اسنو دانلود
خرید فایل های آموزشی ، تحقیق ، مقاله ، پاورپوینت ، پروژه ، فتوشاپ ، کتاباسنو دانلود
خرید فایل های آموزشی ، تحقیق ، مقاله ، پاورپوینت ، پروژه ، فتوشاپ ، کتابحاکمیت اینترنت (پیشینه و آینده پیش رو)
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 88 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 35 |
حاکمیت اینترنت (پیشینه و آینده پیش رو)
الف : پیشینه :
یکی از مهمترین مباحث مطروحه در اجلاس سران جهان درباره جامعه اطلاعاتی که از دهم تا دوازدهم دسامبر 2003 در ژنو سوئیس برگزارشد بحث دامنه داری به نام حاکمیت بر اینترنت (internet governance) یعنی چگونگی اداره اینترنت بود.
این موضوع اگر چه در پایان اجلاس سران جهان درباره جامعه اطلاعاتی به اینجا انجامید که یک کار گروه در یک فرایند باز و فراگیر, مکانیزم مشارکت فعال و همه جانبه دولت ها، بخش خصوصی و جامعه مدنی را از سوی کشورهای توسعه یافته و رو به توسعه به پیشنهاد اعلامیه اجلاس زیر نظر کوفی عنان تشکیل دهد و تا سال 2005 (اجلاس تونس) یک تعریف کاری از حاکمیت اینترنت ارائه کند،اما هنوز یک بحث پیچیده و چند وجهی است که به مباحث کارشناسی همه جانبه نیاز دارد تا از سطح یک واکنش سیاسی به سطوح یک مقوله کاملا کارشناسی ارتقا یابد.
در بند پنجاه اعلامیه اصول آمده است: به مسائل مربوط به حاکمیت بینالمللی بر اینترنت باید به گونهای هماهنگ پرداخته شود. ما از دبیرکل سازمان ملل متحد میخواهیم تا طی یک فرایند باز و دربرگیرنده همه، و براساس سازوکاری که مشارکت فعال و کامل دولتها، بخشخصوصی، و جامعه مدنی کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته را تضمین کند و شامل سازمانهای بینالدولی و بینالمللی، و انجمنهای مربوطه باشد، یک گروه کاری برای مسئله حاکمیت بر اینترنت تشکیل دهد تا اقدام به تحقیق و بررسی کند و در صورت مقتضی تا سال 2005 پیشنهاداتی را برای اقدام عملی در جهت حاکمیت بر اینترنت ارائه دهد در همین حال در طرح اقدام ژنو هم در بند سیزدهم زیر عنوان محیط استعدادپرور از دولتها خواسته شده است تا یک چارچوب قانونی و نظارتی، حمایتکننده، شفاف، رقابتگرا، و قابلپیشبینی بپرورانند که انگیزههای لازم برای سرمایهگذاری و توسعه گروههای اجتماعی را در جامعه اطلاعاتی فراهم آورد.
حافظه چیست؟
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 39 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 38 |
حافظه چیست؟
حافظه: توصیف کلی
در فرهنگ ما، از حافظه به صورت کاملاً آزاد یاد می شود. هر روز و در هر جایی که هستیم عبارات «فراموش نکن وقتی که برگشتی...» و یا «حافظه ات خوب کار می کند» و یا مشابه آنها را زیاد می شنویم. در این اصطلاحات عمومی، حافظه می تواند به معنی تجربیات زندگی که انفرادی و ویژه هستند باشد و یا به تأثیری که داروهای شیمیایی بر روی رشته های عصبی و نهایتاً بر مغز که آن تجربیات را گزارش می دهد، می گذارد، حافظه گفته می شود.
در واقع مفهوم حافظه می تواند از جهانی به صورت استعاره باشد. این استعاره دلالت می کند بر این که مجموعه ای ثابت و معین از اطلاعات، در یک مکانی که کاملاً قابل دسترسی باشد، ذخیره شده اند. به نظر ما مغز به روشی که کامپیوتر کار می کند، فعالیت دارد اما حقیقت چیز دیگری است. در واقع، انواع مختلف حافظه در قسمت های مختلف مغز ذخیره می شوند. بدین علت که مغز بشر عضوی پیچیده و فرهیخته است، پس حافظه ی بشر هم به آن اندازه رویدادی پیچیده می باشد. برای این که مطالب برای تان ملموس تر باشد، بهتر است که ابتدا اجزای تشکیل دهنده ی حافظه را از هم تفکیک نماییم.
ما اغلب حافظه را امری بدیهی می دانیم و از آن به عنوان فرایند روانی یاد می کنیم که دور از کنترل ماست. اما وقتی اجزای تشکیل دهنئده ی حافظه تان را از هم سوا کردید، بخش های ویژه ای را خواهید یافت که با فعالیت و جدیت می توانید در آن تغییراتی ایجاد کنید.
تحقیق در مورد حافظه های فلش
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 106 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 25 |
تحقیق در مورد حافظه های فلش
انواع ROM
تولید تراشه های ROM مستلزم صرف وقت و هزینه بالائی است .بدین منظور اغلب تولید کنندگان ، نوع خاصی از این نوع حافظه ها را که PROM )Programmable Read-Only Memory) نامیده می شوند ، تولید می کنند.این نوع از تراشه ها با محتویات خالی با قیمت مناسب عرضه شده و می تواند توسط هر شخص با استفاده از دستگاههای خاصی که Programmer نامیده می شوند ، برنامه ریزی گردند.
ساختار این نوع از تراشه ها مشابه ROM بوده با این تفاوت که در محل برخورد هر سطر و ستون از یک فیوز( برای اتصال به یکدیگر) استفاده می گردد. یک شارژ که از طریق یک ستون ارسال می گردد از طریق فیوز به یک سلول پاس داده شده و بدین ترتیب به یک سطر Grounded که نماینگر مقدار "یک" است ، ارسال خواهد شد. با توجه به اینکه تمام سلول ها دارای یک فیوز می باشند، درحالت اولیه ( خالی )، یک تراشه PROM دارای مقدار اولیه " یک" است . بمنظور تغییر مقدار یک سلول به صفر، از یک Programmer برای ارسال یک جریان خاص به سلول مورد نظر، استفاده می گردد.
ولتاژ بالا، باعث قطع اتصال بین سطر و ستون (سوختن فیوز) خواهد کرد. فرآیند فوق را " Burning the PROM " می گویند. حافظه های PROM صرفا" یک بار قابل برنامه ریزی هستند. حافظه های فوق نسبت به RAM شکننده تر بوده و یک جریان حاصل از الکتریسیته ساکن، می تواند باعث سوخته شدن فیوز در تراشه شده و مقدار یک را به صفر تغییر نماید. از طرف دیگر ( مزایا ) حافظه ای PROM دارای قیمت مناسب بوده و برای نمونه سازی داده برای یک ROM ، قبل از برنامه ریزی نهائی کارآئی مطلوبی دارند.
مقاله در مورد حافظه (RAM)
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 47 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 11 |
مقاله در مورد حافظه (RAM)
حافظه (RAM(Random Access Memory شناخته ترین نوع حافظه در دنیای کامپیوتر است . روش دستیابی به این نوع از حافظه ها تصادفی است . چون می توان به هر سلول حافظه مستقیما" دستیابی پیدا کرد .
در مقابل حافظه های RAM ، حافظه های(SAM(Serial Access Memory وجود دارند. حافظه های SAM اطلاعات را در مجموعه ای از سلول های حافظه ذخیره و صرفا" امکان دستیابی به آنها بصورت ترتیبی وجود خواهد داشت. ( نظیر نوار کاست ) در صورتیکه داده مورد نظر در محل جاری نباشد هر یک از سلول های حافظه به ترتیب بررسی شده تا داده مورد نظر پیدا گردد. حافظه های SAM در مواردیکه پردازش داده ها الزاما" بصورت ترتیبی خواهد بود مفید می باشند ( نظیر حافظه موجود بر روی کارت های گرافیک ). داده های ذخیره شده در حافظه RAM با هر اولویت دلخواه قابل دستیابی خواهند بود.
چند پردازشگرهای مرتبط بوسیله یک شبکه
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 34 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 33 |
چند پردازشگرهای مرتبط بوسیله یک شبکه
طراحی با تک باس خوب است ولی محدودیت هایی دارد ، چون سه تا از خصوصیت های مطلوب باس با هم ناسازگارند که شامل ، پهنای باند ، درنگ زمانی که ( زمان انتقال یک سیگنال ) و طول مسیر زیاد . همچنین پهنای باند محدودی برای حافظه واحد مرتبط با باس وجود دارد . بنابراین یک تک باس به پردازشگرهایی که می توانند با آن مرتبط باشند یک قید مفیدی را تحمیل می کند . تا امروز بیشترین تعداد پردازشگر مرتبط با باس واحد در کامپیوتر های تجاری 36 تا است ، و این تعداد بنظر می رسد که با گذشت زمان رو به کاهش است .
اگر هدف متصل کردن پردازشگرهای بیشتری به هم است بنابراین طراحان کامپیوتری بایست بیشتر از یک باس واحد استفاده کنند . شکل 908 چگونگی ساختار آن را نشان می دهد . توجه کنید که در شکل 902 ص 716 رسانه اتصال ( باس ) بین حافظه و پردازشگر است در حالیکه در شکل 908 و حافظه به هر کدام از پردازشگرها متصل است و رسانه اتصال ( شبکه بین این گره های مرکب است ، برای سیستم ها باس واحد رسانه برای هر بار دسترسی حافظه مورد استفاده قرار می گیرد در حالیکه در حالت های تعدی تنها برای CP ( توانای یک فرایند برای ارتباط با فرآیند دیگر ) مورد استفاده قرار می گیرد . شکل 909 لیست چندین مرتبط با شبکه های via آورده شده است .
چگونگی شبکه کردن با بلوتوث
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 528 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 10 |
چگونگی شبکه کردن با بلوتوث
در این مقاله چگونگی شبکه کردن با بلوتوث را آموزش می دهیم :
برای شروع ابتدا باید موارد مورد نیاز را تهیه کنیم که این موارد عبارت است از :
دو عدد دستگاه بلوتوس ده متری یا پنجاه متری
ویندوز XP
و درایور های مربوط به دستگاههای بلوتوث
ابتدا دستگاهها را به کامپیوتر متصل می کنیم ، سپس درایور های آنها و همچنین برنامه ی مربوط به آن را که در همان سی دی درایور است نصب کنید .
برای اطمینان از خوب نصب شدن برنامه و درایور در پاسخ اینکه " آیا شما می خواهید کامپیوتر را Reset کنید " گزینه ای راانتخاب کنید که بیانگر این است که شما با این درخواست موافق هستید .
چشمانداز جهانی جامعهی اطلاعاتی
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 25 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 23 |
چشمانداز جهانی جامعهی اطلاعاتی
از اوایل دههی 1990، با پیشرفت و گسترش شبکه ها و بزرگراههای اطلاعاتی جدید الکترونی و افزایش کاربرد تکنولوژیهای نوین ارتباطی در سراسر جهان، مسائل بین المللی ناشی از آنها، اهمیت خاصی پیدا کرده اند. به همین جهت، در سالهای اخیر، به موازات توسعهی استفاده از شبکه های اطلاعاتی و به ویژه شبکهی «اینترنت» ، توجه به این مسائل بیشتر شده است.
به طوری که علاوه بر تصمیم ها و اقدام های تازه ای که در بعضی از کشورهای پیشرفتهی صنعتی دربارهی چگونگی کاربرد ارتباطات و اطلاعات الکترونی و ایجاد جامعهی اطلاعاتی صورت گرفته اند، برخی سازمان های بین المللی و منطقه ای، مانند «سازمان همکاری و توسعهی اقتصادی»، «شورای اروپا»، «اتحادیهی اروپایی» و گروه «8 کشور بزرگ صنعتی» نیز به ارزیابی و تصمیم گیری در زمینه های مختلف کاربرد این گونه ارتباطات و اطلاعات و مسائل جامعهی اطلاعاتی آینده، پرداخته اند.
برای شناخت عوامل و شرایط زمینه ساز فعالیت ها و برنامه های جدید کشورها، سازمانها و نهادهای مذکور، یادآوری چگونگی پیدائی و پیشرفت تکنولوژی شبکهی اطلاعاتی «اینترنت» در ایالات متحدهی آمریکا و سیاست ها و برنامه های مهم این کشور و سایر کشورهای بزرگ غربی دربارهی بزرگراه ها و زیرساختهای اطلاعاتی و جامعهی اطلاعاتی طرف توجه آنها، ضروری است................
چرا کامپیوتر کوانتومی مطالعه میشود؟
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 72 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 67 |
چرا کامپیوتر کوانتومی مطالعه میشود؟
در جامع رایج، کامپیوترها، در همه جا، روز و شب به کار میروند. کامپیوترها در زندگی معمولی ما و حرفه ما نقش اصلی را دارند.
اخیراً هنگام به کارگیری کامپیوترهای کنونی، در موقعیتهای مختلف با مشکلاتی مواجه شدهایم. یکی از این مشکلات اطمینان به ارتباط بین کامپیوترها در شبکه میباشد. این مشکل جدی است. هنگامی که یک مدرک سری بین دو کامپیوتر مبادله میشود میتواند توسط دستةسومی از کامپیوترها هم خوانده شود.
برای پیشگیری از چنین مشکلاتی سیستمهای رمزی مورد توجه قرار گرفت و به صورت وسیع بر روی آن تحقیق شد. از میان انواع مختلف سیستمهای رمزی، سیستمهای رمزی کلید عمومی RSA بیشتر استفاده شد.
این سیستمها بر اساس عامل مشترک یک عدد صحیح بزرگ عمل میکنند که به سختی انجام میشود و یا ممکن است حتی با ابرکامپیوترهای رایج هم سالها طول بکشد، تا حل شود. طرح رمزی کنونی به وسیلة تمرکز بر یک نقطه کم توان کامپیوتر انجام میشود.
از آنجایی که ساختن این سیستمها ساده است به صورت معمول در ارتباط بین کامپیوترها به کار میروند.
هر چند در سال 1994، p-shor در آزمایشگاه «AT, T » کشف کرد که چنین عامل مشترکی ممکن است با یک نمونه کامپیوتر که ماشینی ترینگ کوانتومی خوانده میشود و اساس یک کامپیوتر کوانتومی است، بسیار سریع تر محاسبه میشود. این کشف به نوعی به کامپیوتر کوانتومی برجستگی داده است که ممکن است به رمز گشایندههای کامپیوتر فرصت دهد تا با موفقیت، حتی به نفوذ ناپذیرترین سیستمهای طرح رمزی عملاً در زمانی کوتاه یورش برند.
بر خلاف اطلاعات عددی 0 و 1 پردازش کامپیوترهای رایج، کامپیوترهای کوانتومی موقعیت بالای 0 و 1 را پردازش میکنند. (به عنوان مثال 0 در بعضی از درصدها و نیز 1 در بعضی درصدها) بنابراین مورد اخیر با مورد قبلی تفاوت دارد.
دلیل دیگری برای اینکه چرا پیدایش کامپیوترهای کوانتومی پیش بینی شده است وجود دارد و آن این است که حل عامل مشترک اعداد بزرگ با کامپیوترهای کلاسیک بسیار مشکل است.
مقاله در مورد چاپگرهای لیزری
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 82 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 10 |
مقاله در مورد چاپگرهای لیزری
چاپگرهای لیزری با توجه به ویژگی های منحصربفرد خود طی سالیان اخیر با استقبال عموم کاربران کامپیوتر در سراسر جهان مواجه شده اند. شرکت های تولیدکننده این نوع چاپگرها متناسب با خواسته های جدید و همزمان با پیشرفت تکنولوژی ، مدل های متفاوتی از این نوع چاپگرها را به بازار عرضه نموده اند. مبانی چاپگرهای لیزری استفاده از الکتریسیته ساکن در تکنولوژی چاپگرهای لیزری، یکی از اصول مهم و اولیه است .
الکتریسیته ساکن یک شارژ الکتریکی است که توسط اشیاء عایق ایجاد می گردد. بدن انسان نمونه ای در این زمینه بوده که می تواند باعث ایجاد الکتریسیته ساکن گردد. انرژی حاصل از الکتریسیته ساکن باعث ایجاد چسبندگی بین اشیاء می گردد. ( نظیر لباس های داخل یک ماشین خشک کن ). رعد و برق حاصل از یک ابر صاعقه دار نیز حامل الکتریسیته ساکن بوده که مسیر ابر تا زمین را طی خواهد کرد. شکل زیر عناصر اصلی یک چاپگر لیزری را نشان می دهد.
مقاله در مورد چاپگرهای جوهر افشان
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 19 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 16 |
مقاله در مورد چاپگرهای جوهر افشان
چاپگرهای جوهر افشان:
جوهرافشان(Ink-jet)تنها تکنولوژی رستر پایه است که چاپ رنگی را در یک عبور ، چاپ می کند .این عمل به دلیل آن است که هر اینگونه چاپگرها دارای نازلهای جوهر مختلف است و هر کدام از یکی از رنگها کم شونده استفاده می کنند و در نتیجه ، همزمان تمام نازلها می توانند عمل کنند .
وجود تعداد زیادی نازل به ازای هر رنگ باعث افزایش سرعت در عمل چاپ خواهد شد به دلیل نیاز به گسترش (اتصال نازلها به چندین ضبع جوهر )، چاپگرهای جوهر افشان به نسبت چاپگرهای گرمایی ، قیمت پایین تری دارند. قیمت این گونه چاپگرها بین 700تا 6000دلار متغیر است .چاپ جوهر افشان غیر تماسی واقعی می باشد . چاپگر ، یک قطره جوهر قابل پاشیدن به کاغذ را تولید می کند و سپس به کاغذ می باشد .با این روش ، تصاویر و حروف ساخته می شود .
فهرست:
مقدمه
چاپگر های جوهر افشان
مکانیزم چاپگرهای جوهر افشان
HP 550C اجزای یک چاپگر جوهر افشان و
فونتها در چاپگر جوهر افشان
عملکرد چاپگرهای جوهر افشان
تعمیر و نگهداری چاپگر
جنگ دیجیتال
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 20 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 18 |
جنگ دیجیتال
فصل نامه پژوهش و سنجش سال دهم شماره 34
شکست قطعی و انهدام دشمنان در زمانی سریع، حمایت از دوستان آمریکا با هر چهرهای که دارند، حمایت از دموکراسی ظاهری در مواقع ضروری، دوستی با اسرائیل و تثبیت آن در خاورمیانه، کنترل و حفظ منابع انرژی و نفت در درازمدت، توسل به نیروهای نظامی به رهبری واشنگتن، مقابله با تهدیدهای بالقوه و بالفعل جهان سوم علیه آمریکا و غرب، مهار اقتصادی و نظامی جهان سوم، گسترش جنگها به جهان کمتوسعه و … روح نظم نوین جهانی مورد نظر آمریکا را تشکیل میدهد».
در عصر رسانههای جهانی و چندرسانهایها، رسانههایی مورد توجه و حمایت قدرتمندان جهان قرار میگیرند که از نظم نوین جهانی حمایت کنند اما از آنجا که امکان انتخاب رسانه و پیام در عصر سوپرمارکتهای رسانهای فراهم شده، مخاطبان در انتخاب رسانه برای دستیابی به پیام مورد نظر خود از آزادی بیشتری برخوردارند.
فهرست:
جنگ دیجیتال. 1
فصل نامه پژوهش و سنجش سال دهم شماره 34. 1
عصر جامعه اطلاعاتی... 5
نبرد دیجیتالی... 7
فراتر از نبرد واقعی... 8
پیش به سوی سایتهای خبری.. 9
نبرد دیجیتالی وبلاگها 14
جنگ هکرها16
جنبش نرم افزاری
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 14 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 8 |
جنبش نرم افزاری
بحث حاضر در مورد تولید علم و جنبش نرم افزاری است ، لازم است در این مورد، نسبت به سه مؤلفه ذیل دیدگاه کلی و جامعی مطرح شود :
1 - مفهوم و معنای تولید علم و جنبش نرم افزاری
شاید بحث تولید علم و جنبش نرم افزاری ، همان پیشینه تاریخی و معرفتی بحث «توسعه علم» باشد.توسعه علم به معنای «development of
sience» است. اکنون این واژه با تعبیر دیگری با عنوان «تولید علم» یا «production of sience» مطرح شده است ، پس در بحث تولید علم «development» تبدیل به «Production» می شود.
اصطلاح جنبش ؛ «movement» که در واژه «جنبش نرم افزاری» به کار رفته، بیشتر در جامعه شناسی استعمال می شود. جنبش یا حرکت، هم به روش «اصلاحی» ، (نه پایه ای و بنیادی) وجود دارد، که از آن به «movement reform» تعبیر می کنند و هم به سبک «انقلابی» انجام می پذیرد ، که از آن به «revolationary movement» تعبیر می شود.
شیوه سخنرانی موثر وفن بیان
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | |
| حجم فایل | 727 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 28 |
مشکل در سخنرانی داری تو جمع نمی توانی سخنرانی کنی هنگام سخنرانی دست و پاتو گم میکنی مدیری شرکتی یا یک نتورکر!!!!!!!!!!!! نیاز شدید به این کتاب داری!
بررسی امنیت و خصوصی سازی RFID
| دسته بندی | فنی و مهندسی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 2898 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 75 |
پایان نامه بررسی امنیت و خصوصی سازی RFID در 75 صفحه ورد قابل ویرایش
فهرست
فصل اول: بررسی نرم افزاری سیستم RFID و عملکرد EPC در آن
مقدمه
1.1 مشخصات سامانه RFID
1.2 بررسی تگ ها
1.3 بررسی دستگاه خواننده
1.4 میان افزارها
1.5 مشاهدات یک دستگاه خواننده
1.6 فیلتر کردن رویدادها
1.7 معرفی EPC
1.8 سرویس نامگذاری اشیا
1.9 بررسی عملکرد زنجیره EPC
فصل دوم : بررسی سخت افزاری سیستم های RFID ، فرکانس ها و استانداردهای موجود
اصول فناوری RFID
2.1 انواع RFID از نظر محدوده فرکانس
2.2 انواع تگ های RFID
2.3 پیوستگی قیاسی
2.4 پیوستگی خمش ذرات هسته ای
2.5 دامنه های فرکانسی
2.6 استانداردهای RFID
فصل سوم : چالش های تکنیکی و استراتژی های پیش روی سیستم های RFID
چااش های تکنیکی و استراتژی ها
3.1 هزینه RIFD
3.2 استانداردهای RFID
3.3 انتخاب تگ و خواننده
3.4 مدیریت داده ها
3.5 یکپارچه سازی سیستم
3.6 امنیت
فصل چهارم : بررسی روشهای پیاده سازی امنیت و خصوصی ساری در سیستم های RFID
روشهای امنیتی
4.1 برچسب مسدود کننده
4.2 استفاده از ابزار پراکسی
4.3 مدل حفاظتی کانال جهت مخالف
4.4 استفاده از دیودهای سنسوری حساس در تگ ها
4.5 ماشین لباسشوئی هوشمند
4.6 روش سخت افزاری
4.7 روش حذفی
مقدمه
RFID (Radio Frequency Identification) به معنی ابزار تشخیص امواج رادیویی است. RFID دستگاه الکترونیکی کوچکی است که شامل یک تراشه کوچک و یک آنتن میباشد. این تراشه قادر به حمل 2000 بایت اطلاعات یا کمتر میباشد. برای روشنتر شدن مطلب میتوان گفت دستگاه RFID کاربردی شبیه بارکد و نوارهای مغناطیسی نصب شده روی credit card ها یا کارتهای ATM دارد. RFID برای هر شیء یک مشخصه واحد ایجاد می کند که از دیگر اشیا قابل شناسایی خواهد شد. و همین طور که از روی بارکد یا نوار مغناطیسی میتوان اطلاعات را خواند RFIDهم میتواند خوانده شده واز آن طریق اطلاعات آن دریافت یا اصلاح شود. .در سالهای اخیر روشهای شناسایی خودکار (Auto-ID) در میان صنایع، حرفه ها و شرکتهای مختلف عمومیت یافته اند. از این روشها برای جمع آوری اطلاعات در مورد افراد، حیوانات، کالاها و محصولات در حال حمل استفاده می شود
جدول 1 ، انتهای مقدمه، ضمن مقایسه سامانه های عمومی خودکار مزایا و معایب هر یک را نیز نشان می دهد.به نظر می رسد که فناوری شناسایی با امواج فرکانس رادیویی یا RFID فناوری نوینی است که انقلابی در بهره وری تجاری به وجود آورده است. RFID فرکانس پایین در طی بیش از یک دهه در برخی محیطهای صنعتی در دنیا استفاده می شد، اما تصمیم اخیر فروشگاه های زنجیرهای Walmart و وزارت دفاع آمریکا (DoD) در دستور به تأمین کنندگان تجهیزاتشان برای استفاده از RFID با فرکانس بسیار بالا بعنوان ابزار مدیریت منابع، توجه همه جانبهای را در محیطهای صنعتی و علمی بسوی آن جلب کرده است.
ارائه کنندگان این فناوری معتقدند که RFID به میزان زیادی از هزینه ها خواهد کاست و با افزایش قابلیت رؤیت تمام زنجیره تامین ، ما را گامی به سوی یکپارچگی واقعی و زنجیره تامین مجازی به پیش میبرد. در مقابل، منتقدین بر این نظرند که چالشهای فنی بزرگی مانند هماهنگی با زیرساخت IT موجود و قیمت بالای تگ های RFID و نیاز به تغییرات ساختاری برای تطبیق با آن مانند تغییر در شیوه پردازش داده های تجاری، مانع استفاده از این فناوری است. مانع بزرگ دیگری که بر سر راه گسترش RFID است، استانداردهای آن است. در تجارت جهانی، مشکل سازگاری بین سیستمهای RFID در نقاط مختلف جهان، مصرف کنندگان را از سرمایه گزاری عمده بر روی این فناوری باز می دارد.با این حال این حقیقت که ارتباط بین تگ ها و خواننده های RFID بی سیم است و نیاز به اتصالات فیزیکی ندارد احتمال سوء استفاده و نقض امنیت کاربر را به وجود می اورد .
1.1 مشخصات سامانه RFID
سیستم های RFID اساسا از تگ ها وخواننده ها تشکیل شده اند . یک بر چسب RFID به عنوان یک انتقال دهنده شناخته می شود که شامل انتن و یک میکرو چیپ می باشد. میکرو چیپ برای ذخیره اطلاعات و انجام عملیات قانونی انتقال اطلاعات و انتن جهت برقراری ارتباط با خواننده استفاده می شود هنگامی که خواننده از تگ در خواست اطلاعات می نماید برچسب اطلاعات شناسایی نظیر ID خود را از طریق سیگنالهای فرکانس رادیویی ارسال می کند یک خواننده RFID معمولا شامل یک مدل RF (Radio Frecuncy) ، بخش کنترل و بر چسب های الکترونیکی از قبیل انتن جهت برقراری ارتباط از طریق RF است .
برای اینکه بفهمید یک برچسب RFID چگونه یک دستگاه خواننده را تشخیص می دهد ، جهت شناسایی برچسب و کد شناسایی آن ، یک سناریویی را مبنی بر شکل زیردر نظر بگیرید .
در این شکل ، خواننده RFID سیگنال های رادیویی را با فرکانس خاص و مدت تاخیر مشخص ارسال می کنذ ( معمولا صد ها مرتبه در ثانیه ) .
هر برچسب که دارای دستگاه فرکانس رادیویی می باشد و در محدوده دستکاه خواننده می باشد از طریق ارسال بازتاب اعلام موجودیت می کند به این دلیل که هر کدام از تگ ها ، دارای یک آنتن داخلی هستند که قابلیت گوش فرا دادن به سیگنال رادیویی در فرکانس تعیین شده را دارد .
اندازه و شکل آنتن مشخص می کند که با چه فرکانسی فعال گردد.برچسب ها از انرژی ارسال شده از جانب خواننده جهت بازتاب آن استفاده می کنند .برچسب ها میتواند سیگنال دریافتی را جهت ارسال اطلاعاتی ار قبیل شماره شناسایی ID به دستگاه خواننده تنظیم نمایند.انواع مختلفی از بر چسبها و دستگا ه ها ی خواننده با انواع خاصی از برنامه ها و محیط ها متناسب خواهند شد .شما باید تصمیم بگیرید که از چه نوع برچسب و دستگاه خواننده ای استفاده کنید که به لحاظ تنوع برای تقاضای شما بهینه باشد .نوع برچسبی که شما انتخاب می کنید مستقیما بر روی هزینه کل سیستم تاثیر خواهد داشت .همچنین در رابطه با دستگاه های خواننده باید گفت که طیف وسیعی از قیمتها و متعلقات را در بر خواهند داشت .
1.2 بررسی تگ ها
همانطور که گفته شد Tag ها وسیله شناسایی متصل شده به کالا، شئ، فردی هستند که ما میخواهیم ان را ردیابی کنیم .
مهمترین خصوصیات برچسبهای RFID شامل موارد زیر است :
نوع بسته بندی برچسب ها : برچسبها می توانند در داخل دکمه هایی ار جنس PVC ، اجناس شیشه ای ،جواهرات یا بر چسب های کاغذی یا کارتهای پلاستیکی پنهان شوند .استاندارد DIN/ISO 69873 ، مواردی از استاندارد را تعیین می کند برای برچسبهایی که می توانند در داخل ابزار الات ماشینی تعبیه گردند.به صورت مختصر ، راههایی که برچسبها بسته بند ی و علامتگذاری می شوند متنوع می باشد .
اتصال : معنی اتصال به این بر می گردد که کدام دستگاه خواننده با کدام بر چسب ارتباط بر قرار نماید.راه های اتصال متفاوتی بسته به درجه یا میزان اعتبار ارتباطات استفاده می گردد..
انتخاب گونه ارتباط ، بر روی میزان ارتباط و هزینه بر چسب ها و میران به وجود آمدن خطا تاثیر خواهد داشت .
قدرت : سطح الکترو مغناطیسی یا انرژی پالسی ار یک فرکانس رادیویی دستگاه خواننده که منتشر گردیده، قدرت مورد نیاز بر چسب را تامین می کند
میزان فضای ذخیره اطلاعات : بر چسبها با میزان فضای ذخیره متفاوتی تولید می شوند . بر چسبهای فقط خواندنی با فضای کاملا مشخص شده ای در کارخانه تولید می شوند . کاربران می توانند تنها یک مقداری را به برچسبهایی با قابلیت نوشتن یک بار ، اختصاص دهند .هر چند که برای برچسبهایی که قابلیت چند بار نوشته شدن را دارند ، مقدار برچسب می تواند با رها تغییر کند .بعضی از برچسبها قابلیت این را دارند که مقدار جدیدی را به خود بگیرند ، مانند میزان دما یا فشار .
رعایت استاندارد : بسیار از گونه های سیستمهای RFID مطابق استانداردهای بین المللی مشخص شده ای کار می کنند.تولید کننده گانی که از استاندارد ISO 11785 استفاده می کنند بر روی سیستمهایی مطابق با این استاندارد کار می کنند .بعضی از استاندارد ها ، مانند سیستم کلاسه بندی شده که توسط EPCglobal استفاده می شوند ، فرکانس به کار رفته مابین بر چسبها و دستگاههای خواننده را وهمچنین گونه های ارتباط برچسبها با خواننده ها را و یا میزان فضای ذخیره اطلاعات و مواردی از این قبیل را مورد بررسی قرار می دهد.
انتخاب گونه برچسب :
خیلی از پارامترها در انتخاب یک گونه از برچسبها در نظر گرفته می شود که شامل موارد زیر می شود :
محدوده عملکرد عملیات خواندن :برچسبهای active محدوده خواندن بیشتری را نسبت به بر چسبهای Passive پوشش می دهند . جهت برنامه های کوچک از برچسبهای passive استفاده میشود چون محدوده ای که ایچاد می کنند معمولاکافی می باشد.
مواد و بسته بندی :مواد مختلف فرکانس های مختلفی را هم تولبد می کنند . به عنوان مثا ل مایعات مانع از جریان یافتن امواج رادیویی می شوندو موادی که فلز در داخل خود دارند باعث ایجاد تداخل در خواننده ها می شوند .
فاکتور های شکل ظاهری :بر چسب های RFID در اندازه ها ی مختلفی تولید می شوند . شکلی که برای بر چسب ها در نظر گرفته می شود معمولا به بسته هایی که اجناس در آنها قرار می گیرد بستگی دارد.
در راستای استاندارد حرکت کردن :این بسیار مهم است که بیشتر دستگاههای خواننده موجود فرکانس برچسبی را که شما انتخاب کرده اید را متوجه شوند . برای این کار موسسه های Cglobal (موسسه تعیین استاندارد جهت RFID ) و موسسه ISO - International Organization for Standardization سازمان بین المللی استانداردهای جهانی،استاندارد هایی را برای ارتباط و تبادل اطلاعات مابین برچسبها و خواننده ها تولید می کنند .
هزینه :هزینه ای که برای یک برچسب RFID در نظر گرفته می شود نقش مهی را در انتخاب نوع بر چسبها ایفا می کند چون اکثر برنامه ها از بر چسبهای زیادی استفاده می کنند.
.
1.3بررسی دستگاه های خواننده
دستگاه های خواننده RFID ، دستگاه های بازجو هم نامیده می شوند . که جهت شناسایی برچسب ها در اطراف خود استفاده می شوند. دستگاه های خواننده در شکلها و اندازه های مختلفی و همچنین به صورت قابل حمل در پایانه ها یافت می شوند شما می توانید به خواننده ها به عنوان نقاطی جهت اتصال تگ ها به شبکه نگاه کنید.
یک دستگاه خواننده بین بر چسبها و دنیای خارج قرار می گیرد .یک دستگاه خواننده متشکل از 4 قسمت جداگانه می باشد :
رابط برنامه کاربردی
API مربوط به دستگاه خواننده رابط برنامه کاربردی ای است که به برنامه اجازه می دهد که رخدادهایی که از جانب برچسب ها RFID ایجاد می شود را ثبت نماید .این رابط توانایی هایی مبنی بر تنظیم ، مشاهده و دیگر قابلیتهایی مدیریتی ارائه می دهد.
ارتباطات :دستگاه های خواننده دارای لبه ارتباطی( محلی که با دستگاه دیگر ارتباط دارد ) می باشند و مانند دیگر دستگاه های خواننده ،RFID به دستگاه های متفاوت شبکه ای متصل می شوند . اجزای ارتباطی خواننده ها توابع شبکه ای را مدیریت می کنند .
مدیریت رخداد :هنگامی که یک خواننده یک بر چسب را می بینید ، ما به این رخداد observation یا رخداد دیدار می گوییم .
به آنالیز دیدار واژه فیلتر کردن رویداد نیز گفته می شود .مدیریت رخداد مشخص می کند که ، چه نوع دیداری ، انجام گرفته است و تعریف می کند چه رخداد هایی به اندازه کافی مهم هستند برای اینکه در گزارش کار قرار بگیرند یا به صورت سریع به یک برنامه خارجی بر روی شبکه ارسال شوند .
زیر سیستم آنتن :زیر سیستم آنتن از یک یا چند آنتن تشکیل شده است ، و رابط کاربردی و منطقی را پشتیبانی می کند که که خواننده ها را قادر می سازد تا از برچسب ها ی RFID در خواست جواب کنند .
انتخاب دستگاه خواننده :
انتخاب دستگاه خواننده شما مرتبط است با نوع بر چسبی که انتخاب می کنید .بعضی از دستگاههای خواننده فقط با بعضی از بر چسب ها متناسب هستند.
خواننده ها ، به عنوان دستگاه های قوی ارسال ا موج رادیویی ، بایداز فرکانس های تعیین شده معمول محلی ، قدرت مشخص و دوره پریودیک خاص پیروی کنند . ( اینکه هر خواننده در یک مدت زمان مشخص چند بار اقدام به ارسال اموج نماید )
هنگام انتخاب خواننده ، باید بر محیط فیزیکی که این دستگاه باید در انجا کار کند، توجه گردد .دستگاه باید به اندازه کافی کوچک باشد تا سر راه افراد و دیگر لوازم نباشد وهمچنین درمقابل گرد و خاک ، رطوبت و تغییرات درجه حرارت سخت و پایدار باشد.
در آخر ، دید نهایی که می توان بر موضوع انتخاب خواننده داشت ، این است که به چه مقدار این دستگاه کارایی و تناسب با ابزار ات مدیریتی و مشاهده ای IT دارد .
1.4 میان افزار های RFID :
انتخاب بر چسب و خواننده مناسب و اینکه در چه محلی آنتن آن نصب گردد ، اولین قدم در راه اندازی سیستم RFID می باشد .
قابلیت خواندن میلیونها بر چسب به طوری که در حرکت هستند به صورت زنجیره ای و الزام برابری کد بر چسبها با اطلاعات معنی دار باعث به وجود آمدن حجم زیادی از اطلاعات با پیچیدگی ارتباطشان خواهد شد .میان افزارهای RFIDبرای کمک به حل این پیچیدگی ها مورد استفاده قرار می گیرند.
یکی از مزایای اولیه استفاده از میان افزار ها RFID ، استاندارد آنها جهت بر خورد با سیلی از اطلاعات برچسبهای کوچک می باشد . علاوه بر فیلتر کردن رخداد ها ، شما نیاز به مکانیزمی جهت کپسوله کردن برنامه دارید که مانع از مشاهده جزییات بیشتر مانند موارد فیزیکی از قبیل (مشخصات خواننده ها ، حسگر ها و پیکربندی آنها ) شود .
نهایتا و به طور کامل ، شما نیاز به رابط کاربری استاندارد دارید که ، می تواند جهت درخواست دادن برای مشاهدات معنی دار دستگاههای RFID استفاده شود .
شکل 2 – 9 اجزای یک میان افزار RFID را نشان می دهد.
برای استفاده از میان افزار RFID سه انگیزه و نیاز وجود دارد .
1- ایجاد ارتباط مابین خواننده ها . ( توسط اداپتور دستگاه های خواننده )
2- پردازش ردیفهایی از مشاهدات دستگاه های RFID که دربرنامه های مربوطه استفاده می شود. ( مانند استفاده انها توسط مدیر رخداد ).
3 – ایجاد رابط مرحله ای برنامه جهت مدیریت خواننده ها و بدست آوردن رخداد های فیلتر شده RFID .
آداپتور دستگاههای خواننده ( اجزای میان افزار):
چندین نوع از خواننده های RFID امروز در فروشگاه ها موجود می باشد و هر کدام رابط کاربری خود را دارا می باشند .
اینکه هرکدام از تولید کنندگان برنامه با گونه های مختلف خواندن اطلاعات از دستگا ه های مختلف آشنا باشند ، کار غیر ممکنی است .رابط خواننده ها ، به اندازه نقاط دسترسی به داده ها ، و توانایی ها ی مدیریتی دستگاه ها ، دارای گوناگونی می باشند . به همین دلیل شما باید از میان افزاری استفاده کنید که شما را از یاد گرفتن طرز فکر های غیر معمول دستگاه های خواننده باز می دارد .
لایه وفق دهنده دستگاه های خواننده خصوصیات رابط دستگاه خواننده راکپسوله و مجزا می کند. و به این ترتیب این گونه موارد بر خوردی با برنامه نخواهند داشت .
مدیر رویداد(اجزای میان افزار):
یک مجموعه کامل از سیستمهای RFID توانایی این را دارند که زنجیره ای متشکل از صد ها یا هزاران خواننده را که در هر دقیقه صد ها بار عملیات خواندن را انجام می دهند، پشتیبانی کنند.
پس شما باید رابط دستگاه خواننده را جهت جلوگیری از بمباران شدن آن توسط صف های طولانی اطلاعات کپسوله کنید. بنابر این نیازمند توسعه اهداف خاصی در رابطه با میان افزار های RFID در کنار زیر بنای ساختاری IT و تکنولوژی اطلاعات می باشیم .
خواننده ها کمتر از 100 % دقت در خواندن برچسبهای در مجاورت خود دارند.
در نظر بگیرید 100 مورد از برچسبها در کنار یک خواننده موجود هستند که جهت خواندن مجموعه صد تایی از برچسبها در دقیقه تنظیم شده اند! شانس خواندن بر چسبها در هر دفعه خواندن برابر با خواندن 80 تا 99 مورد از بر چسبها می باشد .موردی که بررسی شد ، تعداد 80 مورد از 100 مورد موجود که توسط دستگاه خواننده ، خوانده می شود ارزیابی مورد قبولی است هر چند این سناریو اثبات می کند چرا اسکن هایی که از جانب خواننده ها انجام می شود در صف هایی متمرکز می شود و نیازمند پردازش در آینده دارد به عنوان یک رخداد تجاری دارد .
تصور کنید این دستگاه خواننده برای یک سیستم طبقه بندی هوشمند به کار رود آیا شما مشاهدات فیلتر نشده یک دستگاه خواننده را که این اطلاعات را به برنامه کاربردی شما ارسال میکند را بدون حفاظت خواهید گذاشت .
برای همه برنامه ها بجز موارد ناچیز ، شما خواهان پردازش این مشاهدات در اینده هستید قبل از اینکه مورد استفاده قرار گیرند .
به عنوان مثال مساله " فیلتر" هموارسازی است که یک سری از مشاهدات دستگاه های خواننده را برای پذیرش متمرکز و متراکم می کند تا پاسخ های دریافتی خواننده هایی را که دقت کامل ندارند ، محاسبه نماید .
اگر شما فکر می کنید که ارسال مشاهدات یک دستگاه خواننده به صورت مستقیم به یک برنامه کاربردی مورد نظر می تواند ایده بدی باشد ، پیاده سازی یک سیستم RFID معمولی را تصور کنید که از به هم پیوستن چندین دستگاه خواننده در ناحیه های مختلف تشکیل می شود .
تصور کنید میزان داده ای که توسط خواننده ها تولید می شود ، چه مقدار فیلتر نیاز دارد .
مدیریت رخدادهای RFID ، صفوف داده های خوانده شده از چندین منبع تولید داده را متمرکز می کند . ( مانند دستگاه های خواننده ) و بر مبنای فیلتر های پیکربندی شده قبلی یکپارچه و تفکیک می کند .
بیشتر مدیران رخداد، داده های فیلتر شده را به سیستم های پایانه ای ارسال می کنند . ( سیستمهایی که داده های آماده را مورد بررسی و گزارش گیری قرار می دهند )
سطوح رابط برنامه کاربردی(اجزای میان افزار)
رابط سطوح برنامه، بالاترین لایه در پشته ی میان افزار RFID می باشد. اولین هدف آن ایجاد و تولید مکانیزم استانداردی می باشد که برنامه را قادر به ثبت و دریافت رخداد های پیش آمده ، از مجموعه ای از دستگاه های خواننده می کند .
علاوه بر این ، رابط سطوح برنامه یک نوع API استاندارد برای تنظیمات ، مشاهده و اداره کردن میان افزار RFID و خواننده ها و حسگر هایی که در کنترل آن است می باشد .
API ) مخفف Program Interface ( Applicationرابط برنامه کاربردی توابعی است که به منظور استفاده از فایلهای Dll مانند gdi32.dll یا shell32.dll و ... در برنامه های دیگر برای برنامه نویسان استفاده می شود. بسیاری از فروشندگان میان افزار های RFID ، رابط هایی با خصوصیاتی برای این هدف جدید تولید می کنند، شرکت استاندارد ساز EPCglobal " رخداد های سطوح برنامه ای " را جهت استاندارد سازی بخش مدیریت توابع رخداد های RFID به تصویب رسانده است .
ما به صورت مشروح خصوصیات این موضوع را در فصل 2 توضیح خواهیم داد .نهایتا ، خاطر نشان می کنیم که میان افزار های RFID در اندازه و اشکال گوناگونی به بازار خواهند آمد .آنچه که ما ارائه دادیم این بود که چگونه منطق را به قسمت ها ی کوچک تر بشکنیم و میان افزار چه هست و چه انجام می دهد .
در عمل ، میان افزارهای متعددی را پیدا خواهید کرد که ماژول هایی را تولید کردند و بر روی گونه های خاصی از خواننده ها و برنامه ها قابلیت استفاده دارند.
انطباق میان افزارها با دستگاه های خواننده
تعدادی از استاندارد های شرکت EPCglobal وجود دارند که برای میان افزارهای RFID مهم می باشند .به دو نمونه از این استاندارد ها توجه کنید :
1) قواعد دستگاه های خواننده :
تلاشهایی از جانب این شرکت در حال انجام است مبنی بر ایجاد استاندارد هایی برای خواننده ها و قواعد چاپگر های شبکه . فروشندگان میان افزار RFID در نظر دارند تا از این استاندارد ها در دستگاه های خود پشتیبانی کنند . ما پیش بینی می کنیم که در آینده درایور ها ی خاصی برای اکثر دستگاهها مورد نیاز خواهد بود.
2) سطوح رخدادهای برنامه (ALE):
ALE استانداردآینده شرکت EPCglobal خواهد بود که یک رابط تشریحی را تولید می کند که با توجه به ان ، برنامه می تواند با قسمت فیلتر سازی و موتور های جمع آوری اطلاعات ارتباط بر قرار کند . استاندارد ALE مواردی از قبیل برنامه نویسی بر اساس درخواست / پاسخ و برنامه نویسی بر اساس pub/sub را پشتیبانی می کند .این روند حالت بسیار ساده تری را نسبت به روش کاری بلادرنگ هوشمند خواهد داشت ، و این روند شرکت EPCglobal جایگزین مباحث قبلی خواهد شد.
1.5 مشاهدات یک دستگاه خواننده
زمان ثبت ، کد خواننده ، کد آنتن ، کد شناسایی برچسب وقدرت سیگنال جهت فهمیدن میزان داده هایی که توسط خواننده های طبقه بندی شده به طور هوشمند تولید می شوند از جمله مواردی می باشد که دستگاه خواننده بررسی می کند . مثال زیر را در نظر بگیرید .
یک فروشنده قطعات الکترونیکی که شرکت نیروانا الکترونیک نامیده می شود، کار سیستم طبقه بندی هوشمند را می خواهد برای شرکت خود انجام دهد.
فروشگاه به طور میانگین 25 مورد در هرطبقه و در هر قفسه 4 طبقه دارد.برای میانگین تعداد 100 مورد در هر قفسه . هر کدام از 10 فروشگاه ایروانا 20 شعبه دارند که در هر شعبه که هر کدام دارای 20 قفسه ( در هر سمت 10 تا ) می باشند .بنابر این فروشگاه های ایروانا 400 قفسه دارند ، بدین معنی که میانگین موجودی کلی آنها ، در حدود 40,000 مورد خواهد شد . جدول 2 – 1 موارد بالا را در خود جای داده است .با توجه به آمار موجود خوشحال نشدید ! از اینکه مثالی در مقیاس یک فروشگاه زنجیره ای موارد غذایی یا یک انبار بزرگ نزدیم.
قراردادن تگ در حالت خواب
هنگامی که یک هویت یا شناسه جدید تعیین می گردد مالک تگ می تواند آن را به منظور افزایش حفاظت در حالت خواب قرار می دهد بنابرابن تگ به سولات پاسخ نخواهد داد مگر اینکه تگ مجدداً در حالت بیداری قرار داده شده باشد. فرایند قرار دادن یک تگ به عنوان یک جایگزین ساده تر نسبت به تگ بازنویسی شده درنظر گرفته می شود. این فرایند نیز بایستی از استراق سمع محافظت نماید, چرا که در غیر اینصورت یک متخلف می تواند از طریق گوش دادن به پیام های ردوبدل شده بین تگ وپراکسی از رمز آگاه شده واز آن جهت به کارگیری
اطلاعات جدید استفاده نماید ویا اینکه در حالت عمومی تر کنترل تگ را بدست گیرد .
اگر چنین امری اتفاق افتد پراکسی دیگر قادر به شناسایی تگ نخواهد بود بنابراین تگ بی استفاده خواهد شد
پروتکلی که از وقوع چنین امری ممانعت به عمل می آورد در شکل زیر نشان داده شده است مجدداً از رمز ID
و یک T Nتازه به منظور جلوگیری از حملات ترسیمی استفاده می کنیم .
استفاده کننده از طریق ابزار پراکسی که در اختیار دارد می تواند رمز شناسای تعیین شده جهت بیدار کردن
یک تگ خاص استفاده نماید نیاز برای انجام چنین کاری زمانی افزایش می یابد که استفاده کننده مجبو ربه ازاد سازی یا تحویل تگ به یک استفاده کننده جدید و یا کارخانه سازنده اصلی به منظور سرویس به روز رسانی شده است . این پروتکل مشابه ان چیزی است که در شکل بالا نشان داده شده است .
پوشاندن پاسخ های تگ:
اکنون بر روی محافظت ازپاسخ های تگ در مقابل بررسی یا اسکن مستقیم توسط reader متمرکز می شویم . توجه نمایید که این نیاز توانایی و قابلیت های پارازیت را از بین می برد . در این پروتکل که در شکل زیر نشان داده شده است reader یا پراکسی درخواست یک بررسی می نماید تگ همیشه با شناسه صحیح خودش به شکل محافظت شده پاسخ می دهد . و این شناسه با شناسه حقیقی که CID است نباید اشتباه گرفته شود و ممکن است متفاوت باشد و از ان جایی که این پاسخ توسط پراکسی قابل کنترل نبست به عنوان مدرک و گواهی عمل می کند که این تگ , زمانی که به استفاده کننده جدید می رسد ID صحیح خودش را حفظ می کند بنابراین ان را در برابر پراکسی هایی که تگ جعلی را تبلیغ می نمایند, محافظت می کند و نیاز به تعریف شناسه های رمز را برطرف می کند.
استفاده از پوشش ( FCID( Nr-Ntدقیقا در محروم کردن شناسه اصلی به خوانندگان غیر مسئول کمک می کند. علاوه بر ان پروتکل ما اطمینان حاصل می کند که هیچ کد استاتیک یا شناسه ای توسط برچسب زمانی که فاکتور پوشاننده با هر درخواستی تغییر نمی نماید (به دلیل Nt جدید ).
با ایجاد درخواستهای اسکن ،پراکسی استفاده کننده می تواند اطلاعات راجع به item های تگ خورده را جمع اوری کند به این دلیل که هر دو رمز K و CID را برای هر کدام از برچسب ها می داند.
به هر حال کاری که انجام می گیرد به صورت خطی برای تعدادی از item های تحت پوشش عمل می کند زیرا این پراکسی مجبور است تمام جفت های ممکن( Kو CID ) را ازمایش کند تا ببیند کدام یک از انها منطبق با نشان FCID ( True ID , K , Nr , Nt ) پیام دوم می باشد .
از ان جایی که یک استفاده کننده غالبا تمایل به بررسی کمتر از حداکثر چند صد برچسب را دارد چنین چیزی در حقیقت مشکل خاصی به حساب نمی اید . برای درخواستهای بازرگانی و تجاری می توانیم از نسخه های خاص که در انها شناسه ها در بعضی از برچسب ها به صورت لگاریتمی می باشد استفاده نمائیم.
پراکسی واسطه ی تگ ها
پیش از این دیدیم که تنها پراکسی به واقع می تواند در کنش متقابل با item های برچسب خورده باشد و اطلاعات راجع به انها را بازیابی نماید . در حالتهای خاص در هر صورت پراکسی می بایست اطلاعاتی را راجع به تگ را ازاد نماید به عنوان مثال نوع تلوزیون را اعلام کند تا بتواند خدمات مناسب دریافت نماید . یک نگرش تکمیلی به محافظ RFID در نظر گرفته می شود که در ان محافظ بعنوان وسیله ای که در میان و به عبارتی به عنوان واسطه بین تگ و reader فرار می گیرد و درخواستهای خاص برای reader های غیر قابل اعتماد را باز می فرستد .
چنین چیزی برای گستره وسیعی از خط مشی های خصوصی کارساز است . از ازاد کردن کامل اطلاعات تا یک کنترل تصفیه شده بر روی انها که چه کسی دریافت کننده اطلاعات است . در حالت اول پراکسی به سادگی شناسه اصلی را جهت به روز رسانی اطلاعات انتقال می دهد (راجع به خدمات پیشنهاد شده) اما باز داشتن از ارسال انها با اطلاعاتی نظیر K و کدID در حال حاضر صورت می پذیرد . توجه نمایید که چنین امری الزاما اثبات مالکیت item برچسب خورده نیست چرا که ممکن است پاسخ های تگ شبیه سازی شده باشد . و یک شخص نمی تواند صد در صد مطمئن باشد که استفاده کننده دارای item خاصی است .در حالت خاص تری پراکسی می تواند از کنترل دسترسی انتخابی برخوردار باشد . پراکسی ممکن است درخواستهای ارسالی به تگ را دریافت و کد انها را باز کرده و تعیین نماید که ایا درخواست مجاز است یا نه ؟
سرانجام این پراکسی می تواند به reader اجازه دهد به طور مستقیم با تگ صحبت کند که چنین چیزی مفید است.
به عنوان مثال زمانی که یک reader ماشین لباسشویی می بایست در کنش با تگ های نصب شده بر روی لباس ها به منظور انتخاب برنامه مناسب باشد . پراکسی هر دو رمز Kو CID را برای هر تگ ازاد می کند و سپس reader در هر زمانی می تواند شناسه جدیدی را اجرا نماید. که از دسترسی بیشتر reader دیگر جلوگیری می نماید.
آزادسازی تگ ها
در ساختار ارائه شده به اخرین مرحله رسیدیم : رها سازی برچسب . به طور خاص فرض می کنیم دو راه برای رها سازی یک برچسب وجود دارد . اولین راه شناسایی شناصه اصلی تگ است . دومین روش مربوط است به رمزهای مربوط به تگ و پراکسی برای یک استفاده کننده جدید .
در زیر دو روش را تشریح می کنیم .
در حالت اول استفاده کننده به سادگی می خواهد تا یک تگ را به حالت اصلی برگرداند به عنوان مثال وی نیاز دارد تا item tag خود را برای تعمیر بازگرداند . کارخانه تولید کننده باید قادرباشد تا به راحتی و ازادانه به تگ بدون کنترل دسترسی ، دسترسی داشته باشد . یک راه حل استفاده از مکانیزمی است که در بخش B توصیف شده است که شامل دوباره نصب کردن شناسه اصلی تگ می گردد این روش به هر حال امکان دسترسی غیر مجاز توسط یک پراکسی نامعتبر را به همراه دارد که از یک IDغیر واقعی استفاده می کند بنابراین ما روش دیگری راترجیح می دهیم که خود تگ مستقیما به حالت اصلی خود رجوع پیدا می کند زمانی که توسط پراکسی دستور داده می شود ،به جای اینکه به شناسه اعلام شده توسط پراکسی اتکا داشته باشد .
زمانی که پروتکل اجرا می شود ، تگ رجوع داده می شود به شناسه صحیح خودش ، بدین معنی که چنین امری صورت می گیرد CId=True Id . علاوه بر ان ممکن است تگ ازادانه به درخواستهای اسکن پاسخ دهد که Nt در پیام سوم جهت مطمئن ساختن از این امر است که درخواست جدید توسط شخصی ارسال شده است که هر دو رمز K و CID را می داند یعنی مالک کنونی . سرانجام زمانی که استفاده کننده مجددا item برچسب خود را درخواست می نماید می تواند شناسه جدیدی را برای ان تعیین نماید .
در حالت دوم استفاده کننده تمایل به رهایی یا تحویل تگ به یک مالک جدید یا پراکسی جدید دارد. در این عمل درست است که مالک قبلی هر دوی K وCID جدید را ارائه می دهد سپس مالک جدید مجددا ان تگ را با یک رمز ID جدید نشانه گذاری می نماید , بنابراین هم از مالکیت ان و هم حفظ اطلاعات ان اطمینان کسب می کند .
در این ساختار نشان دادیم که امنیت RFID را از طریق مفاهیم پراکسی (یک ابزار شخصی که کنترل تگ های یک استفاده کننده را بر عهده می گیرد ) افزایش دادیم . این پراکسی با تگ های دارای عمل متقابل است اما بیشتر به عنوان یک ابزار میانی بین reader و تگ عمل می کند . این اولین ساختاری است که شیوه های قبلی را با پروتکل های کنونی جهت موارد نظیر کسب تگ ،تصدیق پراکسی و مقاومت در برابر حملات به سمت اطلاعات شخصی ،تسهیل انتقال و حرکت و جابجایی و... پیش می برد . یک بار که پراکسی بعضی از نقل و انتقالات اولیه را برای تگ تحت کنترل خود انجام داد پس از ان می تواند به عنوان یک واسطه بین تگ وreader عمل کند و یا اینکه اجازه دهد تگ به طور مستقیم به درخواستهای اسکن پاسخ دهد.
در حالت اول پراکسی می تواند تعدادی از سیاست هایی را که reader می بایست قبول نماید را تشخیص دهد . در ادامه اطمینان حاصل می کنیم که تگ هیچ شناسه اماری را منتشر نمی کند و بنابراین امنیت ID را برقرار می کند . روی هم رفته با استفاده از پروتکل هایی که در این ساختار ارایه شد باعث می شود که استفاده کننده کنترل کاملی بر روی تگ داشته باشد, به طوری که اطلاعات شخصی وی در برابر حملات کلاه بردار و ... ضمانت می گردد. به هر حال اطمینان داریم که شبکه ما مورد سوء استفاده نمی تواند قرار بگیرد . بنابراین اطمینان حاصل می کنیم که تنها استفاده کنندگان مسئول می توانند تگ ها را تحت کنترل خودشان داشته باشند . دسترسی استفاده کننده به تگ تصدیق می شود و هم می تواند ان را به شخص دیگری باز نشانه گذاری نماید و هم ان را به شکلی که اطلاعات شخصی مالک جدید را ضمانت کند به شخص دیگر منتقل کند.
بررسی آلومینیوم و موارد استفاده آن
| دسته بندی | مواد و متالوژی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 123 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 120 |
پژهش بررسی آلومینیوم و موارد استفاده آن در 120 صفحه ورد قابل ویرایش
فهرست
فصل 1:
مقدمه
فصل 2: چه نکاتی در مورد فرایند
1-2) مواد آب بندی
2-2) انواع فرایند
3-2) آببندی توسط خلاء
4-2) انواع حفره ها
(1-2) مواد آب بندی:
فصل 3
(1-3) طرح شماتیک دستگاه
(2-3) شرح مختصر دستگاه
(2-3) تشریح مختصر دستگاه:IMPREGNATION
فصل 4: طراحی کلی پروسه
(1-4) طراحی مخزن وکیوم
(2-4) طراحی مخزن رزین
(3-4) طراحی مخزن شستشو
(4-4) طراحی مخزن پخت
(5-4) طراحی سبد
طراحی کلی پروسه:
1-4) محزن خلاء: Vacum Tank
2-4) محزن رزین: Resin Tank
فصل 4: طراحی کلی پروسه
(1-4) طراحی مخزن وکیوم
(2-4) طراحی مخزن رزین
(3-4) طراحی مخزن شستشو
(4-4) طراحی مخزن پخت
(5-4) طراحی سبد
فصل 5: طراحی فرایندها
1-5) جزئیات مخزن خلاء
2-5) انتخاب پمپ خلاء
3-5) انتخاب جک پنوماتیک
4-5) هملکرد مدار کنترل و تجهیزات نیوماتیک
5-5) نقشه های اجرائی مخزن
مقدمه
با کاربرد بیشتر مواد آلومینیومی و یا آلیاژهای آلومینیوم در قطعات مختلف ازجمله قعات خودرو،روشهای مورد نیاز برای تولید این قطعات نیز گستردهتر شدهاند، از جملة این روشها دایکاست، ریژه،ریختهگری و... میباشد.
که از میان این روشها روش دایکاست یا تزریق با استفاده از فشار فرایند اجرا میشود. ولی در ریژه که ازروشهای Low presure میباشد از فشار استفاده نمیشود و با توجه به وزن مذاب تمام قالب پرمیشود.
در تمام این روشها ممکن است با توجه به جنس آلومینیوم و یا عوامل چدن کاپیتاسیون گاز داخل قالب،وارد شدن مواد خارجی با لایههای اکسید و انقباضهای داخلی در درون قطعات و یا در سطح آنهاخوات وسکهایی بوجود میآید.
ایجاد این خوات در قطعه این قطعات به قطعات دورریز یا بلااستفاده تبدیل میکند که این امر درتولیدات قطعات در تیراژ بالا از لحاظ اقتصادی برای تولید کننده مقرون به صرفه نمیباشد.
بنابراین افزایش ضایعات تولدیکنندگان به سوی راههای کاهش این ضایعات هدایت میکند. از جملهروشهایی که در این راه مثمر ثمر واقع شده است روش Impregnation یا نشتبندی قطعات میباشد.در این روش که بعدها در توضیحات بطور تفصیل در مورد آن صحبت خواهیم کرد، با استفاده از خلا وموادی به نام رزین این خوات پر خواهند گشت و به این ترتیب ضایعات تولیدی به مراتب کمتر خواهدشد.
این روش یک فرایند نهایی بسیار باارزش روی فلزات میباشد که بنا بر پارهای از دلایل ناشناخته ماندهاست. این تکنولوژی مربوط به اواخر سال 1940 میلادی میباشد که بصورت گسترده در اوایل 1950اجرا شد. در این روش از خلاء و فشار استفاده میشود تا حفرههایی که در عمل برای اکثر قطعات بوجودمیآید توسط یک ماده پوشاننده که بطور معمول چسب پلاستیک میباشد پر میشود.
فصل 2: چه نکاتی در مورد فرایند
1-2) مواد آب بندی
2-2) انواع فرایند
3-2) آببندی توسط خلاء
4-2) انواع حفره ها
(1-2) مواد آب بندی:
آببندی که بطور تاریخی استفاده میشد عبارتند از روغن بزرک، لاک الکل و سیلیکات سدیم وموادی که در این اواخر استفاده میشوند عبارتند از niL-T-17563 B از نوع thermocuring وچسبهای متااکریلیت غیرهوازی و پوشانندههای پلاستیکی Heat curdbile از رایجترین این موادمیباشد و همراه با مواد mil-spec که بهترین خواص را از خود نشان دادهاند.
(2-2) انواع فرایندها:
این روشها ممکن است بصورتهای متفاوتی بیان شود. اما چهار روش اصلی آن از قرار زیر میباشد:
الف) فاشر خلاء خشک یا (DVP) 8 Dry Vacium Pressure
این روش با چندین قطعات در انتهای اتوکلاو خالی شروع میشود و بعد از یک خلاء حدود +2.9 اینچرمرکوری به مخزن اعمال میشود و پس از آن ریزین روانه محفظه فرایند میشود و پس از برابرسازی،فشار هوا بکار برده میشود. این فشار حدود 100psi میباشد.
رسیکل با ترک کردن رزین از اتوکلاو کامل میشود. بعد از آن قطعات شسته میشود که بطور معمول ازآب استفاده میشود.
زمان کلی فرایند تقریباً 45 دقیقه که شامل شستشو با آب گرم در دمای F0195 میباشد (اگر رزین متااکریلیک heat-curable باشد)
ب) آب بندی داخل Internal Imprehnation:
این روش زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که مواد ریختهگری شده خیلی بزرگ باشند در این روشها تماندربهای دسترسی بسته میماند رزین تحت فشار (بدون ایجاد خلاء) داخل منافذ قطعه میشود. بعد ازیک دورة زمانی مشخص: عمل اشباع کردن از سیکلب برداشته میشود و قطعه رزین میشود.
سیکل زمان کلی میتواند حدود 30 دقیقه یا بیشتر بسته به نوع و پیچیدگی تثبیت قطعات میباشد..
ج) خلاء مرطوب:
در این روش از رزینهای غیرهوازی استفاده میشود اما این بدان معنی نیست که از دیگر رزینها استفادهنمیشود. در این روش قطعات داخل مخزن خلاء قرار میگیرند و مخزن از مواد آببندی پر میشوند وسپس یک خلاء ایجاد میشود خلاء که حداقل 5/28 اینچ مرکوری میباشد هوا را از قطعات میگیرند ورزین روی قطعات را میپوشاند و در آنجا هیچ فشار هوا اضافی به جز فشار اتمسفر وجود ندادر.
بعد از اینکه سیکل خلاء کامل شد، قطعات رزین شده میگردند. زمان کل فرایند طی شده بین 30 تا 45دقیقه میباشد بعد از آن اگر رزین غیرهوازی باشد قطعه 3 ساعت در دمای اتاِ و یا 30 دقیقه در دمایOF120 بطور مرطوب حرارت داده می شود.
د) فشار خلاء مرطوب:
این روش مشابه روشهای قبل میباشد با این تفاوت که تا قبل از اینکه سیکل به پایان برسد فشار هوا تاpsi100 میرسد زمان کل بسته به سلیقة شخصی حدود 10 دقیقه بیشتر میباشد.
لوازم و اسبابی که برای این کار استفاده میشود مخصوص صنعت میباشند در خلاء مرطوب یک فرایندخلاء، بالغ بر 4 مخزن شستشو و یک مخزن آب گرم با قابلیت تحمل 0F195 مورد نیاز میباشد.
رزینهای غیرهوازی نیاز دارند که تا دامای 0F 55 سرد شوند و یک در معرض هوا قرار گرفتن ثابت نیزانجام میشود. ولی وقتی از حرارت استفاده میشود فقط توسط نور تا F700 سرد میشوند بذون اینکهدر معرض هوا قرار گیرند.
(3-2) آب بندی توسط خلاء Vacum Impregentation:
این روش یک فرایند نهائی بسیار بارزش روی فلزات میباشد که بنا بر پارهای از دلایل ناشناخته ماندهاست. این تکنولوژی مربوط به اواخر سال 1940 میباشد که بصورت گسترده در اوایل 1950 اجرا شد.در این روش از خلاء فشار استفاده میشود تا حفرههایی که در عمل برای اکثر قطعات بوجود میآیدتوسط یک ماده پوشاننده که بطور معمول چسب پلاستیک میباشد پر شود.
(4-2) انواع حفرهها:
حفرههایی که در قطعه ایجاد میشود همیشه مشکلساز میباشند. این حفرهها بیشتر بوسیلةکاوسیتاسیون گاز، وارد شدن مواد خارجی با لایههای اکسید و انقباضهای داخلی بوجود میآید. اینمنافذ بیشتر در قطعات ریختهگری از جنس آلومینیوم، روی، برنز و آهن بوجود میآید.
بطور کلی منافذ بصورت میکرو و ماکرو طبقهبندی میشوند. حفرههای ریز یا micro porisity بدونمیکروسکوپ به سختی قابل مشاهده و دستیابی میباشند.
اما حفرههای بزرگتر یا macro porosity اغلب در سطح قطعه پدید میآید و با چشم غیرمسلح قابلمشاهده است. در ایجا سه نوع از حفرههای را معرفی مینمائیم:
الف) حفرههای عیان
ب) حفرههای ناپیدا
ج) حفرههای سرتاسری یا راه به در
حفرههای میانی:
این حفرهها یک منطقه خالی میباشند که بطور کامل داخل قطعه میباشند و بعنوان شکل مشخصنمیشوند مگر اینکه در حین ماشینکاری مشخص شود.
حفرههای سرتاسری:
این حفرهها همانطور که از نامشان پیداست بطور سراسری در قطعه بوجود میآیند بطوریکه حتی کازهاو مایعات میتوانند در درون این حفرهها به راحتی حرکت کنند.
حال در اینجا به بحث در مورد آببندی قطعات توسط خلاء یا Vacum Impregnation میپردازیم.
آببندی توسط خلاء:
مهندسان به دلایل مختلف این فرایند را ایجاد کردهاند که برخی از دلایل یا مزایای این فرایند میتواند ازقرار زیر باشد.
1) میزان تحمل فشار قطعات خراب را ترمیم میکند یک قطعه آببندی شده همان مقدار فشار ار تحملمیکند که یک قطعه سالم قادر به تحمل آن میباشد.
2) خوردگیهای داخلی را قبل از رخ دادن متوقف میکند
3) حفرههای ریز (micro porosity) را آببندی میکند.
4) از خوردگی بین سطوح دو فلز غیرهمسان که روی هم سوار شدهاند جلوگیری میکند.
5) نحوة قرارگیری دو فلز که روی هم سوار شدهاند را بهبود میبخشد.
فصل 3
(1-3) طرح شماتیک دستگاه
(2-3) شرح مختصر دستگاه
(2-3) تشریح مختصر دستگاه:IMPREGNATION
اساس عملیات پرکردن حفرهها و آببندی قطعات ریختگی، تزریق جسب (ماده شیمیائی خاصی بنام )در داخل حفرهها و مکهای انقباضی میکرو قطعات ریختگی آلومینیومی و درنتیجه آببندی نهائیحفرههای میکروسکوپی این قطعات میباشد.
بطور خلاصه عملیات زیر بر روی قطعات انجام میشود:
1- ابتدا قطعات بوسیله جریان آب گرم تمیز کننده چربیزدایی شده و سپس داخل سبد چیده میشود.سپس سبد داخل محفظه خلاء قرار گرفته و خلاء خشک انجام میشود و ماده شیمیائی بنام از داخلمحفظه چسب بداخل محفظة خلاء پمپ یم شود و در ادامه خلاء تر انجام میگردد. بواسطه کاهشفشار چسب بداخل حفرات میکروسکوپی قطعات نفوذ میکند. خلاء اعمالی حدوداً
2- bar 2/0 مطلق یا Bar 8/0- نسبی است و کل زمان که قطعات داخل محفظه خلاء قرار میگیرند وعملیات فوِ انجام میشود حدود 12 دقیقه است و دمای چسب حدود 0C20 ثایبت نگه داشتهمیشود.
3- پس از آن سبد قطعات از داخل محفظه خلاء برروی محفظه چسب قرار میگیرد تا چسبهایموجود برروی قطعات بداخل آن برگشت داده شود. همانگونه که قبلاً ذکر شد محفظه چسب مجهز بهخنک کنندهای است که ماموریت آن حفظ درجه حرارت محلول چسب در زیر 0C20 میباشد.
4- در ادامه سبد قطعات داخل وان آب سرد قرار میگیرد آب موجود داخل این تانک بواسطة جریان هوامتلاطم میگردد. بعد از شستشوی قطعات در آب سرد، سبد قطعات وارد تانک آب گرم با دمای 0C90میشود. قطعات داخل این تانک بمدت 15 دقیقه نگهداری میشود تا چسب نفوذ کرده بداخل قطعاتبصورت پلیمر درآید. این تانک مجهز به پمپ مکنده بخارات میباشد.
حرارت، چهار عدد هیتر الکتریکی در درون تانک تعبیه گردیده است، آب درون این تانک با استفاده ازترمومتر در دمای 0C90 ثابت نگه داشته میشود. تانک مذکور دارای درب ویژهای است که در هنگامانجام عملیات توسط جک بادی بسته میشود. درب فوِالذکر دو جداره بوده و بگونهای طراحی شدهکه بخارات حاصله را با استفاده از سیستمهای مکنده (هوا) از محیط خارج کرده و از انتشار بیش از حدبخارات در فضا جلوگیری مینماید.
5- مجموعه سبدهای نگهداری و حمل قطعات
برای حمل و جابجایی قطعات در مراحل مختلف فرآیند میباشد. جهت اطمینان از انجام کامل مراحلرزیندهی، شستشو و پخت، قطعات در سبدهای ویژهای قرار میگیرند. درب سبدهای مزبور در طیعملیات قفل شده و از بیرون افتادن قطعات جلوگیری میکند. پنج (5) سبد با ابعاد تقریبی زیر در اینمجموعه قرار دارند.
6- مجموعه جابجا کننده قطعات
متشکل از جرثقیل الکتریکی با قدرت حمل بار و سایر تجهیزات مربوطه و پایه و سازههای فلزی موردنیاز برای حمل قطعات در طول سیستم میباشد.
7- سکو کاری
به عرض تقریبی 800 mm و طول مورد نیاز برای کل سیستم همراه با سازهها و اجزاء مورد نیاز است.
8- مجموعه کنترل الکتریکی و اتوماتیک سیستم
متشکل از باکس الکتریکی است که حاوی ورودی و خروجیها الکتریکی و سویچهای اصلی و کلیهاجزاء الکتریکی لازم میباشد. کنترل اتوماتیک و عملکرد تنظیم شده اتوکلاو و تانک ذخیره رزین،همچون کنترل درجه حرارت رزین و آب و وان پخت و تنظیم خلاء و غیره توسط این مجموعه صورتمیگیرد.
فصل 4: طراحی کلی پروسه
(1-4) طراحی مخزن وکیوم
(2-4) طراحی مخزن رزین
(3-4) طراحی مخزن شستشو
(4-4) طراحی مخزن پخت
(5-4) طراحی سبد
طراحی کلی پروسه:
نکتهای که در اینجا میبایست مد نظر قرار گیرد شرح جزئیات بخشهای مختلف دستگاه میباشد که اینشرح جزئیات در این قسمت به تفصیل گفته میشود.
1-4) محزن خلاء: Vacum Tank
به دلیل اهمیت این قسمت از دستگاه در بخش بعد راجع به آن مفصلاً توضیح خواهیم داد.
2-4) محزن رزین: Resin Tank
این قسمت که وظیفه ذخیره رزین را بر عهده دارد یکی از مهمترین بخشهای این دستگاه میباشد. تدوینوظیفة این بخش علاوه بر ذخیره رزین ثابت نگهداشتن دمای رزین در یک محدوده دمای مشخصمیباشد. که این امر باعث بوجود آمدن پیچیدگی خاصی در طراحی این بخش میشود.
این محدودة دمائی 18-200C میباشد حال برای اینکه به این هدف دست پیدا کنیم میبایست یکسیکل تبرید در کنار دستگاه تعبیه گردد. این سیکل و بطور دقیقتر چیلر تبرید شامل قسمتهای اصلیزیر میباشد:
a چیلر هوا خنک با کندانسور آبی با قدرت kw 12.6 به شخصه IRLC15
b پمپ سیرکولاسیون بادبی lit/min 50 از نوع NA-2A
c مبدل حرارتی (کندانسور) که جزئیات آن در درون نقشههای پایانی بطور کامل آمده است با قدرتkw 12.6حال به توضیح در مورد هر یک از این قسمتها میپردازیم:
الف) چیلر این دستگاه همانطور که گفته شد از نوع هوا خنک، با مشخصه IRLC15 که طبق جداولمربوطه انتخاب شده با توان kw 12.6یا MP 15 (موتور کمپرسور) که خود شامل 13 جزء میباشد کهتمام اجزاء طبق لیست زیر مرتب میشوند
1) کمپرسور Compressors
2) شیر دستی hand valve
3) سوئیچ فشار pressure switch
4) جداسازی روغن Dil Separactor
5) کندانسورهای هواخنک Air Coold Condensers
6) خشک کننده drier
7) گیرنده Receiver
8) شیر انبساط ترمواستاتیک Expansional Valve
9) شیشة جانبی Sight glass
10) واحد چگالش آب سرد Nater cold condensity unit
11) شیر دستی Hand valve
12) گیج فشار Pressure gage
13) گیج فشار Pressure gage
جزئیات شماتیک این سیستم در نقشه وربوطه آمده است.
ب) پمپ سیرکولاسیون با دبی lit/min 50 از نوع NA-2A میباشد که طبق جداول مربوطه انتخابمیشود.
ج) مبدل حرارتی یا در واقع کندانسوری که در داخل مخزن رزین قرار گرفته است خود دارای اجزایبسیار زیادی میباشد که تمام جزئیات آن در نقشههای مربوط آنده است که مشخصات فنی کلی اینقطعات طبق نقشه از قرار زیر است:
1) فلج مکش ‘’ ½ 2از جنس st 316
2) صفحه با ابعاد 100030010 از جنس st 316
3) فلنج دهش ‘’2 از جنس st 316
4) لولة ‘’ ½ 2از جنس st 316
5) لولة ‘’ 2از جنس st 316
6) لولة ‘’ ½ 1از جنس st 316
) جزئیات مخزن خلاء
اصلی ترین مرحله در فرایند آب بندی کردن قطعات ایجاد خلاء در مخزن خلاء و بدین وسیله پر شدن منافذ توسط رزین، صورت می پذیرد.
پس بنابراین می توان گفت که مهمترین جزء دستگاه مخزن خلاء می باشد. حال با توجه به این اهمیت به شرح قسمتهای مختلف دیدن می پردازیم.
این مخزن از بدنة استوانه ای شکل تشکیل شده است ارتفاع این استوانه 1000mm قطر آن نیز 1000mm می باشد ضخامت ورق بدنه 8mm و از جنس ST37 می باشد.
در زیر بدنة استوانه ای عدسی مخزن قرار می گیرد – این عدسی از جنس ST37 به قطر 1000mm و به ضخامت 8mm می باشد جزئیات عدسی در قسمت نقشه های مخزن خلاء آمده است.
برای این سبد قطعات، بطور مناسب و درست در مخزن مستقر شده و عمل خلاء صورت گیرد به همین خاطر نشیمنگاهی در داخل مخزن تعبیه شده است.
این نشیمنگاه شامل 13 عدد شمش چهارگوش با استاندارد 1024DIN از جنس ST37 که با فاصلة 8 سالنتیمتر از همدیگر قرار گرفته اند این شمش 20 میلی متر می باشد.
مخزن برروی 4 عدد پایه مستقر می شود این پایه ها با استاندارد 1024DIN از جنس ST37 و به ارتفاع 800mm می باشد.
درب مخزن خلاء به شکل عدسی از جنس ST37 به ضخامت 8 میلی متر می باشد این درب خود شامل تجهیزاتی می باد یکی از آنها دریچة کنترل مخزن می باشد.
این دریچه شامل ملحقاتی از قبیل شیشه (طلق شفاف)، واشربندی فلانچ دریچة کنترل و بدنة دریچة کنترل از جنس ST37 می باشد.
از دیگر تجهیزات درب مخزن بازوی جک نیوماتیک می باشد که در روی درب سوار یمی شود جزئیات این بازو در قسمت نقشه ها آمده است.
حال بواسطة وجود بازوی جک و همچنین نحوه اتصال جک به بازوی جک یک سری ملحقالت بوجود می آیند که از این دست می توان نگهدارندة بازوی جک، میله لولا، بوش لولا و میلة رابط را نام برد.
از دیگر تجهیزات مخزن خلا، تجهیزات پنوماتیک مخزن می باشد که شامل شیر سلولوئیدی، لول سوتیچ و جک پنوماتیک می باشد که در بخشهای بعد راجع به این موارد نیز صحبت خواهیم کرد.
2-5) انتخاب پمپ خلاء
فرایند وجود خلاء در درون مخزن خلاء بوسیلة یک عدد پمپ خلاء ایجاد می شود برای اینکه پمپ مناسبی برای ایجاد خلاء انتخاب منیم می بایست حجم مخزن را در حالتهای مختلف بسنجیم و با توجهع به زبانی که در اختیار داریم توسط جداول مربوطه مپم مناسب را انتخاب نمائیم.
با توجه به ابعاد و اندازه های موجود در رابطه با استوانة مخزن و عدسی های درب مخزن و کف مخزن حجم کلی مخزن 1 متر مکعب می باشد و در حالیتکه مخزن از رزین پر می باشد حجم هوا 2/0 متر مکعب می باشد.
حال با توجه به این اندازه ها و مدت زمانی که در اختیار داریم پمپ شماره 100 را که 100 متر مکعب بر ساعت ایجاد خلاء می کند انتخاب می کنیم که یک پمپ قوی می باشد تا بتواند در حالتهای مختلف جواب دهد.
3-5) انتخاب جک نیوماتیک:
جک نیوماتیک برای باز بسته کردن درب مخزن درنظر گرفته می شود به همین خاطر می بایستی وزن درب مخزن محاسبه شود و در محاسبات لحاظ گردد. وزن درب مخزن حدود 50 کیلوگرم می باشد.
حال برای اینکه باتوجه به جداول مربوطه جک مناسب را انتخاب کنیم می بایست نیروهای استاتیکی و دینامیکی مورد نظر برای باز و بسته کردن در را بدست آوریم نیروی استاتیکی مورد نیاز با توجه به لولابندی درب مخزن حدوداً 1110 نیوتن می باشد و در حالیکه نیروهای دینامیکی دستگاه حدوداً 4500 نیوتن می باشد حال با توجه به دراختیار داشتن این مقادیر وارد جداول می شویم.
در جداول در فشار کاری 6 بار که فشار کاری رایج در نیوماتیک می باشد با توجه به 4500 نیوتن یا 450 کیلوگرم مورنس اندازة سیلندر مورد نیاز 125 میلی لیتر می باشد.
با این قطر مورد نظر در جدول جک 125/SG/CX را با کورش mm400 و قطر شفت 30 انتخاب می کنیم.
با انتخاب این جک به سراغ انتخاب لولائی سر جک، پایة لولائی جک و نشیمنگاه جک می رویم. لولائی سر جک از نوع 125CX/AS/ ، پایة لولائی جک
125CX/AS/ و نشیمنگاه جک 125CX/P/ می باشد.
تمامی جداول مربوط در قسمت پیوست آمده است، در قسمت بعد بطور مفصل در رابطه با عملکرد مدار کنترل و تجهیزات نیوماتیک بکار رفته در دستگاه بحث شده است.
بسمه تعالی
نحوه عملکرد مدار کنترل
- کلید هیترهالی برقی چهار ساعت قبل از شروع عملیات باید زده شده باشد.
(b9 , b10)
- کلید روشن کردن چیلر زده میشود. (b5)
- کلید روشن کردن پمپ سیرکولاسیون زده میشود. (b6)
- پمپ وکیوم راه اندازی میشود. (b2)
- کلید روشن کردن فن مخزن پخت زده میشود. (b11)
- سبد حاوی قطعات توسط اپراتور به قلاب جرثقیل بارگیری میشود. و توسط کلیدهای راست گرد و چپ گرد موتور جرثقیل (b15 و ذ14) به سمت مخزن وکیوم هدایت میگردد.
- درب مخزن وکیوم باز میشود. (با فشار کلید b3 و عمل کردن شیر S1)
- درب مخزن وکیوم بسته میشود (با فشار کلید b4 و عمل کردن شیر سولونوئیدی S2)
- کلید b16 لامپ داخل مخزن وکیوم را روشن می کند.
- همزمان با بسته شدن مخزن وکیوم تایمر d1 شروع بکار میکند و همزمان با آن شیر سولونوئیدی S7 عمل می کند و مخزن تحت وکیوم قرار می گیرد بعد از اتمان زمان تایمر d1 که قابل تنظیم در فواصل زمانی مختلف میباشد تایمر d2 شروع بکار میکند. در فاصله زمانی که مخزن وکیوم تحت وکیوم قرار دارد شیر سولوئیدی S11 باز می باشد تا رزین های بالای مخزن به قسمت پایین راه یابد و هم اینکه فشار داخل ذخیره رزین، فشار اتمسفر گردد. همزمان با شروع تایمر d2 شیر سولونوئیدی ما بین مخزن وکیوم و مخزن ذخیره (S10) باز میشود تا رزین به داخل مخزن وکیوم جریان پیدا میکند.
- با بالا آمدن رزین به اندازه کافی، لول سوئیچ بالا عمل میکند و شیر مابین مخزن ذخیره رزین و مخزن وکیوم بسته میگردد.
- با اتمام زمان تایمر دوم، تایمر (d3) سوم شروع بکار میکند و همزمان با آن شیر سولونوئیدی S7 قطع میشود و توسط شیر سو.لوئیدی S8 وکیوم مخزن وکیوم شکسته میشود.
- درب مخزن وکیوم باز میشود (با فشار دگمه b3 و عمل کردن شیر سولونوئیدی S4)
- سبد حاوی قطعات توسط اپراتور و جرثقیل برداشته شده و به مخزن ذخیره هدایت میگردد. (با کلیدهای b15 و b14)
- روی مخزن ذخیره توسط اپراتور و بطور دستی سبد حاوی قطعات دوران داده میشود تا رزین های داخل آن روی مخزن ذخیره بریزد.
- همزمان با بازشدن درب مخزن وکیوم شیر سولونوئیدی S10 باز میشود و شیر سولونوئیدی S11 عمل میکند و با عمل کردن شیر سولونوئیدی S9 مخزن ذخیره تحت وکیوم قرار میگیرد و رزین بطرف مخزن ذخیره کشیده میشود و با اتمام رزین از مخزن وکیوم اول سوئیچ پایین عمل میکند و شیرهای S9 و S10 بسته شده و شیر S11 مجدداً باز میشود. و وکیوم مخزن ذخیره شکسته میشود.
- سبد حاوی قطعات اپراتور و جرثقیل بطرف مخزن شستشوی اول هدایت میگردد و داخل مخزن شستشوی اول قرار داده میشود. با فشار کاید b7 جریان هوا از طریق نازلها بطرف سبد دمیده میشود و ایجا اغتشاش مینتماید و موجب شسته شدن قطعات میگردد. توسط یک شیر سلونوئیدی (S12) و با کنترل یک لول سوئیچ مخزن شستشو همیشه بطور اتوماتیک پر میباشد و یک سرریز نیز وجود دارد تا در مواقعی که سبد داخل مخزن میگردد، آب اضافه توسط این لوله سررسیز به فاضلاب فرستاده شود.
- پس از طی یک مدت زمان که توسط اپراتور درنظر گرفته میشود سبد حاوی قطعات توسط اپراتور و جرثقیل بطرف مخزن شستشوی دوم هدایت میگردد و داخل مخزن شستشوی دوم قرار داده میشود با فشار کلید b8 جریان هوا از طریق نازلها بطرف سبد دمیده میشود و ایجاد اغتشاش میکند و موجب شسته شدن قطعات میگردد. توسط یک شیر سولونوئید (S13) با کنترل لول سوئیچ بالای مخزن، مخزن شستشو همیشه بطور اتوماتیک پر میباشد و یک سرریز نیز وجود دارد تا در مواقعی که سبد داخل مخزن قرار میگیرد آب اضافه توسط لوله سرریز به فاضلاب فرستاده می شود.
- پس از طی یک مدت زمان که توسط اپراتور درنظر گرفته میشود سبد حاوی قطعات توسط اپراتور و جرثقیل بطرف مخزن پخت هدایت میگردد.
- با فاشر دکمه b13 تامیر d5 شروع بکار میکند و همزمان با آن فن نیز شروع بکار میکند پس از یک مدت زمان کوتاه که تایمر d4 مشخص میکند درب مخزن پخت باز میشود و مادامیکه درب مخزن پخت باز است فن کار میکند. سبد حاوی قطعات داخل مخزن پخت قرار داده میشود. با فشار دکمه b12 درب مخزن پخت بسته شده و فن خاموش میگردد و همزمان باآن تایمر d4 شروع بکار میکند پس از اتمام زمان این تایمر لامپ (L15) روشن میگردد با مشاهده رو.شن شدن این لامپ اپراتور با فاشر دکمه b13 درب مخزن را مجدداً باز میکنند و سبد را برداشته و تخلیه میکند. بدین ترتیب یک سیکل کاری صورت گرفته است. توسط شیر سولونوئیدی S14 و یا کنترل یک لول سوئیچ مخرن همیشه بطور اتوماتیک پر میباشد. در بالای مخرن پخت یک رلیف والو درنظر گرفته شده است که اگر فشار مخزن از یک حد تجاوز کرد، رلیف والو بازمیگردد.
عملکرد المانهای تابلو برق
A1 - کلید اتوماتیک تابلو
b1 - استوپ اضطراری
b2 - کلید گردان جهت راه انداختن پمپ وکیوم
L1 - لامپ سیگنال نشاندهنده کارکردن پمپ وکیوم
b3 - شستی استوپ اتمام عملیات وکیوم و بازشدن درب مخزن وکیوم
L3 - لامپ سیگنال نشاندهنده باز بودن درب مخزن وکیوم
b4 - شستی اسنارت اتوماتیک جهت آغاز عملیات وکیوم و بسته شدن درب مخزن وکیوم
L2 -لامپ سیگنال نشاندهنده بسته بودن درب مخزن وکیوم
L4 -لامپ سیگنال نشاندهنده اتمام عملیات وکیوم
L5 -لامپ سیگنال نشاندهنده اتمام عملیات وکیوم خشک
b5 - کلید گردان جهت راه انداختن چیلر
L6 -لامپ سیگنال نشاندهنده کارکردن چیلر
L7 -لامپ سیگنال نشاندهنده کارکردن فن کندانسور
b6 - کلید گردان جهت راه انداختن پمپ آب کندانسور
L8 - لامپ سیگنال نشاندهنده کارکردن پمپ آب کندانسور
B7 - کلید گردان جهت باز کردن شیر سولوئیدی ورود هوای فشرده به مخزن شستشوی اول
L9 - لامپ سیگنال نشاندهنده ورود هوای فشرده به مخزن شستشوی اول
B8 - کلید گردان جهت باز کردن شیر سولوئیدی ورود هوای فشرده به مخزن شستشوی دوم
L10 - لامپ سیگنال نشاندهنده ورود هوای فشرده به مخزن شستشوی دوم
b9,b10 - کلید گردان جهت راه انداختن هیترهای برقی مخزن پخت
L11,L12 - لامپ سیگنال نشاندهنده کارکردن هیترهای برقی مخزن پخت
b11 - کلید گردان جهت راه انداختن فن تخلیه بخار مخزن
L13 - لامپ سیگنال نشاندهنده کارکردن فن تخلیه بخار مخزن پمپ
b12 – شاسی استوپ جهت باز کردن درب مخزن پخت
L14 - لامپ سیگنال نشاندهنده تمام شدن عملیات پخت
b13 – شاسی استارت جهت بستن درب مخزن پخت
b14 – شاسی استارت جهت راه انداختن جرثقیل (راست گرد)
b15 – شاسی استارت جهت راه انداختن جرثقیل (چپ گرد)
L15 – لامپ داخل مخزن وکیوم
b16 - کلید گردان جهت روشن کردن لامپ داخل مخزن وکیوم
M1 - الکتروموتور پمپ وکیوم
M2 - الکتروموتور چیلر
M3 - الکتروموتور فن کندانسور چیلر
M4 - الکتروموتور پمپ آب کندانسور
M5 - الکتروموتور فن
M6 - الکتروموتور جرثقیل
بررسی جامع الکترواسپینینگ
| دسته بندی | الکترونیک و مخابرات |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 4790 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 82 |
پژهش بررسی جامع الکترواسپینینگ در 82 صفحه ورد قابل ویرایش
فهرست مطالب :
پیشگفتار ......................................................................................................................... آ – ت
فصل اول : کابرد نانو تکنولوژی در صنعت نساجی و آشنایی با علم الکترواسپینینگ
کاربرد نانو تکنولوژی در صنعت نساجی .................................................................. 2
آشنایی با علم الکترو اسپینینگ ............................................................................... 2
فصل دوم: آشنایی با ساختار دستگاه الکترواسپینینگ و عوامل تاثیر گذار روی خواص نانو الیاف تولید شده به روش الکترواسپینینگ
آشنایی با ساختار دستگاه الکترواسپینینگ ................................................................. 5
آشنایی با کارکرد دستگاه الکترواسپینینگ ............................................................... 6
عوامل تاثیر گذار روی خواص نانو الیاف تولید شده به روش الکترواسپینینگ ................. 7
فصل سوم : تولید نانوفیلترها بروش الکترواسپینینگ محلولهای پلیمری
آشنایی باپوشش های دارای منافذ الکتروسپون با کارایی بالاجهت عمل فیلتراسیون ......... 9
مقدمه ................................................................................................................. 10
محلول های پلیمری به کار رفته در تولید فیلترها به روش الکترواسپینینگ ..................... 12
دستگاه الکترواسپین و فرآیند .................................................................................. 13
روش الکترواسپینینگ محلول های پلیمری ................................................................ 13
نتایج ................................................................................................................... 16
نتیجه گیری ........................................................................................................ 20
فصل چهارم : تهیه لایه های الیاف پلی اتیلن اکسید / چیتوسان (chitosan) بوسیله الکترواسپینینگ و ارزیابی سازگاری زیستی
تهیه لایه های الیاف پلی اتیلن اکسید / چیتوسان (chitosan) بوسیله الکترواسپینینگ (ریسندگی ) و ارزیابی سازگاری زیستی ............................................................................................................... 22
روش تهیه لایه های الیاف پلی اتیلن اکسید / چیتوسان (chitosan) بوسیله الکترواسپینی 23
آماده سازی محلول های الکترواسپینی ..................................................................... 23
الکترواسپینینگ محلول ......................................................................................... 24
نتایج .................................................................................................................. 25
انواع حلال های غشاء PEO .................................................................................. 25
میزان حجم های متفاوت غشاء PEO / Chitosan .............................................. 25
میدان ها الکتریکی مختلف در غشاءچیتوسان / PEO .............................................. 25
کشت سلولی ....................................................................................................... 27
نتیجه گیری ......................................................................................................... 28
فصل پنجم : تهیه نانولوله های کاربردی در صنعت نساجی با استفاده از روش الکترواسپینینگ
نساجی و نانو لوله های کاربردی ............................................................................ 30
آینده (الیاف) همراه با توانایی های حسی افزایش یافته .............................................. 30
بر اساس تعداد دیواره ها , نانو تیوب ها می تواند بر 2 فهرست اصلی طبقه بندی شود .... 31
الکترواسپینینگ ................................................................................................... 34
مواد و روش ها ..................................................................................................... 35
آماده سازی محلول پلیمر/CNT ............................................................................ 36
1) پراکنش نانو تیوب ها ....................................................................................... 36
2) انحلال پلیمر ................................................................................................... 37
3) مخلوط پلیمر و محلول نانو تیوب ....................................................................... 37
الکترواسپینی محلول پلیمر ...................................................................................... 37
پردازش و ویژگی سنسورهای بر اساسCNT .......................................................... 39
پردازش الیاف غیر پیچ خورده آمده از الکترواسپینی .................................................. 39
خاصیت الیاف غیر پیچ خورده بدست آمده از الکترواسپینی ....................................... 40
نتیجه گیری ......................................................................................................... 47
فصل ششم : آشنایی باالکترواسپینینگ کلاژن
آشنایی باالکترواسپینینگ کلاژن .............................................................................. 49
مقدمه ................................................................................................................... 50
فرآیند الکترواسپینینگ ............................................................................................ 51
روش الکترواسپینینگ کلاژن .................................................................................. 51
اسکلت هسته .......................................................................................................... 52
نتایج ..................................................................................................................... 54
نتیجه گیری ............................................................................................................ 58
فصل هفتم : حفاظت الکترومغناطیسی مس / فولاد ضد زنگ / الیاف پلی آمید بدست آمده از الکترواسپینینگ
حفاظت الکترومغناطیسی مس / فولاد ضد زنگ / الیاف پلی آمید بدست آمده از الکترواسپینینگ بصورت کامپوزیت های پلی پروپیلن فشرده ............................................................................................... 61
آشنایی ............................................................................................................... 61
مقدمه ................................................................................................................. 61
گسترش کامپوزیت های رسانا همراه با خواص ESD و EMSE ......................... 62
مواد ................................................................................................................... 63
تولید نخهای هیبرید رسانا برای حلقه های ساخته شده , بوسیله تار و نخ پود تزئین شده 64
پارچه های حلقوی – تاری پودی ......................................................................... 68
ساخت کامپوزیت های فشرده پارجه های حلقوی – تاری پوری ............................... 69
ارزیابی EMSE با موج ساده ............................................................................... 70
نتایج ................................................................................................................. 73
واریانس یا اختلاف EMSE بوسیله کامپوزیت های رسانای مختلف ......................... 73
آزمایش ESD همراه با / یا بدون کامپوزیت رسانا ................................................... 77
نتیجه گیری .......................................................................................................... 81
منابع و مأخذ ....................................................................................................... 82
پیشگفتار :
آشنایی با صنعت نساجی:
آبا تا به حال دیده اید لباسی در نور روز آبی روشن باشد اما هنگامی که تحت تابش نور سبز قرار می گیرد به صورت امواج متحرک دریا در آید؟
به جرات می توان گفت علاوه بر اکسیژن که به علت فراوانی آن کمتر قدر و ارزش آن را دانسته و میدانیم ،پارچه هم همین ویژگی را پیدا کرده است.انسان از روزی که چشم باز می کند همیشه در نزدیک ترین فاصله اش پارچه را حس کرده است ،فاصله ای به نزدیکی بدنش . در طول تاریخ هیچ قوم و ملتی را نمی یابیم که پارچه را نشناسد و از آن استفاده نکرده باشد و شاید همین مسئله باعث روزمره شدن مقوله پارچه ولباس شده باشد اما پارچه چیست؟ ابتدایی ترین تعریف پارچه این است که به هر جسم بافته شده از دو لیف جدا از هم که به یکی تار و دیگری پود می گویند ،پارچه گفته می شود.در بررسی تاریخ پارچه، سه جهش بسیار مهم دیده می شود :
اولی بافت پارچه توسط انسان های نخستین از الیاف طبیعی مانند پنبه ،پشم و بعدها ابریشم است .
دومی بافت پارچه توسط الیاف مصنوعی دست ساز بشر در اواسط قرن بیستم است که مهمترین این الیاف مصنوعی نایلون است .
اما سومین جهش تولید پارچه که واقعا انقلابی در صنعت نساجی به شمار میرود از سال 1980 میلادی آغاز شده است وتا به امروز ادامه دارد.در سال 1980 الیاف ویژه ساخته شدند ،از سال 1980 تا 1984 الیافی با عملکرد و کارایی ویژه تولید واز سال 1984 تا 2000 الیاف با تکنولوژی بالا تولید شدند واز سال 2004 به بعد بشر دست به ساختن الیاف با کارکرد فوق العاده زده است .اولین ویژگی مشترک در الیافی که پس از جهش سوم در صنعت نساجی ساخته شده اند ادغام چندین علم برای ساخت یک محصول واحد است.برای ساخت این الیاف از چندین شاخه متفاوت علم نظیر نساجی ،پلیمر ،الکترونیک،کامپیوتر ، مکانیک و... استفاده شده است اما ویژگی دیگر این الیاف که مهمترین آن است در چند دهه دیگر صنعت نساجی وشاید بتنوان گفت تمامی صنایع را تحت تاثیر خود قرارمی دهند .
تقسیم بندی الیاف مصنوعی:
تقسیم بندی الیاف مصنوعی از لحاظ ماهیت ساختاری به 3 گروه اصلی تقسیم می شوند که عبارتند از :
1) مواد با قابلیت تغییر حالت (PCM):
منسوجاتی که حاوی مواد با قابلیت تغییر حالت (Phase change material) هستند یک دسته مهم از منسوجات هوشمند به حساب می آیند .این مواد همانند بسیاری مواد دیگر در نقطه ذوب خود با توجه به تئوری (گرمای نهان) می توانند از حالت جامد به مایع و یا بالعکس تغییر حالت دهند.از این ویژگی مواد در تولید بعضی از انواع پوشاک به میزان زیادی استفاده شده است .در این نوع پوشاک الیاف حاوی PCM پس از دریافت دمای بدن به جای آنکه آن را به محیط انتقال دهند تا تعادل گرمایشی برقرار شود آن را جذب می کنند و خود تغییر حالت می دهند به همین خاطر پارچه ها به عایق بسیار مناسبی تبدیل می شوند .یکی دیگر از کاربردهای مواد با قابلیت تغییر حالت می تواند در یک خودرو باشد . در این خودرو می توان از این نوع مواد در بدنه و کف خودرو استفاده کرد و یک دمای استاندارد مثلا 25 درجه سانتی گراد برای آن تعریف کرد. در صورت بالا رفتن دما از استاندارد تعریف شده این ماده دمای اضافی را جذب کرده و از حالت جامد به حالت ژله ای تغییر ماهیت می دهد تا هوای داخل در 25 درجه سانتی گراد ثابت بماند .عکس قضیه هم صادق است یعنی در صورت پایین آمدن دمای داخل خودرو دوباره ماده با تغییر ماهیت از حالت ژله ای به حالت جامد دما را ثابت نگه می دارد . در صورت استفاده از این نوع مواد در خودرو دیگر نیازی به نصب سیستم های گرمایی و خنک کننده در خودرو احساس نمی شود
2)پلیمرهای با حافظه وضعیت (SMP):
پلیمرهای با حافظه وضعیت (Memory polymer)خاصیت بسیار جالبی هستنند .می توان آنها را با انجام اعمالی از حالت اولیه خود خارج کرده و دوباره با انجام اعمالی آنها را به شکل اولیه باز گرداند.یکی از مهمترین کاربردهای SMP ها در پزشکی است .تصور کنید پزشکی می خواهد قطعه ای مصنوعی را با ابعادی بزرگ در بدن یک بیمار جاسازی کند برای این کار او باید شکاف بزرگی در بدن بیمار ایجاد کند و پس از به کار گذاشتن قطعه مورد نظر آن را بخیه کند. اما اگر قطعه مورد نظر از SMP تشکیل شده باشد وضعیت به گونه ی دیگری خواهد بود .در این صورت پزشک با انجام اعمالی نظیر سرد کردن و یا تاباندن اشعه هایی خاص قطعه مرد نظر را تا اندازه دلخواه کوچک می کند و با ایجاد شکاف کوچکی آن را در بدن بیمار جاسازی می کند و برای باز گرداندن حالت جسم به حالت اولیه به آن گرما می دهد و یا اشعه هایی خاص بر آن می تاباند تا جسم به حالت اولیه خود باز گردد.
3) فیبر نوری :
این الیاف می توانند به راحتی اطلاعات و داده ها از یک نقطه دریافت و با سرعت و کیفیت بالا به نقطه ای دیگر منتقل می کنند.این الیافرا می توان به دو دسته Single mode و Multi mode تقسیم کرد.ساختار این الیاف بسیار ساده است ،آنها از دو شیشه متحدالمرکز ،مغز لیف (که سیگنال نوری را حمل می کند ) و پوشش رویی که از مغز لیف در برابر مواد شیمیایی ، صدمات مکانیکی یا سایش حفظ می کند تشکیل شده اند .الیاف نوری Single mode اطلاعات را بدون اشتباه در مسافت های طولانی منتقل می کند در حالی که Multi mode همین کار را ساده تر و آسان تر انجام می دهد.
در حال حاضر تلاش برای دستیابی و تولید منسوجات ضد باکتری بخصوص در مصارف بیمارستانی ،پزشکی،ملحفه وپوشاک رو به افزایش است.
به طور کلی الیاف طبیعی و الیاف مصنوعی از هر جهت مستعد آلودگی و رشد باکتری ها ، انگل ها و قارچ ها می باشندبدین منظور تکمیل های ضد میکروبی شامل: تکمیل ضد خون برای لباس جراحان و ملحفه ی بیمارستانی ،لباس کودکان وسالمندان و لباس های ورزشی و تکمیل های ضد باکتری و قارچ شامل :جلو گیری از رشد موجودات ذره بینی جهت از بین نرفتن منسوجات و تکمیل ضد حشره شامل تکمیل ضد بید کالای پشمی میباشد.همچنین از لحاظ طول عمر کالای نساجی نیز تکمیل ضد میکروبی از اهمیت برخوردار است اگر رشد باکتری ها روی منسوج مهار نگردد در اثر گذشت زمان تعدادباکتری ها به سرعت چند برابر شده و غالبا موجب ایجاد بوی نامطبوع و تغییر رنگ کالا و حتی تخریب کالا می شود.
امروزه با توجه به مسائل زیست محیطی ،مصرف پلیمر های طبیعی به عنوان یک ایده ی خوب علمی و تجاری به منظور جانشین ایده آل برای مواد شیمیایی مورد استفاده قرار گرفته است.از ابتدایی ترین اقداماتیکه دراین زمینه صورت گرفت استفاده از پلیمرهای طبیعی بود.
همه الیاف جدید صنعت نساجی را می توان از نظر کارایی در سه گروه تقسیم بندی کرد :
این الیاف یا پسیو هستند یا اکتیو یا سوپر اکتیو . ظهور الیاف پسیو ارتباط مستقیمی با پیدایش سنسور(Sensor) دارند،هنگامی که دانشمندان توانستند از سنسورها به صورت گسترده در زندگی بشری استفاده کنند پیشگامان علم نساجی هم استفاده فراوانی از سنسورها در تولید الیاف نسل سوم بردند .این الیاف از خود هیچ قدرت تصمیم گیری ندارند و فقط قادرند شرایط محیط هدف پیرامون خود را به مرکز کنترل کننده خود منتقل کنند در مباحث آینده در مورد این الیاف بیشتر بحث خواهیم کرد.
دسته دوم الیاف اکتیو هستند ،این الیاف که از الیاف پسیو پیشرفته تر هستند در مقابل کنش های خاص و تعریف شده ای واکنش های خاص و تعریف شده ای دارند .مثلا اگر برای یک تکه پارچه دمای زیر 25 درجه سانتیگراد کنش و بالا نگه داشتن دما واکنش تعریف شده باشد ،این تکه پارچه به محض رسیدن دمای محیط به زیر 25 درجه سانتیگراد با قابلیت خاصی که دارد دوباره دمای محیط را به حالت استاندارد تعریف شده باز می گرداند .
دسته سوم الیاف سوپر اکتیو می باشند که در آن واحد در برابر چند کنش خاص و تعریف شده چند واکنش مطلوب و مورد نظر را اعمال کنند.
کاربرد نانو تکنولوژی در صنعت نساجی:
با توجه به پیشرفت روز افزون علم نانو تکنولوژی و گسترش آن در اکثر صنایع ، صنعت نساجی نیز از این اصل جدا نبوده و توانایی خود را برای ظهور در تمامی صنایع همراه با علوم دیگر نشان داده و به پیشرفت های قابل ملاحظه ای در این زمینه دست یافته است
امروزه دانشمندان به فناوریهای لازم نانو دست یافتهاند و تولید محصولات مختلف را از طریق این فناوری به حصول رسانده اند، تنها امروزه آنچه کم است تزریق نکردن کالاهای حاصل از این فناوری به بازارهای روزمره مردم عادی در مقیاس زیاد است.
اگر این امر صورت بگیرد بیشک با وسایلی روبرو میشویم که دنیای عادی ما را متحول میکند و امکانات بسیار نوینی را در اختیار میگیریم. به طور مثال لباسهای حاصل از مواد نانو متری ،به گونهای است که دیگر لباس نه لک میشود نه چروک میشود و ضمنا دارای خاصیت تهویه هوا و رطوبت هم خواهد بود.
اما سوالی که مطرح است این است که چگونه می توان کاربرد نانو را در صنعت نساجی نشان داد یا به طور واضح تر الیاف نانو به چه روشی در این صنعت گسترده تولید می شود .
پاسخ این سوال آسان است و آن عبارت است از علم (( الکترواسپینینگ)) .
آشنایی با علم الکترو اسپینینگ :
الکترو اسپینینگ (برق ر یسی) و به عبارتی استفاده از نیروی برق برای ریسندگی یکی از روشهای مهم و گسترده جهت تولید الیاف نانوساختار میباشد. در این روش یک محلول پلیمری داخل سرنگ ریخته میشود و در فاصله 20 سانتیمتری از آن، صفحهای فلزی قرار میگیرد؛ صفحه به زمین ثابت میگردد و سرنگ روی پمپ قرار گرفته و سوزن آن به منبع تغذیه با ولتاژ بالا وصل میشود، محلول با دبی پایین به سمت سر سرنگ رفته و هنگامیکه، ولتاژ بین 30-5 کیلووات اعمال میشود، قطره بهصورت جت در آمده، در طول مسیر کشیده میشود و پس از تبخیر شدن حلال به صفحه فلزی برخورد میکند و سپس به صورت الیاف نانوساختار از صفحه فلزی جمعآوری میشوند.
الیاف نانو ساختار در تمامی علوم و زمینه ها کاربردهای فراوانی دارد مثلاالیاف نانوساختار در فیلتراسیون، نانوکاتالیستها و در مهندسی بافت بهعنوان داربست برای رشد سلول مورد استفاده قرار میگیرندکه در فصل های ۀینده به توضیح مفصل آنها می پردازیم.
پس از تولید نانوالیاف به روش معمول الکترواسپینینگ، پارامترهای مختلف فرایندی (ولتاژ، دبی محلول و. . .) ، محیطی (دما و رطوبت محیط) و محلول (رسانایی ویسکوزیته و. . .) را بر یکنواختی و قطر آنها بررسی می شودکه هدف، ایجاد شرایطی برای تولید الیاف با یکنواختی زیاد و قطر کم بوده و در این راستا اثر کشش سطحی و رسانایی الکتریکی محلول بر یکنواختی و قطر الیاف بهطور دقیق مورد مطالعه قرار می گیرد. نتایج حاکی از آن بود که رسانایی الکتریکی محلول اثر بسیار خوبی در یکنواختی الیاف دارد بهطوریکه "مثلا اضافه کردن نمک کلرید لیتیم به محلول پلی استایرن در حلال DMF یکنواختی الیاف تولیدی را تا حد قابل توجهی بالا میبرد، در عین حال قطر الیاف افزایش مییابد که با توجه به یکنواختی بالا در محصول به دست آمده در عوض امکان استفاده از محلول با غلظت کمتر فراهم میگردد. همچنین با کم کردن کشش سطحی تا حد مشخصی، یکنواختی محصول بالا میرود". هم اکنون تحقیقات وسیعی در زمینه کاربرد این الیاف در مهندسی مواد در حال انجام است.
الکترواسپینینگ :
در طی دهد گذشته , محققان سعی کردند که استفاده از خواص نانو تیوب ها را در کاربردهای جهان واقعی مشخص سازند , که عبارت است از وجود خواص نانو لوله ای در سطوح ماکروسکوپی .
در مطالعه کنونی , تکنیکی به نام الکتروسپینی نامیده می شود برای ساخت کامپوزیت های پلیمر / نانو لوله بکار می رود که برای اثبات افزایش معین یا خواص جدید مورد انتظار است که ممکن است سبب کاربردی های جدیدی در نواحی حیاتی گردد . فرایند الکترواسپینی در سال 1930 اختراع شد , که یک فرایند الکتروستاتیک می باشد که بطور گسترده ای برای رشته های پلیمرهای فراوان مورد استفاده قرار می گیرد .
با توجه به توانایی آنها در تولید رشته های غیر معمول با قطر های کوچک , آن دارای پتانسیل یکپارچگی موثر نانو لوله ها با پلیمرها می باشد . نمای شماتیکی از فعالیت اصلی فرایند الکترواسپینی در شکل 3 نشان داده شده است . اساساً آن شامل برق DC می باشد که برای تولید ولتاژهای بالا (کیلو ولت ها ) بین محلول پلیمر مورد استفاده قرار می گیرد . که به داخل رشته ها کشیده می شود و در صفحه جمع کننده تجمع می یابد . محلول در یک سرنگ بوسیله پمپ سرنگ پر می شود که سبب ورود محلول پلیمری به لوله باریک می باشد که در یک انتها تجمع می یابد
از نظر تایپیک , سرنگ بوسیله، پمپ سرنگ پر می شود که سبب ورود محلول پلیمری به لوله باریک در یک میزان جریان خاص می گردد . این فرایند بوسیله پمپ شدن محلول پلیمری به انتهای لوله باریک آغاز می گردد که آن دارای اشکال آویزی کوچک یا دارای سطوح شبه کروی کوچک می باشد. سپس یک ولتاژ بالا بین محلول پلیمر و صفحه جمع کننده ایجاد می شود که در فاصله معینی از لوله باریک قرار می گیرد .
آماده سازی محلول پلیمر/CNT :
پلی ونییل داین دی فلوئورید به عنوان یک PVDF است که یک پلیمر پیزوالکتریک مشهور می باشد . در همه آزمایشات , کوپلیمر PVDF , پلی وینیل داین دی فلورید , تری فلوئورواتیلن , به عنوان یک (Vdf - Rrfe)P مورد استفاده قرار می گیرد که منجر به پایداری گرمایی بالا می گردد . و دارای خواص پیزو الکتریک می باشد که برای کاربردهای حسی ایده آل است .
کوپلیمر شاملPCvdf – Trfe / WT 35 / 65 است که از مخلوط KTech بدست آمده است . فرایند آماده سازی محلول کامپوزیت شامل CNTS داخل پلیمر پراکنده می شود که دارای یک الکترواسپینی بعدی در داخل الیاف غیر پیچ خورده می باشدکه به 3 فرایند تقسیم شود .
1) پراکنش نانو تیوب ها :
این فاز شامل انحلال / پراکنش CNTS در حلال می باشد (در این حالت , N , N دی میتل فورمامیدین) (DMF) و سبب باز شدن پیچش نانو تیوب ها می گردد که از نظر تیپیک با یکدیگر و به شکل غده می باشند , که برای پردازش آن را بسیار متفاوت می سازد . برای این هدف , کیفیت معینی از نانو تیوب ها به مقدار خاص محلول DM4 اضافه می شود که دارای یک تعادل وزنی است (مطابق با حفظ میزان وزن خاص نانو تیوب هادر محلول) ودارای خلوص % 9 / 99 بودند و قطرشان حدود NM 10 بود . این محلول با استفاده از یک ایجاد کننده اصوات پروب مکانیکی تحت امواج صوتی قرار گرفت . که قادر به ارتعاش در فرکانس های اولتراسونیکی بود , و سبب القاء یک پراکنش موثر نانو تیوب ها گردید . برای آزمایشات کنونی , محلول های CNT مختلف آماده شدند (شامل CNTS در میزان وزنهای مختلف) :
1- 01/0 % WT CNTS , شامل g CNTS 001/0 در محلول DMF ml 10
2- CNTS % WT 035/0 , شامل CNTS g 002/0 در mr 10 محلول DMF
3- CNTS % WT 035/0 , شامل g 0035/0 CNTS در ml 10 محلول DMF
4- % WT 05/0 CNTS , شامل g 005/0 CNTS در ml 10 محلول DMF
این درصد ها نانو تیوب بر اساس تحقیقات گذشته انتخاب شدند.
2) انحلال پلیمر :
این مرحله شامل انحلال پلیمر در یک حلال آلی مناسب (DMF) می شود .
مقدار خاص پلیمر (در این حالت , g 2) با استفاده از یک تعادل وزنی به کیفیت معینی از حلال آلی اضافه می شود (ml 6 از DMF) بنابراین سبب حفظ میزان وزن پلیمر مورد نیاز می شود . این مخلوط در بطری سر بسته حفظ می گردد (برای ممانعت ازتبخیر DMF) که این بخاطر تاخیر زمانی است تا هنگامی که پلیمر به صورت یکپارچه در حلال حل شود .
3) مخلوط پلیمر و محلول نانو تیوب :
این مرحله عبارت است از مرحله نهایی در فرایند آماده ساز ی و اساساً شامل مخلوط محلول های آماده شده در مراحل اول و دوم می باشد . که برای تشکیل محلول شامل مخلوط خوبی از نانوتیوب ها در پلیمر می شود .
الکترواسپینی محلول پلیمر :
بنابراین محلول پلیمر / CNT , آماده می شود و هم اکنون برای تشکیل رشته ها با استفاده از تکنیک الکترواسپینی تحت پردازش قرار می گیرد . برای این هدف , محلول پلیمر آماده شده داخل سرنگ تزریق می شود که شامل سوزن نازکی می گردد که به انتها وصل می گردد . سپس به طور تجمعی در پمپ سرنگ قرار می گیرد . که برای پمپ محلول پلیمر / CNT به لبه سوزن استفاده می شود که سبب تشکیل شکل شبه کروی می گردد . با توجه به این نکته , ولتاژ قوی DC به محلول پلیمری وارد می شود که با استفاده از برق با ولتاژ بالای DC می باشد (ولتاژ بالای گلاسمن , که می تواند تا kv 85 درma 5/3 تولید گردد) که بوسیله تماس الکتریکی با سوزن فلزی و بر روی صفحه تجمع کننده ایجاد می شود که در فاصله معینی از لبه سوزن حفظ می شود . مطابق با اصل فرایند الکتروسپینی شرح داده شده این رشته ها بر روی صفحه زمینه رسوب می کنند که سبب تشکیل الیاف غیر پیچ خورده کامپوزیت نانو تیوبی می گردد . انواع الیاف کامپوزیتی غیر پیچ خورده بوسیله محلول پلیمری خالص الکتروسپینی ساخته می شود که همراه با یکپارچگی CNTS در آنها می باشد . جدول 1 نشان دهنده جزئیات پارامترهای شامل فرایند الکترواسپینی می شود . مسافت بین نوک سوزن و الکترود زمینه در cm7 حفظ می شود و ولتاژ بالای kv 20 بین سوزن و صفحه زمینه ایجاد می گردد . فرایند الکترواسپینی برای مدت معینی ادامه می یابد تا ضخامت مورد نیاز الیاف غیر پیچ خورده حاصل شود .
خاصیت الیاف غیر پیچ خورده بدست آمده از الکترواسپینی :
بنابراین , سنسورها , ساخته می شوند وتحت پردازش قرار می گیرند که با هدف فرایند آزمایش مطابق با خواص آن انجام می شود و تاثیر اضافی CNTS بر روی عملکرد حسی این گونه مورد مطالعه قرار می گیرد .
شکل 6 فرایند آزمایش را نشان می دهدکه شامل PZT می شود که به عنوان یک شاهنگ یا تیر مورد استفاده قرار می گیرد . (پیکر بندی دو شکلی) لایه های الکترواسپینی نسبتاً به PZT متصل می شوند که بوسیله لایه بسیار نازک از اپوکسی دنبال می شود و بوسیله پردازش رزین انجام می شود که برای 2 ساعت به طول می انجامد .
مجموعه آزمایش شامل PC می شد که با استفاده از یک صفحه DSP (DS1104 ) از Dspace انجام شد . با استفاده از نرم افزار مطلب , ارتباط با مجموعه آزمایشی برقرار شد این کنترل با صفحات تجهیزاتی , مجهز می شد که سبب کنترل سخت افزاری می گردید و همچنین سبب فراهم آوردن داده ها می شد . یک صفحه اتصال دهنده شامل کانال های d / a و A / D بود که برای دریافت سیگنالها به صفحه و از صفحه مورد استفاده قرار میگرفت .
تقویت کننده برق همراه با v / 307 برای بکار انداختن PZT از صفحه DSP مورد استفاده قرار گرفت که محدود به حداکثر فرستادن / دریافت کردن V 10 ± می شد .
بررسی جامع آفات گلخانه ای
| دسته بندی | کشاورزی و زراعت |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 1201 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 66 |
پژهش بررسی جامع آفات گلخانه ای در 66 صفحه ورد قابل ویرایش
چکیده:
برای داشتن محصول خوب در یک گلخانه باید علاوه بر روشهای صحیح کشت و انتخاب محصول مقاوم باید آفات شایع در محیط گلخانه را شناخت و راههای پیشگیری وروشهای صحیح مبارزه با آنهارا شناخت. بطور معمول در گلخانه به دلیل دارا بودن شرایط خاص محیطی و بسته بودن محیط تعداد وانواع آفات محدود می شود و البته مبارزه با آنهاهم راحت تر انجام می شود .به طور کلی آفت موجودی است که خسارت اقتصادی داشته باشد.در پیدایش ان سه عامل تهاجم،تغییر اکولوژیکی وتغییر اجتماعی_اقتصادی مؤثر است.راسته های Hemiptera ، Homoptera ، Thysanoptera ، Diptera ، Lepidoptera وبعضی ازخانواده های انها وگونه Ants مهمترین افات موجود در گلخانه را تشکیل میدهند.
مدیریت تلفیقی آفات یکی از بهترین روشهای مبارزه با افات در گلخانه است، هدف اساسی از این روش مبارزه ، ضمن کاهش مصرف حشره کشها به حداقل ممکن ، این است که جمعیت آفات را به یک سطح قابل قبولی کاهش دهد بدون اینکه اثرات سوئی در محیط داشته باشد.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
آفت چیست ؟ 2
راسته ناجوربالان 5
راسته جوربالان 11
شته 14
پسیل 22
سفید بالک 23
مگس های سفید 26
شپشک 27
راسته دیزانوپترا 33
تریپس 34
راسته دیپترا 38
راسته لپیدوپترا 42
مورچه ها 46
روشهای پیشگیری ازخسارت آفات 51
ضدعفونی بسترکشت 56
مدیریت تلفیقی آفات 58
مقدمه:
در چند دهه اخیر تمرکز جمعیت در شهرهای بزرگی نظیر تهران بازار مصرف بزرگی را برای محصولات کشاورزی فراهم کرده است. لذا زمین های کشاورزی، تا شعاع زیادی نسبت به این مراکز برای رفع نیازهای غذایی این جمعیت اختصاص یافته است اما با گسترش جمعیت در شهرها به تدریج نیاز به روش های جدیدی که توانایی تولید بالاتر و برداشت محصول خارج از فصل را داشته باشد، بیشتر آشکار می شد لذا به تدریج گلخانه ها این تحول عظیم را به وجود آوردند. گلخانه ها با ایجاد شرایط بسیار مناسب رشد محصولات به صورت مصنوعی برای اولین بار این امکان را به وجود آورد ند که محصولات مختلف را در تمام فصول به دست مصرف کننده برسانند .
از جمله محصولاتی که با این روش تولید شد انواع سیفیجات،گلهای زینتی وبه طور کلی انواع محصولات کشاورزی بود که برای کاشت و عرضه این محصول به بازار گلخانه های متعددی در اطراف شهرهای بزرگ از جمله تهران ساخته شدند. گلخانه ها با به وجود آوردن شرایط آب و هوایی مساعد می توانند همزمان به تکثیر آفت و بیماری های این محصول نیز کمک کنند. در این مقاله سعی می شود حشراتی که در محیط گلخانه روی محصول خسارت وارد می سازند، معرفی شوند تا گلخانه داران با شناخت بهتر این حشرات را ه های مقابله با آنها را به طریق علمی به کار گیرند، زیرا بسیار دیده شده است که یک گونه حشره توانسته به محصول گلخانه های زیادی خسارت هنگفتی وارد کند.
آفت چیست و چه عواملی باعث به وجود آمدن آفات میشوند؟
آفت موجودی است که خسارت اقتصادی داشته باشد. علل پیدایش آفت درسه موضوع اصلی خلاصه می شود: 1) وارد شدن موجودات به مناطق جدید (Invasion) تهاجم
2)تغییرات اکولوژیکی
3)تغییرات اجتماعی_اقتصادی
تهاجم یکی از موضوعات بسیار مهمی است که مخصوصاً در طی قرن اخیر بدلیل سهلالوصول شدن مسافرتها، بسیار گسترش پیدا کرده است. در واقع تعداد بسیار زیادی از آفات مهم و کلیدی در نقاط مختلف دنیا آفاتی هستند که از یک نقطه یا منطقه پَراکنش بومی به مناطق جدید وارد شدهاند و بدلیل اینکه این آفات بدون دشمنان طبیعی خود به مناطق جدید وارد میشوند عموماً تبدیل به آفت میشوند. مثالهای بسیار زیادی در این زمینه در کشورهای اروپایی و در ایران وجود دارد.
به عنوان مثال در راسته (Hemiptera) تعداد زیادی از شپشکها مثل (Quadraspidiotus pernisiosus) یا شپشک های سان ژوزه مثل (Chrysomphalus dictyospermi) یا شپشک سپردار قهوهای، سپردار قرمز یا (Aonidiella aurantii)، و(Aonidiellacitri)، یا شپشک استرالیایی مثل (Icery apurchasi) وجود دارند. کرم ساقه خوار برنج
(Chilo suppresalis) از راسته (Lepidoptera). مگس مدیترانهای میوهای (Ceratitis capitata) از راسته (Diptera) از زیر رده (Acari) گونههایی مثل (Panonychusulmi) و (Panonychus citri) از گونههای بسیار مهم هستند که از طریق گیاهان زراعی و گیاهان زینتی و احتمالاً مرکبات از نقاط مختلف دنیا وارد کشور ما شدهاند .
نقش قرنطینه :
در ایران قرنطینه نقش مهم جلوگیری از ورود آفات جدید به کشور را به عهده دارد. برای مثال پس از بررسیهای لازم توسط موسسه تحقیقات آفات و بیماریها روی نوعی چمن وارداتی از کشور هلند (برای تعویض چمن استادیوم آزادی) از ورود آن به کشور جلوگیری بعمل آمد .
دومین عامل که باعث تبدیل موجودات به آفت میشود تغییرات اکولوژیکی است. تغییرات اکولوژیکی با تاریخچه کشاورزی قرین است. هر عملی که انسان در طبیعت انجام میدهد نوعی تغییر اکولوژیکی به همراه دارد. تغییرات اکولوژیکی در طی سده اخیر بسیار زیاد بوده است. تک کِشتیهای وسیع، استفاده از واریتههای پر محصول، و عملیات اَگرو تکنیکی مثل سمپاشی باعث شده است که تعادل در اکوسیستم و طبیعت به هم بخورد .
حتی کشت گیاهان زینتی در گلخانه نوعی تغییر اکولوژیکی است. معمولاً از طریق وارد کردن دشمنان طبیعی، آفات در گلخانهها را کنترل میکنند. در اکوسیستم طبیعی و در شرایط طبیعی زنجیرههای غذایی بسیار پیچیده توسط تعداد بسیار زیادی آفت و دشمنان طبیعی ایجاد شدهاند. از آنجا که سموم در طی نیم قرن اخیر این زنجیره پیچیده را بر هم زدهاند، برای ایجاد تعادل مجدد زنجیرههای غذایی بین گونههای گیاهخوار، پارزیتوئیدها و پرداتورها حداقل به پنجاه سال تلاش مداوم نیاز داریم .
در بین عوامل بر هم زننده تعادل اکولوژیک، قطعاً سموم و ترکیبات شیمیایی از اهمیت بسیار زیادی برخوردارند. بطوریکه سمپاشی زیاد بخصوص برای مدت طویل در محیط باعث تقویت ژن مقاوم در برابر این ترکیب شیمیایی شده و در طی سالیان متمادی، این جمعیت از طریق زاد و ولد افزایش پیدا میکند. و نهایتاً بعد از مدتی یک جمعیت مقاوم به سموم در طبیعت ظاهر میشود .
همچنین کاربرد سموم، باعث ایجاد آفت در مواردی نیز میشود. آفات ثانوی آفاتی هستند که از طریق کاربرد ترکیبات شیمیایی بوجود میآیند. بدین صورت که آفت خاصی در طبیعت که دارای جمعیت پایینی نیز میباشد بر اثر استفاده سموم از بین رفته ولی گونههایی که آفت محسوب نمیشوند بعد از مدتی به آفات خطرناک تبدیل میشوند.
ناجوربالان (Hemiptera)
این راسته یکی از بزرگترین راستههای حشرات است. مهمترین خصوصیت مورفولوژیک این حشرات ساختمان بالِ جلو است. بال جلو در قسمت قاعدهای،ضخیم و چرمی شده است و از قسمتها و نواحی مختلفی تشکیل میشود که عبارتند از:
1) Corium
2) Clavus
3) Cuneus
و بخشهای دیگر که، در تفکیک خانوادههای سنها اهمیت زیادی دارد.البته این بخشها در همه سنها وجود ندارد، بخش انتهایی بال جلو کاملاً حالت غشایی دارد و دارای تعدادی رگبال است. که این قسمت در تفکیک خانوادههامورد استفاده قرار میگیرند. قطعات دهانی سنها از نوع زَنَنده مَکَنده است، بنابراین از شیره گیاهی و در مواردی از خون تغذیه میکنند. سنها به دو گروه اصلی خشکیزی و آبزی تقسیم میشوند. گونههای خشکیزی تعدادی شکارگر هستند و از گیاهان و خون انسان و سایر جانوران استفاده میکنند. یک بخش عمده از سنها نیز آبزی هستند. سنها دارای تعداد زیادی زیر راسته هستند که مهمترین زیر راستهها عبارتند از:
1) Nepomorpha
2) Gerromorpha
3) Pentatomorpha
4) Cimicomorpha
Nepomorpha*
راسته (Nepomorpha) شامل سنهای آبزی هستند: سنهای(Aquatic)
در زیر آب شنا میکنند و از ا نواع موجودات در داخل آب تغذیه میکنند،
مهمترین خانوادهها عبارتند از:
1) Nepidae
2) Blostomatidae
3) Corixidae
که در محیط آب از انواع حشرات مثل لارو پشهها و سایر آبزیها تغذیه میکنند.
Gerromorpha*
زیر راسته دیگر ، زیر راسته جرومورفا است که سنهای نیمه آبزی یا
(Semi aquatic) میباشند. این سنها شکارگر و در کنار یا سطح آب از
انواع بندپایان از جمله حشرات تغذیه میکنند. زیر راسته دیگر که از اهمیت
بیشتری نسبت به راستههای قبل برخوردارند، سنهای راسته (Cimicomorpha) و (Pentatomorpha) هستند.
Cimicomorpha*
سنهای زیر راسته،(Cimicomorpha)که تعدادی از آنها گیاهخوار و تعدادی شکارگر و تعدادی دیگر از آنها خونخوار هستند. به بعضی از آنها مختصراً اشاره میکنیم: خانواده،(Tigidae) اولین خانواده هستند. به این سنها (Lace bugs) میگویند. به دلیل اینکه سطح بدنشان کاملاً مشبک است و از نظر فرم بالهای جلو، مواردی که در سنهای قبلی ذکر شد در این سنها دیده نمیشود. تعدادی از سنهای بسیار مخرب در این خانواده قرار دارند و بعضی از آنها گیاهان زینتی منازل را مورد حمله قرار میدهند. اما عموماً از سطح زیری برگها تغذیه میکنند. تغذیه آنها باعث ایجاد لکههای زرد رنگ و در تراکم بالا باعث قهوهای شدن برگها شده و موجب ریزش برگها و خساراتی از این جمله به گیاهان زینتی وارد میکند.
از جمله عمومیترین گونههای این خانواده در ایران، گونهای به نام(Stephanitis pyric) که بر روی گیاهان زینتی مثل (به ژاپنی) و سایر گیاهان فعالیت میکند و خساراتی را وارد میکند.
خانواده دیگر، خانواده (Miridae) است. این خانواده از بزرگترین گونه سنها از نظر تعداد بوده و به آنها (Plant bugs) یا (Leaf bugs) گفته میشود و این سنها از برگ گیاهان و شیره گیاهی تغذیه میکنند .
سنهای گیاهی حشراتی به طول ۴ تا ۱۰ میلیمتر با بدنی نرم میباشند. راه تشخیص این حشرات بالهای جلوی آنها میباشد. بال جلوی آنها دارای قسمتی به نام (Cuneus) هستند که در بیشتر سنها این قسمتها دیده نمیشود .
یکی دیگر از گونههایی که در محیطهای گلخانهای و در محیط پرورش گلهای زینتی فعالیت میکند سنی به نام (Lygus regulipennis) است که از گلها تغذیه میکند و باعث ریزش گلها میشود. این سنها عموماً به صورت تخم هستند که تخمشان را در داخل بافت گیاهان قرار داده و زمستان گذرانی میکنند و یکی از آفات مهم گیاهان زینتی در گلخانهها هستند .
از زیر راسته (Cimicomorpha) چند خانواده شکارگر هستند مثل خانواده (Reduviidae)، خانواده (Anthocoridae) و تعدادی دیگر نیز خونخوارند مانند خانواده (Cimicidae) که در منازل از خون انسان تغذیه میکنند.
آیا سنهای شکارگر در شرایط گلخانهای نیز وجود دارند؟
سنهای شکارگر که از جمله مهمترین آنها خانواده (Anthocoridae) ا ست ، در مواردی بصورت تجاری و انبوه تولید میشوند. و در کنترل تعدادی از آفات گلخانهای نقش بسزایی دارند. برای مثال: بعضی از گونههای سنهای خانواده (Anthocoridae) مثل سنهای جنس (Orius) برای کنترل کنهها و تریپسها، مورد استفاده قرار میگیرند.
Pentatomorpha*
سنهای زیر راسته (Pentatomorpha) غالباً دارای بدنی بیضی شکل هستند و تقریباً اکثریت آنها گیاهخوارند. تعداد کمی نیز از این گونهها شکارچی میباشند. این زیر راسته شامل خانواده بسیار مهمی بنام (Lygaeidae) هستند که به آنها (Seed bugs) یا سنهای بذری نیز گفته میشود. که از بذر گیاهان زینتی مختلف تغذیه میکنند. خانواده دیگر (Scutelleridae) میباشد. در این گونه سنها سِپَرچهها رشد زیادی کرده و تقریباً تا انتهای بدن کشیده شده و بالها نیز در زیر این سپرچهها قرار گرفتهاند. یک نوع از گونههای مهم که در ایران به گیاهان خسارت میزند گونهای به نام (Integriceps) است که یکی از مهمترین آفتهای گندم است و سالانه مبالغ هنگفتی صرف مبارزه با این نوع آفت میشود .
خانواده دیگر، خانواده (Pentatomidae) است. در این خانواده بر خلاف خانواده(Scutelleridae) سپرچهها به صورت مثلثی است. این سنها بسیار بَدبو هستند و به آنها (Stink bugs) میگویند. این حشرات بوی بسیار ناخوشایندی تولید میکنند. اکثراً گیاهخوارند و از چند گونه از حشرات مضر تغذیه میکنند.
خانواده (Adeligidae)
این شتهها عموماً روی سوزنی برگ ها فعالیت می کنند ، مانند درخت کاج، این شتهها نیز مثل دو خانواده قبلی دارای دو میزبان هستند ولی هر دو میزبان آنها از سوزنی برگ ها می باشند و ممکن است بر روی میزبان اول تولید گال نمایند .
از نظر ویژگی های شناسایی ، این شتهها دارای شاخک های سه بندی می باشند و به این طریق آنها مورد شناسایی قرار میگیرند .
خانواده دیگر، خانواده ( Phylloxeridae) است . این خانواده برای ایران جز ء آفات قرنطینه ای محسوب می شود. در ایران هیچ گونه از این آفات شناسایی نشده است ولی در کشورهای آمریکایی و اروپایی جزء آفات بسیار مهم برخی از گیاهان میباشند . مخصوصاً گونه ای که روی مو فعالیت می کند و نام آن (Dactulospharia Vitifoliae) می باشد که از مهم ترین آفات گیاهی در کشورهای اروپایی و آمریکایی به شمار می روند .
مبحث شتهها را با تاکید بر این نکته که شتهها علاوه بر خسارت مستقیم، ناقلان مهم بسیاری از بیماری ها مانند بیماری های ویروسی هستند خاتمه می دهیم. علاوه بر شتهها، زنجرک ها نیز در نقل و انتقال عوامل ویروسی فوق ا لعا ده مهم هستند.
مورچه:
مورچه حشره ای اجتماعی است . که لانه خود را در محل های مختلف در داخل یا بیرون ساختمان مانند داخل دیوار خانه ها، پی ساختمان ها، داخل چمن، یا زمین باز، داخل چوب، درختان پوسیده و زیر سنگ می سازد . انتقال مواد غذایی در مورچه ها بطریق دهان به دهان( trophallaxis ) انجام می گیرد. کلونی آنها شامل 3 فرم کارگر، ماده های تولید مثلی و نرها می باشد که هر کدام وظایف مختلفی را بر عهده دارند . مورچه ها با این که نقش مهمی را در بهبود ساختار خاک دارند و گاهی اوقات پرداتورهای خوبی به حساب می آیند ولی خسارتهای زیادی از جمله پراکنش عوامل بیماریزا، نیش های دردناک و حمایت از شته ها و خسارت به درختان، آسیب های ساختمانی و ترسی که بعضی از افراد از مورچه ها دارند نیاز ما را به کنترل آنها را ضروری می نماید.
کنتــرل: در این بخش باید دقت کنیم که به درستی به شناسایی گونه بپردازیم و از بین بردن ملکه ها و افراد درون لانه اغلب کلید اساسی برای کنترل مورچه هاست به طور کلی روش کنترل مستقیم بر روی کارگرهای نان آور کلنی موثرنخواهد بود. مهمترین روش های کنترل جمعیت مورچه ها بر اساس تقسیم بندی ذیل می باشد :
1- پیشگیـری و بهداشت :در این روش ما می توانیم با گرفتن درز اطراف پنجره، رنگ کردن ساختمان های چوبی، شستشوی ظروف کثیف و... فضاهای مناسب برای فعالیت مورچه راحذف کنیم و ا ز ورود آن به ساختمان جلوگیری کنیم.
2- کنترل مکانیکی: کاربرد موانع همچون کاربرد چسب ها در مسیر حرکت مورچه ها یکی از روش های کنترل است. مثلاً کاربرد چسب Elmers در درزها و شکافها.
3- کنترل فیزیکی: در این مورد می توان از موادی مانند آب جوش، پودر تالک و نیز غرق آب کردن لانه مورچه برای کنترل استفاده کرد.
4- کنترل بیولوژیک: در این روش از عواملی همچون پارازیتوئید ها، شکارچی ها و عوامل میکروبی از جمله قارچ Beauveria basiana و ترکیب B.Tاستفاده می شود .
5- کنترل بیوتکنیکال : در این روش از یک ماده دور کننده، جلب کننده یا تنظیم کننده رشد برای کنترل مورچه ها استفاده می شود.
ضد عفونی بستر کشت:
ضد عفونی بستر کاشت ، ذخیره آفات بویژه کنــه های تار عنکبوتی و تریپسها را کاهش خواهد داد . روشهای مختلف ضد عفونی بستر کشت عبارتند از:
الف - ضد عفونی خاک با استفاده از بخار
برای گرفتن نتیجه بهتر از این روش یهتر است خاک تا عمق 15 تا 20 سانتی متر به خوبی زیرورو شده و رطوبت آن در حد مناسبی باشد. از دماسنجهای خاک برای اطمینان از گرم شدن خاک در حدود 80 درجه سانتیگراد و به مدت 30 دقیقه اطمینان حاصل کنید اگر درجه حرارت یا مدت زمان آن افزایش یابد ممکن است مشکلاتی از قبیل افزایش املاح یا از بین رفتن آمونیاک خاک پیش بیاید .
ب - ضد عفونی خاک با استفاده از گازهای شیمیایی
گاز متیل بروماید به عنوان مرسوم ترین مــاده شیمیایی جهت ضد عفونی خاک بکـــار می رود . گاز دهی می بایست در خاکی که حداقل تا عمق 15 سانتیمتر به خوبی زیرورو شده است و حرارت آن حداقل 15 درجه سانتیگراد بوده و از رطوبت مناسبی برخوردار است انجام شود . پس از گازدهی خاک می بایست به خوبی به مدت3تا7 روز هوادهی شود چرا که این گاز برای گیاهان و پستانداران بسیار سمی است .متیل بروماید نباید قبل از کشت محصولاتی که برگهای آن مورد استفاده قرار می گیرد( مانند کلم ) استفاده شود. زیرا بروماید بیشتر در برگها و ساقه های گیاه تجمع پیدا می کند. برای ضد عفونی خاک بخار دادن مزیت بیشتری نسبت به گاز دهی دارد زیرا علاوه بر نابودی اکثر آفــات با این روش هیچ گونه اثر سمی پس از مصرف از خود بجای نمی گذارد . علاوه بر این کشت محصول می تواند بلافاصله پس از سرد شدن خاک و آبیاری انجام شود.
ج- ضد عفونی خاک با استفاده از انرژی خورشیدی:
با استفاده از انرژی خورشیدی بعنوان یک منبع انرژی ارزان میتوان تا حد بسیار زیادی آفات و عوامل بیماریزای خاکزی و همچنین بذر علفهای هرز را نابود کرد. بهترین زمان برای اینکار ماههای گرم تابستان است . مانند دو روش قبل بهتر است زمین قبل از اجرای روش بخوبی زیرورو شده و رطوبت آن در حد مناسبی باشد سپس سطح خاک توسط یک لایه بدون درز و روزنه از جنس پلاستیک شفاف که از آن نور عبور کند پوشانده میشود. برای بررسی بهتر تغییرات درجه حرارت در عمق های مختلف می توان از دما سنج های خاک استفاده کرد.توصیه می شود قبل از کشیدن پلاستیک روی خاک مقداری کود دامی تازه با خاک مخلوط شود تا اثر آفت کشی این روش افزایش یابد.
بررسی اطمینان بخشی سیستم توزیع
| دسته بندی | فنی و مهندسی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 459 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 87 |
پژهش بررسی اطمینان بخشی سیستم توزیع در 87 صفحه ورد قابل ویرایش
اطمینان بخشی سیستم توزیع
فهرست مطالب :
1- تعاریف اولیه 6 - 1
2- محدودیتهای سیستم توزیع 7 - 6
3- ترازهای اطمینان بخشی توزیع 9 - 7
4- مروری بر آمار و احتمالات و مفاهیم ریاضی پایه برای مبحث اطمینان بخشی 18 - 9
5- سیستمهای سری 20- 18
6- سیستمهای موازی 21- 20
7- سیستمهای سری موازی 74- 21
8- واژگان انگلیسی 79- 75
9_منابع و ماخذ 80
مفاهیم کلی
خروج: از مدار خارج شدن مؤلفة سیستم توزیع را بر هر دلیلی خروج آن مؤلفه می گویند.
خروج بابرنامه: از مدار خارج شدن مؤلفه ای بصورت عمدی و با برنامی قبلی را خروج با برنامة آن مؤلفه می گویند.
خروج اجباری: خروجی که بر ارادة بهره بردار در انجام آن نقشی نداشته و بعلت ایجاد شرایط اضطراریِ خاص آن مؤلفه، خروج بصورت اجباری انجام می شود.
خروج اجباری گذرا: درصورتی که علت خروج فوراً از بین برود، و مؤلفة خارج شده (بصورت اجباری) بتواند بصورت اتومات به مدار باز گردد، خروج اجباری را خروج اجباریِ گذرا می نامند.
خروج اجباری دیرپا: خروج اجباری که گذرا نباشد دیرپا خواهد بود.
خروج جزئی: خروجی که درآن تنهای قسمتی از یک مؤلفه از مدار خارج شده است. بعبارت دیگر ظرفیت و یا کیفیت انجام وظیفة مولفة مذکور کاهش می یابد.
بدیهی است امکان به تعویق انداختن خروج بابرنامه وجود دارد، در حالی که چنین امکانی برای خروج اجباری وجود ندارد.
بلوک دیاگرام زیر انواع خروجها را نشان می دهد:
قطع (Interruption): رخ دادن وقفه در خدمت رسانی به یک یا چند مصرف کننده را قطع شدن این مصرف کننده ها می گویند.
قطع اجباری(Forced Interruption): قطع ناشی از خروج اجباری را قطع اجباری می گویند.
قطع با برنامه(Scheduled Interruption): قطع ناشی از خروج با برنامه را خروج با برنامه می گویند.
قطع ها از نظر زمان بر طرف شدنشان نیز به سه دسته تقسیم می شوند.
1- قطع آنی(Instantaneous Interruption): قطعی است که در کمتر از یک دقیقه قابل رفع می باشد.
2- قطع موقتی(Mometary Interruption): قطعی است که برطرف کردن آن معمولاً یک تا دو ساعت طول می کشد.
3- قطع طولانی(Long Interruption): قطی است که بیش از چندین ساعت زمان برای بر طرف کردنش لازم است.
فلوچارت زیر، علل عمدة خروج در شبکة توزیع را نشان می دهد.
اطمینان بخشی در واقع سلامت سیستم و اجتناب از خروج هایی که ممکن است رخ دهند، را توصیف می کند. و کفایت نیز به کافی بودن ظزفیت سیستم برای تأمین نیازهای انرژی برق مشترکان اشاره می کند.
شاخص های اطمینان بخشی(Index of Reliability):
مطابق پیشنهاد کمیتة IEEE گزارش خروج دستگاهها بایستی دارای توضیحات زیر باشد:
1- نوع، طرح، سازنده و توضیحات دیگری برای طبقه بندی
2- تاریخ و محل نصب
3- عامل خرابی (آذرخش، درخت، خطای بهره بردار)
4- مد خرابی (اتصال کوتاه، اضافه بار)
5- زمان شروع خرابی (خروج) و زمان بازگشت، ذکر تاریخ وشرایط جوی بهنگام خرابی
6- نوع خروج (اجباری، با برنامه، گذرا و دیرپا)
علاوه بر اطلاعات مذکور بهتر است که در تهیة گزارش خروج موارد زیر نیز قید گردند:
· گزارش تعداد کل دستگاه (مؤلفه) های مشابهِ در حال کار، برای تعیین نرخ خروج هر مؤلفه در کار سالانه
· گزارش خروجهایی که با عث رخ دادن قطعی در شبکة توزیع شده است.
بایستی خاطر نشان ساخت که گزارش خرابیها اطلاعات با ارزشی را برای برنامه های نگهداریِ پیشگیرانه و تعویض دستگاهها، فراهم می کند.
در عمل بین اطلاعات حاصله از گزارشها و آنچه که از قبل پیش بنی شده است، بدلایل زیر اختلافاتی وجود دارد.
1- تعریف خرابی
2- اختلاف بین محیط واقعی و محیط پیش بینی شده
3- قابلیت نگهداری و آزمایش دستگاه ها و میزان تخصص کارکنان
4- ساخت مؤلفه ها و نرخ خرابی مفروض برای مؤلفه ها در پیش بینی ها
5- فرآیند ساخت، شامل بازرسی و کنترل کیفیت
6- توزیع زمانی تا وقوع خرابی
7- استقلال خرابی مؤلفه ها
گزارش پیش بینی منطقه ای و ملی بار سالانه و تحلیلهای قابلیت اطمینان بخشی شبکة توزیع در برخی از کشورها (ایالات متحدة آمریکا) برعهدة انجمنی بنام انجمن ملی اطمینان بخشی برق می باشد. انجمنهای منطقه ای اطمینان بخشی روشهای طرح ریزی و بهره برداری سیستم توزیع را برای شرکتهای برق رسانیِ عضو تهیه می کند، تا قابلیت اطمینان بخشی بهبود یافته و هزینه ها کاهش یابند.
بنا به مطالعات انجمن ملی اطمینان بخشی برق، می توان نتایج زیر را در مورد اطمینان بخشی سیستم بیان نمود:
1- معمولاً 50 درصد خروجها در کمتر از 6 دقیقه و 90 درصد در کمتر از 7 ساعت قابل برگشت به مدار هستند.
2- چون خروجهای سیستم توزیع اغلب گزارش نمی شوند (بدلیل کوچک بودن آنها در مقابل خروجها و خرابی های سیستم انتقال و بخش تولید)، میزان خروجی های شبکة توزیع گزارش شده، نسبت به سیستم انتقال و تولید تنها 7 درصد است. ولی در حقیقت مطابق گزارشهای انجمن اطمینان بخشی برق، تقریباً 80 درصد از کل قطعی های پیش آمده به دلیل خرابی و خروج در سیستم توزیع رخ می دهند.
3- با اینکه روشهای مناسبی برای ارزیابی اطمینان بخشی سیستم توزیع وجود دارد، اما داده های مربوط به کارایی اطمینان بخشی، برای تعیین مؤثرترین شیوة سرمایه گذاری کافی نمی باشد.
4- بیشتر قطعی های توزیع بر اثر شزایط جوی ایجاد می شوند ضمن اینکه عملکرد نامناسب بهره بردار می تواند مزید بر علت باشد.
5- بدیهی است با کاهش زمان تشخیص خرابی و واکنش سریع و مناسب نسبت به رفع آن، می تواند اطمینان بخشی سیستم توزیع را افزایش دهد.
محدویتهای موجود در سیتم توزیع
برای داشتن عملکرد مطمئن در سیستم توزیع بایستی به محدودیتهای موجود سیستم توزیع توجه شود که به برخی از آنها در ادامه اشاره می گردد.
1- محدویتهای گرمایی (Thermal limitations) : بایستی توجه داشت که جریان عبوری از تجهیزات شبکة توزیع از میزان حد مجاز تعیین شده برای آنها تجاوز نکند.
2- محدویتهای اقتصادی (Economic limitations): گاهاً ممکن است شرایطی پیش آید که برای با لا بردن قابلیت اطمینان شبکة توزیع نیاز به صرف هزینة مالی زیادی باشد که از نظر اقتصادی به صرفه نمی باشد. در این حالت معمولاً بهینه ترین حالت را در نظر گرفت.
3- اضافه ولتاژ و افت ولتاژ (Over-Voltage & Voltage drop): برای افزایش قابلیت اطمینان بخشی بایستی دامنة ولتاژ در حد استانداردِ خود حفظ شود.
4- ظرفیت جریان مجاز (Fault current capability): یکی از شاخصهایی که بایستی تحت کنترل بوده و میزان آن پیش بینی شود جریان عبوری از تجهیزات شبکه است بخصوص در ناحیه هایی که رشد مصرف کنندگان در آن نواحی قابل ملاحظه است.
5- وجود چاک در شکل موج ولتاژ و پدیدة فلیکر (Voltage Flicker & Dip): ولتاژ سیستم توزیع بخاطر وجود بارهای القایی و کوره های قوس الکتریکی دارای نوسان خیلی کوچکی است اصطلاحاً فلیکر ولتاژ نامیده می شود. علاوه بر آن ممکن در برخی از مواقع ولتاژ شبکه دارای فرو افتادگیهای شدیدی باشد. این دو پدیده نیز جز محدویدیتهای شبکه توزیع هستند و برای تحلیلهای اطمینان بخشی به سیستم توزیع بایستی در نظر گرفته شوند.
6- هارمونیکها و فرکانس: هارمونیکهای موجود در ولتاژ شبکة توزیع باعث کاهش کیفیت ولتاژ و در نتیجه کاهش کیفیت قابلیت اطمینان شبکة توزیع می شود.
ترازهای مناسب اطمینان بخشی شبکة توزیع
خدمت رسانی شرکتهای برق به مصرف کنندگان بایستی پیوسته و با کیفیتی قابل قبولِ مشترکان خود باشد. منظور از خدمت رسانی برق پیوسته، تأمین تقاضای مورد نیاز مشترک، بهمراه تأمین ایمنی افراد و دستگاه ها است. و منظور خدمت رسانی با کیفیت، تأمین تقاضای مشترک و فرکانس مورد توافق است.
یک شرکت برق برای حفظ خدمت رسانی اطمینان بخش مشترک خود، باید دارای انرژی ذخیرة کافی در سیستم خود باشد تا در هنگام خروج مؤلفه ای از سیستم، کل سیستم همچنان امکان خدمات رسانی به مشترکان خود را بگونه ای داشته باشد تا به مصرف کننده ها حداقل خسارت وارد گردد و حتی در صورت امکان هیچ خسارتی به مصرف کننده ها وارد نشود.
از جمله ابزار مفید در تعیین هزینه های لازم برای بهبود اطمینان بخشی، تحلیل اقتصادی اطمینان بخشی سیستم است. چراکه بدین ترتیب می توان مقدار واقعی سرمایه گذاری لازم در سیستم را بدست آورد.
تراز اطمینان بخشی توزیع؛
عبارتست از سطحی از اطمینان بخشی که در آن شرکت برق رسانی کمترین هزینة اقتصادی را متقبل می شود. فرض کنید که نشان دهندة تابع اطمینان بخشی، نشان دهندة هزینة خسارت وارده به مشترکان بر اثر وقوع قطعی، هزینة لازم برای رسیدن سطح اطمینان بخشی، و کل هزینة انجام گرفته باشند. تراز اطمینان بخشی() عبارتست ازای که در آن کمترین مقدار خود () را داشته باشد. بنابراین داریم:
(1)
(2)
(3)
شکل1 منحنی توابع هزینة و مکان تراز اطمینان بخشی را نشان می دهد. همانطور که در این شکل مشاهده می شود، با افرایش اطمینان بخشی، افزایش یافته و کاهش می یابد. بسیاری از شرکتهای برق رسانی شبکة توزیع خود را در تراز قطع معینی، مثلاً تک قطع، طراحی می کنند تا رخ دادن یک خرابی بعلت وجود ظرفیت کافی انرژی (به ازاء یک قطع) و وجود روشهای مختلف کلید زنی، باعث ایجاد قطعی در سیستم توزیع نشود. بنابراین تحلیل قطع مدار، به تعیین ضعف ترین نقاط شبکة توزیع کمک می کند.
اطمینان بخشی
عمل یا آزمایش تصادفی: عملی که نتیجة آن از قبل قابل پیشبینی نیست. مانند؛ زمان خراب شدن مؤلفه ای از سیستم توزیع. بایستی توجه داشت که ممکن است شرایط محیط و ویژگیهای خود سیستم (مؤلفة سیستم) بگونه ای باشد که حدود زمان رخ دادن خرابی را برای آن مؤلفه مشخص نمود، ولی با این حال نمی توان بصورت قطعی زمان خرابی این مؤلفه از سیستم را مشخص نمود. اما بکمک عمل احتمال و داشتن داده های صحیح، میزان امکان رخ هر کدام از حالتهای مختلف یک عمل تصادفی را محاسبه نمود.
هر کدام از نتایج حاصله از یک عمل تصادفی را پیشامد تصادفی می نامند.
فضای نمونه( ): به مجموعة کلیة نتایج ممکن از یک آزمایش تصادفی می گویند.
پیشامد ساده: هریک از حالات ممکنه را که قابل تقسیم به حالتهای جزیی تر تقسیم کرد، یک پیشامد ساده می گویند. پیشامدهای ساده نمی توانند هزمان رخ دهند، ضمن آنکه مجموع آنها کل فضای نمونه را در بر دارد.
مثال: رخ دادن خرابی در ترانسفورمرهای موجود در یک سیستم توزیع را می توان بعنوان یک عمل تصادفی تلقی نمود. در این حالت خراب شدن هر کدام از ترانسفورمرها یک پیشامد ساده می باشد، حال آنکه خرابی ترانفورمرهایی که تاکنون تعمیر نشده اند، پیشامد ساد نیست چرا که خود از شامل چندین پیشامد ساده (خرابی یکی از این ترانسفورمرها) تشکیل شده است.
هر پیشامد تصادفی بر اساس تعریفی که برای آن صورت گرفته است، ممکن است شانل یک یا چندین پیشامد ساده باشد.
زیر پیشامد ( ): پیشامد را زیر پیشامد می گویند، اگر و فقط اگر تمام حالتهای قائل شده برای پیشامد، برای نیز لحاظ شده باشد.
اشتراک ( ): عبارست از تمام حالتهای تعریف شده هم برای پیشامد و هم برای پیشامد .
دو پیشامد جدا از هم: دو پیشامد را جد از هم گویند اگر و فقط اگر هیچ حالت مشترک برای آنها وجود نداشته باشد، بعبارت دیگر اشتراک آنها تهی باشد.
جدا از هم)( (4)
اجتماع ( ): عبارست از تمام حالتهای تعریف شده برای پیشامد یا برای پیشامد .
تفاضل ( ): عبارتست از تمام حالتهای تعریف شده برای که در وجود ندارند.
متمم پیشامد (): تمامی حالتها از فضای نمونه، که در پیشامد موجود ندارد.
(5)
تفاضل متقارن (): تمای حالتهایی که یا در، یا در، ولی نه در هر دوی این پیشامدها، وجود دارند، را تفاضل متقارن این دو پیشامد می گویند
(6)
اصول شمارش: فرض کنید کار به طریق با نامهای و کار به طریق با نامهای، بتوان انجام داد؛
الف) اصل جمع: اگر انجام کار منوط به انجام کار یا کار باشد، آنگاه کار را به طریق با نامهای می توان انجام داد.
ب) اصل ضرب: : اگر انجام کار منوط به انجام کار و کار باشد، آنگاه کار را به طریق با نامهای (و) می توان انجام داد.
ترتیبتاییِ شیء (): عبارتست از تعداد حالات مختلف کنار هم قرار گرفتن از بینشیء، بگونه ای که چگونه کنار هم قرار گرفتن آنها دارای اهمیت می باشد.
(7)
ترکیبتاییِ شیء (): عبارتست از تعداد حالات مختلف کنار هم قرار گرفتن از بینشیء، بگونه ای که چگونه کنار هم قرار گرفتن آنها دارای اهمیت نمی باشد.
(8)
شمارش از طریق مهره ها (): با فرض اینکه جعبه را بخواهیم با تعداد مهره پر کنیم، بسته به اینکه مهره ها متمایز یا غیر متمایز باشند و یا اینکه گذاشتن مهره ها در جعبه ها بصورت مکرر، مجاز و یا غیر مجاز باشد، چهار حالت وجود خواهد داشت:
الف) مهره ها متمایز و مهرة مکرر مجاز باشد:
(9)
ب) مهره ها متمایز و ریختن مهرة مکرر غیر مجاز:
(10)
ج) مهره ها غیر متمایز ریختن مهره های مکرر غیر مجاز:
(11)
د) مهره ها غیر متمایز ریختن مهره های مکرر مجاز:
(12)
احتمال یک پیشامد تصادفی (): عبارتست از عددی بین صفر و یک که میزان درجة اتفاق افتادن آن پیشامد تصادفی را در هر بار انجام آزمایش تصادفی نشان می دهد.
آزمایش تصادفی یکنواخت: اگر تمام پیشامدهای ساده دارای احتمالهای یکسان باشند، آنگاه آزمایش تصادفی مذکور را یکنواخت گویند.
(13)
برخی از قضایای مهم احتمال:
پیشامد شرطی(): عبارست از احتمال رخ دادن پیشامد، بشرط اینکه پیشامد رخ داده باشد.
(15)
احتمال مرکب: فرض کنید فضای نمونة توسط پشیامدهای جدا از همِ، افراز شده باشند. آنگاه برای هر پیشامد دیگری نظیر داریم:
(17)
(18) همچنین داریم (فرمول بیز):
دو پیشامد مستقل از هم: دو پیشامد که رخ دادن هر کدام از آنها روی وقوع پیشامد دیگر تأثیری نداشته باشد، را مستق از هم گویند.
مستقل از هم) ( (19)
متغیر تصادفی: تابع حقیقی که دامنه اش فضای نمونه ای نظیر، و برد آن زیر مجموعه ای از اعداد حقیقی است، را متعیر تصادفی می نامند. هرگاه شمارش پذیر باشد، گسسته و در غیر این صورت پیوسته خواهد بود.
تابع توزیع احتمال: تابع حقیقی را تابع توزیع احتمال می نامند.
خواص تابع توزیع احتمال:
الف)
ب) تابعی غیر نزولی است
ج) بعبارت دیگر از سمت راست تابعی پیوسته است
تابع چگالی احتمال (): مشتق تابع در نقطة را تابع چگالی احتمال در آن نقطه می گویند.
(20
امید ریاضی یک متغیر تصادفی (): عبارتست محتمل ترین حالتی () که امکان رخ دادن آن وجود دارد.
در حالت کلی امید ریاضی برای تابع عبارتست از:
(22)
برخی از متغیرهای تصادفی معروف
1- متغیر تصادفی برنولی: عبارتست از متغیر تصادفی () که تنها دارای دو حالت (شکت: و پیروزی:) است. اگر احتمال پیروزی برابر با باشد، آنگاه تابع چگالی احتمال متغیر تصادفی برنولی عبارتست از:
(23)
2- توزیع دوجمله ای: تعداد پیروزیها () برای حالتی که یک آزمایش تصادفی برنولی بار انجام بطور مستقل از هم انحام شده است را متغیر تصادفی با توزیع دو جمله ای می نامند. اگر احتمال پیروزی برای هر بار انجام آزمایش برابر با باشد، آنگاه تابع چگالی احتمال متغیر تصادفی با توزیع دوجمله ای عبارتست از:
(24)
امید ریاضی متغیر تصادفی با توزیع دو جمله ای عبارتست از:
(25)
-3متغیر تصادفی نرمال: متغیر تصادفی پیوستة در بازة نرمال نامیده می شود اگر و فقط اگر تابع چگالی احتمالی آن، بصورت زیر تعریف شود:
(26)
امید ریاضی متغیر تصادفی نرمال می باشد.
4- متغیر تصادفی پواسن: عیارتست از متغیر تصادفی گسسته ای () که تعداد رخ دادن حالت مورد نظر در فواصل زمانی یا در ناحیة مکانی، را نشان می دهد. اگر نشان دهندة میانگین تعداد حالت مورد نظر در فاصلة زمانی، و یا ناحیة مکانی مشخص شده باشد، آنگاه تابع چگالی احتمال متغیر تصادفی پواسن عبارت خواهد بود از:
(27)
امید ریاضی متغیر تصادفی پواسن نیز برابر است.
5- متغیر تصادفی پیوستة نمایی: متغیر تصادفی پیوستة در بازة نمایی نامیده می شود اگر و فقط اگر تابع چگالی احتمالی آن، بصورت زیر تعریف شود:
(28)
امید ریاضی متغیر تصادفی نمایی نیز برابر است. متغیر تصادفی نمایی معمولاً برای محاسبة زمان بین دو اتفاق و یا زمان اولین اتفاق استفاده می شود. و بعمین دلیل در تحلیلهای قابلیت اطمینان کاربرد زیادی دارد.
اگر متغیر تصادفی ای که نشان دهندة مدت زمانی که یک مؤلفه خراب می شود، در نظر گرفته شود. آنگاه احتمال اینکه مؤلفه تا زمان خراب شود عبارتست از:
(29)
و احتمال اینکه مؤلفه تا زمان خراب نشود عبارتست از:
(30)
که به بترتیب تابع عدم اطمینان بخشی و تابع اطمینان بخشی می گویند.
بدین ترتیب اگر تابع چگالی احتمال متغیر تصادفی باشد داریم:
(31)
و
بنابراین داریم:
(33)
یا
(34)
احتمال خرابی بین زمانهای عبارتست از:
(35)
نرخ خرابی یا نرخ خطر(): عبارتست از حد احتمال اینکه مؤلفة تحت تحلیل در فاصلة
خراب شود مشروط به آنکه در زمان سالم باشد. یعنی:
(36)
(37)
محاسبة بر حسب نرخ خطر احتمال وقوع خرابی در واحد زمان:
از معادلة 37 داریم:
(38)
اکنون بکمک روابط 37 و 38 می توان تابع چگالی احتمال متغیر تصادفی را محاسبه نمود:
(39)
در صورتیکه نرخ خرابی ثابت و برابر باشد ()، آنگاه داریم:
(40)
و
(41)
همچنین اگرنرخ خرابی ثابت باشد ()، می توان روابط بین و و را بصورت شکل3 به تصویر کشید:
مثال 7 : میانگین تعویض برای تابع نرمال :
شکست قطعه ای طبق تابع احتمال نرمال با میانگین 7 هفته و انحراف معیار 2 هفته صورت می گیرد. تعیین کنید در فاصله 9 هفته بطور متوسط چند بار ازکارافتادگی پیش خواهد آمد.
برای حل، ابتدا مشخص است که تابع چگالی احتمال زمانهای از کار افتادگی قطعه به صورت زیر است:
سپس برای استفاده از رابطه ، می توان فاصله T را برابر یک هفته اختیار نمود(T=1) و به صورت زیر به محاسبات ادامه داد:
ابتدا چونg(0)=0 ، لذا از رابطه داریم:
نکته : مقدار عددی سطح زیر منحنی نرمال را می توان ازجداول نرمال که در کتابها ی آمار واحتمال آمده است به دست آورد .
بدین ترتیب مقدار عددی به جای جمله انتگرال جایگزین شده و با رعایت همین ترتیب و استفاده متوالی از رابطه، می توان مقادیر g(2)، g(3) ، . . . را محاسبه نمود:
سپس :
آنگاه:
باادامه محاسبات و به طریق مشابه می توان g(9) را به دست آورد، جدول نتایج محاسبات را نشان می دهد.
n
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
g(n)
0
0.001
0.006
0.023
0.067
0.159
0.310
0.504
0.698
0.88
جدول : نتایج محاسبات عددی تابع تعویض برای تابع احتمال نرمال با میانگین 7 و انحراف معیار 2 هفته
چنانکه از جدول مشاهده می گردد، در فاصله 9 هفته بطور متوسط 868% از کار افتادگی می تواند قابل انتظار باشد.
تناوب تعویض یا حداقل هزینه :
در این قسمت، تعیین حداپتیمان تناوب تعویض پیشگیرا نه قطعات مورد ملاحظه قرار می گیرد. فرض کنیم این تناوب برابرTr باشد، یعنی اینکه عمل تعویض پیشگیرا نه قطعات بطور مرتب و در فواصل زمانی Tr انجام یابد. در این صورت متوسط تعداد ازکارافتادگی ها در فاصله زمانی (Tr و 0)، از رابطه، برابر (Tr)g خواهد بود. به این ترتیب علاوه بر تعویض پیشگیرانه ای که در زمان Tr انجام می گیرد، بطورمتوسط به تعداد (Tr)g تعویض نیز به سبب از کار افتادگی در فواصل تعویضات پیشگیرانه، می تواند قابل انتظار باشد.
از آنجا که عمل تعویض پیشگیرا نه مطابق برنامه صورت می گیرد، لذا هزینه تعویض پیشگیرانه ممکن است با هزینه تعویض به موجب از کار افتادگیهای اتفاقی تفاوت داشته باشد. به عنوان مثال عمل تعویض برنامه ریزی شده می تواند در اوقات فراغت (یا ایام تعطیل) انجام یابد، در حالیکه خوابیدگی دستگاه در اثر از کار افتادگی اتفاقی می تواند منشاء زیان واقع گردد. پس چنانچه فرض کنیم هزینه هر بار تعویض پیشگیرانه Cr و هزینه هر تعویض ناشی از خرابی اتفاقی Cf باشد، مجموع هزینه های مربوط به تعویض پیشگیرانه و تعویضات اتفاقی، در فاصله زمانی (Tr و 0) برابر (Tr) Cr+Cdgخواهد بود. لذا متوسط هزینه قابل انتظار در واحد زمان، (Tr)C، عبارتست از:
بطوریکه ملاحظه می شود، متوسط هزینه قابل انتظار در واحد زمان تابعی از تناوب تعویض پیشگیرانه، (Tr)، است. بنابراین حداپتیمان تناوب تعویض پیشگیرانه را می بایست چنان تعیین نمود که مقدار (Tr)C در رابطه حداقل شود. برای این منظور، چنانچه تابع تعویض (t)g از رابطه بدست آید، می توان با قرار دادن آن در رابطه مقدار t (یا Tr) که C(t) را حداقل نماید، تعیین نمود. درغیراینصورت می بایست با محاسبه عددی تابع تعویض از رابطه، قرار دادن آن در رابطه و محاسبه عددی (t)C، حداقل آنرا تعیین و به این ترتیب حداپتیمال تناوب تعویض پیشگیرانه را مشخص نمود.
مثال 8 : تناوب بهینه تعویض برای تابع احتمال نمائی
برای قطعه ای که از کار افتادگی آن مطابق با تابع توزیع نمائی صورت می پذیرد، چنانکه در مثال قبل (میانگین تعویض برای تابع نمائی) ملاحظه شد، از رابطه داریم:
که با جایگزینی آن در رابطه خواهیم داشت:
مشتق اول عبارت فوق به صورت زیر است:
یعنی:
مشتق دوم نیز متعاقباً به صورت زیر خواهد بود:
زیرا زمان t و هزینه تعویض Cr هر دو مقادیر مثبتی هستند. شکل نیز منحنی نمایش تابع(t)C را نشان می دهد. چنانکه از این شکل و یا روابط و ملاحظه می گردد، تناوب تعویض پیشگیرانه بینهایت، حداقل هزینه را ایجاب می نماید. به بیان دیگر، برای قطعاتی که زمان شکست آنها از تابع توزیع نمائی تبعیت دارد، هیچگونه تعویض پیشگیرانه ای موجب تامین حداقل هزینه نخواهد بود، بلکه می بایست قطعه را به محض از کار افتادگی تعویض نمود.
شکل: منحنی نمایش تغییرات متوسط هزینه در واحد زمان نسبت به زمان تعویض پیشگیرانه برای تابع احتمال نمائی
مثال 9 :تناوب بهینه تعویض با تابع احتمال نرمال
شکست قطعه ای طبق تابع احتمال نرمال با میانگین 7 هفته و انحراف معیار 2 هفته صورت می گیرد. اگر هزینه هر بار تعویض پیشگیرانه 10000 ریال و هزینه هر تعویض ناشی از خرابی اتفاقی قطعه( منجمله هزینه ناشی از خوابیدگی دستگاه) 30000 ریال باشد، مطلوبست تعیین تناوب بهینه تعویض قطعه بنحوی که حداقل متوسط هزینه تعویض در واحد زمان تحمیل گردد.
بررسی اصول و مبانی امنیت در شبکه های رایانه ای
| دسته بندی | فنی و مهندسی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 725 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 150 |
پژهش بررسی اصول و مبانی امنیت در شبکه های رایانه ای در 150 صفحه ورد قابل ویرایش
چکیده
هدف از ارائه ی این پروژه معرفی اصول و مبانی امنیت در شبکه های کامپیوتری می باشد .در ابتدا به تعاریف و مفاهیم امنیت در شبکه می پردازیم .
در مبحث امنیت شبکه ،منابع شبکه وانواع حملات ،تحلیل خطر ،سیاست های امنیتی ،طرح امنیت شبکه و نواحی امنیتی به تفضیل مورد تحلیل و بررسی قرار می گیرد .
برای حفظ امنیت شبکه نیاز است تا مراحل اولیه ایجاد امنیت و سیتم های عامل و برنامه کاربردی مناسب لحاظ شود .در ادامه به انواع حملات در شبکه های رایانه ای پرداخته ایم و برای افزایش امنیت در سطح شبکه به AUDITING ، کامپیوترهای بدون دیسک ،به رمز در آوردن داده ها و محافظت در برابر ویروس پرداخته ایم .
و اما روشهای تامین امنیت در شبکه که عبارتند از : دفاع در عمق ،فایروال و پراکسی که به طور کامل تشریح شده است .و در ادامه سطوح امنیت شبکه ، تهدیدات علیه امنیت شبکه ، امنیت شبکه لایه بندی شده، ابزارها و الگوهای امنیت شبکه ،مراحل ایمن سازی شبکه ، راهکارهای امنیتی شبکه ،مکانیزم های امنیتی و الگوریتم جهت تهیه الگوی امنیت شبکه توضیح داده شده است .
فهرست مطالب
عنوان
صفحه
مقدمه .............................................................................................................................................................
1
فصل یکم : تعاریف و مفاهیم امینت در شبکه
2
1-1) تعاریف امنیت شبکه
2
1-2) مفاهیم امنیت شبکه
4
1-2-1) منابع شبکه
4
1-2-2) حمله
6
1-2-3) تحلیل خطر
7
1-2-4- سیاست امنیتی
8
1-2-5- طرح امنیت شبکه
11
1-2-6- نواحی امنیتی
11
فصل دوم : انواع حملات در شبکه های رایانه ای
13
2-1) مفاهیم حملات در شبکه های کامپیوتری
15
2-2) وظیفه یک سرویس دهنده
16
2-3) سرویس های حیاتی و مورد نیاز
16
2-4) مشخص نمودن پروتکل های مورد نیاز
16
2-5) مزایای غیر فعال نمودن پروتکل ها و سرویس های مورد نیاز
17
2-6) انواع حملات
18
1-2-6) حملات از نوع Dos
2-2-6) حملات از نوع D Dos
2-6-3) حملات از نوع Back dorr
2-6-3-1) Back ori fice
2-6-3-2) Net Bus
2-6-3-3) Sub seven
2-6-3-4) virual network computing
2-6-3-5) PC Any where
2-6-3-6) Services Terminal
2-7) Pactet sniffing
2-7-1) نحوه کار packet sniffing
2-2-7) روشهای تشخیص packet sniffing در شبکه
2-7-3) بررسی سرویس دهندة DNS
2-7-4) اندازه گیری زمان پاسخ ماشین های مشکوک
2-7-5) استفاده از ابزارهای مختص Antisniff
فصل سوم ) افزایش امنیت شبکه
3-1) علل بالا بردن ضریب امنیت در شبکه
3-2) خطرات احتمالی
3-3) راه های بالا بردن امنیت در شبکه
3-3-1) آموزش
3-3-2) تعیین سطوح امنیت
3-3-3) تنظیم سیاست ها
3-3-4) به رسمیت شناختن Authen tication
3-3-5) امنیت فیزیکی تجهیزات
3-3-6) امنیت بخشیدن به کابل
3-4) مدل های امنیتی
3-4-1) منابع اشتراکی محافظت شده توسط کلمات عبور
3-4-2) مجوزهای دسترسی
3-5) امنیت منابع
3-6) روش های دیگر برای امنیت بیشتر
3-6-1) Auditing
3-6-2) کامپیوترهای بدون دیسک
3-6-3) به رمز در آوردن داده ها
3-6-4) محافظت در برابر ویروس
فصل چهارم : انواع جرایم اینترنتی و علل بروز مشکلات امنیتی
4-1) امنیت و مدل
4-1-1) لایه فیزیکی
4-1-2) لایه شبکه
4-1-3) لایه حمل
4-1-4) لایه کاربرد
4-2) جرایم رایانه ای و اینترنتی
4-2-1) پیدایش جرایم رایانه ای
4-2-2) قضیه رویس
4-2-3)تعریف جرم رایانه ای
4-2-4) طبقه بندی جرایم رایانه ای
4-2-4-1) طبقه بندی OECDB
4-2-4-2) طبقه بندی شعرای اروپا
4-2-4-3) طبقه بندی اینترپول
4-2-4-4) طبقه بندی در کنوانسیون جرایم سایبرنتیک
4-2-5) شش نشانه از خرابکاران شبکه ای
4-3) علل بروز مشکلات امنیتی
4-3-1) ضعف فناوری
4-3-2) ضعف پیکربندی
4-3-3) ضعف سیاستی
فصل 5 ) روشهای تأمین امنیت در شبکه
5-1) اصول اولیه استراتژی دفاع در عمق
5-1-1) دفاع در عمق چیست.
5-1-2) استراتژی دفاع در عمق : موجودیت ها
5-1-3) استراتژی دفاع در عمق : محدودة حفاظتی
5-1-4) استراتژی دفاع در عمق : ابزارها و مکانیزم ها
5-1-5) استراتژی دفاع در عمق : پیاده سازی
5-1-6) جمع بندی
5-2)فایر وال
1-5-2) ایجاد یک منطقه استحفاظی
5-2-2) شبکه های perimer
5-2-3) فایروال ها : یک ضرورت اجتناب ناپذیر در دنیای امنیت اطلاعات
5-2-4) فیلترینگ پورت ها
5-2-5) ناحیه غیر نظامی
5-2-6) فورواردینگ پورت ها
5-2-7) توپولوژی فایروال
5-2-8) نحوة انتخاب یک فایروال
5-2-9) فایروال ویندوز
5-3) پراکسی سرور
5-3-1) پیکر بندی مرور
5-3-2) پراکسی چیست
5-3-3) پراکسی چه چیزی نیست
5-3-4) پراکسی با packet filtering تفاوت دارد.
5-3-5) پراکسی با packet fillering state ful تفاوت دارد .
5-3-6) پراکسی ها یا application Gafeway
5-3-7) برخی انواع پراکسی
5-3-7-1) Http proxy
5-3-7-2) FTP Proxy
5-3-7-3) PNs proxy
5-3-7-4) نتیجه گیری
فصل 6 ) سطوح امنیت شبکه
6-1) تهدیدات علیه امنیت شبکه
6-2) امنیت شبکه لایه بندی شده
6-2-1) سطوح امنیت پیرامون
6-2-2) سطح 2 – امنیت شبکه
6-2-3) سطح 3 – امنیت میزبان
6-2-4) سطوح 4 – امنیت برنامه کاربردی
6-2-5) سطح 5 – امنیت دیتا
6-3) دفاع در مقابل تهدیدها و حملات معمول
فصل هفتم ) ابزارها و الگوهای امنیت در شبکه و ارائه ی یک الگوی امنیتی
7-1) مراحل ایمن سازی شبکه
7-2) راهکارهای امنیتی شبکه
7-2-1) کنترل دولتی
7-2-2) کنترل سازمانی
7-2-3) کنترل فردی
7-2-4) تقویت اینترانت ها
7-2-5) وجود یک نظام قانونمند اینترنتی
7-2-6) کار گسترده فرهنگی برای آگاهی کاربران
7-2-7) سیاست گذاری ملی در بستر جهانی
7-3) مکانیزم امنیتی
7-4) مرکز عملیات امنیت شبکه
7-4-1) پیاده سازی امنیت در مرکز SOC
7-4-2) سرویس های پیشرفته در مراکز SOC
7-5) الگوی امنیتی
7-5-1) الگوریتم جهت تهیه الگوی امنیتی شبکه
فهرست شکلها
عنوان
صفحه
شکل 3-1 مجوزهای مربوط به فایل ها و دایرکتوری اشتراکی را نشان می دهد.
3
شکل 5-1 یک نمونه از پیاده سازی Fire wall را مشاهده می کنید
3
شکل 5-2 یک نمونه از پیاده سازی Fire wall را مشاهده می کنید
شکل 5-3 ارتباط بین سه نوع شبکه Perimeter را نمایش می دهد.
شکل 5-4 دو شبکه Perimeter درون یک شبکه را نشان می دهد.
شکل 5-5 یک فایروال مستقیماً و از طریق یک خط dial – up ، خطوط ISPN و یا مووم های کابلی به اینترنت متصل می گردد.
شکل 5-6 روتر متصل شده به اینترنت به هاب و یا سوئیچ موجود در شبکه داخل مستقل می گردد.
شکل 5-7 فایردال شماره یک از فایر دال شماره 2 محافظت می نماید.
شکل 5-8 یک کارت شبکه دیگر بر روی فایر دال و برای ناحیه DMZ استفاده می گردد.
شکل 5-9 Proxy server
شکل 5-10 logging
شکل 5-11 Ms proxy server
شکل 5-12 SMTP proxy
شکل 5-13 SMTP Filter Properties
شکل 5-14 Mozzle pro LE
شکل 5-15 DNS proxy
شکل 5-16
شکل 6-1
شکل 6-2 برقراری ارتباط VPN
شکل 6-3 پیکربندی های IDS و IPS استاندارد
شکل 6-4 سطح میزبان
شکل 6-5 Prirate local Area Network
شکل 6-6 حملات معمول
فهرست جدولها
عنوان
صفحه
جدول2-1- مقایسه تهدیدات امنیتی در لایه های چهارگانه TCP/IP
جدول2-2- اهداف امنیتی در منابع شبکه
جدول6-1- امنیت شبکه لایه بندی شده
لیست علایم و اختصارات
(Secure dhell)
SSH
(Au then tication, Authorization and Accounting)
DMZ
Distributed denial of service)
DDOS
User service Remote Autheution Dial-in
RADIUS
Terminal Access controller Access control system
TACACS
Simple Mail Transfer protocol
SMTP
Simple Network Management perptocel
SN MP
Network Adsress Ttranclation
NAT
Port Address Translation
PAT
In for mation assurance Technical Farmwork From
IATFF
National security Agency
NSA
Key manage ment infrastructure
KMI
Public Key infrastructure
PKI
List Access control
ACL
Challenge Hhandshake Anthentication protocol
CHAP
Password Authentication protocol
PAP
Point to point tunneling protocol
pptp
Authenticated Header
AH
Encasugated secure payload
ESP
Secure sockets layer
SSL
TTransport layer security
TLS
Internet connection Firewall
ICF
File transfer protocol
FTP
Dpmin Name Server
DNS
Intrusion Detection system
IDS
Virtual Network computing
VNC
مقدمه
چنانچه به اهمیت شبکههای اطلاعاتی (الکترونیکی) و نقش اساسی آن دریافت اجتماعی آینده پی برده باشیم، اهمیت امنیت این شبکهها مشخص میگردد. اگر امنیت شبکه برقرار نگردد، مزیتهای فراوان آن نیز به خوبی حاصل نخواهد شد و پول و تجارت الکترونیک، خدمات به کاربران خاص، اطلاعات شخصی، اطلاعاتی عمومی و نشریات الکترونیک همه و همه در معرض دستکاری و سوءاستفادههای مادی و معنوی هستند. همچنین دستکاری اطلاعات- به عنوان زیربنای فکری ملتها توسط گروههای سازماندهی شده بینالمللی، به نوعی مختل ساختن امنیت ملی و تهاجم علیه دولتها و تهدیدی ملی محسوب میشود.
برای کشور ما که بسیاری از نرمافزارهای پایه از قبیل سیستم عامل و نرمافزارهای کاربردی و اینترنتی، از طریق واسطهها و شرکتهای خارجی تهیه میشود، بیم نفوذ از طریق راههای مخفی وجود دارد. در آینده که بانکها و بسیاری از نهادها و دستگاههای دیگر از طریق شبکة به فعالیت میپردازند، جلوگیری از نفوذ عوامل مخرب در شبکه بصورت مسئلهای استراتژیک درخواهد آمد که نپرداختن به آن باعث ایراد خساراتی خواهد شد که بعضاً جبرانناپذیر خواهد بود. چنانچه یک پیغام خاص، مثلاً از طرف شرکت مایکروسافت، به کلیه سایتهای ایرانی ارسال شود و سیستم عاملها در واکنش به این پیغام سیستمها را خراب کنند و از کار بیندازند، چه ضررهای هنگفتی به امنیت و اقتصاد مملکت وارد خواهد شد؟
نکته جالب اینکه بزرگترین شرکت تولید نرمافزارهای امنیت شبکه، شرکت چک پوینت است که شعبة اصلی آن در اسرائیل میباشد. مسأله امنیت شبکة برای کشورها، مسألهای استراتژیک است؛ بنابراین کشور ما نیز باید به آخرین تکنولوژیهای امنیت شبکه مجهز شود و از آنجایی که این تکنولوژیها به صورت محصولات نرمافزاری قابل خریداری نیستند، پس میبایست محققین کشور این مهم را بدست بگیرند و در آن فعالیت نمایند.
امروزه اینترنت آنقدر قابل دسترس شده که هرکس بدون توجه به محل زندگی، ملیت، شغل و زمان میتواند به آن راه یابد و از آن بهره ببرد. همین سهولت دسترسی آن را در معرض خطراتی چون گم شدن، ربوده شدن، مخدوش شدن یا سوءاستفاده از اطلاعات موجود در آن قرار میدهد. اگر اطلاعات روی کاغذ چاپ شده بود و در قفسهای از اتاقهای محفوظ اداره مربوطه نگهداری میشد، برای دسترسی به آنها افراد غیرمجاز میبایست از حصارهای مختلف عبور میکردند، اما اکنون چند اشاره به کلیدهای رایانهای برای این منظور کافی است.
تعاریف امنیت شبکه :
بر اساس واژه نامه Webster امنیت به معنای کیفیت یا حالت امن بودن، رهایی از خطر، ترس و احساس نگرانی و تشویش می باشد. این تعبیر در دنیای الکترونیکی نیز صادق می باشد اما اگر بخواهیم تعریفی تخصصی در این زمینه داشته باشیم می توانیم بگوییم که، برقراری امنیت در حفظ و بقاء 4 اصل می باشد:
محرمانگی : اطلاعات فقط و فقط بایستی توسط افراد مجاز قابل دسترس باشد.
تمامیت : یک سیستم از عناصری متشکل است که در کنار هم برای رسیدن به هدفی یکسان همکاری دارند. حفظ تمامیت به معنای پیشگیری از بروز مشکل در این همکاری و پیوسته نگه داشتن عناصر یک سیستم می باشد.
دسترس پذیری : اطلاعات بایستی به هنگام نیاز، توسط افراد مجاز قابل دسترس باشد.
عدم انکار : به هنگام انجام کاری و یا دریافت اطلاعات یا سرویسی، شخص انجام دهنده یا گیرنده نتواند آن را انکار کند.
2) مفاهیم امنیت شبکه
امنیت شبکه یاNetwork Security پردازه ای است که طی آن یک شبکه در مقابل انواع مختلف تهدیدات داخلی و خارجی امن می شود. مراحل ذیل برای ایجاد امنیت پیشنهاد و تایید شده اند:
1-شناسایی بخشی که باید تحت محافظت قرار گیرد.
2-تصمیم گیری درباره مواردی که باید در مقابل آنها از بخش مورد نظر محافظت کرد.
3-تصمیم گیری درباره چگونگی تهدیدات
4-پیاده سازی امکاناتی که بتوانند از دارایی های شما به شیوه ای محافظت کنند که از نظر هزینه به صرفه باشد.
5-مرور مجدد و مداوم پردازه و تقویت آن درصورت یاقتن نقطه ضعف
برای درک بهتر مباحث مطرح شده در این بخش ابتدا به طرح بعضی مفاهیم در امنیت شبکه می پردازیم.
1-2) منابع شبکه
در یک شبکه مدرن منابع بسیاری جهت محافظت وجود دارند. لیست ذیل مجموعه ای از منابع شبکه را معرفی می کند که باید در مقابل انواع حمله ها مورد حفاظت قرار گیرند.
1-تجهیزات شبکه مانند روترها، سوئیچ ها و فایروالها
2-اطلاعات عملیات شبکه مانند جداول مسیریابی و پیکربندی لیست دسترسی که بر روی روتر ذخیره شده اند.
3-منابع نامحسوس شبکه مانند عرض باند و سرعت
4-اطلاعات و منابع اطلاعاتی متصل به شبکه مانند پایگاه های داده و سرورهای اطلاعاتی
5-ترمینالهایی که برای استفاده از منابع مختلف به شبکه متصل می شوند.
6-اطلاعات در حال تبادل بر روی شبکه در هر لحظه از زمان
7-خصوصی نگهداشتن عملیات کاربرن و استفاده آنها از منابع شبکه جهت جلوگیری از شناسایی کاربران.
مجموعه فوق به عنوان دارایی های یک شبکه قلمداد می شود.
2-2) حمله
حال به تعریف حمله می پردازیم تا بدانیم که از شبکه در مقابل چه چیزی باید محافظت کنیم. حمله تلاشی خطرناک یا غیر خطرناک است تا یک منبع قابل دسترسی از طریق شبکه ، به گونه ای مورد تغییر یا استفاده قرار گیرد که مورد نظر نبوده است.برای فهم بهتر بد نیست حملات شبکه را به سه دسته عمومی تقسیم کنیم:
1-دسترسی غیرمجاز به منابع و اطلاعات از طریق شبکه
2-دستکاری غیرمجاز اطلاعات بر روی یک شبکه
3-حملاتی که منجر به اختلال در ارائه سرویس می شوند و اصطلاحا Denial of Service نام دارند.
کلمه کلیدی در دو دسته اول انجام اعمال به صورت غیرمجاز است. تعریف یک عمل مجاز یا غیرمجاز به عهده سیاست امنیتی شبکه است، اما به عبارت کلی می توان دسترسی غیرمجاز را تلاش یک کاربر جهت دیدن یا تغییر اطلاعاتی که برای وی در نظر گرفته نشده است، تعریف نمود اطلاعات روی یک شبکه نیز شامل اطلاعات موجود بر روی رایانه های متصل به شبکه مانند سرورهای پایگاه داده و وب ، اطلاعات در حال تبادل بر روی شبکه و اطلاعات مختص اجزاء شبکه جهت انجام کارها مانند جداول مسیریابی روتر است. منابع شبکه را نیز می توان تجهیزات انتهایی مانند روتر و فایروال یا مکانیزمهای اتصال و ارتباط دانست.
هدف از ایجاد امنیت شبکه ، حفاظت از شبکه در مقابل حملات فوق است، لذا می توان اهداف را نیز در سه دسته ارائه کرد:
1-ثابت کردن محرمانگی داده
2-نگهداری جامعیت داده
3 -نگهداری در دسترس بودن داده
3-2) تحلیل خطر
پس از تعیین دارایی های شبکه و عوامل تهدیدکننده آنها ، باید خطرات مختلف را ارزیابی کرد. در بهترین حالت باید بتوان از شبکه در مقابل تمامی انواع خطا محافظت کرد، اما امنیت ارزان به دست نمی آید. بنابراین باید ارزیابی مناسبی را بر روی انواع خطرات انجام داد تا مهمترین آنها را تشخیص دهیم و از طرف دیگر منابعی که باید در مقابل این خطرات محافظت شوند نیز شناسایی شوند. دو فاکتور اصلی در تحلیل خطر عبارتند از :
1-احتمال انجام حمله
2-خسارت وارده به شبکه درصورت انجام حمله موفق
4-2) سیاست امنیتی
پس از تحلیل خطر باید سیاست امنیتی شبکه را به گونه ای تعریف کرد که احتمال خطرات و میزان خسارت را به حداقل برساند. سیاست امنیتی باید عمومی و در حوزه دید کلی باشد و به جزئیات نپردازد. جزئیات می توانند طی مدت کوتاهی تغییر پیدا کنند اما اصول کلی امنیت یک شبکه که سیاست های آن را تشکیل می دهند ثابت باقی می مانند.در واقع سیاست امنیتی سه نقش اصلی را به عهده دارد:
1-چه و چرا باید محافظت شود.
2-چه کسی باید مسئولیت حفاظت را به عهده بگیرد.
3-زمینه ای را بوجود آورد که هرگونه تضاد احتمالی را حل و فصل کند.
سیاستهای امنیتی را می توان به طور کلی به دو دسته تقسیم کرد:
1-مجاز (Permissive) : هر آنچه بطور مشخص ممنوع نشده است ، مجاز است.
2-محدود کننده (Restrictive) : هر آنچه بطور مشخص مجاز نشده است ، ممنوع است.
معمولا ایده استفاده از سیاستهای امنیتی محدودکننده بهتر و مناسبتر است چون سیاستهای مجاز دارای مشکلات امنیتی هستند و نمی توان تمامی موارد غیرمجاز را برشمرد.
5-2) طرح امنیت شبکه
با تعریف سیاست امنیتی به پیاده سازی آن در قالب یک طرح امنیت شبکه می رسیم. المانهای تشکیل دهنده یک طرح امنیت شبکه عبارتند از :
1-ویژگیهای امنیتی هر دستگاه مانند کلمه عبور مدیریتی و یا بکارگیریSSH
2-فایروالها
3-مجتمع کننده هایVPN برای دسترسی از دور
4-تشخیص نفوذ
5-سرورهای امنیتیAAA (Authentication، Authorization and Accounting) و سایر خدماتAAA برای شبکه
6-مکانیزمهای کنترل دسترسی و محدودکننده دسترسی برای دستگاههای مختلف شبکه
6-2) نواحی امنیتی
تعریف نواحی امنیتی نقش مهمی را در ایجاد یک شبکه امن ایفا می کند. در واقع یکی از بهترین شیوه های دفاع در مقابل حملات شبکه ، طراحی امنیت شبکه به صورت منطقه ای و مبتنی بر توپولوژی است و یکی از مهمترین ایده های مورد استفاده در شبکه های امن مدرن ، تعریف نواحی و تفکیک مناطق مختلف شبکه از یکدیگر است. تجهیزاتی که در هر ناحیه قرار می گیرند نیازهای متفاوتی دارند و لذا هر ناحیه حفاظت را بسته به نیازهای امنیتی تجهیزات نصب شده در آن ، تامین می کند. همچنین منطقه بندی یک شبکه باعث ایجاد ثبات بیشتر در آن شبکه نیزمی شود.
نواحی امنیتی بنابر استراتژی های اصلی ذیل تعریف می شوند.
1-تجهیزات و دستگاههایی که بیشترین نیاز امنیتی را دارند (شبکه خصوصی) در امن ترین منطقه قرار می گیرند. معمولا اجازه دسترسی عمومی یا از شبکه های دیگر به این منطقه داده نمی شود. دسترسی با کمک یک فایروال و یا سایر امکانات امنیتی مانند دسترسی از دور امن (SRA) کنترل می شود. کنترل شناسایی و احراز هویت و مجاز یا غیر مجاز بودن در این منطقه به شدت انجام می شود.
2-سرورهایی که فقط باید از سوی کاربران داخلی در دسترس باشند در منطقه ای امن ، خصوصی و مجزا قرار می گیرند. کنترل دسترسی به این تجهیزات با کمک فایروال انجام می شود و دسترسی ها کاملا نظارت و ثبت می شوند.
3-سرورهایی که باید از شبکه عمومی مورد دسترسی قرار گیرند در منطقه ای جدا و بدون امکان دسترسی به مناطق امن تر شبکه قرار می گیرند. درصورت امکان بهتر است هر یک از این سرورها را در منطقه ای مجزا قرار داد تا درصورت مورد حمله قرار گرفتن یکی ، سایرین مورد تهدید قرار نگیرند. به این مناطقDMZ یاDemilitarized Zone می گویند.
4-استفاده از فایروالها به شکل لایه ای و به کارگیری فایروالهای مختلف سبب می شود تا درصورت وجود یک اشکال امنیتی در یک فایروال ، کل شبکه به مخاطره نیفتد و امکان استفاده ازBackdoor نیز کم شود
1)مفاهیم حملات در شبکه های کامپیوتری
حملات در یک شبکه کامپیوتری حاصل پیوند سه عنصر مهم سرویس ها ی فعال ، پروتکل های استفاده شده و پورت های باز می باشد . یکی از مهمترین وظایف کارشناسان فن آوری اطلاعات ، اطیمنان از ایمن بودن شبکه و مقاوم بودن آن در مقابل حملات است (مسئولیتی بسیار خطیر و سنگین ) . در زمان ارائه سرویس دهندگان ، مجموعه ای از سرویس ها و پروتکل ها به صورت پیش فرض فعال و تعدادی دیگر نیز غیر فعال شده اند.این موضوع ارتباط مستقیمی با سیاست های یک سیستم عامل و نوع نگرش آنان به مقوله امنیت دارد. در زمان نقد امنیتی سیستم های عامل ، پرداختن به موضوع فوق یکی از محورهائی است که کارشناسان امنیت اطلاعات با حساسیتی بالا آنان را دنبال می نمایند.
اولین مرحله در خصوص ایمن سازی یک محیط شبکه ، تدوین ، پیاده سازی و رعایت یک سیاست امنیتی است که محور اصلی برنامه ریزی در خصوص ایمن سازی شبکه را شامل می شود . هر نوع برنامه ریزی در این رابطه مستلزم توجه به موارد زیر است :
1- بررسی نقش هر سرویس دهنده به همراه پیکربندی انجام شده در جهت انجام وظایف مربوطه در شبکه
2- انطباق سرویس ها ، پروتکل ها و برنامه های نصب شده با خواسته ها ی یک سازمان
3- بررسی تغییرات لازم در خصوص هر یک از سرویس دهندگان فعلی (افزودن و یا حذف سرویس ها و پروتکل های غیرضروری ، تنظیم دقیق امنیتی سرویس ها و پروتکل های فعال )
تعلل و یا نادیده گرفتن فاز برنامه ریزی می تواند زمینه بروز یک فاجعه عظیم اطلاعاتی را در یک سازمان به دنبال داشته باشد . متاسفانه در اکثر موارد توجه جدی به مقوله برنامه ریزی و تدوین یک سیاست امنیتی نمی گردد . فراموش نکنیم که فن آوری ها به سرعت و به صورت مستمر در حال تغییر بوده و می بایست متناسب با فن آوری های جدید ، تغییرات لازم با هدف افزایش ضریب مقاومت سرویس دهندگان و کاهش نقاط آسیب پذیر آنان با جدیت دنبال شود . نشستن پشت یک سرویس دهنده و پیکربندی آن بدون وجود یک برنامه مدون و مشخص ، امری بسیار خطرناک بوده که بستر لازم برای بسیاری از حملاتی که در آینده اتفاق خواهند افتاد را فراهم می نماید . هر سیستم عامل دارای مجموعه ای از سرویس ها ، پروتکل ها و ابزارهای خاص خود بوده و نمی توان بدون وجود یک برنامه مشخص و پویا به تمامی ابعاد آنان توجه و از پتانسیل های آنان در جهت افزایش کارائی و ایمن سازی شبکه استفاده نمود. پس از تدوین یک برنامه مشخص در ارتباط با سرویس دهندگان ، می بایست در فواصل زمانی خاصی ، برنامه های تدوین یافته مورد بازنگری قرار گرفته و تغییرات لازم در آنان با توجه به شرایط موجود و فن آوری های جدید ارائه شده ، اعمال گردد . فراموش نکنیم که حتی راه حل های انتخاب شده فعلی که دارای عملکردی موفقیت آمیز می باشند ، ممکن است در آینده و با توجه به شرایط پیش آمده قادر به ارائه عملکردی صحیح ، نباشند .
2) وظیفه یک سرویس دهنده
پس از شناسائی جایگاه و نقش هر سرویس دهنده در شبکه می توان در ارتباط با سرویس ها و پروتکل های مورد نیاز آن به منظور انجام وظایف مربوطه ، تصمیم گیری نمود . برخی از سرویس دهندگان به همراه وظیفه آنان در یک شبکه کامپیوتری به شرح زیر می باشد :
Logon Server : این نوع سرویس دهندگان مسئولیت شناسائی و تائید کاربران در زمان ورود به شبکه را برعهده دارند . سرویس دهندگان فوق می توانند عملیات خود را به عنوان بخشی در کنار سایر سرویس دهندگان نیز انجام دهند .
Network Services Server : این نوع از سرویس دهندگان مسئولیت میزبان نمودن سرویس های مورد نیاز شبکه را برعهده دارند . این سرویس ها عبارتند از :
- Dynamic Host Configuration Protocol ) DHCP)
- Domain Name System ) DNS)
- Windows Internet Name Service) WINS)
- Simple Network Management Protocol ) SNMP)
Application Server : این نوع از سرویس دهندگان مسئولیت میزبان نمودن برنامه ها ی کاربردی نظیر بسته نرم افزاری Accounting و سایر نرم افزارهای مورد نیاز در سازمان را برعهده دارند .
File Server : از این نوع سرویس دهندگان به منظور دستیابی به فایل ها و دایرکتوری ها ی کاربران ، استفاده می گردد .
Print Server : از این نوع سرویس دهندگان به منظور دستیابی به چاپگرهای اشتراک گذاشته شده در شبکه ، استفاده می شود .
Web Server : این نوع سرویس دهندگان مسئولیت میزبان نمودن برنامه های وب و وب سایت های داخلی و یا خارجی را برعهده دارند .
FTP Server : این نوع سرویس دهندگان مسئولیت ذخیره سازی فایل ها برای انجام عملیات Downloading و Uploading را برعهده دارند. سرویس دهندگان فوق می توانند به صورت داخلی و یا خارجی استفاده گردند .
Email Server : این نوع سرویس دهندگان مسئولیت ارائه سرویس پست الکترونیکی را برعهده داشته و می توان از آنان به منظور میزبان نمودن فولدرهای عمومی و برنامه های Gropuware ، نیز استفاده نمود.
News/Usenet))NNTP Server : این نوع سرویس دهندگان به عنوان یک سرویس دهنده newsgroup بوده و کاربران می توانند اقدام به ارسال و دریافت پیام هائی بر روی آنان نمایند .
به منظور شناسائی سرویس ها و پروتکل های مورد نیاز بر روی هر یک از سرویس دهندگان ، می بایست در ابتدا به این سوال پاسخ داده شود که نحوه دستیابی به هر یک از آنان به چه صورت است ؟ : شبکه داخلی ، شبکه جهانی و یا هر دو مورد . پاسخ به سوال فوق زمینه نصب و پیکربندی سرویس ها و پروتکل های ضروری و حذف و غیر فعال نمودن سرویس ها و پروتکل های غیرضروری در ارتباط با هر یک از سرویس دهندگان موجود در یک شبکه کامپیوتری را فراهم می نماید .
3) سرویس های حیاتی و موردنیاز
هر سیستم عامل به منظور ارائه خدمات و انجام عملیات مربوطه ، نیازمند استفاده از سرویس های متفاوتی است . در حالت ایده آل ، عملیات نصب و پیکربندی یک سرویس دهنده می بایست صرفا" شامل سرویس ها و پروتکل های ضروری و مورد نیاز به منظور انجام وظایف هر سرویس دهنده باشد. معمولا" تولید کنندگان سیستم های عامل در مستندات مربوطه به این سرویس ها اشاره می نمایند. استفاده از مستندات و پیروی از روش های استاندارد ارائه شده برای پیکربندی و آماده سازی سرویس دهندگان ،زمینه نصب و پیکربندی مطمئن با رعایت مسائل ایمنی را بهتر فراهم می نماید .
زمانی که کامپیوتری در اختیار شما گذاشته می شود ، معمولا" بر روی آن نرم افزارهای متعددی نصب و پیکربندی های خاصی نیز در ارتباط با آن اعمال شده است . یکی از مطمئن ترین روش ها به منظور آگاهی از این موضوع که سیستم فوق انتظارات شما را متناسب با برنامه تدوین شده ، تامین می نماید ، انجام یک نصب Clean با استفاده از سیاست ها و لیست ها ی از قبل مشخص شده است . بدین ترتیب در صورت بروز اشکال می توان به سرعت از این امر آگاهی و هر مشکل را در محدوده خاص خود بررسی و برای آن راه حلی انتخاب نمود. ( شعاع عملیات نصب و پیکربندی را به تدریج افزایش دهیم ) .
4) مشخص نمودن پروتکل های مورد نیاز
برخی از مدیران شبکه عادت دارند که پروتکل های غیرضروری را نیز بر روی سیستم نصب نمایند ، یکی از علل این موضوع ، عدم آشنائی دقیق آنان با نقش و عملکرد هریک از پروتکل ها در شبکه بوده و در برخی موارد نیز بر این اعتقاد هستند که شاید این پروتکل ها در آینده مورد نیاز خواهد بود. پروتکل ها همانند سرویس ها ، تا زمانی که به وجود آنان نیاز نمی باشد ، نمی بایست نصب گردند . با بررسی یک محیط شبکه با سوالات متعددی در خصوص پروتکل های مورد نیاز برخورد نموده که پاسخ به آنان امکان شناسائی و نصب پروتکل های مورد نیاز را فراهم نماید .
به چه نوع پروتکل و یا پروتکل هائی برای ارتباط سرویس گیرندگان ( Desktop ) با سرویس دهندگان ، نیاز می باشد ؟
به چه نوع پروتکل و یا پروتکل هائی برای ارتباط سرویس دهنده با سرویس دهنده ، نیاز می باشد ؟
به چه نوع پروتکل و یا پروتکل هائی برای ارتباط سرویس گیرندگان ( Desktop ) از راه دور با سرویس دهندگان ، نیاز می باشد ؟
آیا پروتکل و یا پروتکل های انتخاب شده ما را ملزم به نصب سرویس های اضافه ای می نمایند ؟
آیا پروتکل های انتخاب شده دارای مسائل امنیتی خاصی بوده که می بایست مورد توجه و بررسی قرار گیرد ؟
در تعداد زیادی از شبکه های کامپیوتری ،از چندین سیستم عامل نظیر ویندوز ، یونیکس و یا لینوکس ، استفاده می گردد . در چنین مواردی می توان از پروتکل TCP/IP به عنوان فصل مشترک بین آنان استفاده نمود. در ادامه می بایست در خصوص فرآیند اختصاص آدرس های IP تصیم گیری نمود ( به صورت ایستا و یا پویا و به کمک DHCP ) . در صورتی که تصمیم گرفته شود که فرآیند اختصاص آدرس های IP به صورت پویا و به کمک DHCP ، انجام شود، به یک سرویس اضافه و با نام DHCP نیاز خواهیم داشت . با این که استفاده از DHCP مدیریت شبکه را آسانتر می نماید ولی از لحاظ امنیتی دارای درجه پائین تری نسبت به اختصاص ایستای آدرس های IP ، می باشد چراکه کاربران ناشناس و گمنام می توانند پس از اتصال به شبکه ، بلافاصله از منبع صادرکننده آدرس های IP ، یک آدرس IP را دریافت و به عنوان یک سرویس گیرنده در شبکه ایفای وظیفه نمایند. این وضعیت در ارتباط با شبکه های بدون کابل غیرایمن نیز صدق می نماید. مثلا" یک فرد می تواند با استقرار در پارکینگ یک ساختمان و به کمک یک Laptop به شبکه شما با استفاده از یک اتصال بدون کابل ، متصل گردد. پروتکل TCP/IP ، برای "معادل سازی نام به آدرس " از یک سرویس دهنده DNS نیز استفاده می نماید . در شبکه های ترکیبی شامل چندین سیستم عامل نظیر ویندوز و یونیکس و با توجه به این که ویندوز NT 4.0 و یا 2000 شده است ، علاوه بر DNS به سرویس WINS نیز نیاز می باشد . همزمان با انتخاب پروتکل ها و سرویس های مورد نیاز آنان ، می بایست بررسی لازم در خصوص چالش های امنیتی هر یک از آنان نیز بررسی و اطلاعات مربوطه مستند گردند( مستندسازی ، ارج نهادن به زمان خود و دیگران است ) . راه حل انتخابی ، می بایست کاهش تهدیدات مرتبط با هر یک از سرویس ها و پروتکل ها را در یک شبکه به دنبال داشته باشد .
5) مزایای غیرفعال نمودن پروتکل ها و سرویس های غیرضروری
استفاده عملیاتی از یک سرویس دهنده بدون بررسی دقیق سرویس ها ، پروتکل ها و پیکربندی متنتاظر با هر یک از آنان زمینه بروز تهدیدات و حملات را در یک شبکه به دنبال خواهد داشت . فراموش نکنیم که مهاجمان همواره قربانیان خود را از بین سرویس دهندگانی که به درستی پیکربندی نشده اند ، انتخاب می نمایند. بنابراین می بایست به سرعت در خصوص سرویس هائی که قصد غیرفعال نمودن آنان را داریم ، تصمیم گیری شود . قطعا" نصب سرویس ها و یا پروتکل هائی که قصد استفاده از آنان وجود ندارد ، امری منطقی و قابل قبول نخواهد بود. در صورتی که این نوع از سرویس ها نصب و به درستی پیکربندی نگردند ، مهاجمان می توانند با استفاده از آنان ، آسیب های جدی را متوجه شبکه نمایند . تهدید فوق می تواند از درون شبکه و یا خارج از شبکه متوجه یک شبکه کامپیوتری گردد . بر اساس برخی آمارهای منتشر شده ، اغلب آسیب ها و تهدیدات در شبکه یک سازمان توسط کارکنان کنجکا و و یا ناراضی صورت می پذیرد تا از طریق مهاجمان خارج از شبکه .
بخاطر داشته باشید که ایمن سازی شبکه های کامپیوتری مستلزم اختصاص زمان لازم و کافی برای برنامه ریزی است . سازمان ها و موسسات علاقه مندند به موازات عرضه فن آوری های جدید ، به سرعت از آنان استفاده نموده تا بتوانند از مزایای آنان در جهت اهداف سازمانی خود استفاده نمایند. تعداد و تنوع گزینه های انتخابی در خصوص پیکربندی هر سیستم عامل ، به سرعت رشد می نماید . امروزه وجود توانائی لازم در جهت شناسائی و پیاده سازی سرویس ها و پروتکل های مورد نیاز در یک شبکه خود به یک مهارت ارزشمند تبدیل شده است. بنابراین لازم است کارشناسان فن آوری اطلاعات که مسئولیت شغلی آنان در ارتباط با شبکه و ایمن سازی اطلاعات است ، به صورت مستمر و با اعتقاد به اصل بسیار مهم " اشتراک دانش و تجارب " ، خود را بهنگام نمایند. اعتقاد عملی به اصل فوق ، زمینه کاهش حملات و تهدیدات را در هر شبکه کامپیوتری به دنبال خواهد داشت .
6)انواع حملات ( Attacks )
انواع حملات
Denial of Service (DoS) & Distributed Denial of Service (DDoS)
Back Door
Spoofing
Man in the Middle
Replay
TCP/IP Hijacking
Weak Keys
Mathematical
Password Guessing
Brute Force
Dictionary
Birthday
Software Exploitation
Malicious Code
Viruses
Virus Hoaxes
Trojan Horses
Logic Bombs
Worms
Social Engineering
Auditing
System Scanning
1) مراحل ایمن سازی شبکه:
همیشه در امنیت شبکه موضوع لایه های دفاعی، موضوع داغ و مهمی است. در این خصوص نیز نظرات مختلفی وجود دارد. عده ای فایروال را اولین لایه دفاعی می دانند، بعضی ها هم Access List رو اولین لایه دفاعی می دانند، اما واقعیت این است که هیچکدام از اینها، اولین لایه دفاعی محسوب نمی شوند. به خاطر داشته باشید که اولین لایه دفاعی در امنیت شبکه و حتی امنیت فیزیکی وجود یک خط مشی (Policy) هست. بدون policy، لیست کنترل، فایروال و هر لایه دیگر، بدون معنی می شود و اگر بدون policy شروع به ایمن سازی شبکه کنید، محصول وحشتناکی از کار در می آید.
با این مقدمه، و با توجه به این که شما policy مورد نظرتان را کاملا تجزیه و تحلیل کردید و دقیقا می دانید که چه می خواهید و چه نمی خواهید، کار را شروع میشود. حال باید پنج مرحله رو پشت سر بگذاریم تا کار تمام شود. این پنج مرحله عبارت اند از :
(1 بازرسی( (Inspection
2 ) حفاظت( Protection )
3 ) ردیابی( ( Detection
4) واکنش( ( Reaction
5 ) بازتاب Reflection ))
در طول مسیر ایمن سازی شبکه از این پنج مرحله عبور می کنیم، ضمن آن که این مسیر، احتیاج به یک تیم امنیتی دارد و یک نفر به تنهایی نمی تواند این پروسه را طی کند.
-1 اولین جایی که ایمن سازی را شروع می کنیم، ایمن کردن کلیه سندیت های (authentication) موجود است. معمولا رایج ترین روش authentication، استفاده از شناسه کاربری و کلمه رمز است.
مهمترین قسمت هایی که باید authentication را ایمن و محکم کرد عبارتند از :
- کنترل کلمات عبور کاربران، به ویژه در مورد مدیران سیستم.
- کلمات عبور سوییچ و روتر ها ( در این خصوص روی سوییچ تاکید بیشتری می شود، زیرا از آنجا که این ابزار (device) به صورت plug and play کار می کند، اکثر مدیرهای شبکه از config کردن آن غافل می شوند. در حالی توجه به این مهم می تواند امنیت شبکه را ارتقا دهد. لذا به مدیران امنیتی توصیه میشود که حتما سوییچ و روتر ها رو کنترل کنند.
- کلمات عبور مربوط به SNMP.
- کلمات عبور مربوط به پرینت سرور.
- کلمات عبور مربوط به محافظ صفحه نمایش.
در حقیقت آنچه که شما در کلاسهای امنیت شبکه در مورد Account and Password Security یاد گرفتید این جا به کار می رود.
-2گام دوم نصب و به روز رسانی آنتی ویروس ها روی همه کامپیوتر ها، سرورها و میل سرورها است. ضمن اینکه آنتی ویروس های مربوط به کاربران باید به صورت خودکار به روز رسانی شود و آموزش های لازم در مورد فایل های ضمیمه ایمیل ها و راهنمایی لازم جهت اقدام صحیح در صورت مشاهده موارد مشکوک نیز باید به کاربران داده شود.
3 -گام سوم شامل نصب آخرین وصله های امنیتی و به روز رسانی های امنیتی سیستم عامل و سرویس های موجود است. در این مرحله علاوه بر اقدامات ذکر شده، کلیه سرورها، سوییچ ها، روتر ها و دسک تاپ ها با ابزار های شناسایی حفره های امنیتی بررسی می شوند تا علاوه بر شناسایی و رفع حفره های امنیتی، سرویس های غیر ضروری هم شناسایی و غیرفعال بشوند.
-4در این مرحله نوبت گروه بندی کاربران و اعطای مجوزهای لازم به فایل ها و دایرکتوری ها است. ضمن اینکه اعتبارهای( account) قدیمی هم باید غیر فعال شوند.
گروه بندی و اعطای مجوز بر اساس یکی از سه مدل استاندارد Access Control Techniques یعنی MAC , DAC یا RBAC انجام می شود. بعد از پایان این مرحله، یک بار دیگر امنیت سیستم عامل باید چک شود تا چیزی فراموش نشده باشد.
-5حالا نوبت device ها است که معمولا شامل روتر، سوییچ و فایروال می شود. بر اساس policy موجود و توپولوژی شبکه، این ابزار باید config شوند. تکنولوژی هایی مثل NAT , PAT و filtering و غیره در این مرحله مطرح می شود و بر همین علت این مرحله خیلی مهم است. حتی موضوع مهم IP Addressing که از وظایف مدیران شبکه هست نیز می تواند مورد توجه قرار گیرد تا اطمینان حاصل شود که از حداقل ممکن برای IP Assign به شبکه ها استفاده شده است.
-6قدم بعد تعیین استراژی تهیه پشتیبان(backup) است. نکته مهمی که وجود دارد این است که باید مطمئن بشویم که سیستم backup و بازیابی به درستی کار کرده و در بهترین حالت ممکن قرار دارد.
-7 امنیت فیزیکی. در این خصوص اول از همه باید به سراغ UPS ها رفت. باید چک کنیم که UPS ها قدرت لازم رو برای تامین نیروی الکتریکی لازم جهت کار کرد صحیح سخت افزار های اتاق سرور در زمان اضطراری را داشته باشند. نکات بعدی شامل کنترل درجه حرارت و میزان رطوبت،ایمنی در برابر سرقت و آتش سوزی است. سیستم کنترل حریق باید به شکلی باشد که به نیروی انسانی و سیستم های الکترونیکی آسیب وارد نکند. به طور کل آنچه که مربوط به امنیت فیزیکی می شود در این مرحله به کار می رود.
بررسی اصول طراحی آنتن های حلقوی
| دسته بندی | الکترونیک و مخابرات |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 218 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 118 |
پژهش بررسی اصول طراحی آنتن های حلقوی در 118 صفحه ورد قابل ویرایش
مقدمه
فصل اول
1- آنتن حلقوی ....................................................................................9
1-1- حلقۀ کوچک ............................................................................. 9
2-1- دو قطبی مغناطیسی کوتاه . معادل یک حلقله ..................................... 13
3-1- میدانهای دور دو قطبی کوچک و دو قطبی کوتاه ...............................16
4-1- مقایسه میدانهای دور حلقه کوچک و دو قطبی کوتاه ...........................20
5-1- آنتن حلقه ای . حالت کلی ........................................................... 21
6-1- پترن های میدان دور آنتهای حلقه ای دایره ای با جریان یکنواخت .......... 26
7-1- حلقه کوچک به عنوان یک حالت خاص .......................................... 30
8-1- مقاومت تشعشع حلقه ها ............................................................... 31
9-1- خاصیت جهتی آنتهای حلقه ای دایره ای با جریان یکنواخت ................. 37
10-1- جدول فرمول های حلقه ............................................................. 39
11-1- آنتهای حلقوی مربعی ................................................................ 40
12-1- آنتهای حلقوی دایروی .............................................................. 53
13-1- حلقه ی دایروی حامل یک جریان ثابت ......................................... 61
فصل دوم
2- آنتهای حلقوی کوچک ................................................................... 65
1-2- دوگانگی ................................................................................. 66
2-2- آنتن حلقوی کوچک .................................................................. 71
فصل سوم
3- آنتهای یاگی یودا .......................................................................... 77
منابع و مأخذ ............................................................................91
اصول و تعاریف آنتنها
مقدمه :
از آغاز تمدن بشری مخابرات اهمیت اساسی را برای جوامع انسانها داشته است . در مراحل اولیه مخابرات توسط امواج صوتی از طریق صدا صورت می گرفت . با افزایش مسافات لازم برای مخابرات ابزارهای مختلفی مانند طبلها ، بوقها و غیره ارائه شدند .
برای مسافات طولانیتر روشها و وسائل ارتباطات بصری مانند پرچمهای خبری و علائم دودی در روز و آتش در شب به کار برده شدند .
البته ابزارهای مخابراتی نوری از قسمت مرئی طیف الکترومغناطیسی استفاده میکنند. تنها در تاریخ اخیر بشر است که طیف الکترومغناطیسی خارج از ناحیه مرئی برای ارتباطات راه دور از طریق امواج رادیوئی به کار برده شده است .
آنتن رادیوئی یک قطعه اساسی در هر سیستم رادیوئی می باشد . یک آنتن رادیوئی یک ابزاری است که امکان تشعشع یا دریافت امواج رادیوئی را فراهم می سازد .
به عبارت دیگر ، یک آنتن یک موج هدایت شده روی یک خط انتقال را به یک موج فضای آزاد در حالت ارسال و برعکس در حالت دریافت تبدیل می کند . بنابراین ، اطلاعات می تواند بدون هیچ گونه ساختار و وسیله واسطه ای بین نقاط و محلهای مختلف انتقال یابد .
فرکانسهای ممکن امواج الکترومغناطیسی حامل این اطلاعات طیف الکترومغناطیسی را تشکیل می دهد .
باند فرکانسهای رادیوئی در ضمیمه ارائه شده اند . یکی از بزرگترین منابع انسان طیف الکترومغناطیسی است و آنتنها در استفاده از این منبع طبیعی نقش اساسی را ایفاء کرده اند . یک تاریخ مختصر تکنولوژی آنتنها بحثی از کاربردهای آنها ذیلاً ارائه می شود .
مبنای نظری آنتها بر معادلات ماکسول استوار است . "جیمز کلارک ماکسول" (1831 – 1879 ) در سال 1864 در حضور انجمن سلطنتی انگلستان نظریه خود را ارائه داد مبنی بر اینکه نور و امواج الکترومغناطیسی پدیده های فیزیک یکسانی هستند .
همچنین پیش بینی کرد که نور و اختلالات الکترومغناطیسی را می توان بصورت امواج رونده دارای سرعت برابر توجیه کرد .
فیزیکدان آلمانی "هاینریش هرتزگ" (1857 – 1897) در سال 1886 توانست صدق ادعاو پیش بینی ماکسول را مبنی بر اینکه کنشها و پدیده های الکترومغناطیسی می توانند در هوا منتشر شوند ، نشان دهد .
هرتز کشف کرد که اختلالات الکتریکی می توان توسط یک مدار ثانویه با ابعاد مناسب برای حالت تشدید و دارای یک شکاف هوا برای ایجاد جرقه آشکار کرد .
منبع اولیه اختلالات الکتریکی مورد بررسی هرتز شامل دو ورق هم صفحه بود که هر ورق با یک سیم به یک سیم پیچ القائی وصل می شد .
این اولین آنتن مشابه آنتن دو قطبی ورق خازنی مورد بحث در بخش 2-1 می باشد . هرتز آنتهای دو قطبی و حلقوی و نیز آنتهای انعکاسی سهموی استوانه ای نسبتاً پیچیده ای را دارای دو قطبیهائی در امتداد خط کانونی شان بعنوان تغذیه ساخت .
مهندس برق ایتالیایی "گوگلیلمو مارکونی" نیز یک استوانه سهموی میکروویو در طول موج 23 سانتیمتر را برای انتقال کد اولیه اش ساخت . ولی کارهای بعدیش برای حصول برد مخابراتی بهتر در طول موجهای بلندتر بود .
برای اولین مخابرات رادیوئی در ماورای اقیانوس اطلس در سال 1901 آنتن فرستنده شامل یک فرستنده جرقه ای بود که بین زمین و یک سیستم شامل 50 عدد سیم قائم متصل می شد .
سیم ها از هم باز شده و توسط یک سیم افقی متصل به دو دکل نگه داشته می شد . آنتن گیرنده توسط بالونهائی آویزان می شدند . مارکونی اهمیت مرتفع کردن آنتها را در این فرکانسهای پائین در حدود 60 کیلوهرتز درک می کرد .
فیزیکدان روسی " الکساندر پوپوف " (1859 – 1905) نیز اهمیت کشف امواج رادیویی را توسط هرتز تشخیص داد و یک سال قبل از مارکونی شروع به کار و فعالیت در مورد روشهای دریافت آنها نمود .
اغلب افتخار کاربرد اولین آنتن در اولین سیستم رادیوئی را در سال 1897 برای ارسال یک سیگنال از کشتی به ساحل در مسافت سه میل به او می دهند .
در هر حال ، این مارکونی بود که رادیوی تجارتی را توسعه داده و مخابرات رادیوئی را در ماورای اقیانوس اطلس ایجاد کرد . مارکونی را می توان پدر رادیو آماتور دانست .
توسعه آنتها در سالهای اولیه به علت عدم وجود و در دسترس نبودن مولدهای سیگنال محدود بود . در حدود سالهای 1920 پس از آنکه لامپ تریود "دوفارست" برای ایجاد سیگنالهای امواج پیسوته تا 1 مگاهرتز به کار رفت ، ساخت آنتهای تشدیدی (با طول تشدید) مانند دو قطبی نیم موج امکان یافت .
در این فرکانسهای بالاتر امکان ساخت آنتها با ابعاد و اندازه های فیزیکی در حدود تشدید (یعنی نیم طول موج) فراهم شد .
قبل از جنگ دوم جهانی مولدهای سیگنال مگنیترون و کلایسترون میکروویو (در حدود 1 گگا هرتز) همراه با موجبرهای تو خالی اختراع و توسعه یافتند . این تحولات منجر به ابداع و ساخت آنتهای بوقی شد ، گر چه سالها قبل "چندر بوز" (1858- 1937) در هندوستان اولین آنتن بوقی الکترومغناطیسی را ساخت .
در سال 1934 اولین سیستم رادیو تلفنی میکروویو تجارتی بین انگلستان و فرانسه در فرکانس عمل 8/1 گگا هرتز برقرار شد .
در خلال جنگ دوم جهانی یک فعالیت وسیع طراحی و توسعه برای ساخت سیستمهای رادار منجر به ابداع انئاع مختلف آنتهای مدرن مانند آنتهای بشقابی (منعکس کننده) ، عدسیها و آرایه های شکافی موجبری شد .
حال ، نظر خود را به کاربردهای آنتها معطوف می کنیم . انتقال انرژی الکترومغناطیسی می تواند توسط نوعی از ساختارهای هدایت کننده امواج (مانند یک خط انتقال) صورت گیرد و یا می تواند از طریق آنتهای فرستنده و گیرنده بدون هیچ گونه ساختار هدایت کننده واسطه ای انجام گیرد .
اگر فاصله بین فرستنده و یک گیرنده برابر r باشد ، تلفات توان برای خط انتقال متناسب با 2(e-αr) است .
α ثابت تضعیف خط انتقال می باشد . اگر آنتها در یک سیستم خط دید به کار رود ، تلفات توان متناسب با است . عوامل مختلفی در انتخاب بین خطوط انتقال یا آنتها دخالت دارند .
بطور کلی ، خطوط انتقال در فرکانسهای پائین و فواصل کوتاه عملی هستند فرکانسهای بالا اغلب به علت پهنای باند موجود به کار می روند . با افزایش فواصل و فرکانسها تلفات سیگنال و هزینه های کاربرد خطوط انتقال بیشتر می شود و در نتیجه استفاده از آنتها ارجحیت می یابد . استثناء قابل توجه این قاعده خط انتقال فیبر نوری در طیف مرئی می باشد .
در چندین کاربرد باید از آنتها استفاده کرد . برای مثال ، آنتها را باید در مخابرات رادیو سیار شامل هواپیماها ، فضاپیماها ، کشتیها ، یا خودروهای زمینی به کار برد . آنتها در سیستمهای رادیوئی سخن پراکنی شامل یک ایستگاه فرستنده و تعداد نامحدود گیرنده ها که احیاناً مانند رادیوی خودرو متحرک و سیار است ، نیز به کار می رود .
کاربردهای غیر سخن پراکنی مانند سیستمهای رادیو سیار شهرداری (مانند پلیس ، آتش نشانی ، امداد ، بهداشت و بهداری) و رادیو آماتور نیز به آنتها نیاز دارند در کاربردهای غیر مخابراتی مانند رادار نیز آنتها لازم هستند .
عوامل دیگری که در انتخاب نوع سیستم انتقال تأثیر می گذارند ، شامل دلایل تاریخی ، ایمنی و اطمینان پذیری هستند .
قبل از آنکه تکنولوژی رادیوئی در دسترس باشد ، شرکتهای تلفن آغاز به اتصال پایانه های بی شمار ارسال و دریافت توسط خطوط انتقال کردند . اخیراً شرکتهای تلفن استفاده بیشتری را از رادیو به عمل می آورند .
در آمریکا بیشتر از نصف مکالمات تلفنی دور (بین شهری) توسط ارتباطات رادیوئی میکروویو انجام می گیرد . خطوط انتقال یک درجه از ایمنی را فراهم می سازند . در یک سیستم رادیوئی بی سیم هر فرد مجهز به یک گیرنده مناسب می تواند به یک انتقال اطلاعات گوش فرا دهد ، ولی برای تخطی به خطوط انتقال با سیم یک اتصال فیزیکی ضرورت دارد .
برای ایجاد ایمنی در یک ارتباط رادوئی در سیستمهای رادیوئی پیچیده تر کدگذاری را می توان به کار برد . ولی ، ایمنی مخابرات در معدودی از ارتباطات مخابراتی لازم است.
اطمینان پذیری عامل دیگری است که باید در نظر گرفته شود . برای مثال ، سیگنالهای رادیوئی توسط شرایط محیطی مانند ساختارها و موانع در طول مسیر سیگنال ، یونسفر و جو تأثیر می پذیرند .
بعلاوه ، تداخل همواره تهدیدی برای سیستمهای رادیوئی می باشد . کلیه این عوامل همراه با یک مقایسه هزینه سیستمهای خطوط انتقال و سیستمهای رادیوئی متشکل از آنتها باید ملحوظ و در نظر کرفته شود .
هر ساله هزینه دستگاههای رادیوئی کاهش یافته و اطمینان پذیری آنها بهبود می یابد . این عوامل به کاربرد سیستمهای رادیوئی ارجحیت می دهد . بنابراین ، تقاضا برای آنتها و نیاز به دانش فنی در مورد عملکرد آنها همواره وجود خواهد داشت .
در دو بخش بعد این فصل یک مرور مختصر اصول میدانهای الکترومغناطیسی و حل معادلات ماکسول را برای مسائل تشعشع ارائه می دهیم . پس از آنکه چند رابطه اساسی را استنتاج کردیم ، کابرد مستقیم معادلات ماکسول تنها در چند مورد خاص ضرورت دارد . باقیمانده این فصل به بررسی اصطلاحات آنتها و چند مثال ساده اختصاص دارد .
همچنین کاربردهای آنتها در سیستمهای مخابراتی و رادار مورد بحث و بررسی قرار میگیرد .
فصل اول
1- آنتن حلقه ای
ابتدا ، پترن میدان یک حلقۀ کوچک به نحو بسیار ، ساده ای نتیجه گیری می شود ؛ با در نظر گرفتن آنکه حلقه مربعی و دارای چهار دو قطبی خطی کوتاه است . سپس این معادلات بر اساس روش طولانی تری بر مبنای این فرض که حلقۀ کوچک معادل یک دو قطبی کوتاه مغناطیسی است ، تکمیل خواهد شد .
سرانجام ، حالت کلی آنتن حلقه ای با جریان یکنواخت برای حلقه هایی با هر اندازه عمل می شود . با وجود آنکه غالب نتیجه گیریها در مورد حلقه های دایره ای است ، دربارۀ حلقه های مربعی نیز بحث و نشان داده می شود که حلقه های دایره ای و مربعی وقتی سطح آنها کوچک باشد ، میدانهای دور یکسانی دارند و در صورتی که سطح آنها بزرگ باشد میدانهایشان مختلف خواهد بود .
1-1- حلقۀ کوچک
در این قسمت ، روشی بسیار ساده برای پیدا کردن پترن میدان یک حلقۀ کوچک عمل میشود .
(174-1 ب)
منحنی ممتد در شکل (14-1) ج عبارت بهنجار شده Ej را نشان می دهد . پرتو ضریب آرایه برای دو منبع نقطه ای در نقاط میانی اضلاع 1 و 2 می باشد . توجه کنید که در جهت z معادلات (73-1) و (74-1) برایo. = q نتیجه یکسانی را به دست می دهند .
یک میدان الکتریکی موازی با محور x به اندازه یک ضریب بزرگتر از اندازه Ex در جهت y در معادله (72-1) می باشد . این نکته در شکل (14-1) نیز نشان داده شده است .
(75-1)
چندین نتیجه کلی را می توانیم در مورد خواص تشعشعی آنتن حلقوی مربعی یک موج از پرتوهای شکل (14-1) استنتاج کنیم . حداکثر تشعشعات در جهت عمود بر صفحه حلقه قرار دارد و پلاریزاسیون میدان در این جهت موازی با ضلعی است که شامل تغذیه می باشد .
در صفحه حلقه یک صفر در جهت موازی با ضلع شامل نقطه تغذیه (در امتداد محور x) ، وجود دارد و یک گلبرگ در جهت عمود بر این ضلع (در امتداد محور y) پدید می آید .
این نتایج کاملاً از رفتار آنتن حلقوی کوچک متفاوت است که یک صفر در امتداد محورش و یک حداکثر تشعشعات یکنواخت در صفحه حلقه دارد .
دقت این نتایج را می توانیم از طریق تحلیل مسئله حلقه مربعی بدون فرض توزیع سینوسی جریان بررسی کنیم . کاربرد روشهای عددی برای آنتن حلقوی یک طول موج با شعاع سیم برابر l001/0 ، اندازه جریان (منحنی خط چین) در شکل (14-1) را به دست می دهد .
توجه کنید که واقعاً توافق بین دو منحنی ممتد و خط چین بسیار خوب است . اثر اختلافات اندک در این توزیع جریانها در شکل (14-1) ظاهر می شود . منحنیهای خط چین همان پرتوهای متناظر با توزیع دقیق جریان است که از طریق یک روش انتگرالی تشعشعی مشابه با روش فوق الذکر برای یک توزیع جریان مفروض محاسبه شده است .
توافق بین پرتوهای ناشی از فرض یک جریان ساده و روشهای دقیقتر بسیار خوب است . در واقع ، توافق در صفحه xz تقریباً کامل است . این مقایسه مفصل بین روشهای تحلیلی تقریبی آنتها و روشهای عددی دقیقتر (ولی مشکلتر) به ما اطمینان می دهد که نتایج مهندسی خوبی را می توانیم با فرضیات معقول در مورد نحوه عملکرد آنتها به دست آوریم .
در عمل آنتن حلقوی مربعی دارای محیطی برابر یک طول موج بیشترین کاربرد را دارد ف زیرا خواص امپدانس ورودیش مطلوب است . امپدانس یک آنتن حلقوی مربعی با شعاع سیم برابر l001/0 به صورت یک تابع محیط در شکل (15-1) رسم شده است .
توجه کنید که راکتانس ورودی برای محیط حلقه برابر یک طول موج نسبتاً کوچک بوده و حالت تشدید برای محیط برابر l09/0 پدید می آید . مقاومت ورودی برای اندازۀ محیط برابر یک طول موج برابر 100 اهم است . تغییرات امپدانس ورودی حلقه نسبت به اندازه محیطش نسبتاً ناهنجار می باشد .
بهره حلقه مربعی یک موج برابر 09/3 دسی بل است که کوچکتر از بهره 82/3 دسی بل برای یک دو قطبی یک موج سیمی مستقیم می باشد .
چنین نتیجه ای را انتظار داریم ، زیرا پرتو حلقه در شکل (14-1) در مقایسه با پرتو دو قطبی یک طول موج در شکل (15-1) ب راستاوری کمتری دارد .
-2- دوگانگی :
اغلب یک مسئله آنتن پدید می آید ، بطوری که ساختارش دوگانه آنتنی بوده که حل و جوابش معلوم است اگر ساختار آنتها دوگانه های یکدیگر باشند ، میدانهای ناشی از یک آنتن را می توان از عبارت مربوط به میدانهای آنتن دیگر از طریق جایگزینی پارامترها با توجه به اصل دوگانگی به دست آورد . قبل از تحلیل حلقه کوچک ، کاربرد اصل کلی دوگانگی را برای آنتها بررسی می کنیم .
ساختار دو گانه آنتها شبیه شبکه های دوگانه هستند . به عنوان یک مثال ، یک مدار ساده را متشکل از یک منبع ولتاژ و اتصال سری یک مقاومت R و یک سلف L مطابق شکل (1-2 الف) در نظر بگیرید .
شبکه دوگانه اش مطابق شکل (1-2 ب) شامل یک منبع جریان بوده که به اتصال موازی هدایت و ظرفیت خازنی اعمال می شود . (علامت بدین معنی است که کمیت طرف چپ را جایگزین کمیت طرف راست می کنیم و از این لحاظ همانند علامت تساوی در یک عبارت برنامه کامپیوتری میباشد.) از آنجا که شبکه ها دو گانه های یکدیگر هستند ، جوابهای آنها نیز دوگانه می باشند .
مدار اتصال سری را می توان توسط معادله حلقه آن توصیف کرد .
(1-2)
دوگانه این معادله حلقه یک معادله گره می باشد ، که از طریق جایگزینی V با I ، R با G و L با C به دست می آید .
2-2- آنتن حلقوی کوچک
عبارت میدانهای یک حلقه کوچک حامل جریان یکنواخت را با کاربرد اصل دوگانگی به دست آوردیم . در هر حال ، این عبارت شامل دامنه جریان دو قطبی مغناطیسی معادل Im هستند .
از طریق حل مستقیم مسئله حلقه کوچک می توانیم رابطه بین جریان الکتریکی در حلقه I و جریان مغناطیسی Im را به دست آوریم . این رابطه را می توان تنها برای میدان تشعشعی در ناحیه میدان دور مشخص کرد .
نتیجه گرفته می شود که میدانهای تشعشعی حلقه های کوچک مستقل از شکل حلقه بوده و تنها به مساحت حلقه بستگی دارند .
بنابراین ، یک حلقه مربعی را برای تسهیل در تحلیل ریاضی مطابق شکل (2-2) در نظر می گیریم . جریان دارای دامنه ثابت و فاز صفر حول حلقه است .
هر ضلع حلقه مربعی یک قطعه جریان الکتریکی یکنواخت کوتاه بوده که به صورت یک دو قطبی ایده آل الگوبندی می شود .
بررسی اصول پرورش کرم ابریشم
| دسته بندی | کشاورزی و زراعت |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 64 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 69 |
پژهش بررسی اصول پرورش کرم ابریشم در 69 صفحه ورد قابل ویرایش
فهـرست مطالب
عنــوان صفحه
فصل اول
پیشگفتار
تاریخچه کرم ابریشم .............................................................................................................................................................................................................. 1
وضعیت ابریشم در ایران ................................................................................................................................................................................................. 2
چگونگی پرورش کرم ابریشم در ایران ........................................................................................................................................................ 4
برخی مشکلات صنعت ابریشم در ایران .................................................................................................................................................... 5
مراکز تهیه و توزیع ، تولید تخم نوغان تا مرحله ابریشم در ایران ........................................................................ 7
فصل دوم
توتستان ..................................................................................................................................................................................................................................................... 6
کلیاتی راجع به درخت توت و توتستان .......................................................................................................................................................... 6
روشهای تولد نهال توت ..................................................................................................................................................................................................... 8
بذر کاری ................................................................................................................................................................................................................................................ 8
پیوند زنی ................................................................................................................................................................................................................................................... 9
خوابانیدن شاخه .............................................................................................................................................................................................................................. 10
قلم چوب نرم ...................................................................................................................................................................................................................................... 11
قلم چوب سخت ................................................................................................................................................................................................................................ 13
خزانه نهال .............................................................................................................................................................................................................................................. 13
انتخاب نهالهای توت و روش انتقال آن .......................................................................................................................................................... 14
ایجاد توتستان ...................................................................................................................................................................................................................................... 16
وضعیت هواشناسی ....................................................................................................................................................................................................................... 17
بررسی خاکشناسی ..................................................................................................................................................................................................................... 19
روش پیداکردن بیماریهای پوسیدگی و ریشه ....................................................................................................................................... 20
انتخاب نهال توت ......................................................................................................................................................................................................................... 20
فاصله درختان ..................................................................................................................................................................................................................................... 21
کاشت ............................................................................................................................................................................................................................................................. 21
روشهای داشت ، هرس و برداشت ........................................................................................................................................................................ 22
روش بهره برداری از توتستان ویژه کرم جوان ................................................................................................................................. 23
نحوه برداشت از توتستان برای کرم بالغ ................................................................................................................................................... 26
نگهداری توتستان ....................................................................................................................................................................................................................... 27
فصل سوم
بررسی کرم ابریشم از نظر جانورشناسی و سیر تکامل آن ................................................................................................ 28
لارو ...................................................................................................................................................................................................................................................................... 28
مراحل رشد .............................................................................................................................................................................................................................................. 30
اندامهای درونی کرم ابریشم ......................................................................................................................................................................................... 31
اعضای گوارشی .............................................................................................................................................................................................................................. 31
دستگاه گردش خون ................................................................................................................................................................................................................... 31
دستگاه دفع کرم ابریشم ........................................................................................................................................................................................................ 32
دستگاه تنفس ....................................................................................................................................................................................................................................... 33
دستگاه عصبی ...................................................................................................................................................................................................................................... 33
دستگاه تولید مثل ............................................................................................................................................................................................................................... 34
غده های ابریشم ............................................................................................................................................................................................................................. 35
فصل چهارم
کرم ابریشم
تخم کرم ابریشم .......................................................................................................................................................................................................................... 37
تعیین جنس .......................................................................................................................................................................................................................................... 37
تولید تخم .............................................................................................................................................................................................................................................. 39
نگهداری و به کاربردن تخم کرم ابریشم ...................................................................................................................................................... 41
تفریخ مصنوعی تخم کرم ابریشم .......................................................................................................................................................................... 42
روش اجرایی تفریخ تخم ....................................................................................................................................................................................................... 44
فصل پنجم
پرورش کرم ابریشم
مشخصات کرم ابریشم ......................................................................................................................................................................................................... 45
فصل پرورش ......................................................................................................................................................................................................................................... 49
آماده سازی پرورش ..................................................................................................................................................................................................................... 49
انتخاب واریته کرم ابریشم ............................................................................................................................................................................................... 50
ضد عفونی ................................................................................................................................................................................................................................................. 50
آغاز پرورش .......................................................................................................................................................................................................................................... 52
پرورش کرم جوان ......................................................................................................................................................................................................................... 53
پرورش کرم بالغ .............................................................................................................................................................................................................................. 56
پیله رفتن لارو ........................................................................................................................................................................................................................................... 57
برداشت پیله و حمل آن ............................................................................................................................................................................................................... 61
خشک کردن پیله ......................................................................................................................................................................................................................... 63
فصل ششم
بیماری های کرم ابریشم
بیماریهای های قارچی ............................................................................................................................................................................................................ 67
بیماریهای فلاشری ....................................................................................................................................................................................................................... 70
بیماریهای پیرین ............................................................................................................................................................................................................................... 71
آفات کرم ابریشم ......................................................................................................................................................................................................................... 72
منابع ................................................................................................................................................................................................................................................................. 74
تاریخچه کرم ابریشم
گونه اهلی کرم ابریشم که پرورش آن از آغاز تا به امروز متداول بوده و تقریباً در چهار هزار و ششصد سال پیش به طور اتفاقی توسط ملکه چین ( سی لینگ شی ) در هنگام قدم زدن در جنگلی با پیدا کردن پیله ای از روی درخت توت و تنیدن تارهای آن به دور انگشت خود کشف و بدین ترتیب رازی از طبیعت آشکار گردید.
در حقیقت این پدیده اتفاقی به تدریج پایه گذار صنعت پرورش و تهیه ابریشم در جهان شده و بعدها این شاهزاده خانم در تاریخ به الهه ابریشم ، ملقب گردید. تا مدتها پس از کشف ابریشم راز تهیه آن در انحصار چین بود امپراطوران چین در طی قرون متمادی همواره سعی کردند تا اسرار تهیه آن را از جهانیان پنهان دارند، حتی حکومت چین برای کسانی که می خواستند راز تهیه ابریشم را به خارج از کشور انتقال دهند مجازات مرگ تعیین کرده بودند . با وجود این سختگیریها تا نیم قرن ، چین تنها کشور تولید کننده ابریشم در جهان بود.
استقبال وسیع و همه جانبه مردم دنیا از ابریشم و سود آوری تجارت این کالا آن چنان مورد توجه واقع گردید که برای تجارت آن جاده ای ساخته شد که یازده هزار کیلومتر طول داشت و شهر هسیان چین را به رم شرقی متصل می کرد. این جاده از ترکستان ـ سمرقند گذشته و به مرزهای ایران می رسید و پس از عبور از طوس ، دامغان ، گرگان و ری به قزوین و از آنجا به شعباتی متصل می شد که شاخه ای از آن به ترکیه و بعد به اروپا متصل می گشت . در ضمن برای اینکه کاروان های حامل ابریشم به سلامت مسیر تا اروپا را طی نمایند مرتباً بین ایران و چین نمایندگانی در رفت و آمد بودند.
در تمام این مدت سختگیری های امپراطوران چین ، به منظور حفظ انحصار تهیه ابریشم زیادتر می شد و هر روز مقررات سخت تری وضع می کردند با وجود چنین سیاست وحشت و استتاری ، نوشته اند به سال 419 میلادی شاهزاده خانم دیگری از چین که به ازدواج فرمانروای کشور ترکستان در آمده بود ، برای نشان دادن درجه محبت و فداکاری خود با استقبال از مرگ چندین عدد تخم نوغان را در لابلای موهای خود پنهان و به عنوان هدیه ای در ترکستان تقدیم همسرش کرد.
و بدین ترتیب تهیه ابریشم از انحصار چین خارج گردید .
در حال حاضر با گذشت قرن ها هنوز چین بزرگترین تولید کننده ابریشم در جهان است.
هندوستان دو مین کشور تولید کننده ابریشم بوده و ژاپن سومین کشور تولید کننده ابریشم و شوروی سابق مقام بعدی را در جهان دارا بوده است.
فرانسه نیز زمانی از تولید کنندگان عمده ابریشم جهان بود ولی پس از شیوع بیماری واگیردار پبرین در سال 1850 ، خسارات فراوانی به این صنعت وارد شد این بیماری چنان دامنه وسیعی پیدا کرد که ناپلئون سوم ، لویی پاستور را مأمور مطالعه روی این بیماری و پیدا کردن راههای مبارزه با آن نمود.
پس از چهار سال تحقیق پاستور ، دانشمند فرانسوی موفق به شناسایی و کشف عامل بیماری و راه مبارزه با آن گردید. با وجود این ، این توفیق تربیت و پرورش کرم ابریشم دیگر در فرانسه پا نگرفت ، زیرا واردات آن از کشورهای دیگر توسعه زیادی یافته بود.
وضعیت ابریشم در ایران
تولید ابریشم ایران در حال حاضر 400 تن در سال است طبق مدارک موجود میزان ابریشم تولیدی در گذشته در حدود 3000 تن در سال بوده حتی زمانی از ایران تخم نوغان جهت پرورش به کشورهای خارج بویژه اروپا صادر می شده است.
در نگرش تاریخی به این رشته از کشاورزی وضعیت اولین اشاره در متون تاریخی مربوط به تولید ابریشم در مازندران است. در ضمن مارکوپولو نیز در سفرنامه خود به تولید فراوان ابریشم در طبرستان (مازندران) اشاره کرده است.
آنچه مسلم است در گذشته ایران یکی از کشورهای مهم تولید کننده و به ویژه در شهرهای طبرستان ، خاوران ری و حتی زابلستان تولید ابریشم رواج قابل توجهی داشته است . این وضعیت در زمان صفویه نیز به اوج شکوفایی خود رسیده بود.
متأسفانه دو اتفاق مهم صنعت پرورش کرم ابریشم را در دنیا مختل ساخت ، مسلماً تولید ابریشم ایران نیز از آن بی تأثیر نبود.
واقعه مهم نخست اپیدمی بیماری پبرین در فرانسه بود که همانند بیماری نیوکاسل طیور ، پرورش این کرم را در سطح بسیار گسترده ای از جهان در معرض نابودی قرار داد. بنا براین با سعی و تلاش دانشمند ارزنده فرانسوی « لویی پاستور » که عامل این بیماری را در سال 1870 شناسایی و راه پیشگیری از آن را به دنیا اعلام کرد بدون شک این صنعت با نابودی کامل روبرو می شد.
اتفاق دوم که در تاریخ حیات پرورش این کرم دخالت عمده ای دارد توفیق فردی به نام شاردونه در ساخت الیافی از مواد شیمیایی بود که شباهت بسیار زیادی به ابریشم داشت (در سال 1889 ) این کشف رکود عجیبی در بازار تجارت ابریشم جهان بوجود آورد.
با وجود این رویداد تولید ابریشم در ایران حتی در این دوره نیز رونق قابل توجهی داشته است چنانچه اگر دومین سفرنامه مظفرالدین شاه به فرنگ را مطالعه کنیم خواهیم دید که از رونق کرم ابریشم در ایران ، طی این سالها سخن به میان آمده است در حقیقت در این سالها ابریشم کالای عمده تجارت ایران بوده و در تجارت خارجی ، این کشور را قادر می ساخته تا بهای بخش قابل توجهی از واردات خود را با در آمد آن بپردازد . میزان تولید این محصول در سال 1343 در اوج خود بوده ولی از آن به بعد دچار آفت گشته و در نتیجه تغییر کیفیت ، قیمت آن نیز تنزل یافته است .
در سال های گذشته جهت احیای امر نوغان داری ، تشکیلات مستقلی به نام شرکت نوغان به وجود آمد و بدنبال آن کارخانه حریر بافی چالوس تاسیس گردید . متاسفانه پس از شروع کار کارخانه تولید ابریشم بر خلاف انتظار پایین آمد ، زیرا شرکت نوغان برای جبران هزینه های فراوان کارخانه مجبور به پایین آوردن نرخ خرید اجباری پیله بود . در طی این سالها بالاترین رقم تولید مربوط به سال 1351 بوده یعنی 111 تن پیله بوده است .
پس از انقلاب اقداماتی در جهت احیای این رشته از کشاورزی و صنعت به عمل آمده از جمله آن اقدامات تشکیل شرکت سهامی مطالعات و تحقیقات پرورش کرم ابریشم بود این شرکت عملاً کار خود را از سال 1359 شروع کرده است . وظیفه این شرکت تهیه و توزیع تخم نوغان تهیه و توزیع نهال توت ، خرید پیله بر اساس قیمت های تعیین شده بود . کارخانه هایی که در حال حاضر در امر ابریشم کشی کشور فعالیت دارند ، عبارتند از کارخانه صنایع ابریشم گیلان در صومعه سرا ، کارخانه صنایع ابریشم طوس در مشهد و کارخانه پیله و ابریشم شمال
چگونگی پرورش کرم ابریشم در ایران
همان طور که در مبحث تاریخچه این صنعت در گذشته اشاره شده ، تولید ابریشم از زمان های خیلی دور در ایران رایج بوده و بخش مهمی از صادرات کشور را در آن زمان تشکیل می داده است .
در حال حاضر پرورش کرم ابریشم در استانهای گیلان و مازندران ، خراسان، آذربایجان، اصفهان، یزد و کرمانشاه رایج است . در استان گیلان که 80% تولید کشور را بر عهده دارد پرورش این کرم در اردیبهشت و در سایر استانها در فروردین ماه زمانی که توت پنج برگ می شود انجام می گیرد.
چنانچه برای کرم ابریشم شرایط پرورش مطلوبی ایجاد گردد و برگ توت هم مهیا باشد می توان هر موقع از سال به امر پرورش کرم پرداخت .
بهترین فصل برای کرم ابریشم فصل بهار است که هوا مساعد بوده و برگ های توت هم ظریف و مغذی
می باشد . در فصول تابستان و پاییز از آن جهت که مواد سلولزی برگها بیشتر و مواد قابل هضم آنها کمتر است . غالباً پرورش کرم با سوء تغذیه و متعاقب آن با بروز بیماری های مختلف همراه می باشد . تغییرات جوی و هوا نیز در دو دوره تابستان و پاییز مؤثر بوده و ممکن است زمینه را برای فعالیت عوامل بیماریزای کرم ابریشم
فراهم نماید.
برخی مشکلات صنعت ابریشم در ایران
1- کیفیت نامطلوب محصول و پایین بودن بازدهی در اثر عوامل مختلف از جمله عدم رعایت موازین بهداشتی
2- عدم وجود ضوابط دقیق متکی بر اصول بهداشتی مخصوص جایگاه پرورش یا تلمبارها همانند سایر رشته های دامپروری ، در نتیجه عدم توجه کشاورزان به فضای برای هر جعبه تخم نوغان که این نکته می تواند الفبای پرورش باشد .
3- عدم آشنایی کافی کشاورزان با این رشته و نیز ناآگاهی آنها در امر کشت توت و تغذیه کرم
4- عدم توجه و دقت به امر تغذیه کرم
5- استفاده از روشها و وسایل سنتی در خفه و خشک کردن پیله و عدم دسترسی با کاربرد صحیح و مدرن
6- استفاده از وسایل سنتی و تبدیل پیله به ابریشم خام
7- بالا بودن هزینه های پرورش
8- پراکندگی یا نبودن مراکز مختلف سرویس دهی به ویژه در امر بهداشت
مراکز تهیه و توزیع ، تولید تخم نوغان تا مرحله ابریشم در ایران
مراکز فعلی تهیه تخم نوغان در کشور : رشت ، بندر انزلی ، تربت حیدریه ، نطنز
مراکز مهم تولید پیله : گیلان ، مازندران ، خراسان ، اصفهان، آذربایجان شرقی
مراکز ابریشم کشی : گیلان ، مازندران ، خراسان
مراکز تهیه ابریشم آماده : کاشان، مشهد، اصفهان
مراکز تولید فرآورده های ابریشمی : قم ، اصفهان، کاشان ، نایین ، مشهد، اسکو در آذربایجان شرقی .
توتستان
ا – کلیاتی راجع به درخت توت و توتستان
درخت توت متعلق به خانواده Moraceae است و بصورت وحشی در آسیا رشد می کند و گسترش و رویش آن از شمالی ترین نقاط تا مناطق گرمسیری آسیا ادامه دارد. درخت توت به چند گروه و نژاد تقسیم می شود که این طبقه بندی براساس نوع برگ ،گل و شاخه صورت می گیرد . در ژاپن بیش از هزار نوع توت کشت می شود که ده نوع بسیار عام است و بطور وسیعی کشت می شود در تایلند بیش از 50 نوع (واریته) توت وجود دارد که سه نوع آن بسیار فراوان کشت می شود . متأسفانه در ایران هیچگونه مطالعه جدی روی واریته های مختلف توت موجود در استانهای مختلف انجام نشده است.
شکل و فرم توتستان
برای رشد توتستان جوانه ها ، شاخه ها ، برگها و ریشه درخت توت هرکدام نقش مهمی ایفا می کنند.
برگ
برگ توت از صفحه برگ ، ساقه و گوشواره برگ تشکیل شده است . برگ بعضی از انواع مضرّس بوده و بعضی صاف هستند برگ عضوی بسیار مهم بوده وظیفه اش تولید ازت است شکل برگ با توجه به نوع برگ متفاوت است .
شاخه و جوانه
معمولاً درخت توت را در توتستانها بصورت پاکوتاه ، نگه داشته و شاخه هایش را هر چند ماه یکبار قطع
می کنند و در نتیجه از جوانه های باقیمانده شاخه ، برگهای جوان رشد کرده و شاخه های جدید را تولید
می نماید، برگهای توت بعد از مدت معینی سبز شده و آماده مصرف می شوند این مدت در واریته های مختلف متفاوت است در محل اتصال دمبرگ به ساقه یک جوانه جانبی ظاهر می شود. وقتی که شاخه ای قطع شود جوانه های جانبی زیر محل قطع شده دوباره رشد کرده و شاخه جدید تولید می کند . شاخه ها انتقال شیره خام را از ریشه به برگها و انتقال شیره پرورده را به ریشه بعهده دارند.
ریشه
ریشه شامل ریشة اصلی ، ریشه های جانبی که از ریشه اصلی جدا شده اند و ریشکهایی است که از ریشه های جانبی جدا می شوند . ریشکها وظیفه تغذیه را بعهده دارند و غذا و آب از زمین جذب می کنند. ریشه های اصلی موجب تثبیت و تقویت گیاه در زمین می شوند. آب و مواد جذب شده از راه ریشه های اصلی و ساقه به
برگها می رسند .
روش پیله رفتن
هنگام پیله رفتن لاروها روشهای مختلفی برای انتقال آنها به قابهای پیله تنی وجود دارد .
در روش جمع کردن ، وقتی که بدن 3/1 لاروهای کرم ابریشم روشن شد آنها را یکی یکی جمع می کنیم و روی قابهای پیله تنی قرار میدهیم . در این روش به موقع می توان لاروهای رشد یافته را در معرض پیله تنی قرار داد وقتی حدود 5 ساعت از موقع پیله تنی آنها بگذرد به تدریج ضعیف شده و پیله های نامناسب تولید می کنند . از طرف دیگر اگر لاروها قبل از موقع جمع شوند پیله های ضعیف شده تولید می کنند .
در روش دیگر ، شاخه ها را تکان داده و لاروهای آن جمع آوری می شود . یکی دیگر از روشها پیله رفتن خود به خود است (Selfmoanting) است در این روش از طبیعت لارو رشد یافته استفاده می کنند . زیرا لاروها پس از رشد کامل اشتیاق به صعود دارند و از این رو دستگاه پیله تنی روی آنها قرار داده میشود . در پیله رفتن خود بخودی باید نکات زیر رعایت شود .
الف ) برای اینکه رشد لاروها یکنواخت باشد هنگام پوست اندازی چهارم و یا اوایل سن پنجم آنها را با توجه به رشدشان گروه بندی می کنیم .
به این ترتیب وقتی که حدود نصف لاروها به خواب رفتند ، با شاخه برگ می دهیم و لاروها عقب مانده را که از این برگها تغذیه می کنند ، جدا می نماییم و بستر دیگری برایشان می سازیم .
هنگام پیدا شدن لاروهای به خواب رفته نیز می توان این کار را انجام داده به این ترتیب وقتی نصف لاروها بیدار شدند . با شاخه برگ داده و آنها را از بقیه لاروها جدا می کنیم البته روش اول ترجیح داده میشود زیرا بعد از خواب ، هرچه برگ کمتری به لارو داده شود بهتر است .
ب ) روز چهارم یا پنجم از سن پنجم بستر را تمیز کرده و علاوه برآن هنگام خواب چهارم بستر را هم سطح می کنیم .
ج ) هنگام پیله رفتن ، با خاک اره یا پوسته برنج خیس شده همراه با مواد مخصوص دیگر اطراف لاروها را گرفته و آنها را محدود می کنیم اخیراً داروهایی برای این منظور ساخته شده است که به کار می رود .
د ) در ابتدا 5 تا 10 درصد لاروهای رشد یافته را تک تک برداشته و روی قاب می ریزیم وقتی که حدود 40% لاروها بالغ شدند قابها را روی لاروها قرار می دهیم.
هـ ) در بهار حدود 20 تا 24 ساعت و در تابستان و پاییز 10 تا 15 ساعت قابها روی لاروها قرار داده می شوند که 80 تا 85 درصد قسمتها از لارو پر شده ، قابها به جای دیگر منتقل شده و آویزان می شوند.
و ) قابهای مابوشی بصورت طولی روی بستر قرار می گیرند درجه حرارت باید حدود 22 تا 26 درجه سانتیگراد باشد و اگر لازم باشد بخاری روشن می کند .
ز ) برای هر جعبه لارو کرم ابریشم 20 عدد (Kairyo – mabushi) و 16 عدد (Kaitne mabushi ) برای پیله رفتن خود بخودی لازم است.
نگهداری در مدت پیله رفتن
حرارت ، رطوبت ، جریان هوا و غیره در مدت پیله رفتن تأثیر زیادی در کیفیت پیله تولیدی دارد به ویژه درجه حرارت باید حدود 22 درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی نیز 60 تا 70 درصد باشد.
رطوبت بالا ، موجب پایین آمدن میزان نخ دهی (Reciability) پیله می شود و باید سعی کنیم که از رطوبت زیاد جلوگیری شود انجام تهویه برای پایین آوردن رطوبت بسیار مؤثر است. باید دقت کرد که درجه حرارت محیط از 25 درجه سانتیگراد افزایش بیابد زیرا در این صورت از کیفیت پیله کاسته می شود . بهترین روش پنکه در اتاق مخصوص پیله تنی است .
برداشت و حمل آن
زمان برداشت پیله ، روی هم رفته زمان پیله رفتن تا شفیرگی با توجه به واریته ابریشم و درجه حرارت متفاوت است . معمولاً این مرحله در حرارت 23 درجه سانتیگراد حدود 5 روز طول میکشد تا لاروها به شفیره تبدیل شوند و در حرارت 25 درجه سانتیگراد نیز این زمان به 4 روز کاهش می یابد . شفیره جوان به رنگ سفید شیری بوده و بدن آن بسیار نرم است اما بعد از گذشت 3تا4 روز در حرارت 24 درجه سانتیگراد به رنگ قهوه ای کاکائویی در آمده و بدن سفت میشود . و درجه حرارت پایین ، بلوغ شفیره را به تاخیر می اندازد ، لذا در صورتی که محیط سرد باشد ، لازم است اتاق را گرم کنیم .
معمولاً برداشت پیله در هفتمین یا هشتمین روز بعد از پیله رفتن انجام می شود اگر زودتر از موقع برداشت پیله انجام شود شفیره زخمی شده ، پیله به مایع بدن شفیره آغشته شده و کیفیت پیله و ابریشم خام و ارزش آن پایین می آید .
روشهای برداشت
قبل از شروع عملیات برداشت باید لاروهای مریض یا مرده و پیله های کاغذی و چرکین را جمع آوری کرده و دور بیاندازیم تا باعث کثیف شدن پیله های دیگر نشوند و سپس اقدام به برداشت پیله ها از درون قابها میکنیم . وسایل برداشت پیله متنوع هستند ، اگر پیله ها در میان شاخ و برگ گیاهان بسته شده و یا از وسایل ساده پیله تنی استفاده شده باشد ، ناگزیر برداشت پیله باید با دست انجام شود ولی اگر از Kaiten Mabushi استفاده شده باشد ، روشهای برداشت آسانتری وجود دارد . یکی از وسایل عبارت است از تکه چوبی است که روی آن زائده های چوبی دیگر مناسب با سوراخهای قاب Kaitenقرار دارد که با فشار دادن چوب روی هر ردیف می توان یک ردیف پیله را از قاب خارج کرد . ادامه این کار سبب تخلیه کلیه قسمتهای قاب از پیله می شود .
دستگاههای دیگری وجود دارد که با یک فشار ، پیله های یک ورق از جای خود خارج می شوند و به این ترتیب سرعت کار زیاد می شود . انواع برقی این دستگاه نیز وجود دارد .
کرک گیری
پیله های برداشت شده با قشری از کرک پوشیده شده اند. اگر کرک روی پیله باقی بماند رطوبت را جذب کرده و کیفیت پیله را کاهش می دهد. همچنین پیله ها به هم می چسبند و کار را مشکل می کنند و سلکسیون پیله کرک دار نیز تقریباً غیر ممکن است لذا باید کرک پیله را از آن جدا کرده برای این منظور از دستگاه کرک گیری استفاده می کنیم. انواع این دستگاه معمولاً با دست ، پا و یا برق کار می کند. نیروی محرکه هر چه باشد سیستم کار دستگاه همسان است در حلقه نوار لاستیکی که در قسمت بالای دستگاه بسیار نزدیک به هم هستند . اساس کار دستگاه را تشکیل می دهند . با به حرکت در آوردن دستگاه ، وقتی پیله ها از قسمت نزدیک شده دو نوار رد می شوند کرکهای آنها گرفته می شود و با فشار پیله های بعدی کرک گرفته شده از دستگاه خارج می شوند.
بررسی عوامل آنتروپوژنیک و تحولات ژئومورفولوژیکی در زون کپه داغ (مطالعه موردی آبریز کوشک آب)
| دسته بندی | فنی و مهندسی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 15108 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 173 |
پژهش بررسی عوامل آنتروپوژنیک و تحولات ژئومورفولوژیکی در زون کپه داغ (مطالعه موردی آبریز کوشک آب) در 173 صفحه ورد قابل ویرایش
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده ................................................................................................................................. 1
فصل اول: کلیات................................................................................................................. 2
مقدمه................................................................................................................................... 3
1-1- طرح مسئله تحقیق....................................................................................................... 4
2-1- اهمیت و ضرورت تحقیق............................................................................................ 5
3-1- اهداف تحقیق.............................................................................................................. 6
4-1- سوالات تحقیق............................................................................................................ 7
5-1- فرضیه ها.................................................................................................................... 8
6-1- پیشینه تحقیق.............................................................................................................. 9
7-1- روش و مواد تحقیق................................................................................................... 10
8-1- مشکلات تحقیق......................................................................................................... 12
فصل دوم :ویژگیهای طبیعی حوضه آبریز............................................................................. 13
1-2- موقعیت جغرافیایی حوضه آبریز.................................................................................. 14
2-2- فیزیوگرافی ............................................................................................................... 18
3-2- توپوگرافی................................................................................................................. 25
4-2- زمین شناسی.............................................................................................................. 32
5-2- اقلیم......................................................................................................................... 43
6-2- هیدرولوژی حوضه..................................................................................................... 71
6-3- خاک شناسی.............................................................................................................. 76
7-3- پوشش گیاهی............................................................................................................ 84
فصل سوم : ژئومورفولوژی حوضه آبریز مورد مطالعه......................................................... 89
1-3- مفهوم ژئومورفولوژی.................................................................................................. 90
2-3- نگرش سیستمی در ژئومورفولوژی............................................................................... 91
3-3- ژئومورفولوژی کاربردی.............................................................................................. 92
4-3- اهداف ژئومورفولوژی کاربردی.................................................................................... 93
5-3- وقایع ژئومورفیک....................................................................................................... 93
6-3- آنتروپوژئومورفولوژی در ایران..................................................................................... 95
7-3- ژئومورفولوژی و زمین شناسی حوضه آبریز مورد مطالعه................................................ 98
8-3- ژئومورفولوژی حوضه آبریز مورد مطالعه....................................................................... 99
9-3- واحدهای ژئومورفولوژی............................................................................................ 110
10-3- ارتباط ژئومورفولوژی با خاک شناسی در حوضه........................................................ 105
11-3- ارتباط ژئومورفولوژی با پوشش گیاهی در حوضه ..................................................... 105
12-3- ارتباط ژئومورفولوژی با فرسایش در حوضه.............................................................. 106
13-3- بررسی وضعیت ریزش و لغزش در حوضه............................................................... 108
فصل چهارم: اثرات عوامل آنتروپوژنی در شرایط ژئومورفولوژیکی حوضه آبریز مورد مطالعه 110
1-4- بررسی سابقه تاریخی فرسایش در دنیا و ایران............................................................. 112
2-4- عوامل موثر در فرسایش خاک.................................................................................... 116
3-4- انواع فرسایش در حوضه آبریز مورد مطالعه................................................................. 121
4-4- اثرات عوامل آنتروپوژنی بر شرایط ژئومورفولوژیکی حوضه آبریز مورد مطالعه................ 123
5-4- راهکارهای پیشنهادی به منظور کاهش فرسایش در حوضه آبریز مورد مطالعه.................. 128
6-4- اهمیت آبخیزداری در تثبیت فرایندهای ژئومورفولوژیکی............................................... 135
فصل پنجم : نتایج فرضیه ها و راهکارهای عملی................................................................ 138
1-5- پرسش اول............................................................................................................... 139
2-5- پرسش دوم.............................................................................................................. 140
3-5- نتیجه فرضیه تحقیق................................................................................................... 141
4-5- ارائه راهکارها........................................................................................................... 141
منابع و ماخذ ..................................................................................................................... 151
فهرست جداول
عنوان .............................................................................................................................. صفحه
1-2- مشخصات کمی حوضه آبریز کوشک آباد و کارده......................................................... 20
2-2- میانگین تراکم زهکشی و زمان تمرکز به تفکیک حوضه های آبریز.................................. 23
3-2- زمان تمرکز حوضه آبریز کوشک آباد........................................................................... 25
4-2- طبقه بندی واحدهای توپوگرافی حوضه آبریز................................................................ 26
5-2- مشخصات ارتفاعی کل حوضه کارده و حوضه آبریز کوشک آباد.................................... 28
6-2- مقدار شیب حوضه آبریز کوشک آباد............................................................................ 32
7-2- آمار میانگین ماهانه و سالانه ایستگاهها طی یک دوره آماری تا سال 1381 .................... 46
8-2- پراکندگی ایستگاههای هواشناسی................................................................................. 46
9-2- متوسط دما برای ایستگاههای حوضه آبریز مورد مطالعه.................................................. 50
10-2- حداکثر دما برای ایستگاههای حوضه آبریز مورد مطالعه............................................... 52
11-2- حداقل دما برای ایستگاههای حوضه آبریز مورد مطالعه................................................ 53
12-2- نشان دهنده میانگین درجه حرارت............................................................................ 55
13-2 تعداد روزهای یخبندان در ماههای سال در حوضه آبریز مورد مطالعه.............................. 55
14-2- متوسط سرعت ماهانه باد در حوضه آبریز مورد مطالعه................................................ 58
15-2- تبخیر در ایستگاههای حوضه آبریز مورد مطالعه.......................................................... 59
16-2- آمار تصحیح و تکمیل شده تبخیر ایستگاههای حوضه آبریز مورد مطالعه....................... 60
17-2- مقادیر حداکثر بارندگی در ایستگاه معرف.................................................................. 64
18-2- میانگین بارندگی در حوضه کوشک آباد..................................................................... 64
19-2- میانگین بارش سالیانه در یک دوره سی ساله برای کوشک آباد..................................... 65
20-2- شدت بارندگی کوتاه مدت در ایستگاه معرف............................................................. 66
21-2- رطوبت نسبی حوضه آبریز مورد مطالعه..................................................................... 68
22-2- برآورد حجم رواناب حوضه با روشهای مختلف......................................................... 74
23-2- برآورد حجم رواناب سالانه در حوضه مورد مطالعه (میلیون مترمکعب)......................... 74
24-2- برآورد مقادیر رواناب حوضه در دوره های خشکسالی و ترسالی (میلیون مترمکعب).... 75
25-2- رژیم آبدهی ماهانه در حوضه مورد مطالعه (میلیون مترمکعب)...................................... 75
26-2- برآورد حداکثر سیلاب حوضه با روشهای مختلف (میلیون مترمکعب)........................... 76
27-2- مشخصات تپه های اصلی اراضی موجود در حوضه آبریز............................................ 79
28-2- نتایج نهایی آنالیز پارامترهای مرتعی در تیپهای مختلف حوضه سد کارده....................... 88
1-3- فرسایش پذیری و نفوذ پذیری هریک از رخساره های ژئومورفولوژیکی........................ 109
1-4- تقسیم بندی فرسایش به لحاظ منشاء در حوضه مورد مطالعه ........................................ 111
2-4- عوامل موثر در فرسایش............................................................................................. 122
3-4- مقایسه سطح زیر کشت در حوضه مورد مطالعه در سال 76 و 86 (برحسب هکتار) ..... 126
فهرست نقشه ها
عنوان............................................................................................................................... صفحه
1-2- موقعیت حوضه آبریز کارده در شهرستان مشهد ـ خراسان رضوی................................... 15
2-2- موقعیت حوضه آبریز کوشک آباد در حوضه آبریز کارده................................................ 16
3-2- تصویر ماهواره ای حوضه آبریز کوشک آباد.................................................................. 17
4-2- تقسیمات زیر حوضه های کارده.................................................................................. 19
5-2- نقشه توپوگرافی و آبراهه های حوضه آبریز کوشک آباد................................................. 27
6-2- طبقات ارتفاعی در حوضه آبریز کارده.......................................................................... 29
7-2- زمین شناسی حوضه آبریز کوشک آباد.......................................................................... 41
8-2- هم تبخیر حوضه آبریز کوشک آباد............................................................................... 62
9-2- هم باران سی ساله حوضه آبریز کوشک آباد.................................................................. 67
10-2- رودخانه در حوضه آبریز کوشک آباد......................................................................... 73
11-2- خاک شناسی حوضه آبریز کوشک آباد....................................................................... 82
12-2- کاربری اراضی در حوضه آبریز کوشک آباد................................................................ 83
13-2- پوشش گیاهی حوضه آبریز کوشک آباد..................................................................... 86
فهرست اشکال
عنوان ............................................................................................................................... صفحه
1-2- میانگین بارش ماهانه ایستگاه کارده طی دوره آماری 81-1380 برحسب میلی متر..... 47
2-2- میانگین بارش ماهانه ایستگاه مارشک طی دوره آماری 81-1380 برحسب میلی متر.. 47
3-2- میانگین بارش ماهانه ایستگاه گوش طی دوره آماری 81-1380 برحسب میلی متر..... 48
4-2- گرادیان میانگین دما.................................................................................................... 51
5-2- گرادیان میانگین دما.................................................................................................... 51
6-2- گرادیان حداکثر دما.................................................................................................... 52
7-2- گرادیان حداکثر دما.................................................................................................... 53
8-2- گرادیان حداقل دما..................................................................................................... 54
9-2- نمودار میله ای تعداد روزهای یخبندان حوضه آبریز کوشک آباد..................................... 56
10-2- گرادیان تبخیر.......................................................................................................... 61
11-2- گرادیان تبخیر.......................................................................................................... 61
11-2- گرادیان بارندگی...................................................................................................... 66
12-2- منحنی های آمبروترمیک حوضه آبریز مورد مطالعه...................................................... 69
13-2- موقعیت حوضه مورد مطالعه در اقلیم نمای دو مارتن.................................................. 70
1-3- رابطه طول شیب با خاک از بین رفته........................................................................... 106
1-6- ایجاد فرسایش توسط انسان...................................................................................... 144
2-6- تراس بندی و ایجاد پوشش گیاهی............................................................................. 144
3-6- سیل تابستانی در روستای بهره (شهریورماه 87).......................................................... 145
4-6- چکدم رسوبگیری...................................................................................................... 145
5-6- فرسایش توسط عامل انسانی ( زراعت)...................................................................... 146
6-6- فرسایش طبیعی ( سیلاب)......................................................................................... 146
7-6- ایجاد دیوار حائل کنار بستر........................................................................................ 147
8-6- ایجاد دیوار حائل کنار بستر........................................................................................ 147
9-6- فرسایش واریزه ای و پوشش گیاهی........................................................................... 148
10-6- تخریب دامنه ها توسط انسان جهت توسعه باغات..................................................... 148
11-6- دامداری بعنوان یکی از عوامل ایجاد فرسایش............................................................ 149
12-6- فرسایش ناشی از فعالیت انسان( احداث جاده)......................................................... 149
13-6- دیم کاری.............................................................................................................. 150
14-6- تراس بندی و ایجاد چکدم...................................................................................... 150
چکیده
ژئومورفولوژی در مقیاس وسیع با فعالیت های انسانها و مسائل مربوط به آن مرتبط است عواملی که باعث ایجاد تحولات ژئومورفولوژیکی می شوند هم می تواند طبیعی باشد وهم انسانی. یکی از تحولات ژئومورفولوژیکی که بیشتر به چشم می خورد فرسایش است که می تواند بر اثر عوامل مختلف بوجود آید. مهمترین عوامل موثر در شرایط کنونی در اکثر حوضه های ایران عبارتند از عوامل فرسایندگی، فرسایش پذیری ، شیب وتوپوگرافی زمین، وضعیت پوشش گیاهی و نحوه مدیریت و بهره برداری از اراضی.
با توجه به عنوان پایان نامه که بررسی عوامل آنتروپوژنیک بر تحولات ژئومورفولوژیکی حوضه آبریز است هدف نشان دادن میزان تاثیر عوامل آنتروپوژنی بر تحولات ژئومورفولوژیکی است که انسان ها بخاطر فعالیت خود در کشاورزی(توسعه بی رویه اراضی دیم و قطع بی رویه درختان )و دامداری ( چرای بیش از حد مراتع ) از عوامل بسیار موثر در فرسایش محسوب می شوند.
در حوضه آبریز مورد مطالعه علاوه بر عوامل یاد شده عواملی که باعث فرسایش توسط انسان می شوند عبارتند از تبدیل اراضی مرتعی به اراضی دیم و تغییر کاربری اراضی، شخم تپه ماهورها ، مداخله در مجاری طبیعی، اجرای شخم در جهت شیب در اراضی دیم زار ، سیلابها ، ریشه کن کردن بوته ها، عدم رعایت تناوب زراعی که منجر به کاهش حاصلخیزی خاک وتخریب ساختمان آن می شود. از طرفی اجرای طرحهای مختلف شامل طرح های بیولوژیکی( نهال کاری، بذر پاشی، کپه کاری، اصلاح مراتع، کنترل مرتع و دام و ...)و طرح های مکانیکی( تراس بندی، بانکت بندی و ...)و طرح های مدیریتی نقش مهمی را در تثبیت و کنترل فرآیندهای ژئومورفولوژیکی دارند.
فصل اول :
کلیات
مقدمه
تحقیق عبارت است از تامین اطلاعات لازم برای طراحان و برنامه ریزان نظام های مختلف. (ایزاک،1374،11)
مداخله بی رویه انسانها ،حتی در زمینهای پایدار ، به تشدید مورفودینامیک وفعالیت عوامل ژئومورلوژیک منتهی می شود. باتوجه به عنوان پایان نامه که بررسی عوامل آنتروپوژنیک در تحولات ژئومورفولوژیک حوضه آبریز می باشد هدف نشان دادن اهمیت مداخله عوامل آنتروپوژنیکی در تحولات ژئومورفولوژیک می باشد .به جهت اینکه فرآیند های ژئومورفولوژیکی نقش بسیار مهمی در ایجاد فرسایش از جمله (سیل – حرکات تودهای مواد ، انواع مختلف فرسایش در آبراهها و... ) دارا می باشد عوامل انسانی نیز با استفاده بی رویه و مفرط از مراتع ، قطع درختان جنگلی و شیوه های نادرست آبیاری و به علت فقر وعدم آگاهی و بهره برداری بیش از حد از زمین میزان فرسایش را افزایش می دهند .
در فصل نخست به کلیات و مبانی موضوع مورد بحث پرداخته ، اهمیت و ضرورت آنرا بیان و با ذکر اهداف و سوالات تحقیق فرضیه ها شرح داده خواهد شد و در پایان به چگونگی انجام و ملزومات مورد نیاز و همچنین مشکلات و محدودیتهای پیش رو نگاهی خواهیم داشت.ویژگیهای طبیعی حوضه آبریز مورد مطالعه در فصل دوم مورد بحث و بررسی قرار گرفته و در آن پارامترهایی چون موقعیت جغرافیایی، فیزیوگرافی ، توپوگرافی ، زمین شناسی، پوشش گیاهی ، هیدرولوژی و ... تشریح خواهد شد.
در فصل سوم پس از تعریف مفهومی و سیستمی ژئومورفولوژی به بیان اهداف ژئومورفولوژی کاربردی، وقایع ژئومورفیک و سوابق این پدیده در ایران پرداخته و سپس در خصوص ژئومورفولوژی حوضه مورد مطالعه و اجزای آن از جمله خاک شناسی، پوشش گیاهی ، فرسایش، ریزش و لغزش بصورت کامل مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
سابقه تاریخی فرسایش در جهان و ایران و همچنین عوامل موثر در فرسایش بطور کلی و انواع فرسایش در حوضه کوشک آباد بطور خاص در فصل چهارم به بحث گذاشته شده است.در ادامه این فصل اثرات عوامل آنتروپوژنی بر شرایط ژئومورفولوژیکی در حوضه آبریز مذکور ، راهکارهای پیشنهادی برای کاهش فرسایش و اهمیت آبخیزداری در تثبیت فرایندها شرح داده شده است.نتایج فرضیه ها و پرسشهای تعیین شده برای تحقیق و همچنین راهکارها و پیشنهادهای عملی در فصل آخر شرح داده شده است.
1-1- طرح مسئله تحقیق:
طرح مسئله برای تحقیق ، مثل بذر برای زراعت است همانطور که کلیه خواص ارثی بذر به محصول منتقل میشود تمام اطلاعات موجود در طرح مساله و سوالاتی که به عنوان هدف معین می شود ، در سایر مراحل تحقیق موثر بوده ومراحل بعدی تحقیق چیزی جز بسط و توسعه مطالب فوق نیست.(خواجه مرادی، 1374، 25)
مساله می تواند تنها وجود علاقه به یک موضوع باشد که یافتن پاسخهای درباره آن به بهتتر شدن یک وضعیت کمک کند وازاین رو ، شایسته است مساله را هر گونه وضعیتی بدانیم که در آن شکافی میان حالت موجود وحالت مطلوب وجود دارد. کسانی که به پژوهشهای بنیادی می پردازند مسائل مورد بررسی خود را اغلب با این دیدگاه تعریف می کنند. (اوما سکاران ، 1380، 57)
سوال روش خوبی طرح مسئله است ، اولین مرحله یک تحقیق علمی احساس وجود یک مشکل است. به این معنی که پزوهشگر در کار خویش با مانع یا مشکل روبرو گردیده است که در حل آن ابهام دارد. (نادری وسیفی نراقی، 1379؛ 51)
قبل از شروع به تحقیق هر محققی باید اکثر سعی خویش را بنماید تا مسئله مورد نظر را از حهات ممکنه تعریف وتحریر نماید تا در عمل مواجه با مشکلات عدیده ای از قبیل مبهم بودن موضوع عدم امکان تحقی تحقیق ، مطالعه حقیقت است که به آدمی می آموزد چگونه باید حقایق مربوط به یک زمینه را جستجو کند. (دانشوری، 1378، 11)
لازمه یک تحقیق علمی ، تنها داشتن اطلاعات ومنابع تحقیق نیست ، بلکه قبل از شروع به تحقیق ، هر محققی باید سعی زیاد مبذول دارد تا مساله مورد نظر رااز کلیه جهات ممکنه تعریف وتحدید نماید تادر عمل با اشکالات زیادی مواجه نشود از قبیل مبهم بودن موضوع، وسعت میدان مطلب تحقیقی ، عدم امکان تحقیق مساله. (باقرزاده،1383،68)
یکی از ویژگیهای تحقیق نشان دادن چهار چوبی است برای برنامه ریزی در سطح محدوده مورد مطالعه وتوجه بر اکثر جنبه های اقتصادی – طبیعی واجتماعی که باید در برنامه ریزی مد نظر باشد .دشت مشهد یکی از پر آب ترین دشت های استان خراسان محسوب می شود که رودخانه کارده نیز رودخانه ای است دائمی که دارای زیر حوضه های فراوانی است که تعدادی از شاخه های آن فصلی بوده است وفقط در ایام بارندگی جریان آب در آنها تداوم دارد . شاخه کوشک آباد شاخه سمت چپ حوضه را زهکش می نماید رودخانه کوشک آباد فصلی بوده وفقط در مواقع بارندگی دارای جریان دائمی است که این ناحیه از نظر پوشش گیاهی فقیر وگیاهان وبوته های خودرووکم تراکم روئیده اند. با توجه به افزایش جمعیت انسانی برای تامین مایحتاج خود اراضی جنگلی ، مرتعی وبوته زارها را به اراضی دیم تبدیل کرده که در نتیجه باعث تسطیح وهموار کردن دامنه ها ودخالت در جریانهای آب باعث فرسایش بیشتر از حد شده اند وهمچنین با چرای بیش از حد مراتع توسط تعداد نا متناسب حیوانات وظرفیت مرتع موجب کاهش وانهدام پوشش سطحی خاک وگیاهان ، تخریب خاک ودر نتیجه لخت شدن خاک وعمل فرسایش می شوند.
علت انتخاب موضوع و ضرورت تحقیق مطالعه ویژگیهای ژئومورفیک منطقه مورد مطالعه وهمچنین میزان تاثیر گذاری عوامل طبیعی و عوامل انسانی بر تحولات ژئومورفولوژی می باشد که بیشتر تاثیر گذاری و نقش عوامل انسانی ( آنتروپوژنی) مد نظر استکه بصورت نا آگاهانه تغییرات زیادی در محیط طبیعی بوجود می آورند.انسان ها به خاطر فعالیت خود در زمینه کشاورزی ( عدم آبیاری ، بوته کنی ، قطع درختان ، شخم در جهت شیب دامنه ) و دامداری ( افزایش تعداد دام، بهره برداری بیش از حد و پیش از موعد از مراتع) از عوامل بسیار موثر در فرسایش محسوب می شوند.
2-1- اهمیت و ضرورت تحقیق:
پژوهش علمی همواره با نوعی مسئله یا مشکل آغاز می شود . هدف آن پیداکردن جواب مسائل با استفاده از روش های علمی است نخستین گام در این جهت آن است که مساله ای را که با آن برخورد کرده با یک نظام منطقی و قابل کنترل بیان کند. دشوارترین گام در فرآیند پژوهش مشخص کردن مسئله مورد مطالعه است. (اسماعیلی، 1381، 6)
در آغاز طرح تحقیق باید تعریف روشنی از موضوع تحقیق ارائه داد و موضوع تحقیق را باید چنان مطرح کرد که به وضوح بر زمینه اجتماعی مرتبط با آن استوار باشد. (بیکر ترز،1377، 100)
درحقیقت پژوهش یا تحقیق به معنی تجسمی است منظم که به تحریک واقعیت ومحض نیل به حقیقت صورت می گیرد.(دیانی ،1382، 2)
فرایندهای ژئومورفولوژی در حوضه های آبریز مانند(ارتفاع ،شیب،جهت دامنه ها،حتی شکل حوضه و فیزیوگرافی حوضه ها ) نقش مهمی را در میزان دبی آب سرعت جریان آب ، ایجاد سیل و سیلاب ، فرسایش وتخریب وحمل رسوب ایفا می نمایند.
بررسی ومطالعه این فرایندها ژئومورفولوژیکی می تواند جایگاه مخصوصی رادر طرح های عملیات آبخیزداری داشته باشد وبی توجهی وکم توجهی به آن اجرای طرح رااز اهداف خود دور می کند. با در نظر گرفتن این مطلب عوامل تاثیر گذار در موفقیت طرح های عملیات آبخیزداری سبب تثبیت خاک و حفظ بیشتر منابع آب خواهد شد واز این روستائیان ساکن در حوضه واطراف آن از خاک قابل بهره برداری بیشتر و منابع آب کافی جهت کشاورزی و زندگی خود و نقاط شهری نزدیک نیز شرایط بهتری از نظر تامین آب مصرفی و انرژی مورد نیاز خواهند داشت.
در برخی موارد تغییرات ناشی از مداخله غیر معقولانه انسان در هر بخش از سیستم های ژئومورفیک می تواند خسارت بار باشد به عنوان مثال شخم دامنه های پر شیب در ارتفاعات هزار مسجد در شمال خراسان منجر به سست شدن خاکهی جوان گردیده و طی بارش های سنگین منتج به روانه های گلی میگردد که خسارات زیادی را در پائین دست دامنه ها به روی سکونت گاههای روستایی در بر داشته است . برگشت به حالت تعادل در چنین دامنه هایی که در آنها روانه های گلی رخ داده است ، طویل المدت خواهد بود .همچنین انسان بعنوان یک مداخله گر می تواند تغییراتی را بین ورودی و خروجی در سیستمهای ژئومورفیک به وجود آورد بعنوان مثال تخریب پوشش گیاهی از نوع تاغ وگز در نواحی خشک خراسان منجر به روان شدن ماسه ها در عرض چندین ساعت طوفان ، دهها کیلومتر مربع اراضی را بپوشاند ( بهنیافر 1381/381)
3-1- اهداف تحقیق :
نخستین مساله ای که پژوهشگر با آن روبرو می شود دانستن این مسئله است که چگونه کار تحقیق خود را درست شروع کند وهنگامی پزوهشگر می تواند به آسانی کار خود را شروع کند که هدف از تحقیق مورد نظر رادرک کند. (ودیعی،1348، 40)
هر تحقیقی هدف خاصی را دنبال می کند. هدف تحقیق هر علمی حل مسائل ومشکلات آن علم است هدف تحقیق در ژئومورفولوژی نیز روش های درست اندیشیدن وبطور کلی کشف حقایق و پیدا کردن جواب مسائل وحل مشکلات مربوط به محیط طبیعی وپدیده های ناشی از آن و دست یابی به معیارهای درزمینه افزایش ایمنی محیط وگسترش دامنه اطلاعات در ژئومورفولوژی می باشد. (مقیمی وهمکار، 1383، 14-13)
هر تحقیقی هدف خاصی را دنبال می کند. هدف تحقیق هر علمی حل مسائل و مشکلات آن علم است هدف تحقیق در ژئومورفولوژی نیز روش های درست اندیشیدن و بطور کلی کشف حقایق و پیداکردن جواب مسائل و حل مشکلات مربوط به محیط طبیعی و پدیده های ناشی از آن و دست یابی به معیارهای درزمینه افزایش ایمنی محیط و گسترش دامنه اطلاعات در ژئومورفولوژی می باشد.(مقیمی وهمکار، 1383، 14-13)
بطور کلی هر تحقیقی دارای اهداف خاصی است که این اهداف باید در طرح تحقیق انعکاس یابد(ساروخانی،1372، 148)
قبل از پژوهش لازم است هدف یا هدفهای تحقیق مشخص ومعین شود که اولین اقدام در این راه تعریف وشناخت پژوهش وتحقیق است (آراسته جو،1379، 16)
هر تحقیق وتلاش علمی مبتنی بر اهدافی است که محقق ووقت و سرمایه خویش را در راه آن صرف می نماید. می توان گفت :پژوهش همانا حقیقت پژوهی است وحقیقت پژوهی پیش زمینه شناخت است وشناخت در هر حال به ویژه در تاریکی ها ، چراغ راه بهبود خواهان است. (آریانپور،1383،10)
هدف از این تحقیق:
1- مطالعه ویژگیهای ژئومورفیک در منطقه مورد مطالعه
2- شناسایی عوامل تاثیر گذار بر تحولات ژئومورفولوژی ( عوامل طبیعی ، عوامل انسانی)
از آنجایی که تا کنون منطقه مورد مطالعه از لحاظ ژئومورفولوژی مورد مطالعه قرار نگرفته است روشن نمودن ویژگیهای ژئومورفیکی از اهداف این پروژه است .
4-1- سوالات تحقیق:
سولات تحقیق به شرح زیر طرح می گردد:
- آیا در حوضه مورد مطالعه تحولات ژئومورفولوژیکی صورت گرفته است؟
- نقش عوامل انسانی (آنتروپوژنیکی) بر تحولات ژئومورفولوژیکی چگونه بوده است؟
5-1- فرضیه تحقیق :
درفرهنگ دهخدا ، فرضیه به معنای گمان وحدس ذکر شده است وشامل نظری می باشد که در باره یک مسئله علمی یا تحقیقی با توجه به معلومات وتجارب گذشته ابراز شود به اثبات نرسیده باشد . بدین ترتیب هر فرضیه پس از اثبات ، قانون عملی خواهد شد.(دهخدا، 1373، 15067)
سازمان دادن به یک تحقیق در محور فرضیه ها ، بهترین وسیله هدایت منظم واستوار آن است ، بدون آنکه خلاقیت ذهن مکتشف و کنجکاو که لازمه هر کار فکری است ، فدا شود . علاوه بر این ، یک کار تحقیقی چنانچه در محور یک یا چند فرضیه ساحت نیافته باشد. نمی توان تحقیقی واقعی به حساب آورد. (کیوی وکامپنهود، 1373، 35)
چهار معیار برای تعیین فرضیه ها ، در نظر گرفته شده است :
فرضیه باید رابطه مورد انتظار را بین دو یا چند متغییر بیان کند .
پژوهشگر باید برای تعیین مناسب بودن فرضیه برای آزمون ، دلایلی قطعی و روشنی مبتنی بر نظریه یا شواهد موجود در اختیار داشته باشد.
فرضیه باید قابل آزمون باشد.
فرضیه یک تصور ، گمان، یا حدس آگاهانه درباره نتایج احتمالی تحقیق است و منظور اصلی از آن مشخص تر کردن هر چه بیشتر مساله و سوق دادن تحقیق در جهت کارایی بیشتر است. (لونسبری، آلدریچ،1371، 174)
هر تحقیقی باید براساس فرضیه ای استوار باشد و در حقیقت فرضیه ، اساس، پایه هر تحقیقی را نشان می دهد . فرضیه عبارت است از حدس وگمانی بر مدارک موجود( شکویی،1364، 92)
فرضیه نخستین گام در انجام طراحی یک تحقیق، مشخص نمودن حدس وگمان و پیش بینی است که تحقیق جهت آزمون کردن آن طراحی و برنامه ریزی شده است . این گونه گمانه و پیش بینی بعنوان فرضیه تحقیق شناخته می شود . (صانعی، 1381، 21)
با مطالعه سوابق وادبیات تحقیق مبانی نظری وبازدیدهای میدانی در راستای پرسشهای آغازین ومساله تحقیق فرضیه هایی مطرح شده است که پاسخ های موقتی برای پرسشهای آغازی اند تا روند تحقیق را در مسیر درست و هدفمند پیش ببرند. به دلیل پیچیدگی موضوعات وجنبه های مختلف آن ها در هر پژوهشی بیش از یک فرضیه ارائه می شود ودستگاهی از فرضیه ها ساخته می شوند که دارای مفاهیم متعددی است این مجموعه مفاهیم وفرضیه ها که دارای ارتباط منطقی با یکدیگرند (مدل تحلیلی) نامیده می شوند . (باخویشی،1383، 3)
فرضیه تحقیق عبارتست از :
بین عوامل آنتروپوژن و ویژگیهای ژئومورفیک ارتباط وجود دارد، بطوریکه فعالیتهای انسانی بر فرمهای زمین و تغییر شکل آنها موثر است.
6-1- پیشینه تحقیق:
ادبیات مربوطه مشتمل بر بررسی نظریات ، مقالات وتحقیقاتی است که تاکنون پیرامون موضوع ومحل مورد تحقیق از سوی دیگران انجام وارائه گردیده است.
بنابراین هر پدیده دارای سابقه یا پیشینه ای است . هیچ تحقیقی در خلا صورت نمی گیرد، بنابراین بطور طبیعی هر پژوهشی در تداوم پژوهشهای پیشین به انجام می رسد. هم از دوباره کاریها در آن اجتناب می شود وهم از داده های تحقیقات پیشین بر خوردار می گردد. ارتقائ دانش نیز به همین تداوم وابسته است هر پژوهشی باید متکی به دستاوردهای پیشین باشد. در حالی که خود هم سخنی تازه دارد وهم روشهایی دقیق تر در شناخت پدیده بکار می گیرد. بنابراین در هر طرح تحقیق باید از تحقیقات پیشین در زمینه مورد نظر یاد کرد وسپس تحقیق خود را در تداوم منطقی آنان جای داد.(ساروخانی،1381)
در انجام تحقیق به منظور تقویت رودررویی تحقیق نیز لازم است محقق نتایج حاصله از کار را حداقل با تحقیقات انجام شده تطبیق دهد. (اتسلندر، 1375، 42)
بلیکی عقیده دارد . بررسی ادبیات تحقیق مهمترین منبع در ادبیات موضوع تحقیق است وپلی است بین تحقیق حاضر با تحقیقات گذشته . (حسن زاده ،1382، 78)
در علم همانند تمامی زندگانی ما ، یک رفت وبرگشت به واقعیت ها برای آزمون و کشف وجود دارد ، روشی قدم به قدم ، متشکل از تجربه ونظریه ، اجتماع این دو روش دقیقا همان زیر بنای علم است.( برونوفسکی، 1370، 34)
در غالب موارد ومسائل تا به امروز مطالعاتی انجام گرفته است در مطالعه هر مشکل اجتماعی وهر نوع تحقیق ، محققی باید سعی نماید به مطالعاتی که قبلا در زمینه ی همان مسئله به انجام رسیده است ، دست یابد این بررسی مقدماتی ، محقق رااز بسیاری از مخاطرات و مشکلات بعدی مصون خواهد داشت ونیز به او کمک خواهد کرد که بهترین طرح وسهل ترین روش تحقیق را برای مسئله ی مورد مطالعه اش انتخاب نماید. (نبوی، 1380، 91)
در مورد علم ژئومورفولوژی وپدیده های ژئومورفولوژی در مناطق مختلف مقالات وکتب به اندازه نیاز در دسترس می باشد اما در مشهد خیلی قابل دسترس نیست. در مورد تاثیر عوامل آنتروپوژنیکی بر تحولات ژئوموفولوژیکی بسیار محدود می باشد. منابع قابل دسترس برای پژوهش عبارتند از :
جلد اول مطالعات فیزیو گرافی در حوضه کارده و زیر حوضه ها
جلد پنجم مطالعات زمین شناسی و ژئو مورفولوژی
گزارشات ، اطلا عات وآمار (بارش، دما ، تبخیر، دبی، رسوب،...) از سازمان آب منطقه ای خراسان رضوی وCD آمار این سازمان
عشقی، ابوالفضل( 80-1379)، رساله دکتری تخصصی رشته جغرافیای طبیعی، ژئومورفولوژی کارست حوضه آبریز کارده واقع در ارتفاعات کپه داغ با تاکید بر منابع آب کارست، دانشگاه آزاد اسلامی
عشقی، ابوالفضل ، ثروتی ، محمدرضا ، عوامل بالقوه آلایندگی کارست در حوضه کارده ، پاییز و زمستان 82، دوفصلنامه جغرافیا و توسعه
نقشه های پایه بخش GIS سازمان برنامه و مدیریت خراسان رضوی وسازمان آب
7-1- روش و مواد تحقیق:
یکی از پژوهشهای علمی ، پیروی کردن از یک روش و متد خاصی در جریان انجام پژوهش می باشد که این روش با متد باعث می شود که جهت گیریها وانجام کارهای مربوطه به گرد آوری اطلاعات تجزیه وتحلیل آنها ونتیجه گیری از یک سلسله مراتب خاصی ونظام بندی مشخص پیروی کند . موثرترین روش برای هر گونه تحقیقی بر اساس ماهیت ، وسعت وبزرگی مسئله تحقیق تعیین می شود . متداولترین روش ها در جمع آوری اطلاعات عبارتند از:
استفاده از اسناد ومدارک
مشاهده عینی
پرسشنامه(پستی،حضوری)
مصاحبه(آسایش،1381، 142)
جغرافیا علمی با روشهای متعدد است، بنابراین جغرافیا به مقتضای ماهیت خود لزوما روش تحقیقی متفاوت دارد.(ژرژپیر، مطیعی، 1371، 11)
روش تحقیق یا دست یابی به هدف بررسی ، نکته اصلی یافتن واقعیات است زیرا یک پژوهش خوب جمع آوری اطلا عات وتجزیه وتحلیل آنها است.(یانگ، 1369،61)
روش وتحقیق به معنای تبیین وتفسیر حرکت ، جهت رسیدن به حقایق مربوط به موضوع تحقیق ماست.( حافظ نیا، 1379، 19)
با توجه به این نکته که اصولا یک تحقیق کامل موقعی انجام می گیرد که محقق به ترتیب از تحقیق توصیفی روی یک سری عوامل وعناصر شروع کرده وصفات ومشخصات آن را به خوبی وبه طور روشن ومتمایز بشناسد وسپس از طریق تحقیق روابط مختلف بین عناصر وسیستم ها ، عوامل را کشف کند تا بدین طریق منجر به توسعه دانش فنی گردد.( امیر شاپور، 1355،125-126 )
از فنون و شیوه های تحقیق استقرائ( از جزئ به کل) وقیاس( بررسی علت و معلولی) است. گرد آوری داده ها نیز بر اساس روش ها وتکنیک ها واز طریق ابزار خاصی صورت می گیرد . در جغرافیا بسته به وسعت دامنه و قلمرو مطالعه است . (آیتی، 1373، 54)
این روش ها .تکنیک ها از طریق پژوهش های میدانی یا منابع کتابخانه ای بیشتر به تحصیل داده ها به پژوهشگر کمک می کند.
در این پزوهش بعد از انتخاب عنوان ، هدف پژوهش و ارائه فرضیه به بررسی تحولات ژئومورفولوژیکی در منطقه وتاثیر عوامل آنتروپوژنیکی بر آنها وارتباط آن ها با یکدیگر از طریق روش استقرایی و قیاسی پرداخته شده است. اطلاعات مورد نیاز نیز از طریق روش های زیر بدست می آید.
الف) روش کتابخانه ای: جمع آوری اسناد ومدارک مربوط به پژوهش و مقالات از این طریق گردآوری می شود.
ب) گرد آوری داده های آمار مربوط به پارامترهای اقلیمی(دما وبارش، تبخیر ،...): نقشه های مختلف توپوگرافی ، زمین شناسی ، شیب ، ژئومورفولوژی ، پوشش گیاهی و... عکس های هوایی از مراکزی که این گزارشات وداده ها را تهیه نموده است قابل تامین می باشد.
ج) روش میدانی: به منظور حضور در بخشی از حوضه برای بررسی منطقه و مشاهده تاثیر عوامل انسانی بر تحولات ژئومورفولوژیکی ونتایج آن وتهیه عکس و فیلم و... بررسی عکس های هوایی و ماهواره ای، بررسی نقشه های توپوگرافی 50000/1 و نقشه زمین شناسی 1000000 و دیگر نقشه های موضوعی ، برای تهیه نقشه های مورد نیاز حوضه و نمودارهایی که از طریق رایانه در محیط های نرم افزاری EXCEL، GIS استفاده شد.
8-1- مشکلات تحقیق:
معمولا در هر کار تحقیقی ، محدودیتها ومشکلاتی وجود داردالبته تحقیقات میدانی علی الخصوص با مشکلات بیشتری همراه است از جمله مشکلاتی که در راه تحقیق با آن درگیر می شویم .
کمبود مطالعات انجام شده در زمینه منطقه مورد مطالعه
قوانین دست وپا گیر اداری
مشکل کمبود منابع در مورد منطقه مورد مطالعه
کمبود امکانات لازم جهت بازدید منطقه
دور بودن منطقه مورد مطالعه
همکاری نه چندان مطلوب بعضی از ارگان های دولتی
کمبود آمار در برخی از ایستگاه و یا ناقص بودن
ویژگی های زمین ساختی و تکتونیکی:
حرکات کوهزایی و پیرنین در الیگوسن زیرین به فعالیت دریایی حوضه رسوبی کپه داغ خاتمه داده و جنبش های نهایی آلپین، (فاز پادسانین) در اواخر پلیوسن موجب چین خوردگی و گسل خوردگی پیدا کرده اند که روند آن ها از روند کلی رسوبی کپه داغ که شمال غرب ـ جنوب شرق می باشد پیروی می نماید.
در حوضه مورد مطالعه گسل خوردگی های فراوان در تشکیلات سنگی به چشم می خورد که موجب بهم ریختگی و جابجایی در نظم توالی های رسوبی گردیده است. این مسئله بخصوص در تشکیلات چمن بیده مزدوران و سازند چمن بید در بخش شمالی حوضه فراوان مشهود است. به علاوه فراوانی و گستردگی این شکست ها و گسل ها به حدی است که اکثر مسیل ها و آبراهههای اصلی حوضه توسط این ساختمانها کنترل شوند.
گستردگی زون های برشی خرد شده در امتداد شکستگی های اصلی و وجود پرتگاههای گسلی دلالت بر فعالیت تکتونیکی شدید در منطقه داشته از نظر تکتونیکی نسبتاً فعال می باشد. اثرات چنین فعالیت هایی را می توان در گسترش تراس های رودخانه ای مشاهده نمود.
تراکم شکستگی ها و زون های گستلی در مناطق شمالی حوضه بویژه در مناطق دارای توده سنگی آهکی بیشتر است. علاوه بر این سیستم درزهها به صورت شکستگی های برشی باعث خرد شدن سنگها گردیده است، که واریزه های بلوکی را در این مناطق سبب گردیده است. امتداد لایه بندی از امتداد ساختار کلی منطقه (شمال غرب ـ جنوب شرق) تبعیت می نماید و جهت شیب لایه ها همگی به طرف شمال
می باشد (مدیریت آبخیزداری ـ مطالعات زمین شناسی پروژه کنترل سیل حوضه آبخیز کارده 1374-5-4).
5-2- اقلیم:
کلیات
آب و هوا، پیوسته به عنوان یکی از اجزاء اصلی چشم انداز جغرافیایی تغییر دهنده محیط و موثر بر زندگی انسان می باشد.
تحقیق و پژو.هش حوضه های آبریز به عنوان مکان در برگیرنده بسیاری از تفاوتها و تشابهات به چند بخش تقسیم یمشود که یکی از مهمترین بخش های آن بررسی اقلیمی است.
اقلیم که دارای عناصر و عوامل سازنده بی شماری می باشد از جنبه های مختلفی چون ژئومورفولوژیکی هیدرولوژیکی و پدولوژیکی و ... بر روی حوضه های آبریز تاثیر می گذارد، به همین دلیل در تمام تحقیقات جغرافیایی مطالعات اقلیمی مورد توجه قرار می گیرد. در بررسی های اقلیمی باید عنصر و عامل اقلیمی تفاوت قائل شویم. دما، رطوبت، فشار و ... هر کدام یک عنصر اقلیمی تلقی می شود. تلفیق و آمیزه ای از این عناصر را که معرف یک حالت فیزیکی معین در اتمسفر باشد، مانند گرما، بارش را نیز یک عنصر اقلیمی در نظر می گیرند، اما عامل اقلیمی عاملی است از قبیل ارتفاعات، جهت و پوشش گیاهی که به نحوی در فضای مورد مطالعه تاثیر داشته باشد .(علیجانی، کاویانی، 1371،24)
عوامل اقلیمی خود به دو دسته منطقه ای و فرامنطقه ای تقسیم می شود:
الف) عوامل منطقه ای:
کلیه عواملی هستند که در ناحیه مورد مطالعه وجود داشته و به طور مستقیم در تعیین و ایجاد نوعی خاص از اقلیم دخالت دارند. ارتفاع ضعف پوشش گیاهی، مجاورت با صحاری
ب) عوامل فرامنطقه ای:
شامل عوامل و عناصری است که دور از ناحیه مورد مطالعه واقعاند و آثار آنها تا حدی محسوس بود و به طور غیرمستقیم در اقلیم ناحیه نقش دارند. این عوامل که در واقع اثر منفی و محدود کننده دارند عبارتند از: بری بودن و تاثیر ارتفاعات. زاگرس . (سهمی حصاری ـ 1383/23).
ازطرفی هر چه گرمای ویژه جسم کمتر باشد زودتر گرم می شود و یا با انرژی تابشی کمتری گرمای بیشتر تولید میکند. به همین دلیل زمینهای سخت کویر خراسان علیرغم آلبدوی بالا زودتر و بیشتر گرم می شوند. از طرفی پایین بودن گرمای ویژه زمین های شور و کویری خراسان قدرت نگهداری انرژی را کاهش داده و بلافاصله پس از غروب آفتاب انرژی کسب شده در روز به هوا پس داده می شود.
چاله های مرکزی خراسان نیمه شب و صبح زود بسیار سرد شده و نوسان دمای هوا در شهرهای حاشیه کویر از همه جا بیشتر است.
توزیع دما در استان خراسان کاملاً از عرض جغرافیایی تبعیت می کند. ورود توده های هوا سرد سیبری از شمال خراسان و وضعیت توپوگرافی استان به ویژه در شمال توزیع دما را دگرگون کرده است به طوری که خطوط همه ما از طرف شمال به طرف مرکز و حتی تا نزدیک گناباد به صورت یک فرورفتگی دیده
می شود.
1-5-2- اقلیم خراسان:
استان خراسان به طور کلی جزء مناطق خشک و نیمه خشک به حساب می آید. به علت تداخل جبهههای مختلف آب و هوایی که از غرب به شمال غرب و شمال شرق وارد استان میشود دارای اقلیمی بسیار متنوع است. بخشهای کوهستانی شمال دارای زمستانهای سرد و طولانی ولی تابستانها هوا گرم و معتدل است. در بخش جنوبی استان به ویژه نواحی حاشیه کویر روزها شدیداً گرم و شبها هوا بلافاصله بعد از غروب آفتاب سرد می شود. وجود ارتفاعات در نقاط مختلف استان باعث تغییرات موضعی و محلی درجه حرارت و بارندگی می باشد. ماه تیر گرمترین ماه و ماه دی سردترین ماه سال است. نزولات جوی درشمال و شمال شرق که رشته کوههای مرتفع واقع شده بیشتر به صورت برف و میزان بارندگی در بعضی از روستاهای ارتفاعات شمال استان حتی به 800 میلی متر در سال می رسد. (روستای عرض چین تپه واقع در حوزه آبریز رودخانه اترک).
تنوع میزان بارش در حدی است که بعضی از ایستگاههای جنوبی استان کمتر از 50 میلی متر در سال بارندگی دارند. در ارتفاعات بیش از 2000 متر نزولات جوی به صورت برف است. میزان تبخیر و شرق نیز در تبعیت در ایستگاه ملوان (نزدیک طبس) 4075 میلی متر و کمترین تبخیر در ایستگاه امامقلی (دره گز) برابر 913 میلی متر است (ولایتی، 1366، 56) عوامل مهم و موثر محلی در آب و هوای خراسان تابش زیاد آفتاب، ناهمواریها و کویری بودن منطقه است.
به طور کلی به علت خشک بودن منطقه و کمبود روزهای ابری تمام منطقه به ویژه جنوب خراسان تحت تاثیر تابش مستقیم خورشید قرار گرفته و ساعات آفتابی فراوانی امکان جذب و پخش انرژی خورشیدی را فراهم نموده است.
به طور کلی نواحی شمال استان ابرناکی بیشتر و تابش خورشیدی کمتر می باشد. قسمت های مرکزی و جنوبی استان در ناحیه تابشی زیاد قرار دارند.
2-5-2- مشخصات ایستگاههای هواشناسی:
آب و هوا یکی از عوامل بسیار مهم در تغییر شکل چهره زمین محسوب می شود و در مطالعات آبخیزداری نیز نقش بنیادی دارد، چرا که در تولید آب، آبدهی حوضه های آبریز، ایجاد فرایندهای فرسایشی مانند سیل و پدیده های مختلفی مانند بارندگی، درجه حرارت، رطوبت نسبی، تبخیر و تعرق و چگونگی وضعیت پوشش گیاهی منطقه و زندگی مردم نقش موثری دارا می باشند، لذا ضرورت دارد که به تجزیه و تحلیل پارامترهای مختلف جوی پرداخته شود.
هدف از مطالعات نیز کمک به تهیه و تنظیم برنامه های دراز مدت یا کوتاه مدت و پیش بینی های لازم جهت برنامه ریزی مناسب در مطالعات آبخیزداری حوضه مورد مطالعه می باشد.
برای رسیدن به این هدف استفاده از اطلاعات ایستگاههای هواشناسی لازم است ولی باید از ایستگاههای داخل حوضه و ایستگاههای هم جوار برای تحلیل برخی از داده ها استفاده نمود مانند تحلیل پارامترهای بارندگی با توجه به آماری که در دست داریم پایه زمانی (شاخص) مناسب آماری برای سال آبی 58-1357 شروع و به سال آبی 81-1380 ختم می شود. البته در برخی موارد و آمار، با آمارهای سال 1383 اگر درست باشد تطبیق داده می شود.
برای محاسبات متوسط های عناصر اقلیمی، ترسیم نقشه های همباران، همه دما و هم تبخیر و نیز گرادیان های بارندگی و حرارتی منطقه از داده های ایستگاههای داخل حوضه و نیز ایستگاههای هواشناسی پیرامون منطقه تحت مطالعه استفاده شده است.
ج
4-2-5-4- طرح تبدیل دیمزارهای کم بازده به مرتع و علوفه کاری
از آنجایی که قسمتی از دیمزارها در دامنههای پرشیب قرار دارند گاه این اراضی در جهت شیب شخم زده می شود بخش قابل توجهی از فرسایش ایجاد شده در برخی نقاط حوضه همین دیمزارها هستند. همچنین آیش گذاشتن حدوداً نیمی از وسعت اراضی در مناطق دیم کاری خود در تشدید فرسایش نقش مهمی دارد وجود گالی های فراوان در چنین مناطقی شواهد این فرسایش ها می باشد.
در جهت جلوگیری از فرسایش خاک در سطح این دیمزارها کاهش رسوب حاصله پیشنهاد می گردد که بخش از این دیمزارها که در شیب های بالا قرار داشته و برای کشت گندم دیم مناسب نمی باشد، به کشت علوفه دائم مرتعی اختصاص داده شود تا ضمن وجود پوشش بصورت دائم و جلوگیری از فرسایش بخشی از علوفه مورد نیاز دامها را نیز تامین می نماید.
در حوضه آبریز مورد مطالعه در ناحیه شمالی و مرکزی حوضه 633 هکتار دیمزار وجود دارد که دارای خاک خوب و شیب های کم بازده می باشد. برای تبدیل بخش های قابل تبدیل 114 هکتار در نظر گرفته شده بود.
هدف این طرح افزایش پوشش گیاهی با رعایت موارد ذیل می باشد.
الف: حفظ و تثبیت خاک و جلوگیری از انتقال رسوب به مخزن سد
ب: افزایش نفوذپذیری و اصلاح خاک
ج: تامین علوفه مورد نیاز دام های منطقه
د: استفاده صحیح از اراضی با توجه به قابلیت آنها
5-2-5-4- پروژه حفاظت و قرق
هر منطقه ای که تحت اجرای عملیات احیایی و اصلاحی قرار گیرد لازمست مدتی از ورود دام به آن جلوگیری شود.
این پروژه در حوضه آبریز مورد مطالعه در سطح 458 هکتار از منا طق توده ای سنگی که از تشکیلات آهکی سازند مزدوران تشکیل شده است و مناطق صخره ای آن بیش از 80 درصد پیشنهاد شده بود در این مناطق به علت کمبود مناطق خاکدار، عمق کم خاک و درصد رواناب آب بسیار بالا در صورت بهره برداری امکان توسعه منابع خاک و پوشش مقدور نمی باشد و لذا برای آن قرق حفاظتی اعمال نشده است.
اجرای این عملیات بیشتر منطبق بر واحدهای زمین شناسی شوریجه، آهک و شیل، آهک ضخیم و شیل، رخسارهها، ژئومورفولوژیک، رخنمون سنگی بالای 75 درصد (لغزش و با احتمال لغزش) رخنمون سنگی بالای 75 درصد (خاکهای برجا) می باشد (مدیریت آبخیزداری،گزارش تلفیق حوضه کارده، جلد دوم،1383/118).
هدف از اعمال این پروژه عمدتاً افزایش پوشش گیاهی با توجه به رعایت موارد زیر می باشد:
الف: فراهم نمودن شرایط برای توسعه و تثبیت خاک
ب: افزایش پوشش گیاهی درمناطق خاکدار محدوده حوضه و جلوگیری از شسته شدن خاک (کاهش رواناب)
پ: مشخص نمودن محدوده ای جهت حیات وحش
ت: استراحت گونه های مرتعی به منظور جبران صدمات ناشی از چرای بی رویه
6-2-5-4 - تنظیم چرای تناوبی و تأخیری
اگر پس از اجرای عملیات احیایی و اصلاحی در مرتع چرای دام تحت کنترل نباشد بدون شک مرتع دوباره سیر قهقرایی را طی نموده و به حالت اول برمی گردد. بنابراین بعد از این اتمام عملیات احیایی ـ اصلاحی و بعد از به پایان رسیدن مدت قرق هر منطقه توسط کارشناس مجری تعیین ظرفیت گردیده و این طرح را اجرا می کنند.
هدف این طرح نیز افزایش پوشش گیاهی است که با توجه به رعایت موارد زیر صورت می گیرد:
الف: جلوگیری از تخریب مجدد
ب: کمک به زادآوری طبیعی گونه های موجود
پ: افزایش ظرفیت مرتع
ت: حفظ آب و خاک
(مدیریت آبخیزداری، گزارش تلفیق حوضه کارده، جلد دوم، 1383/78).
7-2-5-4- بررسی وضعیت تعادل دام و مرتع
همانطور که در بخش ظرفیت مرتع گفته شد در 4122 هکتار سطح مراتع حوضه آبریز مورد مطالعه (تا 1374) 9/458119 کیلوگرم علوفه خشک قابل بهره بردرای تولید میشده است که میتوانسته 9/22905 واحد دامی را تعلیف نماید که این مقدار 3/7635 واحد دامی در ماه است. تعاد دامی متکی به مراتع 08/3 برابر ظرفیت بوده است. پس از انجام مطالعات مختلف بیولوژیکی افزایش تولید 642938 کیلوگرم خواهد بود که با توجه به ضریب برداشت مجاز برای هر عملیات مقدار علوفه قابل تعلیف دامها 31469 کیلوگرم معادل 5/160734 واحد دامی در روز یا 8/5357 واحد دامی در ماه برآورد گردید. 59٪ واحد دامی موجود آن زمان را تعلیف می کرد (مدیریت آبخیزداری، برنامه پیشنهادی بیولوژیکی، 1374/25).
3-5-4- پیشنهادات عملیات ساختمانی و مکانیکی:
براساس مطالعات انجام شده توسط بخش آبخیزداری اصولاً کارهای فیزیکی و ساختمانی که دارای بازده مطلوبی از نظر مبارزه با فرسایش و تولید رسوب توصیه نشده است،زیرا هم عمر مفید کوتاه و هم هزینه زیادی را دارا می باشند. اما در اجرای روش های حفاظتی و بیولوژیکی گاهی ملزم به اجرای این عملیات می شویم. در حوضه آبریز مورد مطالعه عملیات فیزیکی پیشنهادی به ترتیب اولویت به شرح زیر میباشد:
1- ایجاد چکدم های رسوبگیر نگهداری رسوب و اصلاح آبراهه و کاهش سرعت سیلابها
2- ایجاد دیوارهای عرضی (اپیها) در مسیر رودخانه گوش و نهایتاً احداث سدها رسوبگیر سنگریزهای در نزدیکی خروجی هر یک از زیر حوضهها.
3- احداث سکوهای سنگی در ابتدای گالی ها و محل تقاطع انحراف دهنده ها و بانکتها یا آبراههها به صورت بند، پشته خاکی، و سنگی.
- شیب زیاد موجود در آبراهههای نقاط حوضه آبخیز مورد مطالعه چکدم های رسوبگیر سرعت گیر را غیراقتصادی و به علت نزدیکی به مخزن سد ضرورت احداث این قبیل سازهها حیاتی است. این سازهها با هدف جلوگیری از خسارتهای غیرمستقیم سیلابها و نگهداشت رسوب و اصلاح آبراهه و کاهش سرعت سیلاب طراحی می شود. ممکن است به صورت چکدم خشکه چین یا گابیونی باشد.
- چپری: بندهایی هستند که با استفاده از مصالح چوب و سرشاخه درختان و تور و خاشاک و پوشال به صورت دیواره قوسی و یا مستقیم در آبراهههای فرسایش شدید و بستر لومی ساخته میشود.
- عملیات اصلاح مسیر و احداث دیوار حائل و تثبیت های کف:
شاخههای اصلی رودخانه در مسیر خود کاهش شیب رودخانه یا ایجاد موانع طبیعی و مصنوعی ندرتاً تغییر مسیر داد و گاهی تشکیل ماندههایی میدهند که باعث فرسایش اراضی زراعت آبی و از بین رفتن تراسهای رودخانهای گردیده است. نمونه بارز این عملکرد در حد فاصل روستای گوش و بهره بطور 3 کیلومتر دیده شده بود (تا 1374) احداث اپی و دیوارهای عرضی سنگ چین گابیونی لازم است.
- طراحی سازه توریستگی: این سازه که با تکنولوژی ساده تقریباً در همه حال در کشور قابل استفاده می باشد و علاوه بر آن دارای دوام و ایمنی بسیار زیاد می باشد.
فرسایش خاک، از بین رفتن اراضی کشاورزی، انتقال و انباشتن رسوب فراوان در پشت سدها از جمله مسائل بحرانی آب و خاک در ایران می باشد. سازههای حفاظتی توریسنگی و بندهای رسوبگیر در پاسخگویی به این مساله راه حلی بسیار مناسب به شمار می آید. انعطاف پیذری ـ تاب مکانیکی ـ دوام و هماهنگی با محیط اقتصادی بودن این نوع سازهها از ویژگی های برجسته آن است.
6-4- اهمیت آبخیزداری در تثبیت فرآیندهای ژئومورفولوژیکی:
قبل از ورود به مقوله آبخیزداری نخست خلاصه ای در خصوص منابع آب حوضه مورد مطالعه در زیر آورده شده است.
منابع آب در حوضه مورد مطالعه:
در حوضه مورد مطالعه آب به دوصورت آب های سطحی وآب های زیرزمینی یافت می شود .
آب سطحی : به آن بخش از نزولات جوی که پس از تبخیر و نفوذ در سطوح زمین باقی می ماند آب سطحی می گویند . جریان های سطحی که در فصول پر باران سال دارای طغیان می باشند.
آب زیرزمینی : در بسیاری از نواحی ایران به ویژه نواحی خشک و نیمه خشک آب مهمترین عامل تولید در بخش کشاورزی است . ارزش اقتصادی اراضی کشاورزی وابسته به مقدار آبی است که به اراضی تعلق دارد( مطیعی لنگرودی ،1381، 109).
آب های زیرزمینی مهمترین منابع تامین آب کشاورزی در این حوضه می باشد آب های زیرزمینی ممکن است بطور طبیعی از زمین خارج شود وجریان یابد (چشمه ها) ویا در اثر کندن وحفر قسمتی از زمین آن را خارج کنند ومورد استفاده قرار دهند ( فرجی ،1374،82)
چاه :
چاه ها حفره های عمودی در زمین هستند که به منظور کشاندن آب لایه های زیرزمینی واستفاده از آنها ایجاد می شوند. سهولت تخلیه آب از طریق چاه سبب گردیده است تا در مدت زمان کوتاهی بر تعداد چاه ها در ایران افزوده شود( مطیعی لنگرودی ،1381، 110).درحوضه مورد مطالعه در دهه
86-76 به علت بارندگی کم، سطح آب چاه ها خیلی پایین آمده وکشاورزان دچار مشکل شده اند. قنات:
به مجرایا گالری افقی که در زمین می کنند تا آب زیرزمینی را به سطح زمین منتقل نمایند، قنات گفته می شود(ولایتی،1374، 203)
سهولت استفاده از چاه در زمینه تخلیه آب ورشد شدید آن، در مقابل، مشکلات نگهداری و حفاظت قنات سبب کاهش تعداد قنات های دایر ودرنتیجه کاهش کل قنات ها در ایران گردیده است. ( مطیعی لنگرودی،1381، 110)
کمی آب در چند سال اخیر در این حوضه سبب شده است که بیشتر آب مصرفی از منابع آب زیرزمینی تامین شود. به علت نیاز شدید وروزافزون ناحیه ، بهره برداری از چاه روز به روز بیشتر شده وتخلیه آبهای زیرزمینی نیز بیشتر گردیده است. این امر سبب پایین تر رفتن سطح سفره آب زیرزمینی گشته وبه تبع آن دبی چاه ها کاهش می یابدو همچنین بهره برداری بیش از اندازه آب توسط چاه های عمیق بعضی از قنات ها به کلی خشک شده اند ودر بعضی دیگر دبی و آبدهی آن بسیار کم شده است.
از طریق اعمال شیوه های عملیات ـ مکانیکی، مهندسی و بیولوژیکی طرح های آبخیزداری میتوان فرایندهای مهم ژئومورفولوژیکی که منجر به فرسایش و از دست رفتن آب و خاک می شود را کنترل نمود. فرسایش خاک در ایران بسیار بالاست فرسایش خاک در ایران 4 برابر کشورهای آسیایی است. اگر بتوانیم عملیات آبخیزداری را به طور مشخص انجام دهیم می توانیم سالانه بیش از 250 میلیون مترمکعب رسوب را کنترل و از ورود آنها به پشت سدها جلوگیری کنیم. (روزنامه خراسان اسفند 85/5) زیرا با اجرای طرحهای عملیات آبخیزداری با مدیریت صحیح می توان به تثبیت و پایداری دامنهها و حرکات دامنهای، پایداری خاک و خاکدانهها جلوگیری از فرسایشهای آبراههها رسید. و زمان تشکیل سیلابها را کندتر و حتی جلوگیری ازایجاد سیل و سیلابها را داشته باشیم. بدین ترتیب می توان از تغییرات شدید ناشی از عوامل ژئومورفولوژیکی و تغییر رخسارههای موجود درحوضه آبخیز جلوگیری نمود. در مقابل اگر به مطالعات ژئومورفولوژیکی، ژئومورفولوژیست ها بی توجهی یا کم توجهی شود ضمن ایجاد پیامدهای نامطلوب آبخیزداری سبب هدر رفتن بیشتر خاک خواهد شد. نمونه این اشکال در بخشی از هزار مسجد که به اتفاق استاد گرامی جناب آقای دکتر بهنیافر به گردش علمی رفته بودیم دیده می شد که انجام عملیات تراس بندی و ایجاد باغات باعث لغزش، بهم خوردن مرز باغات، کم شدن حریم رودخانهها شده بود ضمن اینکه مشکل مالکیتی برای باغداران ایجاد کرده بود مشکل فرسایش را بیشتر نموده بود.
بررسی آسمانی در زمین
| دسته بندی | علوم انسانی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 85 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 112 |
پژهش بررسی آسمانی در زمین در 112 صفحه ورد قابل ویرایش
مقدمه
مرحله اول :
هرگز روزی که قرار شد از یک هنرمند و آثارش برای تهیه پروژه دانشجویی استمداد بطلبم به سراغ دلسوخته ای از بارگاه مطهر امام رضا (ع) رفتم.
فکر نمی کردم با پیرمردی آشنا شوم که در اولین برخورد پدرانه اش با آن همه مشغولیات کاری این باور را در ذهنم بیشتر جای دهد که هر کسی را به در این خانه راه نیست. و ظاهراً امام رضا (ع) ما را هم طلبید و تلفن های اولیه به آستان مقدسه و هماهنگی ها را انجام دادم با ضبط صوتی کوچک به حضورش رفتم آنچنان خاضعانه من را در اتاقش به حضور پذیرفت و به سؤالاتم پاسخ داد که تا وقتی کارگاه و کارهایش را نشانم نداد و پیشنهاد فیلم برداری را مطرح نکرد باورم نشد که مردی بزرگ است و دستی چیره دارد بر عالم هنر!
چون من عادت کرده بودم به ژست های ادعا مدارانه به ظاهر هنرمندان دور و برم که حالا می دانم هیچ در چنته ندارند
مرحله دوم:
از سازمان تبلیغات حرم مطهر کتاب راهنمای جامع اماکن متبرکه حرم امام رضا (ع) را گرفتم و از مؤسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی سی دی های : باغ ملکوت ، نور و آینه ، ( آب و آبی، ستاره ، کاشی )، آستان عشق را تهیه کردم در منزل مطالعه نمودم و با استاد قراری گذاشتم و دوربین هم کرایه کردم
مرحله سوم:
دوربین به دست با قلم و دفتر راهی خانه دوست شدم. ساعت 8 صبح صحن جمهوری رو به روی ایوان طلا اتاق 21.
« السلام علیک یا علی بن موسی الرضا (ع)»
« السلام علیک ایها الصدیق الشهید»
پنجره فولاد است و التماس، ایوان طلا است و روح نیاز، باران اندک باریده و بوی بهشت را با تمام وجود می توان حس کرد.
در اتاق او هم مثل همه اتاق های صاحب خانه باز است ضربه ای به در وارد می شوم سلام من را به گرمی پاسخ می دهد می گوید در اتاقش مانده تا بیاید.
این لطف را بعد فهمیدم چون سرزدن به همه کارگاه ها ( کاشی ، معرق ، طلا و …) و مدیریت این همه پرسنل، نشستن نمی طلبید که دائماً راه رفتن آن را مهیا می کرد. از آقای یعقوبی می خواهد من را به چای گرم دعوت کنند و چقدر در آن صبح سرد مائده امام رضا (ع) پیمانکار، جوش کار، مغنی، کارگر ، مهندس و …. هر یک حرفی و حدیثی دارند.
یکی برای مقرنس کاری سر در غری چک 2 میلیونی می خواهد، دیگری برای سند مخارج جوش کاری معنا می گیر و چند کارگر روزمزد مغنی حرف از رسیدن به نتیجه مطلوب بعد از همه کندن می زنند و او با چشم باز و دقیق به همه می رسد چرا که از خزان ای اعتبار می گیرد که پاسخ اخروی سنگینی تری دارد.
شروع به صحبت می کند.
بعد به کارگاههای مختلف می رویم همراه و همگام با او می روم بعضی از جاها امکان فیلم برداری وجود نداشت خیلی دوست داشتم هر چه می بینم ثبت کنم و ضبط کنم.
نمی دانم چرا با شما می آیم ، می دانم که این عنایت آقـایی است که ما را بسیـار دوست
می دارد . و به دل این پیرمرد پر کار انداخته که امروز کار ما را هم جزء فراوان کارهایش به حساب آورد.
از این کارگاه به آن کارگاه، از این صحن به آن صحن خجالت تنها چیزی است که برایم مانده، نصیحتهای پدرانه اش هم چاشنی قدم زدن های حرم است که قانع باشید و صبور و هرگز بچه هایتان را به دروغ وادار نکنید تا همیشه صادق باشند.
زندگی امام رضا ( ع ) :
امام آیت حق:
مسلمانان جهان در سال 148 ه. ق هدیه ای بزرگ و الهی را دریافت نمودند و آن میلاد هشتمین حجت خدا بود. نام مبارکش علی، لقب مشهور آن حضرت رضا (ع) و کنیه معروف ایشان ابوالحسن است. پدر بزرگوارش ، امام موسی بن جعفر (ع)، هفتمین امام شیعیان و مادر آن حضرت بانوی پاکدامن و پرهیزکار به نام تکتم که بعدها طاهره نامیده شد. همسر مکرمه حضرت رضا (ع) ام ولد و مادر امام جواد (ع) است.
جایگاه علمی امام:
حضرت رضا مانند اجداد بزرگوار خود از مقام علمی والایی برخوردار بود تا آنجا که به وی لقب عالم آل محمد دادند.
عبد السلام بن صالح هروی ( ابوالصلت ) گفته است:
کسی را داناتر از علی بن موسی الرضا (ع) ندیدم هیچ دانشمندی با آن روبرو نشد مگر اینکه وی نیز چنین شهادت می داد. دوران پر شکوه امامت حضرت از سال 183 هـ . ق آغاز شد. در این سال امام موسی کاظم (ع) در زندان هارون در بغداد به شهادت رسید، مدت ده سال امامت حضرت رضا (ع) مصادف با زمانی بود که حکومت سیاسی به دست هارون الرشید اداره می شد و شیوه حکمرانی وی بر اساس اعمال زور بر مردم بود.
در آن روزها بیت حضرت در مدینه مرجع مردم و پناه مسلمانان و مرکز تجمع دانشمندان، فقها و مجتهدان بود، به طور کلی دوره امامت 20 ساله امامت و رهبری حضرت به دو بخش تقسیم می شود.
بخش اول: از آغاز امامت تا سفر به خراسان یعنی از سال 183 تا سال 201 هـ . ق
بخش دوم : از نیمه سال 201 هـ . ق تا پایان عمر امام یعنی آخر صفر سال 203 هـ . ق
وقوع قیامها و نهضت های سیاسی و نظامی در خراسان علیه هارون الرشید وی را بر آن داشت که در سال 193 هـ . ق به منظور کشتن رافع بن لیث و مصادره علی بن عیسی بن ماهان رهسپار آن دیار شد. وی در حالی که بیمار بود وقتی که به گرگان رسید بیماری اش شدت یافت و در توس درگذشت بدن او در یکی از تالارهای باغ منسوب به حمید بن قحطبه در روستای سناباد ( مهشد فعلی ) به خاک سپردند.
پس از مرگ هارون، جنگ قدرت بین مدعیان خلافت، امین و مأمون در گرفت، در این مبارهخ امنی دستگیر و به هلاکت رسید. این پیروزی ظاهری حکومت پر فراز و نشیبی را برای مأمون ایجا کرد و واکنش ها و نتایج منفی علیهخ او و اهدافش به وجود آورد که منجر به بوجود آمدن شرایط سیاسی عصر امام ( ع) شد زیرا مخالفت شدید شیعیان و علویان با خاندان عباسی از یکسو و قیام هواداران امین در بغداد که قتل او را جرمی سنگین می دانستند از سوی دیگر، قیام ها و نهضتهای گسترد ای را علیه حکومت عباسی و مأمون به وجود آورد.
مأمون پس از رویارویی با اوضاع ناآرام حکومت و احساس ناامنی و نگرانی شدید، دریافت که این خطر جدی نه تنها خلافت وی بلکه حکومت عباسیان را تهدید می کند.
از طرفی موقعیت و شخصیت برجسته و ممتاز حضرت رضا (ع) و توجه و گرایش شدید مردم به آن حضرت نیز تهدیدی دیگر برای براندازی حکومت عباسی بود و از این رو درصدد برآمد که فریاد انقلابیون را خاموش و اعتماد مردم بغداد را به خود جلب کند.
پس از مشورت با وزیر خود فضل بن سهل، تصمیم گرفت که حضرت رضا (ع) که نزد علویان و شیعیان از محبوبیت خاص برخوردار بود و در ایران پایگاه مردمی استواری داشت را از مدینه به خراسان دعوت کند ، تا با مطرح کردن مسئله ولایت عهدی از خطر جدی
پیش گیری کند
از این رو دعوت نامه های متعددی برای ان حضرت فرستاد حضرت که از واقعیت ها آگاهی داشت به شدت با این دعوت مخالفت نمود تا اینکه با پافشاری مأمون و سرانجام با تهدید وی مواجه شد و سفر خراسانم را به گونه ای طی کرد که معلوم شد سفری اجباری است.
پس از مطرح نمودن مسئله ولایت عهدی و خود داری حضرت از پذیرش، مأمون او را با اصرار و اجبار وادار به پذیرش شروط ولایت عهدی نمود، اما مواضع منفی امام (ع) در برابر ترفندهای مأمون وی را آگاه کرد که نیرنگش موفقیت آمیز نیست، زیرا او می خواست با تحمیل ولایت عهدی به هدفهای خاصی برسد که مهم ترین آنها عبارت بود از:
1ـ دور نگه داشتن امام رضا (ع) از پیروان و شیعیان خود
2ـ کاستن وجه معنوی امام و متهم کردن او به دنیا پرستی و حب جاه و مقام
3ـ مراقبت دقیق از حضرت و زیر نظر داشتن ایشان
4ـ مشروح و جلوه دادن خلافت خود
5ـ یافتن پایگاه مردمی و سرانجام فرو نشاندن نهضت ها و قیام ها
علل و انگیزه های پذیرش اجباری ولایت مهدی:
الف) امام احساس نکرد پذیرفتن ولایت عهدی ، تنها به قیمت جان او تمام شود، بلکه جان تمام شیعیان و علویان هم به خطر می افتد.
اگر در آن شرایط برای امام رضا (ع) جایز بود جان خود را به خطر اندازد، اما علویان و شیعیان چنین روا نمی دانست چنانچه امام با رد مقام ولایت عهدی، خود و پیروانش را به نابودی می کشاند کفر و انحاد همه جا را فرا گرفت و در نتیجه مأمون به اهداف شوم خود دست می یافت
ب )امام دریافت پذیرش ولایت عهدی، یک اعتراف ضمنی از طرف عباسیان که علویان هم در این حکومت سهم شایسته ای دارند.
ج) انگیزه دیگر اینکه عموم مردم تلاش اهل بیت را بر خلاف شایعات. در صحنه سیاست ببینند و گمان نکنند که آنها عالمانی هستند که فقط در گوشه ای به عبادت می نشینند و در امور سیاسی دخالت نمی کنند
د) دیگر اینکه امام فرمود: همان انگیزه ای که جدم امیر المؤمنین علیه السلام داشت را وادار به شرکت در شوراهای شش نفره نمود ، مرا نیز به پذیرش ولایت عهدی واداشت .
در پذیرش شروط ولایت عهدی، امام به خوبی به توطئه ها و هدفهای پنهان اشکار مأمون آگاهی داشت . گفتار و رفتار حضرت حکایت از اجبار و عدم رضایت او در این پذیرش نمادین می کرد و به همین جهت ولایت عهدی را با شرایط خاص زیر پذیرا شد :
1ـ به امر قضاوت و داوری نپردازد.
2- هیچ رسم و سنتی را جابه جا و نقض نکند.
بدهی است، این شرایط خط بطلان بر اهداف مأمون کشید و این امر موجب شد تا حکومت نتواند کارها را به نام امام پیش برد و امور را به صورت شرعی و دینی جلوه دهد.
از طرف دیگر چون موضع امام (ع) عدم اعتراف به قانونی بودن نظام حکومتی او بود، به همین دلیل و با چنین شرایطی دیگر مامون قادر به اجرای نقشه هایش به نام امام (ع) نبود. پس از اینکه مأمون به عظمت معنوی امام در جامعه پی برد و از طرفی با اعتراض عباسیان بغداد در مورد واگذاری ولایت عهدی به حضرت مواجه گردید، تصمیم گرفت امام (ع) را از سر راه خود بردارد.
مأمون برای شکستن شخی علمی حضرت، اقدام به تشکیل مجالس مناظره و مباحثه با دانشمندان ادیان مختلف نمود که با حضرت رضا (ع) به مناظره و مباحثه بنشینند ، شاید از این رهگذر بتوانند در مباحثات علمی که بین آنها به وجود می آید شکستی برای حضرت ایجاد کند و از محبوبیت ان وجود مقدس در بین مردم بکاهد.
سرانجام توفیق نیافت و داشنمندان برجسته تمام ادیان و مذاهب از مراکز علمی جهان با امام (ع) به بحث و گفتگو نشسته و همه عالمان مذاهب و صاحب افکار و آرای مختلف به بزرگواری و احاطه علمی آن حضرت اقرار و اعتراف نمودند و با زبان خودشان جواب داده و همه را محکوم و مجاب نموده اند.
پاسخ امام (ع) به مسائل علمی و فلسف ی با بیانی رسا و منطقی قوی در حضور مأمون، چنان موجب شگفتی وی شد که لب به سخن گشود. گفت:
یا ابا الحسن! در روی زمین کسی جز شما نیست که اینگونه سخن نیکو بگوید.
پیروزیهای حضرت در مباحثات ، مأمون را نا امید کرد. وی خود را در تحقق اهدافش شکست خورده و ناکام دید، در حالی که روز به روز بر عظمت امام رضا (ع) افزوده می شد و حقانیت فرزند پیامبر (ص) روشنتر می گردید، سرانجام بعد از گذشت دو سال از ورود امام به خطه خراسان، مأمون در روز جمه آخر صفر سال 203 هـ . ق اقدام به جنایتی هولناک نمود و آن امام همام را که حدود پنجاه و پنج سال از عمر پر برکتش سپری شده بود در توس به وسیله انگور زهر آلود مسموم کرد و به شهادت رساند، آنگاه از باب عوام فریبی، خود را عزا دار نشان داد تا پیکر مطهر امام (ع) را در سرای حاکم عباسی ( بقعه هارونی) به خاک بسپارند .
پس از شهادت امام رضا (ع) و دفن در بقعه هارونی ( حرم فعلی) بنا به پیشگویی آن حضرت خراسان، مطاف فرشتگان الهی و قبله نیاز و زیارتگاه شیعیان جهان شد و تا انقراض عالم چنین خواهد بود.
مشهد الرضا :
مشهد واژه ای عربی است و در کتابهای لغت در معانی، محل دیدار، زیارتگاه ، جای دیدنی و مانند آن به کار رفته است اما در میان عموم مردم به معنی محل شهادت شناخته می شود. این نام از ان روی بر این شهر نهاده شد که مأمون حضرت رضا (ع) را در سال 203 هـ ق در این محل به وسیله سم به شهادت رسنده و شهرت مشهد نیز در طول تاریخ مرهون وجود مرقد منور آن امام می باشد.
این شهر که آخرین محل زندگی پر فراز و نشیب هشتمین امام شیعیان می باشد، تا پیش از به خاک سپاری پیکر ایشان دهکده ای مصفا و خوش آب و هوا بود که سناباد نامیده می شود و حدود 24کیلومتر با شهر توس مرکز ایالت خراسان فاصله داشت.
حمید بن قحطبه طایی که از سوی منصور و مهدی عباسی به امارات خراسان منصوب شده بود در این دهکده بنایی با شکوه و باغی سرسبز ایجاد کرد تا جایی برای نزول و اقامت و استراحت حاکمان و خلفای بنی عباس که از بغداد به خراسان سفر می کردند باشد.
خاک سپاری پیکر مطهر امام در سال 203 هـ . ق در مشهد باعث شد که این دهکده به سرعت گسترش یابد و روستای سناباد به صورت شهری بزرگ درآید بعدها مشهدالرضا نامیده شود.
از آن زمان هسته اصلی شهر ( شهر کنونی) شکل گرفت، اکنون شهر با مساحت حدود 27478 کیلومتر وسعت در شمال شرقی استان خراسان رضوی قرار دارد.
جمعیت این شهر به علت موقعیت ممتاز زیارتی ، سیاحتی، تجاری و کشاورزی و مهاجر پذیری در حال تغییر و تزاید است، جمعیت ساکن ( ثابت ) در مشهد و حومه بیش از 2 میلیون و سیصد هزار نفر و تعداد جهانگردان، مسافران و زائران به حدود پانزده میلیون نفر در سال می رسد.
تاریخچه ی معماری داخلی و خارجی حرم مطهر
وضعیت حرم مطهر در سال های آغازین
روضه منوره که پیکر مقدس حضرت رضا (ع) در آن مدفون است زیر گنبدی زرین و با شکوه قرار دارد هسته مرکزی بناهای آستان قدس رضوی به شمار می آید. در سالهای آغازین به خاک سپاری پیکر پاک امام رضا (ع) حرم مطهر به صورت بنای ساده، با مصالح ویژه آن دوران بنا شده بود، چنانچه بقعه مطهر تنها یک در ورودی ساده در پیش روی مبارک داشت و دارای تزئیناتی مختصر به سبک آن زمان بود.
صفه های اضلاع حرم به جز صفه پیش رو، به سوی خارج از بنا بسته بود . بر فراز بقعه تنها قبه ای وجود داشت، در آن سالهای دور زمینهای اطراف حرم همه خالی از سکنه بود و نوغان که یکی از دو قصبه معروف و معتبر توس بود، تنها آبادی مسکونی منطقه محسوب می شد.
نظارت دقیق حکام جور بر حرکات و سکنات شیعیان، منع انها از توجه به مرقد امام و درک فیض زیارت، موجب شد که سالهای سپری شود و بنای در خور و شایسته مضجع شریف حضرتش احداث نگردد
سرانجام سالهای سخت و سنگین به کندی سپری شد، عنایات خدای تعالی نسبت به روضه رضوی موجب شد که در آن روزهای اولیه و جو خاص آن زمان، حرم از هر گونه آسیبی محفوظ بماند تا آنجا که باب رأفت خاصه حضرت به صورت بروز کرامات پی در پی و معجزات ، گره از کار دردمندان و نیاز آوران گشود، کثرت و تداوم کرامات امام موجب شد که توجه و اقبال مردم و حاکمان آن زمان به ویژه بیشتر اهالی خراسان و مناطق دیگر فزونی گیرد و ارادتمندان به بقیه و بارگاه رضوی زیارت پر فیض مرقد منورش را بر خود فرض دانسته اقدام به ساخت و مرمت و تزئین و تذهیب و حفظ . نگهداری آن بنای مقدس نمایند.
در طول قرنهای مختلف رجال کشورهای اسلامی، حکام و امرای خراسان ، مردان با اخلاص و علاقمند به مقام ولایت و امامت با صرف مبالغی در تجدید عظمت آن کوشیده اند ضمن تزئین آن ، با ایجاد بناها و به جای گذاشتن آثاری این مکان شریف را مملو از جلوه های کهن هنری دوران گذشته نموده، نفایس تاریخی و شاهکارهای هنری شان را مخلصانه به این جایگاه رفیع عرضه دارند.
سامانیان :
به روایت تاریخ، بوبکر شهمرد از پیشکاران نوح بن منصور سامانی، شهادت گاه علی بن موسی الرضا (ع) امام هشتم (ع) شیعیان را آباد کرد. به گفته ابن بابویه ، محمد بن عبدالرزاق طوسی و امیر حمویه از امرای عهد سامانی در دوران امارتشان نسبت به مرقد مطهر امام رضا (ع) کمال ارادت و توجه را داشتند و تزئیناتی در دم به وجود آوردند.
بخش قفسه باز بانوان
تاریخچه
پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی ایران، زنان در رتبه واقعی خود قرار گرفتند و در همه زمینه های فکری و فرهنگی و اسلامی راه پیشرفت برایشان گشوده شد در این راستا کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی فضایی را به نیازهای اطلاعاتی بانوان اختصاص داد
با افتتاح ساختمان جدید کتابخانه مرکزی در 22 فروردین سال 1374 این کتابخانه در همه بخشهای مختلف، قسمتی را به بانوان اختصاص داده که مستقلاً و با کمک بانوان، مجرب و متخصص اداره می شود تالار قفسه باز بانوان که در گذشته فضای بسیار محدودی داشت هم اینک با سه سالن بزرگ و مجهز، مکانی مناسب جهت مطالعه بانوان فراهم آورده است
معرفی
این بخش دارای سه تالار بزرگ به این شرح می باشد:
1ـ تالار قفسه باز: این تالار به صورت سیستم باز اداره می شود و مراجعان مجازند آزادانه با مراجعه به قفسه ها، کتاب مورد نیاز خود را بیابند نظام رده بندی استفاده شده در این بخش مانند سایر بخشهای کتابخانه آستان قدس رضوی ، نظام دهدهی دیوئی است و به ترتیب از 999ـ 000 شماره گذاری شده است و کتابداران مستقر در تالار توسط رایانه به اطلاع رسا نی و راهنمایی مراجعان مشغول می باشد تابلوهای راهنمای موضعی نصب شده بر روی قفسه ها مراجعان را در دسترسی هر چه سریعتر به منابع مورد نیازشان یاری می دهد
گنجایش این تالار 200 نفر و تعداد کتابهای موجود در این بخش نزدیک به 40000 نسخه می باشد توجه به اصول و معیارهای مجموعه سازی و انتخاب منابع در برآوردن نیازهای واقعی مراجعان استقبال گسترده ای را از این بخش در پی داشته است اعضاء با کدهای 5ـ4ـ 3ـ 2ـ1 که شامل مقاطع تحصیلی دکترا، کارشناسی ارشد ، کارشناسی، کاردانی و دیپلم می باشد؛ استفاده کنندگان این تالار هستند همچنین دانشجویان شهرستانها و زائران محترم با تهیه کارت میهمان از واحد عضویت می توانند از خدمات این بخش بهره مند شوند
لازم به ذکر است کتابهای این قسمت فقط جهت مطالعه در تالار می باشد و به امانت داده نمی شود.
2- تالار مرجع : این تالار در انتهای تالار قفسه باز واقع شده است و گنجایش آن 150 نفر می باشد کلیه کتابهای مرجع اعم از کتابشناسی ها، دایر المعارفها، واژه نامه ها ، اطلس ها ، سرگذشت نامه ها و سایر کتابهای مرجع در این تالار گرد آوری شده است و اعضاء با مراجعه به این تالار به پاسخ بسیاری از سوالات خود دست می یابند
3ـ تالار مطالعه آزاد: این تالار با گنجایش 250 نفر و فضایی آرام در اختیار افرادی است که می خواهند به مطالعه کتابهای شخصی خود بپردازند.
ساعات کار: ساعات کار این تالار همه روزه ساعت 7 صبح الی 19 به جز ایام تعطیل می باشد.
خدمات
1ـ جستجوی کامپیوتری :
از طریق عنوان، موضوع یا پدید آورنده ( نویسنده ) مورد نظر: با توجه به اینکه نظام رده بندی استفاده شده در کتابخانه آستان قدس رضوی، نظام دهدهی دیوئی است و به ترتیب از 999 ـ 000 شماره گذاری شده است ، کتابداران با در اختیار گذاشتن شماره راهنمای کتاب و قفسه مربوطه ، مراجعان را به محل منابع مورد نظر راهنمایی خواهند کرد.
2ـ معرفی به مخزن بسته:
چنانچه کتاب مورد نظر در تالار موجود نباشد. با دریافت برگه معرفی به مخزن بسته، مراجعان می توانند آن را از بخش مخزن کتب چاپی دریافت نمایند
3ـ راهنمایی به تالار محققان:
برای استفاده از کتب لاتین و پایان نامه ها و برخی منابع مرجع مراجعان به این تالار راهنمایی خواهند شد
4ـ معرفی به بخش تکثیر:
جهت تهیه کپی از صفحات کتابها با ارائه کارت عضویت معتبر یا شناسنامه و دریافت فرم درخواست زیراکس از کتابداران به این کار اقدام می شود.
آیین نامه قفسه باز کارکنان بخش گزیده تصاویر بخش تالار مطالعه و گردش کتاب جوانان دختر
تاریخچه
تالار جوانان دختر در مهر ماه 1381 در طبقه منهای یک کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی در سالنی به مساحت 600 متر مربع جهت استفاده دانش آموزانی که در مقاطع دوم دبیرستان تا پایان دوره پیش دانشگاهی هستند تاسیس شده است و با 5 نفر کتابدار مجرب و متخصص در هر شیفت اداره می شود این تالار با دو سالن مجهز به منظور مطالعه و امانت در نظر گرفته شده است و جدا سازی سالن جوانان از سایر بخشها گامی مثبت در جهت پرورش استعدادهای جوانان مقطع دبیرستان بوده است که باعث شد مجموعه ای از منابع مقطع سنی و تحصیلی آنها فراهم آید
معرفی
سالن 1: تالار منابع تحقیقی و درسی:
این تالار به صورت سیستم قفسه باز اداره می شود و شامل دو بخش قفسه های کتب درسی و غیر درسی می باشد. مراجعان می توانند آزادانه با مراجعه به قفسه ها :، کتاب مورد نیاز خود را بازیابی نمایند. کتابهای این بخش بر اساس نظام رده بندی دهدهی دیویی بر اساس موضوع طبقه بندی شده است و به ترتیب از شماره 000 تا 999 می باشد کتابدار راهنما و اطلاع رسان مستقر در تالار مراجعان را به قفسه مورد نظر راهنمایی می کنند هم چنین تابلوهای راهنمای موضوعی نصب شده بر روی قفسه ها، مراجعان را در دسترسی هرچه سریعتر به منابع مورد نیازشان یاری می کند مجموعه منابع این سالن 22437 جلد کتاب درسی و غیر درسی در رشته های مختلف و مناسب جوانان می باشد که هر ماه کتب جدید نیز خریداری و به مجموعه افزوده می گردد. در این سالن خدمات تحویل و امانت ( گردش کتاب) و اطلاع رسانی انجام می شود
سالن 2: تالار مطالعه منابع
این تالار با 140 نفر گنجایش در محیطی آرام برای مطالعه و تحقیق و پژوهش در نظر گرفته شده است.
ساعات کار: همه روزه به جز ایام تعطیل رسمی از ساعت 7 الی 19 باز می باشد
خدمات
تالار جوانان پذیرای کلیه اعضای کتابخانه با کد 6، 6 < 5 و دانش آموزان با ارائه کارت شناسایی می باشد. زائران محترم در این مقطع تحصیلی با تهیه کارت میهمان از واحد عضویت می توانند از خدمات این تالار بهره مند شوند.
1ـ اطلاع رسانی:
جستجوی منابع از طریق عنوان، موضوع و پدیده آورنده می باشد جستجوی اطلاعات کتابشناختی در نرم افزار کتابخانه و راهنمایی مورد نیاز مراجعان توسط کتابداران انجام می گیرد و مراجعان می توانند از رایانه مخصوص خود جهت جستجوی کتاب استفاده نمایند
2ـ معرفی به تالار مطالعه قفسه باز بانوان:
چنانچه کتاب مورد نظر در تالار موجود نباشد، عضو می تواند با دریافت برگه معرفی به تالار مطالعه قفسه باز بانوان مراجعه و کتاب خود را در آن بخش مطالعه نماید.
3ـ معرفی به بخش تکثیر:
مراجعان می توانند جهت تهیه کپی از صفحات کتاب با ارائه کارت عضویت یا کارت شناسایی معتبر و یا دریافت فرم درخواست زیراکس برای این کار اقدام نمایند.
تبصره: ارسال کتاب برای کپی تا ساعت 18:30 امکان پذیر می باشد.
4ـ امانت کتاب:
در هر نوبت حداکثر دو نسخه کتاب درسی ( به مدت 7 روز ) و غیر درسی ( 14 روز ) به امانت داده می شود.
تبصره: امانت دو کتاب درسی بطور همزمان به دلیل تقاضای زیاد مراجعین امکان پذیر نمی باشد
5ـ تحویل کتاب :
کتاب های به امانت گرفته شده توسط مراجعان، در موعد مقرر توسط کتابدار مربوط تحویل گرفته می شود که در صورت دیر کرد یا آسیب رساندن به کتاب طبق آئین نامه عمل خواهد شد.
6ـ تمدید کتاب:
کتابها به دو صورت تلفنی و حضوری توسط کتابدار مربوط تمدید می شود. در صورت تمایل به تمدید تلفنی، اعضاء محترم می توانند با تلفن مستقیم 2238501 یا 8ـ 223204 داخلی 345 تماس گرفته و کتابهای امانتی خود را ( در صورتی که غیر درسی باشد) به مدت 14 روز دیگر تمدید نمایند
مجموعه
1ـ کتابهای مرجع:
این منابع شامل دایره المعارفها، فرهنگ ها، اطلاعات عمومی و یا دانشنامه ها می باشد که افراد تنها برای یافتن اطلاعاتی خلاصه و کوتاه به آنها مراجعه می کنند و هدف خواندن تمام کتاب نیست.
تبصره: اینگونه کتابها به امانت داده نمی شود و فقط مخصوص مطالعه در تالار است
2ـ کتابهای علمی:
این کتابها را می توان هم در تالار مطالعه کرد و هم آنها را به مدت 14 روز به امانت گرفت. در صور نیاز مجدد برای 14 روز دیگر تمدید خواهد شد. بعضی از این کتابها به دلیل درخواست بیش از حد مراجعان مخصوص استفاده در تالار می باشد و امانت داده نمی شود، البته با تشخیص کارشناس مسئول برخی از این منابع به مدت کمتری امانت داده می شود.
3ـ کتابهای درسی:
طبق آیین نامه تالار جوانان مطالعه این کتابها در تالار امکان پذیر نمی باشد و فقط مخصوص امانت است، در هر نوبت یک نسخه از این کتابها به مدت 7 روز امانت داده می شود و قابل تمدید نمی باشد.
تبصره: مطالعه کتابهای درسی و کمک درسی که مراجعان همراه خود به کتابخانه می آورند در این بخش ممنوع می باشد، مطالعه کتابهای شخصی در تالار مطالعه آزاد بانوان مجاز است.
بررسی ارتباط بین سود و قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران
| دسته بندی | اقتصاد |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 198 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 80 |
پژهش بررسی ارتباط بین سود و قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران در 80 صفحه ورد + 22 اسلاید قابل ویرایش
فهرست مطالب
عنوان
صفحه
فصل اول
1
1-1- مقدمه
1
2-1- تعریف موضوع
2
3-1- اهمیت تحقیق
3
4-1- هدف و علت انتخاب موضوع
3
5-1- سوابق مربوط
4
6-1- فرضیات تحقیق
5
7-1- قلمرو مکانی تحقیق
5
8-1- قلمرو زمانی تحقیق
5
9-1- روش تحقیق
5
10-1- ساختار تحقیق
5
فصل دوم
7
1-2- مقدمه
7
2-2- کلیات
7
3-2- بازار سرمایه در ایران
8
4-2- مزایای وجود بورس اواق بهادار
9
1- از دیدگاه کلان
9
2- از دیدگاه شرکتهای پذیرفته شده در بورس
9
3- از نظر سرمایه گذاران
9
5-2- سودمندی در پیش بینی معیاری برای ارزیابی اطلاعات
10
6-2- استفاده کنندگان صورتهای مالی
11
7-2- هدفهای گزارشگری مالی
12
8-2- انتخاب نظریه سود
13
9-2- استدلال انتخاب نظریه سود
14
10-2- مکاتب فکری پیرامون اندازه گیری سود
15
11-2- سود تحققی و سود غیر تحققی
16
12-2- فواید سود برای سرمایه گذاران
20
13-2- حلقه های ارتباطی سود و قیمت سهام
21
14-2- تحلیل سود
23
15-2- پیش بینی سودهای آتی از روی سودهای جاری
24
16-2- قیمتها و سودها
24
17-2- ویژگی بازار حقیقی و کامل
24
18-2- ارتباط بین سودهای حسابداری دائمی و سودهای دائمی که بعنوان مفهوم ارزیابی می باشند
25
19-2- مروری بر تحقیقات انجام شده ذر رابطه با سود-قیمت
26
فصل سوم
33
1-3- مقدمه
33
2-3- انواع روشهای تحقیق
34
3-3- مراحل مختلف تنظیم تحقیق توصیفی
35
4-3- مراحل پژوهش علمی در تحقیق
35
1- تعیین هدف
35
2- جمع آوری داده ها
36
3- تجزیه و تحلیل داده ها
36
4- بیان یافته ها
36
5-3- فرضیات تحقیق
37
6-3- تئوری فرضیه تحقیق
38
7-3- جامعه آماری
38
8-3- نمونه و نمونه گیری
39
9-3- نحوه جمع آوری داده ها و روشها و تکنیکهای آماری و محاسبات آنها
41
10-3- آماره تست فرضیات
43
11-3- ضریب تشخیص (ضریب تعیین)
44
12-3- محاسبه ضریب رگرسیون
44
فصل چهارم
46
1-4- مقدمه
46
2-4- تجزیه و تحلیل یافته ها
46
3-4- ضریب تعیین
48
4-4- محاسبه ضرایب رگرسیون و معادله خط آنها
48
5-4- بررسی همبستگی بین قیمت و سود نقدی
52
1- ضریب همبستگی
52
2- نتایج آزمون فرض
52
3- ضریب تعیین
54
4- محاسبات مربوط به ضراب رگرسیون
54
فصل پنجم
57
1-5- خلاصه تحقیق
57
2-5- ارزیابی نتایج آزمون فرض
58
3-5- محدودیت های تحقیق
58
4-5- پیشنهادات
59
5-5- توصیه برای تحقیقات آتی
60
-1- مقدمه:
تکامل ساختارپولی ومالی اقتصادهایی که عصر انقلاب صنعتی را پشت سرگذاشته اند و درروایتی خود در این شکل بخشیدن به این تحول چنان دست داشته اند که امروز آنها را کشورهای صنعتی می نامیم ، با توجه به نیازها یی بوده که در جریان تغییر شکل این اقتصادها پدید آمده است.اگرچه بسیاری ازاین ساختارها ، به صورت اولیه ، در اغلب کشورهای جهان وجود داشته است . اما آنچه شکل امروزی این ساختارها را ایجاد کرده مسیری است که اقتصادهای توسعه یافته در جریان گذر از شکلی ساده به شکلی پیچیده و پیشتاز، آن را پیموده اند.
بطور خلاصه بورس اوراق بهادار وظیفه دارد بازاری برای خرید و فروش انواع سهام و اوراق بهادار پدید آورد تا واحدهای خصوصی و دولت بتوانند سرمایه لازم را از این طریق و با استفاده ازمنابع مصرف نشده عموم فراهم آورند. چنین بازاری باید به صورت رقابت کامل عمل کند و از درجه تخصص بالایی برخوردار باشد .
ازعمده ترین استفاده کنندگان اطلاعات شرکتهای سهامی دربورس ، سرمایه گذاران بالقوه در سهام شرکتها میباشند ، به دست آوردن اطلاعات کافی جهت استفاده کنندگان فوق معمولا از کانال بورس اوراق بهادار انجام میشود. تصمیم گیری سرمایه گذاران بالقوه اساسا به خرید سهام شرکت مربوط می شود و این تصمیمات ممکن است بر مبنای عوامل زیر باشد:
1- سود سهامی که سرمـایـه گذاران در آینده دریافت خواهند نمود کی، به چه میزان ، و به چه نحوی خواهد بود، به عبارت دیگر، سود سهام مزبور در چه تاریخی و به چه مبلغی به صورت نقد یا غیر نقد پرداخت خواهد شد
2- در زمان فروش ســهام خریداری شده ، حاصل ازفروش آن چه خواهد بود ؟ سود سهام ، توزیع پول نقد یا سایر داراییها بین سهامداران یک شرکت سهامی است.توزیع سود سهام، فراهم کننده بازده سرمایه گذاری سهامداران است. متداولترین نوع سود سهام برای سهام عادی ، توزیع به شکل نقدی ، غیرنقدی و سهمی می باشد.شرکتها زمانی سود نقدی توزیع میکنند که سود تحصیل شده داشته باشند وهمچنین وجوه نقد مورد نیاز برای توزیع سود نیز کافی باشد تا شرکت بتواند سود نقدی پرداخت نماید . از نظر تئوری تاثیر توزیع سود به شکل نقدی در قیمت سهام ، قیمت سهام باید به اندازه توزیع سود نقدی کاهش یابد . پرداخت سود سهام موجب کاهش داراییها و همچنین کاهش حقوق صاحبان سهام میگردد و ارزش شرکت به همان اندازه کاهش می یابد .
در این تحقیق سعی خواهد شد که از طریق تجزیه و تحلیل روابط بین سود تقسیمی مصــوب مجمع شرکتهای پذیرفته شده در بازاربـــورس اوراق بهادار تهران و همچنین روابط بین سود تقسیمی پرداخت شده به سهامداران با قیمت سهام شرکتهای مزبور و همچنین به بررسی محتوای اطلاعاتی سود تقسیمی پرداخته شود.
2-1- تعریف موضوع:
از نظر تئوریک ارتباط بین سود و قیمت سهام امری بدیهی می باشد و سرمایه گذاران به صورتی آشکار سود مورد گزارش شرکتها را مورد توجه قرار می دهند. شاید یکی از عوامل مهم تاثیرسود برقیمت سهام این باشد که سود پیش بینی شده و سود مورد گزارش به سهامداران کمک میکند تا بر آن اساس سود تقسیمی آینده را که یکی از فاکتورهای موثردرتعیین قیمت سهام می باشد پیش بینی کنند.
گاهی برخی از شرکتها که سود خود را با دیدگاهی بدبینانه پیش بینی می کنند ،که موجب افت ناگهانی قیمت سهام خود می شوند .
یکی از فرضیات کلی بیانیه حسابداری سال 1960،این است که گزارشات حسـابداری ، تـنها منبع اطلاعاتی شرکتها برای استفاده بازار می باشند و چون ایـن گزارشات ، تنها منبع اطلاعاتی هسـتند و مـدیران دارای انـعطاف و قدرت زیادی در انتخاب رویه حسابداری جهت محاسبه سود می باشند ، لذا مدیران میتوانند با انتخاب یک رویه خاص ، گزارشهای دلخواه خود را ارائه کرده و لذا بازار را گمراه کنند. مدیران می توانند با بیشتر نشان دادن سود ، باعث شوند، ارزش سهام شرکت ، بیش از واقع ارزیابی گردد . این فرض که گزارشهای حسـابداری تـنها مـنبع اطلاعاتی بازار می باشند منجر به اهمیت یافتن محاسبات سود حسابداری گردید . چون سود حسابداری به روشهای مختلف قابل محاسبه می باشد ، لذا به تنهایی برای سرمایه گذاری نمی توان به سودها تکیه کرد.
جهت بـررسی وجود ارتباط بین سـود سـهام و قیمت سـهام شرکتهای پذیرفته شـده در بـورس اوراق بهادار تهران و در نتیجه میزان توجه سرمایه گذاران دربازار بورس اوراق بهادار تهران به سود گزارش شده اقدام به انجام این تحقیق نمودم
بطورخلاصه باید گفت مساله اصلی تحقیق این است که مشخص شود که آیا درارتباط با قیمت سهام خریداری شده سود نقدی وسود سهام نقشی دارد یا خیر.بعبارت دیگربحث اساسی این است که آیا افزایش سود نقدی وسود سهام منجر به افزایش در قیمت سهام و بر عکس،کاهش آن،منجر به کاهش قیمت سهام در بازار سرمایه خواهد شد ؟
3-1- اهمیت تحقیق :
اهمیت این تحقیق از دیدگاههای مختلف مورد توجه می باشد که مهمـترین این دیدگاهها عبارتند از :
1- از دیـدگـاه شرکتهای پذیرفته شده در بــورس اوراق بهادار تهران و سایر شرکتهای سهامی عام : شرکتها با اتخـاذ سیاستهای مخـتـلف تقسیم سود ، اعتبار شرکت و همــچنین ثـروت سهامداران را افزایش می دهند.ازطرف دیگر،شرکتها با اتخاذ سیاستهای توزیع سودمناسب ترین راه تامین مالی مورد نیاز خود را اتخاذ می کنند.
2- از دیدگاه سرمایه گذاران : سیاستهای مختلف تقسیم سود دارای اهمیت می بــاشـد . برخی از سهامداران به توزیع سود نقدی علاقه دارند بدلیل اینکه به وجه نقد نیاز دارندو برخـــی دیگر از سهامداران به عدم توزیع سود و یا توزیع سود سهمی و یا سایر مزایا (حق تقدم) تمایـــل دارند.سرمایه گذاران گروه دوم به سود سرمایه ای علاقه دارند و خواهان افزایش ارزش شرکت هستند .
3- سازمان بورس اوراق بهادار : به علت اینکه سازمان بورس اوراق بهادار در حال رشــد می باشــد این گـونه تـحـقـیـقـات در فعالتر کردن بازار بورس اوراق بهادار تهران از نظر اطلاع رسانی موثر می باشد.
4- به عنوان یک تحقیق نسـبتا جدیدی برای استـفاده دانشـجویان و سـرمایه گذاران : به علت آنکه این گونه منابع در داخل تقریبا کم می بـاشند جمع آوری و نوشتن این گونه موضوعات برای دانشجویان و استفاده سرمایه گذاران حائز اهمیت می باشد .
4-1- هدف و علت انتخاب موضوع :
وجود بازار بورس یکی از علائـم توسـعه اقتصادی و فـعـال بـودن آن موجب سـهولت تـامین مالی شرکتها ،هدایت سرمایه های کوچک سرمایه داران خرد در مسیر تولید و جلوگیری از راکد مـانـدن احتمالی سرمایه های کـوچـک و کـسب درامـد برای عموم سـایرمـزایای مربوط به بازار بورس خواهد بود . از جمله دلایلی که باعث گرایش مردم به سرمایه گذاری میگردد و شاید دلیل اصلی سرمایه گذاری افزایش می باشد . یکی ازراههای این افزایش،کسب بازده مـناسب از محل سرمایه گذاری و یکی از شقوق بازده ، سود حاصل ازسرمایه گذاری است. به عبارت دیگر یکی ازدلایل اصلی خرید اوراق بهادار کسب سود می بـاشد . یـکـی از دلایـل انـتـخاب ایـن مـوضوع، شناسایی رفتار قیمت سهام در بازار بورس اوراق بهادار تهران می باشد .
ارزیابی مفید بودن سود که محصول اولیه مقررات افشای مالی است ، بطور آشکـاراهـمـیـت قابل توجهی دارد. چنانچه تغییر در قیمت سهام،فراهم کننده شواهدی درباره فوائد سود باشد، پس واضح است که تغییر بیشتر ، متضمن فوائد بیشتر خواهد بود ، لذا میزان فایده سود را میتوان از براورد ارتباط ما بین بازده سهام (قیمت) وسود استنتاج کرد . اگر سود، پیش بینی بـازده سـهام را تسهیل نماید ، حوزه ارتباط سود-بازده واقعی می تواند معیار با اهمیتی از فوائد سود باشد .
برای تعیین میزان و نوع ارتباط سودهر سهم (EPS) وسود نقدی هر سهم (DPS)با ارزش و قیمت اوراق بهادار، همچنین میزان توجه سرمایه گذاران به سـود و همـچـنین آشنایی بیشتر با بورس و ویژگیهای آن و ارائه کمکی ناچیز در شناساندن آن به دیگران ، موضوع کـنونی را بــه عنوان موضوع پایان نامه خود برگزیدم . در صورت وجود چنین ارتباطی ، میتـوان با اطلاع از وضعیت سودهای آتی شرکتها ، و در نتیجه پیش بینی رفتار قیمت سهام آنها ، اقدام به خرید و یا فروش سهام آنها نمود . به عبارت دیگر ، پیش بینی می گردد که در نتیجه وجود ارتـبـاط بـیـن قیمت و سود سهام در بورس اوراق بهادار تهران ،می توان الگویی جهت انتخاب سهام ارائه داد. لذا هدف این پژوهش ، تحقیق در زمینه رابطه سود و قیمت سهام می باشد .
5-1- سوابق مربوط :
در زمینه بررسی ارتباط سود و قیمت سهام و تعیین محتوای اطلاعاتی سـود حسـابـداری ، تحقیقات متعددی در داخل و خارج از کشور انجام شده است که خـلاصـه ای از آنـها در فـصـل دوم ارائه گردیده است .
6-1- فرضـیات تحقیق :
فرضیه تحقیق با توجه به آنچه گفته شد به صورت زیر قابل ارائه می باشد :
" تغییر در قیمت سهام با تغییر در سود ، وابستگی و ارتباط دارد"
7-1- قلمرو مکانی تحقیق :
قلمرو مکانی تحقیق شامل کلیه شرکتهای پذیرفته شده دربورس اوراق بهادارتهران می باشد.
8-1- قلمرو زمانی تحقیق :
از نـظر زمانی ، اطـلاعات مربـوط به EPS و DPS وقیـمـت ســهام در تــاریــخ مـجــمـع مـربوط به سالهای 1380تا 1383 جمع آوری شده است . هـمچنین سـعی شده شرکتهایی انتخاب شوند که مجامع آنها در فاصله خــرداد ماه تا تیــرماه بـرگـزار شــده اسـت تـا از لـحـاظ شـرایـط اقتصادی کشور در شراسط یکسانی باشند .
9-1- روش تحقیق :
روش تحقیق ، توصیفی بوده و اطلاعات مورد نیاز برای تایید فرضیه یا رد آن ، از کتابخانه بورس و همچنین نرم افزار تدبیر ،صحراو همچنین سایت سازمان بورس استخراج شده است . با محاسبه ضریب همبستگی بین دو متغیر (تغییر در EPS و تغییر قیمت از سالهای 1380 تا 1383 وهمچنین تغییردر DPS و تغییر قیمت از سالهای 1380 تا 1383) و آزمون فرض مربوطه به بـررسـی فرضیـه تـحـقـیـق خواهیم پرداخت .
10-1- سـاختار تحقیق :
در فصل اول ، طرح تحقیق شامل تعریف موضوع، اهـمیـت موضوع ، اهداف تـحـقـیـق، فرضیه تحقیق ، قلمرو مکانی و زمانی تحقیق و روش تحقیق ارائه شده است .
در فصل دوم ، مبانی نظری مربوط به مفاهیم واصطلاحا ت مربوط به موضوع تـحـقـیـق و خلاصه ای از تحقیقات انجام شده ارائه گردیده است .
در فصل سوم ، روش تحقیق ، روشهای جمع آوری اطلاعات ، روشهای تـجـزیه و تـحـلـیـل اطلاعات و آزمون فرضیات بیان می شود.
در فصل چهارم ، به تجزیه و تـحـلـیل آماری اطلاعات جـمـع آوری شده پرداخـتـه و نـتـایـج آزمونهای فرضیات و همچنین آمار توصیفی مربوط به مـیـزان اهمیـت هـر یـک از پـارامــترهای تحقیق ارائه می شوند .
در فصل پنجم ، محدودیتهای تحقیق ، یافته های نهایی و پـیـشـنهادات تحقـیق بیان می گردند.
4-3- نمراحل پژوهشی علمی در تحقیق
هر چند تحقیق علمی دارای چهارچوب معینی نیست اما می توان آْن را چنین تعریف کرد : فرایندی که به کمک آن می توان روابط پنهان را در پس یک پدیده را که مغشوش به نظر میرسند کشف نمود . در روش علمی ابتدا مدل ها یا نظریه هایی که به نمظر می رسد ماهیت پدیده را تبیین می کنند قبول می شود سپس نتیجه های منطقی از مدل پذیرفته شده استخراج می شود و آنها را با توجه به یافته های واقعی می سنجند ، مدل تعدیل می شود و جستجو به منظور یافتن تبیین بهتر برای پدیده ادامه می یابد. برخی از مراحل اساسی که هسته اصلی اکثر تحقیقات علمی را تشکیل می دهند ، به شرح زیر خلاصه می گردند :
1-تعیین هدف :
هر گاه دانش موجود درباره یک موضوع کافی نباشد به کمک روشهای تحقیق ، تلاش برای افزایش آگاهی از موضوع انجام می گیرد . امر تحقیق ممکن است بیشتر معطوف به هدف های مشخصی باشد از قبیل تایید یک نظریه جدید یا بررسی دقیق نظریه موجود از این لحاظ که تا چه میزان ، نتایج منطقی حاصل از آن ، به وسیله یافته های واقعی تایید می شود . در مواردی ممکن است هدف تحقیق فقط این باشد که پایه ای برای اطلاعات بدست آید که تا حدی منعکس کننده وضع جاری امور باشد مثل اطلاع از وضع درآمد کارکنان یک شرکت که می تواند پایه ای برای مطالعه درآمدهای جنبی باشد . در موارد دیگری هدف تحقیق ممکن است بسیار جامع تر باشد و علاوه بر ایجاد ادراکی دقیق تر از عوامل عمل کننده محیطی تعیین امکانات و کاربرد آنها در کنترل یا اصلاح امور جنبی یک پدیده نیز شامل شود .
2- جمع آوری داده ها
در هر تحقیقی ، تهیه داده های واقعی با توجه به مقصودی که از پژوهش داریم اهمیت اساسی دارد . فرایند جمع آوری اطلاعات ممکن است فعالیت های بسیار متنوعی از قبیل آزمایش های پیچیده در شرایط کنترل شده ، بررسی های احتمالی، اقتصادی ، نظرخواهی یا حتی بررسی تاریخی را در بر گیرد .
امروزه وسایل نگهداری داده ها بسیار پیشرفت کرده و مکانیزه شده اند زیاد شدن کمیت مشاهدات ، واقعیتی قابل توجه در زندگی است. داده ها نوعا" به گونه ای جمع آوری می شوند که اندازه های عددی برخی از ویژگی ها یا شرح برخی از صفات کیفی افراد یا عناصر تحت مطالعه یا هر دو هستند .
3- تجزیه و تحلیل داده ها :
داده هایی که به وسیله روشهای مناسب آزمایش یا مشاهده یا ... گردآوری می شوند منبع اساسی برای کسب اطلاعات جدید درباره پدیده مورد مطالعه هستند . بعد از جمع آوری داده های لازم مجموعه داده ها را بررسی می کنیم و اطلاعات مربوط به موضوعاتی را که درمرحله مشخص کردن هدف ها مطرح شده اند استخراج می کنیم .تجزیه وتحلیل دقیق داده ها برای بررسی معلومات جدید و تعیین نقاط قوت وضعف آنها ضروری است.
4- بیان یافته ها
مفاد اطلاعاتی که از داده ها حاصل می شوند با توجه به اهدافی که در مرحله اول تحقیق مشخص شده اند مورد بررسی قرار می گیرند . تحلیل داده ها برای پاسخگویی به سوالاتی از این قبیل طرح ریزی می شوند :
از شواهدی که بوسیله این داده ها فراهم می آید ، چه نکاتی کلی ای درباره پدیده تحت مطالعه می توان استخراج کرد ؟
آیا فرضیه یا نظریه موجود ، با داده ها در تناقض است ؟ و آیا داده ها نظریه جدیدی را برای تبیین پدیده تحت مطالعه القا می کنند ؟
نتایج تجزیه و تحلیل داده ها برای جوابگویی به این سوالات و نیز سنجش میزان عدم قطعیتی که در جوابها وجود دارد ، بکار گرفته می شوند
حال به بیان فرضیات تحقیق، روش های جمع آوری اطلاعات ، جامعه آماری ، روش نمونه گیری و اهم روشهای آماری جهت آزمون فرضیه تحقیق خواهیم پرداخت.
5-3- فرضیات تحقیق
فرض تحقیق عبارتست از یک تصور ذهنی ، حدسی یا احتمالی که محقق در مورد نتایج ویژه تحقیق ، پیش از آزمایش و تجربه ، پیش بینی می کند و یا موقتا قبول می نماید. فرضیه جمله ای (موضوعی) است که از طریق تجربی ابطال پذیر باشد . محقق آگاه و متعهد ، همواره در نظر دارد که هدف او ، آزمون و آزمایش کردن فرض تحقیق است نه اثبات آن .
تدوین فرضیه با توجه به ویژگی های زیر صورت می پذیرد :
1-فرضیه باید رابطه بین دو یا چند متغیر را پیش بینی کند .
2-فرضیه باید روشن بدون ابهام و به صورت یک جمله خبری باشد .
3- فرضیه باید آزمون پذیری باشد ، یعنی بتوان آن را بر پایه داده ها گردآوری شده ، آزمود.
بطور کلی تحقیق حاضر در صدد بررسی و سنجش میزان تاثیر سود حسابداری بر قیمت بازار سهام ، در بورش اوراق بهادار تهران می باشد . در این تحقیق عقیده خود را بر مبنای تئوری های موجود به صورت مطالعه و بررسی تاثیر یک متغیر بر متغیر دیگر بیان کرده ایم . آنچه در اینجا قابل ذکر است این است که می خواهیم صرفا وجود اثر و جهت و میزان همبستگی را کشف کنیم ، نه رابطه علت و معلولی را . با توضیحات فوق فرضیه تحقیق به شکل زیر قابل ارائه است :
تغییر در قیمت سهام با تغییر در قیمت سود مورد گزارش (سود حسابداری) EPS و سود سهام نقدی DPS ارتباط و همبستگی دارد .
نیک می دانیم که قیمت اوراق بهادار در بازار بورس متاثر از عوامل متعدد خرد و کلان اقتصادی ، سیاسی و فرهنگی جامعه می باشد . لذا بیان فرضیه فوق به مفهوم پذیرفتن رابطه علی و معلولی بین سود و قیمت سهام نمی باشد بلکه همان گونه که در ابتدای فصل عنوان شد،هدف آن است که مشحص شود آیا دومتغیر سود حسابداری و قیمت سهام به طور نسبی در جهت مثبت یا منفی گام برمی دارد یا خیر ؟ پیش زمینه ارائه فرضیه فوق ، تصور نگارنده ازاین امر است که خریداران اوراق بهادار، در زمان خرید ، توجه خاصی به سود تحصیل شده توسط شرکت نموده و با توجه به انتظارات خود نسبت به سودهای آتی اقدام به خرید یا فروش سهم خاصی می نماید.
6-3- تئوری فرضیه تحقیق :
طبق تئوری های مالی ، قیمت یک دارائی (اوراق بهادار) تابعی از ارزش فعلی جریانات نقدی آتی آن دارایی است . لذا هر حادثه ای که سبب تغییر در انتظارات مربوط به جریانات نقدی یک دارایی شود می تواند بر قیمت دارایی موثر باشد . عمده تحقیقات انجام شده و مقالات نوشته شده توسط محققین مربوط به بررسی تغییرات قیمت اوراق بهادار (سهام) در زمان اعلام سود در یک سال بوده و با محاسبه بازده غیر عادی انباشته در زمان قبل و بعد از اعلان سود و تعیین سود و میزان تغییرات آن اقدام به آزمون محتوای اطلاعاتی سود حسابداری نموده اند. نتایج این تحقیقات نیز موید این امر است که سود حسابداری دارای محتوای اطلاعاتی می باشد. در این تحقیق با استفاده از مقاله تغییرات سود ، پیش بینی تحلیل گران و قیمت سهام نوشته نیدرهافر وریگان(victorniederhoffer&patrik.j.regan,: Earnings,changes,analysts" factor) به بررسی تغییرات قیمت اوراق بهادار و سودهر سهمEPS و سود نقدی هر سهم DPS ، در زمان برگزاری مجمع ، پرداخته ایم .
7-3- جامعه آماری
جامعه آماری عبارت است از مجموعه کامل اندازه های ممکن یا اطلاعات ثبت شده از صفت کیفی که می خواهیم استنباط هایی راجع به آن انجام دهیم . جامعه ، آماج تحقیق است و منظور از عمل گردآوری داده ها ، استخراج نتایجی درباره جامعه می باشد .
نکته قابل ذکر این است که جمع آوری و مطالعه مجموعه جامعی از داده ها مربوط به موضوع تحقیق در عمل بسیار مشکل است لذا به دلیل محدویت زمان، منابع و امکانات به ناچار بخشی از داده های مزبور را که در مجموعه ای به نام نمونه گردآوری می شوند استفاده می کنیم .
با توجه به موضوع تحقیق جامعه آماری این تحقیق عبارت است از شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران که در حدود 432 شرکت را شامل می شود .
بررسیCT ترانس جریان
| دسته بندی | برق |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 2311 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 59 |
پژهش ررسی CT ترانس جریان در 59 صفحه ورد قابل ویرایش
فهرست
مطالب
صفحه
فصل اول - مقدمه .......................................................................................................4
فصل دوم – CT های نوری …………………………………………………………………………………..7
1-2 مزایای CT های نوری ……………………………………………………………………………………8
2- 2 انواع CT های نوری……………………………………………………………………………………..9
3-2 تجربه های جدید درباره کاربردهای حفاظتی ترانس جریان و ترانس ولتاژ نوری …..……………..10
4- 2دور نمای قبلی ……………….…………………………………………………………………………11
5-2 معرفی تکنولوژی جریان نوری و اندازه گیری LEA ………………….………………………………11
فصل سوم – نظریه فارادی و پاکلز…………………….……………………………………………………..12
1-3 مقدمه ……………….……………………………………………………………………………………13
2-3 عمل و VT نوری و اثر پاکلز …………….……………………………………………………………..15
3- 3 اثر فارادی ………………………………………………………………………………………………16
4-3 نظریه اثر فارادی ………….…………………………………………………………………………….17
5-3 تحلیل و نتیجه گیری …………………………………………………………………………………..22
6-3 عملیات نوری …………………………………………………………………………………………..23
فصل چهارم – استانداردها ، تحلیل ، پاسخ گذرا …………………………………………………………..25
1-4 طرح استاندارد ………………………………………………………………………………………….26
2-4 ارائه پهنای باند مشخص و پاسخ گذرا ………………….……………………………………………27
3-4 آنالیز خطای بریکر – سیگنال جریان ( نتایج پروژه ) ………………………………………………..33
فصل پنجم – مقایسه ترانسهای اندازه گیری نوری با ترانسهای اندازه گیری معمولی ………..…………38
1-5 مقدمه ……………..……………………………………………………………………………………39
2-5 پروژه های فعال ……………..……………………………………………………………………… 40
3-5 مقایسه خروجی های CT اندازه گیر و CT حفاظتی ……………………………………………… 47
4-5 تحریک راکتور شنت ……….……………………………………………………………………….. 50
5-5 از بین بردن خاصیت مغناطیسی راکتور شنت ………………….………………………………….. 53
6-5 تحریک خازن شنت ………………….……………………………………………………………… 55
7-5 عدم تحریک خازن شنت ………………..……………………………………………………………57
8-5 قابلیت اطمینان ………………………………………………………………………………………60
مقدمه
برای اندازه گیری جریان های نیروگاههای برق و سیستمهای فرعی معمولا از CT القایی با هسته و سیم پیچ استفاده میکنند .
برای اندازه گیری ولتاژ از ترانسفورمر های ولتاژ خازنی نوع تقسیم ولتاژ PD استفاده میکنند .
بنابراین تجهیزات برقی بسوی ولتاژ ها و ظرفیتها ی بالا و ماشینها به سمت حجم زیادتر و سیستمهای حفاظت و کنترل در جهت عملکرد بالا توسعه می یابند .
تقاضاها برای کارایی و تراکم زیاد و دقت بالا برای سنسورها یا ترانسفورمر های نوری برای آشکار سازی جریانها و ولتاژها بعنوان ابزار مهم اطلاعات بکار برده شده در حفاظت و کنترل افزایش مییابد .
از طرفی پیشرفت اخیر تکنولوژی نوری بسیار چشمگیر بوده بطوری که انتظار میرود به وسیله پیشرفت تکنولوژی برای اندازه گیری جریانها و ولتاژهای بالا با تکنولوژی جدید براورده شود . به عبارت دیگر پیشرفت CT-PD نوری تقاضاها را بر اورده میکند .
اصول CT نوری بر اساس اندازه گیری میدان مغناطیسی ایجاد شده توسط جریانی که طبق اثر فارادی در مدولاسیون و دمدولاسیون نوری پدید آمده است استوار می باشد .
بنابراین قوانین فوق الذکر برای اندازه گیری جریان DC نیز صدق می کند .
درنتیجه CT های فشرده و سبک وزن بدون اشباع مغناطیسی می تواند طراحی شوند . اگر جنس المان های حسگر فرومغناطیس نباشد .
بنابراین مزایای استفاده از نور برای انتقال سیگنال در ایزولاسیون الکتریکی و کنترل نویز القایی الکترومغناطیسی می باشد .
اگر CT نوری با همان مشخصات توسعه یابد ، هنگام به پایان رسیدن ، با یک ساختار سبک وزن و فشرده قادر خواهند بود ، رنج های دینامیکی را گسترش دهند .
مبانی PD نوری بر اساس اندازه گیری ولتاژ کاربردی در مدولاسیون و دمدولاسیون نوری طبق قانون پاسکال است .
در صورت کاهش اندازه المان حسگر امپدانس ورودی در المانهای حسگر می تواند افزایش پیدا کند . این مسله طراحی یک سیستم اندازه گیری ولتاژ کوچکتر از PT معمولی به وسیله ترکیب PD نوری با خازن مقسم ولتاژ را به دنبال دارد .
بنابراین PD نوری تحت تاثیر نویز قرار نمی گیرد و همچنین باند فرکانسی مجاز تا حد دلخواه گسترش می یابد . از این دیدگاه شرکت برق . الکتریک توشیبا و توکیو – کوژلکس و A.B.B و … برای توسعه PD , CT های نوری کاربردی برای اهداف حفاظت و کنترل آغاز به تحقیقات کردند و دراین راه اهمیت احتمالات و قوانین کاربردی نادیده گرفته شد و ترانسفورمرهای GIS 300 KV و تجهیزات 163 KV ایزولاسیون هوا به عنوان تجهیزات عملی تست انتخاب شدند .
مزایای CT نوری :
اندازه گیری جریان نقش مهمی را در سیستمهای قدرت الکترونیک در قسمت حفاظت و کنترل ایفا می کند اخیراً باافزایش ولتاژ خطوط نیرو توجه قابل ملاحظه ای به ترانسفورماتورهای جریان نوری داده می شود . زیرا CT نوری مزایای زیادی بر ترانسفورماتورهای جریان متداول با هسته آهن و سیم پیچ مسی دارد .
برای مثال تراسفورماتورهای جریان نوری optical curret transform بر خلاف ترانسفورماتورهای جریان معمولی فاقد روغن می باشند و لذا در مواقعی که خطای داخلی باعث بروز جرقه ( flashover ) میگردد منفجر نخواهد شد بعلاوه آنها مشخصات الکترومغناطیسی بمراتب بهتری را برای کنترل الکترونیکی پست تأمین می نمایند .
همچنین CT نوری ، اثرات اشباع وایزوله الکتریکی خوب و نیز اندازه و وزن کم آن در بکارگیری بیشتر آن در وارد کردن PD , CT نوری به سیستم قدرت الکتریکی با ولتاژ بالا و یا در یک swichegear ایزوله گازی ( GIS ) یک تحول جدید را باعث می شود .
این مزایا و سایر برتریها شرکت A.B.B را وادار ساخت تا از اواسط4 دهه 1980 برنامه های مربوط به ترانسفورماتورهای جریان نوری را توسعه دهد دراین مدت چندین ترانسفورماتور جران نوری مراحل تست محلی ( field . test ) را با موفقیت روی سیستم های قدرت 380 کیلو ولت تا 552 کیلو ولت ( CT نوری ) المان گذاری گردید . همچنین نمونه 110 کیلو ولت آن نیز قبلاً بطور آزمایشی در سرویس قرار گرفته بود . آزمایشات نشان می دهد که ترانسفورماتورهای جریان نوری نیازهای کلاس 0.5 را تأمین نموده و پاسخ دینامیکی که به نمایش میگذارند با ترانسفورماتورهای جریان معمولی قابل مقایسه است نیاز سیستمهای حفاظت دیجیتالی و تجهیزات الکترونیکی امروز بیشتر از چند ولت آمپر نمی باشد . با بهره گیری از این مزیت شرکت A.B.B سیستمهای ابتو الکترونیک را که ولت آمپرخروجی کمتری دارند توسعه داده شده و جایگزینی آنها را با ترانسفورماتورهای اندازه گیری معمولی با جریان اینترفیس A 1 درنظر می توان گرفت . ترانسفورماتورهای جریان نوری چندین مزیت عمده نسبت به ترانسفورماتورهای جریان معمولی دارند .
(1) تست محلی ( fild test )
انجام تست د رمحیطی که قسمتی از یک شبکه واقعی بوده و امکانات تجهیزات تقریباً مشابه آزمایشگاههای رسمی ( fabora tories ) در آن محیط برای انجام آزمایشات فراهم گردیده است . و بطورنسبی از طراحی ساده تری برخوردارند که اساساً از انفجار جلوگیری می نماید .
بنابراین امکان بروز خطر به نیروی انسانی و یا یجاد خسارت به دیگر تجهیزات پست دراثر انفجار مقره ( porcelain ) وجود نداشته و احتمال ایجاد آلودگی دراثر نشت روغن نیز از بین رفته است .
پاسخ فرکانسی این ترانسفورماتورهای جریان بدون رزونانس است و دارای مشخصه پایین گذرا low pass می باشد . این خاصیت سازگاری الکترومغناطیسی EMG ترانسورماتورهای جریان را بهبود می بخشد . و تأثیر آنها را روی کنترلهای الکترونیکی درپستها کاهش می دهد در فرکانسهای اینتر فیس بالا ( که مثلاً در اثر عملکرد قطع کننده ها به وجود می آید ) مسائل ناشی از پاسخ کاپاسیتیو ترانسفورماتورهای جریان معمولی ( اندوکتیو ) دیگر وجود ندارد . بنابراین در رابطه با اضافه ولتاژهای گذرا قطعات الکترونیکی به میزان کمتری در معرض آسیب دیدگی می باشند .
2) امروزه CT های نوری دو نوعند :
یک CT نوری حجم دار که د رسنسورهای شیشه ای حلقه ای شکل کاربرد دارد .
و یک CT نوری که در فیبر نوری بعنوان سنسور قرار دارد .
در مورد فوق صرفه جویی د رهزینه و فضای نصب و شکلی ساده که دارای مزایای از قبیل دقت بالاتر می باشد مورد توجه قرار گرفته است . در CT . GIS نوری به دلایل هزینه کم و نصب راحت و کوچک بودن آن مطلوب می باشد .
سنسورجریانی با اندازه کوچک و شکل ساده در پستهای GIS بوسیله CT نوری فراهم می شود .
در این CT های با فیبر نوری ، آنچه مهم است محدود کردن جریان خطی،به منظور جلوگیری از کاهش حساسیت است .
تجربه ها ی جدید در باره کاربردهای حفاظتی ترانس جریان وترانس ولتاژ نوری :
معرفی :
در این صفحه نتیجه نصب دو ترانسفور ماتور نوری جهت کاربردهای حفاظتی د ردو شاخه مورد بررسی قرار گرفته است در هر دو مورد ترانسفور ماتور به رله های حفاظتی متصل است و بازبینی از اجرای این طرح بیش از یک سال طول کشیده است.
در اینجا به توصیف اهداف پروژه ، شکل سیستم و اتصال آن میپردازیم آزمایش میدان و مقایسه با ترانسفورماتورهای قدیمی تر و گزارشهای سوئیچینگ و سپس به شرح شکل موجهای ثبت شده میپردازیم .
نتایج بدست آمده و چگونگی ارتباط آنها با اهداف پروژه را بررسی میکنیم یک جریان الکتریکی آنالوگ و کم مقدار LEA اتصال بین ترانسفورماتور و رله را برقرار میکند . کاربرد این استاندارد برای استفاده عملی و کاربردی مورد بحث قرار خواهد گرفت نمونه های آزمایشی یک جریان الکتریکی دیجیتال را نشان نخواهد داد اخیرا در یک کنفرانس غربی که در مورد رله های حفاظتی برگذار شده به توصیف اصول ترانس نوری و بعضی نتایج حاصله از مراحل آزمایشات اتصال کوتاه و میزان دقت اندازه گیری در حال کار میپردازد این صفحه شامل اطلاعات جدید و نتایج بدست آمده از کاربرد های حفاظتی در حال انجام کار است.
دور نمای قبلی :
سیستمهای اندازه گیری ولتاژ و جریان با سطح انرژی پایین هم اکنون در بعضی موارد استفاده میشود آنها یک مزیتی دارند که هزینه و خطرشان نسبت به تجهیزات قدیمی تر کم تر است مخصوصا تجهیزات عایق دار روغنی .
نتایج بدست آمده از دو آزمایش بیان شده در این صفحه دارای شباهت هایی میباشد در هر دو مورد هدف این بوده است که قابلیت اطمینان ترانسفورماتور در کاربردهای حفاظتی نشان داده شود در مجموع این پروژه به دنبال این بوده که ببیند که این ترانسفورماتورهای بهبود یافته که در مورد حفاظت حساس تر و سریع تر هستند بهتر عمل میکنند یا نه . سوئیچینگ و خطاهای گذرا مقایسه خواهند شد . با استاندارد ( 1 ) که از یک سنسور به پهنای باند فرکانسی وسیع استفاده میشود .
معرفی تکنولوژی جریان نوری و اندازه گیری ولتاژ و جریان الکتریکی LEA:
این پروژه ها ، یک سیستم اندازه گیری جریان Nxct را بکار میگیرند . که در ادامه متن از این عنوان به صورت CT نوری یاد میشود و از تکنولوژی اندازه گیری ولتاژ های ویژه NXVT به صورت VT نوری یاد میشود . در ادامه به بررسی اصول ویژه CT وVT نوری با جزئیات بیشتر میپردازیم .
مقدمه :
Nxtphase طراح اندازه گیری دقیق ولتاژ و جریان توسط نور است .
دو سال قبل اصول علمی با پیدایش ابزار عصر جدید در ولتاژ های بالای اندازه گیری قدرت شکل گرفت حدود 100 سال قبل دواثر فارادی و پاکلز کشف شده بودند آنها تغییرات مراحل پلوروزاسیون نور را در حضور میدانهای الکتریکی و مغناطیسی به طور دقیق شرح میدادند کاربردهای آزمایشی برای اندازه گیری ولتاژ وجریان نوری به دو دهه قبل برمیگردد . در هر حال این علم فقط مربوط به چند سال گذشته است که در علوم اندازه گیری ، تکنولوژی فیبر نوری و میکرو الکترونیک مشارکت پیدا کرده اند .
شکل 1-3 اولین ترانس جریان نوری که در آزمایشگاه تحت ازمایش ولتاژ بالا قرار گرفت .
شرکت NXTphase جهت تولید جدید ، دقیق و بالا برای ابزاری که بر پایه فیبر نوری نهاده شده بودند هزینه قابل موثری را خرج نمود . شرکت NXCTphase و حق ثبت ان شرکت با دو موضوع هماهنگ در زمینه تکنولوژی اندازه گیریی ولتاژ و جریان از سال 1990 شروع شد و برنامه توسعه آن یکی به هانی ول در آمریکا و دیگری به مهندس کارمانا در کانادا مربوط میشود .
هانی ول بنیانگذار اصلی همه سیستمهای اندازه گیری ژیرسکپی ناو بری است بنابراین آنها دقیقا توانسته اند انقلابی را در هر دو قرن نمایان سازند تیم محققیق کمپانی یک فیبر نوری مشابه را که در تکنولوژی ژیرو استفاده شده بود جهت استفاده در حقوق اشکار و کاربردهای نظامی ناوبری در اندازه گیری جریان توسعه دادند هانی ول سپس تیمی را با اعضاء دانشگاه تگزاس جهت تولید یک سنسور تشکیل دادند سنسوری که به وسیله جریان زیادی که اندازه گیری کرده است ممکن است استاندارد باشد . اولین کاربرد این سنسورهای بسیاردقیق در سرویس عمومی اریزونا در ایستگاه تولید جولا در سال 1997جایی که میزان خطا 3 درصد است نشان داده شده بودند هانی ول یک پتانسیل اقتصادی را در تکنولوژی سنسور جریان شناخته بود . شروع به جستجوی یک شریک مکمل با داشتن تکنولوژی ولتاژ کرد شبیه به دید یک بازاری .
نیمه دیگر داستان با مهندس کارمانا شروع میشود که هر دو یک زوج موفق از دانشگاه British Columbia (UBC) هستند . کارمانا ( UBC) و BC هیدرو جهت توسعه در یک تکنولوژی جامع برای اندازه گیری ولتاژ نوری باهم شریک شدند و این تکنولوژی بر پایه یک سنسور میدان الکتریکی حساس نهاده شده بود این سنسور یک سلول نوری یکپارچه بود که پاکلز نامیده میشد ( IOPC) . شکافهای علمی دانشمندان به سوی ترانس ولتاژهای نوری دقیق سوق داده شده که از تکنولوژی های محیطی دوری می کرد تکنولوژی های محیطی به ، تکنولوژی های معمولی یا نوری متناوب مربوط می شوند . اولین سنسور IOPC ( سلول نوری جامع پالکز ) در کاربردهای اندازه گیری یک فاز در سال 1998 در یک پست BC هیدرو مقرر گشته بود . مدتی بعد کارمانا به دنبال یک شریک سازگار با داشتن تکنولوژی جریان بود علت این امر بهره برداری از تکنولوژی های نهفته در بازار بود . NXT phase همکنون ترانسهای جریان و ولتاژ نوری هدفمندند را در پستها با ولتاژ بالا بکار میبرد . دربازار سنسورها و نیز CT ها و VT های موجود دیگر را که مفید تر بودند را تولید کردند .
این فوائد شامل :
دقت زیاد
پهنای باند بیشتر
رنج های دینامیکی بالاتر
کوچکتر و بلند تر برای مواردی که قابلیت انعطاف لازم است
نداشتن مکانیزمی جهت نقص شدید
امکان استفاده همان وسیله برای اندازه گیری و حفاظت سودمند
ترکیبات سنسورهای ولتاژ و جریان در همان رده
ایمنی بیشتر پرسنل
نداشتن روغن سلولز یا ترکیبات SF6
عمل VT نوری :
تکنولوژی اندازه گیری ولتاژ نوری از اثر Pockels برای حساس کردن میدان الکتریکی استفاده میکند . سه تا سلول کوچک ( سنور های میدان الکتریکی ) به طور خاصی در یک فضای خالی که بوسیله نیتروژن عایق شده قرار گرفته اند . نور تجزیه شده و انتشار یافته و به کریستال electrooptic وارد میشود .
شکل 2 – 3 تکنولوژی اندازه گیری ولتاژ NXT Phase
وقتی که یک میدان الکتریکی شکل میگیرد یک اختلاف شتاب القایی بین دو قطب در کریستال بوجود می آید . در انتها یک پلوروزاسیون بیضوی ایجاد میشود . به وسیله اندازه گیری درجه بیضیت ( تفاضل دو قطر)
همانطور که در (شکل 2 ) نشان داده شده است یک اندازه دقیق از میدان الکتریکی نتیجه میشود . سه میدان الکتریکی اندازه گیری میشود سپس باهم ترکیب شده و از یک الگوریتم که مجموع آنها را ثبت میکند جهت اندازه گیری ولتاژ قوی نسبت به زمین استفاده میشود .
تاثیر فاردی
جیسون دی دارفوس
دانشکده فیزیک ، دانشکده وستز ، اهیو 44691 ، اول می سال 1997 یک جزء نور شفاف ( شیشه ) ما بین دو میدان مغناطیسی قرار گرفته است . و به وسیله تغییر مقدار جریان جاری در معرض یک میدان مغناطیسی متغییر قرار گرفته بود . و نور تحت تاثیر میدان مغناطیسی قرار گرفت به طوری که نور تجزیه شده و از میان ماده ای عبور کرده که باعث مقداری چرخش در ان شده است . این تاثیر اثر فارادی نامیده میشود . و به طور کمی به وسیله زاویه ای که نور چرخیده ، میتوان میدان مغناطیسی و ضخامت نور را تعیین کرد . یک نسبت تناسب اصلی به عنوان ضریب ثابت شناخته شده است و این ترکیب ثابت به عنوان واحد درجه در هر میدان مغناطیسی است این ضریب ثابت را جیسون اندازه گیری نمود . و برابر گوس بردقیقه ( 122+0/11) x در مقایسه با مقدار قبلی که در سال 1953 بدست امده بود . 0.016 گوس بر دقیقه تغییر کرد .
چرخش فارادی : یک موج پلاریزه شده مسطح میتوند در میان دو موج دوار پلاریزه شده تجزیه شود چرخش مسطح پلوروزاسیون نور به عنوان انتشار سرتاسری ان نور در یک امتداد موازی در یک میدان مغناطیسی است که اثر فارادی یا چرخش فارادی نامیده میشود .
مقدار چرخش بر اساس تجربه بدست آمده است ذاتا = VBL به طوریکه زاویه چرخش است V ضریب ثابت و B مقدار میدان مغناطیسی و L نیز ضخامت است . یک تصویر مدرن از چرخش فارادی ناشی از پاسخ مکانیکی کوانتوم یک اتم به میدان مغناطیسی است . در این تصویر ، جذب هسته ای و انتشار، هر دو به وسیله میدان امیخته می شوند در این مصداق تاثیر فارادی حس میشود . انچنان تاثیری که زیمان هم جذب میشود زیمان ( پدیده ای که هیچ یک از طیفهای خطی با عبور از میدان مغناطیسی تجزیه نمی شوند . )
نظریه :
چرخش ناشی از میدان مغناطیسی ممکن است از شرایط e/m ، نسبت بار به الکترون در یک حجمی ناشی شود . طبق تئوری لورنتز یک الکترون در داخل مدار خود هسته اتم چرخش میکند و فرکانس چرخشش تغییر می کند که در این چرخش موجب ایجاد نور پلاریزه شده مسطح میان میدانی که تحت تاثیرش قرار گرفته شده می شود . این زاویه چرخش به صورت زیر معرفی شده است :
e میزان بار الکترون و m میزان جرم ( رابطه 1 )
و طول موج نور و B نیروی مغناطیسی در اورستد است . نمای مشتق از انحراف نور نسبت به طول موج و V هم ضریب ثابت است .
میزان چرخش متناسب با قدرت میدان مغناطیسی و فاصله نور که باید از میان این واسطه عبور کند .
آزمایش :
آزمایش انجام شده برای اینست که توسط منبع توان dc یک جریان الکتریکی به دو محفظه الکترومغناطیسی با آب سرد همراه با دو قطب مختلف فرستاده شود یک جزء نوری ( یک واسطه جامع شفاف ) ما بین دو قطب مغناطیسی قرار داده شده است مغناطیس ما طوری طراحی شده است که یک پرتو نور می تواند از یک طرف به طرف دیگر فرستاده شود .
ابتدا یک ترکیب از لیزر هلیم و نئون ( 1 m W max ) از میان یک دریچه تجزیه کننده پرتو عبور داده می شود سپس از میان یک میدان مغناطیسی به اندازه یک جزء نوری عبور کرده و پس از اشکار شدن پرتو در میدان مغناطیسی ، پرتو تجزیه شده توسط روزنه توسط میکرو متر اندازه گیری می شود از اینجا پرتو عمود داخل یک فتودیود منتشر کننده کسینوسی انتشار می یابد که این به یک اپتیمتر خطی با تکنولوژی خاص اشکار ساز متصل شده است این میدانهای قوی توسط کاربر با متر گوسی با پروپ اندازه گیری می شود این از موارد ارائه شده توسط ازمایشگاه مغناطیسی است . جهت شروع کار ، میدان مغناطیسی لازم است که کالیبره شود .
مقدمه :
جبران ساز راکتیو :
این ترانسهای عملگر و رله های مربوطه که با جبران سازراکتیو به صورت موازی بودند. به پست 230 KV در انتقال اصلی و پستهای فرعی متصل بودند ( در سیستم قدرت هیدرو BC ) وضعیتی را که ممکن است هیچکدام جذب نشود یا قدرت راکتیو تولید نکند . در کمک به رگولاسیون ولتاژ باس بار استفاده میشود.
بعد از اتصال تجهیزات اولیه که در کمترین زمان وصل میشوند . پیش از 700 اتصال سوئیچینگ گزارش خواهد شد . درسرتاسر یک سال آزمایش گزارشات سوئیچ از DFR و رله مقایسه خواهند شد . * ارائه توانایی ترانس نوری در کاربردهای حفاظتی در سرتاسر یک سیکل طولانی شاخه های مختلف.
* شرح چگونگی مزایای فن تکنولوژی جدید در کاربرد حفاظتی که در حال حاضر خواهان زیادی دارد . مخصوصا که ما تمایل در بکارگیری ترانس های کم انرژی در فرکانسهای خارج از فرکانسهای پایه قدرت داشته ایم .
* نمایش اجرای یک نقطه موج سوئیچهای کنترلی بریکرهای KV 230
*ارائه جریان و ولتاژ برای بانک خازنی جهت تعیین جایی که هیچ نوع سطح مهم از اعوجاج کامل هارمونی برای بانکهای خازنی مهم و بسیار بزرگ وجود ندارد .
بدست آوردن بعضی شکل موجها ی اتصال کوتاه در زمان آزمایش و آن اتصالاتی که در تجهیزات ایستگاهی بدست می آید و نسبتا کمیاب هستند در هر حال با بیش از 200 واحد خازن ذوب شده در بانک خازنی خرابی های جزئی میتوانند جزء وقایع کمیاب باشند در این موضوع پیش بینی شده بود که یک خرابی یا چند خرابی در خازنهای موازی در تجهیزات رخ داده شود و می تواند گزارش شود . مطالعات با ارزش شامل عملکرد خود ترانس است.
بوسیله نصب ترانس به سیستم حفاظتی با شدت مجاز واقع بینانه جهت کشف مکان خراجی در ترانس به عنوان یک آرزو تلقی میشد ، ( کشف بوسیله عمل اجرایی خود ترانس) یک سیگنال ( شامل جزء ) میتواند بوسیله رله قبل از اینکه عمل غیر صحیح اتفاق بیفتد دریافت شود .
تمایلات در پاسخ به فرکانسها بود ، زیرا محدودیت های شناخته شده در CT های معمولی با پاسخ فرکانس پایین زمانی در رله ها برای راکتورهای موازی استفاده می شده وجود داشته .
مطالعات با ارزش شامل عملکرد خود ترانس است به وسیله نصب ترانس به سیستم حفاظتی با شدت مجاز واقع بینانه بجهت کشف مکان خرابی در ترانس به عنوان یک آرزو تلقی می شد ( کشف به وسیله عمل اجرائی خود ترانس) یک سیگنال ( شامل جزء ) می تواند به وسیله رله قبل از اینکه عمل غیر صحیح اتفاق بیفتد دریافت شود.
پروژه های فعال :
تمایلات در پاسخ به فرکانسها بود ، زیرا محدودیت های شناخته ای در C T های معمولی با پاسخ فرکانس پایین که زمانی در رله ها برای راکتورهای شنت موازی استفاده می شد ، وجود داشته . مشکل با راکتورهای شنت حفاظتی شروع می شود. با زمین کردن اتصالات ، رله های over curren هنگام موازی کردن راکتورهای القایی عمل می کنند . جریان هجومی زمان تحریک راکتور شنت یک انحراف فاز گذرا با ثابت زمانی طولانی دارد .(seconds) ضریب ثابت ملایم انحراف فاز در راکتورهای بوشینگ می تواند عامل ایجاد اشباع مغناطیسی شود. درجه اشباع در سه فاز متفاوت است. علت آن درجه های مختلف انحراف فاز در جریان های فاز است درجه های مختلف اشباع سه فاز CT ها معمولا موجب ایجاد پس ماند های جریانی در بعضی رله های متصل شده می شود. این پس ماند های جریان نشان دهنده عدم تساوی دقیق در جریانهای راکتور ها نیستند . اختلاف فقط در سه فاز های CT است . در هر حال جریان های پس ماند می توانند موجب اتصال به زمین رله های over current در زمان عملکرد شده و موجب افزایش انرژی راکتورهای شنت شوند . BC Hydro به عنوان یک شیوه مشخص توانایی حفاظت نا معین و حساس را روی راکتورهای شنت جهت سهولت کاربردهای انرژی دهنده شناخته شده را ندارد و به عنوان منع کننده تریپ های لحظه ای شناخته شده است.
بایدبه طرز عمل فرکانسهای کم و زیاد CT های نوری کم انرژی توجه شود قبلا این گمان فرض می شد که دستگاه حفاظتی زمین شده و حساس نباید به هنگام انرژی دادن از کار بیفتد . البته اگر هیچگونه پسماند جریانی وجود نداشت و آن بخاطر عملکرد های مختلف سه فاز بود.
در وضعیت باز و معمولی مدار زیر بر یکر جهت عمل روی یک نقطه موج در اتصالات کنترل شده است تفکیک کامل آنها نزدیک جریان صفر طبیعی است . این کنترل باز جهت کاهش جریان ضربه ای است که باید به طریق دیگر اتفاق بیفتد. این جریانها ضربه ای از ولتاژ های بدست آمده گذرا می تواند نتیجه شود از طریق کنتاکت بر یکر و بعد شرایط قطع کوتاه جریان که می تواند به کنتا کت های اصلی بر یکر ها آسیب برساند. جریان ضربه ای جهت استفاده در پاسخ فرکانسی بالا در تراسهای کم انرژی در نظر گرفته شده بود . همچنین جهت ارائه ولتاژ بهبود یافته و مشخص کردن جایی که کنترل باز جریان ضربه ای و ولتاژ های اضافی زیان آور صورت گرفته بود شکل 1 یک دیاگرام تک خطی از یک تاسیسات است . ترانس ها جریان و ولتاژ را دربا سبارهای مشترک اندازه می گیرند که هر یک از راکتورهای شنت یا خازنهای شنت ممکن است به آن اتصال یابند . جریان های هجومی قدرت های راکتیو ناچیز راکتورهای جزئی را محدود می کنند . راکتورهای شنت و خازنهای موازی هر دو در یک زمان به باس متصل نشده اند. وابستگی به مکان باس نیازمند افزایش یا کاهش ولتاژ است هر یک از راکتورها و خازنهای شکل 2B21 داخل باس ، قبل از تحریک شدن به وسیله مدار بر یکر 2cB21
سوئیچ خواهند شد.
دانلود تحقیق آماده حسابداری محیط زیست
| دسته بندی | حسابداری |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 64 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 21 |
عنوان: دانلود تحقیق آماده حسابــداری محیط زیست
دسته: حسابداری (ویژه ارائه کلاسی درس بررسی موارد خاص در حسابداری)
فرمت: word
تعداد صفحه: 21 صفحه
این فایل شامل تحقیقی در زمینه " حسابــداری محیط زیست "می باشد که در حجم 21 صفحه همراه با توضیحات کامل با فرمت word تهیه شده است که می تواند به عنوان تحقیق درس بررسی موارد خاص در حسابداری رشته حسابداری مقطع کارشناسی ارشد مورد استفاده قرار گیرد. بخشهای عمده این فایل شامل موارد زیر می باشد:
مقدمه
تاریخچه و جایگاه حسابداری محیط زیست
تعریف حسابداری محیط زیست
مزایای حسابداری زیست محیطی
هدف حسابداری محیط زیست
معانی متفاوت حسابداری زیست محیطی
کاربرد های حسابداری زیست محیطی
کاربرد حسابداری زیست محیطی در هزینه یابی
کاربرد حسابداری زیست محیطی در تصمیمات سرمایه گذاری
کاربرد حسابداری زیست محیطی در طراحی برنامه های راهبردی
موضوعات و مسائل زیست محیطی
فرآیند تسهیم هزینه در حسابداری زیست محیطی
هزینه های زیست محیطی و نحوه برخورد با آن
هزینههای زیست محیطی
افشای هزینه ها ، بدهیها و تعهدات زیست محیطی
طبقه بندی و افشای هزینه های زیست محیطی در صورت حساب سود و زیان
پیاده سازی حسابداری زیست محیطی
مدیریت بر مبنای فعالیت
گزارشگری زیست محیطی
عوامل بازدارنده توسعه حسابداری محیط زیست
پیشنهادات
منابع
تحقیق تهیه شده بسیار کامل و قابل ویرایش بوده و در تهیه آن کلیه اصول نگارشی، املایی و چیدمان و جمله بندی رعایت گردیده است.
دانلود پاورپوینت حسابداری محیط زیست
| دسته بندی | حسابداری |
| فرمت فایل | pptx |
| حجم فایل | 715 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 42 |
عنوان: دانلود پاورپوینت حسابــداری محیط زیست
دسته: حسابداری (ویژه ارائه کلاسی درس بررسی موارد خاص در حسابداری)
فرمت: پاورپوینت
تعداد اسلاید: 42 اسلاید
این فایل در زمینه " حسابــداری محیط زیست "می باشد که در حجم 42 اسلاید همراه با توضیحات کامل با فرمت پاورپوینت تهیه شده است که می تواند به عنوان سمینار در کلاس درس بررسی موارد خاص در حسابداری رشته حسابداری مقطع کارشناسی ارشد مورد استفاده قرار گیرد. بخشهای عمده این فایل شامل موارد زیر می باشد:
مقدمه
تاریخچه و جایگاه حسابداری محیط زیست
تعریف حسابداری محیط زیست
مزایای حسابداری زیست محیطی
هدف حسابداری محیط زیست
اهداف حسابداری زیست محیطی
معانی متفاوت حسابداری زیست محیطی
انواع حسابداری زیست محیطی
کاربرد های حسابداری زیست محیطی
کاربرد حسابداری زیست محیطی در هزینه یابی
کاربرد حسابداری زیست محیطی در تصمیمات سرمایه گذاری
کاربرد حسابداری زیست محیطی در طراحی برنامه های راهبردی
موضوعات و مسائل زیست محیطی
فرآیند تسهیم هزینه در حسابداری زیست محیطی
عملیات مربوط به هزینه در حسابداری زیست محیطی
اصل اساسی در چهار چوب حسابداری زیست محیطی
هزینه های زیست محیطی و نحوه برخورد با آن
هزینه اقدامات زیست محیطی
زیان های زیست محیطی
هزینههای زیست محیطی
افشای هزینه ها ، بدهیها و تعهدات زیست محیطی
طبقه بندی و افشای هزینه های زیست محیطی در صورت حساب سود و زیان
پیاده سازی حسابداری زیست محیطی
مدیریت بر مبنای فعالیت
گزارشگری زیست محیطی
عوامل بازدارنده توسعه حسابداری محیط زیست
پیشنهادات
منابع
پاورپوینت تهیه شده بسیار کامل و قابل ویرایش بوده و به راحتی می توان قالب آن را به مورد دلخواه تغییر داد و در تهیه آن کلیه اصول نگارشی، املایی و چیدمان و جمله بندی رعایت گردیده است.
زمینه های توافق در دیدگاههای ایران و روسیه پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر
| دسته بندی | علوم انسانی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 137 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 80 |
پژهش بررسی زمینه های توافق در دیدگاههای ایران و روسیه پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر در 80 صفحه ورد قابل ویرایش
فهرست مطالب
صفحه
کلیات تحقیق ............................................................................................................... 1
1. طرح مسا له ......................................................................................................... 1
2. فرضیه ها ......................................................................................................... 2
3. پرسش اصلی پژوهش ......................................................................................... 3
4. پرسش های فرعی پژوهش ............................................................................... 3
5. فرضیه اصلی ........................................................................................................ 3
6. فرضیه های فرعی ............................................................................................. 3
7. متغیر مستقل ووابسته ..................................................................................... 4
8.روش پژوهش .................................................................................................... 4
9. هدف پژوهش .................................................................................................. 4
10.سازماندهی پژوهش ....................................................................................... 4
11. سابقه علمی ومنابع اصلی پژوهش ............................................................ 5
فصل اول: اهمیت دریای خزر و موقعیت جغرافیایی اقتصادی ،
ژئوپلتیکی و زیست محیطی .............................................................................. 7
1. موقعیت جغرافیایی ....................................................................................... 8
2. آب وهوا .......................................................................................................... 9
3. اقتصاد ............................................................................................................ 9
1-3 . ماهیگیری ............................................................................................. 9
2-3 . نفت وگاز ............................................................................................... 10
3-3. بازر گانی ................................................................................................. 11
4-3. حمل ونقل ............................................................................................ 11
4. ژئوپلتیک دریای خزر ................................................................................ 12
صقحه 5. محیط زیست دریای خزر ........................................................................ 14
فصل دوم: چالشها وزمینه های واگرایی در روابط ایران وروسیه
از دوره قاچار تاکنون ....................................................................................
بخش اول: بررسی چا لشهای موجود در روابط ایران وروسیه
از ابتدا تا فرو پاشی شوروی ....................................................................... 16
1.چالشهای موجود در روابط ایران وروسیه
در دوران تزارها ........................................................................... 19
1-1. تصرف سرزمین هر جا که ممکن باشد ...................... 19
2-1. جلوگیری از نفوذ کشور های مخالف منافع
روسیه در سرزمین ایران............................................................ 19
3-1. کسب سیطره بر سیاستهای داخلی و خارجی
ایران به منظور به حداقل رساندن نفوذ................................ 20
4-1. کسب حد اکثر منافع اقتصادی وسیاسی در ایران..... 21
2. چالشها در مناسبات ایران وروسیه پی از انقلاب
اکتبر 197 روسیه تا پیروزی انقلاب اسلامی .................... 21
1-2.نگاه به ایران به عنوان کشوری که از آن طریق می توان
انقلاب سوسیالیستی را به سایر کشور ها منتقل نمود.......... 21
2-2.کسب حداکثر منافع سیاسی واقتصادی
به عنوان یک ابر قدرت .......................................................... 22
3-2. دسترسی به آبهای گرم خلیج فارس و اقیانوس هند..... 23
4-2. تغییرات در سیاست شوروی نسبت به ایران ................. 23
5-2. تلاش برای جذب ایران به اردوگاه کمونیست ............... 23
3.چالشهای بین دو کشور در دوره زمانی بین وقوع
انقلاب اسلامی ایران و فروپاشی شوروی ..................... 24
1-3. تهدید منافع شوروی توسط ایران با توجه به شعار نه شرقی 24
صفحه
نه غربی ............................................... 24
2-3. توجه به انقلاب ایران به عنوان یک جنبش رهایی بخش 25
3-3. سطح پایین مبادلات اقتصادی .................................... 26
4-3. کمک تسلیحاتی به عراق در جریان جنگ تحمیلی 26
بخش دوم:و عوامل واگرایی درروابط ایران
وروسیه پی از فوپاشی شوروی...................................... 27
1. نگرش به غرب وکمیت سرمایه داری........................... 27
2..ایفای نقش برتر در معادلات جهانی ........................... 27
3. گسترش فروش تسلیحات روسی به ایران و
ضعف تکنولوژی .................................................................... 27
4. افزایش هزینه های امنیتی به نفع روسیه وبه ضرر ایران 28
5. سکوت روسیه در مقابل بهره برداری از نفت
دریای خزر توسط کشورهای آذر بایجان و قزاقستان ..... 29
6. تاثیر انقلاب اسلامی ایران بر کشورهای آسیای میانه 30
7. تغییر در ژئوپلتیک منطقه پی از فروپاشی شوروی ... 30
8. بی اعتمادی نسبت به اهداف روسیه در گسترش ..... 32
9. استفاده از ایران براب وحدت آسیای مرکزی
و قفقاز ........................................................................ 33
10. توافقات پشت پرده روسها .............................. 33
11. نگاه ابزاری به ایران برای گرفتن امتیازات
بیشتر از کشورهای غربی ...................................... 33
صفحه
12. محافظ تاریخی ملت ایران ................................... 35
13. ناهمخوانی سیاستهای روسیه در حوزه خزر
با منافع ملی جمهوری اسلامی ایران........................ 35
14. ناهمگونی ایدئولوژیک فرهنگی دو کشور
صفحه
ایران وروسیه................................................................... 36
15. اختلاف در منافع دراز مدت ایران وروسیه
در خصوص مسیر انتقال انرژی حوزه خزر............... 36
16. روابط اقتصادی چالشی برانگیز......................... 36
17. انعطاف روسیه در مقابل حضور کشورهای غربی 37
18. مشکلات زیست محیطی دریای خزر بخاطر
حضور کشورهای بیگانه و اقدامات خودسرانه برخی
کشورهای ساحلی ....................................................... 37
1-18. راهکارهی دستیابی به امنیت زیست محیطی
در منطقه........................................................................ 38
فصل سوم: دیدگاههای کشورهای ساحلی در
خصوص رژیم حقوقی دریای خزر ................. 41
بخش اول: رژیم حقوقی دریای خزر ..................... 44
1.رژیم حقوقی دریاها ودریاچه ها از دیدگاه
حقوق بین الملل....................................................... 44
2. وضعیت دریاچه خزر با توجه به کنوانسیون
حقوق دریا ها وتعیین رژیم حقوقی آن................ 46
1-2. معاهدات مربوط به دریاچه خزر ............... 47
2-2. علل ناکارآمدی معاهدات سابق ................ 49
3-2. فروپاشی وجانشینی دولتهای تازه
استقلال یافته ......................................................... 50
بخش دوم:نارسایی رژیم حقوقی گذشته
دریای خزر و پیچیدگی وضع رژیم حقوقی جدید 52
بخش سوم: مواضع کشورهای ساحلی در
خصوص رژیم حقوقی دریای خزر............... 53
1. مواضع قزاقستان ................................................ 53
2. مواضع آذربایجان .............................................. 53
صفحه
3. مواضع ترکمنستان .......................................... 54
4. مواضع روسیه ................................................... 55
5. مواضع جمهوری اسلامی ایران .................... 57
فصل چهارم: زمینه های اشتراک منافع وهمگرایی ایران وروسیه در
عرصه سیاست خارجی 63
بخش اول: سطح سه گانه همکاریهای جمهوری
اسلامی ایران وروسیه پی ازفروپاشی............ 64
1. همکاریهای دوجانبه ................................... ......... 64
2. همکاریهای منطقه ای ایران وروسیه ............... 67
1-2.همکاری برای حل بحران های منطقه ای ...... 67
2-2. سازمان همکاریهای دریای خزر...................... 68
3-2. بهره برداری از منافع انرژی دریای حزر........ 68
4-2. همکاری در خصوص انتقال انرژی ازحوزه
دریای خزر .................................................................. 68
5-2. ارتباط کشورهای آسیای مرکزی وقفقاز
با اقتصاد جهانی.......................................................... 69
3.همکاریهای ایران وروسیه در سطح بین المللی........ 69
بخش دوم: عوامل موثر در همگرایی جمهوری اسلامی ایران وروسیه..................... 70
1 .منافع روسیه در خصوص گسترش همکاریه با ایران 70
1-1. جلب حمایت ایران برای مقابله با نفوذ
قدرتهای بیگانه در منطقه ............................................. 70
2-1. نزدیکی به ایران برای نفوذ به خاورمیانه ،
خلیج فارس وکشورهای اسلامی.................................. 71
صفحه
3 -1. گسترش روابط با جمهوری اسلامی ایران
به منظور گرفتن امتیاز از غرب.................................. 71
4-1. همکاری با ایران برای جلوگیری از افراط گرایی قومی
ونژادی وبی ثباتی در منطقه.... ............... 72
5-1. جلب حمایت ایران برای مخالفت با توسعه
ناتو به شرق..................................................................... 72
2. منافع ایران در گسترش همکاریهای خود با روسیه... 73
1-2. نگاه به روسیه به عنوان تامین کننده
تسلیحات و تکنولوژی جدید...................................... 73
2-2. همکاری با روسیه برای جلوگیری از سلطه
شرکتهای خارجی وفراملیتی بر منلفع انرژی منطقه......... 73
3-2. جلب حمایت روسیه در مقابل نفوذ کشورهای
مخالف جمهوری اسلامی ایران در منطقه خزر................... 73
4-2. همکاری باروسیه به منظور مقابله با
فشارهای آمریکا وغرب ................................................. 74
فصل پنجم: نتیجه گیری...................................................................................... 76
منابع مآ خذ......................................................................... ............... 82
کلیات تحقیق
طرح مسا له: 1-
دریای خزر با وسعت000/370 کیلومتر مربع بزرگترین دریاچه جهان در سرزمین آسیا و اروپا در شمال ایران و در محل تلاقی آسیای مرکزی ، قفقاز و ایران واقع شده است .و مجموع طول ساحل دریای خزر 6380 کیلومتر مربع است که در اختیار پنج کشور ساحلی روسیه ، ترکمنستان ، قزاقستان و جمهوری آذربایجان و ایران قرار دارد . این دریا منطقه مهم تولید نفت و گاز طبیعی جهان محسوب می شود و ذخایر این منطقه بعد از خلیج فارس می تواند منبع بادوامی در طول 40 سال آینده باشد . و همچنین کشتیرانی و ماهیگیری ( علی الخصوص خاویار ) از دیگر منابع اقتصادی این دریاست . بعد از فروپاشی شوروی تعداد کشورهای ساحلی از دو کشور به پنج کشور روسیه ، ایران ، ترکمنستان ، قزاقستان و جمهوری آذربایجان افزایش یافت .
یکی از مهمترین مسائل موجود در بهره برداری از ذخایر نفتی و گاز و ماهیگیری و کشتیرانی دریای خزر تعیین رژیم حقوقی است که مورد رضایت تمامی کشورهای ساحلی باشد . جمهوری اسلامی ایران قراردادهای 1921 و 1940 مابین ایران و شوروی سابق را تا تعیین رژیم حقوقی همه جانبه رامبنای بهره برداری از دریا می دا ند و در مقابل هر گونه بهره برداری بدون توجه به منافع کشورهای دیگر مخالفت نموده و در اجلاس های متعدد سعی در دستیابی به حقوق متعارف خودداشته است اجلاس کشورهای
ساحلی در اردیبهشت ماه 1381 در عشق آباد و مهرماه 1386 در تهران علیرغم دستیابی به یک توافق جامع توانست پاره ای از مسائل فی مابین را مرتفع نماید ولی برای توافق در همه ابعاد راه طولانی در پیش است .
روسیه نیز بنا به اقتضای منافع ملی خود سعی نموده که با توافقات دو جانبه با کشورهای ساحلی ترکمنستان و قزا قستان نیازهای استراتژیک خود مانند بهره برداری از نفت و گاز دریای خزر وکشتیرانی تجاری و نظامی را برطرف نماید.
در این پژوهش که تحت عنوان (( زمینه ها ی توافق در دیدگاههای ایران و روسیه پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر )) مطرح شده است سعی شده تا با شناخت چالشهای موجود در روابط ایران و روسیه وعوامل واگرایی همچنین زمینه های همگرائی و اشتراک منافع دو کشور به عنوان مهمترین و تاثیر گذارترین کشورهای ساحلی و تاثیر آن بر تدوین رژیم حقوقی این دریا تاکید شود .
2 – فرضیه ها :
1-2- با توجه به موقعیت جغرافیایی، اقتصادی ,سیاسی و...دریای خزر و اهمیت استراتژیک این دریا رسیدن به توافق بر سر رژیم حقوقی آن دشوار است.
2-2-باتوجه به چالشها ،زمینه های واگرایی و پیشینه روابط سیاسی ایران و روسیه توافق در دیدگاههای دو کشور پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر امکان پذیر نیست .
3-2- نقش کشورهای تازه استقلال یافته ساحلی ترکمنستان ، قزاقستان ، و جمهوری آذربایجان در تعیین رژیم حقوقی دریای خزر از یران و روسیه بیشتر است . 4-3- باتوجه به زمینه های اشتراک منافع وهمگرایی دو کشورایران وروسیه درعرصه سیاست خارجی توافق پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر امکان پذیر است
2
3- پرسش اصلی پژوهش
با توجه به طرح مساله و فرضیه های مطرح شده سوال ما این است که :
آیا توافق دردیدگاههای ایران و روسیه پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر امکان پذیر است ؟
4- پرسشهای فرعی پژوهش
1-4- آیا اختلافات داخلی ایران و روسیه در توافقات تاثیر دارد ؟
2-4- نگاه روسیه به غرب و ارتباط این کشوربا کشورهای غربی چه تاثیری در توافقات می گذارد ؟
3-4- نقش و جایگاه کشورهای تازه استقلال یافته ساحلی دریای خزر تا چه اندازه است ؟
4-4- آیا منافع اقتصادی و استفاده از منابع غنی انرژی و آبزیان دریای خزر موضوع رسیدن به توافق را پیچیده تر نخواهد کرد ؟
5- فرضیه اصلی
فرض بر این است که : ((توافق در دیدگا ههای ایران و روسیه پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر امکان پذیر است ))
6- فرضیه های فرعی
1-6- اختلافات داخلی ایران و روسیه مانعی در جهت رسیدن به توا فق است
2-6- نگاه روسیه به غرب و ارتباط این کشور با کشورهای غربی در چگونگی رسیدن با توجه به نگرش ایران به غرب می تواند مانع مهم و تاثیر گذاری باشد .
3-6 مواضع روسیه به کشورهای دیگر ساحلی که در گذشته جزئی از خاک آن کشور در قالب شوروی سابق بوده اند نسبت به مواضع ایران نزدیکتر است
3
4-6- منابع غنی انرژی و همچنین منافع اقتصادی و نظامی این دریا رسیدن به توافق را پیچیده تر ساخته است
7 – متغیرهای مستقل و وابسته :
در این پژوهش زمینه های توافق در دیدگاههای ایران و روسیه به عنوان متغیر مستقل و رژیم حقوقی دریای خزر به عنوان متغیر وابسته هستند .
8- روش پژوهش :
روش پژوهش تلفیقی از دو روش تاریخی و موردی ((casestudy)است در روش تاریخی هدف تجزیه و تحلیل و تفسیر وقایع گذشته به منظور کشف ویژگیهای عمومی و مشترک برای درک و فهم بهتر آنها می باشد و در روش موردی و زمینه ای هدف مطالعه وبررسی همه جانبه از موقعیت قبلی و فعلی و تحلیل با شناخت و پیش بینی وقایع آینده است .
9 – هدف پژوهش :
بررسی و شناخت چالشها، اشتراک منافع و زمینه های همگرائی در روابط خارجی دو کشور روسیه و ایران که دستیابی به یک توافق همه جانبه در زمینه رژیم حقوقی دریای خزر را امکان پذیر می سازد . سازماندهی پژوهش : 10-
موضوع این رساله ، دیدگاهای ایران و روسیه پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر می باشد که مشتمل بر یک مقدمه و چهار فصل و یک نتیجه گیری است .
مقدمه: مشتمل بر مفاهیم، متغیرها ، شاخص ها مفروضات و پرسش ها می باشد .
در فصل او ل ا همیت دریای خزرشامل موقعیت جغرافیایی اقتصادی و ژئوپلیتیکی، زیست محیطی و
4
خطوط مرزی کشورهای ساحلی به طور مختصر بررسی می شود
در فصل دوم چالشهای موجود در روابط سیاسی ایران و روسیه با تاکید بر مسائل دریای خزر از دوران قاجاریه تا کنون در دو بخش مورد بررسی قرار می گیرد.
در فصل سوم دیدگاههای کشور های ساحلی در خصوص رژیم حقوقی دریای خزردر سه بخش مورد بررسی قرار می گیرد.
در فصل چهارم زمینه های اشتراک منافع و همگرائی دو کشوردر عرصه سیاست خارجی در دو بخش پرداخته می شود
نتیجه گیری و در نهایت در این قسمت به مقایسه دیدگاهای دوکشور ایران و روسیه و زمینه های ایجاد توافق پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر پرداخته می شود .
11-سابقه علمی و منابع اصلی پژوهش
منابع اصلی کتابهای مربوط به روابط خارجی ایران و روسیه ، حقوق بین الملل و سلسله مقالات مربوط به رژیم حقوقی دریا ی خزرازجمله در فصلنامه سیاست خارجی ، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز,امنیت ملی ,اطلاعات سیاسی اقتصادی وسایر مقالات موجود در این رابطه بخصوص در سایت نمایه و اینترنت و چکیده پایان نامه های مرتبط به موضوع می باشد .که به تفصیل در فهرست منابع ومآخذ آمده است.
از آنجاییکه تا کنون هیچکدام از نگارندگان به صورت مشخص به موضوع امکان توافق کشورهای ساحلی در خصوص رژیم حقوقی دریای خزر نپرداخته و عموما با اعلام نقطه نظرات و دیدگاههای هر کدام از کشورها بصورت جداگانه بدون تحلیل موضوع اکتفا نموده اند، به همین خاطر جای خالی یک پژوهش که
5
بتواند بصورت تحلیلی با توجه به پیشینه روابط خارجی دوکشور موضوع رژیم حقوقی دریای خزر را بررسی وشرایطی که میتواند بر اساس آن وبایک چشم انداز واقع بینانه توافق دو کشور در خصوص رژیم حقوقی دریای خزرراامکان پذیر نماید مشاهده می شود در این رساله بااین دیدگاهها به دنبال ارزیابی امکان دستیابی به توافق برسر رژیم حقوقی دریای خزر با عنایت به دیدگاههای دو کشور تاثیر گذار ایران هستیم.
12- حافظه تاریخی ملت ایران :
با توجه به سابقه تاریخی روابط ایران و روسیه ، روسها در حافظه تاریخی مردم ایران ، چهره مثبتی ندارند در چشم ایرانیان ، روسیه کشوری است که همواره در طول تاریخ چشم طمع به خاک ایران داشته و در هر فرصتی به سرزمین ایران تجاوز کرده است . در واقع قراردادهای ترکمنچای و گلستان که طی آن ایران بخش وسیعی از اراضی شمالی خود را از دست داد و ضربه ای بزرگ بر پیکره سیاسی ، نظامی و اقتصادی ایران بود ، نشان دهنده سیاستهای تهاجمی و توسعه طلبانه روسیه در دوران امپراتوری تزارها نسبت به ایران می باشد . بنابراین برای ایجاد یک همگرایی طبیعی و واقعی و دراز مدت ، روسها باید با نشان دادن حسن نیت عملی و واقعی خود ، حافظه تاریخی مردم ایران را نسبت به خود تغییر دهند .(1)
13- ناهمخوانی سیاستهای روسیه در حوزه خزر با منافع ملی جمهوری اسلامی ایران :
دریای خزر از لحاظ اقتصادی و امنیتی برای ایران اهمیت فوق العاده ای دارد . ایران از زمان فروپاشی شوروی خواستار حاکمیت و در واقع تداوم حاکمیت رژیم حقوقی معاهدات 1921 و 1940 میلادی بر دریای خزر می باشد که مالکیت مشاع را مطرح می کرد . تا سال 1997 کشورهای روسیه و ترکمنستان نیز بطور نسبی با ایران هم رأی بودند .در اثر فعالیتهای دیپلماتیک جمهوری آذربایجان و برخی عوامل دیگر ، بعدا شرایط در تضاد با منافع ایران تغییر یافت و در سال 1997 کشورهای روسیه ، ترکمنستان ، آذربایجان و قزاقستان بر سر تقسیم زیر بستر دریا میان کشورهای ساحلی به توافق نسبی رسیدند و به عبارت دیگر روسیه در حوزه خزر ایران را تنها گذاشت . در کل ، سیاست روسها در دریای خزر با امنیت ملی ایران همخوانی ندارد . روسیه در مقابل تقسیم بستر دریا ، شرایط فعالیت و بهره برداری مشاع را برای سطح دریا حفظ
1- نظامی، قدیر همان منبع ص 25
می کند تا رژیم حقوقی آن ، دست مسکو را در توسعه ناوگان دریایی نظامی در دریای خزر باز بگذارد . با این شرایط بخش عمده تهدیدهای امنیت ملی و منافع ملی ایران از ناحیه رقابت نظامی شکل خواهد گرفت . بنابراین ، دخالت قدرتهای بزرگ در تصمیم گیری های داخلی کشورهای منطقه منجربه آن می شود که حوزه دریای خزر به میدان چالش قدرتهای بزرگ جهان و تبدیل شده و مسایل مربوط به آن به مانعی برای حل مسایل منطقه ای توسط کشورهای حوزه آن تبدیل شود(1)
14- ناهمگونی ایدئولوژیک و فرهنگی دو کشور ایران و روسیه :
روسیه و ایران متعلق به دو حوزه تمدنی و ایدئولوژیک خاص و متفاوت از هم هستند. تفاوت ایدئولوژی بین دو کشور این توان بالقوه را دارد که به تضادی جدی در شرایطی خاص تبدیل شود .
15-. اختلاف در منافع دراز مدت ایران و روسیه در خصوص مسیر انتقال انرژی حوزه خزر
با وجود آنکه کشور های ایران و روسیه مشترکاً با انتقال انرژی آسیای مرکزی و قفقاز از مسیر باکو – جیحان مخالفت می کنند ، ولی هر دو کشور مسیرهای مورد نظر خود را مطلوب و با صرفه معرفی می نمایند و بدنبال تأمین منافع ملی خود می باشند .
16- روابط اقتصادی چالش برانگیز :
از مشکلات و نارسایی هایی که در توسعه مناسب همکاری های اقتصادی بین ایران و روسیه وجود دارد ، می توان به عدم انجام تعهدات طرفین در قبال یکدیگر ، مشکلات پرداختهای مالی از طرف ایران ، تکنولوژی پایین کالاهای روسی در مقایسه با نوع غربی آن ، عدم هماهنگی نیازهای این دو کشور و مکمل نبودن اقتصادهای دو کشور اشاره کرد . این موارد باعث شده است که روابط دو کشور علی رغم برخی پیشرفتها ، همچنان در هاله ای از ابهام و نارسایی های عمده قرار گیرد
1- شیر غلامی ،خلیل،بررسی امکان اتحاد استراتژیک ،بین ایران و روسیه،فصلنامه امنیت ملی سال شماره 3 بهار 1379 ص 152
17- انعطاف روسیه در مقابل حضور کشورهای غربی:
روسیه پس از فرو پاشی در رویه های اقتصادی خود تجدید نظر نموده واز یک اقتصاد وابسته به دولت به اقتصاد آزادتغییر رویه داد حضور شرکتهای روسی در بازارهای بین المللی وکسب منافع قابل توجهی در زمینه صادرات کالا علی الخصوص صادرات اسلحه ولزوم تعامل با کشورهای غربی که زمانی دشمن درجه یک آن کشوربودندوحفظ جایگاه خود به عنوان یک قدرت جهانی می بایست امتیازاتی به کشورهای غربی
داده ودر مقابل حضور آنها حتی در نزدیکی مرزهای خود خویشتنداری کند. (1)
18- مشکلات زیست محیطی دریای خزر بخاطر حضور کشورهای بیگانه واقدامات خود سرانه برخی از کشورهای ساحلی:
متأسفانه دولتهای ایالت متحده و ترکیه ضمن حمایت از منافع خصوصی شرکتهای خود و با مداخله در امور کشورهای ساحلی منافات منطقه ای و جهانی را تحریک می کندکه ممکن است در نتیجه تقسیم خزر به بخشهای ملی بروز کننده این تقسیم می تواند موجب فاجعه زیست محیطی هم شود.مسئله این است که طبق آمار جهانی 9-7 درصد نفتی که از فلات قاره استخراج می شود به خاطر سوانح گوناگون و کیفیت پایین لوله ها و انبارها به آب دریا می ریزد. اگر همه معادن نفتی که قبلا اکتشاف شده بودند همزمان مورد بهره برداری قرار بگیرند خطر آلودگی دریا و نابودی سیستم زیست محیطی آن افزایش خواهد یافت. کافی است آتش سوزی در میدان نفتی تنگیز یادآوری شود که در نتیجه آن قسمت شمالی خزر با آثار مواد سوخته پوشانیده شد و این در حالی است که در همه جا ماهیان خاویاری تخم می گذارند. شایان ذکر است که بعد از فروپاشی و قطع نظارت بر اوضاع دریای خزر حجم ماهیان خاویاری به یک سوم کاهش یافته
1-مرادی ،منوچهر، چشم انداز همکاری ایران و اتحادیه اروپا ثبات وامنیت در قفقاز خیربی: حدود امکانات دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی تهران پاییز 1385ص ص 48-31
و این نوع ماهی ممکن است به طور کلی از بین برود. برای حفاظت از طبیعت منحصر به فرد خزر کشتیرانی در این دریا نیز باید هماهنگ شود در مجموع تمام فعالیتهای اقتصادی در خزر و در نزدیکی آن باید جوابگوی معیارهای امنیت زیست محیطی باشد ولی همه شرکت کنندگان در تو افقهای نفتی خزر فعلا فقط ملاحظات آنی را مد نظر دارند.(1)
1-18.راهکارهای دستیابی به امنیت زیست محیطی در منطقه:
1-کشورهای منطقه با تدوین استراتژی پایدار در جهت بهره وری از منابع و ذخایر از مشکلات زیست محیطی جلوگیری می کند.
2-اصلاح قوانین ملی و منطقه ای در بهره برداری از ذخایر زنده و آلی دریا
3-حمایت و سرعت عمل در تشکیل کندانسیون منطقه ای حفاظت از محیط زیست دریای خزر
4-اجتناب از نظام تک محصولی در کاشت محصولات زراعی و کاهش استفاده از سموم و کود های شیمیایی
5-جلوگیری از فرسایش خاک
6-انجام عملیات تصفیه فاضلابهای صنعتی و خانگی و شهری
7-رعایت نکات ایمنی در استخراج و حمل و نقل محموله های نفتی
8-ایجاد امکانات جمع آوری مواد زائد نفتی در بنادر و ترمینالها و تدوین مقررات منطقه ای جهت حمل و نقل و تخلیه نفت با توجه به ظرفیت نفت کشها
9-ایجاد پوشش بیمه های لازم برای شناورها و فعالیتهای دریای به منظور جبران خسارت زیست محیطی
10-شناسایی و تعیین مناطق حساس در دریای خزر و حفاظت از تنوع زیست ساحلی و دریایی با ایجاد مناطق
1- مرادی ، منوچهر- همان منبع ص 50 .
حفاظت شده.(1)
11-مهار نظامی گری:لازم است همه ی کشورها تلاش کنند که برای تأمین امنیت خود به اقدامهای نظامی یک جانبه روی نیاورند زیرا هر گونه اقدامات نظامی منافع حیاتی دریای خزر را تهدید می کند.
12-تدوین رژیم حقوقی دریا با تکیه بر ملاحظات زیست محیطی 13-الزام همه کشورها بر حفظ محیط زیست دریا با تدوین قوانین و مقررات ملی و منطقه ای.(2) اجلاس پنج کشور ساحلی دریای خزر در مهر ماه سال 1386 در تهران و توافقات به عمل آمده در زمینه حفظ محیط زیست این دریا می تواند راهگشای بسیاری از مشکلات زیست محیطی دریای خزر باشددر بندهای 12-11 این اعلامیه 25 ماده ای آمده است (بند11 )طرفها با درک مسئولیت خویش دو برابر نسلهای امروز و فردا در قبال حفاظت از دریای خزر وتمامیت سیستم زیست محیطی آن اهمیت گسترش همکاری در حل مسایل زیست محیطی از جمله هماهنگی فعالیتهای ملی حفاظت از محیط زیست ومساعی مشترک با سازمان های بین المللی حفاظت از محیط زیست به منظور ایجاد نظام منطقه ای حفظ و نگه داری تنوع بیولوژیکی استفاده معقولانه و تکثیر و پرورش ذخایر زنده را مورد تأکید قرار می دهند.
طرفها اذعان می دارند که وضعیت زیست محیطی دریای خزر و ذخایر ماهیان خاویاری این دریا مستلزم کاربرد و سعی مشترک سریع جهت جلوگیری از پیامدهای نا مطلوب زیست محیطی می باشد. در این رابطه طرف ها ایجاد مبانی حقوقی – قراردادی اولویت دار لازم جهت همکاری های منطقه ای حفاظت از محیط زیست را که بر اساس کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر ادامه خواهند داد. طرفها ضمن ابراز خوشنودی از اجرا شدن کنوانسین حفاظت محیط زیست دریای خزر در نوامبر 2003 در تهران منعقد گردیده بر لزوم
انتقال تکنولوژی و همکاری های دفاعی از جمله مصادیق مهم همکاری دو جانبه ایران و روسیه محسوب می شود. درواقع همکاری نظامی و فروش تسلیحات از جمله محورهای مهم مورد توجه روسیه در گسترش مبادلات دو کشور بوده است.
1- رضا زاده،سخاوت، ریشه های همگرایی وواگرایی در مناسبات جمهوری اسلامی ایران وروسیه فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی وقفقاز سال چهاردهم شماره 52
تنها کالای روسیه که در شرایط کنونی با تولیدات غربی رقابت می کند، تسلیحات نظامی است که با توجه به نیاز ساختار اقتصادی روسیه مسکو تلاش می کند که علاوه بر از دست ندادن بازار کنونی بازارهای جدیدی نیز بدست آورد. همچنین با توجه به اینکه ایران نمی تواند نیازهای نظامی خود را از کشورهای غربی تامین کند، سلاحهای روسی تا اندازه ای نیازهای ایران را تامین می کند.(1)
یکی از مهمترین مسایل در روابط ایران و روسیه پس از فروپاشی شوروی، مسئله تکمیل نیروگاه هسته ای بوشهر توسط کارشناسان و تکنولوژی روسی بوده است. انعقاد قرار داد همکاری هسته ای روسیه با ایران در آغاز سال 1995 و تعهد به تکمیل نیروگاه هسته ای بوشهر در شرایطی صورت گرفت که آمریکا و اسرائیل در مورد خطر تبدیل ایران به یک قدرت هسته ای تبلیغات گسترده ای به راه انداخته بودند. در مقابل روسیه با استناد به دلایل سیاسی و اقتصادی و با اشاره به پایبندی ایران به قوانین سازمان بین المللی انرژی هسته ای و پیوستن آن به پیمان عدم گسترش سلاحهای هسته ای تصمیم خود را برای اجرای طرح اتخاذ نمود. درو اقع روسها با اعلام اینکه معامله هسته ای ایران و روسیه هیچ گونه خطری برای امنیت و ثبات منطقه ندارد و نیروگاه اتمی بوشهر صرفا کارکردی مسالمت آمیز دارد، به ادامه اجرای طرح اصرار دارند.(2) موضوع همکاری هسته ای روسیه با ایران سالهاست که مهمترین عامل ایجاد بحران در روابط آمریکا و روسیه بوده است ایالات متحده تحریمهای شدیدی علیه آن دسته از شرکتهای روسی وضع کرده است که همکاری هسته ای با ایران دارند و در مقابل روسیه نیز اصرار دارد که این همکاری ها صلح آمیز و کاملا بی خطر است و با قوانین بین المللی همخوانی دارد.بطور کلی در سطح دو جانبه روابط ایران و روسیه، منافع اقتصادی روسیه و نیاز آن کشور به بازار و ارز خارجی و همچنین تمایل این کشور برداشتن روابطی دوستانه با کشور اسلامی ایران بوده است و نیاز ایران نیز به تسلیحات و تکنولوژی جدید روسیه و نیاز به کسب حمایت روسیه در سطوح منطقه ای و بین المللی از مواردی می باشد که باعث تسریع در روابط استراتژیک ایران و روسیه گردیده است پس از فروپاشی شوروی و با توجه به تحولی که در نگاه روسیه نسبت به ایران ، خاورمیانه و اساسا نسبت به جهان روی داد، روسیه سیاست مستقل تری از غرب در پیش گرفت.
پس از این دوران دو کشور ایران و روسیه براساس ملاحظات عمل گرایانه و استراتژیک در جهت روابط نزدیکتر حرکت نموده اند. فروش راکتور هسته ای آب سبک به ایران از سوی روسیه و مخالفت های آمریکا به یکی از جلوه های استقلال عمل در سیاست خارجی روسیه تبدیل گردید . دولت روسیه قبل از آن در برابر فشار آمریکا از فروش موتورهای موشک به هند منصرف شده بود ، ولی در مورد ایران با استناد به دلایل سیاسی – اقتصادی و اشاره به پایبندی ایران به قوانین سازمان بین المللی انرژی
1- اطهری،اسدا...، سیاست روسیه نسبت به خاورمیانه میراث یلستین،فصلنامه مطالعات خاورمیانه سال1380 ص78
2- رضا زاده،سخاوت، ریشه های همگرائی وواگرائی درمناسبات جمهوری اسلامی ایران وروسیه، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی وقفقاز سال چهاردهم شماره 52 ص88
اتمی و پیوستن آن به پیمان عدم گسترش سلاحهای هسته ای تصمیم قاطع خود را برای اجرای آن گرفت . ویکتور میخاییلوف وزیر انرژی هسته ای روسیه قرارداد 800 میلیون دلاری تکمیل نیروگاه هسته ای بوشهر را دارای ملاحظات صرفاً اقتصادی دانسته ، اصرار آمریکا بر قطع آن به مفهوم بیرون راندن روسیه از بازار تولیدات تکنولوژی هسته ای خواند . روسیه آشکارا اجرای این قرارداد را در برابر فشارهای آمریکا در نظام سیاسی جهانی بر روسیه و از جمله توسعه ناتو دنبال کرده است . در ملاقات مه 1995 روسای جمهوری آمریکا و روسیه ، مسأله همکاری هسته ای ایران و روسیه یکی از محورهای اصلی مذاکرات رهبران دو کشور بود .
حکومت ضد آمریکایی تهران برای مسکو به عنوان یک متحد طبیعی ظاهر گردید و اشراف آن بر تنگه هرمز شریان حیاتی غرب ، این نزدیکی را قابل تأمل تر می سازد . تحلیل گران روسی نزدیکی با ایران را سبب افزایش هزینه های امنیتی غرب و به نفع خود تلقی می کنند . به نظر آنان هر چه روسیه با کشورهای ضد غربی و اصول گرا نزدیک شود ، غرب ناچار به تخصیص هزینه های بیشتری برای تأمین « بازدارندگی » از جنوب خواهد گردید . البته در این زمینه باید دگرگونی در سیاست خارجی روسیه مورد توجه قرار گیرد .(1)
تلاش مشترک ایران و روسیه برای حفظ ثبات سیاسی و تأمین امنیت در منطقه آسیای مرکزی سبب توسعه اعتماد متقابل در میان دو کشور گردید . بر خلاف تبلیغات غربی که در صد تخریب روابط دو کشور بودند ، با شکل گیری سیاست حسن همجواری و عدم مداخله در امور داخلی همسایگان از سوی ایران این ارتباط در مسیر توسعه مستمر قرار گرفت . روسیه ایران را به عنوان یک قدرت منطقه ای که ضامن ثبات می تواند باشد مورد توجه قرار داد . حاکمیت دیدگاههای ملی گرایانه و اروپا – آسیایی در دومای روسیه در این زمینه طی سفر هیئت پارلمانی روسیه در مارس 1993 کاملاً آشکارشد انعقاد قرارداد همکاری هسته ای روسیه با ایران در آغاز سال 1995 و تعهد به تکمیل نیروگاه هسته ای بوشهر در شرایطی صورت گرفت که آمریکا و اسرائیل در مورد خطر تبدیل ایران به یک « قدرت هسته ای » تبلیغات گسترده ای براه انداخته بودند . قبلاً در چارچوب روابط نزدیک روسیه و غرب بوریس یلتسین در اجلاس سران دو کشور تصمیم روسیه را برای قطع صدور تسلیحات به ایران اعلام کرده بود .ولی در شرایطی که اختلاف نظر میان دو کشور روندی رو به گسترش یافته بود ، همکاری هسته ای با ایران به یکی از محورهای ابراز استقلال عمل روسیه در برابر آمریکا تبدیل گردید(2)
پس از دیدار میخاییلوف ، وزیر انرژی هسته ای روسیه از ایران برنامه اتمام نیروگاه بوشهر
1- شیر غلامی ،خلیل،بررسی امکان استراتژیک بین ایران وروسیه ،فصلنامه امنیت ملی، سال اول شماره 3 بهار 1379 ص52
2- اطهری ،سید اسدا... ،سیاست روسیه نسبت به خاور میانه، میراث یلستین وچالش پوتین فصلنامه مطالعات خاور میانه سال هشتم شماره 4 – زمستان 1380 ص 87
از سوی روسیه مطرح گردید . ملاحظات اقتصادی نیز در این زمینه نباید مورد غفلت قرار گیرد . مطامع اقتصادی آمریکا از دیدگاه مقامات روسیه یکی از عوامل اساسی برای دور نگهداشتن روسیه از بازارهای ایران و تلاش برای جدایی روسیه از آن بوده است . تیرگی فزاینده روابط ایران و آمریکا مشکلات روز افزون این روابط را بیشتر ساخت . انعقاد قرارداد همکاری هسته ای در شرایطی صورت می گرفت که آمریکا ایران را به دخالت در انفجار در اوکلاهما سیتی متهم ساخت ، حملات تبلیغاتی شدیدی را علیه آن سازمان داده بود . ولی مقامات دولت روسیه همواره در این زمینه متعهد بودن ایران به قوانین و مقررات سازمان انرژی هسته ای جهانی و پیمان عدم اشاعه سلاحهای هسته ای مورد اشاره قرار داده اند .(1)تحویل سوخت نیروگاه بوشهر توسط روسیه در اواخر سال 1386 نشان دهنده عزم جدی روسیه برای راه اندازی این نیروگاه می باشد.
2- همکاری های منطقه ای ایران و روسیه: در سطح منطقه ای تلاش قدرتهای منطقه ای برای نفوذ در مناطق حایل بین ایران و روسیه تامین منافع این دو کشور را با محدودیتهای مواجه ساخته است. همچنین دو کشور در سطح منطقه ای و نیز در خصوص ارتباطات دو کشور دارای اهداف و منافع مشترکی می باشند.
در ذیل به همکاری های عمده منطقه ای ایران و روسیه پس از فروپاشی شوروی اشاره می شود:
1-2.همکاری برای حل بحران های منطقه ای: پس از فروپاشی شوروی درروابط منطقه ای مسایل بسیار پیچیده ای وجود داشت که میتوانستند در مناسبات دو کشور تاثیر منفی بگذارند موقعی مسئله رقابت ایران و روسیه مطرح بود ولی با خویشتنداری و سیاست مدبرانه ای که دو کشور در پیش گرفتند، سیاست مقابله و رقابت جای خود را به همکاری برای برقرای صلح و ثبات در منطقه داد.(2) در سیاست امنیتی روسیه، مرزهای جنوبی این کشور از اهمیت خاصی برخوردار است و در این میان روابط با ایران در حوزه خاورمیانه خلیج فارس و اقیانوس هند نقش کلیدی دارد. نقشی که ایران می تواند در ایجاد ثبات و امنیت در جمهوری تازه استقلال یافته جنوب روسیه داشته باشد، در حل بحران تاجیکستان و مراحل نخست بحران قره باغ بخوبی مشهود گردید. همچنین جلب همکاری جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک قطب مهم جهان اسلام می تواند در کاهش تنش و حساسیتهای که نسبت به حضور روسها در جمهوری های مسلمان نشین منطقه وجود دارد، تاثیر بسزایی داشته باشد. در این زمینه نقش ایران در مقابله با تهدیدی که روسیه آن را بنیاد گرایی مذهبی در منطقه می داند، بسیار اهمیت دارد.
بررسی آلودگی صوتی در صنعت نساجی
| دسته بندی | نساجی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 897 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 47 |
پژهش بررسی آلودگی صوتی در صنعت نساجی در 47 صفحه ورد قابل ویرایش
فهرست مطالب
تقدیر و تشکر...................................................................................... 1
مقدمه.................................................................................................2
چکیده تئوریک اصوات .........................................................................3
خواص فیزیکی صوت.............................................................................5
انواع صوت..........................................................................................5
اثرات صدا بر انسان................................................................................6
اندازه گیری صوت
شدت صدا........................................................................................... 8
توان صدا و تراز توان صدا.......................................................................8
تراز فشار صوت....................................................................................9
انتقال صدا..........................................................................................10
جذب صدا.........................................................................................11
انعکاس صوت.....................................................................................12
صوت طنین انداز.................................................................................13
قانون جرم.........................................................................................13
جذب و عایق بندی..............................................................................15
کنترل عملی آلودگی صدا در صنعت نساجی
OSHA.......................................................................................... 17
مشکلات سروصدا در صنعت نساجی........................................................ 18
خلاصه ای از نمونه سطوح صدای تجهیزات نساجی........................................19
امکان پذیر بودن کنترل سروصدا.............................................................21
آنالیز اقتصادی................................................................................... 22
ریسندگی...........................................................................................23
راه حلها در ریسندگی............................................................................25
ماشینهای بافندگی................................................................................27
سطوح فشار صدا در سالنهای بافندگی با انواع ماشینهای بافندگی.......................29
عملیات تاب.......................................................................................31
ماشینهای بافندگی سوزنی.......................................................................33
ماشینهای نواربافی................................................................................33
هواکشهای تهویه.................................................................................35
طنین.................................................................................................36
موتورها.............................................................................................36
پرده های صداگیر................................................................................37
استانداردهای صوتی مختلف در صنعت......................................................38
اثرات سوء صدا بر انسان
اثرات فیزیولوژیکی و پاتولوژیکی...........................................................39
عوامل موثر در ایجاد کری شغلی.............................................................40
آزمایشات شنوایی سنجی...................................................................... 42
محافظت شنوایی..................................................................................43
دستگاه اندازه گیری تراز صوت...............................................................47
گزارش عملی.................................................................................49
آزمایشات انجام شده......................................................................50
پیشنهاداتی در زمینه روشهای کنترل سروصدا................................53
فهرست منابع و مآخذ.....................................................................57
ضمیمه............................................................................................58
مقدمه :
بافت پارچه ومصرف پارچه های الوان و ظریف در ایران سابقه طولانی دارد.ایرانیان باستان و همچنین مادها،هخامنشیان و ساسانیان به پوشیدن لباسها با پارچه های خوب و ظریف و زیبا اهمیت می دادند.
در ان زمان بافت پارچه در منازل به صورت یک حرفه خود اشتغالی انجام شده است و با داشتن یک وسیله نخ ریسی ساده به بافت پارچه مشغول بوده اند.
همگام با پیشرفت تکنولوژی در این صنعت و توجه کشورها به این صنعت خاص و همچنین سابقه دیرین ایرانیان در بافت پارچه،اولین قدم در راه صنعتی شدن و برپا شدن این صنعت در ایران با نصب یک ماشین ریسندگی در سال 1266 هجری شمسی در ایران ودر تهران اغاز گردید که این عمل در سیر تحولات و پیشرفت این صنعت نقش بسزایی را ایفا نمود.با مرور زمان تعداد کارخانه های نساجی افزایش پیدا کرد و همگام با کشورهای صنعتی،تعدادی از کارخانه ها به صورت مدرنیزه در آمد ولی تعداد زیادی از کارخانه های نساجی،هنوز هم از دستگاهها و ماشین آلات قدیمی استفاده میکنند.
در محیطهای صنعتی عوامل زیان آورمتعددی وجود داردکه از آن جمله عوامل زیان آور فیزیکی است،یکی از این عوامل زیان آور فیزیکی صداست که این فاکتور از مختصات جامعه صنعتی است که در داخل یا خارج کارگاهها مساله ایمنی و بهداشت مهمی را به وجود می آوردکه باید مد نظر قرار گیردتا به موقع بتوان از خطراتی که ممکن است ایجاد کند جلوگیری شود.
در مورد صداهایی که در کارخانجات تولید میشود،مشکل اصلی ناراحتی و اعتراض کارگران نیست بلکه مشکل، اثرات سوءآن بر اعصاب وروان،سیستم قلب و عروق وبه ویژه دستگاه شنوایی است.
چکیده تئوریک اصوات :
توجه بشر به محیط زیست خود که به ویژه از نیمه دوم قرن بیستم اوج گرفته،او را متوجه آلودگی محیط زیست،به عنوان یک خطر جدی نموده است.
در محیط های صنعتی عوامل زیان آور متعددی وجود دارد که از آن جمله عوامل زیان آور فیزیکی است.
یکی از این عوامل آلودگی صوتی است که این فاکتور از مختصات جامعه صنعتی بوده ودر داخل یا خارج کارگاهها مساله ایمنی و بهداشت را به وجود می آوردکه باید مد نظر قرار گیردتا به موقع بتوان از خطراتی که ممکن است ایجاد شود،جلوگیری گردد.
البته بایستی مابین صوت(sound) وصدا (noise)تفاوت قائل شد.صوت ارتعاشات هارمونیک یابه اصطلاح هارمونیک است ولی صدا ممکن است از تداخل ارتعاشات هارمونیک پدید آید که سیستم گوش نتواندآن مجموعه راتبعیت کندو از مجموعه ارتعاشات تحمیلی بستوه آید.
البته بعضی از ترکیبات اصوات به گوش خوشایند است همچنانکه بعضی از ارتعاشات هارمونیک هم به گوش ناخوشایند است.صدا میتواند علاوه بر آنکه از هوا عبور کند،از جامدات و مایعات نیز عبور کند همانگونه که شخصی که درون اتومبیل خود نشسته است میتواند صدای موتور ماشین را بشنود.در دمای معمولی،صوت در هواتقریباً با سرعت m/s 340عبور می کند.
فرکانس یک صدا،پیک آنرا تعیین میکند.صدای با فرکانس بالا،با پیکهای بلندوصداهای با فرکانس پایین باپیکهای کوتاه تشخیص داده میشوندکه از واحد هرتز(Hz) برای فرکانس استفاده میشود.
فرکانس یک هرتز برابر است با یک دور در ثانیه.
دامنه فرکانسهای قابل شنیدن،به طور وسیعی با محیط تغییر میکند لیکن برای افرادبا شنوایی خوب،معمولاً20000-20 هرتز در نظر گرفته میشود.
در مسائل عملی کنترل صدا دامنه باریکتری از آنچه گفته شد،یعنی 10000-50 هرتز در نظر گرفته می شود.
خواص فیزیکی صوت:
صوت شکلی از انرژی است که توسط مکانیزم شنوایی قابل تشخیص است، در نتیجه تغییرات متناوب ایجاد شده در هوای داخل مجرای گوش ،پرده گوش به ارتعاش در آمده،پس از طی مراحلی،صوت احساس میشود.
تغییرات فوق نیز به نوبه خود توسط به ارتعاش در آمدن تارهای صوتی ویا منبع صوتی دیگری مانند بلندگو به وجود می آید ارتعاشات صوتی از نوع ارتعاشات مکانیکی طولی هستند.ارتعاشات مکانیکی از تغییر مکان قسمتی از یک محیط کشسان نسبت به وضعیت عادی اش ناشی میشوندو این امر موجب نوسان آن قسمت حول وضعیت تعادل میشود.
انواع صوت:
اصوات معمولأ از فرکانسهای بسیاری تشکیل میشوند. فرکانسهای صوتی وسیع بوده و بر حسب میزان شنوایی انسان به سه ناحیه تقسیم میشوند.
اصواتی با فرکانس 20000-20 هرتز را طیف شنوایی یا فرکانسهای صوتی می نامند.ارتعاشات صوتی با فرکانسهای فوق حس شنوایی انسان را تحریک میکنند.در گستره فوق،فرکانسهای کمتر از 30 هرتز،امواج مادون صوت می باشندکه گوش انسان حساسیت چندانی به آنها ندارد.
امواج با فرکانس بیش از 25000 هرتز امواج فرا صوتاست که حس شنوایی انسان را تحریک نمی کند.در بعضی از جانوران،شنوایی بیش از انسان است.در بررسی مشکلات ناشی از صدا،اصوات در ناحیه مادون صوت و فراصوت مد نظر نیست بلکه منظور اصواتی است که در ردیف شنوایی قرار دارند.
اصوات به چند نوع تقسیم میشوند:
الف) صوت ساده:یک ارتعاش سینوسی تک فرکانس است و به ندرت در طبیعت وجود داردو معمولأ برای مصارف پژوهشی در آزمایشگاه ایجاد میشود.
ب)اصوات مختلط:در صورتی که ارتعاش صوتی از نوسانات مختلف تشکیل شده باشد،شکل موج فشارمختلط نامیده می شود.اصوات مختلط دوره ای معمولا در گوش اثر خوشایندی به جای می گذارندواصوات مختلط غیر دوره ای که به طور غیر هماهنگ به هم پیوسته اندو رابطه ای با یکدیگر ندارند و معمولا نیز در گوش اثر خوشایندی ندارند،صدا گفته می شود.
صداها به دو دسته تقسیم می شوند:
1)یکنواخت
2)ضربه ای(هنگامی است که تکرار صدا کمتر از یکبار در ثانیه باشد)
امواج ضربه ای shocks of waves که در شکستن دیوار صوتی توسط هواپیماهای جنگی به وجود می آید،حداقل دارای شدتی حدود صد برابر شدیدترین صوتی است که توسط گوش انسان قابل تشخیص است.
اثرات صدا بر انسان:
کنترل صدای صنعتی در برنامه حفاظت شنوایی به منظور جلوگیری از ناشنوایی کارگران در تماس مداوم با صدای محیط کار می باشد.این حفاظت مخصوصا در محدوده فرکانسهای گفتار حائز اهمیت است.
هنگامیکه انسان حتی برای مدت کوتاهی در معرض صدا بالاتر از بالا قرار گیرد،قدرت شنوایی به طور موقت کم می شودو پس از مدتی که از محیط با صدای زیاد خارج می شود، دوباره به حالت عادی برمیگردد. اما کارگرانی که هرروزه در معرض صدای تراز بالا قرار دارند،رفته رفته قدرت شنوایی خود را به طور دائمی از دست میدهند.اغلب کشورهای صنعتی محدودیتهایی برای تراز صدای کارخانه ها مقرر داشته اند.
حفاظت کامل کارگران،موضوع برنامه حفاظت شنوایی می باشد.برنامه های حفاظت شنوایی با استفاده از آزمایشهای ادواری،کارگرانی را که حساسیت صدای بیشتری را دارند مشخص می کنند و آنها را در مقابل صدا بیشترحفاظت می کنند یا آنها را در محیط های آرام به کار می گمارند.برنامه های موفق کارگران را از خطر نا شنوایی و کارفرمایان را از پرداخت خسارت سنگین حفظ می کند.
با توجه به گزارش کار گروه کارشناسان سازمان بهداشت جهانی در سال1971 در زمینه توسعه برنامه های کنترل صدا،صدا یک عامل تهدید کننده اصلی برای سلامت بشر میباشد.صدای زیاد(معمولا بالای 85 دسیبل) باعث ایجاد کری و تغییرات نامطلوب فیزیولوژیکی،ناراحتی روانی،کاهش راندمان کار و تاثیر منفی در مکالمه و درک می گردد. بر اساس تجربیات گری ورلدgri world) ) کاهش 14.5 درصد از سروصدای کارگاه،بازده کار 8.8 درصد افزایش یافته و از اشتباه ماشین نویسها29 درصد کاسته شده است.
لارد(lard) با اندازه گیری اکسیژن مصرفی توسط ماشین نویسها،مشاهده کرد که مصرف اکسیژن در گروهی که در محیط پر سروصدا کار میکردند نسبت به گروهی که در محیط آرام به کار اشتغال داشتند 19 درصد بیشتر بود در حالیکه بازده کارشان نسبت به همان گروه 4 درصد کمتر بود وثابت کرد که کار در محیط پر سروصدا باعث خستگی بیشتر میشود و افزلیش مصرف اکسیژن در گروه مزبور،معرف فعالیت بیشتر بدن در محیط پر سروصدا است.
اندازه گیری صوت:
شدت صدا((sound intensity
یک موج صوتی انرژی را منتقل میکند و بنابراین برای تولید یک موج انرژی لازم است،قدرت صدای یک منبع،شدت امواج تولید شده را تعیین می کند.هرچه شدت یک موج صوتی بیشتر باشد،بلندی صدای آن نیز بیشتر است.
توان صدا(sound power)وتراز توان صدا((sound power level
در شرایط معمولی ،یک منبع صوتی بدون در نظر گرفتن محیط پیرامونش،انرژی را کم و بیش به یک اندازه منتقل میکند.همانگونه که یک بخاری الکتریکی یک کیلوواتی،یک کیلووات گرما را منتقل میکند.
در هر دو مورد،انرژی انتقالی با واحد وات اندازه گیری میشود.در عمل،منابع تولید صدا میتوانند از حدود وات تا چندین میلیون وات را تحت پوشش قرار دهند.
گوش ما تنها قادر به تشخیص اختلاف صداهای مختلف با یکدیگر است.بنابراین لازم است تا دسیبل(db) را که بر اساس لگاریتم در پایه 10 میباشد به عنوان واحد شدت صدا معرفی میکنیم.اینکار ما را قادر میسازد تا قدرت یک منبع را نسبت به منبع صدای دیگر بسنجیم. جهت توصیف قدرت یک منبع با مقادیر صحیح ،یک مقدار مرجع نیاز داریم و آنچه که معمولا در این زمینه به کار میرود،پیکو وات(وات) میباشد. میزان توان صدا SWL، به وسیله رابطه زیر با توان صدای منبع (W) مربوط می شود:
ماشینهای نوار بافی
سروصدای ماشینهای نوار بافی، به دلیل ضربه های ماکوها و مضرابها می باشد. به دلیل تعداد ماکوی زیادی که دارند(15-8)، مقدار انرژی ارتعاشی آنها زیاد است. این ضربه ها و نیروها، انرژی ارتعاشی را به عناصر مختلف ماشین القا می کنند که در عوض،سروصدا منعکس می شود. منابع اضافی سروصدا از قبیل کشیده شدن بادامک و سروصدای چندین نوع دنده و برخوردهایی که باعث تعدد در هم رفتگی دنده ها می شوند، می باشند.
فشار روی دنده های محرک اصلی ماشینهای نوار بافی به قدری بالاست که به موجب آن، بار لازم جهت به حرکت در آوردن 15-8 عدد ماکو و سایر مکانیزم های ماشین تأمین شود. بر اساس محاسبات عدد لوئیس((Lewis Number، از نظر تئوری، سه دنده از چهار دنده اصلی می توانند با دنده های نایلونی نظیر خود تعویض شوند. لیکن آزمایشات با دنده های نایلونی موفقیت آمیز نبوده است.
اگر ممکن می شد که یاتاقانها و دنده های فلزی را با همتای نایلونی آنها عوض کنیم، قدری از سروصدای ماشینهای نوار بافی کم می شد. ولی در هر حال، ماکزیمم کاهش سروصدا بیشتر از 3-1 دسیبل نیست. که این،در مقایسه با کاهش صدای 10 دسیبلی که به وسیله تغییرات اساسی در طراحی بدست می آید، نظیر ماشین های بافندگی پودثابت،ناچیز است.پس جایگزینی دنده ها ویاتاقانهای فلزی بادنده ها ویاتاقانهای نایلونی به عنوان یک راه حل امکان پذیر موردتوجه نمی باشد. فشارهایی که روی دیگر قطعات ترکیبی ماشینهای نوار بافی می آید،به همان اندازه ای که روی دنده ها وارد می شود بالاست.
وقتی که بارهای ضربه دوره ای داریم ،استحکام کششی درازمدت خیلی مهم می باشد.یک قطعه نایلونی نسبت به یک فلز در مقابل ساییدگی آسیب پذیر تر می باشد که این می تواند باعث فرسودگی زودرس وکوتاه شدن طول عمر ماشین گردد.اگر قطعات نایلونی به سبب محدودیت الاستیکی که دارند تغییر شکل دهند،(دفرمه شوند) در کارکرد ماشین اشکال به وجود می آید.این آسیبها اغلب هنگامی رخ می دهد که ماشین با سرعت بیشتری کار کند یک اتصال با یک قطعه الاستیک می تواند باعث نوسان سیستم ودر نتیجه فرسودگی واز کار افتادگی زودرس ماشین گردد.قطعات اجزاءویژه نظیر ماکوها،ویژگی های سایشی خوبی دارندوپس از یک عمر محاسبه شده،میتوانند هنگامی که ضعیف شدند بشکنند تا از فرسوده شدن سایر ماکوهاوایجاد اشکال در کارکرد ماشین جولوگیری کنند.
ولی در هر حال ماکزیممکاهش سروصدا بیش از 1-3 دسیبل نخواهد بود که بنابراین قابل توجه نمی باشد.
فقدان تکنولوژی کاهش صدا برای ماشین های موجود،جایگزینی پروسه های موجود برای تولید نوار پارچه ای را به عنوان تنها راه کاهش صدا بر جا می گذارد واین ممکن نیست مگر توسط کمپانیهای General motors & fisher body division
هواکشهای تهویه :
پیشنهاداتی در زمینه روشهای کنترل سروصدا :
از آنجائیکه سروصدا در کارخانه های نساجی،یکی از پدیده های جنبی تولید است، این پدیده در صنایعی که بافت قدیمی داشته واز تکنولوژی پیشرفته برخوردار نیست،بیشتر حائز اهمیت است.
از سوی دیگر، در مطالعات انجام شده،بیش از 30 اثر برای صوت ذکر شده که پاره ای از این اثرات در بیشتر صنایع نساجی دیده می شود. با توجه به نتایج به دست آمده از اندازه گیری میزان شدت صوت کارخانه های نساجی ورابطه آن با میزان افت شنوایی به نظر میرسد سرمایه گذاری در امر کنترل صدا ضروری باشد.
بنابراین راه حلهای زیر پیشنهاد می شود :
- در برنامه ریزی جهت ساخت کارخانه در آینده یا توسعه آن، بایستی اهمیت خاصی برای کنترل و کاهش صدا قائل شد.طراحی یک کارخانه کم سروصدا به مراتب کم هزینه تر از کاهش وکنترل صدای یک کارخانه پرسروصدا می باشد. اصلاح بافت ساختمانی کارخانه ها، در کاهش میزان انعکاس صدا موثر است.
- در موقع ارائه مشخصات فنی جهت خرید ماشینهای جدید، بایستی مشخصه صدای آن 5 تا 10 دسیبل پایینتر از حد مجاز تعیین گردد. این فاصله تا حد مجاز باعث می شود با اضافه شدن صداهای ناشی از نصب ماشین وصداهای ناشی از حضور ماشینهای دیگر وصدای محیط، صدا از مجموع حد مجاز تجاوز ننماید.
- منابع تولید صدا بایستی دور از سطوح انعکاس دهنده قرار داده شوند. جای نصب ماشینها باید به گونه ای انتخاب شود که ماشینهای پر سروصدا در نزدیکی دیوارها یا گوشه سالن ویا در کنار هم قرار نگیرند.
-ماشینهایی که لرزشهایی با فرکانس کم ایجاد می نمایند باید روی عایق های لرزش نصب گردند یا برای آنها زیر سازی جداگانه انجام شود وتا جائیکه امکان دارد،ماشینها دور از دیوارها و در ردیفهای کمتری چیده شود(مثلا به جای 4 ردیف، در دو ردیف چیده شوند).
- تا جائیکه هزینه های تاسیساتی اجازه میدهد،در پروژه های ساخت کارخانه های ریسندگی،سقف سالنها تا آنجا که ممکن است بلندتر ساخته شود و ابعاد سالن را تا حد امکان وسیعتر انتخاب کنند تا از انعکاس صدا وافزایش آن ممانعت گردد. بطور کلی باید دانست که در دراز مدت کنترل یک کارخانه پرسروصدا،پرهزینه تر از مخارج اولیه جهت ایجاد یک کارخانه کم سروصدا است.استفاده از روش کنترل صدا در کارخانه از طریق کنترل در منبع صدا، در مسیر انتقال صدا کنترل در فرد شنونده میسر می شود.
ابتکاری جدید برای فشرده سازی پست های فشار قوی Pass System
| دسته بندی | فنی و مهندسی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 14369 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 205 |
پژهش ابتکاری جدید برای فشرده سازی پست های فشار قوی Pass System در 205 صفحه ورد قابل ویرایش
فهرست مطالب
مقدمه
فصل اول PASS MO SYSTEM تا سطح ولتاژ 5/72
...............................................................................................................7
1 ـ مقدمه
.......................................................................................................................................................................8
2 ـ عملکردPASS MO
.......................................................9
3 ـ طراحی PASS MO ......................................................10
4 ـ نصب درمحل
..................................................................................................................................................................... 10
5 ـ نصب کمیسیون آموزش ودستورالعملهای تعمیر ونگهداری
..............................................................................................................39
6 ـ جزئیات بیشتر
......................................................................................................................................................................43
7- مشخصات فنی PASS MO
......................................................................................................................................................................56
فصل دومSYSTEM PASS MO تا سطح ولتاژ170 170...........................................................................................................56
1- هدف
......................................................60
2- قابلیت ها
......................................................60
3- توصیف عمومی(کلی )
..............................................................................................................................................................................................................................63
4- تولیدات واطمینان ازکیفیت
......................................................................................................................................................................69
5- اطلاعات فنی Pass Mo
...................................................................................................................................................................... 71
6- طرحهای پست با راه حلهای جدید pass Mo
..............................................................................................................78
7- برخی کاربردها
......................................................................................................................................................................81
8- pass Mo های متفاوت
......................................................................................................................................................................83
9- مهندسی جدید برای محیط امروز جهت فشردگی پست
..............................................................................................................88
10- کاربردهایی از سکسیونر خط و زمین اضافه شده به PASS MO...................................................105
11- کاربرد بانک های خازنی در PASS MO
.............................................................................................................109
12- روش کار اتصال زمین خط مدل pass-mo
.............................................................................................................110
13- موتور عمل کننده شارژ فنر BLk222
.....................................................................................................................................................................114
14- مشخصات فناوری
.....................................................................................................................................................................130
فصل سومSYSTEM COMPASS پست های فشار قوی با سطح ولتاژ KV170به بالا..........................................136
1 ـ هــدف
..................................................................................................................................................................... 137
2 ـ کیفیـت
.....................................................................................................................................................................138
3 ـ فشارهای محیطی
........ ............................................................................................................................................................139
4 ـ کاهش محیط (فضا)
.....................................................................................................................................................................140
5 ـ حمل و نقل
.....................................................................................................................................................................140
6 ـ نصب
.....................................................................................................................................................................141
7 ـ ارزش های اضافه شده دیگر
.....................................................................................................................................................................141
8 ـ ساختار مدل
.....................................................................................................................................................................143
9 ـ شرایط سرویس نرمال
.....................................................................................................................................................................144
10 ـ مشخصات عمومی
.....................................................................................................................................................................144
11 ـ اجزاء
.....................................................145
12 - نقشه
.....................................................................................................................................................................150
13 ـ سیستم حفاظت و کنترل
.....................................................................................................................................................................155
14 ـ ساختار سخت افزاری سیستم
.....................................................................................................................................................................155
15- سطح bay
.....................................................................................................................................................................156
16- نقشه سیستم
.....................................................................................................................................................................159
17- توصیف تکنولوژی عمومی پست های فشار قوی
.............................................................................................................160
18- مشخصات فنی
.....................................................................................................................................................................168
19- راهنمای تعمیر و نگهداری
.....................................................................................................................................................................182
فصل چهارم: ترانسفورماتور جریان
.....................................................................................................................................................................189
1- اطلاعات پایه
.....................................................................................................................................................................190
2- اساس داده های فنی
.....................................................190
3- رنج عایقهای چینی
.....................................................................................................................................................................191
4- رنج عایقهای سیلیکونی
.....................................................................................................................................................................192
5- سطوح عایق کاری نامی
.....................................................................................................................................................................193
6- فاکتورهای اصلی TG 550
.....................................................................................................................................................................193
7- ساختمان TG
.....................................................................................................................................................................194
8- مشخصات TG
.....................................................................................................................................................................195
9- مزایای استفاده ازعا یق SF6 در CT
.............................................................................................................196
فصل پنجم: مقایسه بین پست های معمولی و PASS MO
.............................................................................................................197
1- کلیات
.....................................................................................................................................................................198
2- هدف
.....................................................................................................................................................................198
3 - کاربرد
.....................................................................................................................................................................198
4- فرضیات
.....................................................................................................................................................................198
5- نتایج قابل دسترس
.....................................................................................................................................................................199
6- نتایج اقتصادی
.....................................................................................................................................................................200
7 - مقایسه بین راه حلها
.....................................................................................................................................................................201
8- نتایج
.....................................................................................................................................................................208
مقدمه
نیاز روز افزون بشر به انرژی برق جهت تامین احتیاجات خود در زندگی روز مره و پیشرفت فناوری در صنایع مختلف و تراکم شدید جمعیت در شهر ها و افزایش مصارف به واسطه رشد و تراکم مصرف وکاهش افت ولتاژ شدید و تلفات توان تقاضای نصب پست های فشار قوی را افزایش داده است و از طرفی به علت افزایش قیمت زمین و محدودیت فضای مورد نیاز جهت نصب پست و همچنین ایمنی افراد جامعه و زیبایی ظاهری شهر راه حلی جدید می طلبد.
بنابر این جهت رفع مشکلات ناشی از موارد بالا شرکت های مختلف طرح های جدیدی ارائه داده اند که از جمله شرکت ABB که راه حل ابتکاری بنام PASS ارائه داده و باعث گردیده مسئله زمین وفضا و مشکلات ناشی از آن تا حدود زیادی برطرف گردد.
1
در بازارهای روشنفکرانه انرژی امروزی برنامه های سودمند و قابل اطمینان جهت فشرده سازی و سادگی در نصب تجهیزات پست مورد نیاز است .بر همین مبنا شرکت ABB ابتکاری جدید برای کلید های باسطح ولتاژ 5 /72 کیلوولت به نامpass moo (سیستم کلید پوشیده:
plug and switch system)ارائه داده است که توانایی ترکیب از هر دوی کلید های عایقی هوایی قدیمی AIS و َتکنولوژی کلیدهای عایقی SF6 پیشرفته را دارا باشد .
pass moo طرحی نو با سکسیونر باسبار و زمین در سلول بریکر جهت جوابگوی نیاز مصرف کننده می باشد . مدل pass moo به صورت فشرده و قابل اطمینان بوده و به سادگی نصب می شود .
مشخصات اصلی pass moo مطابق زیر می باشد:
ولتاژ نامی
..................................................................................................................................................................72/5 KV
فرکانس نامی
..................................................50/60 HZ
جریان نامی
................................................................................................................................................................... 2000A
ولتاژ قابل تحمل نامی
..................................................................................................................................................................325KV..
جریان نامی قابل تحمل در زمان اتصال کوتاه(3ثانیه)
........................................................................................................... 31.5KA
پیک جریان نامی قابل تحمل
....................................................................................................................................................................80KA
دامنه درجه حرارت
............................................................................................................................................................... -40° / +55° C
2 ـ عملکرد PASS MOO
PassMoo یک طرح کلید مناسب کامل برای استفاده اجزای بیرونی پست ها می باشد . طرحی کامل بوده که قادر است طبق استاندارد های اساسی بر اساس نیازمندیهای پست افزایش یابد.
عملکرد های معمولی pass moo عبارتند از :
- اندازه گیری جریان
- قطع (سکسیونر)
- قطع جریان (بریکر)
- ایزوله کردن(کلید زمین)
این تجهیزات در محفظه ای به صورت استوانه ای شکل حاوی گاز SF6 می باشند . هر پل با قرار گرفتن در محفظه خودش قابلیت اطمینان و ایمنی را افزایش می دهد.
محفظه از قالب آلومینیومی سفت ومحکم ساخته شده است .
با پذیرش pass moo نتایج زیر فراهم می شود .
1-طرحی فشرده زیر نظر تکنولوژی GIS
2-مونتاژ و تست کامل در کارخانه
3-حمل و نقل آسان به محل
4-تعویض آسان در صورت عیب
5-محیط مساعد به خاطر کاهش ابعاد
6-تعمیرات کمتر )زیرا تمام ولتاژهای بالا در گاز SF6 هستند ).
7-کاهش زمان قطع برای تعمیرات به خاطر کیفیت بالای طرح
8-کاهش هزینه های دوره عمر به خاطر کاهش امور ساختمانی ( فقط یک چهار چوب ) کاهش تجهیزات ,کاهش هزینه تلفات انرژی ، کاهش هزینه های زائد و یدکی
3 ـ طراحی PASS MOO
1-3- PASS MOO DBB
مدلDBB استفاده شده برای دوبل با سبار پست ها می باشد که یک کلید قطع کننده به طرح اصلی اضافه شده است .
این طرح حدود 40/0 تجهیزات پستهای معمولی نیاز دارد بنابراین یکی از مزایای مهم که فشر دگی محیط (کاهش زمین) میباشد را دارا می باشد.
طرحهای دیگر عبارتند از:
1-3- نصب دوبلCT
2-3- نصب سنسورهای ولتاژ
3-3- نصب کلیدهای ارتینگ اضافی
4 - نصب در محل (مونتاژدر محل)
طرح PASS MOO تقریباً معادل یک بی کامل می باشد که می تواند در یک مدت زمان کوتاه نصب گردد(زمان خیلی کوتاه).هر بی می تواند از تریلی تخلیه شود ومستقیماَ روی سکوهای فوندانسیون ها نصب گردد.
نصب مدل PASS MOO در محل ساده ساده می باشد زیرا که قبلا درکارخانه مونتاژشده است. تنظیم یااصلاحات در محل نیاز نیست .
5- نصب وآموزش تعمیر نگهداری ومشاو
1-مقدمه
دستگاههای چند کاره فشرده مدل PASS MOO که در شکل 1 نشان داده شده است تجهیزات طراحی ومونتاژ شده درکارخانه میباشد و به مکانی که پست می خواهد سریع وبا اطمینان نصب شود حمل می شود.
2ـ خصوصیات اصلی و مزایا در مقایسه با تجهیزات متداول عبارتنداز :
ـ کاهش وزن و حجم
ـ کاهش مقدار گاز SF6 داخل قسمت های برقدار
ـ کاهش ساختمان مورد نیاز
ـ کاهش عمده تعمیر و نگهداری دستگاهها
ـ سادگی و سریع در نصب
ـ سادگی برای مراقبت ونگهداری
3 ـ معرفی تجهیزات
مدل PASS MOO تشکیل شده از سه قطعه جداگانه شامل، پل های کلید و سلول بریکر همراه با دستگاه که به طور افقی قرار گرفته اند .
سکسیونر باسبار و زمین در داخل پوششی از پل های کلید قرار گرفته است که مانندبریکر از راه دور کنترل میشود. بوشینگ های هوایی SF6 برای اتصالات با خطوط بیرونی و سیستم باسبار در داخل و بیرون نصب شده اند .
در صورت درخواست می توان از ترانس های جریان چند کره عمومی متعارف با سیم پیچ های چند گانه که در روی بوشینگ ها قرار میگیرند استفاده نمود . تمام تجهیزات مونتاژ شده ودر داخل تابلو یا قفسه های کنترل )دریک اطاقک)ثابت شده است .
1ـ3ـ متعلقات
مدل PASS MOO با متعلات زیر تجهیز می شوند .
·دو تا ND8 دریچه های ورودی گاز برای پر کردن و کنترل(M)
·یک کلید تنظیم برای پر کردن گاز که شامل یک کنتاکت برای آلارم و دو کنتاکت برای قطع می باشد ، این دستگاه فشار را در موقعیت نشان داده شده در بار MPA یا سکتورهای رنگی و فشار چگالی واقعی از گاز SF6 صرف نظر از تغییرات در درجه حرارت سلول آماده می کند این تجهیزات با سیستم جبران فشار تجهیز می شوند .
·سه دیسک قطع کننده (L)
·سه تا پنجره بازرسی برای آزمایش موقعیت کنتاکت های متحرک از سکسیونر های مرکب (F)
·یک محرک سه پل برای آلارم دادن موقعیت بریکر( بسته = قرمز ) ( سبز = باز ) (N)
·یک دستگاه سه پل برای آلارم دادن موقعیت سکسیونر های مرکب ( بسته = قرمز ) ( سبز = باز ) برای قطع کننده خط ( سبز = باز و قرمز = باز ) و برای قطع کننده زمین ( O )
شکل 1 ـ نقشه و دیاگرام
2ـ3ـ سلول بریکر ( شکل 2 )
1ـ2ـ3ـ کلیات
مدول استفاده دربریکر PASS MOO انرژی مورد نیاز برای بستن فنر کویل را در محرک BLK82 ذخیره می کند. موقعی که بریکر بسته می شود فنر به صورت مستقیم با انتقال مکانیکی از محرک BLK 82 کشیده می شود و برای باز شدن در هر موقع آماده می شود چرخش روی محور سلول بریکر به عنوان یک قطع کننده برای اتصال یا قطع کردن خط یا کلمپ زمین عمل می کند .
2ـ2ـ3ـ شرح
سلول بریکر جا داده شده در داخل پوشش استوانه ای شکل تشکیل شده در اصل از ،
1 ـ کنتاکت ثابت
2 - کنتاکت متحرک
3ـ دهانه لوله خرطومی شکل
4 ـ سوئیچ انگشتانه
5ـ پوشش بالایی
6- پوشش پایینی
7 ـ صافی هوا
8 ـ دیسک قطع کننده
3-3-سکسیونر خط و زمین مرکب
1ـ3ـ3ـ کلیات
3ـ همانطور که در شکل 3-a دیده می شود دستگاه PASSMOO با یک قطع کننده3 پل تجهیز شده است. موقعی که کنتاکت متحرک(1) 45 درجه در جهت عقربه های ساعت یا خلاف عقربه های ساعت می چرخد سکسیونر سمت L1و L2 رابازمی کند. حال برای زمین کردن طرف خط(L1 ) کنتاکت متحرک 45درجه دیگر باید بچرخدومجددا باچرخش 45درجه دیگر باسبار(L2) ارت می شود. شکل 3-a چگونگی قطع ووصل سکسیونر دیده می شود.
2ـ3ـ3- شرح
سکسویز مرکب (شکل 3) از یک کنتاکت متحرک(1) , یک کنتاکت ثابت طرف L1-L2(2) , کنتاکت طرف زمین , (3) سلول چرخش (4)و پنجره بازرسی (5)تشکیل شده است
1ـ3ـ7ـ3 بهره برداری الکتریکی
موقعی که کلید در اطاق کنترل به صورت راه دور فشار داه می شود قطع کننده می چرخد محرک قطع کننده در سمت پل جابجامیشودوحرکت ازطریق انتقال به دو پل دیگر منتقل می شود .
2ـ3ـ7ـ3ـ بهره برداری دستی شکل 7
برای بهره برداری آهنربای الکتریکی (6) باید شارژ شود شرایطی که می تواند این بهره برداری شکل گیرد باید موجود باشد. بنابراین باکشیدن اهرم قفل مکانیکی (7 )در داخل دیسک می چرخد وبا 2 یا 3 بار چرخش میله(8) اهرم قفل(7) در جایش روی دیسک باقی می ماند و با ادامه دادن چرخش اهرم (8) از دیسک رها میشود.و بوسیله نشانه دهنده موقعیت قطع کننده دیده می شود.
براساس دستور جهت بهره برداری دستی بطور صحیح به جهتی که قطع کننده می چرخد توجه شود. این وابسته به موقعیت قطع کننده می باشد و می تواند با کنترل به وسیله چرخش دیسک نگهداری شود که آن با صفحات نشان دهنده که موقعیت قطع کننده را معین میکندثابت می شود. شکل A 7 جزئیات موقعیت قطع کننده را نشان می دهد.
- ترانس جریان نوع حلقوی
یکی از مشخصات ابتکاری پروژه pass ترکیب قطع کننده خط با کلید زمین به صورت سه پل می باشد . ترکیب قطع کننده و کلید زمین به وسیله اتصال متحرک منحصر به فرد راه اندازی شده, در محور چرخ دوار می باشد. این محور اتصال الکتریکی به اتاق قطع با وسایل چرخش دهنده(موتور محرک) انجام می شود که اتصال به باس بار برقدار و جداسازی و زمین کردن خط را فراهم می کند.
اتصال زمین خط به وسیله یک توالی عملیات ساده که از شرایط عملکرد ( pass mo اتصال به باسبار از میان بوشینگ ها در طرف قطع کننده و به خط از میان بوشینگ ها در طرف بریکر ) دریافت می شود و بوسیله مراحل زیر انجام می شود:
A: باز کردن بریکر
B : بازکردن قطع کننده ( چرخش کنتاکت متحرک به اندازه 90 درجه به موقعیت نشان داده شده در شکل (3) ).
C : اتصال کنتاکت متحرک به کنتاکت ثابت ( چرخش کنتاکت متحرک به اندازه 180 درجه به موقعیت نشان داده شده در شکل
( 3 )
D : بستن دوباره بریکر
ترکیب قطع کننده با کلید زمین بااستفاده از روش اتصال زمین بالا دارای مزایای زیر می باشد.
1- ایمنی
عملکرد اتصال زمین از راه دور انجام می شود مگر اینکه بازرسی بصری نیاز باشد .
2- حفاظت
اتصال زمین خط در این روش, خطرات را کاهش می دهد.
3- کاهش قیمت
به وسیله کنتاکت متحرک منحصر به فرد یکی از سه قطب متحرک دو عملکرد می تواند انجام دهد .
4-افزایش قابلیت اطمینان :
با فقط یک کنتاکت متحرک و یک چرخش سیستم انتقال , کاهش جدی از احتمال خطا و حذف کامل امکان عمکلرد ناقص (با یک اینترلاک درونی) بین قطع کننده و کلید زمین وجود دارد .
ه) کاهش دیمانسیون کلی :
عمل کاهش دیمانسیون کلی از یکپارچی عملکرد نتیجه می شود.
PASS MO بوسیله کاهش جدی از فضای اشغال شده در محل کلید مشخص می شود. فضای اشغال شده از مدل PASS-MO حدود13 متر مربع بوده و مقایسه این آرایش با مساحت مربوط به BAY متداول AIS (41متر مربع ) نشان میدهدکه کاهش زمین اشغال شده در حدود 70 درصد می باشد .
در حقیقت کاهش هایی در هزینه های پست جهت اتصالات اولیه بین BAY و باسبار ( مواد و زمان نصب) برای میله های باسبار ثانویه بین اجزای گوناگون ( در کابل کشی PASS – MO و سیم کشی جهت اتاق کنترل محلی که قبلاٌ انجام می شود ) وجود دارد .
19- راهنمایی تعمیر ونگهداری
فشرده سازی پستهای عایق شده باهوا
خلاصه
1ـ عامل جلوگیری تعمیر ونگهداری :توصیف فعالیت ها
1/1 بازرسی های دوره ای
2/1 بازدید وآزمایش عمومی
1/1 بازرسی دوره ای
بازرسی بصری وعملی بدون باز کردن سیستم گازی انجام می شود.
بعد از یک سال کارکرد دستگاه توصیه می شود که یک بازرسی بصری با(مدل در سرویس ) انجام دهید که عبارتند از:
ـ بازرسی عامل چگالی SF6
ـ ثبت تعداد عملکرد دیژنکتور
ـ سفتی و محکمی اتاق کنترل
ـ طرز کار هیتر ها
ـ بازرسی عمومی از تجهیزات : مکان نشان دهنده ها, اتصالات کابلها, ، اتصالات همپتانسیل ها ، مدارات ز مین
ـ هیچکدام از تجهیزات کمکی نباید گرم یا زیاد گرم شود . و رله ها تحت لرزش و ارتعاش نباید÷ قرار گیرد.
در پایان هر سال سفتی پیچ ها ,اتصالات , نبود خوردگی یا شکستگی تجهیزات, بازرسی شود.
هر دو سال برای تجهیزاتی مانند دژنکتور و سکسیونر و کلید زمین که عملکرد دارند تست قطع و وصل از طریق LOCAL و REMOT انجام شود.
- هر سه ساله طبق دستور تمام عملیات الکتریکی و مکانیکی چک شودمانند:
ـ اتصالات انعطاف پذیر
ـ روغنکاری کنتاکت های اصلی در سکسیونر و کلید زمین
هر پنج سال علاوه بر تست های فوق موارد زیر بازرسی شود.
ـ آلارم ها ، تریپ ها ، و محدود کننده ها ( B LOCH )
ـ سطح رطوبت SF6
ـ روغن کاری کلید سکسیونر و زمین و بازرسی سفتی و سطح واشر بندی
ـ روغن کاری مکانیزم فرمان بریکر و بازرسی سفتی سطح واشر بندی
ـ پایداری اتصالات از مدار اصلی وسیله مادون قرمز (گرما سنج)
ـ نبود فرسایش وخوردگی یا زوال وپوسیدگی اجزای تجهیزات
ـ اتصالات متحرک
ـ روغنکاری کنتاکتهای اصلی در قطع کننده وکلیدهای زمین
2/1 بازدید وآزمایش عمومی
بازدید وآزمایش عمومی از COM PASS با توجه به یکی از پارامتر های زیر انجام می شود .لازم به ذکر است که در این بازدید دستگاه به روی زمین انتقال می یابد .
1- بعداز 5000 بار عملکرد مکانیکی
2- بعداز 15 سال از نصب
3- موقعی که شمار اتصال کوتاه به مقدار جدول زیر نزدیک شود.
تعدادعملکرد ((N 5000 80 200 89 50 32 20 13 9
جریان اتضال کوتاه (KA) 2 5 10 15 20 25 30 35 40
توجه:در صورت امکان بهتر است یک واحد جدید در صورت وجود آیتم سوم جایگزین شود.
اینترلاکها
1 ـ 3 ـ عمل قطع کننده ممکن است فقط موقعی که قطع کننده بسته یا باز است .
عمل مدار شکن محلی ممکن است موقعی که قطع کننده بسته است .
عمل مدار شکن ممکن هستند فقط اگر فشار گاز قطب بالاتر از آستانه مانع شدن از باز داشتن باشند .
2 ـ 3 ـ قطع کننده :
عمل قطع کننده با هر دو موتور یا عمل کننده ای ممکن است فقط موقعی که مدار شکن باز است دستگاه اینترلاک وابسته به نیروی برق است .
کلید زمین می تواند عمل کند . فقط اگر قطع کننده باز باشد دستگاه اینترلاک مکانیکی وا بسته به نیروی برق به طور انتخابی مراجعه به شکل ( 1 )
تست
کمپرس است کاملاً یکپارچه و تست شده در کارخانه تستهای الکتریکی و مکانیکی انجام می شود با مدل در مکان سرویس
5 ـ حمل و نقل : در پایان تست کلید زمین اتصالات حرکت داده می شود دستگاهها محل شده اند و ممهور با رنگ کاری قرمز می شوند . قطع کننده جایی می شود . در مکان بسته شده و تنهای ثابت و متحرک در غالبها با یکدیگر ثابت می شوند . و پایه های اتاق کنترل و اتصالات کلید زمین از جایی شوند و بسته بندی می شوند . مدل آماده ای برای حمل و نقل
6 ـ راه راه اندازی : راه اندازی مدل پس تشکیل می شود از عمل های زیر
1 ـ پایه های اتاق کنترل و کلید زمین و اگر بسته بندی نباشد .
2 ـ سه پایه ها ثابت می شوند به فنداسیون در یک طرف
3 ـ مدل حمل شده نوار می شود . بالا با جرثقال و پیچ و مهره می گردد روی پایه ها
4 ـ پایه های سه تایی دیگر اکنون محکم می شود . به فنداسیون و پیچ و مهره می گردد . روی مدل در طرف دیگر . اگر مدل تجهیز شده باشد با کلید زمین اتصالات و دستگاه سوار شده اند .
اتاق کنترل نصب می شود روی مدول و کابلهای مربوط به متصل می شوند .
تعمیر و نگهداری :
عمل تعمیر و نگهداری اجرا می شود روی شرایط زیر :
ـ بریکر باز
ـ سکسیونر باز
1 ـ فشار گاز رویMP 2 % کاهش می یابد
2 ـ به وسیله رفتن روی سکو شکل (3) شکل (4) حرکت داده می شود .
3 ـ با وسایل از یک میله عایق یک پولی بسته می شود . روی شکل ثابت بر اساس دستور بالا روی چهار پایه بالا برند .
4 ـ نقاله متصل شده اند با هم جهت ثابت نگه داشتن و شکل موبایل شکل (5)
5 ـ پیچ های جفتی : شکل 6A باز می شوند و چرخها روی ریل ها PO2 شکل6B به صورت 90 درجه چرخانده می شوند .
با وسایل از چهار نقاله شکل موبایل است . 30N بالا برده می شوند . شکل6C و چرخها به سمت داخل کشیده می شوند در شکل6D
موفقیت بزرگ از COM و PASSدر لهستان
پیام خبری در انرژیکا 12/2001
مهمترین مجله ماهانه در لهستان نوشته شده بر اساس اطلاعات تخصصی در باره مهندسی مدت پرداخت که شامل تحصیلات زندگی مانند آب و برق و مهندسی تخصصی کار با سیستم تغذیه قدرت بود
نویسنده روزنامهMICHIN مدیر فنی درباره اهمیت استفاده سه سیستمCOM و یکPASS نوشت او در مجله نوشته است که او نیاز به 160 واحد COM وPASS برای نوسازی 32 سیستم پست تا زمانی که در حال حاضر ما تحویل داده ایم یا مرتب شده دستور داده شده برای 13 سیستم پستی در نوع COM 57 واحد و دوتاPASS
خبری نوشته شده از یک مشتری
دیاگرام تک خطی از نوع پست COM شامل مشکلات خیلی مهم اکثر جلسات درباره محیط و آماده سازی زمین برای پست های 110KV H:V میباشد
بالا رفتن ارزش زمین فشارسرمایه گذاری تورم جهت جستجو راه حل های جدید اجازه می دهد به ذخیره فضا برای سیستم های پست نیاز دارد به کمترین کار تعمیرات راه حل های مورد اطمینان خیلی واقع می شوند
و دربرگیرنده مساعدت می باشند یکی از آنها برای پست های 110 KVS/S COM , PASS میباشد
در سال 1999 در ZEKLEND شرکت TOUR توانایی 40 تا پست از نوع 110/15 پست در منطقه GRGD را طراحی کرده بود در این پست بکاررفته بود نوع جدیدی از کلیدهای 110KV به عنوان راه حل COM است
آن اولین نوع سوئیچگیر در لهستان و دوم در اروپا بود موجودیت پست در H4 طراحی شده بود با قطع کننده هایی به صورت متصل طراحی معمولی در لهستان
اولین مرحله هست با یک توان قدرت 167A و110/15 در نوع بعدی وجود داشت در ترانس بر با قدرت 25 MVA
تولید کننده سوئیچگیرهای 110KV شرکت ADD ،ABDهست که مدل های کامل COM با باسبارهای NABLA به صورت کامل تحویل می دهد
تصاویری از پست های LISEWO با طرح COM
با 24 سوئیچگیر ولتاژ متوسط ما به کار بردیم عایق بندی هواZX 8 از ABBبا نوع بریکرهای BD4 نوع خلا
در پست ها با COM محدودیت زمین خیلی مهم است در قرارداد های تدوین شده H4 دستگاههای قرار دادی ما به V/2 _ 7/SM2 متر مربع زمین نیاز داریم برای S/I در H_4 با نوع COM یا فقط و فقط به 2/3 نیاز است این فیتر خانه جهت سوئیچگیر های HVMV حفاظت ها باتری خانه ترانس های کمکی و غیره کافی است و برای سوئیچگیرهای 110NVCOM با 2DDS 2پست DN فقط به 1/26 نیاز است ما بوسیله پست های SS 70در صد فضا را کاهش دادیم محدودیت هایی که COM می تواند انجام دهد 1ـ پایه های فولادی 2ـ کابل های کنترل 3ـ کانال های کابل و کیوسک های تقسیم بندی 4ـ فنداسیون شماری 5 ـ تاسیسات داخلی و عملکردهای اسمبل 6ـارتفاع فنس و راهرو ها 7ـ ارتفاع شبکه زمین
در نتیجه زمان برای نصب کوتاهتر خواهد شد و قیمت پست های COM پایین می آید در مقایسه با سوئیچگیرهای قدیمی 110 جدا آن ما قیمت بهره برداری و تعمیر و نگهداری را کاهش می دهیم
در اکثر 2000 در توران بر اساس منفعت ما ساختیم دومین پست COM 110 با هفت BAY ما جایی که زمین مالک داشت در این حالت ما 2/9 از محیط ذخیره کردیم و ما برای تجهیزات بنای داخلی زمین فروختیم
در حال حاضر ما در حال ساخت سومین پست COM و نوع 4ـ4
در این حالت مهمترین ،مدرنترین و جدیدترین نوع آن به طور کامل می باشد
دیاگرام تک خوانی از V بهCOM و از گذشته تا حال به خاطر تجربه بسیار خودشان با پست های COM باتصمیم گرفتیم که بسازیم پستهای جدید براساس سازماندهی جدید تولید مدولار PASMO
ویژگی های PAS از کاتالوگ و در سال 2001 ما شروع کردیم با پست های 110 که طراحی بر اساس PAS و کلید های 145 آن ساخت ABB بود .
سوئیچ گیرها تشکیل شده بود از دو قطع کننده WCB که آرایش H _ 4 در پست های 11 /K داشتند .
دیاگرام تک خطی :
110 نوع PASS در اولین مرحله وجود خواهد داشت یک مدلی از قطع کننده های کلیدهای برتر و یک
SBB نوع H 3 با یک ترانس فاتور BAG
در مدل بعدی وجود خواهد داشت S 4 با دو ترانس قدرت و دو کلید برتر در ساختمان PASS
فضا برای S/S در H_4 پایه گذاری شده مستقر در PVMO ، DCB پس 352 یا 52/3
دفتر فنی هست در حال طراحی پست ها با COM و PASS که دارند نمای زیبا
هستند بیشتر محیط دوستانه و قابل قبول از نقاط سرمایه گذاری از نما باید پیدا کنند .
بررسی جامع زراعت
| دسته بندی | کشاورزی و زراعت |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 87 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 70 |
پژهش بررسی جامع زراعت در 70 صفحه ورد قابل ویرایش
فهرست مطالب :
مقدمه ……………………………………………………………………………………………..1
انواع کشت درون شیشه ای …..…………………………………………………………………….3
کاربردهای کشت بافت گیاهی ……………………………………………………………………….4
روشهای سترون سازی ………..…………………………………………………………………...7
1- روش حرارت خشک …………………………………………………………………………..10
2- روش حرارت مرطوب ………………………………………………………………………..12
3- روش الترا فیتراسیون ……………………………………………………………………….15
4- روش استریلیزاسیون شیمیایی …….…………………………………………………….….16
نحوه تاثیر حرارت های بالا بر روی اجزای مدیوم کشت…………………………………………..…20
روش های پیشگیری از آلودگی ……………………………………………………………….......22
اجزای غذایی تشکیل دهنده مدیوم کشت بافتهای گیاهی………………………………………….….24
1- املاح معدنی….………………………………………………………………………….….24
2- مواد تنظیم کننده رشد گیاهان..…….…………………………………………………….…..27
3- ویتامینها ….………...…………………………………………………………………….31
4- اسیدهای آمینه و آمید ها ….……………………………….………………………………..33
5- مکملهای آلی کمپلکس ….……………………………………………………………………34
6- ذغال ………………………………………………………………………………………35
7- منابع کربن ……………………………………………………………………………......36
8- مواد تنظیم کننده فشار اسمزی …..…………………………………………………………38
9- آب……………………………………………………………………………………..…39
10-ماده زمینه مدیوم کشت …….………………………………………………………………40
نحوه انتخاب مدیوم کشت…………………………………………………………………….....42
تهیه ریز نمونه…………………………………………………………………………………44
عوامل مربوط به گزینش ریز نمونه……….………………………………………………….….45
ایجاد و نگهداری کشت کالوس………….……………………………………………………......48
روش کار………………………..…………………………………………………………...57
نحوه بررسی نتایج بدست آمده……………..……………………………………………..…64
کشت سلول، بافت و اندام گیاهی.…………………………………………………………..…65
رشد و نمو گیاهان……………..……………………………………………………...……...66
کشت بافت گیاهی ………………………………………………………………………..…69
کشت سلول گیاهی ………………………………………………………………………….70
پروتو پلاستها ……………………………………………………………………………71
کشت اندام گیاهی ……………………………………………………………………..…..72
باز زایی گیاهان …………………………………………………………………………73
تکثیر گیاه در مقیاس بزرگ ……………………………………………………………….76
بانکها ی نطفه گیاهان ……………………………………………………………………77
منشاء ماهیت و اهمیت تنوع در کشت بافت …………………………………………………79
اساس تنوع سوماکلونال ………………………………………………………………… 81
تنوع ژنتیکی حاصل از گیاه پایه……………………………………………………………81
تنوع ژنیتکی ایجاد شده در مدت زمان کشت …………………………………………………82
دلایل تنوع سوماکلونال ……….……………………………………………………………..،،..83
ژنوم سیتوپلاسمی و تنوع سوما کلونال ………………………………………………………….85
دلایل تنوع اپی ژنیتک در کشت بافت ….………………………………………………………….85
استفاده از تنوع سوماکلو نال در اصلاح ..……………………………………………………..…89
فهرست منابع ………………………………………………………………………………….90
مقدمه :
کشت بافت گیاهی بطور خلاصه شامل کشت پروتوپلاست ,سلول,بافت و اندام گیاهی است. در همه این کشتها, رشد ماده گیاهی عاری از میکروب در یک محیط سترون مثل محیط کشت مغذی سترون در یک لوله آزمایش صورت می گیرد.در سال های اخیر, تکنیک های کشت بافت گیاهی به یک ابزار خیلی قوی برای تکثیر و اصلاح گونه های گیاهی زیادی تبدیل شده اند. این تکنولوژی با پژوهش گتلیب هابرلنت(Gottlieb Haberlandt) در مورد پر توانی سلول در اوایل قرن 20 شروع شد.وی با توجه به این نکته که با دستکاری محیط کشت سلولها , سلولهای کشت شده مراحل نموی یک رشد عادی را تکرار خواهند نمود , پیشنهاد گسترش تکنیک های جداسازی و کشت بافت های گیاهی را ارائه داد.
کشت اکسین ها توسط ونت Wentو همکاران و کشف سیتوکنین ها توسط اسکوگSkoog و همکاران, قبل از اولین کشت موفق بافت های گیاهی در آزمایشگاه صورت گرفت (گاتریت,1934 : نوبکورت , 1939).
اولین کشت موفق کالوس هویج و توتون توسط وایتWhite(1943)گزارش گردید. اسکوگ و میلر Miler(1957)گزارش کردند که اثر متقابل کمی بین اکسین ها و سیتوکنین ها نوع رشد و ریخت زایی گیاه را تعیین میکند. مطالعات آنها بر روی توتون نشان داد که نسبت بالای اکسین به سیتوکنین, ریشه زایی را تحریک نموده و پایین بودن این نسبت, باعث تحریک تشکیل اندام هوایی می شود اما این پاسخ, عمومی نیست. با این که دستکاری نسبت اکسین و سیتوکنین در ریخت زایی گونه های زیادی موفقیت آمیز بوده است, اما امروزه واضح است که عوامل زیاد دیگری بر توانایی سلولها در کشت برای تمایز ریشه, اندام هوایی و یا رویان موثر هستند.
ایجاد انگیزه برای بکارگیری تکنیک های کشت بافت گیاهی در تکثیر و اصلاح گونه های گیاهی از کار اولیه مورلMorel(1960) روی تکثیر ارکیده در محیط کشت و تهیه یک محیط کشت جدید با غلظت بالایی از نمک های معدنی توسط موراشیکMurashige و اسکوت(1962)ناشی شد. از آن به بعد, این تکنولوژی به صورت قابل توجهی رشد یافت و امروزه یک نقش کلیدی در تکثیر, اصلاح و مهندسی ژنتیک گیاهی ایفا می کند.
کشت بافت های گیاهی بر پایه سه قابلیت گیاهی استوار است :
1- پر توانی Totipotency, که توان یا ظرفیت توارثی یک سلول گیاهی برای نمو به یک گیاه کامل با القای تحریک مناسب است . پر توانی بر این مطلب دلالت می کند که هر سلول واجد تمام اطلاعات لازم برای رشد و تکثیر می باشد. گرچه از لحاظ نظری همه سلولهای گیاهی پر توان هستند, با این حال سلولهای مریستمی بیشترین توان بیان این ویژگی را دارند .
2- تمایز زداییDedifferentiation , که توان سلولهای بالغ برای بازگشت به شرایط مریستمی است و بعد از آن سلولها با باز تمایزیRedifferentiation اندام های جدیدی را سازماندهی می کنند .
3- شایستگی Competency , که توانایی ذاتی یک سلول یا بافت گیاهی را برای نمو در یک مسیر مشخص بیان می کند. برای مثال , سلول های با شایستگی رویانی توانایی تبدیل شدن به رویان های کاملا فعال را دارند. در مقابل این اصطلاح , واژه ناشا یستگی یا ناتوانی ریخت زایی بیان می شود.
انواع کشت درون شیشه ای :
1- کشت گیاهان کامل ( برای مثال: کشت بذر ارکیده , کشت دانه رست Seedling)
2- کشت رویان (برای مثال : کشت رویان نارس )
3- کشت اندام ( برای مثال : کشت مریستم )
· کشت شاخساره Shoot tip
· کشت ریشه
· کشت برگ
· کشت بساک
4- کشت کالوس
5- کشت معلق و کشت سلولهای منفرد
6- کشت پروتوپلاست
کاربردهای کشت بافت گیاهی :
عمومی ترین دلایل بکارگیری تکنیک های درون شیشه ای برای تولید گیاه در جدول -2 خلاصه شده است اما مهم ترین کاربرد آن در این قرن,استفاده از تکنولوژی ژن برای بهبود محصولات است. اهمیت گیاهان برای بشر بر کسی پوشیده نیست. ما به گیاهان برای غذا, فیبر, سوخت, دارو و مسکن وابسته ایم .
بنابراین, جای تعجب نیست که بیشتر فعالیت بشر در جهت افزایش و تولید گیاهی با خصوصیات مفید متمرکز می شود.
روش های مرسوم برای اصلاح گیاهان زیاد بررسی شده اند. اما این روش ها محدودیت هایی دارند. پیشرفت قابل توجه در دانش ما از مکانیسم های ملکولی و سلولی که فعالیت ها و اعمال سیستم های زنده را پشتیبانی می کنند ما قادر به توسعه روش های جدید در بهبود گیاهان نموده است. این تکنیک ها بر روی کاربرد زیست شناسی ملکولی و سلولی تاکید می کنند. سهم بیوتکنولوژی گیاهی از طریق دست ورزی ژن فقط محدود به افزایش عملکرد محصولات یا تولید وسایلی برای پیشگیری از آسیب آفات و امراض نمی شود , بلکه ما را در افزایش کیفیت غذا و روش استفاده از زمین یاری می دهد . بنابراین , بیوتکنولوژی گیاهی توانایی قابل توجهی برای رشد و افزایش کیفیت زندگی و سلامتی بیوسفر دارد.
جدول 1-2- کاربردهای کشت بافت گیاهی :
ü تکثیر کلونی سریع و در مقیاس وسیع گیاهان یکسان از یک منبع گیاهی برتر
ü حذف عوامل بیماری زا , همچنین تسهیل انتقال ماده گیاهی از راه مرزهای بین المللی.
ü تهیه منابع عاری از بیماری به صورت کشت درون شیشه ای .
ü ذخیره ژرم پلاسم و ذخیره بلند مدت منابع گیاهی.
ü گزینش جهش یافته ها از جهش های خود بخودی یا القایی.
ü تولید ریز قلمه های ریشه دار شده در گونه های زینتی چوبی سر سخت.
ü باز یابی دو رگها از گونه های ناسازگار توسط کشت رویان یا تخمک.
ü تولید گیاهان هاپلوئید از راه کشت بساک. گیاهان هاپلوئید ممکن است برای بازیابی جهش های مغلوب در برنامه های اصلاحی استفاده شوند. باز زایی متوالی, باعث تولید هاپلوئیدهای مضاعف شده هموزیگوس شده و بنابراین لاین های اصلاحی خالص فراهم می شوند.
روش های سترون سازی :
اهمیت موضوع رعایت شرایط استریل در طی انجام کشت بافت های گیاهی به قدری واضح است که تاکید بر آن توضیح واضحات است.
با رعایت چند مورد احتیاطی ساده می توان ضمن جلوگیری از آلودگی میکروبی محیط از هدر رفتن اوقات پر ارزش مصرف شده در آزمایشگاه به منظور تکرار کشت های آلوده شده ممانعت به عمل آورد.
در انتخاب محل اتاق کار سترون مهم ترین موضوع منحصر به فردی که باید دقیقا مورد توجه قرار گرفته شده باشد جلوگیری از جریان یافتن هوای معمولی بر روی محل کار استریل شده می باشد , زیرا جریان هوا با انتقال دادن اسپورها و ارگانیسم های آلوده کننده به اتاق کار سبب ایجاد آلودگی در کشتها می شود. اختصاص دادن یک اتاق کوچک اندرونی, اتاقی شبیه تاریکخانه عکاسی, به عنوان اتاق کار سترون شده روش بسیار مطلوبی است.
در این قبیل اتاقکها معمولا به منظور انهدام اجرام میکروبی موجود در هوا و سترون کردن سطوح داخلی اتاقک لامپ میکروب کش تولید کننده اشعه ماورا بنفش نصب می شود. اشعه این لامپ ها (که طول موج آن 253.7 نانومتر است) اجرام میکروبی را به آهستگی منهدم می کند, ولی بدلیل عدم نفوذ تشعشعات این لامپ ها به قسمت های عمقی و قسمت های گرد گرفته و سایه گیر اتاقک کار اجرام میکروبی این قسمتها از گزند این اشعه مصون می مانند. بهمین دلیل اگر چه استعمال این لامپ در اتاقک های کار کاملا مرسوم است, ولی تاثیر قطعی آن در ایجاد محیط کاملا عاری از میکروب مورد شک و تردید می باشد (18, و 11). عمر لامپ های ما وراء بنفش نسبتا کوتاه است . البته پس از متوقف شدن تولی اشعه ما وراء بنفش در طول موج 253.7 نانومتر این لامپ ها برای مدتی به تولید نور مرئی ادامه می دهند. در صورت وجود ابزار پلاستیکی در اتاقک کار از روشن کردن لامپ اشعه ما وراء بنفش خودداری نمود. ضمنا ادعا شده است که این لامپ ها ممکن است باعث تولید شدن مواد بازدارنده رشد در مدیوم کشت شوند. خلاصه اینکه استفاده از این گونه لامپ های میکروب کش باید بحداقل ممکن کاهش داده شده و نباید بسهولت جایگزین سایر روشهای سترون سازی شوند. کابینت های رومیزی مجهز به جریان هوای سترون شده بنحوی طراحی شده اند که در آنها جریان ملایمی از هوای الترافیلتره و سترون شده بطور مداوم از روی میز کار عبور داده می شود تا میزان تماس هوای معمولی آلوده به اجرام میکروبی با مواد و ابزار کشت بحداقل مقدار ممکن کاهش داده شود. به هنگام روشن کردن چراغ الکلی در داخل این قبیل کابینت ها باید موارد احتیاط رعایت شوند, زیرا که الکل به شدت آتش گیر است و جریان هوای داخل کابینت ممکن است شعله های آتش را به سمت محقق هدایت کند. ضمنا در حین انجام کشت پس از فرو برده شدن ابزار کار به داخل شیشه محتوی الکل اتانول یا الکل ایزوپروپانول 80 درجه ابتدا باید با استفاده از کاغذ صافی استریل الکل اضافی آنها گرفته شده و سپس آنها برروی شعله چراغ الکلی گرفته شوند. قبل از شروع عملیات سترون نیاز میز کار باید با حوله کاغذی آغشته به الکل اتانول و یا الکل ایزوپروپانول 80 درجه ضدعفونی شود. یکی دیگر از مسائل مبتلا به فعالیت های سترون نیاز و عمده ترین منبع آلودگی کشتها کثیف بودن دستهای محقق است. برای انجام دادن عملیات سترون نیاز شستشوی معمولی دستها با آب کافی نیست , بلکه ضروری است دستها تا آرنج بشدت و به مدت چندین دقیقه با آب گرم فراوان و صابون شستشو داده شوند. دستها را پس از شستشو و خشک کردن باید با محلول خیلی رقیق الکل اتانول یا الکل ایزوپروپانول ضدعفونی نمود.
به منظور سترون سازی ظروف شیشه ای مورد مصرف, ابزار کار, محلولهای غذایی, و مواد گیاهی می توان از روشهای متعددی مانند: حرارت خشک, حرارت مرطوب (بخار داغ), الترافیلتراسیون, و سترون سازی شیمیایی استفاده نمود.
روش حرارت خشک (آون) Dry heat :
این روش برای ضدعفونی کردن ظروف شیشه ای, ابزار فلزی, و سایر وسایل و موادی که در حرارت های بالا خراب نمی شوند(نمی سوزند) استفاده می شود. البته وسایلی را که در ساختمان آنها پنبه, کاغذ, و یا پلاستیک بکار رفته باشد نمیتوان با حرارت خشک ضدعفونی نمود. تیغ و چاقوهای جراحی و اسکالپل ها نیز نباید با این روش استریلیزه شوند, زیرا حرارت های بالا موجب کند شدن لبه برنده این وسایل میشود. اگرچه در ضدعفونی کردن وسایل با حرارت توصیه میشود که از آون های آزمایشگاهی استفاده شود,ولی می توان از کوره (فر) اجاق گاز و یا اجاق برقی خانگی نیز بهمین منظور استفاده نمود.
استریلیزاسیون با آون شامل سه مرحله مهم می باشد :
1- مرحله اول شامل زمان لازم برای گرم شدن کوره می باشد. برای گرم شدن کوره و رسیدن دمای محتویات آن به دمای استریلیزاسیون در همه قسمت ها مدت تقریبا یکساعت مورد نیاز است.
2- مرحله دوم عبارت است از زمان لازم برای استریلیزاسیون. زمان لازم برای استریلیزاسیون بر حسب دمای کوره متغیر است و عبارت است از 45 دقیقه در 160 درجه سانتیگراد, 18 دقیقه در 170 درجه سانتیگراد, 5/7 دقیقه در 180 درجه سانتیگراد, و 5/1 دقیقه در 190 درجه سانتیگراد .اگر دمای کوره حرارتی در یک درجه متعادل مثلا در 160 درجه سانتیگراد تنظیم شده باشد زمان لازم برای اجرای استریلیزاسیون (مجموع سه مرحله) تقریبا دو ساعت خواهد بود .
اسیدهای آمینه و آمیدها :
به استثنای اسید آمینه گلایسین (اسید آمینو استیک ), که جزو ترکیبات ضروری تعداد زیادی از مدیوم های کشت گیاهی می باشد , معمولا اسید آمینه دیگری در مدیوم های کشت مورد نیاز نمی باشد. اگر در مدیوم کشتی به وجود ازت آلی نیاز باشد برای تامین آن می توان از هیدرولیزات کازئین یا کازآمینواسیدها (Casamino acid ) به نسبت 05/0-1/0 درصد استفاده نمود. کازئین شیر را می توان بطرق مختلف هیدرولیز نمود. هیدرولیزات بدست آمده , که ساختمان شیمیایی آن بطور کامل روشن نشده است, شامل حداقل 18 نوع اسید آمینه متفاوت می باشد. اگر اثر اضافه کردن هیدرولیزات به مدیوم کشت مثبت باشد, بمنظور تعیین دقیق نوع اسید آمینه موثر باید آزمایش های متعددی با جایگزین کردن مخلوط های متفاوتی از انواع اسید آمینه ها و آمید ها بجای هیدرولیزات انجام داده شود. بدین ترتیب می توان نهایتا نیاز کشت را به نوع مخصوصی از ازت آلی مشخص نمود.
اجزای تشکیل دهنده مخلوط های مختلفی از اسید های آمینه و آمیدها , که تاکنون از آنها در مدیوم های کشت گیاهی استفاده شده است توسط هوانگ(Huang) و موراشیگ(Murashige) گزارش گردیده اند. برخی از اسید های آمینه و آمیدهایی که از افزودن آنها به مدیوم های کشت مکررا نتایج مثبتی حاصل گردیده است عبارتند از : اسید آسپارتیک- ال , آسپاراژین- ال , اسید گلوتامیک- ال , و آرژنین- ال. مقادیر بسیار اندک متیونین- ال اضافه شده به مدیوم کشت بمنظور افزایش بیوسنتز اتیلن بر روی تشکیل آوندهای چوبی اثر تحریک داشته است.
تاکنون نیاز کشت های گیاهی به نوکلئوتیدها اثبات نشده است , مکررا مشاهده شده است که پس از افزودن مجموعه ای از اسیدهای آمینه به مدیوم کشت رشد بافت متوقف می شود. علت این توقف رشد به رقابت متقابل آسیدهای آمینه مختلف نسبت داده شده است.
مکمل های آلی کمپلکس :
در کشت بافت های گیاهی از گذشته رسم بر این است که حداکثر تلاش بعمل آید تا از اجزای کاملا شناخته شده ای در تهیه مدیوم کشت استفاده شده و از استعمال هر گونه عصاره های خام طبیعی اجتناب گردد. امروزه بندرت از موادی مانند پپتون, عصاره مخمر, و عصاره جو در تهیه مدیوم های کشت استفاده می شود. اگرچه این طرز تفکر از نقطه نظر علمی منطقی بنظر می رسد, ولی هنگامی که از استعمال مدیوم کشت با اجزای شیمیایی مشخص نتایج مورد نظر حاصل نمی شود استفاده از عصاره های طبیعی نباید نادیده گرفته شود. همچنین بعضی از آب میوه ها نیز جزو مکمل های آلی مهم و موثر محسوب میشوند. انزر( Einser ) متوجه شد که رشد قطعات کشت شده چندین گونه از مرکبات در اثر افزودن آب نارنج در مدیوم کشت بمقدار زیادی تسریع می شود. آب گوجه فرنگی نیز به نسبت30 درصد تحت شرایط ویژهای بطور موثر مورد استفاده قرار گرفته است. مدیوم کشت ارکیده ها با افزودن عصاره میوه موز و روغن ماهی تکمیل شده است.
ذغال :
ذغال فعال شده می تواند تعداد زیادی از ملوکول های معدنی و آلی مدیوم کشت را بخود جذب نماید. این ماده در سیستم های کشت متعددی مورد استفاده قرار گرفته است. اگرچه نحوه تاثیر ذغال فعال شده دقیقا روشن نشده , ولی در مورد نحوه تاثیر آن نظریه های متعددی ارائه شده است. مثلا تعدادی از محققین معتقدند که این ماده نا خالصی های آگار را بخود جذب می کند. بنظر عده ای دیگر از دانشمندان این ماده ترکیبات شیمیایی ثانوی ترشح شده توسط بافت های کشت شده را حذف می کند و یا اینکه مقدار مواد تنظیم کننده رشد داخلی تولید شده را کنترل می کند. ضمنا ممکن است برخی از اثرات ذغال فعال شده ناشی از تیره رنگ کردن ماتریس زمینه و فراهم ساختن شرایطی مشابه با شرایط خاک در مدیوم کشت باشد.
همچنین گزارش شده است که افزودن ذغال فعال شده به مدیوم کشت موجب تحریک رشد جنین می گردد. از طرف دیگر تعدادی از محققین گزارش کرده اند که این ماده جذب کننده ممکن است بر روی رشد و مورفوژنز بافت های کشت شده تاثیر بازدارنده داشته باشد. البته نوع ذغال فعال بکار برده شده در نحوه تاثیر آن اثر بسزایی دارد, زیرا که خاصیت جذب کنندگی ذغال بر حسب فرآیند تولید آن متفاوت است. بعنوان مثال میزان کربن ذغال چوب بمیزان قابل توجهی از ذغال استخوان بیشتر است. همچنین ذغال استخوان محتوی ترکیباتی است که ممکن است بر روی بافتهای کشت شده تاثیر منفی داشته باشد.
منابع کربن :
کربن بعنوان منبع انرژی در همه مدیوم های کشت مورد نیاز می باشد. معمولا بمنظور تامین کربن مدیوم های کشت گیاهی با غلظت های 20-30 گرم در لیتر از ساکارز و یا گلوکز استفاده می شود.البته در موارد ویژه استفاده از غلظت های بالاتری از مواد قندی نتایج مطلوبتری ببار می آورد. بنظر می رسد که تقریبا همه کشت ها حداکثر مقدار رشد خود را در حضور قند دی ساکارید ساکارز نشان میدهند, ولی هنگامی که از دی ساکاریدها و یا منوساکاریدهای دیگر بجای ساکارز استفاده شود در رشد بافت کشت شده تغییرات قابل ملاحظه ای مشاهده می شود. اگرچه در اکثر آزمایشگاهها ساکارز را نیز توام با بقیه عناصر غذایی مدیوم کشت در اتوکلاو سترون می کنند ولی بدلیل تجزیه مقداری از ساکارز به گلوکز-D و فروکتوز-D ممکن است نتایج بدست آمده از چنین مدیومی با نتایج حاصله از مدیومی که ساکارز آن به روش فیلتراسیون سترون شده است کاملا متفاوت باشد. در برخی از مدیوم های کشت از سیکلیتول میو اینوسیتول به نسبت 100 میلی گرم بر لیتر بعنوان فاکتور رشد استفاده می شود. خلاصه اینکه نوع و غلظت ماده قندی مورد مصرف عمدتا به نوع بافت گیاهی مورد نظر و هدف آزمایش بستگی دارد.
مثلا نوع ئیدرات کربن بکار برده شده در مدیوم کشت می تواند بنحو قابل توجهی بر روی تشکیل آوند چوبی در بافت کشت شده موثر باشد. در واقع می توان با استفاده از گلیسرول یا میواینوسیتول , بعنوان منبع اصلی کربن خارجی, به نسبت 2 درصد موجبات شروع رشد آوند چوبی را فراهم نمود. البته باید توجه داشت که ساکارز معمولی کاملا خالص نبوده و در طی کریستالیزه کردن ساکارز نیز مقادیری ناخالصی مواد آلی دیگر و بویژه مقادیر بسیار اندکی اسیدهای آمینه در آن تولید می شود.
مواد تنظیم کننده فشار اسمزی (Osmoticum ) :
اختلاف فشار نسبی آب موجود در شیره واکوئل و مدیوم کشت مقدار آب جذب شده توسط سلولهای گیاهی کشت شده را کنترل می کند. عمده ترین اجزای مدیوم کشت که بر روی میزان آب قابل دسترس سلولهای گیاهی تاثیر می گذارد عبارتند از: غلظت آگار, غلظت منبع کربن, و غلظت ماده غیر متابولیتی که بعنوان اسموتیکوم به مدیوم کشت اضافه می شود. یکی از ویژگیهای کلوئیدی فرم ژله ای آگار ایست که می تواند آب را در داخل میسل های ژل جذب و نگهداری کند.
ئیدراتهای کربن نیز نه تنها بعنوان منبع کربن در متابولیسم سلولی عمل می کنند بلکه نقش مهمی را در تنظیم فشار اسمزی خارجی ایفا می کنند. در اکثر مدیوم های غذایی از یک ماده کم متابولیز شونده بمانند مانیتول یا سوربیتول بعنوان ماده اسموتیکوم خارجی استفاده میشود.
گزارش شده است که کشت های Fraxinus و احتمالا بعضی کشت های دیگر می توانند مانیتول را متابولیز نمایند. در روش استخراج پروتوپلاست ها و نگهداری کشتها در تحت شرایط انجماد از پلی اتیلن گلیکول (PEG) بعنوان اسموتیکوم استفاده می شود.
آب :
هر گونه آبی که برای تهیه مدیوم های کشت بکار برده می شود, منجمله آبی که در طول عملیات کشت مصرف می شود, باید دو بار تقطیر شده باشد و یا اینکه با روش حذف مواد معدنی تقطیر شود. در هر دو حالت , تقطیر در شیشه باید آخرین مرحله عمل باشد. تقطیر کردن صحیح آب یک فرآیند بسیار پیچیده است , زیرا در طول تقطیر اکثر مواد آلی فرار با وزن ملکولی سبک نیز توام با بخارات آب تقطیر می شوند. بونگا توصیه کرده است که برای حذف بعضی از این ملوکول های فرار بهتر است که آب مقطر تولید شده در 10-15 دقیقه اول تقطیر بیرون ریخته شود. بعضی ها پیشنهاد کرده اند که برای حذف این ملوکولهای فرار بهتر است از صفحات تعویض یونی استفاده شود. مع الوصف استفاده از این وسیله به سبب احتمال آزاد شدن برخی از ترکیبات آلی آلوده کننده (مانند برخی متابولیت های ترشح شده توسط میکروارگانیسم هایی که معمولا در داخل صفحات تعویض یونی رشد می کنند)پاره ای اشکالات فنی بهمراه دارد.
اصولا باید از ذخیره کردن دراز مدت آب مقطر در ظروف پلاستیکی پلی اتیلنی خودداری شود, زیرا ممکن است این گونه ظروف موادی آزاد کنند که نسبت به کشت خاصیت سمی داشته باشند. همچنین نباید آب مقطر را برای مدتی طولانی در ظروف شیشه ای پیرکس نگهداری نمود, زیرا ممکن است مقدار قابل توجهی باکتری در شرایط غیر استریل ذخیره سازی در داخل آب مقطر رشد نمایند. نگهداری دراز مدت آب مقطر استریل شده هم به هیچ وجه توصیه نمی شود.
ژنوم سیتوپلاسمی و تنوع سوماکلونال :
نمونه های کمی در تایید این که فرایند کشت بافت, باعث جهش ژنتیکی وراثت پذیر در ژنوم کلروپلاست یا میتوکندری می شود, وجود دارد.جهش های موثری در نر عقیمی کشت های ذرت و گوجه فرنگی مشاهده شده است که به احتمال بسیار زیاد DNA میتوکندریایی در هر دو گونه تحت تاثیر قرار گرفته است. در توتون , بعضی تغییرات مشخص در توالی DNA میتوکندریایی در کشت سوسپانسیون سلول ها رخ داده که این تغییرات توالی DNA در ایجاد تغییرات فنوتیپی در گیاهان باز زایی شده دخالت داشته اند.
دلایل تنوع اپی ژنتیک در کشت بافت :
یک جنبه مهم و مورد توجه در این قسمت تنوع اپی ژنتیکی است که در کشت بافت رخ می دهد. اغلب, هر نوع تغییر ایجاد شده در کشت را پایدار بوده اما قابل توارث نیست به عنوان تغییرات اپی ژنتیک مورد بر رسی قرار می دهند. فهم بیشتر تغییرات ژنتیکی و اپی ژنتیکی در کشت , اخیرا منجر به تمایز بین این دو نوع تغییرات شده است. به عنوان مثال, جهش ژنتیکی به صورت تصادفی و به میزان بسیار کمتری در مقایسه با تغییرات اپی ژنتیکی رخ می دهد. تغییرات ژنتیکی معمولا پایدار و توارث پذیر هستند. تغییرات اپی ژنتیک نیز ممکن است منجر به صفات پایدار شوند, با این حال, بازگشت به حالت ناپایدار تحت شرایط غیر انتخابی می تواند به میزان بالایی صورت گیرد. صفات اپی ژنتیک از طریق فرایند میتوز اغلب به صورت پایدار منتقل می شود اما این انتقال بندرت از طریق میوز صورت می گیرد و سطح ایجاد صفات اپی ژنتیک مستقیما مرتبط با فشار گزینشی است که بر سلول ها وارد می شود.
بررسی تاثیر برخی از عوامل فیزیولوژیکی بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال
| دسته بندی | علوم انسانی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 1193 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 90 |
پژهش بررسی تاثیر برخی از عوامل فیزیولوژیکی بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال در 90 صفحه ورد قابل ویرایش
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: مقدمه و معرفی پژوهش
مقدمه ........................................................................................................................ 3
بیان مسئله................................................................................................................. 5
اهمیت و ضرورت پژوهش............................................................................................ 7
هدف های پژوهش....................................................................................................... 7
فرضیه های پژوهش.................................................................................................... 8
پیش فرض های پژوهش.............................................................................................. 8
محدودیت های پزوهش............................................................................................... 8
تعریف واژه ها و اصطلاحات پژوهش............................................................................ 9
فصل دوم: پیشینه پژوهش
مقدمه ........................................................................................................................ 12
مبانی نظری پژوهش.................................................................................................... 12
فیزیولوژی بسکتبال................................................................................................... 12
حداکثر اکسیژن مصرفی............................................................................................ 14
اسید لاکتیک در تمرینات بسکتبال............................................................................ 15
میزان درک فشار........................................................................................................ 16
انباشتگی اسید لاکتیک.............................................................................................. 16
سرعت دفع اسید لاکتیک........................................................................................... 17
کنترل اسید لاکتیک هنگام فعالیت............................................................................ 17
مفهوم خستگی و مفهوم غلظت لاکتات خون بالا........................................................ 18
مفهوم ضربان قلب بالا................................................................................................. 24
مفهوم فشار خون بالا.................................................................................................. 25
مفهوم دقت................................................................................................................. 26
فصل سوم: روش شناسی پژوهش
مقدمه ........................................................................................................................ 31
روش پژوهش............................................................................................................... 31
جامعه آماری پژوهش................................................................................................... 31
متغیرهای پژوهش....................................................................................................... 31
متغیرها مستقل.......................................................................................................... 31
متغیرهای وابسته........................................................................................................ 32
ابزار و وسایل اندازه گیری مورد استفاده در پژوهش .................................................. 33
اندازه گیری ویژگی های بدنی..................................................................................... 33
نحوه جمع آوری اطلاعات............................................................................................. 34
افزایش غلظت لاکتات خون........................................................................................ 35
افزایش ضربان قلب..................................................................................................... 35
افزایش فشار خون...................................................................................................... 35
روشهای آماری............................................................................................................ 35
فصل چهارم: تجزیه وتحلیل یافته های پژوهش
مقدمه......................................................................................................................... 38
آمار توصیفی............................................................................................................... 39
تجزیه و تحلیل داده ها................................................................................................ 39
بررسی توصیفی داده ها............................................................................................... 41
آمار استنباطی............................................................................................................. 48
بررسی فرضیه ها......................................................................................................... 49
آزمون فرضیه ها......................................................................................................... 51
فصل پنجم بحث و نتیجه گیری
مقدمه......................................................................................................................... 55
خلاصه پژوهش............................................................................................................ 55
بحث و نتیجه گیری..................................................................................................... 57
پیشنهاد برخاسته از پژوهش....................................................................................... 60
پیشنهاد های پژوهش................................................................................................. 61
منابع........................................................................................................................... 62
فارسی......................................................................................................................... 62
خارجی........................................................................................................................ 63
پیوست ها
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 1-3 پژوهشهای انجام شده در خارج کشور..................................................... 28
جدول 1-4 - میانگین، سن، قد، وزن، درصد چربی،VO2MAX، EPI آزمودنی ها 39
جدول 2-4- پست بازیکنان بسکتبال ....................................................................... 40
جدول 3-4- سابقه بازی بازیکنان بسکتبال................................................................ 40
جدول 4-4 - مقایسه میانگین ضربان قلب پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل و تجربی 43
جدول 5-4 - مقایسه میانگین فشار خون پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل و تجربی 44
جدول 6-4 - مقایسه میانگین غلظت لاکتات خون پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل و تجربی 46
جدول 7-4 - آزمون کلموگرو اسمیرنف پیش آزمون آزمودنی ها ............................. 48
جدول 8-4 - آزمون کلموگرو اسمیرنف پس آزمون آزمودنی ها................................ 49
جدول 9-4 - آزمون کلموگرو اسمیرنف پرتاب آزاد موفق پیش و پس آزمون گروه کنترل و تجربی 50
جدول 10-4 - میانگین متغییر های وابسته پرتاب های آزاد موفق پس آزمون در گروه کنترل و تجربی 50
جدول 11-4 - آزمون برابری واریانس های پس آزمون پرتاب آزاد موفق در گروه کنترل و جربی 50
جدول 12-4 – الف: تاثبر تغییرات غلظت لاکتات خون بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال 51
جدول 13-4- ب: تاثبر تغییرات ضربان قلب بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال............... 52
جدول 14-4- ج: تاثبر تغییرات فشار خون بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال................. 53
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
شکل 1-4 - مقایسه میانگین سن آزمودنی در گروه کنترل و تجربی........................ 41
شکل 2-4 - مقایسه میانگین قد آزمودنی در گروه کنترل و تجربی.......................... 41
شکل 3-4 - مقایسه میانگین وزن آزمودنی در گروه کنترل و تجربی........................ 41
شکل 4-4 - مقایسه میانگین VO2MAXآزمودنی در گروه کنترل و تجربی......... 42
شکل 5-4 - مقایسه میانگین EPI آزمودنی در گروه کنترل و تجربی...................... 42
شکل 6-4 - میانگین ضربان قلب پیش آزمون گروه کنترل و تجربی......................... 43
شکل 7-4 - میانگین ضربان قلب پس آزمون گروه کنترل و تجربی ......................... 44
شکل 8-4 - میانگین فشار خون پیش آزمون گروه کنترل و تجربی ......................... 45
شکل 9-4 - میانگین فشار خون پس آزمون گروه کنترل و تجربی ........................... 45
شکل 10-4 - میانگین غلظت لاکتات خون پس آزمون گروه کنترل و تجربی........... 46
شکل 11-4 - میانگین غلظت لاکتات خون پیش آزمون گروه کنترل و تجربی.......... 47
پیوست ها
پیوست شماره 1- پرسشنامه اطلاعات فردی- پزشکی، سوابق ورزشی
پیوست شماره 2- رضایت نامه گروه تجربی و کنترل
پیوست شماره 3- پروتکل نحوه اندازه گیری غلظت لاکتات خون در آزمایشگاه
پیوست شماره 4- پروتکل اندازه گیری تست شاتل ران
پیوست شماره 5- پروتکل اندازه گیری تست پله هاروارد
پیوست شماره 6- برآورد درصد چربی مردان از طریق جمع چربی زیر پوستی
مقدمه
در طول تاریخ مدون، همواره انسان تلاش کرده تا برتری خود را بر دیگر همنوعان نشان دهد و تا حدودی بر نیروها و عوامل طبیعی تسلط یابد و برای این منظور از اندیشه، خرد و نیروی بدنی استفاده کرده است. گستره تاریخ دیرینه بشر سرشار از منازعات و تلاش های طاقت فرسایی است که ضامن بقای وی در عرصه زندگی شده است. در گذشته انسان برای دفاع یا تهاجم، به نبردهای تن به تن با دیگران می پرداخت. بعدها که این شیوه در جدال های انسانی منسوخ شد، نبرد تن به تن انسانها، با پیروی از قوانین و مقررات، در قالب ورزشها جای گرفت (1).
بررسی سطح آمادگی ورزش کاران برای برنامه ریزی و ارتقای کمی و کیفی عملکرد ورزشی ضروری است. آنان همواره به دنبال به کار گیری بهترین شیوه تمرینی هستند که از پشتوانه علمی برخوردار باشد تا بتوانند به نتایج و پیروزی های ارزشمند و چشمگیر دست یابند (14).
از سال 2000 میلادی که تغییرات زیادی در قوانین بسکتبال روی داده است. سرعت بازی نیز افزایش یافته. تغییرات شامل چهار کوآرتر ده دقیقه ای بازی که قبلا در دو نیمه 20 دقیقه ای انجام می شد و تغییر در قانون نگه داری و حفظ توپ در نیمه زمین خودی که از 10 ثانیه به 8 ثانیه تنزل یافت و همچنین مالکیت توپ تا زمان قبل از پرتاب شوت به حلقه در زمان بازی از 30 ثانیه به 24 ثانیه تنزل یافت، این موارد باعث افزایش سرعت بازی و نهایتا خستگی بیشتر بازیکنان شده است، ضمنا نیازهای مشخص فیزیولوژیکی بسکتبال مدرن ضرورت رویکردی جدید را برای توسعه و پیشرفت در تخصیص برنامه تمرینات بدنی مناسب پیشنهاد می کند (14).
اگر چه در کشور ما نیز گام های مثبتی در زمینه ی بهبود ورزش ها برداشته شده است، اما کافی نیست و باعث عقب ماندن ورزش در کشور ما نسبت به جوامع دیگر شده است. یکی از جنبه های بارز پیشرفت و موفقیت در هر رشته ورزشی، شناخت عوامل موثر در قهرمانی و نیز آگاهی مربیان از ویژگی ها و خصوصیات بدنی و ظرفیت های عملکردی موثر در موفقیت های ورزشی است و عدم آگاهی مربیان از توانایی ها و قابلیت های ورزش کاران موجب شده است که انرژی و زمان هدر رفته،و هزینه های گزاف را به دنبال داشته باشد. امروزه افراد بیشماری از همه ی رده های سنی در انواع فعالیت های ورزشی شرکت می نمایند (14) و به تبع ان نیز تماشاچیان رو به فزونی می باشد. فروش تجهیزات ورزشی در حال پیشرفت است، اطلاع رسانی وقایع و رویداد های ورزشی در سطح جهان گسترش یافته، به گونه ای که در هر گوشه ای ازجهان، به سهولت و راحتی می توان تولیدات را پی گیری کرد.
همچنین، با پیدایش رایانه و استفاده همه جانبه از آن در علوم و صنایع گوناگون، سرعت پیشرفت در آنها به طور سرسام آوری فزونی یافته است. برای بالا بردن کمیت و کیفیت اجرای مهارت های ورزشی به خصوص در قهرمانان باید به قابلیت های جسمانی مورد نیاز آنها و میزان تقویت هر یک توجه خاصی مبذول داشت، چراکه، بهبود هریک از این قابلیت ها به نوبه ی خود اثر مثبتی بر اجرای مهارت های ورزشی خواهد داشت.
اغلب پژوهش ها نشان داده اند که سیستم های انرژی زایی از عوامل مهم و اساسی در توسعه مهارت ورزشی به شمار می رود و اهمیت این عوامل در بسکتبالیست ها به دلیل شرایط کاری آنها بر کسی پوشیده نیست لیکن آنچه نیاز به شناخت و درک بیشتر دارد چگونگی ارتباط این قابلیت ها و عوامل با مشخصات فیزیولوژیکی، ساختاری و نقشی است که هریک از آنها به عهده دارد.
برای ترقی و پیشبرد علوم، پژوهش های علمی-کاربردی ضروری است تربیت بدنی و علوم ورزشی هم از این قاعده مستثنی نیست. با توجه به اهمیت تربیت بدنی و تاثیرات آن در جامعه، توجه بیشتر به پژوهش ضروری به نظر می رسد. فعالیت های علمی با پشتوانه طرح های پژوهشی، حرکتی اساسی بوده و تاثیر بسیار مهمی در جهت تطبیق آن با نیاز واقعی جامعه دارد. بسکتبال از جمله ورزش هایی است که علی رغم پژوهش های متعدد، هنوز مشکلات علمی در آن وجود دارد.
بیان مسئله:
تکامل و تداوم رشته ای مثل بسکتبال در طول تاریخ با ویژگی هایی از جمله، دقت، قدرت و تمرکز جهت اجرای مهارتهای آن و همچنین کم خطر بودن آن نسبت به دیگر رشته های ورزشی موجب جلب و جذب ورزشکاران زیادی به این رشته ورزشی شده است. این جذابیت در طول سالها موجب تکامل این رشته ورزشی شده و به شکل امروزی با قانون های مدون قابل اجرا است. این دیدگاه که می شود از طریق بالا بردن مهارتهای ورزشی این رشته موجب افزایش و نتیجه بازی شد، موجب انگیزه و فکر جدید برای از بین بردن متغیرهای مزاحم این ورزش است. ما می خواهیم در مسابقات (بسکتبال) امتیاز بیشتری بگیریم بنابراین می توانیم از طریق حذف و تعدیل، متغیرهایی مثل خستگی به این نتیجه دلخواه برسیم. غلظت لاکتات خون، ضربان قلب بالا و فشار خون یکی از این متغیرهای مزاحم است که در این پژوهش می خواهیم اثر آن را بر روی یک مهارت بسکتبال مورد ارزیابی قرار دهیم.
بسکتبال ورزش ادامه داری است که نیاز به سرعت، شتاب، حرکات انفجاری نظیر حرکت ارتجاعی
(ریباند از حلقه)، دریبل و شوت پرشی، بلاک کردن، شوت، توقف های ناگهانی، سرعت بالا، حرکاتی منفجرانه و مکرر دارد (26).
هنگامی که بحث بسکتبال به میان می آید. موضوع شاخص خستگی (غلظت لاکتات خون) که یکی از عوامل کاهش عملکرد بسکتبالیست ها است مطرح می شود. همیشه بازیکنان سعی می کنند که با کمترین صرف انرژی و با حداکثر دقت مطلوب به کارآیی خود کمک کنند. این دقت موجب افزایش امتیازات نهایی بازیکنان و همچنین امتیازات تیمی می گردد. در حال حاضر با تغییر قوانین بسکتبال از دو نیمه بازی در وقت فعال به چهار کواتر وقت بازی، هم باعث افزایش سرعت بازیکنان شده و هم موجب توجه به عملکرد استقامتی است که آن نیز توجه به تاخیر انداختن خستگی شده است.
در تمرینات غیر اصولی و کاهش آب بدن که باعث کاهش رشد جسمانی، کاهش حجم پلاسما، کاهش برون ده قلبی، از دست دادن الکترولیتها دیده می شود و علاوه بر این تعادل جسمی بسکتبالیست ها را مختل می کند و درصد دقت در مهارتهایی مثل شوت، پاس،دریبل را کاهش دهد (6). از طرف دیگر آماده سازی ورزشکار برای حرکاتی که نیاز به دقت و کنترل حرکتی دارد به عواملی مانند آماده سازی، سازگاری محرک – پاسخ بستگی دارد.
مربیان بسکتبال آزمایشات مهارت را برای ارزیابی سطح مهارت بازیکنان نشان وهمچنین برای پیش گویی موفقیت های آینده بکار می برند. پیش بینی سطح اسیدلاکتیک و بعبارتی غلظت لاکتات خون می تواند به سطح و مقدار خستگی عضلانی حاصل از کار سخت تمرین و اجراهای متوالی و تکراری حرکات بسکتبال مثل رفت و برگشت های سریع، اجرای شوت جفت، پاسها، ریباندهای تخته حلقه و غیره را تعیین کند.
این سطح از خستگی عضلانی که نتیجه تجمع لاکتات است ممکن است باعث عملکرد ضعیف در دقت مهارتها شود. مهارتهایی مثل پاس، شوت، پرتاب آزاد در جریان بازی بشود. بیشتر امتیازات حاصل از این بازی (بسکتبال) در شرایط حساس و دقایق پایانی کوآرترها بدست می آید. این امتیازات، فوق العاده حساس بوده و نتیجه بازی را که نتیجه ماهها و سالها تمرین و مهارت در این رشته است، تعیین می کند. اهمیت و ضرورت تعیین سطح اسیدلاکتیک بدن که نوعی خستگی جسمانی است می تواند تناسب موجود در تمرینات را توجیه کند. این تناسب یعنی درصد زمان تمرین که برای اجرای مهارتهای مختلف بسکتبال می تواند برنامه ریزی شود.
از خصیصه های مختلف ورزشی بسکتبال سرعت است که می تواند دقت را تحت شعاع قرار دهد و از متغیرهای مزاحم مهم اجرای حرکات سرعتی، تجمع اسیدلاکتیک در بدن می باشد، لذا با وجود خستگی ناشی از اسیدلاکتیک اجرای بهینه پرتاب آزاد بسکتبال که نیاز به دقت دارد نیز تحت الشعاع آن قرار
می گیرد.
ضرورت و اهمیت پژوهش
پژوهش های کمی، در رابطه با خستگی بسکتبالیست ها و دقت و کنترل حرکتی آنها انجام شده است و لذا به جهت اهمیت و ضرورت پژوهش در این زمینه می بایست عوامل و متغییر های دخالت کننده در اینجا تا حد ممکن مورد بررسی قرار گیرد. با توجه به اینکه بسکتبال رشته ای است پر تحرک، سریع و انتزاعی و با قابلیت های حرکتی و مهارتی ورزشکار در تقابل است و در عملکرد آنها اثر دارد می بایست عوامل آن مورد بحث و بررسی قرار گیرد همانطور که می بینیم در بخش های مرتبط با استراتژی بازی آن، مثل تاکتیک های حمله و دفاع تحقیقات زیادی صورت گرفته و کتاب های زیادی نوشته شده است.
نوع تمرینات بسکتبال و روش های مختلف تمرینی (6) از جمله سرعت، شتاب، چابکی، انعطاف پذیری می بایست به بهترین شکل ممکن تقویت شود. البته عواملی مثل دقت، هماهنگی، ریتم، تعادل نیز مورد توجه و ضروری است. تغییرات پی در پی در قوانین بسکتبال موجب سرعت بیشتر این بازی شده است که انگیزه ی لازم را برای به اجرا در آوردن روش های علمی مختلف برای کسب پیروزی در آن به وجود
می آورند. از آنجائیکه آمادگی جسمانی در بسکتبالیست ها از اهمیت زیادی برخوردار است، باید افزایش توانایی های بدن به بهترین شکل در تمرینات مورد توجه قرار گیرد. جذابیت های این رشته ورزشی حتی در سطح جهانی موجب شده که آموزش تکنیک ها و تاکتیکها، حتی از سنین کودکی آغاز شود. نمونه بارز آن مینی بسکتبال در سطوح پیش دبستانی و دبستانی است.
کاربرد نتایج پژوهش
برای مسابقات آموزش و پرورش در سطوح قهرمانی و دانش آموزی، برای مربیان و معلمان و اعضای فدراسیون بسکتبال و کمیته های مرتبط ضرورت و کاربرد دارد.
علت انتخاب غلظت لاکتات خون
پژوهشها نشان می دهند که اثر غلظت لاکتات خون که نتیجه اش خستگی جسمانی بر روی پرتاب شوت آزاد پنالتی در بسکتبال بسیار موثر است و اندازه گیری و ارزیابی این اثر از ضروریات این پژوهش می تواند باشد. پژوهشگر تلاش کرده اثر غلظت لاکتات خون بر روی دقت پرتاب آزاد بررسی کند، چرا که هیچ پیشینه پژوهشی مستدلی و داوری شده ای وجود ندارد.
علت انتخاب ضربان قلب بالا
عامل ضربان قلب و تواتر قلبی بالا نیز از شرایط پرتاب شوت آزاد بسکتبال است از آنجائیکه بیشتر مواقع پرتاب آزاد وقتی گرفته می شود که بازیکن در اوج اجرای حرکت است و بنابراین دارای ضربان قلب بسیار بالایی در حدود 85% درصد VO2 max (8) که می تواند روی اجرای دقیق پرتاب آزاد تاثیر اساسی داشته باشد.
علت انتخاب فشار خون بالا
همزمانی متغیرهای مستقل غلظت لاکتات خون و ضربان قلب بالا،دلیل اصلی انتخاب فشار خون است وهمچنین ممکن است که افزایش در کمیت فشار خون سیستولیک یا دیاستولیک موجب کاهش در دقت پرتاب بسکتبالیست گردد.لذا بعنوان یک متغیر تداخلی مورد انتخاب قرار گرفته است.
متغیرهای وابسته
- دقت شوت در پرتاب آزاد بسکتبال
ابزار و وسایل و اندازه گیری مورد استفاده در پژوهش
1- ترازوی دیجیتالی مارکsoehnle ساخت آلمان به منظور تعیین وزن آزمودنی ها به کیلو گرم.
2- کرونومتر دیجیتالی مارک Q&Q ساخت تایوان به منظور تعیین زمان تست های شاتل ران و تست پله هاروارد.
3- ماژیک و متر علامت گذاری خطوط به منظور تست شاتل ران و سرنگ و لوله آزمایش مدل سوپا برای خون گیری از آزمودنی ها.
4- دستگاه کالیپر با مارک شرکت خدمات ورزشی صنایع آموزشی به منظور تعیین درصد چربی آزمودنیها.
5- ضبط صوت ونوار کاست مترونوم برای تست شاتل ران.
6- پله به ارتفاع8 /50 سانتی متر جهت تست پله هاروارد.
7- مسیر 20 متری سالن جهت تست شاتل ران.
8- ضربان سنج سینه ای بی سیم مارک CATEYE مدل100 CC-HBساخت ژاپن به منظور تعیین ضربان قلب آزمودنی ها.
9- قد سنج برای تعیین قد آزمودنیها.
اندازه گیری ویژگی های بدن
قد: عبارتست از اندازه طول بدن بطور ایستاده از کف پا بدون کفش تا نوک سر به واحد سانتی متر.
روش ا ندازه گیری: دستگاه شامل میله مدرج قد سنج و یک تخته افقی می باشد که در بالای سر
آزمودنی ها قرار می گیرد. آزمودنی بطور مستقیم در حالی که وزن بر روی دو پا بطور مساوی تقسیم شده و نگاه فرد موازی سطح افق بوده و پاشنه های پا نزدیک به هم بوده، قرار می گیرند. بعد اندازه گیری شروع می شود بطوریکه خط کش افقی روی سر فرد قرار گرفته و انتهای خط کش روی نوار مدرج میزان قد را تعیین می کند.
اندازه گیری وزن
وزن: عبارت است از وزن کل بدن به واحد کیلو گرم.
روش اندازه گیری وزن
آزمودنی ها بدون کفش و با لباس ورزشی یکسان روی ترازو قرارگرفته و وزن هر یک بر حسب کیلوگرم اندازه گیری شده است.
اندازه گیری ویژگی های فیزیولوژیکی
شامل آمادگی جسمانی، که از طریق اندازه گیری تست شاتل ران، وتست پله هاروارد انجام گرفته است.
تست شاتل ران
شخص در این آزمون با سرعت (8 کیلومتر/ ساعت) مسیر 20 متری را بصورت رفت و برگشت می دودسرعت آزمودنی در هر دو دقیقه (5/0 کیلو متر/ ساعت) افزایش می یابدسرعت فرد به وسیله پخش سیگنال های ضبط شده روی نوار در خطوط پایانی تنظیم می شود. وقتی آزمودنی به انتهای مسیر 20 متر می رسد سیگنال ها پخش می شود وآزمودنی ها تلاش می نمایند تا آزمون را تداوم دهند تا دیگر قادر به ادامه آزمون نباشند وزمان بدست آمده همان زمان توقف می باشد، مقدار اکسیژن مصرفی به میلی لیتر در کیلوگرم عضله از طریق فرمول مربوطه بدست می آید.
تست پله هاروارد
از آزمودنی خواسته می شود که مقابل نیمکت یا پله به ارتفاع 20 اینچ (8/50 ساتی متر ) بایستد وبا فرمان شروع پای چپ و بدنبال آن پای راست خود از نیمکت بالا رفته و به همین ترتیب یعنی ابتدا پای چپ وسپس پای راست از نیمکت پایین بیاید.سرعت بالا و پایین رفتن از نیمکت در هر دقیقه 30 دور است. بهتر است برای تداوم ریتم آزمون از گام شمار (مترونوم)استفاده شود ولی می توان به وسیله ساعت نیز ریتم حرکت را کترل کرد به صورتیکه در هر دو ثانیه آزمودنی یک دور از نیمکت بالا وپایین برود.
نحوه جمع آوری اطلاعات
آزمودنی ها در ساعت 5/4 بعدازظهر روز آزمون در محل اجرای آزمون (سالن آزادی بابل) حاضر شدند. ابتدا برای آشنایی هر دو گروه اطلاعاتی درباره نحوه اجرای آزمون، نحوه استفاده از ابزار و وسایل اندازه گیری توسط پژوهشگر بیان شد. در ادامه وزن، قد، میزان درصد چربی به منظور تعیین شاخص آمادگی جسمانی در گروه اندازه گیری شد. تعداد پرتاب های آزاد موفق نیز، از بیست پرتاب شمارش و ثبت شد.
برای بدست آوردن چربی زیرپوستی با استفاده از کالیپر، چربی زیرپوستی سه نقطه از بدن شامل ناحیه سینه ای، شکمی و ران با توجه به سن اندازه گیری شد و مجموع ضخامت لایه زیر پوستی بدست آمد.
بعد از پیش آزمون متغیرهای مستقل به صورت متوالی با فواصل استراحت مختلف در یک روز دیگر (بعدازظهر) برای گروه به ترتیب ذیل برگزار شد.
غلظت لاکتات خون، فشار خون و ضربان قلب بالا بعد از اجرای تمرین خستگی و بعد پرتاب آزاد انجام گردید.
افزایش غلظت لاکتات خون
اندازه گیری مقدار غلظت لاکتات در استراحت و در حالت نشسته در پیش آزمون به وسیله خون گیری از ورید بازویی انجام شد. و بعدا با استفاده از تست پله هاروارد، در گروه تجربی تمرین خستگی انجام شد و در گروه کنترل تمرین خستگی انجام نشد. بلافاصله دوباره توسط پزشک نمونه گیری خون از ورید بازویی،لاکتات پس آزمون را گرفته وبعدا در آزمایشگاه مقدار غلظت خون ارزیابی شد سپس آزمودنی اجرای پرتاب آزاد را انجام داد و تعداد پرتاب های آزاد موفق نیز از بیست پرتاب شمارش، ثبت و مشخص شد که در اثر غلظت بالای لاکتات پس از فعالیت شدید چه مقدار از پرتاب های آزاد موفق می باشد.
افزایش ضربان قلب
ضربان قلب با استفاده از تست پله هاروارد انجام گردید بطوری که آزمودنی پشت پله 08/50 سانتی متری قرار گرفته وطبق پروتکل تست پله هاروارد با حداکثر سعی آزمودنی ها شروع به انجام آزمایش کردند و بلافاصله ضربان قلب توسط ضربان سنج که به سینه آزمودنی ها نصب شده بود وتوسط سنسورهای ویژه ای ضربان قلب به طور بی سیم به نمایشگر انتقال و نتایج توسط پژوهشگر ثبت می شد و بلافاصله پرتاب های آزاد انجام شد. و تعداد پرتاب موفق شمارش و ثبت شد.
افزایش فشار خون
فشار خون با استفاده از تست پله هاروارد انجام گردید بطوری که آزمودنی پشت پله 08/50 سانتی متری قرار گرفته وطبق پروتکل تست پله هاروارد با حداکثر سعی آزمودنی ها شروع به انجام آزمایش کردند و بلافاصله فشارخون حداکثر فعالیت توسط پزشک حاضر در محل(سالن) گرفته شد.
روش های آماری
- روش آماری توصیفی: شامل میانگین، انحراف معیار، واریانس آزمودنی های گروه کنترل و تجربی
می باشد.
- روش آماری استنباطی: روش آنالیز کواریانس به جهت تداخل متغیرهای مستقل مورد استفاده قرار گرفته و همچنین از تست لونس و آزمون برابری واریانس ها به جهت همگن بودن داده ها استفاده شده است.
همچنین برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار spss استفاده شده است.
بحث و نتیجه گیری
پs hc j[cdi , jpgdg ها در گروه تجربی در پایان تست خستگی با توجه به نتایج بدست آمده تفاوت معنی داری از نظر آماری نشان نداده استس از تجزیه و تحلیل داده های پژوهش و بررسی های لازم جهت پی بردن به اثر غلظت لاکتات خون مشخص شد در بسکتبالیست های تمرین کرده، اسید لاکتیک نمی تواند از نظر آماری تاثیر معنی داری بر روی دقت پرتاب آزاد بسکتبال داشته باشد. البته ضربان قلب بالا مقداری اثر گذار بوده ولی از نظر آماری تاثیر معناداری نداشته است و همچنین فشار خون بالا از نظر آماری تاثیری بر روی دقت پرتاب آزاد بسکتبال ندارد.
غلظت لاکتات خون بالا اثری بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال ندارد با توجه به جدول 12-4: ملاحظه می شود که در سطح معنا داری ( =0/05 α) افزایش غلظت لاکتات خون تاثیری در تعداد گل های زده شده در آزمودنی ها ندارد یعنی میانگین گل های زده شده با توجه به افزایش غلظت لاکتات خون اختلاف معنا داری در آزمودنی ها ندارد.
این پژوهش با پژوهش مک موریس و همکاران 1994 اثر دقت پاس فوتبال را در 70% و 100% ماکزیمم شدت فعالیت بررسی کردند و مشاهده شد در شرایط 100% حداکثر فشار کار، دقت پاس در فوتبال بدتر شده است، که نتایج آن پژوهش با پژوهش فوق مغایرت دارد.
در تحقیق لگروس و همکاران 1992 اثر دویدن روی ترید مبل را با 95% و 125% VO2MAX آزمایش کردند و زمان واکنش انتخابی در بسکتبالیست های حرفه ای افزایش یافته بود که می تواند روی دقت اجرا تاثیر گزار باشد و موجب افزایش مقدار خطا شد، مغایرت دارد.
همچنین در تحقیق دیگر توسط مارک لیون و همکاران 2006 انجام شد اثر تقابل خستگی شدید متوسط روی دقت پاس بازیکنان بسکتبال مبتدی و حرفه ای انجام شدمعلوم گردید که دقت پاس در بازیکنان حرفه ای، حتی در تمرینات شدید اثر معنی داری از نظر آماری نداشته است ولی در مبتدیان در تمرینات شدید معنی دار بوده است که با تحقیق حاضر در بسکتبالیست های حرفه ای هماهنگ و همخوانی دارد.
نتیجه ای که می توان از پژوهش بالا استخراج گردد اثر تمرینات بدنی در بسکتبالیستها می باشد که می توان اثر مداخله کننده خستگی را روی دقت پرتاب آزاد بسکتبال کاهش دهد.
در پژوهش دیگر که توسط کی لی. ا. رویال و همکاران 2006 انجام شد دقت پاس در واترپولو، شوت ها در تمرینات شدید 8/21% بهتر از زمان استراحت است که با پژوهش حاضر مغایر و در مقدار دقت شوت و سرعت آن، در شرایط خستگی بی تاثیر می باشد که با تحقیق حاضر هم خوانی دارد.
همچنین در تحقیق دیوی پی آر و همکاران 2002 خستگی موجب کاهش اجرای مهارت های تنیس، تنیس بازان شده بود ولی موجب کاهش دقت در مهارت نشده است که با پژوهش حاضر هم خوانی دارد.
همچنین در تحقیق لیدور آر و همکاران دقت سرویس والیبال در حالت استراحت و تمرین سخت بدنی در والیبالیستهای زبده و نزدیک به زبده معلوم شد سرویس های موفق آنها تحت تاثیر خستگی بدنی نبود و مرتبط با سطح مهارت سرویس کنندگان می باشد که با پژوهش حاضر هم خوانی دارد.
در پژوهش ایویلو و همکاران 1981 اثر تمرین خستگی مضاعف را روی عملکرد شوت بررسی قرار داده اند و متوجه شدند که دقت شوت در بسکتبال بدتر شده است که با پژوهش حاضر هم خوانی ندارد.
عدم تاثیر متغیرهای مستقل احتمالاً به دلیل افزایش حرارت بدن به دلیل افزایش فعالیت بدنی است که در این شرایط سرعت ساز و کارهای متابولیسمی و سرعت ایمپالس های عصبی افزایش می یابد که می تواند به اجرای بهتر پرتاب آزاد بیانجامد.
همچنین پیشینه تحقیقات انجام شده نشان می دهد که عدم تاثیر متغیرهای مستقل را می توان به تجربه و تمرین بازیکنان ماهر نسبت داد. بازیکنان ماهر در شرایط دشوار و حاد مسابقاتی بهتر و راحت تر می توانند خستگی را کنترل و به افزایش دقت خود کمک کنند. بازیکنان حرفه ای با خستگی بیشتر در سطوح کارآمدی بالاتر نسبت به بازیکنان غیر حرفه ای عمل می کنند. (مک موریس تی و کین پی 1994) (لیدور، آرنون، هرشکو، مایان، فالک 2007) و (مک اینز و همکاران 2007) و (نیدهال، سالوآ، جلیل ال آتی 2007) و (لیونز، النقیب، نویل 2006).
احتمال دیگر افزایش کارآیی در شرایط خستگی بازیکنان می تواند مرتبط با افزایش در سطح کاتکولامین ها در سطوح CNS هستند که موجب افزایش در انگیختگی و نهایتاً اجرا می شوند (لیسی و لیسی 1970) و (سوسمان و همکاران 1991).
احتمال دیگر می تواند مرتبط با کاهش مهارت پرتاب در بازیکنان به دلیل خستگی بیش از 43% Vo2max باشد (رویال، فارو، موجیکا، هالسن، پین، آبرنسی 2006).
مقایسه یافته های پژوهش به این دلیل مشکل است که تفاوتهای زیادی در طراحی تجربی تمرینات خستگی از یک مطالعه تحقیقی به مطالعه ای دیگر وجود دارد.
با توجه به نتایج جدید و پژوهشهای انجام شده خارجی کمبود تحقیقات کاربردی در ارتباط با رشته بسکتبال بسیار کم بوده و نیاز به پژوهش های بیشتری می باشد.
نتیجه گرفته شده در پژوهش نشان می دهد اثر متغییرهای مستقل در اجرای پرتاب آزاد بسکتبال به اندازه ای نیست که بتوان نتیجه گرفت خستگی می تواند عامل اثر گذار بر روی دقت پرتاب آزاد بسکتبال باشد. احتمالا آن چیزی که بیشتر از همه روی پرتاب آزاد دخالت دارد عوامل روحی – روانی بازیکنان، شرایط استرس زای بازی، شرایط موجود در سالن اعم از گرما، رطوبت می باشد که می بایست در پژوهش های آینده بررسی شود.
بررسی ابعاد مولکولی و مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی Allium Hirtifolium
| دسته بندی | مهندسی شیمی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 11849 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 101 |
پژهش بررسی ابعاد مولکولی و مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی Allium Hirtifolium در 101 صفحه ورد قابل ویرایش
فهرست مندرجات
عنوان صفحه
فهرست مندرجات.. ﻫ
فهرست اختصارات ی
فهرست نمودارها و اشکال
فهرست جداول
چکیده
1
فصل اول: مقدمه 4
فصل دوم: گیاهشناسی
2-1- گیاهشناسی Allium hirtifolium 8
2-2- انتشار جغرافیایی 8
2-3- کاریولوژی 8
2-4- موارد مصرف 10
2-4-1- مصارف غذایی 10
2-4-2- استفاده در طب سنتی 10
2-5- تحقیقات انجام شده در Allium hirtifolium10
2- 6- جنس Allium spp. 2-6-1- مشخصات عمومی و طبقه بندی 11
2-6-2- خصوصیات شیمیایی 13
2-6-3- کاریولوژی 13
2-7- ارزشهای اقتصادی گونه های جنس آلیوم 14
2-8- زیرجنسهای جنس آلیوم 14
2-8-1- زیر جنس Allium 15
2-8-2- زیر جنس Rhizirideum15
2-8-3- زیر جنس Melanocrommyum15
عنوان صفحه
2-8-4- زیر جنس Amerallium
2-9- مراحل نمو در آلیومها 16
2-9-1- جوانه زنی بذر 16
2-9-2- سبز شدن بذور و نمو گیاهان نورسته 17
2-9-3- دوره جوانی و انتقال به مرحله تولید مثلی 17
2-9-4- رشد و نمو سالیانه پس از بلوغ 19
2-9-4-1- گونه های پیاز دار 19
2-9-4-1-1- گونه های پیازدار با مبدا مدیترانه 20
2-9-4-1-2- گونه های گلدار با مبدا ایرانو تورانی 20
2-9-4-3- آلیومهای خوراکی 23
2-9-5- تکثیر 24
2-9-5-1- تکثیر از راه بذر 24
2-9-5-2- تکثیر رویشی 25
2-9-5-3- کشت بافت در آلیومها 26
2-10- اصلاح ژنتیکی در آلیومها و استفاده از گونه های وحشی Allium26
2-10-1- بانک های بذر آلیوم در دنیا 27
2-10-2- بانک های ژن آلیوم در دنیا 27
2-10-3- عملیات نگهداری و اصلاحی در مراکز جمع آوری و نگهداری آلیوم ها 27
2-11- بررسی تنوع ژنتیکی و عوامل ایجاد تنوع 28
2-11-1- تجزیه کلاستر 31
2-11-2- تجزیه به مولفه اصلی 31
2-11-3- معیارهای فاصله یا شباهت ژنتیکی 32
2-12- مراکز تنوع جنس Allium32
2-13- مصارف مختلف آلیومها در دنیا 33
فصل سوم: بررسی مولکولی به کمک نشانگرRAPD
عنوان صفحه
3-1- نشانگر چیست؟ 38
3-2- کاربرد های نشانگرهای مولکولی 38
3-3- انواع نشانگرها 39
3-4- نشانگر RAPD40
3-4-1- مراحل روش RAPD41
3-4-1-1- استخراج DNA41
3-4-1-2- تخمین غلظت DNA41
3-4-1-3- انجام واکنش 42 RAPD
3-4-1-4- الکتروفورز محصولات 42 PCR
3-4-2- تجزیه داده های RAPD43
3-4-3- تکرار پذیری RAPD43
3-4-3-1- کیفیت و کمیت 43 DNA
3-4-3-2- آلودگی بیولوژیک 43
3-4-3-3- غلظت آغازگر 44
3-4-3-4- غلظت منیزیم 44
3-4-3-5- تکرارپذیری نیمرخ های دستگاه PCR44
3-4-3-6- زمان واسرشته سازی 44
3-4-3-7- درجه حرارت اتصال 45
3-4-3-8- مدت زمان بسط یا توسعه طویل شدن 45
3-4-3-9- دقت کردن در پیپت نمودن 45
3-5- مزایای RAPD 45
3-6- معایب RAPD46
3-7- تحقیقات انجام شده با کمک نشانگر RAPD در جنس الیوم 47
فصل چهارم: نشانگرهای مورفولوژیک
عنوان صفحه
4-1- مزایای نشانگرهای مورفولوژیک 50
4-2- معایب نشانگرهای مورفولوژیک 50
4-3- مقایسه مورفولوژیک آلیوم ها 51
4-3-1- گروه های پیازدار 52
4-3-2- گروه های ریزوم دار 52
4-3-3- گونه های آلیوم خوراکی 52
4-4- کاربرد نشانگرهای مورفولوژیک در جنس آلیوم 53
4-5- اساس ژنتیکی بعضی صفات مورفولوژیک در آلیوم ها 55
4-5-1- برگ و نشاء ها 55
4-5-2- ساقه گلدهنده 56
4-5-3- پیاز 56
4-5-4- گل 57
فصل پنجم: بررسی فیتوشیمیایی
5-1- تاریخچه استفاده از آلیومها در تغذیه و درمان بیماریها 59
5-2- ترکیبات شیمیایی موجود در گیاهان جنس آلیوم 60
5-2-1- ترکیبات فرار 60
5-2-2- ترکیبات غیر فرار 60
5-3- تاریخچه شناسایی آلیسین 61
5-4- چگونگی تشکیل آلیسین 61
5-5- روشهای تجزیه و شناسایی اجزاء تشکیل دهنده اسانس و
عصاره های استخراج شده از گیاهان 62
5-5-1- کروماتوگرافی 62
5-5-2- کروماتوگرافی لایه نازک (TLC)63
5-5-3- کروماتوگرافی ستون 63
5-5-4- گاز کروماتوگرافی 64
عنوان صفحه
5-5-5- طیف سنجی مادون قرمز (IR)64
5-5-6- طیف سنجی ماوراء بنفش (UV) و مرئی (Visible – Spectroscopy)64
5-5-7- رزنانس مغناطیسی هسته (nmr)65
5-5-8- گاز کروماتوگرافی قدام با طیف سنجی جرم (GC-Mass)65
فصل ششم: مواد و روشها
6-1- نمونه های گیاهی 69
6-2- دستگاههای مورد استفاده 70
6-3- مواد مورد استفاده 71
6-4- روشها 72
6-4-1- ارزیابی مورفولوژیکی 72
6-4-1-1- مواد و طرح آزمایشی 72
6-4-1-2- یادداشت برداری و ثبت خصوصیات 72
6-4-2- ارزیابی مولکولی 72
6-4-2-1- استخراج DNA73
6-4-2-2- ارزیابی کمی و کیفی نمونه های DNA74
6-4-2-3- الکتروفورز DNA75
6-4-2-4- شرایط واکنشهای PCR-RAPD76
6-4-3- ارزیابی فیتوشیمیایی 78
6-4-3-1- روش کروماتوگرافی لایه نازک (TLC) در تشخیص وجود آلیسیس 79
6-4-3-2- تعیین مقدار آلیسیس به روش اسپکتروفتومتری 80
6-4-3-2-1- آماده سازی پیازهای A.hirtifolium81
6-4-3-2- نحوه اندازه گیری جذب در دستگاه اسپکتروفتومتری 82
فصل هفتم: بحث و نتایج 84
عنوان صفحه
7-1- گروه بندی اکوتیپها با نشانگر RAPD85
7-2- گروه بندی بر اساس صفات مورفولوژیک 90
7-3- بررسی اکوتیپها از دیدگاه فیتوشیمیایی 92
7-4- مقایسه داده های RAPD و مورفولوژیکی 96
7-5- مقایسه داده های مورفولوژیک و آلیسیس 96
7-6- نتیجه گیری نهایی 98
7-7- پیشنهادات 98
منابع 100
خلاصه پایان نامه به زبان انگلیسی 107
فهرست نمودارها و اشکال
عنوان صفحه
شکل2-1 . تصویر Allium hirtifolium
شکل7-1-(الف).الگوی باندی تکثیرشده نمونه های 1تا8 DNA با اغازگ ر265
شکل7-1-(ب). الگوی باندی تکثیر شده نمونه های9تا16 DNA با اغازگر 265
شکل7-1. روابط خویشاوندی اکوتیپهای Allium hirtifolium با استفاده از
داده های RAPD
شکل7-.2 روابط خویشاوندی اکوتیپهای Allium hirtifolium با استفاده از
داده های مورفولوژی
شکل7- 3-(الف ).الیسین موجود د ر اکوتیپهای Allium hirtifolium استخراج
شده بوسیله روش TLCو عکسبرداری زیر UV
شکل7- 3-(ب). مقدار الیسین موجود در اکوتیپهای Allium hirtifolium
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول6-1. مناطق جمع اوری نمونه های گیاهی
جدول6-2. وسایل و دستگاههای مورد نیاز برای بررسی های مولکولی و فیتوشیمیایی
جدول6-3. مواد مورد نیاز برای بررسی های مولکولی و فیتوشیمیایی
جدول6-4-2-4. اغازگرهای مورد استفاده در بررسی های مولکولی
جدول7-1. چند شکلی و تعداد ژنوتیپهای جدا شده توسط اغازگرها
جدول7-2-(الف). تجزیه واریانس صفات مورفولوژیکی
جدول7-2-(ب). مقایسه میانگین صفات مورفولوژیکی با ازمون دانکن
جدول7-3. الیسین در اکوتیپهای Allium hirtifolium
جدول7-4. همبستگی صفات مورفولوژیک والیسین
چکیده
بیش از 139 گونه آلیوم در ایران گزارش شده اند که حدود 30 گونه آن بومی خود ایران هستند . در این میان Allium hirtifolium به لحاظ اینکه تاکنون تحقیقاتی از لحاظ مولکولی و یا مورفولوژیکی بر روی آن انجام نشده و تعداد تحقیقاتی که در مورد این گونه خاص در دنیا انجام گردیده, به لحاظ کمی بسیار اندک می باشد, لذا بر آن شدیم تا با جمع آوری این گیاه از نقاط اصلی رویش ان که عمدتا مناطق مرکزی ایران و خصوصاً استان لرستان است, به بررسی ابعاد مولکولی و مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی آن بپردازیم. بررسی های ما بر روی این گونه شامل بخش های زیر می باشد:
بخش اول: جمع آوری و نگهداری مواد گیاهی
ابتدا، نمونه های گیاهی از شانزده منطقه مختلف استان لرستان جمع آوری و در مرحله بعد مرکز تحقیقات منابع طبیعی استان لرستان و همچنین پژوهشکده علوم گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی تعیین هویت گردید و سپس غده ها تا انجام آزمایشات بعدی در یخچال و دمای 4 درجه سانتیگراد نگهداری شدند.
بخش دوم: بررسی مزرعه ای
غده های آلیوم در آذرماه 1384 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سه تکرار، در هر ردیف 4 غده از هر اکوتیپ خاص به طور تصادفی انتخاب و سپس با فاصله 20 سانتی متر روی ردیف و 35 سانتی متر بین ردیف کشت شدند.
پس از رویش از سطح خاک، اطلاعات مورفولوژیکی از قبیل طول برگ، عرض برگ، ارتفاع ساقه گلدهنده، تعداد برگ، وزن متوسط غده ها در بوته، تعداد غده در بوته، مدت زمان کاشت تا سبز شدن و مدت زمان کاشت تا گل دهی، در هر بوته اندازه گیری شدند.
بخش سوم: بررسی مولکولی با تکنیک RAPD
الف) کشت در گلخانه: در فروردین ماه 1385 تعداد دو غده از هر اکوتیپ به طور تصادفی انتخاب و در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، در گلدان کشت شدند و پس از رویش از سطح خاک و پس از حدود 10 روز برگهای جوان چیده شده و سریعاً در داخل یخ به آزمایشگاه بیوتکنولوژی پژوهشکده بوعلی محل انجام آزمایشات مولکولی، منتقل گردید و در فریزر و در دمای 20- درجه سانتیگراد تا زمان انجام آزمایش نگهداری شد.
ب) استخراج DNA : با روش Doyle and Doyle یا Hot CTAB ، DNA ها استخراج و پس از استخراج با دستگاه UVTECH، مشاهده گردیده و عکس برداری شدند. با استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتری کیفیت DNA بررسی شد و نسبت جذب 280/260 اکثر DNA ها بین 2-8/1 بودند که نشان از کیفیت خوب DNA استخراج شده از لحاظ عدم آلودگی به پروتئین و یا DNA و پلی ساکاریدها و ... بود.
ج) PCR : با کمک 20 آغازگر ساخت دانشگاه بریتیش کلمبیا که 16 تا از آنها چند شکلی خوبی نشان دادند و براساس روش آدامز (1998),PCR انجام گردید و پس از الکتروفورز ژل اگارز 5/1 درصد و عکسبرداری از ژل ها ، با نرم افزار(NTSYS 2/02) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و براساس الگوریتم UPGMA دندروگرام رسم گردید.
بخش چهارم: بررسی فیتوشیمیایی
از آنجا که اکثر ترکیبات شیمیایی آلیوم ها ترکیبات گوگردی بوده و چیزی حدود 70 % این ترکیبات را هم آلیسین تشکیل می دهد لذا بررسی فیتو شیمیایی بر روی درصد آلیسین در اکوتیپ های مختلف انجام گردید و عصاره موجود در غده های گیاهان به روش بریتیش فارماکوپه, با مقداری تغییرات استخراج و با روش کاهش جذب در طول موج 324 نانومتر و پس از اختلاط با ماده ای به نام4 – مرکاپتو پیریدین میزان آلیسین اندازه گیری شد.
نتایج حاصل از بررسی مورفولوژیک
پس از ترسیم دندروگرام با کمک نرم افزار SAS شش گروه مختلف مورفولوژیک بدست آمد که تنوع موجود در آنها ارتباط زیادی با تنوع جغرافیایی نداشت. تجزیه واریانس و آزمون دانکن، اختلاف معنی داری را در بین بعضی صفات در اکوتیپ ها نشان داد.
نتایج حاصل از بررسی مولکولی RAPD
در مجموع از 20 آغازگر استفاده شده، 16 تا چند شکلی بسیار بالایی را نشان دادند.درصد چند شکلی تمام آنها بالای 90% برآورد گردید و مشخص شد که تمام آنها از کارایی بالایی در تشخیص ژنوتیپ های مختلف برخوردار هستند. بررسی دندروگرام حاصل از ماتریس 0 و 1 ، اکوتیپ ها را در هر 8 گروه مختلف قرار داد. در این بررسی ارتباط زیادی بین گروه بندی مولکولی و جغرافیایی یافت نگردید.
نتایج حاصل از بررسی فیتوشیمیایی
میزان آلیسین در اکوتیپ ها با هم تفاوت داشت و از 61 /0 تا 63/3 میلی گرم آلیسین در هر گرم غده تازه متفاوت بود.میزان آلیسین با بعضی صفات مورفولوژیک از قبیل وزن غده همبستگی مثبت داشت. از مقایسه نتایج بدست آمده چنین استنباط می شود که تنوع ژنتیکی در میان اکوتیپ ها زیاد بوده بطوریکه حتی در اکوتیپ های یک منطقه نیز این مسئله وجود دارد و علت این تنوع زیاد ژنتیکی ممکن است عواملی از قبیل جهش های ژنی و نیز روش های تولید مثل جنسی باشد که البته این مسئله نیاز به بررسی بیشتری دارد.
در این بررسی مهمترین روش تشخیص چند شکلی و اختلافات ژنتیکی میان اکوتیپ ها استفاده از نشانگر RAPD بود. این روش هم روشی ساده و هم دقیق است و قادر به شناسایی اختلافات کوچک ژنتیکی می باشد.
فصل اول
مقدمـه
استفاده از نشا نگرهای ژنتیک قدمتی برابر با تاریخ بشر دارد. انسانهای نخستین، حتی آنهایی که هنوز کشاورزی را فرا نگرفته بودند و برای ادامه زندگی مجبور به جمع آوری بذر و میوه گیاهان بودند، بدون آنکه خود بدانند از نشانگرهای مورفولوژیک برای شناختن و تمایز انواع بذر و میوه و جانوران وحشی استفاده می کردند و برخی را به برخی دیگر ترجیح می دادند، اما به صورت مدون و دانش مدار، شاید مندل، نخستین کسی بود که از نشا نگرهای مورفولوژیک یا نشا نگرهای مبتنی بر فنوتیپ برای مطالعه چگونگی توارث صفات در نخود فرنگی استفاده کرد (9).
تا قبل از مندل، اصلاح گیاهان به عنوان هنر محسوب می شد و گزینش بر اصول علمی استوار نبود و اصلاحگران موفق افرادی بودند که استعداد زیادتری در تشخیص تنوع موجود داشتند. با پیشرفت علم ژنتیک و علوم وابسته، اصلاح گیاهان، با این علوم مرتبط شد و دیگر هنر و مهارت به تنهایی در امر گزینش دخالت نداشت و به نژادگر بنابر اصول علمی و با تعمّد می توانست تنوع و تغییراتی در گیاهان ایجاد نماید و از این راه واریته ها و ارقام جدید با صفات دلخواه به وجود آورد. (15) استفاده از نشا نگرهای ژنتیک، خصوصاً نشانگرهای مولکولی، ابزاری برای شناسایی تنوع و نوع تنوع هستند.(5) تنوع گونه ها در محیط به توانایی تولید و پایداری آن اکوسیستم وابسته است.(9)
روش های مولکولی ابزاری مناسب برای مطالعه اثر تنوع ژنتیکی گیاهی روی پایداری اکوسیستم هاست. این تنوع را ممکن است در چند سطح مورد بررسی قرارداد. تنوع حیاتی یک اکوسیستم معمولا از روی تعداد گونه های موجود در آن مشخص می شود. ضمن اینکه تنوع درون گونه ای نیز ممکن است سهم قابل توجهی در باروری سیستم داشته باشد. روش های مولکولی، امکانات ویژه را برای ارزیابی تنوع حیاتی ارائه می دهند و می توانند روش کلیدی برای ایجاد راهبردهای حفاظتی مناسب باشند.(13)
کاربردهای علمی بیولوژی مولکولی گیاهی و استفاده از نشانگرها به طور خلاصه شامل : (13)
1- تشخیص گیاهان 2- تشخیص عوامل بیماریزا 3- شناسایی گیاهان تجاری، صنعتی، دارویی 4- بررسی فیلوژنتیکی گیاهان 5- مدیریت گیاهان وحشی 6- مدیریت منابع ژنتیکی 7- اصلاح گیاهان از لحاظ کیفی و کمی و مقاومت به بیمارها و نیز عملکرد 8- انتقال ژن و...
ذخایر گیاهی هر کشور، مهمترین منابع و ثروتهای آن کشور به حساب آمده و ممالکی که به ارزش واقعی این ذخایر پی برده اند، آنها را حتی از طلا و نفت و سایر منابع زیر زمینی با ارزش تر می دانند.
گونه های مختلف Allium دارای ارزشهای فراوانی از لحاظ غذایی، دارویی و پزشکی هستند واثرات متعدد دارویی آنها بررسی شده است و از این خواص دارویی از هزاران سال قبل در درمان بیماریهایی مثل دیابت، بیماری های قلبی و التیام سیستم دفاعی و ایمنی بدن، درمان روماتیسم و... استفاده می شده است.(10)
جنس آلیوم متشکل از بیش از 700 گونه است(61) که بیش از 139 گونه آن در ایران گزارش شده است و در حدود 30 گونه آن بومی خود ایران هستند(78) Allim hirtifolium یک گونه قدیمی و بومی ایران است که به عنوان طعم دهنده و چاشنی غذایی استفاده می شده است.(133) در سالهای اخیر استفاده همه جانبه از نشا نگرهای مولکولی در تحقیقات Allium مثل، توالی یابی DNA، بررسی سریع انواع سیتوپلاسمها و تشخیص گیاهان هیرید و استفاده وسیع در تهیه نقشه های ژنتیکی رو به افزایش است .
مشهورترین ترکیبات فیتوشیمیایی جنس Allium، ترکیبات گوگردی بوده که شاخصترین آنها که در غده ها و پیازهای خورد نشده آنها وجود دارد آلیین یا S- آلیل- (+)L- سیستئین سولفوکسید است و به دنبال خورد کردن یا پودر کردن غده ها، تحت اثر آنزیم آلیناز به آلیسین تبدیل می شود(60). هدف ما در این تحقیق بررسی تنوع موجود در اکوتیپهای A.hirtifolium موجود در مناطق زیست این گونه در استان لرستان از دیدگاه مولکولی با تکنیک (RAPD)، مورفولوژیکی وفیتوشیمیایی(آلیسین) می باشد و رابطه این نشا نگرها با هم و توانایی آنها در تعیین میزان تنوع را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
-1- گیاهشناسی Allium hirtifolium
Syn: Allium atropurpureum(78)
این گونه، یک گونه وحشی و پایاست. دارای پیاز تخم مرغی به قطر 4-5/2 سانتی متر. با پوشش خارجی خاکستری رنگ و متشکل از رشته ها یا الیاف جدا از هم و در حال تخریب است. ساقه گلدهنده ، بلند و 120-80 سانتی متر طول داشته و برهنه و بدون برگ می باشد، برگها خطی به اندازه 30-20 سانتیمتر، در پایین نادوانی و گود، دارای پرز سفید یا کرکهای نازک و نرم. گل ها صورتی کم رنگ یا صورتی متمایل به بنفش، مجتمع در چترهای پر گل و محدب، دمگل 6بار بلندتر از گل، گلپوش دارای تقسیمات خطی نرم و سست، تاشده، میله پرچمها کوتاهتر از گل پوش، در پایین پهن و عریض.
موسم گل: اردیبهشت ماه (11)
2-2- انتشار جغرافیایی
غرب: سنندج، باختران، همدان، الوند، اراک، اشترانکوه، خرم آباد، بخش مرکزی: اصفهان، بختیاری، فارس: دشت ارژن، کوه بیل، کاکوم.
2-3- کاریولوژی (20)
بر اساس گزارش (2002) Neriman ozhatay تعداد کروموزومهای پایه A.Atropurpureum یا A.hirtifolium، x=8 است و این گونه یک گونه دیپلوئید بوده و لذا 16=x2=n2
2-4-1- مصارف غذایی: (60)
این گونه در ایران تحت عنوان موسیر شناخته می شود و غده های خشک شده و یا تازه آن در مقیاس ها کم تا متوسط برای مصارف محلی و یا صادرات به کشورهای حوزه خلیج فارس بکار می روند. غده های این گونه بطور گسترده ای در ترکیبات غذایی مختلفی از قبیل ماست، ترشی، برنج، گوشت، سس ها و سالادها به عنوان چاشنی و طعم دهنده استفاده می شود.
2-4-2- استفاده در طب سنتی ایران
در طب سنتی ایران، این گونه به عنوان گیاهی شبیه پیاز شناخته شده و استفاده از آن در درمان درد معده، نقرس، ورم مفاصل، ترشح زیاد غدد چربی در روی پوست سر، درمان بیماریهای پوستی و بواسیر توصیه شده است.
از این گیاه همچنین به عنوان داروی تقویت قوای جنسی و همچنین هضم کننده غذا نام برده شده است.(7)
2-5- تحقیقات انجام شده در مورد Allium hirtifolium
تاکنون تحقیقات بسیار اندکی بر روی این گونه انجام شده است و تنها سه مورد تحقیق انجام گرفته که به طور خلاصه در زیر به انها اشاره می شود:
1- اثرات ضد تریکوموناسی آزمایشگاهی A.hirtifolium (موسیر ایرانی) در مقایسه با مترونیدازول(90) :
تریکوموناس یک انگل تک یاخته تاژک دار است که سبب بیماریهای مسری و ارثی و ایجاد تورم و التهاب در دستگاه تناسلی زنان می گردد و مهمترین و شایعترین تاژکدار بیماری زا در اروپا و امریکای شمالی است.
شیوع این بیماری در جوامع شهری با فعالیت های جنسی پر خطر و همچنین جوامع جهان سوم بیشتر اتفاق می افتد . براساس یک مطالعه آماری سالانه حدود 4/7 میلیون مورد هر ساله در جهان اتفاق می افتد. مهمترین داروی درمان کننده این بیماری در بعضی کشورها مترونیدازول است .در این تحقیق عصاره هیدروالکلی و عصاره دی کلرومتا نیک موسیر ایرانی در مخلوط 50/50(آب – اتانل) تهیه شد. حداقل غلظت مما نعت کنندگی (MIC) عصاره هیدرالکلی و دی کلرومتا نیک و همچنین مترونیدازول به طور جداگانه به ترتیب10و 5و 2mg/ml تعیین گردید. موسیر ایرانی از رشد T.vaginalis در مقدار و زمان اندک، ممانعت به عمل آورده است. اثرات ضد تریکوموناسی این گیاه را می توان به ترکیبات سولفوره الی از قبیل Allicin، ajoene نسبت داد که اثرات ضد میکروبی آنها ثا بت شده است.
2- تاثیر A.hirtifolium بر پاسخ ایمنی سلولی در موش: (59)
به پای موشهای مورد آزمایش سلولهای گلبول قرمز خون گوسفند تزریق شد که این باعث تورم پا در آنها شد، عصاره های هیدروالکلی و پلی فنولیک A.hirtifolium از تورم پا در موشها جلوگیری کرد. یعنی این مواد از پاسخ ایمنی اکتسا بی فوق الذکر جلوگیری کردند.
3- ارتباط بین ساختمان ساپونینهای A.hirtifolium و A.elburzense و خواص ضد اسپامی آنها: (23)
در این تحقیق مشاهده شد که ساپونینهای جدا شده از این دو گونه، دارای خواص ضد اسپاسمی خوبی هستند و در بهبود آشفتگی ها و اسپاسمهای دستگاه گوارش موثرند.
2-6- جنس آلیوم ( .Allium spp) (61)
2 -6- 1 - مشخصات عمومی وطبقه بندی
جایگاه این جنس و جنسهای وابسته و نزدیک آن برای مدت زمان زیادی مورد اختلاف بوده است. در طبقه بندیهای اولیه نهاندانگان (melchior-1964) در خانواده liliaceae قرار می گرفتند. بعدها ، بخاطر ساختمان گلاذین شان غالبا در خانواده Amarilidaceae قرار می گرفتند. اخیراً، داده های مولکولی، خانواده liliaceae را به تعداد زیادی خانواده کوچک که دارای منشا مشترکی هستند، تقسیم کرده است.در بیشتر بررسی های گیاهشناسی و طبقه بندیهای جدید تک لپه ایها, آلیوم و جنسهای نزدیک و مشابه آن در خانواده مجزای Alliaceae قرار می گیرند که خیلی نزدیک با خانواده Amaryllidaceae است. طبقه بندی زیر بوسیله Takhtajane در سال 1997 مورد قبول واقع شده است:
1.class liliopsidae.
2.subclass liliidae
3.superorder liliianea
4.order Amaryllidales
5.Family Alliaceae
6.subFamily Allioidae
7.Tribe Allieae
8.Genus Allium
بهرحال، سایر طبقه بندیها هنوز اعتبار خودشان را دارند و هنوز در بعضی منابع مورد استفاده قرار می گیرند. جنس آلیوم، یک جنس بزرگ از گیاهان چندساله است که غالبا خصوصیات زیر را دارا میباشند: (61)
1- اندامهای ذخیره ای زیر زمینی آنها شامل: غده ها، ریزومها یا ریشه های متورم است.
2- پیازها: معمولا در ریزومها، پیازهای حقیقی (یک یا حداکثر دو تا اندام ضخیم شده) یا پیازهای دروغین (برگهای قاعده ای متورم با مقطع ضخیم بدون دمبرگ)، با چندین پوشش که غشایی، فیبری یا چرمی هستندو دارای ریشه های یکساله یا چند ساله هستند.
3- ریزومها: متراکم شده و یا طویل شده و به ندرت به شکل رونده اند و به اشکال بسیار متنوع شاخه ای.
4-برگها: به صورت قاعده ای هستند، و ساقه گل دهنده را می پوشانند و به شکل ساقه درآمده اند.
5- براکت ها (برگچه های ریزگل): دو یا چندین عدد، و غالبا به صورت گریبان درآمدهاند .
6- گلادین: به طور متراکم و یکجا جمع شده تا چتری یا به شکل سر، از یک یا چندان گل که به صورت تنک و یا متراکم هستند، تشکیل شده است.
7- گل ها: دارای دمگل، منظم، گلپوش تحتانی و تخمدان فوقانی، و سه قسمتی.
8- گلپوش ها: در دو حلقه نسبتا متمایز، آزاد
9- پرچمها: در دو حلقه(پیچ)، گاهی اوقات در قاعده به هم متصلند که حلقه داخلی، باز است.
10- تخمدان: سه خانه، دارای 2یا تعداد بیشتری تخمک خمیده در هر خانه، گاهی اوقات دارای پیوست های متنوع (کلاله مانند و یا شیپورمانند) و به شکل کپسولهای شکوفا که از محل خط میانی برچه شکفته می شود.
11- خامه: منفرد، دارای کلاله فراهم و ظریف وندرتاً سه قسمتی.
12- بذرها: زوایه دار و یا گرد، سیاه رنگ(لایه اپیدرم متشکل از رنگیزه سیاه) طرز قرار گرفتن سلولها بی نهایت متنوع است.
2-6-2- خصوصیات شیمیایی (61)
حاوی ترکیباتی از قبیل قندها، عموما فروکتانتها و فاقد نشاسته، ودارای موادی از قبیل سیستین سولفوکسایدها که سبب بوهای خاص در هر گونه و یا گروه خاص می شوند.
2-6-3- کاریولوژی (61)
تعداد کروموزوم غالب و پایه دراین جنس در دو سطح8=x و 7=x قرار می گیرد و در هر سطحی گونه هایی پلی پلویید وجود دارد. اشکال مختلف کروموزومی و الگوهای باندی متفاوتی در بین گروه های مختلف این جنس وجود دارد. شکل، رنگ، سایز و بافت ریزومها، پیازها، ریشه ها، برگها، ساقه های گلدهنده، برگچه هایی که گلها را احاطه می کنند، گلادین، گلبرگها(عموما سفید، قرمز تا بنفش و ندرتاً آبی تا زرد)، پرچمها و بذور ممکن است بطور قابل ملاحظه ای در بسیاری از حالات متفاوت باشند. همین وضعیت در مورد آناتومی و ساختمان داخلی تمام قسمتهای یادشده گیاه ویا بین اندامهای گیاه وجود دارد. پیازچه های قاعده ای زیرزمینی و همچنین پیازچه های رویشی هوایی در تکثیر رویشی از اهمیت بسزایی برخوردارند. تا جائیکه اطلاع داریم بیشتر آلیومها، دگرگشن هستند. هیپریداسیون بین گونه ای خودبخودی علیرغم تفکری که قبلا وجود داشت، در آنها وجود دارد ولی موانع تلاقی بین گونه ای حتی در گونه های شبیه از لحاظ مورفولوژیکی نیز وجود دارد.
2-7- ارزشهای اقتصادی گونه های جنس آلیوم
جنس آلیوم (Alliaceae, Takhtajan 1997) از تعداد زیادی گیاهان چندساله با اندامهای ذخیره ای زیر زمینی شامل پیاز و یا ریزوم تشکیل شده اند. خیلی از گیاهان این جنس از روشهای اقتصادی زیادی برخوردارند.
بعضی از گونه ها به عنوان سبزیجات استفاده می شوند مثل: (61)
Allium cepa (موسیر و پیاز)
Allium sativum (سیر)
A.Fistulosum (پیازچه ژاپنی)
A.Ampeloprasum
A.Schoenoprasum(پیاز کوهی یا موسیر اسپانیایی)
A.tuberosum (پیازچه چینی)
بعضی دیگر به عنوان گونه های زینتی کاربرد دارند مثل:
A.aflatunense
A.g.ganteum
A.karataviense
و گروه دیگر خواص دارویی دارند مثل:
سیر، پیاز، A.tricoccum, A.victorialis و...
2-8- زیرجنسهای جنس آلیوم
جنس آلیوم، شامل بیش از 700 گونه است که بطور وحشی در سرتاسر مناطق نیمه خشک و خشک نیمکره شمالی زیست می کنند. (Hanelt et al,1992) نشات می گیرد لذا طبقه بندی این جنس نسبتا پیچیده است. (61)بعضی گیاهشناسان این جنس را به 6 زیر جنس تقسیم کرده اند . (Don 1832;Regel 1875)
در نیمه دوم قرن بیستم، با پیشرفت علم طبقه بندی گیاهی، گیاهشناسان این جنس را به روشهای مختلف طبقه بندی کردند. مثلا بعضی این جنس را به 3 زیر جنس و 12 بخش (Stearn1980) و یا بعضی دیگر به 6 زیرجنس و 30 زیر بخش (Kamelin1973) و یا پنج زیر جنس و 16 بخش (Hanelt 1990) تقسیم بندی کرده اند. مطالعات پیشرفته مورفولوژیکی، آناتومیکی و سلول شناسی در نمونه های زنده و یا هر بار یومی، حتی تنوع بیشتری را در درون تقسیمات رده بندی نشان می دهند. تحقیقات گسترده و طولانی مدتی که در جنس آلیوم در مراکز تحقیقاتی دنیا و خصوصاً در Gatersleben آلمان انجام شده، سبب ایجاد یک سیستم طبقه بندی جدیدی به نام طبقه بندی زیر جنسی Gatersleben گردیده است و جنس آلیوم به شش زیر جنس و 57 بخش و زیر بخش تقسیم شده است. بر طبق این طبقه بندی، چهار زیر جنس اصلی عبارتند از: (61)
2-8-1- Allium
که بزرگترین زیر جنس بوده و شامل گونه هایی با پیازهای تخم مرغی و یا نسبتا کروی. اعضای این زیر گروه معمولا در مناطق مدیترانه و مناطق مرکزی آسیا، آسیای میانه یافت می شوند ودر میان آنها تعدادی از گونه های زراعی نیز یافت می شوند. از قبیل A.sativum(سیر) A.Ampeloprasum و اقسام زینتی از قبیل A.atroviolaceum و A.sphaerocephalon
2-8-2- Rhizirideum
گونه های این زیر جنس به طور وحشی در تمام ارتفاعات اروپا، آسیا و آمریکای شمالی رشد کرده و شامل خیلی از گیاهان مهم اقتصادی از قبیل A.cepa (پیاز و موسیر) A.Ampeloprasum(پیازچه- موسیر اسپانیایی) و A.fistulosum (پیازچه ژاپنی) می باشند.
2-8-3- Melanocrmmyum
شامل گونه هایی با پیازچه های حقیقی پوشش دار هستند. گیاهان این زیر جنس از جزایر قناری به قزاقستان، چین و پاکستان گسترش یافته اند. بیشتر گونه های زینتی معروف متعلق به این زیر جنس هستند. مثل A.Aflatunens و A.giganteum و A.aschersonianum
2-8-4- Amerallium
اعضای این زیرجنس در گستره وسیعی از شرایط مختلف اکولوژیکی مانند بیابانهای داغ و خشک تا جنگلهای مرطوب مدیترانه و آمریکای شمالی پراکنده اند. گونه های این زیر جنس به طور واضحی از لحاظ مورفولوژیکی متفاوتند بعضی از آنها دارای ریزوم اند و پیازها در آنها رشد کمی دارند مثل A.cernuum و فرمهای دیگر دارای پیازهای مجزا و برگهای بزرگ و گسترده و شبیه بعضی گونه های زیر جنس Melanocrommyum هستند، مثل A.moly و یا دارای برگهای خیلی باریک مثل گیاهان زیرجنس Allium هستند مثل (A.unifolium)
2- 9- مراحل نمو در آلیومها
2-9-1 جوانه زنی بذ ر (61)
در زمان بلوغ، بذر بیشتر آلیومها به خواب می روند و جوانی زنی آنها بستگی به عوامل محیطی دارد که عمدتا رطوبت و دما هستند.
به عنوان مثال شرایط مطلوب برای جوانه زنی درi A.Rothi پس از 14 تا 28 روز و در شرایط رطوبتی و دمای 15درجه اتفاق می افتددر مقابل جوانه زنی در A.rosenbachianum که به صورت وحشی و در شرایط آب و هوایی آسیای مرکزی رشد می کند در 25-5 صورت می گیرد اما رشد و طویل شدن کوتیلدون در 25-20 سریعتر از 5 درجه است. (Aoba 1968) رشد و نمو روی خاکی در گونه های آلیوم متداول بوده و عموما ظهور کوتیلدون بر اثر رشد ریشه چه های جنینی اتفاق می افتد. کوتیلدونها وقتی در معرض نور قرار می گیرند به رنگ سبز در آمده و از حالت خمیده به ایستاده در می آیند.در تعداد کمی از گونه ها، جوانه زنی به صورت روی خاکی (اپی جیل) است خصوصا آنهایی که با شرایط مرطوب تطابق یافته اند مثل: A.ursinum و (Druselmann1992) A.victorialis
2-9-2- سبز شدن بذور و نمو گیاهان نورسته
گیاهان نورسته به دو گروه مجزای مورفولوژیکی تقسیم می شوند:
1 - در این گروه، عادت رشدی، شامل تشکیل اولین برگ در درون غلاف کوتیلدون است و برگهای بعدی از میان یک منفذ از درون برگهای اولیه ظاهر می شوند. (Demason 1990)
بنابراین گیاهان جوان از تعدادی برگهای استوانه ای که به صفحه قاعده ای متصلند، تشکیل شده و تعدادی ریشه های نابجا دارند. این روش به روش A.cepa معروف است. (Druselman 1992) و در پیاز خوراکی متداول بوده و نیز در بعضی از گونه ای پیاز دار و یا ریزوم دار. (61)
2 - نوع دیگرکه محدود به اعضای زیر جنس پیازدار Melancrommyum است.در طی جوانه زنی، قسمتهای روخاکی کوتیلدون به طور قابل ملاحظه ای رشد کرده و طولشان به بیش از cm10 می رسد و برای چندین هفته سبز باقی می مانند و تنها اندام جذب نور در اولین فصل رویش محسوب می شوند. در طی این دوره، آب و مواد غذایی تنها به وسیله ریشه های اولیه جذب می شوند، زیرا هیچ ریشه جانبی و یا نابجایی وجود ندارد. (Druselmann 1992) (61) در پایان فصل رشد، یک برگ ذخیره ای در زیر نقطه رشدی در زیر خاک ایجاد می شود و یک پیاز کوچک زیر زمینی را تشکیل می دهند. اولین برگ حقیقی در دومین فصل رویش تشکیل می شود. در طی 3تا5 سال دوره جوانی تعداد برگها و نیز اندازه پیازها افزایش می یابند. گیاه جوان تنها دارای ریشه های نابجا است.
2-9-3- دوره جوانی و انتقال به مرحله تولید مثلی (61)
وقتی که تولید مثل از طریق بذر اتفاق می افتد، تمام آلیومها به طور اجباری وارد مرحله جوانی می شوند، قبل از اینکه گیاه بتواند به شرایط محیطی محرک گلدهی پاسخ دهد. این مرحله از چند ماه تا 6-5 سال طول می کشد. و زمانی پایان می یابد که گیاه به یک سن فیزیولوژیک معینی برسد و یا به یک اندازه مشخص برسد, سپس گیاه آماده برای انتقال به مرحله تولید مثلی می شود. طول مرحله جوانی بستگی به ساختار ژنتیکی گیاه و شرایط خاص محیطی دارد. هر دو عامل , تنظیم کننده و تاثیرگذار بر روی سرعت فتوسنتز و جذب نور برای غذاسازی به منظور یک گلدهی موفقیت آمیز و تولید بذر می باشند.
در طی مرحله رویشی مریستم راسی اندامهای هوایی (SAM) تشکیل پریموردیای برگ را می دهد. در مرحله پس از جوانی و در شرایط مناسب محیطی SAM به شکل زایشی تبدیل می شود. در این مرحله گیاه از حالت رشد یک قطبی خارج شده به رشد چند قطبی تغییر شکل می دهد. پس از آن گیاه گل داده و هر ساله پیازهای جدید تولید می کنند.متخصصین باغبانی و خصوصا پرورش دهندگان گل، اندازه غده ها را به عنوان شاخصی برای قابلیت گلدهی در نظر می گیرند. حداقل اندازه غده ها، بسته به گونه و رقم متفاوت است. به عنوان مثال در A.caeruleum و A.neapolitanum و A.unifolium اندازه محیط بیرونی 5-3. سانتی متر و در A.aflatunense و A.karatavience 24-12 cm و در A.giganteum 22-20 سانتی متراست.
به طور کلی مدت زمان سبز شدن بذر تا مرحله پس از جوانی، با اندازه پیاز مطابقت دارد. آلیومهای زینتی با پیازهای کوچک ممکن است در پایان دومین فصل پس از سبز شدن گل بدهند. مثل A.caeruleum و A.neapolitian . در حالیکه گیاهان با پیاز بزرگتر مثل گونه های زیر جنس melanocrommyum از قبیل A.aflatunense , A.rothii و A.giganteum به 3تا5 سال رشد برای رسیدن به این مرحله از نمو نیازمندند.
. در A.aschersonianum از زیر جنس Melancrommyum انتقال مریستم راسی از حالت رویشی به زایشی در سال دوم، پس از سبز شدن بذر اتفاق می افتد اما اندازه ناکافی غده، نمی تواند نمو گلدهی را سبب شود، از این رو جوانه های جوان گل در مراحل پیاز به صورت نارس باقی می مانند. در خیلی از گیاهان توسعه یافته گلدهی به طور معمول در سومین یا چهارمین سال اتفاق می افتد. گیاهان نورسته و جوان گونه ریزوم دار وحشی A.senescens پس از ظهور منشعب و شاخه شاخه می شوند.
رشد و ادامه شاخه دهی و منشعب شدن ریزوم بمدت 1تا5 سال ادامه داشته تا اینکه ساقه های رویشی هوایی به سن فیزیولوژیک لازم و با اندازه مناسب برای گلدهی برسند. در این زمان، تمام ساقه های هوایی رویشی به طور همزمان به زایشی تبدیل می شوند و تشکیل یک خوشه با پایه های گلدهنده را می دهند. در گونه های خوراکی آلیوم، تبدیل مریستم به اندام زایشی در اولین یا دومین سال پس از نمو از بذر اتفاق می افتد. تعداد برگها و پریمور دیای برگی بستگی به سن فیزیولوژیک و آمادگی بذر برای گلدهی دارد.(61)
2-9-4- رشد و نمو سالیانه پس از بلوغ (61)
گونه های آلیوم به طور معنی داری در سیکل زندگی سالانه و مراحل مورفوژنتیکی شان با هم متفاوتند. که در زیر به انها اشاره میشود:
2-9-4-1- گونه های پیازدار
در طی تولید پیاز و گلدهی و نیز بلوغ بذر، گونه های پیازدار، ریشه ها و قسمتهای هوایی خود را از دست می دهند. در زمان بلوغ، پیازهای تازه تولید شده وارد مرحله خواب می شوند یعنی دوره ای که فعالیتهای آنها کند می شود که این فعالیتها شامل کاهش سرعت تنفس و کاهش تقسیم سلولی و نیز طویل شدن سلولی است.
دوره خواب، از چند هفته تا چند ماه به طول می انجامد و بقاء گیاه در طی فصول با شرایط آب و هوایی نامناسب را سبب می شود. در طی این دوره از مقدار مواد داخلی کند کننده فعالیتهای رشدی به تدریج کاسته شده و به مواد تسریع کننده رشد افزوده می شود.
جوانه زنی زمانی اتفاق می افتد که میزان مواد کند کننده رشد کاهش یافته و به زیر یک سطح بحرانی برسد و تعادل هورمونهای داخلی رشد مجدد را سبب می شوند. در دوره پس از جوانی آلیومهای پیازدار، تغییر از مرحله رویشی به زایشی و گلدهی پس از آن، پس از رشد مجدد و یا در طی مرحله رشد فعال و یا در پایان دوره رشد و یا در طول دوره خواب اتفاق می افتد. (62)
2-9-4-1-1- گونه های پیازدار با مبدا مدیترانه بیشتر این گونه ها متعلق به زیر جنس Nectaro scordum , Amerallium هستند و تعداد اندکی از آنها به زیر جنس Allium تعلق دارند این گونه ها در مدیترانه و همچنین کالیفرنیا رشد می کنند یعنی در مناطقی با تابستانهای گرم و خشک و زمستانهای ملایم و مطلوب. بنابراین جوانه زنی در پاییز شروع می شود و رشد و نمو برگ در زمستان و بهار ادامه می یابد و طویل شدن ساقه گلدهنده در بهار اتفاق می افتد و خواب تابستانه متداول است. (64)در این مناطق، دمای هوا در پاییز همزمان با تبدیل مریستم انتهایی (SAM) از حالت رویشی به زایشی کاهش می آید. دمای مطلوب برای تشکیل گل در اعضای زیر جنس Amerallium از قبیل A.unifolium و A.neapolitanum و A.roseum بین 9 تا17 متغیر است. سرعت ظهور ساقه گل دهنده و گلدهی در دماهای بین 2تا9 افزایش می یابد ولی قرار دادن گیاهان در چنین شرایطی سبب کوتاه شدن ساقه گل دهنده و کاهش درصد گلدهی می شود. دوره روشنایی طولانی، طویل شدن ساقه گلدهنده و گلدهی در A.moly و A.roseum می شود. گونه های زیر جنس Allium در طی مرحله رشد و نمو فعال و پس از تمایز چندین پریموردیای برگ تشکیل گلاذین می دهند.(62)
قرار گرفتن در دمای 5-2 یا 9درجه در پاییز سبب کاهش درصد گیاهان گلدار پایین آمدن کیفیت گلها می شود. مثلا در A.caeraleum .در حالیکه دماهای معتدل 20-17درجه در طی رشد و نمو، گلدهی را به جلو می اندازند. دوره روشنایی طولانی برای تشکیل گل در A.sphaerocephalon ضروری است و نمو گلدهی را در A.ampeloperasum تسریع می کند.
2-9-4-1-2- گونه های گلدار با مبدا ایرانوتورانی
بیشتر گونه های متعلق به زیر جنس Melanocrommyum هستند. مناطق زیست این گونه ها، دارای زمستانهای سرد و تابستانهای گرم و خشک هستند، مثل آسیای مرکزی، ایران و افغانستان.با کاهش اندازه رشد روی زمین در زمستان و تابستان از شرایط نامطلوب و سخت دوری می کنند و بیشتر نمو آنها در پاییز و بهار صورت می گیرد. (Pistrick 1992) (84)گلدهی در بهار، دراین گیاهان پیازدار سبب تشکیل دانه می گردد. دمای بالای هوا و خاک و نیز کمی رطوبت، سبب مرگ ریشه و برگ و خاتمه توسعه روی خاکی در پیازهای جوان می گردد.
همراه با این تغییرات یا مراحل مورفوژنتیکی زیادی در داخل پیازهای در حال خواب انجام می گیرد. طول مدت این تغییرات نموی که در درون پیازها اتفاق می افتد، بستگی به ساختار ژنتیکی گیاهان و درجه سازگاری با شرایطی که غده ها در آن قرار گرفته اند دارد. (kamenetsky 1996)
بنابراین A.karataviense از آسیای مرکزی و A.rothii در صحراهای فلسطین برای چهار و شش ماه به طور جداگانه به صورت خواب باقی می مانند. دوره خواب در پاییز با کاهش دما، پایین یافته و بنابراین جوانه زنی و طویل شدن ریشه ها و اندامهای هوایی شروع می شود. سرعت رشد و نمو که در زمستان پایین است در بهار مجددا افزایش می یابد. در بهار، پریموردیای برگی در غدد جوان که به طور پیوسته در کنار هم هستند تشکیل می شود و همزمان در گیاه مادری گلدهی را آغاز می کند.
پس از تمایز در 7-5 پریموردیای برگی، تبدیل مریسم انتهایی از حالت رویشی به زایشی بلافاصله پس از توقف تولید برگ در پایان دوره رشد آغاز می شود. مثلا در (A.holandicum) A.aflatunense (100) یا به حالت خواب بمدت 10-3 هفته قبل از تغییر حالت از رویشی به زایشی در می آیند.مثل A.altissimum, A.karataviense . در هر دو حالت، تشکیل برگ در مریسم انتهایی متوقف شده و مریستم مسطح انتهایی ساقه متورم شده و به شکل گنبد در آمده و یک برگ توسعه یافته در اطراف آن ایجاد می شود. پریموردیای گل که تنها با میکروسکوپ مشاهده می شود در نوک مریستم تغییر شکل یافته قابل رویت می شود و این در حالی است که هنوز غده ها در خواب هستند. در این زمان، ذخایر موجود در غده ها برای انجام تقسیم سلولی، تمایز رشد سلول و افزایش ساقه گلدهنده مصرف می شوند. تشکیل گل و تمایز گونه های پیازدار با مبدا ایرانوتورانی در داخل غدد در طول تابستان داغ انجام می شود. مشابه با سایر گیاهان با منشا ایرانوتورانی مثل Tulipa
پیازها باید قبل از کاشت برای یک مدت طولانی در دمای پایین قرار بگیرند تا مراحل ایجاد گل در درون غدد برای تشکیل جوانه های جدید، طویل شدن ساقه گلدهنده و گلدهی طبیعی انجام پذیر گردد.
در طبیعت این احتیاجات سرمایی بوسیله شرایط آب و هوایی زمستان فراهم می گردد. گونه های زراعی این گروه به 6 تا12 هفته سرمادهی برای تحریک طویل شدن ساقه گلدهنده و گلدهی مناسب نیاز دارند. وقتی که رشد دوباره از سر گرفته می شود، دماهای متوس 23-17درجه در روز و 15-9 درجه در شب برای ادامه مراحل گلدهی نیاز است (100) مریستم انتهایی هوایی (SAM) به صورت رویشی در بیشتر طول سال باقی می ماند و در بهار پاسخ به طول روزهای بلند به صورت زایشی در می آید. تمایز گل و طویل شدن سابقه گل دهنده سریع بوده و گلدهی در تابستان اتفاق می افتد. از اینرو A.senescense , A.nutants نمونه بارز این گروه هر ساله تشکیل 22-20 برگ داده و گلدهی آنها در تابستان بین ژوئن و آگوست انجام می گیرد بعضی از اعضای گروه ریزوم داران دو تا سه چرخه گلدهی در تابستان داشته و تشکیل یک یا چندین سری کامل برگ و تعدادی گل و ساقه گلدهنده در هر سیکل گلدهی می دهند(63)اطلاعات اندکی در مورد تاثیر محیط بر تشکیل گل در گونه های ریزوم دار از زیر جنس Rhizirideum در دست است.
برای تشکیل گل و نمو آن در A.Nutants و A.senescense و A.tuberosum احتیاجی به سرمای شدید برای گل انگیری نیست و تبدیل مریستم انتهای از رویشی به زایشی نسبتا سریع صورت می گیرد. تمایز در مریستم هوایی خیلی دیر در بهار انجام می گیرد و بدنبال طویل شدن پایه گلدهنده و گلدهی تابستانه اتفاق می افتد.
عدم نیاز سرمایی، علت اصلی گلدهی راحت بعضی از گونه های ریزوم دار از سیبری و قزاقستان به فلسطین و مدیترانه است، مثل A.trachyscordum و A.petreaum و A.plastyspathum و .A.nutaus این گونه ها به عنوان گیاهان چندساله پرورش داده می شوند و در شرایط اقلیمی مدیترانه در تابستان بین ماه های می و اگوست بدون تیمار سرمایی گل می دهند. (Kamenetsky 2000)(64)
یک گروه حدواسط که ریزوم دار و پیازدار هستند نیز وجود دارد که از چندین گونه از بخش cepa تشکیل شده اند و شامل بعضی بستگان وحشی پیاز خوراکی هستند مثل A.alticum و A.pskemesa و A.galanthum و A.vavilovii .در محیط زیست طبیعی شان، این گیاهان دارای خواب کوتاه تابستانه اند و گلدهی آنها در پاییز اتفاق می افتد. بهرحال، دمای کم زمستان سبب کاهش و یا توقف کامل نمو آنها شده و بنابراین طویل شدن ساقه گل دهنده در بهار اتفاق می افتد. گلدهی در می و ژوئن بدنبال تشکیل 6 تا 8 برگ در هر ساقه هوایی اتفاق می افتد. (37)
2-9-4-3- آلیومهای خوراکی
در آلیومهای زراعی، به سبب کشت و کار طولانی مدت و نیز انتخاب وسیله کشاورزان و فشارهای اصلاحی به منظور سازگاری با شرایط محیطی مختلف و همچنین افزایش صفات اقتصادی، مراحل رشد و نمو و صفات کیفی آنها به شدت تحت تاثیر قرار گرفته شده است، که این صفات شامل، کاهش گلدهی در تمامی آلیومهای خوراکی و نیز طویل شدن ساقه در پیازچه و رشد سریع برگ در تره و تره چینی و در پیاز ژاپنی، تک جنینه بودن در پیاز خوراکی و افزایش تعداد غده ها در موسیر می باشد. در پیاز خوراکی، برای افزایش اندازه پیاز و برای چسبیدگی پوسته خارجی و رنگ و برای اشکال مختلف پیاز و برای افزایش و یا کاهش تندی پیاز و یا برای کاهش و یا افزایش محتوی ماده خشک برای صنایع تبدیلی و یا تازه خوری، انتخاب صورت می گیرد به استثنای سیر و مسیرهای بزرگ گونه A.ampleprasum و تمام توده های موسیر قدیمی، آلیومهای خوراکی به عنوان محصولات یکساله و یا دوساله کشت می شوند و همگی توسط بذر تکثیر می گردند. شرایط اقلیمی، خاکها و عملیات زراعی قبل و پس از کشت رشد و نمو گیاه را تحت تا ثیر قرار داده و همینطور مورفولوژی و ساختار شیمیایی گیاه را . مثلا گلدهی در اثر تیمار سرما. تکی و یا دوقلو بودن، تند بودن و یا شیرین بودن. به طور کلی، تشکیل گل در این گروه بوسیله دماهای کم تسریع می گردد. مثلا در پیاز خوراکی در پیازچه و پیاز ژاپنی و موسیر و یا بوسیله طول روزهای بلند، مثل پیاز خوراکی، پیازچه های چینی و سیر. (63 )در بیشتر کولتیوارهای پیاز، تنها گیاهان کوچک با 12-10 برگ به تیمار سرما پاسخ می دهند و با دمای 12تا7 درجه .
2-9-5- تکثیر
2-9-5-1- تکثیر از راه بذر
-4-3-2-2- نحوه اندازه گیری جذب در دستگاه اسکپتروفتو متری
در دستگاه اسپکتروفوتومتری دو محفظه از جنس کوارتز وجود دارد که نمونه ها در این محفظه ها که cell نام دارند، ریخته می شوند و این دو محفظه در مسیر طول موجهای مختلف نور قرار گرفته و می توان جذب مواد داخل آنها را در این طول موجها قرائت نمود. برای تعیین جذب ماده مورد نظر ابتدا دردرون دو محفظه مواد زیر را قرار می دهیم:
محفظه1: یک میلی لیتر از محلول استخراج شده حاوی الیسین + یک میلی لیتر بافر A
محفظه 2: یک میلی لیتر از محلول استخراج شده حاوی الیسین + یک میلی لیتر بافر A
سپس در طول 324 نانومتر دستگاه را روی آن صفر می کنیم. این کار به این منظور انجام می شود که تمام عناصر و موادی که در این طول موج ممکن است جذب داشته باشند جذبشان صفر شود.
در مرحله بعد در محفظه شماره(1) بجای cc1 بافر A، cc1 محلول 4-mp می ریزیم. سپس در 324 نانومتر جذب آنرا هر1ثانیه به مدت یک دقیقه می گیریم. چون آلیسین با 4-MP واکنش می دهد لذا مرتبا از مقدار 4-MP کاسته می شود که این مقدار کاهش برابر با میزان آلیسین است و میانگین کاهش 4-MP در مدت یک دقیقه را محاسبه می کنیم و با استفاده از فرمولی که قبلا آنرا توضیح دادیم مقدار آلیسین مشخص می شود. این مقدار برابر با میزان الیسین در یک میلی لیتر محلول است و برای اینکه میزان الیسین در یک گرم غده تازه مشخص شود باید اعداد را در مقدار عصاره (سوپر نوتانت) اولیه ضرب کرد.
-1- گروهبندی اکوتیپها با نشانگر RAPD
تعداد 16 اکوتیپ مختلف (جدول 6-1 ) بوسیله 20 آغازگر مورد بررسی مولکولی قرار گرفتند که از این میان 16 آغازگر چند شکلی مناسبی نشان دادند (جدول 7-1 ) . چند شکلی ایجاد شده توسط پرایمرها بین 92 تا 100 درصد متغیر بود. این آغازگر ها در کل 345 باند قابل رتبه بندی که اندازه آنها بین bP 3150-69 بود تولید کردند که در این بین 339 باند چند شکلی نشان دادند. میانگین باندهای متفاوت از 15 باند در آغازگر 116 تا 25 باند در آغازگرهای 134 و 391 متغیر بود. بر پایه تعداد باند متفاوت تولید شده بوسیله هر آغازگر 15 تا 16 ژنوتیپ قابل جداسازی بود. آغازگر 116 هر چند تعداد باند کمتری نسبت به سایر آغازگرها ایجاد کرد ولی بازده بیشتری در تشخیص ژنوتیپها از خود نشان داده باید توجه داشت که تعداد زیاد باند نمی تواند برای یک آغازگر مزیتی محسوب شود بلکه تعداد مکانهایی که چند شکلی نشان داده و از آن مهمتر تعداد ژنوتیپی که تفکیک می گردند بیشتر مورد توجه می باشند.
گروهبندی اکوتیپها با نرم افزار 02/2 NTsys و پس از تبدیل نتایج باندی به صورت ماتریس صفر و یک در نرم افزار Excell انجام گرفت و دندرو گرام مربوطه بر اساس الگوریتم UPGMA ترسیم گردید. (شکل 7-1 )
با توجه به این دندره گرام 8 گروه مختلف قابل تصور می باشد که در گروه یک تنها اکوتیپ شماره 1 قرار دارد . در گروه دو، شش اکوتیپ شاغمل اکوتیپهای 9 و 14 و 15 و 11 و 12 و 10 قرار گرفتند که دو اکوتیپ 14 و 15 کاملاً به هم شبیه اند و شباهت زیادی با اکوتیپ شماره 9 دارند- اکوتیپهای 11 و 12 نیز شباهت زیادی با هم دارند. در این گروه اکوتیپ شماره با بقیه متفاوت است. در گروه سوم ، دو اکوتیپ شماره 13 و 16 و در گروه چهارم اکوتیپهای 2 و 3 و 6 را داریم که اکوتیپهای 2 و 3 شباهت بیشتری نسبت به هم دارند . در گروه پنجم اکوتیپ 8 و در گروه ششم اکوتیپ 4 و در گروه هفتم اکوتیپ 5 و بالاخره در گروه هشتم اکوتیپ 7 قرار دارند. ارتباط خاصی بین گروهبندی بر اساس نشانگر RAPD و پراکندگی جغرافیایی اکوتیپ ها دیده نشد و این ممکن است دلیل بر تنوع ژنتیکی زیاد بین اکوتیپهای Allium hirtifolium در هر منطقه باشد زیرا اکوتیپهای 6و8 که مربوط به منطقه ریمله بودند وتحت عنوان ریمله1و ریمله2 نامگذاری شده اند وهمچنین7و14 که مربوط به منطقه نخوددر بودندو تحت عنوان نخوددر 1و2 نامگذاری شدنددر دندروگرامRAPD در گروه های جداگانه قرار گرفتند.
بررسی آلاینده های موجود در هوا و نقش آن در ایجاد بیماری های جسمی و روحی و راهکارهای پیشگیری
| دسته بندی | فنی و مهندسی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 12403 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 263 |
پژهش بررسی آلاینده های موجود در هوا و نقش آن در ایجاد بیماری های جسمی و روحی و راهکارهای پیشگیری در 263 صفحه ورد قابل ویرایش
فهرست مطالب:
مقدمه
۲-۱ بیان مسأله
۳-۱ اهداف
۴-۱ اهمیت و ضرورت تحقیق
۵-۱ .سئوال یا فرضیات
۶-۱ . تعریف عملیاتی متغیرها
۱-۲ . مقدمه
۲-۲ . تاریخچه تحقیق
۳-۲ . پیشینه عملی
۴-۲ . نظریات
۱-۳ .مقدمه
۲-۳ روش تحقیق
۳-۳ . فنون گرد آوری اطلاعات
۱-۴ مقدمه
۲-۴ فرضیات یا سئوالات تحقیق
دراین بخش به بیان فرضیات مطرح شده در ضمن تحقیق می پردازیم که به شرح زیر می باشد
سؤال ۱ : آلودگی هوا چیست؟
ترکیبات طبیعی هوا
ازت و گازهای نجیب
اکسیژن
گاز کربنیک (اسید کرابنیک)
بخار آب
ازن
پر اکسید ئیدروژن- ئیدروژن دی اکسید
هوای آلوده Air Pollution
تعریف آلودگی هوا
مهمترین آلوده کننده های هوا
شاخص های استاندارد آلودگی PSI Pollution Standard Indices
سؤال دوم : آلاینده های هوا به چند دسته تقسیم می شوند؟
کربن منوکسید Carbon Monoxide
اکسیدهای نیتروژن Nitrogen Oxides
کنترل آلودگی NOx Control of NOx Pollution
«هیدروکربن ها و اکسیدان های فتوشیمیائی»
تشکیل اکسیدان های فتوشیمیایی Formation of Photochemical Oxlxants
غلظت هیدروکربن ها و اکسیدان های فتوشیمیایی
کنترل آلوده کننده های هیدروکربنی و فتوشیمیایی
اکسیدهای سولفور Sulfur Oxides
ذرات معلق: Particulates
طرق از بین رفتن (سرنوشت )ذرات معلق اتمسفری
سوال ۳ : مهمترین کانون های آلودگی هوا کدامند؟.
۳-صنایع.
مواد بیگانه در هوا
آلودگی های ناشی از ذرات دوده و گرده
انیدرید سولفورو
کشتی ها
هواپیماها
سؤال ۴ : آلودگی هوا چگونه روی سلامت انسان تأثیر می گذارد؟
بررسیهای اپیدمیولژی
آلودگی هوا چگونه روی دستگاه تنفسی اثر می گذارد
بیماریهای ناشی از آلودگی هوا
آسم یا تنگی نفس
مردم در روزهای آلودگی بیشتر مایعات بخورند
بیماری های ناشی از هریک از آلاینده های هوا
تأثیرات هیدروکربن ها و اکسیدان های فتوشیمیایی بر روی انسان
اثرات ذرات معلق بر روی انسان Effects of Particulates on Humans
اثرات ذرات معلق بر روی بینایی
تأثیر آلودگی هوا بر سلامت روانی انسان
سوال ۵ : روشهای بی میکروب ساختن هوا و تصفیه آن چیست؟
بی میکروب ساختن هوا
تصفیة هوا
سیکلون Zyklon
صافی پارچه ای
صافی روغنی هوا
کنترل آلودگی هوا به کمک وسایل و تجهیزات
تأثیر آموزش در کاهش آلودگی هوا
سوال ۶ : با توجه به اینکه خودرها سهم عظیمی در آلودگی هوا دارند از چه راههایی می توان مضرات آن ها را کاهش داد؟
سوال ۷ : عمده ترین پیامدهای آلودگی هوا کدامند؟
باران اسیدی
تغییرات شبانه روزی غلظت ازن در سطح زمین
مه دود فتوشیمیایی و ازن تروپوسفری
اثر ازن بر روی سلامتی
خطرات در خانه و محل کار
خطرات در محیط خارجی
تغییرات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی
نمونه های سلولی برای مطالعة اثرات ازن
جهش ژنی
سرطانهای پوستی
تخریب لایة ازن از کجا آغاز شد؟
آیندة تخریب ازن
اقدامهای جهانی در زمینة حفاظت از لایة ازن
برنامة ایران برای حذف مواد کاهندة لایة ازن (ODSs )
اقدامهای ملی
چگونه به حفاظت لایة ازن کمک کنیم؟
گرمایش جهانی
گازهای گلخانه ای
دی اکسید کربن
متان
بخار آب
اکسید نیتروس
کلروفلوروکربنها (CFCs)
اثرات بر روی انسان
اثرات گرم شدن زمین بر روی سلامتی انسان
آینده
هشدار یونپ دربارة پیامدهای پدیدة گلخانه ای
اقدامهای جهانی برای مقابله با گرمایش جهانی
فعالیتهای بین المللی
۱-۵ مقدمه
۲-۵ . نتیجه گیری
۳-۵ خلاصه
۴-۵ مشکلات تحقیق
۵-۵ . پیشنهادات
منابع تحقیق
-1 . مقدمه
آلودگی هوا و تأثیراتی که بر روی سلامتی جسم و روان انسان دارد یکی از مهمترین و جدیدترین معضلاتی است که انسان امروزه با آن دست به گریبان است. و اکنون ما در زمانی زندگی می کنیم که مسئله آلودگی محیط زیست به خاطر رشد سریع جمعیت، صنعت و محدودیتهای منابع طبیعی بیش از پیش مورد توجه همگان واقع شده است و همچنین به شکل یک مسأله قابل لمس مورد توجه عامه قرار گرفته است.
ما در این فصل می خواهیم به شکافتن این مسأله و سؤال اساسی تحقیقمان بپردازیم.
و با توجه به اینکه در بیان اهمیت هوا این نکته را می توان بیان داشت که انسان بدون غذا 6 هفته و بدون آب 1 هفته زنده می ماند ولی بدون هوا پس از چند دقیقه خواهد مرد خاطر نشان می کنیم که چرا مسأله ی آلودگی هوا اکنون از اهمیت زیادی برخوردار است و در نهایت به بررسی و تحلیل متغیرها و واژگان اساسی مورد استفاده در متن تحقیق می پردازیم.
2-1 . بیان مسأله
انجمن مشترک مهندسین آلودگی هوا و کنترل آن تعریف زیر را برای آلودگی هوا بیان کرده است:
«آلودگی هوا یعنی وجود یک یا چند آلوده کننده مانند گرد و غبار، فیوم ها، گازها، هیست، بو، دود، بخارات در هوای آزاد با کمیت ها ، ویژگیها و زمان ماند که برای زندگی انسان، گیاه یا زندگی حیوانات خطرناک و برای اموال مضر باشند و یا به طور غیر قابل قبولی مخل استفاده راحت از زندگی واموال گردد.
با دانستن تعریف کلی آلودگی هوا می خواهیم به سؤال اساسی تحقیقمان که تأثیر آلودگی هوا بر سلامت جسم و روح انسان است پاسخ دهیم.
3-1. اهداف
هدف از نوشتن این تحقیق بررسی بنیادی آلودگیهای هوا است، به نحوی که بتواند به آسانی مورد استفاده سایرین قرار گیرد. اکنون ما در زمانی زندگی می کنیم که مسئله آلودگی محیط زیست به خاطر رشد سریع جمعیت، صنعت و محدودیتهای منابع طبیعی بیش از پیش مورد توجه کاشناسان واقع شده و همچنین به شکل یک مسأله قابل لمسی مورد توجه عامه مردم قرار گرفته است و به همین دلیل در پی پاسخ گویی به اهداف زیر می باشیم :
1- شناسایی آلاینده های هوا
2- شناخت چگونگی تأثیر این آلاینده ها بر سلامتی فردی و جمعی
3- شناخت راههای پیشگیری یا جلوگیری از ورود آلاینده ها به فضا
4-1. اهمیت و ضرورت تحقیق
آنچه را که می خواهیم بر آن تأکید کنیم تقسیم ناپذیری و پیچیدگی محیط زیست است مثلاً جو زمین در منطقه بیوسفر آنقدر کامل مخلوط می شود و چنان سریع می چرخد که دومین دمی که فرو می رود احتمالاً اتمهای بازدمی حضرت عیسی در گستمان و یا آدولف هیتلر در مونیخ را دارا می باشد هوای پاک مایه شادمانی زندگی بشر است که نیاز به آن بیش از نیاز به غذا و آب می باشد. صنعت مدرن امروز، باعث تولید گازها و ذرات زیادی می شود که هوای آزاد را آلوده می کنند. در گذشته زغال در صنعت باعث تولید دی اکسید گوگرد زیادی می شد، ولی امروز به دلیل محتویات کم گوگرد در زغال، سوخت آن مشکلات زیادی تولید نمی کند ولی وسایل نقلیه موتوری مشکل اساسی هستند که دی اکسید نیتروژن و ذرات آلی غیر قابل تجزیه تولید می کنند که تحت اثر اشعه خورشید به ازن تبدیل می شود که مهمترین آلوده کننده هوا می باشد. گاز دی اکسید نیتروژن (No2) هوا را به رنگ قهوه ای در می آورد و این وضعیتی است که بسیاری از شهرها در فصل تابستان با آن مواجه هستند. ذرات ریز که در اثر سوخت موتورهای بنزینی و گرد و غبار جاده ای، دود حاصل از آتش سوزی و گرده های گیاهان تولید می شود عامل آلودگی هوا در روزهای زمستانی است. در سالهای اخیر توجه زیادی به محیط زیست شده است و اصطلاحات جدیدی مانند : اکولوژی، محیط زیست، مه دود فتوشیمیایی، اثرات گلخانه ای در مطالعات وارد گردیده اند. در همین حال به مشکلاتی از محیط زیست پی برده ایم که معلول استفاده از تکنولوژی بسیار پیشرفته ای است که برای تأمین رفاه مادی و حفاظتهای نظامی که لزوم آنرا احساس می نماییم مورد نیاز بوده است. از جمله این مشکلات، اثرات آلودگی هواست که باعث افزایش بیماریهای تنفسی در میان سالخوردگان و جوانان، کاهش میزان دید، خسارت به گیاهان و حیوانات گردیده و اثرات آن در سطح جهانی فاجعه آمیز می باشد.
همچنین آلودگی هوا را نمی توان مربوط به دوران حاضر و یا یک عصر خاص دانست. حتی قبل از اینکه بشر اولیه موفق به کشف آتش شود، یعنی بتواند با برهم زدن دو سنگ «آتش زنه» بر یکدیگر و با ایجاد اصطکاک سریع بین دو قطعه چوب خشک، آتش تولید کند، آلودگی هوا بر اثر دود حاصل از آتش سوزی طبیعی جنگل ها وجود داشته است. اما آلودگی های هوا در اعصار کهن نسبت به طبیعت بکر و دست نخورده آن دوران، بسیار اندک و حتی قابل چشم پوشی بود تا اینکه در اوایل قرن بیستم و با ورود به دنیای صنعتی، بر اثر کشف زغال سنگ و سوخت های فسیلی اشکال تازه ای از آلودگی هوا پدید آمد. گذشته از هر چیز انسان قرن ها د رجوی مملو از گرد و غبار، گاز متان حاصل از مواد فساد پذیرمانند بقایای موجودات زنده و باتلاقها و نیز در سایر ترکیبات هیدروکربن که به وسیله درختان جنگلی منتشر می شوند زندگی کرده است. در حال حاضر نگرانی جامعه به علت آن است که شهرنشینی و صنعتی شدن موجب گردیده است که جمعیت زیادی در مناطق کوچک در کنار یکدیگر متمرکز بشوند.غلظت آلوده کننده های منتشره از بسیاری از فعالیت های انسان تا حدی رسیده است که برای ایجاد اثرات سوء بر روی گیاهان ، حیوانات و بهداشت انسان کافی است. شدت آلودگی در سطح جهانی در حال رسیدن به حدی می باشد که حتی بالقوه می تواند برای خود زمین هم بحرانی باشد. صنعتی شدن ما، بیشتر نتیجه استاندارد سطح زندگی است که یک یا دو اتومبیل را برای هر خانواده لازم می داند و همچنین ما از نیروی برقی استفاده می کنیم که می باید در هر 8 تا 10 سال تولیدش، نیازی دو برابر را برآورده کند، همچنین مقادیر زیادی مواد زائد جامد تولید می کنیم که غالباً در زباله سوزها و یا در فضای باز سوزانده می شود. بنابراین شهرنشینی، اکثر مردم در یک درصد از سطح زمین، توقع استاندارد بالای زندگی با حداقل قیمت بدون توجه به محیط زیست و بخصوص توسعه صنایع برای تهیه محصولات جدید همه با هم جمع شده اند و باعث افزایش غلظت آلودگی در حد خطرناک و قابل توجه گردیده اند. اما در گذشته طبیعت این فرصت را داشت که به ترمیم خرابیها بپردازد. قرنها قبل از انسان، طبیعت با عمل تصفیه خود بخود قادر بود که محیط مناسبی برای زیست ایجاد کند.
امروزه انسان خودپسندانه استفاده نابجا از هوا می کند و با جهشی که برای بالا بردن رفاه خود نموده محیط خفقان آوری برای خود ایجاد کرده است قبل از اینکه خورشید بیشتر تاریک شود، قبل از اینکه گل های بیشتری پژمرده شود، قبل از اینکه مردم دسته دسته خفه بشوند و قبل از اینکه دنیا مسموم شود باید راهمان را عوض کنیم. باید یاد بگیریم که چگونه همراه با قانون طبیعت زندگی کنیم.
5-1 .سئوال یا فرضیات
1- آلودگی هوا چیست؟
2- آلاینده های هوا به چند دسته تقسیم می شوند؟
3- مهمترین کانونهای آلوده کنندة هوا کدامند؟
4- آلودگی هوا چگونه روی سلامتی انسان تأثیر می گذارد؟
5- روشهای بی میکروب ساختن هوا و تصفیه ی آن چیست؟
6- با توجه به اینکه خودروها سهم عظیمی در آلودگی هوا دارند از چه راههایی می توان مضرات آن ها را کاهش داد؟
7- عمده ترین پیامدهای آلودگی هوا چیست؟
6-1 . تعریف عملیاتی متغیرها
تعاریفی که در زیر داده شده است با تعاریف انجمن مهندسین برای آزمایش و مواد مطابقت می کند. در ادامه تحقیق از این اصطلاحات استفاده خواهیم کرد.
آئروسل : پراکندگی ذرات میکروسکوپی جامد یا مایع درمحیط گازی است مانند دود و مه و میست. غبار : اصطلاحی است که به طور نامشخصی به ذرات جامدی که غالباً بزرگتر از کلوئید هستند و قادرند موقتاً در هوا و یا گازی دیگر به حالت تعلیق در آیند اطلاق می شود. قطره : ذره کوچک مایع دارای اندازه و وزن مخصوصی که در شرایط سکون سقوط می کند اما ممکن است در شرایط توربولانسی به صورت معلق بماند. خاکستر فرار : ذرات بسیار کوچک خاکستر که در اثر احتراق مواد سوختی وارد جریان گاز دودکشی می شوند ذرات خاکسترممکن است حاوی ذرات ناقص سوخته باشند.مه : اصطلاح نامشخصی است که برای بیان وجود ذرات قابل رؤیت که در حالت پراکندگی به صورت مایع هستند به کار می رود. تشکیل آن ها معمولاً مستلزم تراکم است. فیوم : ذرات جامدی هستند که در اثر تراکم حالت گازی و معمولاً بعد از تبخیر مواد ذوب شده و غالباً توام با یک واکنش شیمیایی مانند اکسیداسیون تولید می شوند. گاز : یکی از سه حالت توده جسم است که شکل و حجم مستقل ندارد و تمایل به انبساط نامحدود دارد. میست : اصطلاح نامشخصی است که به ذرات بزرگ مایع با پراکندگی کم غلظت اصلاق می شود. در هواشناسی پراکندگی رقیق قطرات آب با تراکم کم و اندازه کافی برای نشست را میست می گویند.
ذره : جزء کوچک مجزا از توده یک ماده جامد یا مایع ذره نامیده می شود. دود : ذرات کوچک آئروسل است که حاصل احتراق ناقص می باشد. که عمدتاً متشکل از کربن و سایر مواد قابل احتراق است.. بخار : شکل گاز یمواد است که در حالت عادی به صورت مایع یا جامد وجود دارند. کیسه های هوائی : گشادیهای کیسه مانند کوچکی در منتهی الیه راه های هوائی، که از جداره آنها تبادل گازی صورت می گیرد. نایژک : یکی از تقسیمات کوچکتر درخت نایژه برونشیت مزمن : تورم طولانی نایژه که به صورت عوارضی مانند سرفه و خلط بروز می کند. تاژک : برجستگی کوچک موی مانندی که در سطح آزاد سلول قرار گرفته و قادر به انجام حرکات منظم می باشد. آمفیزم : حالتی است که فضاهای هوا، زیادی انبساط می یابند و در نتیجه کیسه های هوا صدمه می بیند در نهایت بافتهای ریه از کار می افتد. اپیدمولوژی : عملی است که با عوامل مؤثر در انتشار و فراوانی مراحل یک بیماری در یک جمعیت سروکار دارد. سلامت روان: قابلیت فرد در ایجاد ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران و توانایی در تغییر و اصلاح محیط اجتماعی خویش و حل مناسب و منطقی تعارض های هیجانی و تمایلات شخصی خود. آلودگی هوا: عبارت است از وجود مواد مضری در هوا مانند میست و گرد و غبار و سایر ذرات که برای انسان و گیاه و ... مضر باشد. همچنین آلاینده های هوا متغیرهای مستقل هستند و سلامت روح و جسم متغیرهای وابسته اند به طوریکه با یکدیگر رابطه عکس دارند همچنین با افزایش آلاینده ها سلامتی کاهش می یابد و با افزایش سلامت مقدار آلودگی کاهش خواهد داشت.
مهمترین آلوده کننده های هوا :
1- ذرات جامد matter particulate ( این ذرات از سد دفاعی طبیعی بدن عبور می کنند و به طور عمقی به ریه ها نفوذ و باعث تشدید آسم و اختلال عملکرد ریوی می شوند.
2- ازن : این گاز از واکنش های شیمیایی در جو و تحت تأثیر نور آفتاب تولید می شود و محرک قوی سیستم تنفسی است.
3- دی اکسید نیتروژن NO2 4- منوکسید کربن (CO)
5- سرب pb 6- دی اکسید گوگرد (SO2)
7- سولفات ها و سولفید هیدروژن 8- آکرولئین Acrolein (تشدید آسم)
9- دیوکسین : دیوکسین باعث تشدید اختلال در تکامل جنین و افزایش خطر سرطان می گردد.
در اینجا با دو مفهوم امیسیون Emission و ایمیسیون Innission رو به رو می شویم. برحسب آنکه مواد ناخالصی و بیگانه به هوای بیرون راه یافته باشد، و یا اینکه فضای بنائی از هوای بیرون به ناخالصی ها و مواد بیگانه آلوده شده باشد.
1- امیسیون Emission
مهمترین کانون امیسیون را دودکشها تشکیل می دهند. لوله ها و مجاری هدایت کننده ی هوا (ونتیلاتور (بادبزن = هواکش ها) پمپ های خلاء ) لوله های هواکش عمارات، و میدانها و انبارهای باز بدون سقف نیز کانون های امیسیون می باشد.
برای اظهار نظر درباره ی امیسیون آگاهی از نوع و مقدار مواد بیگانه آلوده کننده ای که به فضای بیرون راه یافته است و انتشار پیدا می کند، و غلظت گازی که به بیرون نفوذ پیدا کرده و همچنین شرایط مؤثر در انتشار آن، لازم به نظر می رسد. به علاوه اوضاع و احوالی که خارج از شعاع عمل منبع امیسیون قرار داردمانند عامل باد و هوا، موقع و مکان و نوع مصنوع نیز در این مورد دخیل می باشد.
البته به کلی برطرف ساختن آلودگی هوا که از کارخانه جات ناشی می شود، یعنی تصفیه ی صددرصد هوای آلوده تحقق پذیر نیست و حتی مدرن ترین دستگاه های تصفیه به طریقه ی دمیدن هم هیچگاه نمی توانند هوا را صددرصد تصفیه نماید. مواد آلوده کننده و بیگانه ای که در واحد زمان پخش می شود در وهله ی نخست تابع مقدار محصول کارگاه یا کارخانه ایست و در صورت نامناسب بودن مواد اولیه، بازده، ترکیب نشدن کامل مواد و ناقص ماندن فعل و انفعالات و نبودن و یا ناقص بودن دستگاه تصفیه و پس گازها موجب افزایش آلودگی خواهد بود.
به علاوه پس گازهای رقیق شده ی هوای مجاور نیز ممکن است به این آلودگی هوا کمک نماید.
از نظر شرایط انتشار در وهله ی نخست مسئله ی ارتفاع دودکشها، سرعت خروج، درجه ی حرارت پس گاز، و بالاخره وسایل معینی که برای اختلاط پس گازها با هوای بیرون تعبیه نشده است (سرپوش مشبک، سردودکشها، منافذ اختلاط، دستگاه های پخش کننده، سرعت خروج، درجه ی حرارت پس گاز) پیش می آید.
بسیاری از شریط جوی، غالباً افزایش ارتفاع دودکشها را ایجاب می کند. قاعدتاً در صورت ثابت بودن سایر شرایط، هرگاه ارتفاع دودکش دو برابر شود، پس گاز در راه رسیدن به سطح زمین چهار برابر رقیق می شوند.
در اینجا مثالی برای مقایسه ی امیسیون بیان می شود:
گردی که از یک کارخانه ی سیمان برمی خیزد، به طور متوسط به یک صدم محصول می رسد. به این ترتیب یک کارخانه ی متوسط با تولید روزانه قریب ششصد تن، هر روز شش تن و در ساعت 250 کیلوگرم گرد در هوا پخش و منتشر می کند.
امیسیون گرد کوره ها، در بعضی از مناطق به سی درصد می رسد، باید بدانیم که امیسیون مزبور بستگی زیادی به مقدار خاکستر سوخت به کار رفته دارد و همچنین بستگی دارد به نوع زغال و طرز سوزاندن آن، نوع کوره و کشش مجاری عبوری دود و سپس گاز.
2- ایمیسیون Immission
غلظت ایمیسیون خیلی متغییر است، به ویژه مترولوژیک (شرایط جوی ) meterologique در پخش گازها اثر زیاد دارد.
سعی به اینکه بین امیسیون و ایمیسیون از نظر ریاضی و محاسبه، رابطه ای وضع کننده با امکانات و شرایط موجود درست در نمی آید.
اشکالات و موانع کار در وهله ی نخست مربوط به رآکسیون های مواد بیگانه با هواست.
فعل و انفعالات مزبور یا شیمیائیست (اکسیداسیون با اکسیژن هوا) و یا ترکیب متقابل مواد بیگانه ی مختلف که در هر دو حال ناشی از راکسیونهای فتوشیمیائیست و یا به وسیله تأثیرات کاتالیتیکی گرد و غبار معلق در هوا می باشد.
پدیده های مزبور ممکن است از نوع فیزیکی باشد که از آن جمله است جذب شدن روی ذرات گرد و یا انحلال بعضی مواد در قطرات بسیار کوچک مه است به طوری که از نظر بهداشتی مناطقی با غلظتهای بسیار نامساعد ایجاد می کند. برای سنجش و قضاوت آلودگی های هوای بیرون، غلظت برحسب (p.p.m ) یعنی جزء در میلیون (Pqrts per million) تعیین می شود، این واحد را هر گاه برای مناطق بسیار آلوده نیز به کار بریم کافی و رسا خواهد بود. ( مطهری، احمد، 1384)
شاخص های کیفی هوا (AQI) :
AQI (یا شاخص کیفیت هوا) یک شاخص برای گزارش کیفیت هوای روزانه است. این شاخص جایگزین شاخص قبلی (pollution standard index ) (PSI) گردیده است.
AQI : هشدارهای لازم در رابطه با تأثیر هوای آلوده بر سلامتی هر فرد را نشان می دهد.
سازمان های حفاظت محیط زیست، AQI را با 5 نوع آلوده کننده هوا محاسبه می کنند:
1- ازن روی سطح زمین 2- منو اکسید کربن
3- دی اکسید گوگرد 4- دی اکسید نیتروژن
5- گرد و غبار
برای هریک از این موارد، سازمان های فوق استانداردی را جهت حفظ سلامت تعریف کرده است:
شاخص های استاندارد آلودگی PSI Pollution Standard Indices
پاک 50-0 منوکسید کربن (CO)
انیدرید سولفورو
در گروه گازهای تحریک کننده اسید سولفورو نقش اصلی را دارد، حتی مقادیر از 1% میلی گرم در لیتر ببالا در هوای تنفسی، ناراحتیهائی را برای اشخاصیکه چنین هوائی استنشاق کنند ایجاد می کند، و هرگاه مقدار آن به 4/1 و 7/1 میلی گرم در لیتر برسد، اثر مرگ آور خواهد داشت.
بوی محسوس و تحریک کننده ایکه این گاز دارد، انسان را بوجود آن هرچند غلظت آن کم یعنی 008/0 تا 013/0 میلی گرم در لیتر باشد، آگاه میسازد. اثر تحریک شدید آن روشن می سازد که چرا مسمومیت مرگ آور این گاز بندرت پیش می آید.
همانطور که می دانیم انیدرید سولفور، هنگام سوختن سوختهای گوگرددار ایجاد میشود.
تمام سوختهای متداول، بخصوص زغال و نفت گاز و نفت، حاوی مقداری گوگرد است.
کانون اصلی امیسیون عبارتست از اجاقها، بخاریها، کارخانجات اسیدسولفوریک، تشویة گاههای سولفید معدنیهای فلزی، کارگاههائیکه فلزات را در آنها بدست می آورند و بکار می برند، کارخانجاتی که در آن برای تهیه الیاف شیمیائی از سولفیت دو سدیم استفاده میکنند، و بالاخره شیشه سازیها و کودسازیها.
قسمتی از انیدرید سولفورو میتواند در صورت وجود ازن و اکسیدانها در هوا به SO3 اکسید شود، و در مجاورت بخار آب، آئروزول اسیدسولفوریک را بوجود آورد.
انیدرید سولفوریک و اسید سولفوریک مزبور روی ذرات و ذرات روغنهای معدنی، که خود هرگاه یک میکرون بزرگی داشته باشد تازه قابلیت نفوذ و دخول بریه را پیدا میکند، جذب شده تا آلوؤلها (حبابچه) و حجرات ریه پیشروی نماید.
اکنون که این مطلب دانسته شد شاید بدین صورت بتوان تلفات مه دود مرگ بار دسامبر 1952 لندن را توضیح داد.
انیدرید سولفوروئیکه در آلمان غربی در هوا انتشار پیدا میکند، سالیانه به میلیونها تن میرسد. در شهر نیویورک تنها ُSO2 ناشی از سوخت زغالها از جمله زغال سنگ و تورب نفت بخاریها و اجاقها سالیانه به 1/5 میلیون تن میرسد.
مقدار این گاز در هوا هرگاه از گازهای غلیظ کارخانجات و کارگاههای صنعتی (تهیة سولفیت سلولوز، تشویه گاهها برای سولفیتهای فلزات، فابریکهای سازندة اولترامارین – صنایع روی و فابریک گاز بگذریم، مقدار ناچیزیست (تقریباً 02/0 تا 2/0 میلیگرم انیدرید سولفورو در متر مکعب) مع الوصف بعضی اوقات غلظت آن در مناطق صنعتی و در هوای مه آلود، مقادیر نسبتاً بالاتری میرسد (4/1 میلیگرم انیدرید سولفورو در متر مکعب – هوفمن 1959).
سالهاست این موضوع روشن شده است که نباتات در برابر انیدرید مولفو روی موجود در اتمسفر هوایی نهایت حساس تر از حیوانات و انسان است. روی این اصل نباتات بخصوص نباتات پرورش یافته، یک جسم بسیار متناسبی برای قضاوت و تحقیق دربارة زیانهای گازهائی است که انیدرید سولفور و در آن میان اهمیت خاصی دارد. نظر دباینکه دامنة صنایع هر روز وسیع تر می شود، خسارتهائی که از گازهای مزبور در مناطق صنعتی به نباتات پرورش یافته و همچنین نباتات بیابانی می رسد اهمیت خاص یافته است.
باید دانست که بین مقدار انیدرید سولفوروی موجود در هوا، و اثرات مضرة آن روی نباتات رابطة دقیقی وجود دارد که روی آن از نظر کمیت و کیفیت مطالعات بسیار شده است.
در منابع و کتب علمی 60 سال اخیر نتایج مأخوذه از این مطالعات موجود است ولی متأسفانه با یکدیگر کاملاً انطباق ندارد زیرا آزمایشهای مزبور تحت شرایط مختلفی بعمل آمده است هرگاه باین نکته توجه شود که قابلیت فعل و انفعال و واکنش نباتات در برابر ایمیسیون انیدرید سولفورو پیچیده و چند جانبه است این عدم انطباق دیگر شگفت انگیز نخواهد بود. هدف تحقیق بعدی این بوده است که رابطة بین علت یعنی ایمیسیون انیدرید سولفورو ، و معلول یعنی آسیبی که از نظر فیزیولژی به گیاه وارد میآید، با توجه بجمیع جهات روشن گردد.
جهش ژنی
اشعة ماورای بنفش و ازن عموماً مانند هیپوکلریت برای نابودی میکرو ارگانیسمها در استخرهای شنا استفاده می شوند. ازن، گروههای سولفیدریل و ازوناتهای موجود در اسیدهای چرب دیوارة سلول باکتریایی را اکسید می کند، همچنین همراه با اشعة ماورای بنفش جهت انجام آسیب ژنتیکی واکنش متقابلی نشان می دهد که سبب گسستگی رشته های DNA و آسیب به مکانیسمهای DNA می شود. بدین ترتیب که شکستن کروموزومی به وسیلة اشعة ماورای بنفش صورت می گیرد، اما بعد ازن مانع مکانیسمهای بازسازی DNA (که به طور طبیعی انجام می گیرند) می شود. چندین سال پیش، آزمایشهای وسیع بر روی حیوانات، خطر تغییرات ژنی (موتاژنیک) توسط پانها، ازن اتمسفری و غیره را بر روی انسان مشخص کرد. با این حال، مدارک اندکی برای تأیید چنین احتمالی ارائه شد. اما بررسیهای مشابه نشان داد که مه دود حاصل از گازهای خروجی وسایط نقلیه، باعث کاهش تعداد موشها (افزایش میزان مرگ و میر) نسبت به تعداد نوزادان متولد شده در هر زایمان موشها می شود. تغییرات در ساخت ژنتیکی اسپرم، که از طریق ترکیباتی غیر از ازن در مه دود ایجاد می شود، عامل افزایش نرخ مرگ و میر می باشد.
بیش از دو دهة گذشته، مطالعة اثرات عوامل فعال مه دود فتوشیمیایی (غیر از ازن) بر روی حیوانات و گیاهان کمتر انجام شده است. همچنین ارزیابی و تشخیص خطرات دراز مدت سلامتی ناشی از عوامل فعال مه دود فتوشیمیایی و به مقدار ناچیز هیدروکربنها – غیر از آنهایی که از استعمال تنباکو حاصل می شوند – روند آرامی داشته است.
سرطانهای پوستی
DNA اشعة UV را جذب می کند و این اشعه مانع همانند سازی DNA می شود و در نتیجه باعث ناتوانی تکثیر آنها و یا مرگشان می گردد. افزایش نسبتاً کم این اشعه همچنین می تواند سبب جهشهایی در طی فرایند همانند سازی DNA شود که نتیجة آن تولید سلول سرطانی است.
سلولهایی که بیشتر از سایر سلولهای بدن تحت تأثیر اشعة UV قرار می گیرند، سلولهای پوست هستند. بنابراین، یکی از زیانبارترین خطرات احتمالی انهدام ازن، افزایش موارد بروز همة انواع سرطانهای پوستی است. در سال 1987 پایین ترین رکورد اندازه گیری تراکم ازن ماه اکتبر در جنوبگان مشاهده شد و در پی آن در ماه دسامبر مقدار آن در استرالیا و نیوزیلند رکورد پایین ترین حد اندازه گیری را داشت. همان طور که قبلاً بحث شد، این رویداد چنین تفسیر می شود که پس از فروپاشی بهارة گرداب قطبی، توده های کم ازن آن به این مناطق رسیده است. نگرانی فزاینده ای وجود دارد که در آینده این گونه حفره های ازنی مناطق پر جمعیت عرضهای میانی را تهدید کند. در حال حاضر، موارد بروز سرطانهای پوست در سراسر جهان افزایش یافته است. البته این افزایش را به سایر عوامل نیز می توان نسبت داد. افزایش سرطان پوست سالها قبل از تخریب ازن استراتوسفری شروع شد، بنابراین تغییر در شیوة زندگی از عوامل احتمالی بروز این سرطانها می تواند باشد. به عنوان مثال، قرار گرفتن در معرض نور خورشید در وسط روز، که شدت اشعة UV بالاست و همچنین نوع جیره های غذایی می تواند در توسعة سرطان پوست مؤثر باشد.
امروزه مردم عمر طولانی تری دارند و تا این اواخر رابطة بین تماس با تابشهای ماورای بنفش و سرطان نیز وسیعاً شناخته نشده بود. سرعت شیوع انواع اصلی سرطان پوست به میزان تماس پوست با اشعة خورشیدی مربوط می شود. در حقیقت، سرطانهای پوستی متداول ترین اشکال سرطانها در جمعیتهای با پوست لطیف و روشن می باشد ( با بیش از 40 درصد) و فراوانی آنها به نسبت کل جمعیت به طور مداوم زیاد می شود. این روند مربوط به تغییرات رفتاری این گونه جمعیتهاست؛ بدین صورت که افراد با پوست روشن در روزهای تعطیل از عرضهای جغرافیایی بالاتر به عرضهای جغرافیایی پایین تر مسافرت می کنند و پوستشان برای مدت طولانی تری در معرض نور شدیدتر خورشید قرار می گیرد.
دو نوع اصلی سرطانهای پوست عبارتند از :
- ملانوم
- غیر ملانوم
سرطان خطرناک پوست، ملانوم بدخیم است که به تأثیر تجمعی نور خورشید مربوط نمی شود، بلکه با دوره های شدت تأثیر نور خورشید با سوختگی به وسیلة آفتاب ارتباط دارد. شیوع این سرطانها در دهه های اخیر سریعاً افزایش یافته است.
سرطان ملانوم، به ویژه در افراد با پوست لطیف و روشن، بیش از 40 درصد انتشار می یابد که این نوع سرطان پوست اغلب سبب مرگ می شود. نرخ بقای افراد در این نوع سرطانها بین 40 درصد در مردان و 66 درصد در زنان ، متفاوت است. همچنین نرخ مرگ و میر در اشکال دیگر سرطانهای پوست متفاوت است و نسبت به سرطان غیر ملانوم کمتر می باشد.
تحقیقات نشان داده است که به ازای 5 درصد کاهش ضخامت لایة ازن در آمریکا 56000 بیمار بر تعداد مبتلایان به سرطان پوست نوع Basal cell carcinoma و 2500 بر تعداد مبتلایان به سرطان پوست نوع Squamous cell carcinoma افزوده شده است.
اما برخی تخمینها حکایت از آن دارند که اگر هیچ اقدامی در زمینة کاهش تخریب لایة ازن صورت نگیرد، میزان مرگ و میر ناشی از سرطان پوست برای افرادی که در حال حاضر در ایالات متحده زندگی می کنند و آنهایی که تا سال 2075 در این کشور متولد می شوند، حدود 3 میلیون نفر خواهد بود. یک محاسبة ساده نشان می دهد که یک درصد کاهش ازن موجب 1 تا 2 درصد افزایش در میزان تشعشع ماورای بنفش و 3 تا 4 درصد در بروز سرطانهای پوست از نوع غیر ملانومی می شود که مربوط به تأثیر تجمعی نور خورشید در طی چندین سال می باشد.
در اکثر برآوردهای اخیر یونپ ادعا می شود که افزایش تخریب ازن استراتوسفری به میزان 10 درصد ، احتمالاً سبب 26 درصد افزایش در تعداد موارد غیر ملانومی (300000 مورد در کل) و بیش از 4500 مورد ملانومی در سطح جهان می شود.
این تعداد رضایت بخش است، اما عمدتاً پایین تر از برآوردهای اولیه می باشد.
آسیب چشمی
قرینه، لنز (عدسی) و بخشهای داخلی چشم، همگی به طور زیانباری تحت تأثیر اشعة UV-B قرار می گیرند . سرطانهای داخلی چشم کمیابند و سرعت شیوع ملانوم در درون چشمی به میزان جریان تشعشع خورشیدی وابسته است. افراد چشم آبی نسبت به بروز سرطان مستعدترند. به ویژه اگر در عرضهای جغرافیایی پایین زندگی کنند. قرمز شدن جلو چشم و پلکها و پوست اطراف چشم (فتوکراتیتیس) عموماً «برف کوری» نامیده می شود. در هنگام برف کوری، حداکثر حساسیت به طول موج حدود 307 نانومتر می باشد و در ارتفاعات بالا باید عینک حفاظتی د رهمة زمانها، به ویژه در زمان برفی، برای جلوگیری از آسیب دیدگی بخش خارجی قرینه و همچنین لایه های داخلی قرینه، زده شود.
تابشهای ماورای بنفش همچنین سبب آب مروارید می شوند و آب مروارید چشم، نوعی بیماری عدسی است که با کدر نمودن عدسی دید را مختل می کند و به عرض جغرافیایی و سن وابسته است. حداقل سه نوع متفاوت از آب مرواریدها شناخته شده است که همگی به وسیلة اشعة UV-B وخیم تر می شوند.
-5 . نتیجه گیری
در انتهای تحقیق نتایج بدست آمده به شرح زیر می باشد :
1- هر گاه وجود یک یا چند عنصر آلوده کننده به مقدار و مدتی نامتعارف کیفیت هوای پاک و آزاد را به گونه ای تغییر دهد که برای زندگی انسان و سایر موجودات زنده آثار ، ابنیه و گیاهان زیان آور باشد آن هوا را هوای آلوده می گویند. در واقع هوای آلوده هوایی است که بر اثر وجود یک یا چند آلوده کننده مانند : گرد و غبار، گازها، میست MIST (ذرات مایع پراکنده که حاوی اسید سولفوریک می باشند) بو، دود، بخارهای موجود در هوای آزاد با کمیت و ویژگی های خاص خود و زمانبندی زندگی را برای انسانها، گیاهان و حیوانات و غیره خطرناک سازد.
2- آلوده کننده های هوا بسیار زیاد هستند از گرد و خاکی که هنگام جارو کردن خیابانها توسط رفتگران بلند می شود ، گرفته ، تا سربی که از اگزوز ماشینها در سطح شهر پخش می گردند آلوده کننده هوا محسوب می شوند . اما مهمترین آنها که بیشترین خطرات را برای زیست انسان و سایر موجودات زنده دارند عبارتند از :
1- کربن منو اکسید (CO)2- اکسیدهای نیتروژن (NOx)3- هیدروکربنها ((HC
4- اکسیدهای سولفو (SOx)5 – ذرات معلق
3- اگرچه آلاینده های هوای شهر بسیار متنوع و متعدد می باشند و می توان آنها را با توجه به منبع آلوده کننده به آلاینده های شخصی، وسایل خانگی، وسایل نقلیه و کارگاههای صنعتی و کارخانجات تقسیم بندی نمود اما آلاینده ها : 1- یکی از آلاینده ها گرد و خاک موجود در هواست 2- یکی دیگر از آلوده کننده های هوا از جمله سیگار یا سایر مواد مخدر می باشد 3- سوخت های فسیلی 4- اسپره های خوشبو کننده، اسپری رنگ ، حشره کش ها ، سم پاشها و ...5- ریختن روغن ماشین و گازوئیل یا بنزین در روی آسفالت و کف خیابانها 6- تردد زیاد موتورسوارها در سطح شهر 7- روشن نگه داشتن ماشین در شرایط متعدد 8- ورود کامیونها ، مینی بوسها و اتوبوسها به هر دلیل به هسته مرکزی شهر 9- استفاده از ماشین های فرسوده و از رده خارج و به تبع آن نشت روغن و بنزین یا گازوئیل به اطراف موتور یا کاربراتور 10- وجود آلاینده های صنعتی در مرکز یا حاشیه شهرها از جمله کارخانجات و کارگاهها 11- نبود فیلتر برای دودکشهای منازل و کارگاهها و کارخانجات
4- هریک از آلاینده های هوا به نوبه خود می توانند در ایجاد و یا تشدید برخی از بیماری ها مانند : برونشیت، آمفیزم، سرطان ریه، آسم و ... نقش داشته باشند.
5- خطری که امروزه ساکنان کره زمین را تهدید می کند تنها از بین رفتن منابع آبی یا منابع خاکی به علت از بین رفتن جنگلها و مراتع سرسبز و همچنین گسترش کویرها نیست، بلکه خطری به مراتب نگران کننده تر و فارغ از حد و مرزهای سیاسی و جغرافیایی و حتی قاره ای افزایش آلودگی هواست . آلودگی هوا سه پیامد اصلی : باران اسیدی، تخریب لایه ازن و گرمایش جهانی را در مقیاس بین المللی به دنبال داشته است.
ارتباط تعهد سازمانی با ویژگیهای شخصی کارکنان دانشگاه تربیت معلم سبزوار
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 322 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 120 |
پژهش بررسی ارتباط تعهد سازمانی با ویژگیهای شخصی کارکنان دانشگاه تربیت معلم سبزوار در 120 صفحه ورد قابل ویرایش
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول:کلیات تحقیق .......................................................... 1
1-1 مقدمه ..........................................................................2
1-2 بیان مساله تحقیق .............................................................3
1-3 اهمیت وضرورت موضوع تحقیق ............................................4
1-4 اهداف تحقیق .....................................................................6
1-5 چارچوب نظری تحقیق ......................................................... 7
1-6 فرضیه های تحقیق ................................................................11
1-7 قلمرو تحقیق .................................................................. 12
1-8 تعاریف و مفاهیم واژه ها ....................................................... 13
1-9 متغیرهای تحقیق: .............................................................. 14
فصل دوم:ادبیات تحقیق ......................................................... 15
2-1 مقدمه ............................................................................ 16
2-2 تعاریف و مفاهیم تعهد سازمانی ...............................................18
2-3 مراحل توسعه تعهد سازمانی .................................................. 21
2-4 اجزاء تعهد سازمانی ........................................................... 23
2-5 اهمیت تعهد سازمانی ........................................................ 27
(یک)
2-6عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی ............................................... 28
2-7 ابعاد تعهد سازمانی .......................................................... 30
2-8 دیدگاههای تعهد سازمانی .................................................. 32
2-9 مدلها و الگوهای تعهد سازمانی ............................................ 34
2-10 برخی تحقیقات انجام شده در خصوص تعهد سازمانی ................. 40
فصل سوم:روش شناسی تحقیق ............................................... 42
3-1 مقدمه ............................................................................. 43
3-2 نوع تحقیق ............................................................... 44
3-3 جامعه آماری .............................................................. 45
3-4 حجم نمونه ................................................................ 46
3-5 روش نمونه گیری ....................................................... 47
3-6 شرح پرسشنامه .......................................................... 48
3-7 روایی پرسشنامه ........................................................ 49
3-8 اعتبار( پایایی )پرسشنامه ............................................. 50
فصل چهارم: روشهای آماری و تجزیه و تحلیل مشاهدات (دادهها) ....... 53
4-1 مقدمه ...................................................................... 54
4-2 آمار توصیفی ........................................................... 55
4-3 فرضیه 1 ................................................................. 59
4-4 فرضیه2 .................................................................... 60
4-5 فرضیه3 ................................................................... 61
(دو)
4-6 فرضیه 4 .................................................................. 63
4-7 فرضیه 5 .................................................................. 64
4-8 فرضیه6 .................................................................. 67
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات ............................. 68
5-1 نتیجه گیری .............................................................. 69
5-2 پیشنهادات ............................................................... 70
منابع و مآخذ ...................................................................... 72
ضمائم ............................................................................. 71
چکیده:
این تحقیق با هدف بررسی ارتباط تعهد سازمانی با ویژگیهای شخصی کارکنان دانشگاه تربیت معلم سبزواردر سال87-88 به انجام رسید.نوع تحقیق با توجه به هدف، کاربردی و از نظر ماهیت وروش توصیفی می باشدکه با استفاده از مطالعات میدانی به بررسی وضعیت موجود پرداخته است.جامعه آماری مورد نظر کلیه کارمندان دانشگاه تربیت معلم سبزوار شامل 140نفر بوده، که از این تعداد براساس فرمول محاسبه حجم نمونه کرجسی و مورگان (1970) تعداد 103 نفر به عنوان جامعه نمونه انتخاب شده اند. ابزار اندازه گیری، پرسشنامه 15 سوالی (OCQ) مودای،پورتر و استیرز به همراه سوالات ویژگیهای فردی و شخصی بوده است که با ضریب آلفای کرونباخ 0.764 پایایی آن اثبات و روایی آن نیز طبق نظر اساتید فن مورد تایید واقع شده است. در تجزیه و تحلیل یافته های تحقیق از شیوه های توصیف آماری از قبیل: جداول توزیع فراوانی،شاخصهای مرکزی و شاخصهای پراکندگی و در بخش استنباطهای آماری از روش آزمون t برای نمونه های مستقل و روش ANOVA ورگرسیون خطی ساده یک متغیره برای بررسی فرضیات تحقیق استفاده شده است. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل یافته ها نشان می دهد که رابطه معناداری بین تعهد سازمانی با سن ، جنسیت، سطح تحصیلات ، وضعیت تأهل و میزان حقوق و دستمزد وجود نداشته و تنها بین سابقه خدمت تعهد سازمانی و رابطه معنی دار دیده می شود..
واژهای کلیدی:
تعهد سازمانی – ویژگیهای شخصی - کارکنان
1 ـ مقدمه :
در عصر پرتلاطم کنونی که سازمانها بسوی تخصصی شدن پیش می روند و در رقابت تنگاتنگ به فعالیت خود ادامه می دهند، جهت بقاء علاوه بر ابزار و تجهیزات به نیروی انسانی متعهد به عنوان اصلی ترین و ضروری ترین عامل نیازمندی باشند. هرچقدر سازمانها و مؤسسات بزرگتر و بر حجم فعالیت آنها افزوده شود احتیاج به منابع انسانی متعهد و با انگیزه افزایش می یابد. لذا هرچقدر این سرمایه از کیفیت بهتر و بیشتر برخوردار باشد، احتمال موفقیت ، بقاء و ارتقاء سازمان بیشتر خواهد بود و بالعکس در صورتی که سازمانها نتواند نیروی انسانی با کیفیت و متعهد را بکارگیرند، قادر نخواهند بود از سایر منابع از قبیل تجهیزات و مواد اولیه استفاده بهینه ببرند و با مشکلات عدیده ای از قبیل کاهش کارائی و بهره وری روبرو بوده و در نهایت سبب زوال سازمان خواهند شد.
تعهد سازمانی یک فرایند پویای تعامل بین شخص و محیطش بوده(لیو،2008،ص119). و یک ساختار چندبعدی است که می توان آن را یک حالت روانی دانست که پایبندی اشخاص را به سازمان منتقل می کند(آلن و می یر،1990،ص14).
همچنین تعهد سازمانی را می توان یک نگرش مهم شغلی و سازمانی دانست که به دلیل اهمیت بارزی که در کارکرد سازمانها دارد، به کانون توجهی جهت تمرکز میدان و گردانندگان سازمانها تبدیل شده است، این نگرش در دهه های اخیر دستخوش تغییرات عدیده ای گشته، بویژه با تحولات اخیر در حیطه کسب و کار از قبیل ادغام شرکتها در همدیگر صاحبنظران تعهد اهتمام ویژه ای به امر تعهد معطوف داشته اند و به آن به عنوان یکی از نگرشهای اساسی که باکارو سازمان مرتبط هستند اهمیت فراوان داده و راجع به آن تحقیقات متعددی انجام داده اند، که در این تحقیق با توجه به اهمیت مساله به بررسی آن می پردازیم .
2 – بیان مساله تحقیق:
یکی از شاخص ها و مولفه های برتری یک سازمان نسبت به سازمانهای دیگر نیروی انسانی متعهد و کارآمد می باشد. در تحقیقات صورت گرفته بر رروی کارمندان،تعهد سازمانی به عنوان شاخص اصلی در بیان انگیزش کارکنان در نظر گرفته شده است (اورایلی و چاتمن،1986).، تجزیه و تحلیلهای آماری نشان می دهد که تعهد نه تنها به عوامل و شاخص های رفتاری متنوعی از قبیل:جابجایی ،حضور،تاخیر،و غیبت وایسته است (ماتیو وزاجاک،1990). بلکه ارتباط قوی تری با رفتار تابعیت سازمانی(OCB). دارد. (ادوین و همکاران،2007،صص160-161).
برخورداری سازمان ها از نیروی انسانی متعهد باعث می شود که افراد شاغل تمام تلاش و کوشش خود را به عنوان عضوی وفادار به سازمان و اهداف و ارزشهای آن در نیل به اهداف سازمان بکار بسته و همواره او جهت کسب موفقیت و بهبود و بهره وری سازمان خود اقدام نمایند
در این تحقیق سعی شده است که عوامل تاثیرگذار بر تعهد سازمانی پرسنل مورد شناسایی قرار گرفته و به این سوال پاسخ داده شودکه :
چه رابطه ای بین ویژگیهای شخصی (سن، جنسیت، سطح تحصیلات، نوع استخدام، میزان حقوق و مزایاو ...).ومیزان تعهد سازمانی پرسنل وجود دارد؟
3 ـ اهمیت وضرورت موضوع تحقیق:
تعهد سازمانی یکی از موضوعات بسیار مهم در تحقیقات سازمانی به شمار می آید که می تواند هم از جنبه تئوریک و هم از جنبه عملی مورد استفاده قرارگیرد،سازمانها به ایجاد محیطهایی کاری با تعهد بالا برای پرسنل خود علاقه مند هستند،زیرا تحقیقات نشان داده است که باتعهد سازمانی بالا سازمانها به نتایج ارزشمندی ازقبیل کاهش تغییر وتبدیل، بالارفتن انگیزش کارکنان،افزایش حمایت سازمانی و بهبود سطح رفتارها و... دست خواهند یافت(لابات مدین،2007،ص197).
تعهد سازمانی به عنوان یکی از اصول رفتار سازمانی، در دهه های اخیر موضوع بسیاری از متون رفتار سازمانی و مورد توجه تعداد زیادی از محققان در این زمینه بوده است که همواره سعی نموده اند مساله فوق را از ابعاد مختلف بررسی و آن را برروی عملکرد سازمان اندازه گیری نمایند، لاتعهدی و پایبندی می تواند پیامدهای مثبت و متعددی داشته باشد، کارکنانی که دارای تعهد و پایبندی هستند نظم بیشتری در کار خود دارند و مدت بیشتری در سازمان می مانند و بیشتر کاری کنند، مدیران باید تعهد و پایبندی کارکنان را یه سازمان حفظ کنند و برای این امر باید بتوانند با استفاده از مشارکت کارکنان در تصمیم گیری و فراهم کردن سطح قابل قبولی از امنیت شغلی برای آنان، تعهد و پایبندی را بیشتر کنند
در تحقیقات انجام شده در خصوص تعهد :
ـ(مادوی، یورتر و دیوبین، 1974). دریافتند، کارکنان با تعهد بالا عملکرد بهتری نسبت به کارکنان باتعهد کمتر دارند. (حمیدی وکشتی دار،13،ص46).
تعهد سازمانی با تعیین هویت ارتباط دارد .اشخاص متعهد به سازمان گرایش موثری نسبت به نتایج سازمان داشته و موقعیت کاری اشان را در رابطه رابطه با پیوستن به سازمان ارزیابی می کنند.(موتاز،1998،ص468).
(برگمن و همکاران،2000،حان استون،1988).معتقدند افزایش تعهد سازمانی سبب نتایج ارزشمندی از قبیل:افزایش کارایی و عملکرد،کاهش تمایل به جستجوی مشاغل جدید وکاهش تغییر و تحولات نیروی انسانی می گردد(بولز و همکاران،2007،ص312).
مدیران می توانند از مزایای تعهد کارکنان در راستای برخورد با مشکلات سازمانی استفاده نموده و با در نظر گرفتن و شناسایی میزان تعهد سازمانی موجود از آن به عنوان عاملی در جهت بالا بردن سطح رضایت وهمچنین افزایش عملکرد شغلی استفاده نمایند(لابات مدین،2007،ص197).
شناسایی ارتباط ویژگیهای شخصی با تعهد سازمانی در این تحقیق می تواند مورد استفاده مدیران منابع انسانی و همچنین گردانندگان سازمانها و همچنین سایر افرادی که به نحوی در اداره سازمانها نقشی دارند قرارگرفته و عاملی در جهت رشد و بهبود سازمان و برطرف کردن بعضی از کاستیها باشد.
4 ـ اهداف تحقیق:
1 – سنجش میزان تعهد سازمانی واندازه گیری اثر آن بر رفتارهای شغلی کارکنان نظیر غیبت،جابجایی،و.......و ارایه اطلاعات صحیح ومناسب جهت تصمیم گیری مدیران درانجام بهتر وظایفشان.
2 – آگاهی از عوامل موثر بر تعهد سازمانی پرسنل و میزان آنها.
3 – آگاهی از رابطه تعهد سازمانی با ویژگیهای شخصی درجهت کمک به برنامه ریزی بهتر برای مدیران .
5 - مدل تحلیلی تحقیق:
تعهد سازمانی از مقولاتی است که در طی سالهای اخیر توجه پژوهشگران زیادی را به خود معطوف نموده است . شاید یکی از دلایل آن تاثیر ات بالقوه ای است که که تعهد بر بازدهی پرسنل دارد. در این تحقیق تعهد سازمانی به عنوان متغیری وابسته در رابطه با ویژگیهای شخصی که به عنوان متغیر مستقل تعریف شده است ، در نظر گرفته شده و مورد بررسی و تجزیه وتحلیل واقع می شوند. در رابطه با تعهد سازمانی می توان گفت:فردی که به شدت به سازمان متعهد است، هویت خود را از سازمان گرفته در سازمان مشارکت دارد و با آن در می آید و از عضویت در آن لذت می برد (ساروقی، 1375،ص65). و با رضایت و تمایل به فعالیت خود ادامه می دهد که این نگرش سبب کاهش غیبت، نرخ جابجائی، عدم رضایت، و...می گردد
در بررسی و تحلیل ویژگیهای فردی و شخصی موثر بر تعهد سازمانی پرسنل مطالعات متعدد و مدلهایی ارایه شده است.مودی و همکاران (1982). در مدل نظری خود بیان داشته اند ویژگی های شخصی و فردی ، هم چون سن ، جنس ، میزان تحصیلات ، نژاد، سابقه خدمت، تاثیر قابل توجهای در میزان تعهد فرد به سازمان متبوعش دارد. همچنین ماتیووزاجاک (1990). یافته های قریب به 200 پژوهش در زمینه تعهد سازمانی را بوسیله فرا تحلیل مورد بررسی قرار داده و ویژگی های شخصی و فردی (هم چون سن ، جنس ، تحصیلات وضع تأهل ، سابقه شغلی ، سابقه در سازمان، توانایی هاو …). را به عنوان عوامل تاثیر گذار بر تعهد سازمانی تعریف نموده اند(زکی،1383،صص50-52).
برخی تحقیقات به عدم رابطه معنی داری بین سن و تعهد سازمانی دلالت دارد (معین فر،1381،ص15 ). و( بارونی ، 1386).و.( حمیدی وکشتی دار،1382،ص48). ودر مقابل برخی تحقیقات نشان داده است که:
سن کارمندان با تعهد سازمانی رابطه ای مثبت دارد. (ماتیو وزاجاک،1990). با بررسی 10335 نفردر 41 نمونه این رابطه را گزارش داده اند.و(آلن ومی یر،1993). ضمن بررسی رایطه سن و تعهد سازمانی ،در کارکنان آزمایشگاهی دانشگاه وکارکنان بیمارستان در سطوح عملیاتی،سرپرستی و مدیریتی به رابطه ای مثبت (r=.36 ، p<.05 ).دست یافتند. (هاوکینز،1998، ص13).
.به هر حال طبق تحقیقات انجام شده ،سن رابطه ای مثبت ولی هرچند اندک با تعهد سازمانی دارد که این امر توسط(برایس و آلدگ،1980).،(درن استین و ماتالن،1989).،(کوشمان،1992).،(مورو و ویرس،1989). نیز به اثبات رسیده است. (هاوکینز،1998، ص17).
اگرچه تحقیقات بسیاری در زمینه ارتباط جنسیت با تعهد سازمانی صورت پذیرفته، ولی همواره ابهاماتی در این زمینه وجود داشته است. براساس نظریه جنسیت که به مطالعه زنان وتعهد سازمانی پرداخته است، می توان گفت زنان به نقش خانوادگی اشان اهمیت بیشتری داده و آن را بطورکامل انجام می دهندکه این امر به یک گرایش کاملا متفاوت با مردان در زمینه تعهد سازمانی منجر می شود .( کوک لو،1990،ص155).
همچنین در تحقیقی دیگر (آران یا ،کاشمیر و والنسی،1986). با موضوع بررسی سطح تعهد زنان در یک حرفه مردانه، اطلاعات بدست آمده از 1040نفر از حسابداران کانادایی وانجمن حسابداران کالیفرنیا که متشکل از 1000نفر مرد و40 نفر زن بودند،نشان داد که زنان نسبت به مردان از تعهد کمتری به سازمانشان برخوردار هستند.(هاوکینز،1998،صص20-21).
آون وهمکاران(1993).در مطالعاتی که بر روی14081 نفر انجام دادندبه رابطه ای هم مثبت وهم منفی در رنج همبستگی37- تا 29 دست یافتند(هاوکینز،1998،ص19).
در مقابل برخی از صاحبنظران معتقد هستند که هیچ رابطه ای بین جنسیت و تعد سازمانی وجود ندارد( کوک لو،2006،ص211).
حقوق ودستمزد نیز موجب عزت نفس برای فرد شده ونوعی فرصت برای فرد محسوب می شود که دراثر ترک سازمان ازدست خواهد داد. نتایج تحقیقات متعدد همبستگی مثبت اما ضعیفی را بین این دو متغیر نشان می دهند. .(اسماعیلی،1380،ص68).
بر اساس برخی تحقیقات صورت گرفته(انگل و پری1981، کوک و استیرز1978،موریس و شرمان1981).اثبات شده است که سطح تحصیلات با تعهد سازمانی رابطه منفی دارد.. (روودن،2000،ص30).
همچنین رابطه بین تعهدسازمانی با سطح تحصیلات رابطه ضعیف ومنفی است و دلیل این رابطه منفی انتظارات بیشتر افراد تحصیلکرده و فرصتهای شغلی بیشتر برای آنان می باشد.(اسماعیلی،1380،ص68).
وضعیت تاهل نیز می تواند با تعهد رابطه داشته وتاثیرگذار باشد ،در برسی انجام شده بر روی زنان متاهل در مقابل زنان مجرد ،(هو ای،2003).مشاهده شده است زنان متاهل به خاطر یکسری مسوولیتهایی که در زنگی مشترک متوجه آنها می باشد وبه خاطراحتمال ازدست دادن موقعیتشان و ریسک از دست دادن شغلشان خود را به مخاطره نمی اندازند واز تعهد بالاتری نسبت به مجردها برخوردارند. (پالا وهمکاران،2008،ص60).
تعاریف و مفاهیم تعهد سازمانی :
مفهوم تعهد سازمانی برای اولین بار توسط وایت مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت و سپس بوسیله بسیاری از محققان از جمله (پورتر،مودای،استیرز،آلن،می یر و بیکر ).توسعه داده شد(دمیرای و کرابای،2008،ص139).
ادبیات رفتار سازمانی بیان واضح تری از تعهد سازمانی ارائه می دهد:
تعهد به افرادقدرت داده و رفتارهایشان را تحت شرایط مختلف تثبیت می کند در نتیجه می توان ابراز کرد که تعهد به سطح بالای وابستگی اجتماعی و روانی افراد به بعضی اشخاص یا اشیاء در زندگی اجتماعی اشاره داشته(الکساندر و تیری،1996). و توقعات،فواید شخصی،عناصر اخلاقی،ایثار و وفاداری را در بر می گیرد. (لیو ،2008،ص118).
در فرهنگ لغت وبستر کلمة (commit). یا (commitment). به وفای به عهد به چیزی یا فردی معنی شده است.
بیکر (1960). تعهدسازمانی را به عنوان تمایل به انجام فعالیتهای مستمر براساس تشخیص و درک فرد از هزینههای مربوط به ترک سازمان تعریف کرده است بر این اساس هر قدر که فرد تصور کند در صورت ترک خدمت هزینههای زیادی متوجه او خواهد شد. تمایل به ماندن در سازمان و احساس تعهد به آن در وی بیشتر خواهد شد وی معتقد است این تمایل به خاطر ذخیره شدن اندوختهها و سرمایههایی است که احتمالاً با ترک سازمان از بین خواهد رفت . تعریف فوق وقتی برای بیان تعهد به سازمان به کار میرود که فعالیتهای مستمر فقط به عضویت در سازمان اشاره داشته باشد. (حضوری، 1384،ص22).
بر اساس نظر کلیپ تعهد سازمانی مبین رفتار افراد در جهت ارزشها و اهداف سازمان براساس انتظارات هنجاری و قانونی سازمانها از اعضایشان می باشد. (دمیرای و کرابای،2008،ص140).
وینز(1982). معتقد است تعهد سازمانی سبب پافشاری و فداکاری شخص جهت کامیابی سازمانش شده و بیانگر شیفتگی و تمایل افرا به سازمان می باشد. (لیو ،2008،ص118).
ـ تعهد سازمانی عبارت است از نگرشی که در آینده و کیفیت ارتباط بین یک کارمند و یک سازمان تأثیر میگذارد. و کُلا و نیکولاوو،2005،ص163).
مودای و همکارانش معتقدن تعهد از سه بخش به شرح زیر تشکیل شده است.
1) – پذیرش ارزشها و اهداف سازمان
2) - تمابل به تلاش قابل ملاحظه برای سازمان
3) – میل و اشتیاق فراوان برای باقی ماندن و عضویت در سازمان.(مودای و همکاران،1982،ص27).
شهید مطهری در بارة تعهد چنین میگوید: تعهد به معنی پایبندی به اصول و فلسفه یا قراردادهای است که انسان به آنها معتقد است و پایدار به آنها میباشد. فرد متعهد کسی است که به عهد و پیمان خود وفادار باشد و اهدافی را که به خاطر آنها و برای حفظ آنها پیمان بسته صیانت کند. (اسماعیلی، 1380،ص67).
تعهد سازمانی عبارت از نگرشهای مثبت یا منفی افراد نسبت به کل سازمان «نه شغل» است که در آن مشغول به کارند. در تعهد سازمانی شخص نسبت به سازمان احساس وفاداری قوی دارد و از طریق آن سازمان خود را مورد شناسایی قرار میدهد. (استرون، 1376،ص73).
به نظر رابینز ( 2005 ).، تعهد سازمانی عبارت از حالتی است که فرد سازمانی را: معرّف خود بداند و آرزو کند در عضویت آن سازمان باقی بماند. به عبارت دیگر، تعهدسازمانی یک نگرش درباره ی وفاداری کارکنان به سازمان و یک فرآیند مستمر است که به واسطه ی مشارکت افراد در تصمیمات سازمانی، توجه افراد به سازمان و موفقیت و رفاه سازمان را می رساند(رحمان سرشت و فیاضی،1387،صص 79-78).
تعهد سازمانی عبارت است از ارتباط قوی یک شخص با یک سازمان منحصر به فرد جهت شناسائی خود(مودای،استیرز و پورتر،1979،ص224).
شلدون تعهد سازمانی را چنین تعریف میکند: «نگرش یا جهتگیری که هویت فردرا به سازمان مرتبط یا وابسته میکند.» (ساروقی،1375،ص65-66).
کانتر تعهد سازمانی را تمایل عاملان اجتماعی به اعطای نیرو و وفاداری خویش به سیستمهای اجتماعی میداند. به عقیده سالانسیک تعهد حالتی است در انسان که در آن فرد با اعمال خود و از طریق این اعمال اعتقاد مییابد که به فعالیتها تداوم بخشد و مشارکت مؤثر خویش را در انجام آنها حفظ کند. بوکانان تعهد را نوعی وابستگی عاطفی و تعصبآمیز به ارزشها و اهداف سازمانی میداند. ((ساروقی،1375،ص66).
گریفین(1999). تعهد سازمانی رادیدگاهی دانسته که میزان تطابق و تعلق فرد را به سازمان منعکس میکند (پازارگادی و جهانگیر،1385،ص5).
مراحل توسعه تعهد سازمانی:
تعهد شامل 5 مرحله توسعه می باشد(بریکمن،سورنتینو،ورتمن،1987). این مراحل که تعامل پویای شخص با محیط را مشخص می کنند شامل:شناسائی،آزمایش،اشتیاق،رفع خستگی و یکپارچگی می باشندکه ضمن اینکه هر مرحله شرایطی را برای ورود به مرحله بعدی فراهم می آورد یک آگاهی کلی در خصوص اینکه اشخاص چگونه متعهد شوندرا نیزارائه می دهد.
مرحله اول:اکتشاف
در این مرحله اشخاص از نتایج برقراری ارتباط مثبت با سازمان مطلع می شوند.
مرحله دوم:آزمایش
در این مرحله اشخاص عناصر منفی تعهد سازمانی را کشف کرده ومیزان اشتیاق و توانائی اشان را برای بیان این عناصر می سنجند.
مرحله سه:اشتیاق
در این مرحله عناصر مثبت و منفی در مراحل اول و دوم ترکیب شده و افراد با نگرشی مثبت نسبت به سازمان و با تعهدی مشتاقانه و از روی میل برای رسیدن به اهداف و ارزشهای سازمانشان مشارکت می کنند.
مرحله چهارم:آرامش و خستگی
در این مرحله اشخاص احساس می کنند فعالیتهای سازمانی به دلیل انجام فعالیتهای تکراری در مشاغل دچار یکنواختی شده است که ممکن است افراد به کارهایی بپردازند که به چالش بیشتری نیاز دارد.
مرحله پنجم:یکپارچگی
اشخاص عناصر مثبت و منفی سازمان را در راستای ایجاد تعهدی انعطاف پذیر،پیچیده و بادوام تر از اشکال قبلی تعهد بکار می بندند.( لیو،2008،ص119).
اجزاء تعهد سازمانی:
پورتر و همکاران و کوک و وال سه جزء مرتبط با یکدیگر از تعهد سازمانی را مشخص کردند. از نظر این صاحبنظران تعهد سازمانی شامل :
1 ـ تمایل قوی برای بقای عضو در یک سازمان خاص (حفظ عضویت سازمانی).
2 ـ تمایل برای تلاش بیشتر برای سازمان.
3 ـ باور قاطع در قبول ارزشها و اهداف سازمان (قبول ارزشهای سازمان). (دکتر محمود شیخ و همکاران، 1384،ص7).
بیکر معتقد است که تعهد عبارت از پیوستن به سازمان و انجام شغل برحسب سه جزء میباشد.
1 ـ اطاعت و پیروی یا سازگاری و همنوایی با سازمان از طریق مکانیزمهای پاداش و تنبیه.
2 ـ احساس هویت و شناسایی یا تمایل به تعلق خاطر و وابستگی.
3 ـ درونی کردن یا تجانس ارزشهای فرد با اهداف و ارزشهای سازمان.
البته اجزای دیگری نیز مطرح شده است که اساساً شبیه موارد سهگانه فوق است.
در تحقیقی که توسط بارهیم و برمن در سال 1992 انجام گرفت تعداد 1299 نفر از چهار سازمان عمده صنعتی در مدت 3 سال مورد مطالعه قرار گرفتند. آزمودنیها نمایندگان سازمانها بودند که از لحاظ محصول تولیدی، نوع فنآوری، ساختار سازمان و مکان استقرار متفاوت بودند. یک سوم از کارکنان هر کارخانه بهطور تصادفی برای نمونه انتخاب شده بودند. نتیجه این تحقیق که در این زمینه انجام گرفته به خوبی مشهود است.
شرح پرسشنامه:
پرسشنامه مورد استفاده از دو قسمت تشکیل شده است که قسمت اول به مشخصات فردی و شغلی افراد مربوط بوده و قسمت دوم شامل پرسشنامه تعهد سازمانی(ocq). ترجمه مقیمی (1385). بوده که توسط مودای،پورترو استیرز در سال 1979 ابداع شده است .این پرسشنامه.مشتمل بر 15 سؤا ل می باشد که برای هر سؤال 7 پاسخ از کاملأ موافقم تا کاملأ مخالفم در نظر گرفته شده و در تحقیقات متعددی(بارچ و اسکلونز1998،مودای ،پورتر و استیرز 1982، پوتوین و داونز 1991 ). روائی و پایائی آن به اثبات رسیده است. .(وارونا،1996،ص118).
روایی پرسشنامه:
روائی یعنی میزانی که یک ابزار آنچه را که باید اندازه گیری کند،اندازه گیری می نماید. به بیان ساده روائی با این سوال سرو کار دارد که(( آیا ابزار ویژگی ،صفت یا هر چیزی را که برای آن ساخته شده می سنجد ).). .روائی به معنی دار بودن تفسیر نتایج آزمون یا پرسشنامه مربوط است و به کاربرد مورد نظر آزمون اختصاص دارد. یک آزمون ممکن است در برخی موقعیتها بسیار روا باشد و در موقیتهای دیگر روائی نداشته باشد.(خوی نژاد،1385،صص348-349).
به منظور دستیابی به روایی مطلوب پرسشنامه، در تهیه پرسشنامه و تعیین سئوالات در ابتدا با استفاده از جلسات گفتگوی آزاد با اساتید محترم راهنما و مشاور و افراد خبره و مطلع در امر مسائل مربوط به تحقیق وهمچنین استاندارد بودن پرسشنامه تعهد سازمانی(ocq). روائی آن مورد تائید واقع شد. .
اعتبار( پایایی ).پرسشنامه:
پایائی به معنای همسانی است ،یعنی همسانی اندازه گیری درآنچه اندازه می گیرد.پایائی درجه ای است که بر اساس آن ابزار اندازه گیری در افراد مشابه در زمانی دیگر نتایج مشابهی را به دست می دهد. ضرایب پایائی ممکن است ارزشهائی بین صفر تا یک داشته باشد.(خوی نژاد،1385،ص344).
برای محاسبه ضریب قابلیت اعتماد(پایایی).، شیوههای مختلفی به کار برده میشود که از آن جمله میتوان به: اجرای دوباره (روش بازآزمایی).، آلفای کرونباخ، روش موازی(همتا).، روش تنصیف(دو نیمه کردن عبارات پرسشنامه و محاسبه همبستگی نمرات دو دسته).، روش کودر- ریچاردسون اشاره نمود.
برای بررسی پایائی پرسشنامه در این تحقیق ابزار اندازهگیری آلفای کرونباخ مورد استفاده واقع شده که هر چه درصد محاسبه شده از این روش به 100% نزدیکتر باشد، بیانگر قابلیت اعتماد بیشتر پرسشنامه (از نظر ارتباط درونی بخشهای آن). است.
در تحقیقات متعددی از این پرسشنامه استفاده که مقدار ضریب آلفای کرونباخ از 0.81 تا 0.91 به شرح زیرگزارش شده است.
(بیکر1992،برت،کوون واسلوکام1995 ،کوهن و هودسک1993،گانز1994،هاکت،بیکو و هاسدورف1994 ، هاک پارتر،پرو ، فریس و گرکیو1999، جان استون و اسنیزک 1991،کاکمار ، کارلسون و برایمر1999 ، لی و جانسون1991 ،مارسدن ، کالبرج و کوک1993 ، ماتیو و فارا 1991،میل وارد و هاپکینز1998 ، ریگز و نایت 1994، سامر بائی و لوتانز1996 ،زفان1994 (فیلدز،2200،ص46).
همچنین در تحقیق انجام شده در کشور امارات متحده عربی در خصوص رابطه بین تاثیر روابط اسلامی کار بر روی تعهد سازمانی و رضایت شغلی ضریب آلفای کرونباخ 0.82 گزارش شده است.(یوسف،2001،ص159).
در بررسی رابطه بین ارتباط مطلوب و تعهد سازمانی در سه سازمان در گوآتمالا آلفای کرونباخ 0.76 بدست آمده است.(وارونا،1996،ص11).
در تحقیقی دیگر از کارکنان شرکتهای متوسط با فعالیت در زمینه تجهیزات پزشکی،غذا،کامپیوتر و اسباب بازی در فلوریدای شمالی ضریب آلفای کرونباخ 0.94 اعلام شده است.(آبراهام،1997،ص182).
در تحقیق صورت گرفته با موضوع تعهد سازمانی، دلبستگی شغلی و تعارض نقش در بین معلمان زن و مرد استان اصفهان،آلفای بدست آمده برای مردان0.78 و برای زنان 0.81 و در کل نمونه برابر 0.89 گزارش شده است (عریضی،1382،ص30)
همچنین دربررسی رابطه بین مهارت های ارتباطی مدیران و تعهد سازمانی دبیران این ضریب 0.75 اعلام شده است(مرتضوی و مهربان،1383،ص136)
مقدار آلفای کرونباخ پرسشنامه در این تحقیق برابر7653/0 بدست آمد که مقدار بدست آمده بطور کلی در حد فابل قبول بوده و به میزان زیادی مناسب بودن سئوالات پرسشنامه را برای سنجش متغیرهای تحقیق و همچنین آزمون فرضیات تأیید میکند.
روشها ی آماری مورد استفاده برای تجزیه و تحلیل داده ها:
در این تحقیق، جهت تجزیه و تحلیل دادهها و مشاهدات از شیوههای توصیف آماری از قبیل جداول توزیع فراوانی، شاخصهای مرکزی مانند میانگین، میانه و مجموع و شاخصهای پراکندگی مانند واریانس، انحراف معیار، برد، مینیمم، ماکزیمم و انحراف استاندارد بهرهگیری شده است.
در بخش استنباطهای آماری از روش آزمون t برای نمونههای مستقل، روش ANOVA و رگرسیون خطی ساده یک متغیره برای بررسی فرضیات تحقیق استفاده گردیده است.
لازم به ذکر است که در تجزیه و تحلیلهای آماری از نرمافزار قدرتمند آماری SPSS و همچنین از Excel استفاده شده است.
بررسی مقایسه ای ویژگی های خانوادگی زنان روسپی و زنان غیر روسپی
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 171 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 225 |
پژهش بررسی مقایسه ای ویژگی های خانوادگی زنان روسپی و زنان غیر روسپی در 225 صفحه ورد قابل ویرایش
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده
فصل اول- کلیات
مقدمه.................................................................................................................. 2
بیان مسأله.......................................................................................................... 5
ضرورت و اهمیت تحقیق....................................................................................... 8
اهداف تحقیق....................................................................................................... 10
فصل دوم- ادبیات موضوع
گفتار یکم- خانواده............................................................................................. 12
تعریف خانواده.................................................................................................... 14
اهمیت خانواده..................................................................................................... 16
گفتار دوم - آسیبهای خانواده.............................................................................. 19
اختلاف خانوادگی................................................................................................. 22
خشونت خانوادگی............................................................................................... 24
تجاوز جنسی علیه زنان........................................................................................ 26
تجاوز جنسی علیه کودکان.................................................................................... 29
فقر و انحرافات اجتماعی........................................................................................ 30
طلاق و انحراف.................................................................................................... 36
اثرات اعتیاد والدین بر فرزندان.............................................................................. 42
بزهکاری یکی از افراد خانواده............................................................................... 44
گفتار سوم- روسپیگری...................................................................................... 46
تعریف فحشا و روسپیگری................................................................................... 46
الف) بررسی تاریخچه روسپیگری در ملل ابتدایی.................................................... 48
ب) بررسی تاریخچه روسپیگری در ایران.............................................................. 54
یافتههایی از اولین همایش ملی آسیبهای اجتماعی ایران در چهارچوب مسأله روسپیگری. 57
گفتار چهارم- مبانی نظری .................................................................................. 61
مقدمه.................................................................................................................. 61
الف) تئوریهای جامعهشناسی................................................................................ 63
نظریه کنترل........................................................................................................ 63
هیرشی و نظریه علقه اجتماعی............................................................................... 64
ساترلند و پیوند افتراقی........................................................................................ 68
نی و نظریه روابط خانوادگی................................................................................. 72
تئوری کنترل متعادل ........................................................................................... 76
خانواده و تئوری ارتباطات نسبی........................................................................... 77
ثورن بری و نظریه تکاملی.................................................................................... 80
نظریه یادگیری اجتماعی بندورا............................................................................. 84
نظریه دین و مذهب.............................................................................................. 85
تئوری امیل دورکیم.............................................................................................. 87
نظریه مارکس ...................................................................................................................................... 88
ب) تئوریهای روانشناسی..................................................................................... 89
تئوری سالیوان.................................................................................................... 89
تئوری واکنش به رویدادهای آزاردهنده برکوتیز..................................................... 90
روانشناسی فانون (Fanon) .............................................................................. 90
نظریه درماندگی آموخته شده............................................................................... 91
چارچوب نظری تحقیق ...................................................................................................................... 92
مدل نظری تحقیق................................................................................................. 94
مروری بر تحقیقات.............................................................................................. 95
فرضیه های پژوهش ............................................................................................ 104
فصل سوم- روششناسی پژوهش
مقدمه.................................................................................................................. 106
روش تحقیق........................................................................................................ 107
روش جمعآوری اطلاعات...................................................................................... 108
جامعه آماری....................................................................................................... 109
روش نمونهگیری و تعیین حجم نمونه.................................................................... 110
تعریف مفاهیم تحقیق............................................................................................ 111
سطح سنجش متغیرها.......................................................................................... 117
روایی و پایایی ابزار اندازهگیری............................................................................ 119
فصل چهارم – تجزیه و تحلیل داده ها
4-1- جداول توصیفی........................................................................................................................ 122
4-2- جداول تبیینی و آزمون فرضیات........................................................................................ 133
فصل پنجم – نتایج و پیشنهادات
5-1- نتایج توصیفی........................................................................................................................... 143
5-2- نتایج تبیینی............................................................................................................................... 145
بحث و نتیجه گیری.............................................................................................................................. 162
پیشنهادات.............................................................................................................................................. 167
محدودیت های پژوهش...................................................................................................................... 169
منابع و ماخذ ........................................................................................................................................ 170
پیوست
پرسشنامه
چکیده:
موضوع این پایان نامه بررسی مقایسه ای ویژگیهای خانوادگی زنان روسپی و غیر روسپی شهر تهران است . سئوال اصلی پژوهش این است که : آیا بین زنان روسپی و زنان غیر روسپی از لحاظ ویژگیهای خانوادگی تفاوت وجود دارد؟ با توجه به نقش حیاتی زنان به عنوان مادران و پرورش دهندگان نسل آتی و نقش خانواده های آنان که اولین و پایدارترین نهاد تربیتی و آموزشی است شناخت ویژگیهای خانوادگی می تواند به درک هر چه بهتر این ویژگیها و برنامه ریزی صحیح تر در این راستا بیانجامد . برای دستیابی به پاسخ سئوال و اهداف مورد نظر تحقیق از نظریه های جامعه شناسی و روانشناسی ( نظریه های کنترل ، یادگیری و ... ) بهره گرفتم . با استفاده از این نظریه ها ، هشت فرضیه مطرح گردید که متغیرهای مورد آزمایش بین دو گروه آزمودنی عبارت بودند از : از هم گسیختگی خانوادگی، مصرف مواد مخدر ، سابقه زندان ، کنترل و نظارت والدینی ، خشونت و تعارض در خانواده ، اعتقادات مذهبی و پایگاه اجتماعی .
روش تحقیق علی – مقایسه ای و تکنیک مورد استفاده پرسشنامه محقق ساخته بود . روش نمونه گیری زنان روسپی از نوع نمونه گیری « در دسترس » و شامل زنان روسپی ساکن در زندان اوین تهران ( بند زنان ) تهران و با حجم نمونه 100 نفر بود. روش نمونه گیری زنان غیر روسپی از نوع نمونه گیری « سهمیه ای » و با حجم نمونه 100 نفر بود . تجزیه و تحلیل داده ها با برنامه spss 13 و با استفاده از آمار توصیفی (فراوانی ، میانگین ) استنباطی (X2 . U مان – ویتنی ) و ضریب فای و V کرامر انجام شد . یافته های تحقیق نشان داد که بین دو گروه آزمودنی در تمامی متغیرهای مورد آزمایش تفاوت معنا دار آماری وجود دارد .
مقدمه
مطالعه سیر تاریخی فحشا[1]، نشانگر آن است که این پدیده، از کهنترین انحرافات بشری است و از دیر باز به عنوان یک واقعیت اجتماعی وجود داشته است. با این حال، تحقیقات علمی اندکی روی آن صورت گرفته است. طبق نظر ابینگهاوس(1909)، روسپیگری گذشتهای طولانی، اما تاریخچه کوتاهی دارد. بخشی از این امر به مشکلات جمعآوری اطلاعات علمی و قابل تعمیم از نمونههای مورد مطالعه روسپیان مربوط نمیشود. از این رو، فقدان تحقیقات دقیق و علمی موجب رواج اطلاعات غلط در مورد زمینه، طبیعت و علل روسپیگری میگردد (پوتریت و دیگران، 1998 : 164 به نقل از طباطبایی).
طبق تعریف، زن ویژه یا روسپی یا فاحشه، زنی (یا به ندرت مردی) است که مخارج زندگی خود را به طور کلی یا جزئی از طریق تسلیم جسم خویش به دیکران (با انگیزههای جنسی) تأمین میکند. بعلاوه این نوع روابط جنسی بدون محبت و موقتی است و اگر رابطه عاطفی در این کار دخالت داشته باشد، فحشا نام نخواهد داشت. این اصطلاح، تنها به کسانی اطلاق نمیشود که تمام عمر به فحشا اشتغال دارند، بلکه هر زن یا مردی که در ضمن اشتغال به کارهای دیگر، گاهگاهی با دریافت پول به ایجاد رابطه جنسی بادیگران اقدام کند، نیز (طی مدتی که به این رفتار میپردازد)، روسپی نامیده میشود (فارلی و دیگران، 1998 : ص94).
سنت آگوستین، پرچمدار اخلاقیات مسیحیت در غرب، نگرشی دوسوگرانه به فحشا و زنان ویژه داشته است. به نظر وی، هیچ چیزی پستتر و شرمآورتر از فحشا و مفاسد مشابه آن نیست. در عین حال، وی در جای دیگر بیان میکند که گاهی فحشا در جوامع، یک ضرورت بوده است. او اظهار داشته است که اگر فحشا از جامعه بر چیده شود، به هر حال جامعه با مفاسد دیگر آلوده خواهد شد و الگوهایی از روابط جنسی پدید خواهد آمد که به جامعه آسیب خواهد رساند. علیرغم این بیان آگوستین و با وجود اینکه در مقاطعی از تاریخ، فحشا به صورت رسمی و مشروع وجود داشته و حتی گاهی رنگ مذهبی نیز به خود گرفته است، در اکثر جوامع و در طول تاریخ، روسپیگری تقبیح و محکوم شده است(بولوگ و بولوگ، 1996 : 164 به نقل از طباطبایی).
روانشناسان علت بروز این پدیده را علل روانی از جمله گرایش به تنوعطلبی و ضعف هویت اخلاقی میدانند و همچنین اختلال در هویت در آن دخالت دارد و در برخی از افراد این گروه، اختلالات شخصیتی (به ویژه اختلال شخصیت ضد اجتماعی و مرزی) نمود بیشتری دارد (بهبودی،1378 : ص102).
از نظر جامعهشناسان و مددکاران اجتماعی، علت فحشا صرفاً به پدیدههای روانی محدود نمیشود؛ بلکه علت بروز این پدیده را به فقر و گرسنگی، چگونگی تعلیم و تربیت فرد در خانواده، بیکاری، نوسان شرایط اقتصادی، مهاجرت و شهرگرایی، بیسوادی و ناآگاهی، اعتیاد به مواد مخدر، طلاق و کشمکش خانواده و انحراف والدین نسبت میدهند. به عنوان مثال هادرمن[2] (1977) میگوید : به دلیل محدودیتهای مالی و اقتصادی ممکن است برخی زنان به نشانه مقاومت و یا پاسخ به فقر، به فحشا روی آورند. به عبارت دیگر، گاهی فحشا یک استراتژی فعال در مواجهه با فقر است؛ چرا که در دنیایی که مردان نسبت به زنان از هر حیث از حقوق بیشتری برخوردارند، شاید فحشا تنها راهی باشد که بیشتر زنان فاقد حامی (شوهر، پدر یا برادر) را قادر به ادامه حیات میسازد (هادرمن، به نقل از بارکر و مویزلک، 1994). اکثر این زنان، فاقد تحصیلات و مهارتهایی هستند که بتوانند موفقیت آنها را در دستیابی به شغل مناسب تضمین کند. بیشتر آنها یا بیسوادند و یا تحصیلات بسیار اندکی دارند. مهارت کم، تحصیلات اندک، نداشتن حامی که آنها را از حیث اقتصادی و امنیتی محافظت نماید و همچنین امکانات محدود برای اشتغال، اثر منفی روی زنان جوان دارد و وجود همین شرایط منفی، احتمال سوق یافتن آنها را به سمت انحرافاتی از قبیل فحشا و مصرف مواد افزایش میدهد (بارکر و مویزیک، 1994 : 165 به نقل از طباطبایی).
با نگاهی مددکارانه به آسیبهای اجتماعی قرن بیست و یکم که دیدگاهی مرکب از علم جامعهشناسی و روانشناسی است متوجه میشویم که توسعه زندگی شهری، گسترش بیرویه مهاجرت از روستا به شهرهای بزرگ، افزایش حاشیهنشینی، بیکاری، فراوانی مشکلات اقتصادی- اجتماعی و جوان بودن درصد بالایی از افراد جامعه ایران باعث افزایش کمی و کیفی آسیبهای اجتماعی شده و زمینه مناسبی برای ابتلاء به انواع آسیبها مخصوصاً برای قشرهای نوجوان و جوان فراهم گردیده است که از جمله این آسیبها میتوان به پدیده فحشا و روسپیگری اشاره کرد.
با عنایت به اهمیت حیاتی و نقش تعیین کننده سلامت جسمانی و روانی نوجوانان و جوانان جامعه در تأمین بقاء و آینده مملکت بویژه به دلیل نقشی که در تربیت و پرورش کودکان نسل آینده خواهند داشت بیتوجهی به آنان باعث سست شدن بنیان خانواده در نسلهای آتی خواهد شد. آثار نامطلوبی که توأمان با این مسأله روی میدهد (اشاعه بیماریهای مقاربتی (از جمله ایدز...) از هم پاشیدگی کانون خانواده، تشکیل خانههای فساد و فریب سایر زنان و دختران، خودکشی، توزیع مواد مخدر، اعتیاد به مواد مخدر و مشروبات الکلی، زشت شدن چهره عمومی شهر و ...) میتواند هزینههای مالی، خانوادگی، فرهنگی واجتماعی هنگفتی را برای جامعه داشته باشد.
از این رو، با توجه به پیامدهای ناگوار این پدیده در بهداشت روانی فردی و اجتماعی، هدف از مطالعه تعدادی از زنان ویژه، روشن شدن برخی از زوایای کیفیت خانوادگی این قربانیان است. دلیل مقایسه عوامل خانوادگی این گروه با گروه زنان عادی آن است که تا وقتی که مبنایی برای مقایسه ویژگیهای یک گروه وجود نداشته باشد قادر به تبیین تأثیر این ویژگیها بر روی گروه مورد نظر نخواهیم بود. اگر بتوانیم دادههای گروه آزمایش را با دادههای گروه کنترل (که نسبتاً همتا با گروه آزمایشی است) مقایسه کنیم کمک بزرگی به درک معنای تفاوت متغیرهای مورد آزمایش میشود. امید که با شناخت هر چه بهتر ویژگیهای فوقالذکر بتوان برنامههای پیشگیرانه مفیدی را در این زمینه مطرح و به اجرا گذارد.
موضوع پژوهش حاضر که به بررسی مقایسهای ویژگیهای خانوادگی زنان روسپی (ندامتگاه زنان سازمان زندانها در تهران) و زنان غیر روسپی (سطح تهران) میپردازد، از منظر تئوریهای روانشناسی و جامعهشناسی به این مسأله پرداخته و سعی در شناسایی هر چه بهتر این خصوصیات دارد.
بیان مسأله
خانواده نخستین گروهی است که به صورت طبیعی وجود داشته و جامعه بر آن بنا شده است. چگونگی و کیفیت روابط در خانواده در تحقق وظایف خویش، شاخص مناسبی جهت ارزیابی کیفیت ارتباطی جامعه میباشد، هر چه خانواده دارای روابط خوب و سالمتری باشد به همان نسبت ثبات و سلامت جامعه بیشتر تأمین شده است. بر عکس هر چه خانواده از وضعیت بدتر و آشفتهتری برخوردار باشد به همان نسبت سلامت جامعه بیشتر تهدید شده است. زیرا اختلال در کارکرد ارتباطی خانواده نشانه اختلال در منظومه خانواده است که خانواده را به سمت فروپاشی سوق میدهد (پیکرستان ، 1380 : 5). فروید میگوید بیشترین افراد ناسازگار و مسألهدار، وابسته به خانوادههای آسیب دیده هستند و افرادی که مربوط به خانوادههای پر کشمکش میباشند به سبب عدم برخورداری از آرامش روانی و عدم تمرکز و آشفتگی بیشتر در معرض رفتار ناسازگارانه و کجروانه قرار دارند (مرکز آموزش سازمان زندانها، 1374 : 95). در این میان روسپیگری زن به عنوان عضوی از مهمترین نهاد اجتماعی خود نمود بارزی از عمیقترین اختلالات کارکردی در ساختار خانواده است.
روسپیگری اگر چه در نگاه اول پدیدهای فردی به نظر میرسد اما با توجه به پیامدهای سوء آن که در نظم جامعه اختلال و آشفتگی ایجاد میکند و منشاء بسیاری از رفتارهای ضد اجتماعی و بزهکارانه همچون اعتیاد به مواد مخدر، مشروبات الکلی، اشاعه بیماریهای مقاربتی (از جمله ایدز...) از هم پاشیدگی کانون خانواده، خودکشی، توزیع مواد مخدر، سرقت، جیببری، تشکیل خانههای فساد و فریب سایر زنان و دختران است. جا دارد که علیرغم معلول بودن این پدیده از آن به عنوان علت آغازین بسیاری از آسیبهای دیگر یاد کنیم.
زنان روسپی به خاطر شرایط خاص خود مورد انواع سوء استفاده و آزاد قرار میگیرند و در نتیجه زمینه را برای پیدایش و افزایش باندهای جنایتکاری که این زنان را مورد استثمار و بهرهکشی قرار میدهد فراهم میسازند. این پدیده سبب میشود که سطح جرم و جنایت در جامعه افزایش یابد. در نتیجه امنیت و سلامت اجتماعی به مخاطره افتد.
تحقیقات زیاد نشان میدهد که روسپیگری نتیجه روابط ناسالم و بسیار خشن در خانه و خانواده بوده و بازده آن نیز دامنگیر خانوادهها می شود و نیز جامعه بزرگتر را دچار آسیب و اختلال میسازد.
آمار دقیقی از تعداد روسپیان در ایران وجود ندارد. با این وجود آمارهای ارائه شده از سوی مسئولین نشان میدهد که تعداد زنان روسپی هر ساله رو به افزایش است. در خرداد ماه سال 1381 از 5789 نفر زندانی زن 1258 نفر آنها به جرم اعمال منافی عفت و عمومی و عمدتاً برای جرائم روسپیگری زندانی شدهاند (دفتر آمار و رایانه سازمان زندانها ، تیر 1381) و نیز با عنایت به اینکه امروزه اخبار تکاندهندهای از وضعیت این زنان و سرگذشت دردناک آنها در اینترنت و رسانههای بینالمللی درج میشود. مبین این واقعیت تلخ است که این آسیبهای اجتماعی به طور نگرانکنندهای، رو به فزونی است. همچنین صادرات و قاچاق دختران ایرانی به کشورهای حاشیه خلیج فارس به وسیله باندهای فساد و یا شنیدن خبر روسپیگری دختران ایرانی در ترکیه به راستی دل هر ایرانی را به درد میآورد.
سن متوسط ورود به حرفه روسپیگری سیزده سالگی است. بیشترین دختران سیزده و چهارده ساله به اجبار و زور به روسپیگری کشیده شدهاند. سایر این زنان، همسران سنتی بدون مهارتهای شغلی و حرفهای هستند که یا فرار کردهاند یا شوهر سوء استفادهگر آنها را ترک کرده است و آنها برای حمایت از خود و فرزندانشان به این کار کشیده شدهاند (گاماچ ، رنیس و اولیناگیپ 1990 : 267 به نقل از ملیسا فارلی ). سن ورود به روسپیگری در حال کاهش است. برای مثال چطور میتوانیم حتی واژهای را به عنوان "روسپیگری نوجوانی" تصور کنیم، وقتی که سن رضایت برای فعالیت جنسی قانونی دائماً در حال کاهش است! مثل کشورهایی چون هلند و فیلیپین (کاتلن ماهونی ، 1995 : 267 به نقل از ملیسا فارلی).
انحرافات اجتماعی، به ویژه انحرافات زنان، سلامت و امنیت روانی- اجتماعی و حتی سیاسی و اقتصادی جامعه را تهدید میکند. از این رو جامعه برای بقا و پایداری خود بایست تدابیر مناسبی جهت جلوگیری از انحرافات زنان بزهکار و اقداماتی جهت بازپروری آنها اتخاذ نماید. و این امر جز از طریق شناخت دقیق عوامل زمینهساز وتشدید کننده گرایش به انحرافات امکانپذیر نیست. به اعتقاد اکثر روانشناسان و جامعهشناسان ریشه اصلی آسیبهای اجتماعی و از جمله آنها "روسپیگری" درخانواده است. زیرا خانواده به عنوان کوچکترین اجتماع بشری ساختاری دارد که عناصر درون آن به شدت به هم وابستهاند و اگر در این سیستم مشکل ایجاد شود کل سیستم را دگرگون خواهد ساخت بنابراین همیشه سازگاری و تفاهم بین همه اعضاء ضروری است. از این رو بررسی عوامل خانوادگی مؤثر بر روسپیگری زنان به عنوان یکی از مسائل ضروری جامعه، مسأله اصلی پژوهش حاضر است. به عبارت دیگر، مسأله پژوهش حاضر این است که : چه عواملی مرتبط با خانواده موجب روسپیگری زنان میشود؟
ضرورت و اهمیت تحقیق
خانواده به عنوان کوچکترین واحد اجتماعی اساس تشکیل جامعه و حفظ عواطف انسانی است، یکی از عوامل مؤثر در رفتار فرد خانواده میباشد. در یک خانواده شکل کار و طرز ارتباطی اعضای خانواده به گونهای است که محیط خانواده را برای تأمین احتیاجات اساسی اعضا چه در زمینه جسمانی و چه روانی مساعد میسازد، اساساً یکی از کارکردهای خانواده اجتماعی کردن طفل و تعلیم و تربیت وی میباشد و هر گونه نارسایی در کارکرد خانواده تأثیرات نامطلوبی در بهنجار نمودن فرزندان میگذارد. در زمانی که فروپاشی خانواده به عنوان نهاد اولیه و پایدار تربیت روز به روز افزایش مییابد و طبق پیشبینیهای انجام شده از جانب سازمان بهداشت جهانی احتمال داده میشود که در طلیعه هزاره سوم پنجاه درصد از کودکان در خانوادههایی تک والد و بیسرپرست به سر میبرند و نرخ طلاق هفت برابر افزایش مییابد و در زمانی که شیوع اختلالات و ناهنجاریهای روانی و رفتاری از نظر همهگیرشناسی روز به روز فزونی مییابد در چنین زمانی تنها کلید حل این بحران اصلاح خانواده و تربیت و بازگشت به کانون خانواده میباشد (کریمی، 1375 : 23).
تحقیقات زیادی گویای این واقعیت است که در پس بسیاری از انحرافات رفتاری از جمله پدیده روسپیگری به عنوان یک انحراف جنسی، کانون خانواده متلاشی است لذا خانواده باید هر چه بیشتر مورد توجه قرار گرفته و تلاش شود تا از بروز مشکلات در خانواده جلوگیری به عمل آید.
روسپیگری به عنوان یک پدیده اجتماعی معلول تعاملهای ناسازگار بین اعضای خانواده است. پیامدهای سوء روسپیگری نه تنها بر پیکر جامعه بلکه برخانواده و تمام کسانی که به نوعی با خانواده در ارتباط میباشند اثر منفی میگذارد. یافتههای متعدد نشان داده است که در جوامع مختلف آمار روسپیگری به ویژه در چند سال اخیر در حال افزایش است. در کشور ما فقط در سال 1381 از تعداد 5789 نفر زندانی زن 1258 (یعنی حدود 20 درصد) نفر آنها به جرم اعمال منافی عفت و عمومی عمدتاً برای جرائم روسپیگری زندانی شدهاند. از آنجایی که طیف عظیمی از جامعه ما را قشر جوان تشکیل میدهد پرداختن به مسائل و مشکلات مربوط به این قشر تأثیر زیادی در باروری و شکوفایی نسل آینده جامعه خواهد داشت.
اکثر تحقیقات در خصوص روسپیان منابع خارجی میباشد و پژوهشها و مطالعاتی که در داخل کشور در زمینه پدیده روسپیگری انجام شده است بیشتر به سببشناسی این معضل پرداختهاند و کم به رابطه درون خانوادگی و محیط خانواده که کانون رشد و پرورش انسان است پرداخته میشود. لذا در این پژوهش سعی شده از زاویهای دیگر به پدیده روسپیگری نگریسته و عوامل خانوادگی از یک منظر ارتباطی و تعاملی مورد بررسی و کنکاش قرار گرفته است و نکته قابل توجه اینکه عوامل خانوادگی از دیدگاه زنان روسپی و غیر روسپی سنجیده میشود که در جای خود حائز اهمیت میباشد. اصولاً برای پیشگیری از فروپاشی شناسایی عوامل مؤثر بر کارکرد خانواده نقش مهمی در تدوین برنامهها و سیاستها برای پیشگیری از افزایش پدیده روسپیگری خواهد داشت.
خشونت خانوادگی
خشونت در محیطهای خانوادگی نیز اساساٌ یک قلمرو مردانه است. میتوانیم خشونت خانوادگی را تجاوز فیزیکی که توسط یک عضو خانواده علیه عضو یا اعضای دیگر صورت میگیرد، تعریف کنیم. دومین نوع خشونت معمول درخانواده، خشونت توسط شوهران علیه زنان است، اما زنان نیز ممکن است مرتکب خشونت فیزیکی در خانواده شوند، خشونتی که علیه کودکان خردسال و شوهران صورت میگیرد ( گیدنز آنتونی،1373، ص 438).
ممکن است برخی افراد تعجب کنند، اما این واقعیت دارد که بیشتر خشونت ما در خانواده روی میدهد. به عنوان مثال آمریکائیان چنان در معرض خشونتهای اعضاء خانوادة خود قرار دارند که خانواده را پس از پلیس و ارتش خشن ترین نهاد اجتماعی نامبرده اند (جلز و اشتراپی،1988 : 146 به نقل از گیدنز).
در انگلستان از هر چهارقتل یک قتل توسط یکی از اعضای خانواده علیه دیگری صورت میگیرد ( گیدنز،آنتونی ،1376 :435) براساس آمار در آمریکا، فقط در سال 1993، حداقل روزی سه کودک از بی توجهی و آزار خانوادة خود مردهاند، خشونت عامل 22 درصد طلاقها در طبقه متوسط جامعه بوده است. مخارج درمان زخمهای ناشی از خشونت خانوادگی بین سه تا پنج میلیار دلار در سال است و همه ساله بیش از یک میلیون کودک شاهد طلاق والدین خود هستند( مونی و دیگر ان1997 ،63). اعمال خشونت در خانواده ، با عواملی مانند سطح در آمد، میزان سواد و چگونگی تقسیم نقش در خانواده رابطه مشخصی ندارد و بدون توجه به عوامل فوق، در میان همه خانوادهها، چه قشر پایین چه متوسط و چه بالا وجود دارد (اعزازی،1380 : ص200).
این نوع خشونت ها ممکن است به اشکال (1) آزار کلامی مانند ایراد گرفتن، تهدید کردن و گذاشتن اسم روی افراد ،(2) آزار غیر کلامی نمادین مانند در کردن چیزی یا از بین بردن و شکستن اشیاء وابزار، پاره کردن عکسها و صحبت نکردن یا جواب کسی را ندادن (اشتراس وسوئیت،1992، به نقل از گیدنز) ، (3) بی توجهی مانند کوتاهی در تأمین مراقبت، غذا، بهداشت و فضای سالم (4) آزار جنسی مانند تجاوز، بروز کند (مونی و دیگران، 1997 : 121 به نقل از گیدنز). تجربه خشونت در دوران طفولیت، خطر بروز رفتار خشونت در مراحل بعدی زندگی را تا 20 برابر افزایش میدهد.
البته باید متذکر شد که بسیاری از کودکان آزار دیده به خشونت روی نمیآورند. نگرشهای مربوط به خشونت در سالهای اولیه زندگی بویژه در چهار چوب روابط خانوادگی شکل میگیرد و بیشتر عوامل خطر شناخته شده خشونت همان عوامل هستند که در بروز بزهکاری نقش دارند. بسیاری از بزهکاری نوجوانان ریشه در مراحل اولیه رشد و تربیت خانوادگی در دوران کودکی آنان دارد. وگستاخی مفرط و خود خواهی لجوجانه و عصیان وقانون شکنی دوران جوانی و بزرگسالی به تنفر و کینهای که در دوران خردسالی کسب کردهاند بستگی دارد.
وجود فشارهای روانی و اختلالات عاطفی در درون خانواده میتواند کودک را وادار به فرار از کانون خانواده نماید و تردیدی نیست که در بسیاری موارد، ناکامیها و محرومیتهای کودکان در ارضای نیازهای اساسی، از علل بزهکاری آنهاست (آقا بیکلوئی و همکاران،1380 :6) .
اعمال خشونت در خانواده، نقض آشکار قوانین است و مشکلات بیشماری برای افراد قربانی به صورت فردی- اجتماعی بوجود میآورد. زیرا بسیاری از مشکلات رفتاری در جامعه، از شرایط زندگی خانوادگی ناشی میشود(اعزاری،1380: 204).
تجاوز جنسی علیه زنان
ارزیابی میزان تجاوز جنسی با هر دقتی بسیار دشوار است. تنها نسبت اندکی از تجاوزات جنسی عملاً به اطلاع پلیس میرسد و در آمارها گزارش میشود رقم واقعی ممکن است تا پنج برابر آنچه آمار رسمی نشان میدهند باشد. هر چند که برآوردها تا اندازه زیادی فرق میکنند. یک بررسی درباره 1236 زن در لندن آشکار ساخت که از هر شش تن یک تن مورد تجاوز قرار گرفته بودند، از هر پنج تن بقیه یک تن توانسته بود با مبارزه مانع اقدام به تجاوز شود، و نیمی از تجاوزات جنسی یا در خانه خود زن یا در خانه تجاوز کننده رخ داده بود (هال[3]، 1985 : 147 به نقل از گیدنز).
اکثریت زنانی که مورد تجاوز قرار میگیرند یا میخواهند این واقعه را از ذهن خود بیرون کنند و یا مایل به شرکت در آنچه که میتواند یک فرایند اهانتآمیز معاینه پزشکی، بازجویی پلیس و رسیدگی در دادگاه باشد نیستند. فرایند قانونی اغلب مدت زیادی طول میکشد یا ممکن است قبل از اینکه دادگاه رأی بدهد هجده ماه از وقوع حادثه گذشته باشد.
محاکمه نیز میتواند نگرانکننده باشد. جریان دادگاه علنی است و قربانی باید با متهم روبهرو شود. مردان معمولاً فقط بر اساس شهادت قربانی محکوم نمیشوند. بنابراین باید مدارک تأیید کننده از دیگران کسب شود. مدارک مربوط به اثبات دخول، هویت تجاوز کننده و این واقعیت که عمل بدون رضایت زن رخ داده است هم میبایست فراهم گردد.
چنانچه جرم در کوچه یا خیابان تاریکی به وقوع پیوسته باشد، ممکن است مدارک مؤید هویت حمله کننده به سختی به دست آید. شاید تصور شود زنی که به تنهایی در شب قدم میزند میخواهد توجه مردان را جلب کند. هرگاه که تجاوز جنسی رخ دهد، ممکن است از زن درباره تاریخچه روابط جنسی قبلیاش پرسش شود، در صورتی که روابط جنسی گذشته مرد به همین طریق به مسأله مربوط دانسته نمیشود. در واقع، محکومیتهای قبلی به علت تجاوز جنسی یا حمله از سوی متهم نمیتواند در موارد تجاوز جنسی ذکر شود (گیدنز، 1278 :201).
بیشتر تجاوزات جنسی به طور خود به خودی اتفاق نمیافتند، بلکه حداقل تا اندازهای از پیش برنامهریزی شده اند (امیر[4] 1971 : 203 و کلارک و لویس[5] 1977 : 206 به نقل از گیدنز). تجاوز جنسی آشکارا با قدرت، سلطه و نیرومندی مردانگی مرتبط است و اکثراً نتیجه میل جنسی لبریز شونده نیست، بلکه نتیجه پیوندهای میان تمایل جنسی و احساس قدرت و برتری است، به نظر میرسد ارتباط چندانی میان شهوت و تجاوز جنسی وجود ندارد. نسبت قابل توجهی از تجاوزگران جنسی در واقع تنها هنگامی میتوانند از نظر جنسی تحریک شوند که قربانی را دچار وحشت و خفت کرده باشند، عمل جنسی خود اهمیت کمتری دارد تا خوار کردن زن (استریک[6]، 1987 : 276 به نقل از گیدنز).
تجاوز جنسی تنها یک حمله فیزیکی نبوده بلکه حمله و تجاوز به تمامیت فرد و شأن انسانی است. همانگونه که یکی از نویسندگان گفته است، تجاوز جنسی ، ارتکاب تجاوزی است که در آن حق خود مختاری قربانی[7] از او سلب میشود. اعمال خشونتی است که، اگر عملاً کتک زدن و قتل را به دنبال نداشته باشد، با وجود این تهدید مرگ را به همراه دارد (گیفین[8]، 1978 : 342 به نقل از گیدنز).
سوزان براون میلر با تأکید بر ارتباط نزدیک میان تجاوز جنسی و تمایلات جنسی عادی مردانه، استدلال کرده است که تجاوز جنسی جزئی از یک نظام تهدید مردانه است که همه زنان را در ترس و وحشت نگاه میدارد.
زنانی که مورد تجاوز واقع گردیدهاند دچار اضطراباتی میشوند که به این ترتیب برانگیخته میشوند، و لازم است در جنبههای هر روزه زندگی خیلی بیشتر از مردان محتاط باشند (براون میلر[9]، 1975 : 202 به نقل از گیدنز).
عدم وجود اطلاعات و آمارهای کافی در زمینه تجاوز جنسی به چندین دلیل میتواند باشد که عبارتند از :
آزادی جنسی، شکستن باورهای فرهنگی و آشفتگی در اینکه چه چیزی خوب و یا بد است (بیشتر در جامعه امریکا). یا اینکه چه نوع رابطهای، تجاوز جنسی است و چه عملی نیست، خجالت کشیدن فرد مورد تجاوز قرار گرفته، مجرم تلقی شدن او، شرم و حیا، عدم تمایل به حضور در جمع و ارائه ماجرا، انگشت نما شدن در محل کار، خانه، جامعه، اعتقاد به اینکه چیزی اتفاق نیفتاده است و یک حادثه ساده بوده است.
در اینکه در صورت بیان ماجرا مورد تجاوز بعدی افزایش یابد (حداقل از طرف دوستان و اعضای فامیل)، احتمال اینکه باید مورد بازخواست قرار گیرد، احتمال آنکه ضرورت داشته باشد تا در بیمارستان بستری شود، جلوگیری از ارائه مطلب و ثبت شدن در پرونده پزشکی و ارائه آن در زمانهای نامناسب، منحرف تلقی شدن و پیگیری پلیس و گرفتاریهای آن از عوامل عدم مراجعه فرد آسیب دیده به مراجع قانونی است.
این عوامل موجب شدهاند تا آمار به اندازه واقعی ارائه نشوند، و آنچه وجود دارد در حد خیلی استثنایی بوده که فرد گزارشدهنده اجبار به گزارش داشته است (آزاد ارمکی و بهار، 1377 : 217).
تجاوز جنسی علیه کودکان
تجاوز جنسی نسبت به کودکان پدیدهای گسترده است و بیشتر در زمینه خانواده رخ میدهد. سادهترین تعریف تجاوز جنسی عبارت است از انجام دادن اعمال جنسی توسط بزرگسالان با کودکان زیر سن رضایت (شانزده سال در انگلستان) زنای با محارم به روابط جنسی میان خویشان نزدیک اطلاق میشود. هر زنایی تجاوز جنسی نیست. برای مثال، آمیزش جنسی میان برادر و خواهر زناست، اما تعریف تجاوز بر آن تطبیق نمیکند. در تجاوز جنسی، یک فرد بزرگسال اساساً از طفل یا کودک برای مقاصد جنسی سوء استفاده میکند (انو[10]، 1986 : 201 به نقل از گیدنز). معمولترین شکل زنای با محارم شکلی است که در عین حال تجاوز جنسی نیز هست- یعنی روابط ناکارانه میان پدران و دختران جوان. زنای با محارم، و تجاوز جنسی نسبت به کودکان به طور کلی، پدیدههایی هستند که تنها در طول ده یا بیست سال گذشته کشف شدهاند؛ بدیهی است که از دیرباز میدانستند که این گونه اعمال جنسی گاهی اتفاق میافتند ولی اکثر محققان اجتماعی گمان میکردند که تابوهای شدیدی که علیه این رفتار وجود دارد باعث میشود که گسترده نباشد.
اما چنین نیست. تجاوز جنسی نسبت به کودکان به گونه ناراحتکنندهای متداول است. این عمل احتمالاً بیشتر در میان خانوادههای طبقه کارگر یافت میشود، اما در تمام سطوح سلسله مراتب اجتماعی وجود دارد. آماری که به سیستم گردآوری دادههای سرتاسری در امریکا گزارش شده است افزایش به میزان 600 درصد در موارد گزارش شده تجاوز جنسی نسبت به کودکان بین سالهای 1976 و 1982 را مشخص کرده است (فینکِلهر[11]، 1984 : 104 به نقل از گیدنز).
پیشنهادات
از آنجائیکه روسپی شدن زنان این تحقیق نه به خاطر کشش و جاذبه های محیطی ، بلکه به خاطر محدودیت ها و دافعه های درون خانواده است به نظر می رسد توجه به ساختار خانواده ( از بعد سیاست گزاریهای رفاهی و آموزشی ) حفظ ، تعدیل و اصلاح کارکرد و الگوهای تعاملی آن در مقایسه با اقدام فردی و نگهداری این زنان در مراکز خاص از اولویت بیشتری برخوردار باشد .
زنان روسپی انسانند و باید از حقوق انسانی که جامعه برای نوع بشر قائل است برخوردار باشند و چون انسانند و رفتارهایشان اکتسابی بوده پس قابل اصلاح نیز هستند و حق دارند از کلیه امکاناتی که جامعه میتواند در اختیار انان قرار دهد برخوردار باشند . زنان روسپی با توجه به شرایط شان نیاز بیشتری به حمایت و نظارت دارند . زندگی خیابانی ، تجاوز جنسی ، اذیت و آزار ، بارداری در سنین پاینی حتک حرمت و بی پناهی شرایطی هستند که وجه مشترک همه زنان روسپی است .
به رغم تاکید قانون اساسی ( اصل دهم) بر اصل بنیادین خانواده و اینکه همه قوانین و مقررات و برنامه ریزیهای مربوط باید در جهت آسان کردن تشکیل خانواده، پاسداری از قداست آن و استواری روابط خانوادگی بر پایه حقوق و اخلاق اسلامی باشد به نظر می رسد آنچنان که باید اقدام حمایتی از خانواده صورت نگرفته است .
بسیاری از زنان و مردان به واسطه نا آگاهی و بدون داشتن تامین اجتماعی به رغم فقر فزاینده و مشکلات مادی و معنوی ، فرزندانی بوجود می آورند که نه توانایی آموزش و تربیت آنان را دارند و نه قدرت پاسخگویی به توقعات و انتظارات آنان را ، به خصوص در خانواده های پر جمعیت و غالباً فقیر به واسطه گرفتاری والدین و عدم درک از خواسته های فرزندانشان دچار تعارضات و مشکلاتی می شوند که دوستی با افراد ناباب ، ترک منزل بدون اجازه والدین ، داشتن تجربه جنسی بر چسب خوردن و در نهایت ورود به وادی روسپیگری از جمله آنهاست برای اینکه بتوانیم امکان ادامه روسپیگری این زنان را به حداقل برسانیم لازم است برخی مداخلات برای این زنان و خانواده های آنان انجام گیرد که عبارتند از :
1- فراهم آوردن زمینه ای جهت بیان احساسات دردناک و ترس هایی که در رابطه با تجارب آزار و اذیت در منزل و بیرون داشته اند .
2- تهیه و تکمیل تاریخچه ای از رفتارهای ضد اجتماعی زنان روسپی اعم از فعالیت های غیر قانون قبل از گرایش به روسپیگری و نیز فعالیت هایی که به دلیل شرایط حاد و آسیب زایی پس از روسپیگری انجام داده اند .
3- آموزش و تاکید روی پیامدهای منفی و خطرناک برای زنان روسپی در صورت ادامه رفتارشان
4- ارائه اطلاعات به زنان روسپی در خصوص مراحل موثر و کارامد فرایند حل مساله ( نظیر تشخیص مشکل ، فکر کردن درباره راه حل های موجود ، ارزیابی جنبه های مثبت و منفی هر کدام از راه حل ها و انتخاب بهترین راه )
5- فراهم آوردن امکان دستیابی آسان و سریع خانواده ها به مشاور و درمانگر
6- ایجاد مراکزی برای کمک رسانی به زنان روسپی از لحاظ پزشکی و مشاوره برای بازگشت به خانواده بوسیله مدد کاران اجتماعی.
محدودیت پژوهش:
از آغاز تا پایان هر کار پژوهشی طبیعی است که محدودیت هایی متوجه پژوهشگر شود . محدودیت ها ممکن است به خاطر آیین نامه های داخلی سازمانها یا بخش نامه هایی که به صورت کلی به آنها ابلاغ می شود و قرار است بخشی از پایان نامه در آنجا انجام شود و یا به خاطر نوع پژوهش و در موارد نیز محدودیت زمانی و در دسترس نبودن برخی منابع علمی و انسانی مورد نیاز در پژوهش و یا خود داری آزمودنیهای حجم نمونه از شرکت در فرایند پژوهش باشد .
پژوهش حاضر نیز از این محدودیت ها مستثنی نبوده و از جمله آنها می توان به فرایند طولانی مدت کارهای اداری در سازمان زندانها اشاره کرد
از دیگر محدودیت های پژوهش حاضر عدم دستیابی به منابع اصلی first Refernece بود که در برخی از کتابهای ترجمه شده و پایان نامه ها به آنها اشاره شده بود. از این رو مجبور شده که در متن پژوهش حاضر از آنها با عنوان به نقل از یاد کنم هر چند می دانم که این کار تا حدودی از ارزش کار پژوهشی می کاهد .
بررسی رابطه عزت نفس با پیشرفت تحصیلی در میان دانشآموزان مقطع دبیرستان شهرستان بیجار
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 126 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 50 |
پژهش بررسی رابطه عزت نفس با پیشرفت تحصیلی در میان دانشآموزان مقطع دبیرستان شهرستان بیجار در 50 صفحه ورد قابل ویرایش
چکیده
این تحقیق به منظور بررسی رابطه بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دورة دبیرستان شهرستان بیجار صورت گرفته است.
جامعة آماری، دانشآموزان دوره دبیرستان شهرستان بیجار که جمعاً 610 نفر دانشآموزاعم از دختر و پسر را شامل میشود، میباشد.
40 نفر به عنوان نمونه آماری از بین این دانشآموزان به روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شد که 20 نفر پسر و 20 نفر دختر میباشد.
آزمون ارزیابی عزت نفس آنها، پرسشنامه 58 سؤالی عزت نفس کوپر اسمیت و نمره معدل ترم قبل بیانگر نمره پیشرفت تحصیلی آنهاست.
هدف از تحقیق حاضر آزمودن این فرضیه است که در بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی در بین دانشآموزان رابطه وجود دارد.
همچنین بین عزت نفس با جنسیت رابطه وجود دارد.
پس از اجرای آزمون و تجزیه و تحلیل آماری و برآورد نتایج زیر بدست آمد:
1-ضریب همبستگی در پسران 96/0 و در دختران 93/0 مثبت میباشد و ضریب همبستگی بسیار بالایی است بنابراین فرضیه اول تأیید میشود و عزت نفس با پیشرفت تحصیلی رابطه معنیداری دارد.
2-ضریب همبستگی در دختران با پسران تفاوت معنیداری ندارد زیرا در هر دو همبستگی خیلی بالاست بنابراین عزت نفس با جنسیت رابطه ندارد.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
بسم الله الرحمن الرحیم..................................................................................................................................................... الف
تقدیر و تشکر.................................................................................................................................................................... ب
چکیده................................................................................................................................................................................ ت
فهرست مطالب................................................................................................................................................................... ث
فهرست جدواول................................................................................................................................................................ ح
فصل اول: طرح تحقیق
مقدمه.................................................................................................................................................................................. 2
بیان مسأله.......................................................................................................................................................................... 4
اهمیت و ضرورت مسأله...................................................................................................................................................... 5
اهداف.................................................................................................................................................................................. 6
سؤالات و فرضیهها.............................................................................................................................................................. 6
متغیرها و تعاریف عملیاتی................................................................................................................................................. 7
فصل دوم: پیشینه تحقیق
مبانی نظری........................................................................................................................................................................ 9
مبانی تجربی....................................................................................................................................................................... 18
مدل تحلیلی....................................................................................................................................................................... 21
فصل سوم: روششناسی
روش تحقیق........................................................................................................................................................................ 23
جامعه آماری....................................................................................................................................................................... 23
نمونه آماری........................................................................................................................................................................ 23
ابزارها.................................................................................................................................................................................. 23
روشهای آماری................................................................................................................................................................... 24
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادهها
فصل پنجم: نتیجهگیری
بحث بر یافتهها................................................................................................................................................................... 39
محدودیتها........................................................................................................................................................................ 40
پیشنهادات.......................................................................................................................................................................... 41
منابع و مأخذ........................................................................................................................ 42
ضمائم
پرسشنامه............................................................................................................................................................................ 43
فهرست جداول و نمودار
جدول شماره (1-4)--------------------------------------------------------- 27
جدول شماره(2-4)--------------------------------------------------------- 28
جدول شماره(3-4)--------------------------------------------------------- 29
جدول شماره(4-4)--------------------------------------------------------- 30
جدول شماره(5-4)--------------------------------------------------------- 31
جدول شماره(6-4)--------------------------------------------------------- 32
جدول شماره(7-4)--------------------------------------------------------- 33
جدول شماره(8-4)--------------------------------------------------------- 33
جدول شماره(9-4)--------------------------------------------------------- 34
جدول شماره(10-4)-------------------------------------------------------- 34
نمودار شماره(1-4)--------------------------------------------------------- 35
نمودار شماره(2-4)--------------------------------------------------------- 36
نمودار شماره(3-4)--------------------------------------------------------- 37
اول: طرح تحقیق
مقدمه
بیان مسئله
اهمیت و ضرورت مسئله
اهداف
سؤالات و فرضیهها
متغیرها و تعاریف عملیاتی
مقدمه:
یکی از مهمترین صفات بشری برای رسیدن به هدفهایی که انسان در پیش دارد عزت نفس است برخورداری از اراده و اعتماد به نفس قوی، قدرت تصمیمگیری و ابتکار، خلاقیت، سلامت فکر و بهداشت روانی ارتباط مستقیمی با میزان عزت نفس و احساس خود ارزشمندی دارد.
منظور از عزت نفس، احساس و تصوری است که فرد به مرور زمان نسبت به خویشتن در ذهن میپروراند. به عبارت سادهتر، عزت نفس یعنی، ارزیابی فرد از خودش، حال این برداشت و ارزیابی میتواند مثبت و خوشایند باشد، یا منفی و ناخوشایند.
کودکانی که از عزت نفس بالایی برخوردارند، معمولاً احساس خوبی نسبت به خود دارند و بهتر میتوانند اختلافات خود را با سایر کودکان حل کنند و در مقابله با مشکلات، ناملایمات و ناکامیها مقاومترند این کودکان اغلب خندهرو و خوشبین، منطقی و دارای خودپنداری مثبت هستند و از زندگیشان لذت میبرند. برعکس، کودکانی که دارای عزت نفس پائینی هستند، اغلب در مواجهه با مشکلات و سختیها دچار اضطراب فراوان و ناکامی میشوند. این گروه از کودکان معمولاً در حل تعارضات و اختلافات موجود با سایر هم سن و سالانشان مشکل دارند آنها دائم با افکار انتقادی از خویشتن، موجب اذیت و آزار خود میشوند(سلحشور، 1379).
برای اینکه کودکان و نوجوانان بتوانند از حداکثر ظرفیت ذهنی و توانمندیهای بالقوهی فرد برخوردار شوند میبایست از نگرش مثبت نسبت به فرد و محیط اطراف و انگیزهای غنی برای تلاش و کوشش بهرهمند شوند بیشک نوجوانانی که دارای عزت نفس قابل توجهی هستند، نسبت به همسالان خود در شرایط مشابه، پیشرفت تحصیلی و کارآیی بیشتری از خود نشان میدهند و نیز از بارزترین ویژگیهای صاحبان تفکر واگرا و افراد خلاق، داشتن اعتماد به نفس و عزت نفس بالاست.
لذا پرورش عزت نفس در کودکان و نوجوانان از مهمترین وظایف اولیاء و مربیان میباشد که در این ارتباط بیشترین نقش برعهدهی الگوهای رفتاری است(افروز، 1373).
موفقیتهای تحصیلی و شکستهای تحصیلی فرد در مدرسه و مسائل مربوط به تحصیل متقابلاً بر عزت نفس و عزت نفس بر تحصیل تأثیر میگذارند که میزان تأثیر آن از جامعهای به جامعه دیگر فرق میکند. در تحقیق حاضر به بررسی رابطه بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان مقطع دبیرستان در شهرستان بیجار در سال تحصیلی 87-86 میپردازند.
بیان مسأله:
عزت نفس، احساس ارزش، درجه تصویب تأیید، پذیرش و ارزشمندی است که شخص نسبت به خویشتن احساس میکند (شاملو، 1372). وقتی سخن از عزت نفس به میان میآید ارزش شخصی یا احساسی که از فرد در نظر اعضای گروه مجسم میشود مطرح میگردد. یکی از پیچیدهترین و ناراحت کنندهترین مسائل شخصیتی عقده حقارت است. کودکانی که احساس بیلیاقتی و عقبماندگی میکنند کمتر برای موفقیت و انجام دادن کارها به تلاش و کوشش دست میزنند. رشد سالم شخصیت ایجاب میکند که شخص نه فقط برای شناخت خود، بلکه بیشتر برای پذیرش خود فعالیت کند پژوهشهای ارزشمندی دربارهی ارتباط خودشناسی فرد در رابطه با رشد سالم و سازگاریهای شخصیتی افراد انجام گرفته و نتایج مثبت و سودمندی به بار آورده است(پارسا، 1376).
در زمینه رابطهی بین احساس ارزشمندی و عزت نفس با پیشرفت تحصیلی، نظر مربیان و اساتید و متخصصان تعلیم و تربیت بر این است که عوامل روحی و روانی تأثیر بسیار بالایی در موفقیت یا عدم موفقیت تحصیلی دانشآموزان دارد پژوهشهای زیادی در زمینه پی بردن به رابطه عزت نفس و پیشرفت تحصیلی صورت گرفته است. گستردهترین این تحقیقات پژوهشی است که به وسیله گیل دات انجام شده نتایج تحقیق مؤید رابطه بالا بین انگیزه پیشرفت و عزت نفس است. یکی دیگر از این پژوهشها در زمینهی عزت نفس یافتههای کوپر اسمیت است که در سال 1967 منتشر شد. به نظر کوپر اسمیت منابع عزت نفس شامل موارد ذیلاند:
پای بند بودن به آداب و قوانین اجتماعی و اخلاقی
مهم بودن: وقتی شخص متوجه گردد که اهمیت دارد و در زندگی دیگران مهم است عزت نفس او بالا میرود.
موفقیت
قدرت: وقتی شخص احساس قدرت کند، در نتیجه میتواند روی سایرین اثر گذاشته و متعاقباً عزت نفس او بالا میرود.
بنابراین ارزش وجودی عزت نفس به عنوان بعدی از ابعاد شخصیت انسان و ارتباط آن با موفقیتها و با شکست و ناکامیهای فرد قابل ملاحظه و تبیین است. در این تحقیق که بررسی رابطه عزت نفس و پیشرفت تحصیلی در میان دانشآموزان مقطع دبیرستان در شهرستان بیجار در سال تحصیلی 87-86 است سعی میکنیم که این رابطه را با استفاده از پرسشنامه عزت نفس به نتیجه برسانیم. حال سؤال این است که عزت نفس و پیشرفت تحصیلی چه رابطهای با هم دارند؟
اهمیت و ضرورت مسأله:
داشتن عزت نفس برای یک زندگی موفقیتآمیز لازم است بنابراین باید به تقویت آن در بین دانشآموزان پرداخت.
از آنجا که عزت نفس کودک زمینه و اساس ادراکات وی از تجارب زندگی را مهیا نماید، امری ارزشمند محسوب میگردد شایستگی عاطفی-اجتماعی که از چنین شناخت مثبت از خود ناشی میشود، میتواند به عنوان نیرویی در مقابل مشکلات جدی آینده به کودک کمک کند.
عزت نفس جنبه مهمی از عملکرد و کشش کلی کودک است و به نظرمیرسد به صورت تعاملی با زمینههای دیگری از جمله سلامت روانی و عملکرد تحصیلی ارتباط دارد به این معنی که عزت نفس میتواند علت و هم معلول نوعی از عملکرد باشد که در سایر حوزهها رخ میدهد(پپ و همکاران، 1988).
در بحث از اهمیت و ضرورت موضوع میتوان به آیات قرآن و احادیث مراجعه نمود.
خداوند در سوره فاطر آیه ده میفرماید: « هر که طالب عزت است بداند که تحکم و عزت خاص خدا است، کلمه نیکوی توحید و (روح پاک آسمانی) به سوی خدا بالا رود و عمل نیک خالص آن را بالا برد».
و در سوره منافقون آیه هشتم آمده است که: «عزت خاص خدا و رسول و مؤمنین است». پیامبر گرامی اسلام در این باره فرموده است: «زندگی که در آن انسان زیردست و خوار باشد مردن از آن بهتر است و مردنی که با پیروزی مقرون باشد، صدهزار بار بر زندگی ذلتبار ترجیح دارد».
همچنین پیامبر گرامی میفرمایند: کسی که نفس خود را شناخت به یقین خدا را شناخته است حضرت علی (ع) میفرمایند: خویشتنشناسی سودمندترین دانشهاست.
اهداف:
هدف کلی:
تعیین رابطه عزت نفس با پیشرفت تحصیلی در میان دانشآموزان مقطع دبیرستان شهرستان بیجار
هدف جزیی:
1-تعیین میزان رابطهی عزت نفس با پیشرفت تحصیلی
2-تعیین میزان رابطهی عزت نفس با جنسیت
سؤالها:
1-آیا بین عزت نفس با پیشرفت تحصیلی رابطه وجود دارد؟
2-آیا بین عزت نفس با جنسیت رابطه وجود دارد؟
متغیرها:
عزت نفس (متغیر مستقل): تصورات، نگرشها و ارزیابیهایی که شخص بطور مداوم از خود انجام میدهد
پیشرفت تحصیلی (متغیر وابسته): موفقیت در هدفهای تربیتی تعیین شده که به عنوان عملکرد تحصیلی دانشآموز در نظر گرفته شده است.
تعریف عملیاتی:
عزت نفس: منظور از عزت نفس در تحقیق حاضر میزان نمرهای است که فرد از آزمون کوپر اسمیت کسب کرده است.
پیشرفت تحصیلی: منظور از پیشرفت تحصیلی در پژوهش حاضر نمره معدل ترم گذشته دانشآموزان در تمام دروس است.
مقطع تحصیلی که این تحقیق در آن صورت گرفته است دانشآموزان دوره دبیرستان شهرستان بیجار است.
بحث بر یافتهها:
یافتههای حاصل از این تحقیق نشان میدهد که همبستگی خیلی بالا بین پیشرفت تحصیلی و عزت نفس وجود دارد و نتیجه میگیریم که بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی همبستگی مثبت معناداری وجود دارد همچنین در این تحقیق عزت نفس در پسران و دختران تقریباً یکسان است و تفاوت معناداری در این مورد وجود ندارد زیرا در هر دو گروه همبستگی خیلی بالاست.
از میان هماهنگی بین یافتههای تحقیق حاضر و تحقیقات قبلی بر میآید که بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی رابطه معنیداری مستقیمی وجود دارد.
چنانچه خانم فاطمه سیفپناهی دربارة رابطه عزت نفس و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دختر و پسر ناحیه 1 مرکز پیش دانشگاهی سنندج سطح 46/0 را بدست آورده بود و بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری قائل بود چنانچه هر چه افراد دارای عزت نفس بالایی بودند به مراتب در تحصیل نیز پیشرفت چشمگیری را نشان میدادند.
تحقیق آقای هادی پورهاشمی درباره رابطه بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی در سال 1370 انجام یافته و جامعه آماری دانشآموزان سال سوم متوسطه فرهنگ و ادب ریاضی و علوم تجربی (شهرستان قائم بود که ضریب همبستگی عزت نفس و پیشرفت تحصیلی برای آزمودنیها از نظر آماری معنادار است).
پس میتوان نتیجه گرفت که بین پیشرفت تحصیلی و عزت نفس یک رابطه تنگاتنگ و مثبت از نظر آماری وجود دارد زیرا هماهنگی نتیجه تحقیق حاضر با تحقیقات دیگر بیانگر ارتباط بین دو متغیر پیشرفت تحصیلی و عزت نفس است و میتوان این تحقیق را به دانشآموزان مقطع دبیرستان در شهرستان بیجار تعمیم داد.
اما رابطه عزت نفس با جنسیت تأیید نمیشود زیرا در عزت نفس دختران با پسران تفاوت معناداری وجود ندارد.
محدودیتهای تحقیق:
1-کمبود منابع و عدم دسترسی به منابع اینترنتی در مورد موضوع پژوهش
2-عدم در اختیار داشتن آزمون هوش برای شسنجش پیشرفت تحصیلی دانشآموزان لذا در این تحقیق معدل دانشآموزتن ملاک سنجش قرار گرفت.
3-نداشتن تجربه و اطلاعات کافی محقق در زمینه کارهای تحقیقی
4-احتمال عدم همکاری و پاسخ دادن صادقانه برخی از آزمودنیها
پیشنهادها:
از آنجا که والدین، معلمین و مدرسه اهمیت زیادی در ارزشیابی مثبت کودکان و نوجوانان از تواناییهای عزت نفس دارند لذا کاربردهای تربیت یدر قالب پیشنهاداتی برای والدین، معلمین و مدرسه ارائه میگردد.
-در کارهای منزل، مدرسه با فرزندان خود مشورت کنید و در فعالیتهای گروهی لازم با آنها مشورت داشته باشید چرا اینکه در چنین کارهایی فرزند احساس میکند فرد ارزشمندی است.
-سعی نمائید توانمندیهای فرزند خود را مدنظر داشته باشید و بیش از حد ضعفها و ناتواناییهای او را به رخ او نکشید.
-نوجوانانی که عزت نفس لازم و آمادگی کافی برای کسب استقلال ندارند نباید تحت فشار قرار گیرند بلکه ضمن توجه به اهمیت مسأله باید مدتی با آنها مدارا کرد تا برای کسب آن آماد و علاقمند شوند.
-معلم باید دانشآموزان را به جای رقابت با دیگران به رقابت با خود تشویق نماید زیرا این روش مضرات رقابت با دیگران را ندارند و به عزت نفس آنها صدمه وارد نمیسازد.
-برای ایجاد سازگاری بیشتر و افزایش عزت نفس نوجوانان لازم است که معلمین در وضع و اجرای مقررات در کلاس و مدرسه سهیم نماید، این روش حس مسئولیتپذیری را در نوجوان افزایش میدهد.
-مدرسه میتواند از طریق برنامههای کلاسی و غیرکلاسی دانشآموزان را با مشاغل و حرف گوناگون آشنا کند بدین ترتیب عزت نفس را در آنها افزایش میدهد.
پاورپوینت باغ موزه دفاع مقدس
| دسته بندی | معماری |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 3316 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 19 |
تحقیق در مورد جستجو پیشرفته در اینترنت
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 1063 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 29 |
تحقیق در مورد جستجو پیشرفته در اینترنت
مقدمه:
کاربری که وارد اینترنت می شود با تنوع رنگارنگ و چشم گیری از سایت های متنوع روبرو می شود و با هیجان و علاقه با موس خود بر لینکهای جذاب اشاره می کند تا سایت های جدیدتر و جالب تر کشف کند.... اما این طراح یا مدیر سایت است که با زحمت و هزینه آن را طراحی و برنامه نویسی کرده، بر اینترنت نصب نموده و حال مشتاقانه به انتظار نشسته تا کاربران و یا در واقع مشتریان احتمالی، با کلیک های تصادفی خود وارد سایت او شوند.
اما دلیلی ندارد که این انتظار بطور انفعالی و یا با توسل به دعا و نذر بگذرد، زیرا نکات و ریزه کاریهای زیادی است که به مدیران وب سایت امکان آن را می دهد در بازار پر رقیب اینترنت سایت خود را عرضه و ارتقاء دهند و پایه و زیر بنای اعمال این گونه ریزه کاریها، دانشی عمیق و کارا از طرز جستجوی ماشین های جستجوگر که ابزار اصلی هر کاربر اینترنت به مشار می روند، است.
فهرست:
ماشین جستجو گر چگونه کار می کند؟
محتویات ماشین جستجوگر
وجوه تمایز ماشین های جستجوگر
روشهای ارائه نتایج
نحوه رتبه بندی اسناد وب
آموزش جستجو در شبکه اینترنت
معرفی مهمترین موتورهای جستجو
ارزیابی عملکرد موتورهای جستجو
جستجو در وب پنهان (پژهش درس شیوه ارایه مطالب فنی)
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 310 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 33 |
جستجو در وب پنهان (پروژه درس شیوه ارایه مطالب فنی)
چکیده:
با رشد روز افزون حجم اطلاعات وب در صفحات دینامیک و پایگاه های داده آنها، تلاش های زیادی در رسیدن به راه حلی برای تسهیل بازیابی این اطلاعات توسط کاربران، انجام گرفته است. این نوشتار سعی در معرفی این بخش از منابع وب، اهمیت آن و دسته بندی راه های جستجو در آن دارد.
مقدمه:
دنیای وب منبع عظیمی از اطلاعات است که روز به روز برحجم آن افزوده میشود. در حال حاضر با رشد روز افزون این پدیده، حجم گسترده اى از منابع اطلاعاتى حوزه هاى مختلف مثل کتب، مجلات، پایان نامه ها، طرحهاى پژوهشى و پایگاههاى اطلاعاتى در بسترهاى جدید و با قابلیتهاى متنوعى در مقایسه با منابع چاپى قابل دسترسى هستند. این در حالی است که تولد وب سایت های جدید و توسعه سیستم های دینامیک ارائه محتوا، به حجم و غنای این اطلاعات می افزاید. نرخ رشد اطلاعات تا به آنجا رسیده که امروزه مشکل «دسترسی به اطلاعات» جدی تر از «فقدان اطلاعات» است. امروزه چالش عمده اکثر کاربران، دستیابی به اطلاعات می باشد.
آمارها نشان می دهند که افراد بسیاری سفر در دنیای وب را با ابزارهای جستجو آغاز میکنند و جستجو کردن دومین فعالیت عمده کاربران در دنیای وب (بعد از ارسال و دریافت نامه های الکترونیکی) محسوب میشود.
یکی از عمده ترین چالش های امر جستجو در وب، مواجهه ابزارهای جستجو با اسناد و منابعی است که به صورت دینامیک تولید شده و به کاربران عرضه می شوند در این نوشتار این منابع، با نام «وب پنهان» مورد اشاره قرار گرفته اند. تحقیقات و پروژه هایی در زمینه تولید ابزارهای جستجوی درخور این منابع که بخش عمده وب را تشکیل می دهند انجام شده و تعداد زیادی از این پروژه ها به مرحله عمل رسیده و برای تسهیل بازیابی اطلاعات به کاربران عرضه گردیده است.
دسته بندی های مختلفی از این تحقیقات و رهیافتهای پیشنهادی آن ها ارائه شده که کمابیش ساختار نزدیکی به هم دارند. بسیاری از راه کارهای پیشنهادی برای در دسترس قرار دادن اطلاعات وب پنهان، تکنیک هایی هستند که صاحبان اطلاعات (مانند صاحبان وب سایت های تجاری) را با راه های غیر تکنولوژیک بالا بردن میزان دسترسی به اطلاعاتشان توسط کاربران آشنا می سازند. راه های مذکور (از قبیل بهینه سازی موتور جستجو) موضوع بحث ما نیست، بلکه هدف اصلی این نوشتار معرفی و طبقه بندی راهکارهایی است که «متخصصان عرصه جستجو در وب» در هرچه بیشتر قابل دسترسی کردن این اطلاعات ارائه می کنند.
فهرست مطالب:
مقدمه. 5
شرح. 7
انواع اسناد وب.. 7
اسناد سطح وب.. 7
اسناد ناپیدای وب.. 7
وب پنهان چیست؟. 11
واسط های وب پنهان. 11
اهمیت وب پنهان. 12
رهیافت های جستجوی وب پنهان. 13
ابزارهای سنتی جستجوی وب پنهان. 14
رهیافت های پیشرفته جستجوی وب پنهان. 16
دسته بندی خودکار وب پنهان. 16
تکنولوژی های کشف واسط های وب پنهان. 17
تکنولوژی های دسته بندی واسط های وب پنهان. 18
موتورهای جستجوی وب پنهان. 19
کنولوژی های اندیس گذاری وب پنهان. 20
تکنولوژی های جستجوی بلادرنگ.. 26
بحث.. 31
نتیجه گیری.. 31
خلاصه. 33
منابع. 35
جزوه آموزشی مبانی مهندسی اینترنت
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 936 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 17 |
جزوه آموزشی مبانی مهندسی اینترنت
سرفصلها:
مقدمه
تاریخچه
فناوری اطلاعات
مفاهیم
HTML
DHTML
مقدمه:
مبحث اینترنت و زیرشاخههای آن -در یک نگاه کلی- شاخهای از علم شبکههای کامپیوتری هستند. در واقع اگر بخواهیم به مباحث سطح بالا و کاربردی شبکههای کامپیوتری بپردازیم، اینترنت و تکنولوژیهای آن از اولویت بالایی برخوردارند.
در دنیای امروز که جهتگیری اکثر دولتها به سوی بیشتر و زودتر دانستن است، به جرأت میتوان گفت «فناوری اطلاعات و ابزار قدرتمند آن یعنی اینترنت در میزان پیشرفت علمی و فنی یک ملت نقش بسزایی دارد.»
با درک اهمیت یادگیری و بکارگیری اینترنت در زندگی عادی مرور مختصری را روی آن خواهیم داشت.
تاریخچه:
پس از آنکه شوروی سابق اولین ماهوارهی مصنوعی را در سال 1957 به فضا پرتاب کرد، به دلیل رقابت تنگاتنگ نظامی میان آمریکا و شوروی، ادارهی دفاع آمریکا به دستور آیزنهاور (رئیسجمهور وقت ایالات متحده) اقدام به تشکیل آژانس تحقیقاتی پروژههای پیشرفته (آرپا) نمود. به دنبال تشکیل آرپا و برای آمادهباش و کنترل بیشتر بر روی منابع موشکی، پنتاگون بودجهای را برای تحقیقات دانشگاهی در مورد ساختن یک شبکهی ارتباطی بین مناطق مختلف نظامی آمریکا اختصاص داد.
حاصل این تحقیقات بعدها آرپانِت نامیده شد که در ابتدا صرفاً 4 کامپیوتر در آمریکا را به هم مرتبط میکرد. آرپانت به سرعت گسترش یافت و با طراحی و پیادهسازی پروتکل TCP/IP و همکاری دانشگاه برکلی در فراهم کردن رابط نرمافزاری مناسب به کمک سیستم عامل یونیکس این دانشگاه، اینترنت متولد شد.
جرم و کامپیوتر
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 73 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 35 |
جرم و کامپیوتر
مقدمه
پیشرفت آدمی یک روند همیشگی است، ولی بکار بردن این لفظ در معنی مطلق، صحیح نمی باشد زیرا همراه این پیشرفت مسائل جدیدی مطرح میشود که زندگی را از جنبه های دیگر دشوار میسازد.
یکی از جنبههای پیشرفت، اختراعات و ساخت وسائل و ابزاری است که نیاز به آنها با توجه روند زندگی انسان حاصل میشود، انسان برای رفع حوایج خود دست به ساخت وسائلی میزند، و شاید از این روست که اشرف مخلوقات نام گرفته است و ظاهراً اشرف مخلوقات این اشرف مخلوقات کامپیوتر است.
کامپیوتر عجیبترین و پیچیدهترین مصنوعات آدمی تا به امروزاست و اگر هم بعدها اختراعات یا ابداعات بزرگتری صورت پذیرد توسط و یا بکمک کامپیوتر خواهد بود.
امکانات عملیاتی وسیع کامپیوتر، کاربرد گسترده آنرا در پی داشته است و امروزه رشتهای از امور (صنعتی، اداری، علمی، نظامی و …) یافت نمیشود که کامپیوتر در آن جائی برای خود باز نکرده باشد این کار برد وسیع و روزافزون، امکانات بیشتر کامپیوتر را طلب میکند که نتیجتاً تکامل آنرا در پی دارد و در اینجا یک دور بوجود میآید، بدین معنی که هر جه کامپیوتر پیشرفت کند، سایر رشتههائی که آنرا بخدمت گرفتهاند پیشرفت میکنند و هرچه این رشتهها به پیش روند کامپیوترها نیز پیش خواهند رفت.
کامپیوتر خدمات بسیاری میتواند انجام دهد. البته کارهائی که کامپیوتر انجام میدهد اکثراً توسط انسان قابل ارائه هستند،لیکن کامپیوتر سرعت و دقت را بسیار بیشتر میکند و بالتبع کاری را که چندین نفر باید انجام دهند، انجام میدهد، ذکر مثالی در این زمینه موضوع را روشن میکند:
طبق محاسبهای که در آمریکا بعمل آمد چنانچه در نگهداری حسابهای جاری اشخاص از کامپیوتر استفاده نمیشد، لازم بود که در سال ۱۹۷۰ کلیه زنان ۲۱ تا ۴۵ سال برای اینکار در بانکهای کشور استخدام شوند.
مثال دیگر را از کارخانه تویوتا میآوریم: جائیکه در ازاء هر پست شغلی ۶۵ اتومبیل در سال تولید میشود و این رقم در آمریکا و اروپا که کمتر از کامپیوتر استفاده میکنند ۱۰ تا ۱۱ اتومبیل است.
مثالهای مزبور لزوم استفاده از کامپیوتر را در تمام صنایع امروزی روشن میکند و بهمین علت است که برای توسعه بیشتر، کشورها سعی در تقویت صنایع وابسته کامپیوتر خود دارند.
تحقیق در مورد جدول ها (ACCESS)
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 16 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 14 |
تحقیق در مورد جدول ها (ACCESS)
تهیه صفحه داده های یک جدول:
همان طور که شما ممکن است با microsoft Access با نصب الگوهای ((کمی)) که بخش کوچکی از موضوع پایگاه داده ها را بر می گیرد.
دلیل این است که آنها به عنوان نمونه هایی که شما قادر به یادگیری آن بودید در دسترس تان قرار می گرفتند.
بیشتر اوقات آنها انچه که شما می خواهید را ارایه نمی دهند ؛ بنابراین شما کمی مجبور خواهید شد نوآوری داشته باشید.
زمان استفاده از این فرایند؛ شما کنترل بیشتری بر روی تمتم قسمتها خواهید داشت. بعد از یادگیری چگونگی انجام بعضی تغییرات قادر خواهید داشت.بعد از یادگیری چگونگی انجام بعضی تغییرات قادر خواهید بود بعضی از جنبه های پایگاه داده های ایجاد شده؛ مورد استفاده در برنامه پایگاه داده ها را توصیف کنید.
جایگاه وایمکس (Wimax)
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 18 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 10 |
جایگاه وایمکس (Wimax)
که از حروف اول نام انجمن کار بین جهانی برای دسترسی مایکروویو (The worldwide interoperability for Microwave Access Forum) گرفتهشده ، سازمانی غیر انتفاعی متشکل از سازندگان تجهیزات دسترسی بیسیم مبتنی بر استاندارد lEEE 802.16 میباشد که گسترش و حضور یک سازنده در بازار شبکههای بیسیم شهری بدون پذیرش در آزمایشهای این سازمان دشوار میباشد. مؤسسه استانداردهای مخابراتی اروپا موسوم به ETSI نیز در حال کار مشترک با Wimax برای هماهنگسازی استاندارد این سازمان برای شبکههای شهری بیسیم (موسوم به HYPERMA) با مشخصات مورد پذیرش Wimax میباشد.
در شروع لازم است تعریف سادهای از مدولاسیون داشتهباشیم. اساساً در مخابرات به هر نوع تبدیل و تغییری که یک سیگنال را آماده عبور از یک محیط ارتباطی خاص می نماید، مدولاسیون اطلاق میشود. دستگاه مودم مثلا بسیار خوبی از کاربرد مدولاسیون میباشد که علائم دیجیتالی یک کامپیوتر را به علائم آنالوگ شبیه به صدا تبدیل میکند تا امکان گذر از محیط شبکه تلفن را بیابند.
امواج رادیویی گونهای از امواج الکترومغناطیسی بوده که دارای شکل سینوسی و سرعت سیری برابر با سرعت نور میباشند . این امواج برحسب فرکانس نوساناتشان درستهبندی میگردند و قادر به حرکت در فواصل طولانی و از طریق هوا هستند.
جامعه دیجیتالی
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 33 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 10 |
جامعه دیجیتالی
بشر از ابتدای خلقت خود تا کنون چندید عصر یا دوره را طی کرده و به تکامل فعلی خود رسیده است. ابتدایی ترین دوره را عصر حجر یا عصر شکار می نامند. در این دوره عمده فعالیت انسان شکار حیوانات بوده و به این منظور از ابزارهای اولیه مانند سنگ و چوب و غیره بهره می جسته است. این عصر هزاران سال به طول انجامید.
با گذشت زمان انسان به تدریج به خاصیت گیاهان و نحوه پرورش آنها پی برد و به کشاورزی و همینطور پرورش حیوانات اهلی روی آورد. و به این ترتیب عصر کشاورزی آغاز شد. این دوره حدود چند صد سال به طول انجامید. با پیشرفت علم در اروپا گذر از دوران رنسانس و همینطور وقوع انقلاب صنعتی کمک کم جهان وارد عصر جدیدی شد که آن را عصر صنعتی می نامند. دراین عصر صنایع شکوفا شدند و تولید انبوه بوجود آمد.
این دوره نزدیک به صد و پنجاه سال ادامه داشت.چیزی که در این دوره ارزشمند بود و مورد مبادله قرار می گرفت همان کالاها و یا خدمات ایجاد شده بود. بعد از این دوره بشر در مسیر تکامل خود پا به عصر اطلاعات یا عصر دانش گذاشت. از ویژگیهای این عصر اهمیت دانش به عنوان منبع اصلی کسب مزیت رقابتی نسبت به سایرین است و در واقع چیزی که در این دوره مورد مبادله و خریدو فروش قرار می گرفت همان اطلاعات بود.
تیم uw برای ساخت نسل دیگری از کامپیوتر کوانتومی
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 87 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 60 |
تیم uw برای ساخت نسل دیگری از کامپیوتر کوانتومی
یک کامپیوتر کوآنتومی در حال کار می بایست آنقدر قدرتمند باشد که بتواند پاره ای از مشکلات را عرض ثانیه هایی حل نماید . که سریع ترین ابر کامپیوتر موجود ، میلیونها سال طول می کشد تا کامل شود .
برای جستجوی این قدرت محاسبه مقدس ، یک تیم منظم از محققان مهندس و فیزیک در دانشگاه برای به کارگیری نقطه های کوآنتومی ژرمانیوم سیلیکن در ساخت پایه و اساس نسل جدید کامپیوترها ، برنامه ریزی نمودند .
مرکز تحقیقات ارتش آمریکا ، از جنبة رقابتی بیش از 30 زیر مجموعه را برای سرمایه گذاری توسط محققان uw مدیسون انتخاب کرد که با صرف 3 سال و اعطای 5/1 میلیون به این محققان ، ابزار و توانایی منحصر به فرد خود را در جهت پیشرفت یک دروازة کوآنتومی نیمه هادی اصلی یا کیوبیت با هم متحد نماید .
در مرکز دنیای اتمی غیر قابل رؤیت محاسبة کوآنتومی ، نقطة کوآنتومی وجود دارد ، یک جعبه ، به جرم نانومتر که تعداد مشخصی از الکترونها را نگه می دارد
عدد می تواند با تغییر میدان الکتریکی نزدیک نقطه ماهرانه به کار برده شود . یک کامپیوتر کوآنتومی می بایست این نقاط را به کارگیرد تا برتری یک پدیدة کوآنتومی شناخته شده در جایگاه فوق العاده را به دست آورد به عنوان مثال یک الکترون می بایست حالت چرخش خود را در هر دو طرف بالا و پایین را در یک زمان حفظ نماید .
در جایی که کامپیوتری ( کلاسیک ) حالت بالا و پایین را به کار می برد تابیتهای اطلاعاتی را به صورت 0 و 1 یعنی کدهای دوتایی نشان دهد ، یک کامپیوتر کوآنتومی جایگاه عالی را تحت عنوان کیوبیتها به کار می برد با جایگاه عالی ، یک کیوبیت ، قبل از اندازه گیری نه به حالت 0 و نه 1 می باشد ، بلکه توأماً به عنوان هر دو مورد یعنی 0 و 1 وجود دارد . حالت جفت جفت ، در مرحلة ارتباط نزدیک به هم گره خورده اند .
تعیین بالا یا پایین حالت چرخش یک ذره بر حالت ذرة جفتی اش تأثیر می گذارد .
شگفت انگیزتر این است که ذره های به هم گره خورده ارتباطشان به حافظه سپرده می شود و اینکه فاصلة بین آنها چقدر است . مسئلة مهمی نیست ، چیزی که انیشتین آنرا در یک بعد عملی وحشت انگیز می خواند .
تولرانس نقایص و اشتباهات در معماری نانو کامپیوترها
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 23 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 11 |
تولرانس نقایص و اشتباهات در معماری نانو کامپیوترها
مقدمه:
ابزار الکترونیکی در مقیاس نانومتر طی سالهای اخیر گسترش زیادی یافته اند. و علاوه بر گسترش ابزاری این دسته از ابزار الکترونیکی یکسری تحقیقاتی بصورت پیشرفته روی سطوح مدارات منطقی صورت پذیرفته است که از قبیل تکنولوژی تونل های انفرادی الکترونی و نانو تیوپهای کربنی و نیز نانوسیم های نیمه هادیها و غیره می باشد.
اندزه هایی خیلی کوچک ابزار الکترونیکی در مقیاس نانو احتمال و امکان ساخت یک تریلیون وسیله و یا ابزار در هر سانتیمتر مربع را ایجاد می کند علیرغم این برای تکمیل مدارات و اجرای آنها یکسری محاسبات لازم است که بایستی شرح کامل روی آنها صورت پذیرد و نیز روی عدم دقت و بی ثباتی این ابزار که از طریق فرآیندهای اصلی و بوسیله وسایلی ظریف های حاصل می آید.
توضیح در مورد نرم افزار Ulead Video Studio
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 19 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 18 |
توضیح در مورد نرم افزار Ulead Video Studio
Ulead VideoStudio نرم افزاری است سریع و آسان برای Edit کردن video های خانگی که به شما امکانات استفاده ی آسان از امکانات :
Attractive Titles ، video Filters ، Transitions و Sound را میس دهد .
Ulead VideoStudio امکان نگهداری Video های فوق العاده ی شما را بر روی DVD ، CD ، Tape و the Web or Mobile devices جهت Share میان خانواده و دوستانتان را می دهد .
Ulead VideoStudio بر خلاف سایر نرم افزار ها شرایط آسان را برای یادگیری و استفاده ی شما از این نرم افزار و Edit کردن Video ها را به شما خواهد داد و اگر هم تا به حال Edit را تجربه نکرده اید این نرم افزار به شما قابلیت مرحله به مرحله کردن کارها را خواهد داد آن هم برای استفاده ی آسان و راحتی کاربر .
یکی از قابلیت های خوب این نرم افزار آن است که وقتی شما به طور کامل Video ی خود را Edit کردید قادر به Share آنها بر روی
tape ، e-mail ، the Web و یا Burn کردن آن با کیفیت بالا بر روی VCDs ، SVCDs و DVDs خواهید بود .
توسعه سرویس شبکه جهت آپلود تصویر
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 123 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 22 |
توسعه سرویس شبکه جهت آپلود تصویر
سرویسهای شبکه Asp . NET ، توابع فراوان شبکه ای را بر پایه استانداردهای صنعت کامپیوتر مثل SOAP , XML , HTTP فراهم می کنند . از آنجا که اکثر سرویسهای شبکه بر مبنای XML می باشد کلیه داده هایی که به یک سرویس شبکه فرستاده می شود یا از آن فراخوانی می گردد باید به صورت Text ساده باشد .
به هر حال در Application خاصی ، نیاز به تبادل داده های bonary می باشد . به طور مثال شما می خواهید تصاویر را از « فرم شبکه » خود به سرویس شبکه منتقل کنید تا آن ها را در منبع مرکزی مشابهی ذخیره کرده ، در موقع لزوم فراخوانی نمایید . آیا بیان این مطلب بدان معناست که سرویس شبکه قادر به انتقال چنین اطلاعاتی نمی باشد ؟ قطعاً جواب منفی است .
در واقع سرویسهای شبکه Asp . NET کار انتقال این گونه اطلاعات را با مخفی کردن ضمائم decode و encode انجام می دهند . به طور معمول وقتی شما می خواهید مجموعه ای از داده های binary را منتقل کنید ، پارامتر شبکه مربوط را بیان می کنید یعنی مقادیر مربوط را مبدل به یک سری اطلاعات آرایه بندی شده می کنید .
توانا ساختن تایید اعتبار
| دسته بندی | کامپیوتر و IT |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 44 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 50 |
تواناساختن تایید اعتبار
دیوار آتش pix در Cisco
سیستم امنیتی Pix میتواند همچنین دسترسی پیدا کند به پایه صفحات وب که ابزار آن پیکربندی شده و این فرمانها نیاز دارند بر روی pix دنبال کنند موارد زیر را:
آیپی آدرس [netmash]http
رمز عبور passwd
بعد شما قادر خواهید بود از رابط pin در cisco برای جستجو استفاده کنید. برای بیان واضح یک میزبان با آیپی آدرس کاربردها میتوانند از مسیریاب وب برای صفحات معینی استفاده کنند و به پایانه زمان HTML که توسط رابط سازماندهی شده استفاده کنند.
بی نقصی
بینقصی در زیرساخت شبکه نیاز دارد به تصویر نرمافزار که اجرا شود بر روی رمز عبور قانونی و پیکربندی کردن طبق قوانین طبقهنبدی شده انجام گیرد. شما میتوانید مطمئن شوید از اجازه برای متصلشدن به شبکه و وارد کردن اطلاعات و دادههایی که میخواهید بیتقصی بزرگ شامل اشتباهات و نقصهایی در سراسر شبکه میشود.
تایید اعتبار
وقتی دانلود میکنید تصویری را بر روی شبکه ساختار ابتدایی دستگاه شما ممکن است بخواهید اطمینان پیدا کنید از تصویر و اینکه آن تصویر در هنگام انتقال تغییری برای آن ایجاد شده است یا نه
تمام گونههای نرمافزار متصل به cisco و تمام گونههای پایههای اطلاعاتی ciscoios ثانویه و دربردارنده (5) 10.2 بوسیله تصویر MD5 محافظت میشند. MD5 در RFC1321 تعریف میشود، پیمایش تصاویر و ساختن یک چیز متفاوت روش ریاضی MD5 به شما مکانیسم یک برنامه بررسی صحت داده میدهد که آن را محاسبه میکند و امکان عملی برای آفرینش یک فایل با فایل مخصوص وجود ندارد (در این مورد قلم تصویری)
MD5 به کاربرهای ceo اجازه فرماه میدهد که هیچ بیتی در تصویر، در طول انتقال فایل نیست. بررسی مدت کارکرد فلاپی MDF اطمینان تصویر بینقص محموله پایه دیسکت را میدهد.
فهرست مطالب:
تواناساختن تایید اعتبار. 1
دیوار آتش pix در Cisco. 1
بی نقصی.. 1
تایید اعتبار. 1
گروه بخاری ایمن و بیخطر. 2
اتصال به کامپیوتر از اتصالهای کوتاه برای زمان خروجی.. 3
بررسی موقعیت سیستم. 3
بررسی صحیح کارکردن پیکربندی.. 4
یکپارچهسازی حملهها 4
حمله Tsp SYN.. 4
حمله Tsp SYN.. 5
خلاصه و مختصر. 7
گزینه و کلیدهای cisco. 10
تصویر دیوار آتش CISCO.. 12
مسیریابی صافیها و فیلترها 14
رابط گذشته. 15
آیپی سرور HTTP. 18
امنیت SNMP. 19
مسیر بدست آوردن واحدهای داده. 22
دیوار آتش P12 در CISCO.. 24
یکپارچه سازی حملهها 25
بررسی موقعیت محصول تولید شده. 27
تایید اعتبار. 29
کنترل های اجرای خطی.. 33
Cisco IOS. 34
دیواره محافظی PIX از نوع cisco. 35
فعال سازی سوئیچ. 38
سوئیچ های cisco. 38
نمایش کدگذاری کلمه عبور – کاربران.. 40
ایمن سازی ساختارهای میان شبکهای.. 47