار نیز با هم تفاوت دارند که قابل مشاهده نمی باشد . که مجموع این تفاوتها کلاً در رفتار و توانایی فرد می تواند اثر بگذارد و باعث شود که هر گاه فردی را شناختیم منتظر انتظارات معینی از او با شیم که این تفاوتها در عملکرد شغلی و تمایل آنها به شغل مورد نظر شان هم می تواند موثر باشد انساناز زمانهای قدیم به تفاوت بین افراد در انجام کار ها وظایف پی برده بوده زیرا هر کس کار یا حرفه ای را برمی گزیند که توانایی انجام آن را داشته باشد همچنین بعضی کارها فقط به افراد بخصوصی محول می کنند که امید است با انجام این پژوهشهاى انجام شده بتوان روحیه و انگیزه افراد در ابرای شناخت تمایل آنها به کار بسته و با انتخاب صحیح شغل بتوان به سلامت روانی و عمومی خانواده ها کمک کرد که انجام این پژوهشها در نهادهای خانوادگی و اجتماعی می تواند مو ثر باشد .(مقدمى پور 1383ص 24 )
متغییرهای تحقیق :
سلامت روانی – متغییر وابسته
و افرادی که دارای شغل آزاد و شغل دولتی هستند – متغییر مستقل در گروه
تعاریف عملیاتی و نظری و اثرهاو مفاهیم :
سلامت روانی : عبارتند از سازش فرد با جهان اطرافش به حداکثر امکان به طوری که با عث شادی و برداشت مفید و موثر به طور کامل شود و سلامتی روان عبارت است از اینکه فرد چه احساسی نسبت به خود ،دنیای اطراف ،محل زندگی ،اطرافیان مخصوصاً با توجه به مسولیتی که در مقابل دیگران دارد ،چگونگی سارژزش وی با در آمد خود و شناخت موقعیت مکانی و زمانی خویشتن . (شاملو 1382 ص61)
تعاریف عملیاتی سلامت روانی :عبارتند از نمره ای که آزمودنی از آزمون سلامت گلونبرگ بدست آورده است .
شغل آزاد عبارتند از شغلی است که فرد در یک محیط کوچکح و دریک شغل مثل گل فروشی و سوپر مارکت و ... مشغول به کار است . و خود باید بدنبال بیمه کاری و بازنشستگی و ... باشد و ساعت کاری را خود مشخص می کند .
شغل دولتی :عبارتند از مشاغلی است که فرد با آزمون و امتحان دادن در آن کار استخدام دولت می شود و تمام مزایایی کار و حقوق و بیمه و باز نشستگی به عهده
دو لت است و ساعات کاری بخصوصی در هر ارگانی معین شده است .
فرضیه تحقیق :
سلامت روانی در خانوادهای دارای شغل دولتی بیشتر از خانوادهای دارای شغل های آزاد می باشد .
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 54 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 60 |
فهرست مطالب
عنوان
چکیده
مقدمه
فصل اول
کلیات تحقیق
بیان مسئله
اهداف تحقیق
اهمیت تحقیق و فواید تحقیق
تعریف مفاهیم
پیشرفت تحصیلی
فرضیه
پیشینة تحقیق
حدود و محدوده مطالعاتی
فصل دوم
چارچوب نظری
آراء جامعه شناسان
دیدگاههای فلسفی
آراء روانشناسان
نظریات روانشناسان در باب پیدایش فراغت
عوامل مؤثر بر گذران اوقات فراغت
کارکردهای اوقات فراغت از دیدگاه اسلام
فصل سوم
روش تحقیق
درآمد
جامعة آماری
نمونة آماری
ابزار پژوهش
روش تحلیل داده ها
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ها
فصل پنجم
نتیجه گیری و پیشنهادات
پیشنهادات
منابع
ضمایم
چکیده:
تحقیقی که پیش روی شماست در رابطه با نحوه گذراندن اوقات فراغت دختران مقطع متوسطه شهرستان ابهر می باشد.
که در فصل اول به طرح و بررسی مسئله اهداف و ضرورت فواید تحقیق و محدوده و حدود مطالعاتی و فرضیات و تعاریف عملیاتی، و پیشینة تحقیق پرداخته شده در فصل دوم اشارهای به نظریات بزرگان اندیشمندان در مورد اوقات فراغت پرداخته شده بر ادبیات تحقیق هم گذری اشاره شده، در فصل سوم، روش تحقیق، ابزار اندازه گیری جامعه آماری که جامعه آماری در این تحقیق 1662 نفر است که بصورت نمونه گیری تصادفی ساده 100 نفر نمونه انتخاب شده است.
در فصل چهارم به تجزیه و تحلیل 5 فرضیه زیر پرداخته شده است.
به نظر می رسد چگونگی گذران اوقات فراغت با پرداختن به فعالیتهای ورزشی سپری می شود.
به نظر می رسد چگونگی گذران اوقات فراغت با اقتصاد خانواده رابطه معناداری وجود دارد.
به نظر می رسد چگونگی گذران اوقات فراغت با تحصیلات پدر رابطه معنا داری وجود دارد.
به نظر می رسد چگونگی گذران اوقات فراغت با بعد خانوار رابطه معناداری وجود دارد.
به نظر می رسد چگونگی گذران اوقات فراغت با پیشرفت تحصیلی رابطه معناداری وجود دارد.
نتایج زیر از این تحقیق استخراج شد.بین چگونگی گذران اوقات فراغت با پرداختن به فعالیتهای ورزشی رابطه وجود دارد.
بین چگونگی گذران اوقات فراغت با اقتصاد خانواده رابطه وجود دارد.
بین چگونگی گذران اوقات فراغت با تحصیلات پدر رابطه وجود دارد.
بین چگونگی گذران اوقات فراغت بابعد خانوار زابطه وجود دارد.
بین چگونگی گذران اوقات فراغت با پیشرفت تحصیلی رابطه وجود دارد.
در نتیجه 5 فرضیه با 95% اطمینان و5% خطای تأیید شدند.
مقدمه:
اوقات فراغت را میتوان مهم ترین و دلپذیرترین اوقات آحاد بشردانست این اوقات مستعد است که برای مؤمنان لحظه های نیایش با معبود،برای عالمان دقایق تعمق و تفکر، برای هنرمندان زمان ساختن و ابداع باشد.در عین حال برای عده ای نیز اوقات این اوقات به جای فراغت ملال آورترین لحظه هاست.
با اینکه انسان از همان دوران اولیه حضورش در کره عرض1 برای تأمین مایحتاج خود به ستیز برخاست نوعی اشتغال در زندگی روزمره اش ظاهر شد اما طبیعت این اشتغال و همینطور میزان پرداختن به این اشتغال به شکلی بوده است که می توان اظهار نمود نه تنها موجب خستگی، افسردگی و دلزدگی وی نمی شود که بعضاً خود نوعی تفریح بوده است.در این دوران نیز به لحاظ ویژگی های کارو اشتغال هنوز نمی توان از فراغت به مفهومی که امروز از آن مقصود است سخن گفت زیرا کشاورزی خود کارفرما و صاحب کار خویش بوده لذا با میل و رغبت به کار می پرداخت در تمدن و یونان قدیم داستانهای فیالی و موهوم جشنهای سالانه و ماهانه انواع ورزشهای پهلوانی بازی های المپیک و نمایش نامه های تئاتر موسیقی و شعر وجود داشت.در امپراطوری روم نیز با صورتازه ای از اوقات فراغت روبرو می شویم.
در مصر نیز ورزش مهم ترین عامل گذراندن اوقات فراغت مردم تلقی می شد، به خصوص که در موقع تغییر زندگی از نحوه ابتدایی به سمت مدنیت توجه به تربیت بدنی بیشتر شد.
هر موجود زنده ای برای ادامة حیات خود با توجه به شرایط محیط و وضع جسمانی خود باید تلاش کند.از این جهت در میان موجودات انسان وضعیت پیچیده ای دارد به گونه ای که انسان به اقتضای شرایط اقلیمی نوع تولید میزان نیازها به شکلی متفاوت از موجودات زنده تلاش می کند.البته هیچ انسانی وجود ندارد که در تمام فصول به طور شبانه روزی1 کار کند یا بطور کلی کار نکند.با توجه به این واقعیت است که پدیده اوقات فراغت مطرح می شود. به عبارت دیگر وقتی انسان در طول روز ساعاتی به کار پرداخت پس از پایان کار تبعید وقت خود را به گونه ای سپری می سازد که برفی آن را برای رشد شکوفایی شخصیت خود جمعی به صورت تفریح و سرگرمی و عده ای دیگر طی این زمان به استراحت می گذرانند.
فصل اول
کلیات تحقیق
بیان مسئله:
اوقات فراغت را می توان مهمترین و دلپذیرترین اوقات آحاد بشر دانست این اوقات مستعد است که برای مؤمنان لحظه های نیایش با معبود برای عالمان دقایق تعمق و تفکر برای هنرمندان زمان ساختن و ابداع باشد.در عین حال برای عده ای نیز این اوقات به جای فراغت ملال آورترین لحظه هاست.فعالیتهای اوقات فراغت امروزه از چنان اهمیتی1 برخوردار است که حتی از آن به مثابه آیینه فرهنگ و جامعه یاد می کنند.به این معنی که چگونگی اوقات فراغت افراد یک جامعه تا حد زیادی معرف ویژگی های فرهنگ آن جامعه است و از این نظرگاه کوشش برای شناسایی چگونگی گذران اوقات فراغت دانش آموزان که به عنوان آینده سازان مملکت هستند اهمیت بسزایی دارد.
در شرایط زندگی ماشینی و افزایش ساعات فراغت ورزش را می توان به عنوان وسیله ای مطلوب برای تأمین تفریح سالم و تجدید قوای افراد جامعه و نیز حفظ سلامت جسمی و روانی آنها مورد استفاده قرار داد در زندگی امروزی از کارهای دشوار که با نیروی انسانی و با کار گرفتن دست و پا
دیگر اندام های بدن انجام می شود، خبری نیست.امروزه بیشتر کارها در مقیاس وسیع تر و کیفیتی مطلوبتر توسط ماشین انجام می شود.
از این رو نیروهایی که به این ترتیب به کار گرفته نمی شوند می توانند راههای خروجی خود را حرکت ورزش بازی جستجو کنند.در نتیجه قابلیتهای ذهنی و جسمی انسان را افزایش دهند.بدون شک برای پیشگیری از خمودگی و انحراف جوانان و غنی سازی اوقات فراغت آنان باید از ابزار ورزش استفاده نمود.این مهم خبر در سایر برنامه ریزی دقیق و حساب شده امکان پذیر نمی باشد.جامعه شناسان بر این عقیده اند که در شرایط زندگی ماشینی و افزایش ساعات فراغت ورزش را می توان بعنوان وسیله مطلوب برای تأمین تفریح سالم و تجدید قوای افراد و جامعه و نیز سلامت جسمی و روانی آنان مورد استفاده قرار داد.
فعالیتهای ورزشی یکی از فعالیتهای مهم مورد علاقه جوانان در زمان فراغت آنهاست و موجب می شود که آنان در ارضاء نیازهای خود موفق باشند، محقق در این تحقیق درصد بررسی علل عوامل نحوه گذران اوقات فراغت دختران مقطع متوسطه شهرستان ابهر با تأکید بر فعالیتهای ورزشی و علل عوامل مؤثر بر چگونگی گذران اوقات فراغت می باشد.
اهداف تحقیق
هدف کلی:
هدف از این تحقیق بررسی نحوه گذراندن اوقات فراغت دختران مقطع متوسطه دبیرستانهای شهرستان ابهر می باشد.
هدف جزئی:
1.تعیین رابطه بین اوقات فراغت دختران با اقتصاد خانواده.
2.بررسی نحوه گذراندن اوقات فراغت با فعالیتهای ورزشی و میزان امکانات مرتبط با آن.
3. توجه ویژه خانواده ها بر نحوه اوقات فراغت و غنی سازی و پربار کردن اوقات فراغت فرزندانشان لزوم توجه بیشتر مسئولین در امر مهم اوقات فراغت.
4.بدست آوردن رابطه بین نحوه گذرانن اوقات فراغت بر پیشرفت تحصیلی فرزندان.
اهمیت تحقیق و فواید تحقیق
اهمیت تحقیق:
آنچه در خصوص اهمیت چونگی گذران اوقات فراغت گفته شده چنانچه در محدودة نوجوانان و جوانان مطرح شود طبیعی است که حساسیت و اهمیتی
مضاعف پیدا می کند.با شناخت نحوه گذران اوقات فراغت نوجوانان و جوانان هم می توان به کارکرد اوقات فراغت در تعالی روح و اندیشه نوجوانان و جوانان پی برد و هم می توان نشانه هایی از فرهنگ حاکم این قشر را شناسایی کرد.
چنانچه کارکردهای فراغت را رفع خستگی و استراحت یا تفریح و سرگرمی1 و بالاخره رشد شکفتگی شخصیت بدانیم.طبیعی است که نیاز به اوقات فراغت مربوط به قشر خاص نیست.ولی از آنجا که کشور ما در ردیف جوان ترین کشورهای دنیا می باشد.هدایت و ایجاد امکانات برای گذران اوقات فراغت نوجوانان و جوانان می توانند در شکل گیری شخصیت آنان و سازندگی جامعه نقش به سزایی داشته باشد.گفتنی است که یکی از مشکلات پایدار جوامع فعلی فراهم آوردن وسایلی است که نیاز به فعالیتهای تفریحی سالم و کافی را تأمین می نماید.با این که فقدان وسایل تفریح به هیچ وجه علت منحصر بفرد کجروی نیست،غالباً یکی از موجبات آن محسوب می شود.
تحقیقات متعدد نشان داده است که رواج تفریحات انحرافی در بسیاری از کشورهای غربی در برفی از کشورهای در حال توسعه ناشی از نداشتن امکانات مناسب تفریحی، عدم آگاهی، نداشتن برنامه صحیح نیز اجرای سیاستهای اجتماعی و اقتصادی نادرست در این زمینه است، که موجب شده است بسیاری از نوجوانان و جوانان به سوی تفریحات ناسالم کشیده شوند.بسیاری در موارد شدید انحرافات در میان نوجوانان و جوانان نتیجه فقدان برنامه ریزی صحیح جهت گذران اوقات فراغت بوده است.از فواید اوقات فراغت می توان افزایش روحیه شادابی در بین دانش آموزان دختر دانست که موجب بالا رفتن عزت نفس و افزایش پیشرفت تحصیلی می شود.
پیشینة تحقیق:
نخستین رساله در طرفداری اوقات فراغت برای کارگران در اروپا توسط پل لامارکو سوسیالیست نوشته شد که حق تنبل بودن نام داشت در آمریکا نوراشتاین و بلن باندرسین کتاب نظریه فارغ از کار جامعه شناسی زمان فراغت را بنا نهاد.درد مستمر وی 1920 و 1930 در اروپا و آمریکا نخستین پژوهشهای درباره فراغت انجام گرفت، نخستین کنفرانس در سال 1924 دفتر بین المللی را درباره آزاد کارگران برپا کرد که 300 نماینده از 18 ملت در آن شرکت داشتند که نظر عمومی اهمیت دادن به اوقات فراغت بوده است.
اما تحقیق محمدمهدی دربارة نحوه گذران اوقات فراغت دانش آموزان منطقه بزینه رود کرد در این پروژه با بررسی پسران و دختران بر نحوة گذران اوقات فراغت کودکان و نوجوانان بزینه رود پرداخته شده محیطی که پژوهش در آن صورت گرفته مدارس روستاها بوده اینپژوهش از دانش آموزان 43 روستای تحت پوشش منطقه بزینه رود به عمل آمده و همچنین سازمان ملی جوانان تحقیق بسیار مفصلی در مورد بررسی وضعیت اوقات فراغت جوانان در زمستان 1381 انجام داده است که جای خود پروژه مفصلی است.
تحقیق طرح مهری صادقی با عنوان بررسی نحوه گذران اوقات فراغت پسران مقطع متوشطه شهرستان قیدار با تأکید بر فعالیتهای ورزشی از سری طرحهای اداره آموزش و پرورش می توان اشاره کرد که در این پروژه محقق به بررسی چگونگی گذران اوقات فراغت پسران مقطع متوسطه به زیر پرداخته است.تحقیق دیگر پایان نامه(کارشناسی ارشد) – دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشکدة پرستاری و مامایی، 1377.می توان اشاره کرد.هدف آن تعیین ارتباط چگونگی گذران اوقات فراغت تابستانی میزان علاقمندی نوجوانان دختر با مشخصات فردی آنها در دبیرستنهای دخترانه منطقه 11 شهرستان می باشد، نمونه تحقیق از جامعه پژوهش شامل 800 نفر از دختران دبیرستانی می باشد که توسط نمونه گیری سیستماتیک انتخاب شده اند ابزارگردآوری داده ما پرسشنامه است که از سه بخش تشکیل شده است ، بخش اول شامل 17 سؤال در مورد مشخصات دموگرافیک واحدماست بخش دوم، شامل پنج سؤال مربوط به چگونگی گذران اوقات فراغت تابستانی نوجوانان و بخش سوم شامل 5 سؤال درباره علاقمندی نوجوانان به چگونگی گذران اوقات فراغت تابستانی می باشد.
اطلاعات کسب شده توسط آمار توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل شدند.نتایج شامل موارد زیر است نسبت دخترانی که در اوقات فراغت تابستانی خود فعالیت ورزشی، هنری، تفریحی و مطالعاتی می باشند به ترتیب 37/9 درصد 37/2 درصد 53/8 درصد و 21/7 درصد بوده است.